شیوعی… عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی… و/ ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ گیرفانی شیوعییه‌ك ده‌گه‌رێم
بۆ بڵاوكراوه‌یه‌كی نهێنی ،
باس له‌ هه‌ژارانی جیهان
له‌ كرێكاران ،
حوتیاران ،
هه‌ر كه‌سێك زه‌حمه‌تده‌كێشێ بكات ،
بۆ ئه‌وه‌ی پاروكه‌ی* له‌
ئاوێكی خاوێن كه‌ وشك نابێت بخوسێنێت ،
بۆ ئافره‌تێك ده‌گه‌رێم
له‌ بێستانێكی سه‌وزدا به‌خته‌وه‌ر بێت ،
بۆ منداڵان
له‌ گۆره‌پانه‌كانی گێڵگه‌ی گوڵاندا ،
له‌ پێناو نیشتمانێكی ئازادو به‌خته‌وه‌ردا.
بۆ قیرشێكی(1) ره‌ش ،
گڵای زه‌رد (2) ،
كه له‌ زه‌لكاوا (3)اتێگلاون (4) مه‌گه‌رێ
له‌ چه‌قویه‌ك له‌ پشتی پشته‌وه‌ ،
له‌ نیشتمانێكی پشت ستوونه‌كانی(5) زیندانه‌وه‌!

——————————

6/4/2022عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی**
و/ ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب
6/4/2022

** شاعری گه‌وره‌وناسراو
تێبینی :
*مه‌به‌ست نانه‌ ره‌قه‌ی هه‌ژارانه‌.
(1)پاره‌وپوولی توركیه‌ له‌ كاتی سوڵتانه‌كانی عوسمانلی به‌كار هاتووه‌و، هه‌روا له‌ میسریش به‌ كارهێنراوه‌.
)2) مه‌به‌ست له‌ پروپاگه‌نده‌ی روو زه‌رده‌ كه‌ هه‌میشه‌ هاشه‌وهوش ده‌كات و رووداوه‌كان گه‌وره‌ ده‌كات و،ره‌نگی زه‌ردیش له‌ عورف وعاده‌تی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌، ده‌سته‌واژه‌یه‌كه‌ بۆ كاری خراپ و شتی بێ قیمه‌ت.
(3) قووڕو لیته‌ وپیسی.
(4) وزه‌ وه‌رده‌گرێت
(5) له‌ ده‌قه‌ عه‌ربییه‌كه‌ ته‌نها ستوونه به‌بێ زیندان.




نه‌مری بو شه‌هیدانی شیوعی… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ رۆژی دامه‌زراندنی حزبی شیوعی عێراق تا ئه‌مرۆ هه‌ندی سه‌رلێشێواوو دوژمنانی چینایه‌تی و هه‌ندی له‌و كه‌سانه‌ی ناوی خۆیان ناوه‌ سیاسه‌تمه‌دار بێ وچان هێرشیان كردووه‌ته‌ ‌ سه‌ر شیوعییه‌كان و حزبه‌ نه‌به‌زه‌كه‌یان ، به‌ڵام شیوعییه‌كان به‌بێ گوێدان به‌و جۆره‌ پروپاگه‌نده‌ هیچ و پوچانه‌ هه‌رده‌م له‌ ریزی پێشه‌وه‌ی تێكۆشانی گه‌ل و نیشتمان بوون و، گیانی خۆیان به‌ختكردووه‌و به‌ خوێنی ئاڵیان به‌رگرییان له‌ سه‌ربه‌رزی گه‌ل و نیشتمان كردووه‌.
له‌ وڵامدانه‌وه‌ی چڵكاوخۆرو دوژمنانی حزبی شیوعی و، بۆ مێژوو ئه‌ڵێن {42} ساڵ به‌ر له‌ ئیستاو له‌ م رۆژه‌دا، رۆژی (24) ی ئاداری ساڵی (1980) رژێمی له‌رزۆكی به‌غدا بۆ تۆقاندن و داپلۆسینی جه‌ماوه‌رو به‌ هۆی جه‌ژنی نه‌ورۆزه‌وه‌ هێزێكی گه‌وره‌ی سه‌ربازو جاشی هێنابووه‌ شاری سلێمانی و له‌ حاڵه‌تی ئاماده‌باش بوو، ێشمه‌رگه‌ ئازاو دلێره‌كانی (حزبی شیوعی عێراق) داستانێكی پر له‌ قاره‌مانێتی و خۆبه‌خت كردنیان تۆمار كرد.
به‌ڵێ، مه‌فره‌زه‌یه‌كی قاره‌مانی حزب كه له‌ (16) پێشمه‌رگه‌ پێك هاتبوو، به‌یانی زوو دێی زێوێی بناری شاخی سه‌ركه‌شی پیره‌مه‌گروونی به‌جێ هێشت و به‌و سه‌رماو سۆڵه‌یه‌و، له‌ پاش به‌فرشكاندن و چوونه‌ سه‌رشاخ و دابه‌زین بۆ دامێنی شاخه‌كه، كه‌‌ بوونه‌ هۆیه‌كی سه‌ره‌كی هیلاك و ماندوو بوونی پێشمه‌رگه‌كان ، مه‌فره‌زه‌كه‌ له‌ كاتژمێری (11) دا چووه‌ ناو دێی قزله‌ری سه‌ر به‌ ناحیه‌ی سه‌رچنار بۆ حه‌سانه‌وه‌و نانخواردن، به‌ڵام له‌ پاش كاتژمێرێك هه‌لێكۆپته‌ره‌كانی دوژمن هاتنه‌ ئاسمانی دێكه‌{من و هاورێی تێكۆشه‌ر ره‌ووف ره‌شید – بێكه‌س} پاسه‌وان بووین و، هه‌لیكۆپته‌ره‌كان یه‌كسه‌ر سه‌ربازو جاشیان هه‌ڵرشت و زوو به‌ زوو له‌ هه‌ردوولا ده‌ست كرا به‌ ته‌قه‌كردن و، دوژمن په‌یتا په‌یتا سه‌ربازو جاشی ئه‌هێناو ژماره‌ی هه‌لێكۆپته‌ره‌كانی گه‌یانده‌ 19 و، له‌م داستانه‌ شكۆداره‌دا ئه‌م هاورێیانه‌ شه‌هید بوون:
1- عومه‌ر حه‌مه‌ بچكۆل (مه‌لا حسین ) كرێكاری كارگه‌ی ته‌نقیحی سلێمانی.
2- شه‌فیق كریم (شاهۆ) مامۆستای زمانی ئینگلیزی له‌ سانه‌وی رۆشنبیر – سلێمانی،
3- موعته‌سه‌م عه‌بدولكه‌ریم (أبو زه‌هره‌) ، هونه‌رمه‌ندو وێنه‌كێش {شێوه‌كار}.
4- حه‌سه‌ن ره‌شید (فه‌لاح) – كرێكارو لێپرسراوی هێزی پاراستنی باره‌گای كۆمیته‌ی ناوه‌ندی له‌ به‌غدا..
5- كه‌مال مام هه‌مزه‌ (هه‌ژار) كرێكار، سلێمانی.
شایانی باسه‌ ساڵی (1980) به‌ هۆی باران و ته‌روتووشییه‌وه‌ ئاهه‌نگه‌كانی نه‌ورۆز خرابوونه‌ رۆژی (24) ی مانگ و هێزه‌كانی دوژمن له‌ سه‌رپێ بوون بۆ سه‌ركوتكردنی هێزه‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كان.
دوژمنی ترسنۆك به‌ شێوه‌یه‌ك هاتبوو، ئه‌یزانی مه‌فره‌زه‌كه‌ (16) كه‌سه‌و چه‌كه‌كانیان زۆر خراپه‌، به‌ خه‌یاڵی خاوی خۆی هاتبوو مه‌فره‌زه‌كه‌ ده‌ستگیر بكات، له‌ راستیدا چه‌كی پێشمه‌رگه‌كان چه‌كی شه‌ر كردن نه‌بوو، بریتی بوون له‌ (2) كلاشنكۆف و (8) ژێسێ و (5) ماوو* یه‌ك برنه‌و، هه‌موو ئه‌و چه‌كانه‌ش كۆن بوون و، له‌ كاتی ته‌قه‌ كردندا ئه‌وه‌ستان، به‌ڵام سه‌ره‌رای هه‌موو ئه‌و كۆسپ و ته‌گه‌ره‌یه‌ حه‌ماس و وره‌ی به‌رزی پێشمه‌رگه‌و هاورێیان له‌ په‌ره‌سه‌ندندا بوو.
پاش ماوه‌یه‌ك شه‌ر كردن مه‌فره‌زه‌یه‌كی دلێری پێشمه‌رگه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئیسماعیل گه‌وره‌دێی له‌ قۆڵی چۆخماخه‌وه‌ خۆی گه‌یانده‌ گه‌رمه‌ی شه‌ره‌كه‌و هاتن به‌ هانای برا پێشمه‌رگه‌كانیانه‌وه‌و، شه‌هاب پێشمه‌رگه‌ی دلێری یه‌كێتی كوردستان له‌ شه‌ره‌كه‌دا بریندار بوو، له‌ كاتژمێری (6) ی ئێواره‌ دوژمن كه‌وته‌ پاشه‌كشێ و كۆكردنه‌وه‌ی زیانه‌كانی و به‌رووره‌شی بۆ مۆڵگاو ته‌ویله‌كانی خۆی گه‌رایه‌‌وه‌.
*** ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ (مه‌فره‌زه‌ (16) كه‌سه‌كه‌یه‌ كه‌‌ به‌شداربووانی داستانی قزله‌ر:
1- حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی (حه‌مه‌ساله‌ح) فه‌رمانده‌و به‌رپرسی عه‌سكه‌ری، 2- حه‌سه‌ن ره‌شید{ فه‌لاح}3- كه‌مال مام هه‌مزه‌ {هه‌ژار} 4- عمر حه‌مه‌ بچكۆل }ملا حسین} 5 معتصم عبدالكریم {أبو زه‌هره‌} 6- مامۆستا شه‌فیق كه‌ریم {شاهۆ} 7- صلاح حه‌سه‌ن {مامۆستا خالید} 8- سه‌رباز مه‌لا ئه‌حمه‌د بانیخێڵانی {سه‌رباز} 9- عومه‌ر عه‌لی { بۆ رێزو خۆشه‌ویستی عمر میم سه‌لما} 10- جه‌مال ئه‌مین {مامۆستا جه‌مال} 11- حه‌مه‌ساله‌ح سورداشی {مامۆستا سه‌ردار} 12- ره‌ووف ره‌شید {بێكه‌س برای شه‌هید حه‌سه‌ن ره‌شید} 13- محه‌مه‌د مه‌زلزم {أبو محه‌مه‌د} 14- بورهان ئه‌حمه‌د {عه‌تا} 15 ـ ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب {سیروان} ، ( 16 ـ عه‌دنان تاڵه‌قانی ــ ئه‌بو هیمن، خاين له‌لایه‌ن ئیستخبارات و به‌ریوه‌به‌رایه‌تی ئه‌من كرابوو به‌ چڵكاوخورو سیخور).
{3} هاورێ له‌و هاورێیانه‌ی به‌شداری شه‌ری قزله‌ریان كرد له‌ شوێنی تردا شه‌هید بوون:
1 – سه‌رباز ئه‌حمه‌د بانیخێڵانی له‌ داستانه‌كه‌ی به‌كربایفدا به‌ ده‌ستی جاشه‌كانی رووره‌ش و تاونباری خوێنرێژ ته‌حسین شاوه‌یس شه‌هید كراو شایه‌نی ئاماژه‌ پێدانه ب ریسوایی و شه‌رمه‌زاری ‌ ته‌حسینی جاش به‌ پله‌ی به‌رز خانه‌نشینه‌ له‌ سه‌ر لیستی پارتی دیموكراتی كوردستان.
2- عومه‌ر عه‌لی (عومه‌ری پوره‌ سه‌لما) له‌ كاتی ئه‌نجامدانی ئه‌ركێكی حزب و پێشمه‌رگایه‌تی‌ له‌ رووباری چه‌می سووره‌بان له‌ نزیك دێی چاڵه‌ خه‌زێنه‌ خنكاوو شه‌هید بوو.
3- سه‌لاحه‌دین حه‌سه‌ن (مامۆستا خالید) ئه‌ندامی مه‌كته‌بی محه‌لی سلیمانی له‌ كاتی ئه‌نفاله به‌دناو چه‌په‌ڵه‌كه‌ی رژێمی به‌عسی ترسنۆكدا 1988 كه‌وته‌ داوی چه‌ته‌و چڵكاوخۆره‌كانی رژێم و شه‌هید كرا.
سه‌ركه‌وێ خه‌باتی ره‌وای حزبی شیوعی عێراق له‌ پێناو ئاواته‌كانی گه‌ل و نیشتمان..
مردن و سه‌رشۆری بۆ دۆژمنانی شیوعییه‌ت…




