Skip to Content

کۆرۆنا: تێکشکانی سیستەم-2-  کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

کۆرۆنا: تێکشکانی سیستەم-2- کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

Closed
by March 31, 2020 General, Opinion


بەشی دووەم
دیمانەیەک لەتەک ئێڕنست ڤۆلف
کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

  • لە بنەڕەتدا نرخی نەوت لەژێر 30 دۆلاوەوە دەتوانێت دێرڤاتەکە بتەقێنێت. ئاخر نەوت گەورەترین شمەکی بیزنیسە لە جیهاندا، لەم بوارەی نەوتیشدا سەرجەمی بیزنیسەکان بەڕێی دێریڤاتەوە مسۆگەر / تەئمین دەکرێن. دێریڤاتەکان گرەوکردنن، گرەوکردنیش تەئمینی بیزنیس دەکات. ئەوجا تەئمینکردنەوە تەنیا کاتێک کارایی خۆی وەردەگرێت، گەر نرخەکانی نەوت لە ئاستێکی دیاریکراودا ڕابگیرێن. یەکێک لەو فێنۆمێنانە کە لە ساڵانی ڕابوردوودا بینیومانە، ئەوەیە کە بەردەوام بەڕێی بانکە ناوەندییەکانەوە هەوڵدراوە رێ لە هاڕەی بازاڕانی پشکەکان بگیرێت یان لەوە کە بازاڕەکانی قەرزدان لە کۆنترۆل دەربچن. ئەو بڕە زەبەلاحەی دێریڤات کە لە پاشخاندا هەبوو، گرنگترین هۆ بوو بۆ هێشتنەوەی سیستەمەکە لە ناجەختیدا. هیچ کەس نازانێت چەند دێریڤات لە جیهاندا هەیە. بۆ نموونە ڕاپۆرتەکانی “بانکی پارەدانی هاوسەنگکەری نێودەوڵەتی” (Bank for International Settlements) لە بازل تەنیا ژمارەی تەخمینی لەخۆدەگرن. بەگوێرەی تەخمینی ئەم بانکە بڕی دێریڤاتەکان 700 ملیۆنە، ئەم ژمارەیەش لە خۆیدا تەواو سووڕهێنەرە …
  • کەس نازانێت بە چەندی ئەمە مامەڵە دەکرێت، یان تا چەند بە (Over the Counter / OTC) مامەڵە دەکرێت …
  • دروست ئەوهایە. بیزنسی ئەوتۆ هەیە کە پێویست نییە لە دەفتەری بانکەکاندا تۆماربکرێت. واتا کایەیەکی زۆر گەورەی ڕەش هەیە کە نابینرێت، لێ شارەزایان ئەم کایە ڕەشە بە 1,2 بلیارد تەخمین دەکەن. گریمان ئەم ژمارەیە تەواو ڕاست نییە، گریمان بە پێچەوانەوە ژمارەکانی بانکی پارەدانی هاوسەنگکەری نێودەوڵەتی لە بازل ڕاستن، سەرەڕای ئەوە هەنووکە سیستەمی دارایی جیهان بە تەقینی ئەم بڵقەی دێریڤاتەکان لە چەند ڕۆژی ڕابوردوودا لەپەلوپۆ کەوتووە. ئێمە دەتوانین ئەم ڕەوشە بە کەروێشکێک بەراورد بکەین کە بە تاپڕ پێکراوە. لە بنەڕەتدا هەموو کەروێشکێکی پێکراو پاشان 30 تا 40 مەتر لە ڕاکردن بەردەوام دەبێت، ئەوجا دەکەوێت، واتا کەروێشکەکە لەکاتی پێکرانییەوە مردووە، لێ ئەو لە کۆتاییدا لەپەلوپۆ دەکەوێت.

