Skip to Content

53 Views

ئه‌رسه‌لان ده‌روێش مێژوی كورد ده‌باته‌ … پاریس  ن/ كامه‌ران حاجی ئه‌لیاس

ئه‌رسه‌لان ده‌روێش مێژوی كورد ده‌باته‌ … پاریس ن/ كامه‌ران حاجی ئه‌لیاس

Be First!
by February 26, 2019 General, Theatre
image_print


زۆر جار له‌هه‌ر تابلۆیه‌كی هونه‌رمه‌ندانی شێوه‌كاردا( سه‌ره‌تا ، كۆتایی ، جوڵه‌ ، رووناكی ، سینۆگرافیا ، ململانێ ،ره‌نگ ، كه‌سایه‌تی ، دیالۆگ ..) به‌دیده‌كرێت به‌ تایبه‌تی له‌ تابلۆكانی واقعیدا هه‌ر بۆیه‌ له‌ كاتی سه‌ردان كردنم بۆ زۆربه‌ی پیشانگای هاورێیه‌ شێوه‌كارانم دا ئه‌م حاڵه‌ته‌ به‌ روونی ده‌بینم بۆیه‌ له‌و ده‌فته‌ره‌ی كه‌ بۆ را و تێبینیه‌كان له‌ هه‌موو پیشانگایه‌ك دانراوه‌ من یه‌كێك له‌ راو سه‌رنجه‌كانم دوای سه‌یركردنی تابلۆكان بۆ هونه‌رمه‌نده‌كه‌ ده‌نووسم كه‌ له‌ هه‌ر تابلۆیه‌ك شانۆگه‌رییه‌كم بینی كه‌ پڕه‌ له‌ ململانێ ، سینۆگرافیا ،ره‌نگ ، روناكی.. چونكه‌ وه‌كو ده‌قێكی شانۆیی سه‌یری تابلۆكان ده‌كه‌م ، هه‌ر تابلۆیه‌ك چه‌ندین بابه‌تی سه‌ره‌كی و لاوه‌كی له‌ خۆ ده‌گرێت .


له‌ شانۆگه‌ری ” تاریكتر له‌ شه‌وه‌ زه‌نگ” له‌ نووسینی (دكتۆر دڵشاد مسته‌فا) و ده‌رهێنانی هونه‌رمه‌ند (ئه‌رسه‌لان ده‌روێش) من زۆربه‌ی ده‌قه‌كانی نووسه‌ر دكتۆر دڵشاد مسته‌فام خوێندۆته‌وه‌ یه‌كێك له‌ سیفه‌ته‌كانی ده‌قه‌كه‌كانی ئه‌م نووسه‌ره‌ ئه‌وه‌یه‌ تا راده‌یه‌كی زۆر بناماكانی بونیادی ده‌قه‌كانی له‌ئاست ده‌قی جیهانین به‌تایبه‌تی له‌ رووی هه‌ره‌می ده‌ق (سه‌ره‌تا ، ململانێ ، لوتكه‌ ، چاره‌سه‌ر ، كۆتایی)
له‌ ده‌قی ” تاریكتر له‌شه‌وه‌ زه‌نگ” نووسه‌ر له‌ رێگه‌ی هونه‌رمه‌ندێكی شێوه‌كار كه‌خه‌ریكی نیگاری تابلۆیه‌كه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌و تابلۆیه‌ به‌شداری پیشانگایه‌ك بێت له‌ پاریسی پایته‌ختی فرنسا له‌ نێو ئه‌و تابلۆیه‌ چه‌ندین بابه‌ت ،روداو ، كه‌سایه‌تی.. به‌شێوه‌یه‌كی زیندوو ده‌رده‌كه‌ون ده‌بنه‌ هێلی سه‌ره‌كی گقتۆگۆ له‌گه‌ڵ نیگار كێشه‌ هونه‌رمه‌نده‌كه‌،نووسه‌ر زۆر به‌ وردی باس له‌ مێژوی و پرسی كورد (خه‌بات ، شۆرش ، نه‌هامه‌تی ، مه‌رگه‌سات ، جینۆساید ، ئه‌نفال ، هه‌ڵبجه‌ و كیما ، خیانه‌ت ، ئابرووی هتكراو ، نیشتمانی پارچه‌ پارچه‌كراو..) ده‌كات بێگومان لایه‌نی كۆمه‌ڵایه‌تیش وه‌كو توندتیژی دژی ئافره‌تان و باوك سالاری پشكی خۆی هه‌بوو، خاڵێكی تری نووسه‌ر هه‌رده‌م ترۆپكی بابه‌ته‌كان یان چیرۆكه‌كان په‌یوه‌ست بووه‌ به‌ دۆزی گه‌له‌كه‌ی به‌واتایه‌كی تر خوێنه‌ر یا خود بینه‌ر بابه‌ته‌كانی نووسه‌ری له‌لا نامۆ نیین و خۆی تیا ده‌بینێته‌وه‌ و زۆر نزیكه‌ له‌ ناسۆرییه‌كانی به‌تایبه‌تی كێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی ئه‌مه‌ش خاڵێكی گرنگی سه‌ركه‌وتنی ده‌قه‌كانی نووسه‌ره‌ نابێ زمانی نووسینیش له‌ بیر بكه‌ین كه‌هه‌م ساده‌یه‌ هه‌میش زمانێكی پاراوه‌.
ده‌رهێنه‌ر زۆر زیته‌ڵه‌نه‌ و زۆر به‌وریایی له‌ رێگه‌ی تابلۆیه‌كی شێوه‌كاری زیندوو كاری له‌ سه‌ر ده‌قه‌كه‌ كردبوو كه‌ گوزارشتی له‌ چه‌ندین لایه‌نی دۆزی مێژووی نه‌ته‌وه‌كه‌مانی ده‌كرد به‌ تایبه‌تی ئه‌و نه‌هامه‌تییانه‌ی كه‌ له‌ رابردوو به‌سه‌ر كورد هاتوون ئه‌وه‌ی زۆر گرنگیش بوو ئه‌رسلان ده‌روێش ئه‌و هه‌موو رووداو مه‌رگه‌ساتانه‌ی كورد به‌دیقه‌ته‌وه‌ به‌زه‌مه‌نی ئێستا به‌ستۆته‌وه‌ به‌تایبه‌تی له‌گه‌ڵ نه‌وه‌ی ئێستای سه‌ركێش و یاخی…