كونگره‌ی لوتكه‌… شاعیری گه‌وره‌: عه‌بدولسه‌تار نورعه‌لی… وەرگێر: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هه‌ناسه‌یه‌كی قووڵ هه‌ڵكیشن !
دیموكراتی و دادپه‌روه‌ری
له‌ سه‌ر سه‌به‌ته‌یه‌كی قسه‌كردن دێن ،
هه‌ناسه‌یه‌كی قووڵ هه‌ڵكیشن !
كونگره‌ی لوتكه‌ له‌ پایته‌ختی ئه‌لره‌شید ده‌به‌سترێت ،
ئه‌لره‌شید سێ هه‌زار كه‌نیزو
كوێله‌ی خه‌سێنراو
بكوژی پیشه‌یی هه‌بوو،
ئه‌ی به‌غدا ، توشیان خه‌ساند
ئه‌ی مه‌ناره‌كه‌ی وڵات ؟!
شاره‌ عه‌ره‌بییه‌كان كه‌نیزن
له‌ ته‌لاری شازاده‌كان سه‌ما ده‌كه‌ن،
هه‌ناسه‌یه‌كی قووڵ هه‌ڵكێشن!.
كونگره‌ی لوتكه‌ له‌ سه‌ر خوانى به‌غدا كوده‌بێته‌وه‌
هێرشی كولله‌یه‌‌ ،
ئه‌وه‌ به‌غدایه‌ ،
له‌ سه‌ر شان وباڵت برینی گه‌وره‌و
فێڵی خێڵه‌ !،
داشه‌كانی شتره‌نج له‌ نه‌خشه‌ی نیشتمانی گه‌وره‌دا
یه‌ك له‌ دواییه‌ك… كه‌وتن.
وتیان :
مێشك ده‌فرێت و
به‌غداش كوێ ده‌كاته‌وه‌ !
لوتكه‌كان سه‌ره‌نویلكی مێژووه‌ ،
” سه‌ره‌كان پێگه‌یشتوون و
كاتی لێكردنه‌وه‌یانه‌”.
سێ نه‌خێر له‌ ناو ئه‌م سێیدا له
باوه‌شی به‌ڵێ ، به‌ڵێ ،به‌ڵێ كه‌وتن !.
هه‌موویان مه‌رن و
ئه‌م لوتكانه‌
سه‌ره‌نوێلكن ته‌ویله‌ی نه‌ته‌وه‌كان كویان ده‌كاته‌وه‌
سپییه‌كانیان، ئاڵتونییه‌كه‌یان و،
هه‌موویان پینه‌كراون
به‌ دوایاندا وه‌ك
رانه‌ مه‌ر ده‌رۆن

هه‌موویان ئاماده‌ن ، به‌ڵێ
بو ئاغایانی سپی ‌ وه‌ك كوێله‌و خزمه‌تكار!
پێنووس ، پێنووس، پێنووس …
به‌ پێنووسه‌كه‌ خه‌ت به‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌كانیان بێنه‌و
ده‌نگ و شه‌قام و ئاوازو،
ئه‌م هه‌مووه‌ ئازاره‌ زوره‌ و ،
پێداكوتاندنه‌ و
هه‌ر كات هه‌ڵات زیاتر بته‌و ده‌بێت.
بت
له‌ پاش ئه‌وه‌ش بت
به‌ڵام لوتكه‌كان
هیچ نین‌ جگه‌ له‌ تاقمێكی خوێنمژو
فرۆشیاری مێژوو شه‌ره‌ف و په‌یمان.

17/3/2022




شه‌هیدی نه‌مر به‌كر حاجی ئه‌حمه‌د نه‌مه‌ڵی.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

به‌كر رۆڵه‌یه‌كی به‌ ئه‌مه‌كی خێزانێكی نیشتمانپه‌روه‌ر بوو له‌ ساڵی 1958 ی سه‌ده‌ی رابردوو له‌ گه‌ڵ باوكی و ‌خێزانه‌كه‌یان روویان له‌‌ ده‌ربه‌ندیخان كردو، له‌وێ نیشته‌جی بوون و دوكانێكیان كرده‌وه‌و له‌و ساڵانه‌دا په‌یوه‌ندی به‌ رێكخراوه‌كانی حزبی شیوعی عێراقه‌وه‌ ده‌كات.
هاورێ به‌كر مرڤێكی رووخۆش و وریاو چالاك و له‌ سه‌رخۆو، ئازاو دڵسۆزو ماندونه‌ناس بوو، له‌ پاش كوده‌تا شوومه‌كه‌ی 8 ی شوباتی 1963 له‌ وه‌رزی به‌فرو باراندا له‌ گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك له‌ هاورێیان روو ده‌كه‌نه‌ كه‌ژوكێوی ناوچه‌ی ده‌ربه‌ندیخان و خانه‌قین و، هاورێ به‌كری كرێكارو زه‌حمه‌تكێش دڵپاك وبێگه‌رد له‌ وه‌رزی گوڵاڵه‌ سوره‌دا له‌ بنكه‌ی شاخی به‌موی سه‌ركه‌ش هه‌ڵده‌گرسێته‌وه‌.
له نه‌ورۆزدا كوردان هه‌لپه‌ركی وشایی و ره‌شبه‌ڵه‌ك ساز ده‌كه‌ن كه‌چی ناحه‌زان وداخ له‌ دڵان و دوژمنانی شیوعییه‌ت به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ره‌فتار ده‌كه‌ن له‌ مانگی ئازاری 1963 دا دوژمنان و داڵه‌ ره‌شه‌كانی ناو پارتی دیمو‌كراتی كوردستان بۆسه‌یان بۆ ئێوه‌ی مه‌زن و تێكۆشه‌ر داناو، شه‌ره‌كیان دروستكرد، ئه‌وان چه‌كدارو، تۆو هاوریكانت بێ چه‌ك و، ژماره‌یه‌كتان شه‌هید بوون و، ئه‌وه‌ش ده‌ستگیركرا كوشتیان و شه‌هیدیان كردو ئه‌وه‌ی هه‌ڵهات و نه‌گیرا كه‌وته‌ ناو روباری سیروان و ته‌قه‌ی لێكرا و خنكاو شه‌هید بوو.
به‌ڵی، ئه‌ی شه‌هیدی نه‌مر ئه‌و كاره‌ساته‌ كه‌ له‌ ماروچن رویدا تاوانێكی گه‌وره‌ بوو هیچ جیاوازییه‌كی له‌ نێوان جه‌للاده‌كانی 8 شوباتی ره‌ش و داڵه‌ ره‌شه‌كانی به‌ناو كوردایه‌تی نه‌هێشت ، ئه‌و كرده‌وه‌ قیزوه‌نه‌ په‌ڵه‌یه‌كی ره‌شه‌ به‌ ناو چاوانی ئه‌و تاقمه‌ دێزه‌ كه‌ دیله‌كانیان گولله‌باران كردو، رووره‌شی بۆ بكوژانی شیوعییه‌كان له‌ بناری شاخی خۆشك و زمناكۆ.
له‌مرۆدا مارۆچن بووه‌ته‌ گۆرستانی شه‌هیدانی شیوعی.
نه‌مری بۆ شه‌هید به‌كر حاجی ئه‌حمه‌د نه‌مه‌ڵی و سه‌رجه‌م شه‌هیدانی حزبی شیوعی.
شایانی باسه‌ غنی برای له‌لایه‌ن ده‌زگا ئه‌منییه‌كان وئیستخباراتی رژێمی دیكتاتۆری سه‌دام حوسه‌ین و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی بێ سه‌روشوێنه‌و تا ئێستا نازنرێت چۆن شه‌هید كراوه‌.
مردن بۆ دۆژمنانی شیوعییه‌ت.
له‌ گۆڤاری هه‌ندین ژماره‌ 5 ساڵی 1999 وه‌رگیراوه‌.
13/2/2022
.




شانۆگه‌ری هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك كۆمار.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