  • من رێژەی پارەی یەکجار زۆر دەبیستم، بۆ نموونە بانکی ناوەندیی ئەوروپی (EZB) هەنووکە دەیەوێت سەرلەنوێ 750 میلیارد یۆرۆ بڕژێنێتە نێو سیستەمی داراییەوە، ئەوەش لەو واتایەدا دەکات کە هەموو سەرمایە شیاوەکان دەکڕێت، وا دیارە کە هەروەها های هیل بۆندس (high heel bonds) دەکڕێتەوە، یان پێدەچێت پشکگەلی زۆر بکڕێتەوە. لێ ئەمە بە دیدی من ئاوڕژێنێکی بچووکە بەسەر دۆزەخێکی زەبەلاحدا.

  • گەر لە ڕوانگەیەکی باڵاترەوە لێی بڕوانین، ئەوا ئەو ڕێژەیە زۆر کەمە، هەروەها ئەو هەنگاوە زۆر درەنگ دەنرێت. لێ دەبێت ئەو هەنگاوە بنرێت، چونکە ئەوە مەرجێکی وەبەرهێنەرە گەورەکانە. ئاخر پارەکە ناڕوات بۆ هاوڵاتیان، بەڵکو دەڕوات بۆ وەبەرهێنەرە گەورەکان. حکومەتی دەوڵەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا خەریکی ئەوەیە بڕی قەبەی پارە بە بۆینگ (Boing) بدات، کەواتە دەیەوێت بە فیرمایەکی بدات کە لە چەند دە ساڵی ڕابوردوودا قازانجی ملیاردی و چەندین ملیاردیی کردووە. کەواتە ماوەیەکی کورت پێش ئەوەی ماڵەکە بچێتەیەک، ئەو جۆرە فیرمایانە پارەی پشتگیری وەردەگرن. ئەوە کە ئێمە ئێستا هەمانە، ماڵێکی گڕگرتووە و دوایەمین بەهاکانی نێوی بە مەبەستی فەرهودکردن دەردەهێنرێن و بەسەر وەبەرهێنەرە گەورەکاندا دابەش دەکرێن.

  • لێ تەنانەت بەبێ ئەو بڵقی دێریڤاتەش، کە لە مەوداکەیدا زۆر گەورەترە وەک لەوەی پێشاندەدرێت، هەنووکە فیرما بچووکترە ناونجییەکان کە بەرگەناگرن گەر هاتوو چوار یان هەشت هەفتە فرۆشیان نەبێت، لەم دۆخەی کوژاندنەوەی بواری ئابووریدا بەرەو ڕاگەیاندنی مایەپووچی دەبرێن. بەمەش ئێمە قەرزی لەدەستچوومان هەیە، بەمەش ئێمە کێشەمان لە سەکتەری بانکدا هەیە کە خۆی جگە لەوە لە کێشەدا دەبینێتەوە …

  • … ئەمە هاڕەکردنێکە / کڕاشێکە (Crash) کە بە ئەنقەست دەهێنرێتە دی …

  • … دروستە، لە پرنسیپدا ئەم بوارە داراییە نەک تەنیا گوللەباران دەکرێت، بەڵکو هاوکات ژەهرخوارد دەکرێت و بەر خەنجەر دەدرێت…