ده‌توانین بڵێین ده‌رهێنه‌ر ، دوو هاوكێشه‌ی هاوته‌ریب و هاوسه‌نگ (فكری و جوانناسی ) به‌رجه‌سته‌كردبوو به‌تایبه‌تی كێشه‌ی كورد له‌سه‌ر هه‌ردوو ئاست وه‌كو نه‌ته‌وه‌ و وه‌كو تاك بۆنموونه‌ یاخی بوونی گه‌نج و كۆچكردنی تاكی كورد له‌و ده‌قه‌دا بوونی هه‌بوو به‌ جۆرێك مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی بریتی بوو له‌ به‌ئاگاهاتنی تاكی كورد تا سیاسیه‌كانیش به‌ تایبه‌تی له‌و گۆرانكاریانه‌ی كه‌ ئێستا له‌ ده‌وری به‌ری كوردستان و ناوچه‌كه‌ هه‌ن .
ده‌رهێنه‌ر سه‌ركه‌وتوونانه‌ كاری له‌سه‌ر پرۆسه‌ی ده‌رهێنان كردبوو ،ئه‌وه‌ی زۆ رسه‌نجی منیش راكێشا ئه‌و ره‌هه‌نده‌ شانۆییه‌ بوو كه‌ له‌سه‌ر شانۆ له‌رێگای به‌كارهێنانی موزیكی وێنه‌یی و رووناكییه‌كی گونجاو تا ئه‌و راده‌یه‌ی بینه‌ر هه‌ستی به‌ چه‌ندین ره‌های فه‌لسه‌فی و ئیستاتیكی ده‌كردزۆر جار جوڵه‌ی تابلۆیه‌كه‌ وه‌كو گوزارشتێك له‌ دیالۆكه‌كان چێژی به‌ بینه‌ران ده‌به‌خشی چونكه‌ ریتمی نمایشه‌كه‌ دوور بوو له‌ هات هاوار.


بابه‌تێكی زۆر گرنگ و گه‌رم به‌ڵام هێمن ئارام ده‌گه‌یشته‌ بینه‌ران به‌ بۆچوونی خۆم ئه‌مه‌ش هۆكار بوو بۆ ئه‌وه‌ی بینه‌ر كپ وبێده‌نگ بێت به‌سه‌لیقه‌وه‌ له‌گه‌ڵ كه‌ش وهه‌وای شانۆگه‌رییه‌كه‌ بێت به‌بێ ئه‌وه‌ی تووشی وه‌رز بوون بێت، ئه‌وه‌ش بۆ خوێندنه‌وه‌ی معریفی ده‌رهێنه‌ر ده‌گه‌رێته‌وه‌ كه‌ توانی بووی به‌جوانی ئه‌وه‌ی له‌ هزروفكری خۆی هه‌یبوو به‌ خوێنده‌یه‌كی ده‌قی نمایش بۆمان به‌رجه‌سته‌ بكات .