به‌ پێی پشكپشكێنه‌ و تایفه‌گه‌ری له‌ عێراقی فیدراڵدا پۆستی سه‌رۆك كۆمار بۆ كورده‌و له‌ ناو كوردیشدا بۆ بنه‌ماڵه‌ی بارزانی و تاڵه‌بانییه‌و له‌ ساڵانی پێشوو ئه‌م پۆسته‌ دراوه‌ به‌ یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان ( ینك) و له‌ بری ئه‌وه‌ش سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و حكومه‌ت دراوه‌ به‌ پارتی دیموكراتی كوردستان ( پدك) و به‌پێی ئه‌و عه‌قلییه‌ته‌ دۆگمایه‌ نابێت هیچ كوردێكی سه‌ربه‌خۆ ببێته‌ خاوه‌نی پۆستی سه‌رۆك وه‌زیرانی وسه‌رۆكی هه‌رێم وسه‌رۆك كۆمار.
هه‌موو ده‌زانین جه‌لال تاڵه‌بانی دووجار بوه‌ سه‌رۆك كۆمارو له‌ پاش نه‌خوشییه‌كه‌ی كه‌لێنێك وبۆشایه‌كی له‌ عێراقدا دروست كردو، فوئاد مه‌عسوم بوو به‌ سه‌رۆك كۆمارو، وه‌ك ده‌ركه‌وت سه‌رۆكێكی بێ تواناو بێ هێز بوو زۆر كه‌س به‌ سه‌رۆكه‌ نووستووه‌كه‌ ناویان ده‌هێنا به‌ڵام بۆ خزمه‌تكردنی خۆی و بنه‌ماڵه‌كه‌ی وریاو ئه‌كتیڤ بوو بۆ نموونه‌ كه‌ ده‌ستنیشانكرا بۆ وه‌رگرتنی پۆستی سه‌رۆك كۆمار یه‌كسه‌ر به‌ بێ یه‌ك و دوو ( جوانی) كچی به‌ راوێژكار به‌ بری (( ته‌نها 13 ملیۆن)) دینار دامه‌زراند، له‌ كاتێكدا له‌لایه‌ن لێژنه‌ی ده‌ستپاكی په‌رله‌مانه‌وه‌ داواكراو بوو له‌ سه‌ر گه‌نده‌ڵی كاتێك وه‌زیری گه‌یاندنی عێراق بوو، هه‌روا كۆمپانیای ( BMJ Industries ) ئیماراتی كە كۆمپانیایەكی گەورەی تایبەت بە توتن و جگەرەیە و خاوەنی چەندین براندی بازرگانییە، فوئاد مەعسوم سەرۆك كۆماری عێراق تۆمەتبار كرد بەوەی كە پۆستەكەی بەكارهێناوە بۆ بەرژەوەندی كۆمپانیایەكی عێراقی كە برازایەكی فوئاد مەعسوم و هاوسەرەكەی خاوەندارێتی دەكەن و، كۆمپانیاكه‌ ناوی ( خیرات المنافع ) ه‌ بۆ بازرگانی گشتی و گواستنەوە كە خاوەنەكەی ( حەیدەر سەباح فەیلی) یه‌ هاوسەری ( نەورۆز محەمەد مەعسوم) ه‌.
له‌م رۆژانه‌دا پاڵاوتن بۆ سه‌رۆك كۆمار گه‌رمه‌و ژماره‌یه‌كی زۆر هاتوونه‌ته‌ مه‌یدان و، له‌ناویاندا كه‌سانی پاك و خاوین و كه‌سانی دزو گه‌نده‌ڵ به‌ پێی ده‌ستی ده‌ستپاكی به‌دی ده‌كرین و تیایاندا هه‌یه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق متمانه‌یان لێ سه‌ندراوه‌ته‌وه‌و ، ئیتر ئه‌وه‌ به‌ختی عێراقه‌ یه‌كێكی پاك یان یه‌كێكی دزو گه‌نده‌ڵ ده‌بێته‌ سه‌رۆك كۆمار بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش ده‌ستكراوه‌ به‌ ناردنی شاندو شان ماجكردن و گۆرینه‌وه‌ی دیاری و كرین و فرۆش وبانكهێشت كردنی به‌رپرسانی هه‌ریم له‌لایه‌ن ئه‌ردۆگانی خوێمژی كوردان.
تا ئێستا به‌رنامه‌ی هیچ كام له‌و زاتانه‌ دیار نییه‌ه‌و، ئه‌م پۆسته‌ هه‌رچه‌نده‌ پۆستیكی ( سیادییه) ‌‌و پشكی‌ كورده به‌ڵام هه‌موو لایه‌ك ده‌زانن پۆسته‌كه‌ ( ته‌شریفاتیه)‌ واته‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی دیارو سنوورداره‌و، ئاخۆ كه‌سانی بوێر له‌ ناو ئه‌و ژماره‌ زۆره‌دا هه‌یه‌ بتوانێت به‌ هێزی داگیركه‌ری خاكی عێراق و كوردستان بڵێت بۆ ده‌ره‌وه‌ یان هه‌ر بێده‌نگییه‌.
مادام پۆسته‌كه‌ بۆ كورد دانراوه‌ با بزانین چی له هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌و نییه‌. له‌ هه‌رێم كاره‌با، ئاو، نه‌وت، غاز، به‌نزین به‌ نرخی گونجاو. كار موچه‌ له‌ كاتی خوێداو‌ خزمه‌تگوزاری و رێگاوبان نییه‌و ، به‌ پێچه‌وانه‌ خاك فرۆشی، بێكاری ، داپڵۆسینی چالاكه‌وانان و رۆژنامه‌نووسان ، گرانی و لافاو هه‌یه‌ و، راستگۆیی نییه‌ بۆ نموونه‌ : له‌ سه‌ر لافاوه‌كه‌ی رۆژی 13/1/202 پارێزگاری هه‌ولێر ئومید خوشناو ده‌لیت : ئاو له‌ هه‌ندی شوین كۆبووه‌ته‌وه‌ (خر بوونه‌وه‌ی ئاوه)‌ لافاو نه‌بووه‌ به‌لام به‌ پێی ده‌زگای راگه‌یاندنی حزبه‌كه‌ی ــ رووداو ( 200 ) ماڵ زیانیان به‌ر كه‌وتووه‌و پرسیار ئه‌وه‌یه‌ خربوونه‌وه‌ی ئاو ده‌توانیت 200 ماڵ لوول بكات ؟.
له ئێستادا گه‌مه‌و زۆرانبازییه‌كه‌ له‌ نێوان زه‌رد( پدك) و سه‌وز (ینك) دایه‌و، به‌ هۆی دوورخستنه‌وه‌ی هوشیار زێباری له‌ لایه‌ن دادگای فیدراڵییه‌وه‌ ، پدك به‌نیازه‌ كاندیدێكی تر دابنێت و، چونكه‌ محه‌مه‌د حه‌ڵبوسی سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق مۆڵه‌تی سێ رۆژی بۆ پاڵاوتن نوێكرده‌وه‌و، ئه‌وه‌ش به‌ بۆچوونی شاره‌زایان و پسپۆرانی یاسا ده‌ڵێن ئه‌و كاره‌ دستووری نییه‌و، سكاڵا له‌ دژی ئه‌و ره‌فتاره‌ نا دستوریه‌ دراوه‌ به‌ دادگای فیدراڵی ‌ عێراق.
وڵاتانی ده‌وروبه‌ری عێراق رۆڵی به‌رچاویان هه‌یه‌ هه‌ندێكیان به‌ چاو سوركردنه‌وه‌ هه‌ره‌شه‌و له‌ولاشه‌وه‌ به‌ پاره‌ سه‌رفكردن و كرینی ده‌نگ وه‌ك له‌ موسڵ روویداو ئه‌و وڵاتانه‌ دوو به‌ره‌ن : یه‌كه‌میان توركیای ره‌گه‌زپه‌رست و عه‌ره‌بستانی سعودی و ئیماراته‌ ئه‌مانه‌ پشتكیری له‌ به‌شێكی كوردو سوننه‌و له‌ ناویاندا به‌عسسه‌كانی سه‌ر به‌ ره‌غه‌دی كچی گۆربه‌گۆر سه‌دام حوسه‌ین ده‌كه‌ن و، ئێرانیش راشكاوانه‌ پشتگیری له‌ شیعه‌و به‌شه‌كه‌ی تری كورد ده‌كات و، ماوه‌یه‌كه‌ اسماعیل قائانی سه‌رقاڵه‌ به‌ دیداری مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی ( پدك) و حزبه‌ شیعه‌كان و هه‌روا موقته‌دا سه‌درو، هه‌موو چاوه‌روانین كێی ده‌بێته‌ براوه‌ی ته‌لاره‌كانی سه‌دام حوسه‌ین و پاره‌و پول و گیرفان پركردن.
9/2/2022




دایك و باوك.. عه‌بدولسه‌تار نورعه‌لی.. له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

دایكم كه‌
له‌سه‌ر لێوانم
دره‌وشاوه‌ترین میوه‌و (1)
مه‌زنترین وێنه‌ی چاند و (2)
له‌ سه‌ر دڵمدا
به‌ ئه‌ڵماس ، به‌ چاوان ، به‌ خۆر مۆرى كرد
ئای چه‌ند تامه‌زروی نانێكم ئه‌و هه‌ویره‌كه‌ی شێلا بێت (3)
به‌ خوشه‌ویستی به‌ روح .
هیچ نه‌ماوه‌ به‌ یه‌ك بگه‌ێن
له‌ سێبه‌ری سێبه‌ر له سێبه‌ره‌كه‌یدا.


باوكم كه‌شیده‌ی (4) له‌ سه‌ر ده‌كردو،
قورئان و سونه‌ت وفیقه و،
مێژووی هه‌موو پێغه‌مبه‌ره‌كانی له‌ به‌ر ده‌كرد ،
هه‌موو خه‌ڵكی خوش ده‌ویست : خواپه‌رست ولاساره‌كان(5)
هه‌مووخه‌ڵك خوشیان ده‌ویست
ژیانێك ، (6)
ساخته‌كاری و
فێڵ و، دورویی نازانێت
ئه‌وه‌ باوكمه
له‌ راستگوێیدا وه‌ك شه‌مشێر،
هێشتا (7) ده‌چه‌قێته‌
سنگی فێڵبازه‌ خراپه‌كان .


ئه‌و روژه‌ی دایكم
له‌ ناو هه‌موو ژناندا شانازی ده‌كرد
كه‌ من یه‌كه‌م بووم له‌ پولدا
له‌ ناو سێنگی
كونسێرتی ئاوازه‌كان
ده‌ستێپێكرد.


ئه‌و روژه‌ی باوكم
چووه‌ سه‌ر مینبه‌ری ئایاته‌كان
چاوه‌كانم كرانه‌وه‌
پێشوازی له‌
باڵه‌ پاكه‌كان كرد


سوپاس ، خوایه‌ ، من
له‌ سه‌ر رێی ئه‌م ئاڵانه‌م (8)


( نامه‌) :
روژێكیان: ” هاورێ باشه‌كه‌مان هه‌مزاتوڤ (9)
وتی باشترین تراكتور
له‌ قوری ئاسایی دروست ده‌كرێت و
نایابترین هه‌ڵبه‌ست
له‌ وشه‌ی ساده‌ پێكدێت “.
ئه‌ی هاورێی ساده‌م و پر له‌ هه‌ست و
ئه‌ی سرودی دێی ده‌رگا كراوه‌كان و،
ئه‌ی هاورێی زه‌مانی ( روناكی) چاوه‌كانم
ئه‌سته‌غفرو الله.
باسی نایاب بوون له‌ شیعره‌كانماندا ناكه‌ین
چونكه‌ ساده‌یه‌ وه‌ك ساده‌یی باوكم و،
پاك و خاوێنه‌ وه‌ك دلسافي دايكم (10) و ،
ئازاكانی دانیشتوی باب ئه‌لشێخ و ،
سه‌درییه‌و، (11)
خێوه‌تێك داره‌كانی ئاماده‌كراون. (12)
تێبینی و روونكردنه‌وه‌:
(1) و
(2) خۆشه‌ویستی دایك وباوك كه‌ منبان هیناوه‌ته‌ ژیان، واته‌ دربرینی خۆشه‌ویستی بۆ به‌رهه‌مه‌كه‌یان.
(3) نووساوه‌ به‌ ده‌نه‌كن ( پراسووه‌كانی) شێلواو بێت.
(4) مێزه‌ر یان ئه‌و په‌رۆیه له‌ سه‌ر مه‌لاكان ده‌رده‌كه‌وێت.
(5) كه‌سانی دوور له‌ خواپه‌رستی.
(6) بیۆگرافی.
(7) نابرێته‌وه‌، ‌ به‌رده‌وام ، به‌ بێ كۆتاه.
(8) له‌ سه‌ر رێچكه‌ی دایك و باوك.
(9) ره‌سوڵ هه‌مزاتۆڤ { 1923 ــ 2003} ، خاوه‌نی به‌رهه‌مێكی زۆره‌و، براوه‌ی چه‌ندین خه‌ڵاته و ، باشترین شاعیری سه‌ده‌ی رابردوو ببوو.
(10) به‌و ئافره‌تانه‌ ده‌وترێت كه‌ پاكن یان سۆزیان به‌لای ئاینه‌وه‌یه‌ و، لێره‌دا من دایكم به‌كارهێناوه‌.
(11) ‌باب ئه‌اشیخ و سه‌درییه‌: دوو گه‌ره‌كی سه‌ر شه‌قامی ئه‌لكیفاحه‌و، زوربه‌ی دانیشتوانیان كوردن ه‌، به‌ ئازایه‌تی ناسراون.
(12) بۆ سوتاندن و پێشوازی كردن.