  • دروستە، ئەوجا لە کۆتاییدا فەرهود دەکرێت. لەم پەیوەندییەدا هەروەها چەند فێنۆمێنێکی سەرنجڕاکێش هەن. سێشەممەی رابوردوو فیرمای فۆڵکسڤاگن ڕایگەیاند کە لە چەند هەفتەی داهاتوودا ژمارەیەکی فرەی دروستگەکانی لەکار دەوەستێنێت، گۆیا بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە، لێ ئەو ڕاگەیاندنە تەواو شێتانەیە، چونکە وا باوە کە فۆڵکسڤاگن نیازی بەو چەشنە لە ئێوارەی ڕۆژی هەینیدا ئاشکرا دەکات، واتا لە کاتێکدا کە بۆرسەکان داخراون. ئەوجا ئەوان بە تەواوی دەزانن، گەر ئەو ڕاگەیاندنە بخەنە رۆژی سێشەممەوە، ئەوا کۆرسی پشکەکان زۆر بەهێز دادەبەزێت. لێ ئێستا مەسەلەیەکی دیکە دێتە نێو گەمەکەوە: مرۆ تەنانەت بە کۆرسی دابەزیویش دەتوانێت پارەی زۆر پەیدابکات، ئەوەش بەو ڕێیەوە کە مرۆ دەستدەکات بە فرۆشتنی بۆش (Short-Selling). کەواتە شارەزایان (ئینسایدەرەکان) کە پێشتر دەیانزانی فۆڵکسڤاگن بەیانیی ڕۆژی سێشەممە ئەو مەبەستەی ڕادەگەیەنێت، دەرفەتیان هەبوو دەستبکەن بە فرۆشتنی بۆش، واتا گرەو لەسەر کۆرسی دابەزیو بکەن. ئەو جۆرە کەسانە هەفتەی ڕابوردوو بە بڕی یەکجار زۆر پارەیان دەستکەوت.

  • لێ مەبەستی ئەوها کاری پێدەکرێت تا ئەو کاتەی ئێمیتێنتەکان (دەرکەرانی کاغەزی بەهادار) توانستیان بۆ ئەوە مابێت، ئەوجا کاری بەو چەشنە سەرلەنوێ بارەکە دەداتەوە بەسەر بانکە پارەدەرەکاندا.

  • بەڵێ، بەڵێ. وەک گۆتم، ئێمە هەنووکە لە قۆناغی کۆتایی ئەم سیستەمەی پارەداین. ئێمە هەروەها ئەزموونی ئەوە دەکەین کە چۆن وەبەرهێنەرە گەورەکان بێجڵەو خەریکی فەرهودکردنن، ئەو کارەش بێگومان بۆ بچووکەکان پڕمەترسییە. جگە لەوە مەسەلەیەکی دیکە هەیە کە دەمەوێت لێی بدوێم. بۆ نموونە ئێمەرسن (Emerson) لە دەوڵەتە یەکگترووەکانی ئەمەریکا هەفتەی ڕابوردوو 100 هەزار کەسی نوێی لای خۆی دەمەزراند. کەواتە ئێمەرسن یەکێکە لە گەورەترین قازانجکەرەکان. ئەم فیرمایە یەکێکە لە گەورەترین فیرماکانی جیهان، جگە لەوە دەمەوێت ئاماژە بۆ ئەوە بدەم کە ئەو ساڵانێکە، لایەنی کەم دوو ساڵە، لە ئاستی جیهانیدا بە هیچ شێوەیەک زەریبەی نەداوە، بە پێچەوانەوە تەنانەت زەریبەی بۆ خۆی چنیوەتەوە، واتا بەهۆی خاترانەی دەوڵەتییانەی زەریبەوە پارەی دەستکەوتووە. هەنووکە لەم تەنگژەیەدا فیرمایەکی وەک ئێمەرسن بە ڕێژەی یەکجار زۆر قازانج دەکات، بە پێچەوانەشەوە فیرما بچووکەکان بە ڕیز مایەپووچ دەبن. لێ ئێستا دەبێت لە خۆمان بپرسین، کە ئایا بەدووی ئەمەدا چیدی زیاتر ڕوودەدات؟ ئاخر ئەم دۆخە کە ئێمە ئێستا تێی کەوتووین، ناشێت ئەوها بەردەوام بێت.