هیچ گومانی تێدانیه‌ ئه‌كته‌ری باش ئه‌ركی ده‌رهێنه‌ر ئاسانتر ده‌كات به‌واتایه‌كی تر ئه‌گه‌ر ئه‌كته‌ری باش له‌ ژێرده‌ستی هه‌ر ده‌رهێنه‌رێك بێت چه‌مك و خواستی ده‌رهێنه‌ر باشتر ده‌كات بۆیه‌ ئه‌رسلان ده‌روێش بۆ گه‌یاندی په‌یامه‌كه‌ی سوودێكی باشی له‌ توانستی هه‌رسێ هونه‌رمه‌ند(به‌هه‌مه‌ن حاجی ، پشكۆشێخ عه‌لی ، رۆزه‌ فرهاد ) هاوكارێكی باش بوون بۆ ئه‌وه‌ی هه‌رسێ ئه‌كته‌ر له‌ رێگه‌ی توانستی ده‌رهێنه‌ر له‌م نمایشه‌دا زۆر جیاواز بن به‌تایبه‌تی له‌ رووی ده‌نگ و جوڵه‌ و ئاماژه‌كان وه‌ به‌تایبه‌تیش رۆزه‌ خان (په‌ری) كه‌ له‌گه‌ڵ زۆ به‌ی نواندنه‌كانی رابردووی جیاواز بوو بێگومان مه‌به‌ست لێره‌دا ئه‌وه‌نیه‌ نواندنه‌كانی رابردووی وه‌ك پێویست نه‌بووه‌ له‌وانه‌یه‌ رۆڵه‌كه‌ی له‌م شانۆگه‌رییه‌دا وای خواستبێت كه‌ كاركته‌رێكی هێمن و ئارام بێت من بۆخۆم یه‌كه‌مین جاره‌ ئه‌م جۆره‌ نواندنه‌ی به‌رێزیان ببینم.


ناكرێت باس له‌ رۆڵی هه‌ردوو ئه‌كته‌ری به‌توانا (به‌همه‌ن حاجی و پشكۆ علی) خاوه‌ توانستێكی زۆرن به‌تایبه‌تی له‌ رووی نواندن و ده‌موودوو چونكه‌ ده‌نگی شانۆیین توانیان ئه‌وه‌ی ده‌رهێنه‌ر مه‌به‌ستی بوو بگه‌ینیه‌ بینه‌ران به‌لڵام من پێم باش ئه‌و رۆڵه‌ی درا بوو به‌ پشكۆ(خانی له‌پ زێڕین ) به‌همن حاجی به‌رجه‌سته‌كرا به‌ پێچه‌وانه‌ش رۆڵی گه‌نجه‌كه‌ی یاخی (به‌همه‌ن حاجی) پشكۆ علی به‌رجه‌سته‌كردبا ئه‌وه‌ بۆچوونی خۆمه‌ چونكه‌ هه‌ردوو ئه‌كته‌ره‌كه‌ له‌ نزیكه‌وه‌ به‌ ده‌نگ و ئاماژه‌ و جوڵه‌ و نواندنیان زۆر باش ئاشنام.. نابێ رۆڵی ئه‌كته‌ره‌كانی ناو تابلۆیه‌كه‌ له‌ بیر بكه‌ین راسته‌ دیالۆگیان نه‌بوو به‌ڵام جوڵه‌ و هێماكانیان زۆر جوان به‌شێوه‌یكی ئیستاتیكی به‌رجه‌سته‌ ده‌كرد به‌تایبه‌تی هه‌ندێ جوڵه‌ی جێگیر چونكه‌ هه‌ندێ له‌ جوڵه‌كان پێوستی به‌ وزه‌یه‌كی زۆر هه‌بوو ئه‌وانیش سه‌ركه‌وتوو بوون له‌ هه‌موو نمایشێكدا (دیكۆر ،جلوبه‌رگ ، روونكی ، میوزیك ، مه‌كیاژ) هاوكاری ئه‌كته‌ر بۆ گه‌یاندنی په‌یامه‌كانیان و سه‌ركه‌وتنی نمایشه‌كه‌، له‌م نماشه‌دا مه‌كیاژ به‌ووردی كرا بۆ كرابوو ده‌ست خۆشی له‌ ستاڤی ئه‌م شانۆگه‌رییه‌ ده‌كه‌م به‌هیوای به‌رده‌وامی.


شانۆگه‌ری” تاریكتر له‌ شه‌وه‌ زه‌نگ” به‌ره‌هه‌می به‌رێوه‌به‌رایه‌تی هونه‌ری شانۆی هه‌ولێر و تیپی شانۆی سالار بوو له‌ رۆژانی 27/28/29/12/2018 له‌ هه‌ولێر نمایش كرا .

Previous
Next

Leave a Reply