29/12/2021




له‌ بوختانه‌وه‌ بۆ شیوعییه‌كی قاره‌مان و ئازاو تێكۆشه‌ر.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هاوریی خۆشه‌ویستم یادی به‌خیر عه‌لی حامید كتیبێكی به‌ ناو ( بولێڵه‌) له‌ پاش كۆچكردنی بڵاوكرایه‌وه‌و باس له‌ زۆر بابه‌ت ده‌كات و به‌سه‌رهاتی خۆی نووسیوه‌ته‌وه‌و پشت به‌وه‌ ده‌به‌ستێت فڵانه‌كه‌س وتی، یه‌كێكی تر بۆی گیرامه‌وه‌ یان بیستم وبیستی ئه‌وش ناورۆكی كتێبه‌كه‌ به‌لاریدا ده‌بات و سوودو به‌هایه‌كی واینامێنێت و، ده‌بێته‌ جێی پرسیارو دروستبوونی بوختان.

خۆزگه‌ هاوری عه‌لی له‌ ژیاندا بووایه‌و ئه‌م نووسینه‌ی بدیبا.

هاورێ عه‌لی حامید له‌ لاپه‌ره‌ (19) له‌ بابه‌تێك به‌ناو ( پیاوه‌ ماتۆرسواره‌كه‌ ) ده‌ڵێت : وه‌ستا عه‌زیز حه‌سه‌ن ناسراو به‌ عه‌زه‌ی ئایشێ بۆی گێرامه‌وه‌و وتی : له‌ ساڵانی حه‌فتادا له عه‌ربه‌ت له‌ دروستكردنی باڵه‌خانه‌یه‌كی نوێ بۆ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كشتوكاڵی عه‌ربه‌تی خواره‌وه‌ ئیشم ده‌كرد ، پیاوێك به‌ سواری ماتۆر له‌ ده‌ربه‌ندیخانه‌وه‌ وه‌كو چاودێر ده‌هات بۆ سه‌ر ئیشه‌كه‌، هه‌ستم ده‌كرد كه‌ ئه‌و پیاوه‌ له‌ لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ چاودێری ده‌كرا. رۆژانه‌ به‌رده‌وام ده‌هات چاودێریی ئیشكردنی باڵه‌خانه‌كه‌ی ده‌كرد.
رۆژێكیان هه‌واڵی ئه‌وه‌مان بیست حكومه‌ت كابرای ده‌ستگیر كردووه‌، دواتر له‌ ریگای حزبه‌وه‌ زانیمان كه‌ ماتۆر سواره‌كه‌ ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب بوو.
ئه‌و گێرانه‌وه‌یه‌ دووره‌ له‌ راستی و هه‌موو خه‌ڵكی ده‌ربه‌ندیخان ده‌زانن قه‌ت توخنی ماتۆر نه‌بووم و خاوه‌ن ماتۆریش نه‌بووم بۆیه‌ پشتبه‌ستن به‌ گێرانه‌وه‌ زۆر جار درۆیه‌و ده‌بێته‌ بوختان‌. ‌.
به‌ڵی ئه‌و كات به‌نده‌، ئه‌ندامی لێژنه‌ی جوتیاران بووم { به‌رپرس بووم له‌ رێكخراوه‌كانی حزب له‌ سنووری قه‌ره‌داغ وباوه‌نورو شیخ ته‌ویل و ده‌ربه‌ندیخان و وارماوا} و هه‌روا له‌ گه‌ل هاورێیانی دێرینم تێكۆشه‌ران جه‌لال كه‌ریم { جه‌لال ئه‌بو شوارب} و عه‌لی ئه‌حمه‌د خورشید پێكه‌وه‌ به‌رپرس بووین له‌ رێكخراوی حزبی شیوعی تێكۆشه‌ر له‌ ده‌ربه‌ندیخان { گه‌وره‌ترین رێكخراوی حزب له‌ پاریزگای سلێمانی} ئه‌و كات و، ناحه‌زان و دوژمنانی حزب چه‌ندین ناویان بۆ ئێمه‌ دانابوو وه‌ك : بڤه‌ ، ئاگره‌ سووره‌، بایه‌قوش و هتدو… بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵك له‌ ئێمه‌ دوور بخه‌نه‌وه‌و، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ش بوو ‌ حكومه‌ت به‌ هه‌موو شیوه‌یه‌ك دژایه‌تی وچاودیریمانی ده‌كرد.
له‌ هه‌مان لاپه‌ره‌دا هاوری عه‌لی حامید ده‌نووسی : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب و حسین نادر كه‌ هه‌ردووكیان خه‌ڵكی خانه‌قین بوون ، له‌ دواییدا ده‌ركه‌وت كه‌ حسین نادر له‌ گه‌ڵ شیخ عه‌لی به‌رزنجی و توفیق ئه‌حمه‌د به‌ نهێنی رێكخراوه‌كانی حیزبیان له‌ كه‌ركووك سه‌رپه‌رشتی ده‌كردو ده‌برد به‌ رێگاوه‌، ئه‌وه‌ بوو ناوبراوان پاش ماوه‌یه‌ك ده‌ستگیركران به‌ڵام له‌ دوای به‌ێنێكی كه‌م ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب ئازاد كراو به‌ شوێن ئه‌ویشدا حسین نادر و توفیق ئه‌حمه‌دیش ئازاد بوون، ( توفیق ئه‌حمه‌دقه‌ت نه‌گیراو روخاوو ئازاد بوو) ، به‌ به‌ردانه‌كانیاندا دیار بوو كه‌ هه‌موویان ئۆباڵ و به‌رپرسیارێتی هه‌موو كارو ئه‌ركه‌كانی رێكخراوه‌ نهێنییه‌كانی حیزبیان له‌ كه‌ركووك خستووه‌ته‌ ئه‌ستۆی شیخ عه‌لی.

من هیچ په‌یوه‌ندییه‌كم به‌ رێكخراوه‌كانی كه‌ركوك نه‌بووه‌.

بۆ زانینی هاورێیان و خه‌ڵكی تر له‌ مانگی نیسانی 1971 به‌ نامه‌یه‌كی راستوخۆ له‌ مه‌كته‌بی لێژنه‌ی محه‌لی سلێمانی ( ملمس) ئاگادار كرام بۆ كارێكی تایبه‌تی و، پیویسته‌ بچم بۆ كه‌ركوك و، چووم بۆ مالێكی حزبی كه‌ له‌ هه‌مان كاتدا ماڵی { شیوعی فه‌وزییه‌ی ره‌جه‌بی خۆشكم وهاوسه‌ره‌كه‌ی هاورێ حوسه‌ێن نادر ئه‌مینی شوانی بوو} و، له‌وی چاوم به‌ هاورێ { عه‌لی به‌رزنجی} كه‌وت و، پێی وتم : ئێمه‌ تۆمان بۆ كارێكی تایبه‌ت هێناوه‌و وه‌ك ئه‌ركێكی حزبی و جۆری ئه‌و ئه‌ركه‌ی بۆم روونكرده‌وه‌و ئاماده‌ییم پیشانداو. له‌و رۆژانه‌دا له‌ ساڵی 1971 ته‌وفیق ئه‌حمه‌د ( هه‌ژار) ئه‌ندامی كۆمیته‌ ناوه‌ندی و سكرتێری ناوچه‌ی به‌غدا له‌ لایه‌ن ده‌زگاكانی رژیمی به‌عسی خوێنرێژ گیراو رووخاو، هاوكاری ده‌زگای ئه‌منی كردو، ئه‌و ده‌زگانه‌ به‌ هاتووچۆی گه‌رۆك بۆ ماڵه‌ حزبییه‌كان و ناساندنی هاورێیان له‌ ماڵان و له‌ شه‌قامه‌كانی به‌غدا ته‌وفیقی رووخاویان به‌ كارهێناو، رێكخراوی به‌غدایان ته‌فروتوونا كردو، هه‌رچی زانیاری هه‌بوو خستییه‌ به‌ر ده‌ست به‌عسییه‌كان و گرنگترینیان زانیاری له‌ سه‌ر ماڵه‌ حزبییه‌كان بوو له‌وانه‌ش ماڵی حوسه‌ین نادرو فه‌وزیه‌ ره‌جه‌ب و شیخ عه‌لی به‌رزنجی بوو، ( ته‌وفیق كه‌ رووخا نه‌گیراو ئه‌و بووه‌ هۆێ گرتنی ئێمه بۆ ئاگادری ته‌وفیق زانیاری ته‌واوی به‌ ئه‌من دابوو له‌ باره‌ی چابخانه‌كه‌و ئۆتۆمبێلێكی شڤرولیت مودیل 58 كه‌ به‌ناو خودی توفیق بوو ).‌ ته‌نها له‌ هێرشه‌ چه‌په‌له‌كه‌ی رژیمی حزبی به‌عس كه ‌له‌ به‌هاری 1970 ده‌ستیپێكرد تا هاوینی 1971، هه‌زاران شیوعی گیران و، درندانه‌ ئه‌شكه‌نجه ‌دران و زۆریان له‌ ژێر ئه‌شكه‌نجه‌ یان به‌ تێرۆركردن شه‌هید بوون وه‌ك: محه‌مه‌د ئه‌لخه‌زه‌ری، عه‌لی به‌رزنجی، ماجد ئه‌لعه‌بایجی، مشكور مه‌ترود، حوسه‌ین نادر، ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب، عه‌بدوللا ساڵح، محه‌مه‌د حه‌سه‌ن ئه‌لدوجه‌یلی ، عه‌بدئه‌لئه‌میر رشاد، جواد عه‌تیه و ، له‌ پێش ئه‌و شاڵاوه‌ درنده‌یه‌ ستار خزه‌یر ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی و له‌ ژێر ئه‌شكه‌نجه‌ كادری كرێكاری عه‌بدئه‌لئه‌میر سه‌عید شه‌هید كران.
ئۆبالی گرتن و زانیاری له‌ سه‌ر شیخ عه‌لی ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر ته‌وفیق ئه‌حمه‌د ( هه‌ردووكیان ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی بوون) و، من زوو به‌ره‌ڵا نه‌كرام به‌ڵكو له‌ گه‌ڵ هه‌زاران شیوعی تر له‌ پاش تشرینی دووه‌م ( نۆڤه‌مبه‌ر) 1971 ئازاد كرام كاتێك حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی ( پرۆژه‌ی كاری نیشتمانی) خسته‌روو حزبی شیوعی عێراق به‌ره‌و به‌ره‌ ملشكێنه‌ پر ریسوایه‌كه‌ بریاریدا.