  • ئەوە پرسیارەکەی دیکەمە. ئێمە ئێستا لە کایەی پێشبینیکردنی چاوەڕوانییەکانداین. ئایا بە ڕای تۆ ئایندە چی دەهێنێت؟

  • پێشبینیکردنی ئەمە زۆر زەحمەتە. لێ سەرەڕای ئەوە دەتوانین پێشبینیی هەندێک شت بکەین. تازە هیچ شتێک فریای ئەم سیستەمە ناکەوێت. کەواتە دەبێت هەنووکە هەرچۆنێک بێت کردار بنوێنرێت، بۆ ئەوەش چەند شیمانەیەک هەن، بۆ نموونە شیمانەی ڕیفۆرمێکی دارایی؛ یان کاتێک ئێستا سنوورەکان داخراون، دەشێت سەرلەنوێ مارکی ئەڵمانی وەک دراو بهێنرێتەوە نێوان؛ شیمانەیەکی دیکە ئەوەیە کە ئەڵمانیا سەرجەم قەرزەکانی لای یەکێتیی ئەوروپا نەناسێنێت، چونکە ئەڵمانیا زامنی زۆر دەوڵەتی لەنێو یەکێتییەکەدا کردووە، ئەوەش بووە بە بار بەسەر بودجەی ئەڵمانیا خۆیەوە، کەواتە ئەڵمانیا دەتوانێت لە کۆتاییدا ببێژێت: “ئێمە هیچ قەرزێک کە یەکێتیی ئەوروپا لای ئێمە هەیەتی، ناگەڕێنینەوە”. لێ ئەوە هێشتا هەر بەس نییە. من وای بۆ دەچم کە لەوەبەدوا پلانێکی فۆندی نێودەوڵەتیی دارایی (International Monetary Fund / IMF) بەکارببرێت، پلانەکەش ئەوەیە کە فۆندی ناوبراو ساڵی 2013 پێشنیاری کرد، واتا: بە ڕێژەیەکی سەدی ی دیاریکراو دەست بەسەر سەرمایەی هاوڵاتیاندا بگیرێت، کەواتە بە ڕێژەی %25 یان %50 دەست بەسەر سەرجەم حسابە بانکییەکانی هاوڵاتیاندا بگیرێت…

  • ئێ خۆی وا باوە کە ڕیفۆرمی دارایی هەمیشە لەتەک دەستگرتن بەسەر سەرمایەدا ئەنجامدەدرێت…

  • … وەک باوە، لە ڕیفۆرمی داراییدا سەرمایەکان بەگوێرەی کۆرسی نوێی ئەو دراوە نوێیە دەستیان بەسەردا دەگیرێت، لێ کارێکی بەم چەشنە لەم ڕەوشەی ئێستادا بەس نییە، بەڵێ من باوەڕ دەکەم کە سەرباری ئەو کارە هاوکات دەستبەسەرگرتنێکی دیکە ڕووبدات…

  • کەواتە مەبەستی تۆ بریتییە لە یاسای 2.0 (لەئەستۆگرتنی بار لە لایەن هاوڵاتیانی پارەدارەوە).

  • بەڵی مەبەستم لەوەیە.

  • ئەی ئێستا بە دیدی تۆ چە چینێکی سەرمایە لە مەترسیدایە؟

  • من هەنووکە وای بۆ دەچم کە سەرجەمی چینەکانی سەرمایە لەمەترسیدان. ئاخر ئێمە لە ڕابوردوودا بینیمان کە لە یۆنان و قوبروس چی کرا. کاتێک لە قوبروس دەستبەسەرگرتنی گەورەی سەرمایە دەستی پێکرد، فۆندی دارایی نێودەوڵەتی (IMF) سەرەتا پێشنیاری کرد کە بە ڕێژەی %25 دەست بەسەر سەرمایەی سەرجەم دانیشتواندا بگیرێت، لێ سیاسییەکان هاتنە گۆ و گۆتیان کە ئەو کارە دەبێت بەهۆی ڕاپەڕین، بۆیە پاشان بڕێک پارە دیاریکرا کە دەبوو لەو دەستبەسەرگرتنە بەدەر بێت، وا بزانم 20 هەزار یان 50 هەزار بوو، واتا بڕی پارەی هەبوو تا ئەو ڕێژەیە زەریبەی نەچووە سەر یان لە خەڵک نەسەنرا، بەڵکو لە 50 هەزار یان 100 هەزار بەرەو ژوور پارە لە خاوەنەکانیان سەنرا. لێ من باوەڕ ناکەم ئەمجارە لێسەندنەکە بەم چەشنە بێت. جگە لەوە من باوەڕ دەکەم، سەرجەمی ئەو هیستریایە کە بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە دەوروژێنرێت، لە خزمەتی ئەم دەستگرتنەدایە بەسەر سەرمایەدا، چونکە دەبێت هەرچۆنێک بێت لە ئێستاوە کۆنترۆلی خەڵک بکرێت. ئێستا باشترین شت ئەوەیە کە خەڵک لە ماڵەکانی خۆیاندان، باشترین شت ئەوەیە کە تا ڕادەیەک ئینتەرنێت بکوژێنرێتەوە و پۆلیس کۆنترۆلی شەقامەکان بکات، من هەروەها ئەوەش بەدوور نازانم کە ماوەیەکی دیکە ئەزموونی قەدەغەکردنی هاتوچۆ بکەین. ئیدی بەدووی ئەوانەدا ئاشکرا دەکرێت کە چی ئەنجامدراوە. پاشان بە خەڵک دەگۆترێت کە ئەوان ئێستا هەژارتر بوون و دراوێکی نوێ دەهێنرێتە نێوانەوە. ئەوان بەم شێوازە خۆیان ئامادە دەکەن بۆ سەرکوتکردنی پرۆتستۆی جیاواز، ئاخر خەڵکان هەر وا ئاسان کارێکی بەو شێوەیە قبوڵ ناکەن، خەڵکان لەدژی هەنگاوی بەو چەشنە ڕادەپەڕن …

  • ڕیفۆرمی دارایی پێویستە، ئەوە بێگومان گەر ئەوها کۆنترۆلنەکراو ئەنجامنەدرێت. بێگومان منیش نامەوێت بچمە سەر شەقام. ئاخر گەر ئەو جۆرە ڕیفۆرمە بکرێت، ئەوسا جەنگی ئەهلی هەڵدەگیرسێت. ڕیفۆرمی بەو چەشنە دەبێت ئامادەکراوبێت. گەر ئێمە سەرجەمی وێنەکە لە چیرۆکی کۆرۆنا جیابکەینەوە، دەبینین، کە قەدەغەی هاتوچۆ هەیە، لایەنی کەم زۆر فرۆشگە داخراون، خەڵکان لە وڵاتانی دیکەوە دەهێنرێنەوە بۆ شوێنی گوزەرانی خۆیان، چونکە دەبێت گەشتیارەکان بگەڕێنەوە بۆ وڵاتی خۆیان، جگە لەوە مرۆ بۆی نییە بۆ دەرەوەی وڵات گەشت بکات یان لە دەرەوە بۆ نێو وڵات بێت؛ بە هەر حاڵ، من وای دەبینم کە لەنێو دۆخێکی بێسەروبەردام. لێ گەر ئێمە ئەو هەموو مەسەلە باسکراوە کۆبکەینەوە، ئەوسا ڕەوشەکە بەڕاستی دەشێت ئەوها بکەوێتەوە کە تۆ پێشبینیی دەکەیت. لێ پرسیارەکە ئەوەیە کە ئایا کەی ئەوە ڕوودەدات؟

  • ئەوە بێگومان پرسیارێکی گرنگە. ئەوەی ئێمە لە ڕاستیدا ئەزموونی دەکەین، هیچی دیکە نییە جگە لە کۆر-ێکی دارایی-فاشیستی، کە وا دیارە نێونەتەوەییانە تەلحینکراوە.