له‌ پاش ئازاد كردنم له‌ رێی سه‌روچاوه‌ی رانیه‌ به‌ره‌و به‌رسه‌رین و ده‌رگه‌ڵه‌ كه‌وتمه‌رێ بۆ باره‌گای سه‌ركردایه‌تی و، له‌ پاش ماوه‌یه‌ك چاوم به‌ هاورێ ئه‌بو فاروق ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی كه‌وت و ئیتر گه‌رامه‌وه‌ بۆ سلێمانی و ده‌ربه‌ندیخان و، وه‌ك جاران ده‌ستم به‌كاری حزبی كردو كاتێك حزبی شیوعی عێراق له‌ گه‌ڵ حزبی به‌عسدا به‌ره‌ی نانیشتمانیان مۆركردو، وه‌ك له‌ نووسینێكی تردا ئاماژه‌م پێداوه‌ چه‌ند ئه‌ركێك به‌ من راسپێران وه‌ك : تایبه‌تمه‌ندی ( مختصة) كرێكاران، نووسینگه‌ی رۆژنامه‌گه‌ری، كاروباری باره‌گاو په‌یامنێری رۆژنامه‌كانی حزب { طریق الشعب والفكر الجدید ــ بیری نوێ } و، بووم به‌ نوێنه‌ری نووسینگه‌ی رۆژنامه‌وانی هه‌رێمی كوردستان له‌ گه‌ڵ هاورێیان و یه‌كێك له‌وانه‌ هاوری ( ئه‌حمه‌د حامید) برای هاورێ عه‌لی حامید بوو، به‌ پێی بریاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆرش ( مجلس قيدة الثورة) گوازرامه‌وه‌ بۆ پارێزگای میسان ( العماره‌) ئه‌وه‌ بوو وازم له‌ كاروبار هێناو و هاوسه‌ره‌كه‌م و پینج منداڵم به‌جێهێشت و چوومه‌ شاخ و بوومه‌ پێشمه‌رگه‌ی حزب و له‌ زۆر بواردا كارم كردو گرنگترینیان له‌ راگه‌یاندن و بێژه‌ر له‌ یه‌كه‌مین ئێزكه‌ی حزب و، له‌ كاتی دامه‌زراندنی مه‌ڵبه‌نده‌كان بووم به‌ ئه‌ندامی مه‌كته‌بی به‌تالیۆن له‌ گه‌ل هاورێ ( عومه‌ر حامید) برای هاورێ عه‌لی حامیدو، له‌ كۆتاییدا بووم به‌ ئیداری مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی وكه‌ركوك.
كاتێك خه‌رێكی ( موعامه‌لاتی) زیندانی سیاسی بووم داوای شاهیدییان كردو یه‌كێك له‌وانه‌ هاورێ عه‌لی حامید بوو له‌ به‌رده‌م دادوه‌ر به‌ ئاماده‌ بوونی هاوریی و برایان: مامۆستا كه‌مال ئه‌مین بشده‌ری و كاك ئه‌وره‌حمانی حاجی محه‌مه‌دو فاتیح فه‌ره‌ج له‌ وه‌ڵامی دادوه‌ر هاورێ عه‌ڵی حامید وتی : به‌ڵێ ، ئه‌مه‌ ئه‌حمه‌د ره‌جه‌بی قاره‌مان و ئازاو تێكۆشه‌ری ر‌ۆژه‌ سه‌خته‌كانه‌ و له‌ ساڵانی حه‌فتاوه‌ ده‌یناسم. هه‌زاران سڵاو له‌ یادتان هاورێ عه‌لی حامیدو ره‌وانتان شادو ئاسووده‌ بێت.

له‌ ساڵانی شه‌سته‌كانه‌وه‌ تا ئه‌و ئه‌و رۆژه‌ی بووم به‌ پێشمه‌رگه‌ 4 جار گیراوم و ( بێ له‌ گرتنی سه‌ره‌ مه‌قه‌ست وراونان و تێهه‌ڵدانی رژانه‌ی ئه‌من و ئیستخبارات) و، و كه‌س به‌ هۆی منه‌وه‌ یان هیچ رێكخراوێك تووشی زه‌ره‌رو زیان نه‌بووه و، قه‌ت له‌ حزبیش دانه‌براوم و تا ئێستاش به‌رده‌وامم.
نه‌مری بو شه‌هیدی قاره‌مان عه‌لی به‌رزنجی و هاورییانی و یادی هاوریم عه‌لی حامید به‌خیر.
مردن بۆ دوژمنانی شیوعییه‌ت.

6/12/2021




سلێمانی پێش 43 ساڵ.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هه‌موو ئه‌زانین‌ رژێمی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ین و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ رۆژی هاتنیاندا بۆ سه‌ر ده‌سه‌ڵات له‌ عێراقدا به‌رده‌وام بوون له‌ گرتنی هاوڵاتیان و تێهه‌ڵدان وئازاردان و كوشتن و خاپوركردنی دێهاتی كوردستان، له‌و ساڵانه‌دا به‌ تایبت له‌ حه‌فتاكان ئه‌ده‌ب وهونه‌ر له‌ گه‌شه‌سه‌ندن بوو، گه‌رانه‌وه‌ بۆ ئه‌و ساڵانه‌ی پێشوو تامو جێژێكی تایبه‌تی هه‌یه ، لاوێتی و ئه‌نجامدانی چاڵاكی جۆراوجۆرو گه‌ران و سه‌یران و سه‌ردانی هونه‌رمه‌ندانی شانۆو مۆسیقاو شیوه‌كارو رۆ شننبران.
به‌ڵێ ، له‌ ساڵانی حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو چالاكی هونه‌رو ئه‌ده‌ب له‌ ئاستێكی به‌رز بوو ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له‌و بوارانه‌دا رۆڵینان هه‌بوو : حه‌سیب قه‌ره‌داغی، شێركۆ بێكه‌س ، مسته‌فا ساڵح كه‌ریم ، ره‌ووف بێگه‌رد، شیرین ك ، دڵشاد مه‌ریوانی ، فوئاد مه‌جید میسری ، شوكریه‌ ره‌سوڵ، ئه‌رخه‌وان ره‌سوڵ ، حه‌مه‌سه‌عید حه‌سه‌ن و حه‌مه‌ فه‌ریق حه‌سه‌ن ، ئازاد شه‌وقی ، ئیسماعیل خه‌یات، لاله‌ عه‌بده‌ ، عه‌لی جۆڵا، ئه‌حمه‌د سالارو تیپی شانۆی پێشره‌و ، ته‌ها خه‌لێل، عوسمان چێوار، به‌دیعه‌ دارتاش، سمكۆ ناكام ” حه‌مه‌ ره‌شید هه‌ره‌س، ولیه‌م یوحه‌نا، ئه‌نوه‌ر قه‌ره‌داغی وتیپی مۆسیقای سلێمانی ، فه‌ردون دارتاش و سه‌ڵاح ره‌ووف و سه‌دانی تریش.
{ پیشانگای یه‌كه‌می هونه‌رمه‌ند خالید ره‌سول
سلیمانی هولی سانه‌وی كوردستانی كچان 1978}
له‌و ساڵانه‌دا له‌ چالاكییه‌كانی به‌ریوبه‌رایه‌تی روشنبیری جه‌ماوه‌ر له‌ سلیمانی له‌ روژانی 16 –24/2/1978 هونه‌رمه‌ندی لاو خالید ره‌سول یه‌كه‌م پیشانگای خوی كرده‌وه‌ له‌ هولی ئاماده‌یی كوردستانی كچان
پیشانگاكه‌ 48 تابلوو قه‌له‌مكاری و كاری ده‌ستكردی تری به‌خووه‌ گرتبوو خالید له‌ گه‌ل ده‌وروبه‌ری خویدا مامه‌له‌ ده‌كا ئه‌مه‌شیان به‌ روونی له‌و خۆلكانه‌یدا ده‌رده‌كه‌ویت كه‌ تیكه‌لی سروشتی سیحراوی شاره‌كه‌ی ده‌بیت وه‌ك تابلوكانی : دیمه‌نیك له‌ به‌هاردا، سه‌راوی سوبحان ئاغاو به‌فرو چه‌ندتابلۆیه‌كی تر.
له‌ { بیری نوی } ژماره‌ 282 سالی شه‌شه‌م شه‌مه‌ 11/3/1978 بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ و، له‌و سه‌ردانه‌دا له‌گه‌ڵ هاورێم سامی سابیر بۆ پیشانگه‌كه‌و له‌ په‌رتوكی میوانان نووسیوومه‌:
پیخوشحال بووین به‌ بینینی پیشانگاكه‌‌و هه‌میشه‌ سه‌ركه‌وتنت بو ده‌خوازین، ئه‌م پیشانگایه‌ هه‌ندی مسائیلی فیكری قوول باس ئه‌كات ، هونه‌رمه‌ند زیاتر پیویستی به‌ پیاچوونه‌وه‌ ئه‌كات
ئیمه‌ له‌ كاتیكدا ئه‌م ووته‌یه‌ ئه‌نووسین دیاره‌ كامه‌رانین به‌ پیشكه‌وتنی هه‌موو مروڤیك به‌ تایبه‌تی ئه‌وكه‌سانه‌ ئه‌توانن خواست و هه‌ستی جه‌ماوه‌ر بخه‌نه‌روو، دووباره‌ سه‌ركه‌وتن ده‌خوازین بۆ هونه‌رمه‌ند
سامی سابیر احمدرجب / په‌یامنیری
روژنامه‌ی بیری نوی وطریق الشعب

20/2/1978
به‌ هۆێ شاعیری گه‌وره‌و رێزدار خاتو ئه‌رخه‌وان ره‌سول خوشكی هونه‌رمه‌ند خالد ره‌سول ئه‌و یادوه‌رییه‌م ده‌سكه‌وت و، هیوادارم نموونه‌یان زۆرتر بێت و هه‌میشه‌ سه‌ركه‌وتوو بن له‌ گه‌ل سڵاوو رێزدا.
10/11/2021