  • ئەمە زۆر سەرنجڕاکێشە و هەموو وڵاتان بەشداریی تێدا دەکەن. من دوێنێ بیستم، کە بۆ نموونە بانکی نەتەوەیی سویسرا کار لە کریپتێکی (دراوی دیگیتال) نوێی فرانکی سویسریدا دەکات. بێگومان ڕاگەیاندنی گۆڕانی چاوەڕوانکراو زەحمەتە، بە تایبەتیش گەر مەسەلەکە پەیوەند بێت بە ئایندەوە، لێ گریمان پارەیەکی نوێ هات، ئەوا ئایا بە بڕوای تۆ ئەو پارەیە چە دیزاینێکی دەبێت؟

  • من هەنووکە ناتوانم هیج لەبارەی ئەوە ببێژم. دەشێت دراوێک بێت کە پشت بە ئاڵتون ببەستێت، چونکە ڕەنگە ئاڵتۆن رۆڵێکی گەورە بگێڕێت، یان هێنانەوەنێوانی ستاندارتێکی نوێی ئاڵتون بێت. سەرەڕای ئەوە لێرەدا یەکگرتنەوەیەک لەگۆڕێ نییە. بە هەر حاڵ هەنووکە بانکە ناوەندییەکان بەدەسەڵاترین گەمەکەرن لەم مەسەلانەدا. من هیچ گومانم لەوە نییە کە هەنووکە لە “بانکی پارەدانی هاوسەنگکەری نێودەوڵەتی” (Bank for International Settlements) لە بازل، لە نهۆمی تایبەتی بەڕێوەبەرایەتیدا، یەک لە دوای یەک کۆبوونەوەی باری نائاسایی ئەنجام دەدرێت، چونکە ئێمە لە ساڵانی ڕابوردوودا ئەزموونی ئەوەمان کردووە کە چۆن بانکە ناوەندییەکان سیاسەتی خۆیان لەنێو یەکدیدا پێکەوەدەگونجێنن. ئێستاش کە ناوی بانکی ناوەندیی سویسری هێنرا، گەرەکە بزانین کە ئەم بانکە بریتییە لە ڕاگرێکی گرنگی پشکەکانی ئەپڵ، نێتفلیکس، گوگل و هتاد، ئەم فیرمایانەش نێوکۆییانە یارمەتیی یەکدییان دا بۆ ئەوەی کۆرسگەلی پشکەکان بە بەرزی بهێڵرێنەوە، یان بازاڕەکان تا ڕادەیەک سەقامگیر ڕابگرن. لێ کێشەکە هەنووکە ئەوەیە کە ئەم سینارۆیە ئێستا بەتەواوی تێکشکاوە، ئێستا لەم ڕەوشەدا دەردەکەوێت کە داخۆ چە بانکێکی ناوەندی بەهێزترین و چە بانکێکی دیکە لاوازترین بێت. من ئێستا ناتوانم پێشبینی بکەم کە چۆن سەرجەمی ئەو ڕەوشە دەگۆڕرێت، لێ من وای بۆ دەچم، هەموو ئەوانە کە لە پاشخاندا تەنافەکان دەڕێسن، پەرێشانی کۆنترۆلکردنی ئەم دۆخەن. بۆ نموونە ئەو قەدەغەکردنەی هاتوچۆ کە لە پێشمانەوەیە، دەستوێژێکە بۆ ئەوەی ئەوان چەند ڕۆژێک کات ببەنەوە و پاشان بەدوویدا بڕیارێک بدەن.

  • لێ ئایا ئەو پرسیارە هیچ رۆڵێک دەگێڕیت کە داخۆ چە بانکێک بەهێز و چە بانکێکی دی لاواز بێت؟ ئاخر ئایا ئێمە هەموو بە چەشنێک گلۆبالیزە نەبووین و پێکەوە گرێنەدراوین کە ئیدی هەر کەوتنێک لە هەر جێیەکدا دەبێت بەهۆی کەوتنی هەموو ئەوانی دی، هاوشێوەی پولە ڕیزکراوەکانی دۆمینەیەک کە هەر ئەوەندەی پاڵت بە یەک دانەیانەوە نا، ئیدی ئەو هەموویان بەدووی یەکدیدا دەخات؟

  • بێگومان، ئێمە ئێستا ئەزموونی کاریگەریی ئەم دۆمینەیە دەکەین، بۆیە هەمووی تێکدەشکێت …

*… من بۆیە ڕوو لەم پرسە دەکەم، چونکە بۆ نموونە نەرویژ کە خاوەنی نەوتە، کە ئابوورییەکی پتەوی نەتەوەیی هەیە، کەچی کرۆنی نەرویژی لە چەند ڕۆژی رابوردوودا بە ڕێژەی یەکجار زۆر دابەزی.

  • بەڵێ، چونکە هەموو بەچڕی پێکەوەگرێدراون. دۆیچە بانک هێندە چڕ بە بانکی جەی پی مۆرگان (J P Morgan) و سیتی بانک و هتاد گرێدراوە، کە ئیدی مرۆ لەوێ هەر بڕیارێک بدات، لە جێی دیکەش سەرەنجامی دەبێت. بۆ من هەنووکە ئەو مەسەلەیە زۆر گرنگە کە لە گشت لا سنوورەکان دادەخرێن، لێ بەم کارە گەشە بە ناسیۆنالیزم دەدرێت. مرۆ دەبێت سەرەڕای ئەوە بیر لەوە بکاتەوە کە هێزێکی نێونەتەوەیی لە جیهاندا هەیە و بریتییە لە ئیندوستریی دارایی کە هیچ گرنگییەک بە سنوورەکان نادات. سنوورەکان هەبن یان نەبن، بۆ ئەوان گرنگ نییە. ئەوان تەنانەت سنوورەکانیان بۆ بەرژەوەندیی خۆیان بەکاربردووە. گەر بۆ ئەوان وڵاتێک وەک گەمژە دەرکەوتبێت، ڕوویان کردۆتە وڵاتێکی دیکە، بەوەش سەرجەم جیهانیان خستۆتە ژێر فشاری خۆیانەوە. لێ هەنووکە من داخستنی سنوورەکان وەک ئاماژەیەک بۆ ئەوە دەبینم کە ئێلیتی دارایی پشتیوانیی جیاکردنەوەی خەڵک لە ڕووی نەتەوەییشەوە دەکات.

  • زۆر سوپاس. ئێمە نامانەوێت خەڵک بترسێنین. لێ ئێستا پرسیارەکە ئەوەیە کە ئایا ئێمە چی بکەین؟ ئایا تۆ پارەکانت لە بانک دەرکردووە؟

  • من متمانەم بە بانکەکان نییە، بەگوێرەی پیشەکەم ئەو متمانەیەم نییە. گرنگترین شت ئێستا بۆ هەر مرۆڤێک ئەوەیە کە لە پێکەوەلکاویی کێشەکان تێبگات. ئاخر مرۆ زۆر ئاسانتر بەرگەی دۆخێک دەگرێت گەر بزانێت داخۆ چە هێزگەلێک لە پەیوەندییەکاندا کاران. ژمارەیەکی زۆری خەڵک بەهۆی ئەو هیستریا پزیشکییەوە دوودڵن. لێرەدا دەبێت بەو خەڵکە بگۆترێت: بزانن کە ئایا ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی چییە؟ بڕوانن کە داخۆ زانیارییەکان لەکوێوە دێن! تەماشای ڤیدیۆی هەندێک پزیشک بکەن کە هەوڵ دەدەن هەندێک مەسەلە ڕاستبکەنەوە! واز لەو هیستریا شێتانەیە بێنن! بیر لەوە بکەنەوە کە داخۆ ئەو هیستریایە لە خزمەتی چە لایەنێکدایە؟ ئاخر ئەوە هیستریایەکی دەستکردە، کەواتە لە دەرەوە دەوروژێنرێت…

Over the Counter: مەبەست لە بیزنیسە بە کاغەزی بەهادار لە دەرەوەی بۆرسە.
فرۆشتنی بۆش (Short-Selling): فرۆشتنی بەهای زەمینەیی، کە فرۆشیار جارێ خاوەنیان نییە، لێ هیوادارە بەو فرۆشتنەی ئەوان بەهاکەیان پتر دابەزێت و بەو ڕێیەوە قازانجی زۆر بکات.

Previous
Next