هه‌ڵبژاردن یان فریودانی خه‌ڵك؟.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌و رۆژه‌وه‌ بریاردرا هه ڵپژاردنی پێشوه‌خته‌ له‌ عێراق بكرێت حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات به‌ پاره‌و قوتی خه‌ڵكه‌وه‌ كه‌وتوونه‌ته‌ بانگه‌شه‌و دابه‌شكردنی پاداشت وخه‌ڵات له‌ ده‌مانچه‌و لاپتۆپ و كارتۆنه‌ خۆراكی ئێكسپایری وڵاتان و له‌ هه‌مووی سه‌یرتر كیسه‌ ئاردیش بێبه‌ش نه‌بووه‌ له‌و خه‌یراته‌ی ده‌سه‌ڵات.
به‌رپرسانی حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات هێزیانداوه‌ته‌ به‌ر خۆیان و له‌ قاوغی ترس ده‌رباز بوون فێری ته‌قله‌بازو باڵه‌ فرین بوون له‌ كۆشكه‌كانیان چوونه‌ ده‌ره‌وه‌و روویانكرده‌ شاره‌كان و ده‌ستیانكرده‌ درۆو ده‌له‌سه‌و هه‌ر‌چی بكه‌ن جێی متمانه‌و به‌ڵین نین چونكه‌ له‌ رابردوودا به‌ڵێنی گه‌وره‌و قه‌به‌یاندا به‌ڵام راستگۆ نه‌بوون و، بێ له‌ ئه‌ندامه‌كانی خۆیان كه‌س پێشوازی لێنه‌كردن.
له‌ رووی راگه‌یاندنه‌وه‌ دریغی ناكه‌ن و هه‌رچیان هه‌یه‌و نییه‌ خستوویانه‌ته‌ گه‌رو به‌وانه‌ی خۆشیان نه‌وه‌ستاون به‌ڵكو ده‌ستیان به‌ كرینی كه‌ناڵه‌ سه‌ربه‌خۆو كۆمه‌ڵاییه‌تییه‌كان و، كرینی رۆژنامه‌نووس و كه‌سانی رۆشنبیری چاوچنۆكی ( موسته‌فید) له‌ وه‌رگرتنی ئۆتۆمبیل ، زه‌وی و خانوو تا ئه‌گاته‌ كارتۆنه‌ خۆراكی ئێكسپایه‌رو، حێی ئاماژه‌یه‌ حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات خاوه‌نی سه‌دان ئیزگه‌ی رادیۆ ، ویستگه‌ی ته‌له‌فه‌زیۆن ، سته‌لایت و رۆژنامه‌ وماڵپه‌رن و ، تا ئێستا ده‌سته‌ی ده‌ستپاكی هه‌رێمی كوردستان نه‌یتوانیوه‌ و ناتوانێت لێپێچینه‌وه‌ له‌وه‌ بكات ئه‌م حزبانه‌ی ده‌سه‌ڵات چۆنچۆنی بوونه‌ته‌ خاوه‌نی دامه‌زراوه‌كانی راگه‌یاندن و، ئه‌و پاره‌ زۆره‌ی بۆیان ته‌رخانكراوه‌و، ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسورمانه‌ سه‌رۆك هه‌رێم و سه‌رۆك وه‌زیران و جێگره‌كه‌ی خاونداریتی به‌شێكی زۆری ئه‌و ده‌زگانه‌ ئه‌كه‌ن.
نازانم ئه‌م به‌رپرسانه‌ به‌ڵێنی چی به‌ هاوڵاتیان ئه‌ده‌ن. ؟ به‌ڵێنی موچه‌ ، موچه‌ی كوردستان هه‌موو سه‌ری مانگێك فه‌رمانبه‌ران وپێشمه‌رگه‌ و خه‌ڵكی تریش تووشی دڵه‌راوكی و شۆك ئه‌كات و، قه‌وانه‌ سواوه‌كه‌ی حكومه‌ت لێئه‌درێته‌و ئایا به‌غدا پاره‌ ره‌وانه‌ی كوردستان ئه‌كات یان ناكات ! و، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدایه‌ پاره‌ی هه‌رێم گه‌ر نه‌دزریت به‌شی هه‌موو شتێك ئه‌كات.
به‌ڵێنی چه‌ ئه‌ده‌ن؟ كاره‌با ، وا (30) سی ساڵه‌ حكومه‌ت دۆش داماوه‌و هیچی پێ ناكرێت له‌ درۆ زیاترو جێی وه‌بیرهێنانه‌وه‌یه‌ پێش ـ 9 ـ ساڵ به‌رپرسێكی گه‌وره‌ ( زۆر زه‌به‌لاح) وتی : له‌ پاش ساڵێك ئه‌گه‌ر كاره‌بامان بۆ میلله‌ت ئاماده‌ نه‌كرد واز له‌ به‌رپرسیارێتی ئه‌هێنم به‌ڵام كاره‌با نه‌هاتوو كاكی به‌رپرس درۆیه‌كی زلی كردو بۆ چه‌ند ساڵێك له‌ حزبه‌كه‌ی تۆراو پاشان بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستكه‌وته‌كانی نه‌فه‌وتی و بیپارێزێت گه‌رایه‌وه‌و ئیستاش هه‌ر له‌ په‌رپرسه‌ باڵاكانی حزبه‌كه‌یه‌تی.
كاتێك نێچێرڤان بارزانی پێش چه‌ند ساڵێك سه‌رۆك وه‌زیرانی حكومه‌ت بوو وتی هه‌ولێر ئه‌كه‌ینه‌ دووبه‌ی ! به‌ڵام هه‌ولێر بوو به‌ تكساس و به‌به‌رچاوی هاوڵاتیانه‌و له‌ سه‌ر ترافیك لایت هاوڵاتییه‌كی بێ تاوان درایه‌ به‌ر رێژه‌نه‌ی ده‌مانچه‌و، كابرای بكوژ ئازادانه‌ ئه‌سورێته‌و چونكه‌ خزمێكی ئه‌ندام سه‌ركردایه‌تییه‌ له‌ حزبێكی گه‌وره‌!!!.
به‌ڵێنی چی ئه‌ده‌ن؟ هه‌ولێر پایته‌ختی كوردستان له‌ بێ ئاوی خنكان و، هاواری ژنی به‌ساڵاچوو منداڵان له‌ هه‌موو گه‌ره‌كانی هه‌ژاران به‌رزئه‌بووه‌وه‌ داوای ئاویان ئه‌كردو، به‌رپرسان بێشه‌رمانه‌ ئه‌ڵێن ئێمه‌ هاتووین بۆ ئه‌وه‌ی خزمه‌تی هاوڵاتیان بكه‌ین به‌ڵام هاوڵاتیان له‌ هه‌موو قۆڵێكه‌وه‌ گاڵته‌ به‌ به‌ڵێنه‌كانیان ئه‌كه‌ن.
له‌ عێراق به‌رپرسێكی باڵا ئه‌ڵێت : ئه‌م هه‌ڵپژاردنه‌ كه‌ له‌ پاش چه‌ند رۆژێك به‌رێوه‌ئه‌چێت رووداوێكی مێژوویی گرنگه‌و بارودۆخی عێراق به‌ره‌و چاكسازی ئه‌بات و، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدا محه‌مه‌د ئه‌لحه‌لبوسی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ( په‌رله‌مان) له‌باتی ئه‌وه‌ی داوا بكات توركیا له‌ خاكی كوردستان وعێراق بچێته‌ ده‌ره‌وه‌ سه‌ردانی رووره‌شی فاشیست ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆكان ئه‌كات و هه‌روا به‌عسی رووره‌ش خه‌میش ئه‌لخه‌نجه‌ری شه‌لاتی به‌ ناوی ئه‌میندارێتی پرۆژه‌ی عه‌ره‌ب ئه‌ڵێت كۆبوونه‌وه‌یه‌كی میژوویمان ئه‌نجامدا.
هیچ پارتێكی كوردستانی له‌ بانگه‌شه‌كانیاندا ناوێرن داوا بكه‌ن جه‌نده‌رمه‌كانی توركیا برۆنه‌وه‌ بۆ وڵاتی خۆیان و ده‌ست له‌ داگیركردنی كوردستان هه‌ڵگرن و، نازانم هه‌ڵپژاردن له‌ ژێر چه‌تری توركیای ره‌گه‌زپه‌رست مانای چییه‌؟ حكومه‌تی كوردستان ناوێرێت به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك سه‌ركۆنه‌ی ده‌ستدرێژی و بۆردوومانه‌كانی توركیا و ئیران بكات.
به‌ڵێنی چی ئه‌ده‌ن؟ قوتابخانه‌كان بوونه‌ته‌ وێرانه‌، به‌ زستان سه‌رما و به‌ هاوین له‌ به‌ر گه‌رما هه‌ر قوتابییه‌ك پارچه‌ مه‌قه‌بایه‌كی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌و باوه‌شێن ئه‌كات و منداڵانی به‌رپرسان قه‌مچان به‌ دۆلاره‌وه‌ ئه‌كه‌ن و به‌و شێوه‌یه‌ش قوتابخانه‌و زانكۆ ته‌واو ئه‌كه‌ن و، له‌ به‌ر بێ ئیشی روو له‌ هه‌نده‌ران ئه‌كه‌ن.
به‌ڵێنی چی ئه‌ده‌ن؟ ئێوه‌ ناتوانن مامۆستایانی وانه‌پێژ دابمه‌زرێنن و، ئه‌وه‌نده‌ درۆتان كردووه‌ كه‌س باوه‌ری به‌ ئێوه‌ نه‌ماوه‌.
به‌ڵێن مه‌ده‌ن وهه‌ولێرو شاره‌كان بپارێزن و ، واز له‌ درۆ بێنن خۆڵ مه‌كه‌نه‌ چاوی خه‌ڵك و، شاره‌زایانی بواری سه‌ربازی له‌ هاوپه‌یمانێتی وڵاتان دژ به‌ داعش ئه‌ڵێن له‌ ساڵی 2014 ئه‌و هێزه‌ی له‌ شه‌نگال بوو نه‌یتوانی ئێزدییه‌كان بپارێزێت وله‌ ئێستاشدا مه‌ترسی له‌ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان زۆره‌ هه‌رچه‌نده‌ خاوه‌نی هێزێكی زه‌به‌لاحه‌ به‌ڵام توانای نییه‌ هاوڵاتیان و خاكه‌كه‌ی بپارێزێت و هۆكاره‌كانی ئه‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ گه‌نده‌ڵی و دزی و پشتگوێخستنی هێزی پێشمه‌رگه‌ و، هه‌ر له‌و سونگه‌یه‌وه‌ له‌ مانگی رابردوو له‌ 24/9/2021 له‌ هه‌ولێر پایته‌خت ـ 312 ـ كه‌س له‌ به‌عسیه‌ خوێرێژه‌كانی رژێمه‌كه‌ی سه‌دام حوسه‌ین و سه‌رۆك هۆزو عه‌شیره‌ته‌كان كۆنگره‌یه‌ك به‌ستراو له‌ هه‌مووی سه‌یرتر سه‌رانی هه‌رێم وتیان ئێمه‌ ئاگامان لێی نییه‌و ئه‌وانه‌ له‌ ئوتێلێك كۆبوونه‌ته‌وه و، ئه‌وه‌ش بووه‌ته جێی پێكه‌نین و گاڵته‌جاری‌، 312 كه‌س له‌ ئوتێایك خرئه‌بنه‌وه‌و ئاسایش و پۆلیش ئاگایان لێی نییه‌.
شتێك پیویسته‌ بوترێت حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان خه‌ڵكی سڤیلی بی تاوان كه‌ داوای موچه‌ی خۆیان كردووه ئه‌داته‌ به‌رشه‌ق و ‌له‌ زیندانه‌كان توندكردووه‌ به‌ توومه‌تی سیخوری و ئه‌مه‌ش درۆیه‌كی شاخداره‌ و، ئه‌و كه‌سانه‌ دوورن له‌و تومه‌ته‌ خراوه‌ته‌ پاڵیان و پیویسته‌ سه‌روه‌ری دادگاكان بپارێزرێت و، حكومه‌ت بوێر بێت گه‌لی كوردستان ئاگادار بكات و بڵیت ئه‌و كه‌سانه‌ په‌یوه‌ندی یان سۆزیان له‌ گه‌ل پارتی كرێكارانی كوردستان PKK هه‌یه‌و نابێت چیتر خه‌ڵك چه‌واشه‌ بكات و، دیاره‌ هه‌رچی خراپه‌كارییه‌ك توركیا ئه‌یكات ئه‌خرێته‌ ئۆباڵی پ.ك.ك .
چیتر درۆ مه‌كه‌ن و به‌ڵێن مه‌ده‌ن و، ئێوه‌ شایسته‌ی ئه‌وه‌ نین هه‌رێمی كوردستان به‌رێوه‌ ببه‌ن و گه‌لی كوردستان لێتان تووره‌یه‌و گله‌یه‌كانیان كه‌ڵه‌كه‌ی كردووه‌و ئه‌گه‌ر بته‌قێته‌وه‌به‌بی شك به‌رپرسان رائه‌مالێنێت ، له‌ وڵاتان حكومه‌تێك شكست بێنێت ده‌ست له‌كارئه‌كێشیته‌وه‌و له‌ كۆتاییدا پیویسته‌ بڵێن نا بۆحزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات ،شه‌ق و تێهه‌ڵدان و به‌ ناو دادپه‌روه‌ری زیندانیكردنی ئازادیخوازان.

7/9/2021




به‌چی شێوه‌یه‌ك ده‌ستمانپێكردو بووین به‌چی؟.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب


وانه‌كانی ژیان :

له‌ پاش كۆبوونه‌وه‌ی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حزبی شیوعی عێراق له‌ ئازاری 1978 و داواكردنی هه‌ڵپژاردن ودانانی ده‌ستوریكی هه‌میشه‌یی بۆ وڵات، حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی رۆژنامه‌ی ـ الراسدی ـ راسپارد هێرش بكاته‌ سه‌ر حزبی شیوعی و له‌ پاش له‌ سێداره‌دانی كۆمه‌ڵێكی پرشنگدار له‌ هاورێیان ودۆستانی شیوعی و، باره‌گاكانی حزب له‌ پارێزگاو شاره‌كاندا كه‌وتنه‌ به‌ر شاڵاوی درندانه‌ی به‌عسیان و ده‌ستكرا به‌ گرتنی شیوعییه‌كان و ئازادانیان به‌ شێوه‌یه‌كی وه‌حشیانه‌و ، له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و كارانه‌ی به‌عس شیوعییه‌كان له‌ شارو لادیكان روویان له‌ شاخه‌كان كردو له‌ چه‌ند شوێنێك باره‌گایان كرده‌وه‌.

كاتێك شاڵاوه‌ چه‌په‌ڵه‌كه‌ دژ به‌ هاورێیان و باره‌گاكان په‌ره‌ی سه‌ند سه‌ره‌تا هه‌ندێ له‌ هاورێیانی شاری سلێمانی و ده‌وروبه‌ره‌ی روویانكرده‌ ناوچه‌ی قه‌ره‌داغ و له‌ به‌ر نه‌بوونی چه‌ك وجموجوڵی سوپای عێراق و جاشه‌ چلكاوخۆره‌كانی هاورێیان بیریان كرده‌وه ‌ شوێنیكی گونجاوو شیاو بدۆزنه‌وه‌و، ئه‌وه‌ بوو ده‌ستنیشانی ( به‌له‌بزان) له‌ ناو خاكی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان كراو له‌وێ بنكه‌ دامه‌زراو هاورێیان له‌ عه‌ره‌ب و كوردو تورك و ئاسوری سریان و ئه‌رمه‌ن له هه‌موولایه‌كه‌وه‌ په‌یوندیانكردو ژماره‌ گه‌یشته‌ 120 ــ 150 هاوری و دۆستی حزب و ژیان زۆر قورس و دژوار بوو ، چه‌كمان كه‌م بوو 5 ـ 10 پارچه‌ چه‌كی كۆن و، خواردنمان : به‌یانیان و نێوه‌روان و ئێواران بریتی بوون له‌ نان و چاو، هیچ راخره‌یكمان نه‌بوو له‌ سه‌ر زه‌وی ره‌ق وته‌ق ئه‌نووستین و، ئاسان نه‌بوو هاورێیان خۆیان له‌ گه‌ڵ ئه‌و بارو دۆخه‌ بگونجێنن و حزب به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك ئاماده‌كاری بۆ پێشهاته‌یه‌كی له‌و جۆره‌ نه‌كردبوو، بۆیه‌ كاتێك سه‌دام حوسه‌ێن له‌ ساڵی 1979 ئه‌حمه‌دحه‌سه‌ن به‌كری له‌ سه‌ر كورسی ده‌سه‌ڵات لاداو بوو به‌ سه‌رۆك كۆمارو له‌ پاش قه‌سابخانه‌كه‌ی سه‌دام ده‌رهه‌ق به‌ تاقمێك له‌ سه‌ركرده‌كانی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی به‌ توومه‌ت و تاوانی خیانه‌تكردن له‌ دژی حزبی به‌عس بریاری لیخۆشبوونی گشتی ده‌ركردو، هه‌لێكی باش بوو بۆ هاورێیان كه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌و بارودۆخدا نه‌ئه‌ ‌گونجان به‌ره‌و ماڵه‌كانیان و ئه‌و شوێنانه‌ی لێیهاتوون بگه‌رێنه‌وه‌و، باری باره‌گاكه‌یان سوككردو ژماره‌مان كه‌م بووه‌وه‌و چه‌ند مه‌فره‌زه‌یه‌ك دروست بوو یه‌كێكیان به‌ناوی مه‌فره‌زه‌ی سلێمانی بوو.

به‌ ناچاری و له‌ كارێكی مه‌ترسیدارو گه‌شتێك به‌ناو سه‌ربازگه‌و ربیه‌كانی سوپای عێراق كه‌ هه‌موو كون وقوژبنێكی ته‌نی یوو مه‌فره‌زه‌یه‌كی 50 كه‌سی به‌ چوار چه‌كی خراپ له‌ بنكه‌ی (هه‌زارپه‌س) به‌ره‌و تووژه‌ڵه‌ و زڵێ كه‌وته‌رێ و له‌ پاش چه‌ند رۆژێك مه‌فره‌زه‌كه‌ به‌ سه‌لامه‌تی گه‌یشته‌ باره‌گای سه‌ركردایه‌تی و دابه‌شبوون به‌ سه‌ر بارگای سه‌ركردایه‌تی و باره‌گاكانی هاورێیانی هه‌ولێرو و رانیه‌و قه‌ڵادزێ (پشده‌ر) و له‌ پاش هه‌فته‌یه‌ك یان زیاتر هاورێیانی سلێمانی داوایانكردبه‌ مه‌فره‌زه‌ به‌ره‌و ناوچه‌كانی پارێزگای سلێمانی برۆن و، له‌ پاش وه‌رگرتنی چه‌ندپارچه‌یه‌كی چه‌كی خراپ وكۆن مه‌فره‌زه‌كه‌ چووه‌ ناوچه‌كانی دوكان و ماوه‌ت و سلێمانی و ئیتر به‌و شێوه‌یه‌ مه‌فره‌زه‌كه‌ ‌ هاتووچۆیئه‌كرد له‌ نێوان باره‌گای سه‌ركردایه‌تی و ناوچه‌كانی سلێمانی و، له‌ رژی 24/3/1980 مه‌فره‌زه‌كه‌مان تووشی شه‌رێكی قورس و سه‌خت و دژوار بووه‌وه‌و ژماره‌مان 16 بوو 15 هاورێ وئه‌وی ترمان ( سیخوری به‌عسی عه‌دنان تاڵه‌قانی ــ بابی هێمن ــ بوو له‌ پاش ماوه‌یه‌ك له‌ خزمه‌تكردنی حزبی به‌عس، ده‌ركه‌وت سیخوری به‌عسه‌) و له‌ داستانی قزله‌ردا 5 هاورێ قاره‌مان شه‌هید بوون( عومه‌ری حمه‌ بچكۆل ، حه‌سه‌ن ره‌شید، شه‌فیق كه‌ریم، كه‌مال مام هه‌مزه‌، موعته‌سه‌م عه‌بدولكه‌ریم) و، له‌ گه‌رانه‌وه‌دا داوامانكرد باره‌گای تایبه‌تی به‌ ناو سلێمانی بكه‌ینه‌وه‌.
له‌ ته‌موزی ساڵی 1980 فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی رژێمی به‌عسی عێراق تۆپبارانی باره‌گای حزبه‌كانی له‌ دۆڵی حزبه‌كاندا له‌ تووژه‌ڵه‌و نازه‌نگ كرد.
له‌ پاش دوو مانگ واته‌ له‌ مانگی‌ ئه‌یلول مه‌فره‌زه‌یه‌كی گه‌وره‌ به‌ سه‌ركردایه‌تی به‌رپرسی پێشمه‌رگه‌ نه‌مر محمود دیكتاریۆڤ و سه‌رپه‌رشتی هاورێ بهاءالدین نوری ( بابی سه‌لام) ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی حزب بۆ دۆزینه‌وه‌ی شوێنێكی گونجاو بۆ باره‌گای حزب كه‌وته‌ری و له‌ پاش دوو رۆژ بریاردرا له‌ ( مه‌زرێ) له‌ نزیك دێی بێتوش باره‌گا دابمه‌زرێنین.

له‌ رۆژی جه‌ژنی نه‌ورۆز ( ئازاری 1981) له‌ سه‌ر شاخی نۆرێ نزیك له‌ سه‌ربازگه‌كانی سوپای عێراق له‌ ناوچه‌ی ئالان ئیزگه‌كه‌ی حزبی شیوعی به‌ناو : ئێره‌ ده‌نگی كه‌لی عێراقه‌ كه‌وته‌ ئیش و كۆمه‌ڵیك له‌ هاورێیان وه‌ك نووسه‌رو بێژه‌ر كاریان تیادا كردو له‌وانه‌ : عادل موخلس به‌رپرسی هونه‌ری ئیزگه‌، هاشم كوچانی، سامی سابیر، ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب ، سامی المالح ، عه‌واد ناسرو كه‌سانی تریش وه‌ك یارمه‌تیده‌ر : بدریه‌ محمد امین و گه‌لاوێژ نایب به‌ڵام له‌ كۆتایی مانگی ئایار هه‌واڵ گه‌یشت رژێمی به‌عسی عێراقی نیازی هێرشی هه‌یه‌و ئیزگه‌كه‌ زۆر له‌ سه‌ربازگه‌ی سوپا نزیك بوو بریاردرا به‌ زووترین كات ئیزگه‌ بۆ خوارووی شاخی نۆرێ بۆ كه‌پره‌كانی سلێمان ئاغا بگوێزرێته‌وه‌و له‌ پاش هه‌ره‌شه‌كانی به‌عس به‌ چه‌ند رۆژێك فرۆوكه‌ جه‌نگییه‌كانی سه‌دام ناوچه‌ی مه‌زنێی بۆردمانكردو له‌ ئه‌نجامدا دوو كه‌س له‌ دانیشتوانی ناوچه‌كه‌ شه‌هید بوون و له‌ سه‌ر بریاری سه‌ركردایه‌تی حزب ئیزگه‌ له‌ 4/6/1981 بۆ نۆ كان گوازرایه‌وه‌و دواتر بۆ پشتاشان و، بۆ هاوین باره‌گای حزب چووه‌ دۆڵی موسا له‌ دامێنی شاخی زه‌ردكه‌و له‌ پاش شه‌هیدكردنی هاورێی نه‌مر خه‌لیل كه‌بابچی له‌ ده‌رمان ئاوا له‌ لایه‌ن تاقمێكی رووره‌ش و به‌ كرێگیراو سه‌ر به‌ یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان باره‌گای حزب چووه‌ سه‌روی دێی دولكان خانوه‌كانی مام ئه‌وره‌حمان پیاوێكی هێمن و پاك و له‌ پاش دروستبوونی مه‌ڵبه‌ده‌كان، مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك چووه‌ دێی حاجی مامه‌ند.
پاش قه‌سابخانه‌كه‌ی پشتاشان و هێرشه‌ چه‌په‌ڵه‌كه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ ساڵی 1983 بۆ سه‌ر باره‌گاكانی حزب، مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك رووی كرده‌ ناوچه‌كانی قه‌ره‌داغ و ده‌ربه‌ندیخان و ده‌شتی شاره‌زورو له‌ دوواییدا له‌م شوێنانه‌ له‌ زه‌نجیره‌ی چیای سورینی سه‌ربه‌رز باره‌گای حزبمان هه‌بوو : هه‌زارستون” بانی شار، خۆرنه‌وه‌زان و ئه‌حمه‌د ئاوا.
له‌ پاش رێككه‌وتن وئاشتبوونه‌ له‌ نیوان حزب و یه‌كێتی باره‌گاكانی حزب چوونه‌ شارباژێر له‌ چاڵه‌خه‌زینه‌و چه‌مه‌ك و سپیارو، له‌ دووای هێرشی ئێران به‌ناوی ( والفجر نۆ ـ الفجر التاسع) چووینه‌ دێی ( سیاگوێز) ی خاپووركراوو وێرانه‌و پاشان حزب هێزێكی نارد بۆ دۆڵی چافایه‌تی به‌ فه‌رمانده‌یی هاورێیان : حه‌مه‌ ساڵح سورداشی ـ ماموستا سه‌ردارو ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب و له‌ پاش ماوه‌یه‌ك چووینه‌ قه‌ره‌داغ و باره‌گای مه‌ڵبه‌ند چووه‌ نزێك دێی ئه‌ستێڵی سه‌روو، حزب باره‌گای تری هه‌بوو له‌ : گه‌رمیان به‌تالیونی 4 ی گه‌رمیان له‌ دێی باوه‌كرو، به‌تالیونی 7 هه‌ورامان له‌ دێی شیوی قازی و، به‌تالیونی 9 ی سلێمانی له‌ دێی كه‌سنه‌زان و، به‌تالیونی 15 ی قه‌ره‌داغ له‌ دێی كۆشكی حواروو.
له‌و ساڵانه‌دا ده‌ستكرا به‌ چالاكی سه‌ربازی له‌ لایه‌ن هاورێیانی پێشمه‌رگه‌و هاورییان ئازایانه‌و دلێرانه‌ بۆ به‌رز راگرتنی ناوی شیوعییه‌ت روو به‌ رووی رژێمی خوێنرێژی به‌عس بوونه‌و به‌ خوێنی خۆیان مێژووی سه‌روه‌ریان تۆماركردو له‌ گه‌ڵ پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كیتی نیشتمانی كوردستان و حزبی سوسیالیست توانیان شاروچكه‌ی قه‌ره‌داغ ئازاد بكه‌ن و هه‌روا به‌ ته‌نها شیوعییه‌كان شارۆچكه‌ی نه‌وجولیان ئازاد كردو خه‌ڵكێكی زۆر ( سه‌ربازو جاش و سیخور) به‌ دیل گیران و، حزب بووه‌ خاوه‌نی چه‌كێكی مۆدێرنی باش و هه‌روا كه‌ره‌سته‌ی په‌یوه‌ندی وه‌ك جیهازی راكاڵ و ئوتومبیل و تراكتور و موه‌لیده‌ی كاره‌باو و ته‌له‌فزیونی ره‌نگاوره‌نگ.

هاورێیانمان وپێشمه‌رگه‌ ئازاكانی حزب تێكۆشه‌رانی شیوعی قاره‌مانانه‌ به‌رنگاری پرۆسه‌ی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵیان كردو خوێنی خۆیان به‌خشییه‌ گه‌ل و نیشتمان له‌و پیناوه‌دا شه‌هید بوون وه‌ك : مولازم سامی، مولازم ئه‌بو یه‌سار، ماجد عه‌لی خه‌لیفه‌ ، شوانی حه‌مه‌ قتو، بارام هه‌ورامی و هاورییانیان، له‌ دوای ئه‌نفالی قیزه‌وه‌نی گه‌رمیان گه‌راینه‌وه‌ بۆ قۆبی قه‌ره‌داغ وپاشان له‌ گه‌ل برینداره‌كان كه‌وتینه‌رێ به‌ره‌و ده‌شتی كۆیه‌، سماقوڵی وچه‌ند رۆژێك له‌ ئاوه‌گرد بنكه‌یه‌كمان كرده‌وه‌ به‌ڵام زۆر نه‌ماینه‌وه‌و به‌ره‌و كاروخ و پشتاشان و ره‌زگه‌ چووین تاگه‌یشتینه‌ باره‌گای حزب له‌ دۆڵه‌كۆگا و له‌ به‌ر زۆری ژماره‌مان باره‌گایه‌كی ترمان له‌ گوێزی دامه‌زراندو شایه‌نی باسه‌ له‌ پاش پروسه‌ چه‌په‌ڵه‌كانی ئه‌نفال هه‌موو هێزه‌كانی حزب له‌ سلێمانی و هه‌ولێرو بادینان و سه‌ركردایه‌تی حزب بوونه‌ میوانی ئێمه‌و، ئێمه‌ش وه‌ك مه‌ڵبه‌ند گومركیكمان هه‌بوو سه‌رچاوه‌ی ژیانمان بوو ته‌نانه‌ت یارمه‌تی هاورێیانی رێكخستنی حزبمان ئه‌دا.
به‌ڵێ ، هاورێیانی سلێمانی و كه‌ركوك و گه‌رمیان له‌ سفره‌وه‌ به‌ بێ پاره‌و چه‌ك ده‌ستمان به‌ پێشمه‌رگایه‌تی كردو بووینه‌ خاوه‌ن پاره‌ی بژێوی خۆمان و چه‌كی جۆراوجۆری پاش.

نه‌مری بۆ شه‌هیدانی حزب.
سه‌رشۆری و مردن بۆ دوژمنانی شیوعییه‌ت.
16/9/2021




ئه‌لبۆمی شه‌هیدان یان زیندووان؟.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

‌رۆژی 6/9/2021 له هه‌ولێر ئه‌لبۆمێكی {334} لاپه‌ره‌یی به‌ناو : گه‌ران به‌ دوای ئازادیدا بڵاوكرایه‌وه‌و بیرۆكه‌كه‌ی ‌بۆ هاورێ گۆران كۆیی ده‌گه‌رێته‌وه‌ هاورێ عومه‌ر خدر كاكیل ئاماده‌ی كردووه‌و له‌ راستیدا نه‌مویست‌ دوورو نزیك توخنی بكه‌مه‌وه‌ به‌ڵام خودی هاورێ عومه‌ر وتی پێمخۆشه‌ رای تۆ بزانم.
پێش هه‌موو شتێك ده‌ستخۆشی له‌ هاورێیان : عومه‌ر خدر كاكیل ، گۆران كۆیی ، جاسم خیڵانی و هاورێ سه‌عید شابۆ وه‌ك (كۆمیته‌ی ئاماده‌كار) ده‌كه‌م و چاپكردنی ئه‌ڵبۆمێك بۆ شه‌هیدان كارێكی جوان و به‌ جێیه‌.
نامه‌وێت درێژه‌ به‌ نووسین بده‌م و ده‌مه‌وێت یه‌كسه‌ر چه‌ند تێبینییه‌ك بخه‌مه‌روو :
ئه‌ڵبۆمه‌كه‌ : قه‌واره‌ی بچوكه‌و له‌ ئه‌لبۆم ناچێت و هه‌ندێ وێنه‌ی تیادایه‌ له‌ باتی ئه‌وه‌ی گه‌وره‌ بكرێته‌وه‌ بچوك كراوه‌ته‌وه‌.
ئه‌لبۆمه‌كه‌ بۆ شه‌هیدان ته‌رخان نه‌كراوه‌ چونكه‌ زووربه‌ی وێنه‌كان ، وێنه‌ی هاورێیانی زیندووه‌.
شه‌هید سه‌ربه‌رزییه‌و له‌ هه‌موو شتێك گه‌وره‌تره‌و هه‌میشه‌ ئێمه‌ی شیوعی سه‌رداده‌نوێنین بۆ شه‌هیده‌كانمان ، شه‌هیدان بۆ ئازادی و دادپه‌روه‌ری خوێنی خۆیان به‌ گه‌ل و نیشتمان و حزب به‌خشیوه‌ به‌ڵام له‌ ئه‌لبۆمێكدا ناكرێت وێنه‌ی شه‌هیدێك زیاتر له 27 جار بڵاوبكرێته‌وه‌ له‌ كاتێكدا سه‌دان شه‌هیدمان هه‌یه‌ ، راسته‌ هاورێ عومه‌ر زۆر به‌ ئه‌مه‌ك و به‌ سۆزه‌ بۆ شه‌هید عوسمان خدر كاكیل { سه‌ركه‌وتی} برای و، پێویسه‌ بزانێت وه‌ك ئاماده‌كار چۆنچۆنی وێنه‌كان دابه‌ش‌ ده‌كات.
باشتر وابوو ئه‌لبۆمه‌كه‌ ناو بنرێت ئه‌لبۆمی : په‌خشان زه‌نگه‌نه‌ و هاورێ ئارام له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی 18 لاپه‌ره‌ بۆ په‌خشان دانراوه‌ له‌ گه‌ل بڵاوكردنه‌وه‌ی 24 وینه‌وه‌و ، 15 لاپه‌ره‌ و 29 وێنه‌ بۆئارام ته‌رخانكراوه‌و ‌ خۆزگه له‌ باتی ئه‌وان وێنه‌ی شه‌هیدان داده‌نران و بڵاو ده‌كرانه‌وه‌.‌
نازانم له‌ سلێمانی و كه‌ركوك و گه‌رمیان شه‌هیدی هه‌یه‌ ؟ جگه‌ له‌ شه‌هیدان دایكی سه‌ربازو سه‌ربازو كۆچكردووان : حه‌مه‌ ره‌شیدی نانه‌وا { مام بارام } و مه‌حمود دیكتارۆڤ هیچی تر دیار نییه‌.
پیتی ژێر نووسه‌كان زۆر وردن و به‌ زه‌ره‌بینیش ناخوینرێنه‌وه‌.
باشتر وایه‌ له‌ داهاتوودا بایه‌خ بدرێت به‌ بڵاو كردنه‌وه‌ی وێنه‌ی شه‌هیدان و به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ یه‌ك دوو دێر له‌ سه‌ر شه‌هیدان بنووسرین وه‌ك رۆژی له‌ دایكبوون، باری كۆمه‌ڵایه‌تی، له‌ كۆێ شه‌هید كراوه‌.
نازانم كۆمه‌ڵه‌ی پێشمه‌ركه‌ دێرینه‌كانی حزب له‌و چالاكییه‌ ئاگاداره‌و رۆڵی چییه‌؟
7/9/2021




دووشه‌هید شیوعی و وزه‌یه‌ك له‌ تێكؤشان.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

** شه‌هید محه‌مه‌د ناسر حوسه‌ین ئه‌لحه‌داد

پاش كرده‌وه‌ گڵاوه‌كه‌ی عه‌زیز ئه‌لحاج و كه‌رتكردنی حزب له‌ 17/9/1967 دا حزب تووشی ئازارو تێكشكان بوو رێكخراوی شاری ئه‌لكوفه‌ش له‌و ئازارو ناخۆشییه‌دا بێبه‌ش نه‌بوو ، هه‌موو رۆژێك رژێمی خوێنرێژی سه‌دام حوسه‌ین و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی خه‌ڵكیان ده‌گردو كورد واته‌نی ( ره‌شبگیری) بوو، له‌ سه‌ره‌تای ساڵی 1968 دا لاوێكی كرێكار هاته‌ ناو ریزه‌كانی حزبی شیوعی عێراق،
هاورێ محه‌مه‌د ناسر حوسه‌ین ئه‌لحه‌داد كرێكار بوو له‌ كارگه‌ی ( الاحذیة الشعبیة ) و، به‌ هاتنی بۆ ریزه‌كانی حزب رێكخراوه‌كه‌ی ئه‌لكوفه‌ په‌ره‌ی سه‌ند و هاورێ چووه‌ ناو قوتابیان و مامۆستایان و كرێكاران و جوتیاران و رۆشنبیران ، رووی له‌ هه‌موو لایه‌ك كردو چووه‌ : ئه‌لعه‌باسیة ، ئه‌لبوحداری ( علوة الفحل) و ئه‌لموێهی و ئه‌لكفل و هتد…. له‌ پاش سێ مانگ هاورێیان پێشنیازیان كرد ببێته‌ ئه‌ندام و به‌داخه‌وه‌ ئه‌و كات هاورێ ( مه‌هدی ئه‌لخه‌یات) كه‌ له‌ رێی ئه‌وه‌وه‌ هاورێ محه‌مه‌د هاته‌ ریزی حزبه‌وه‌ قایل نه‌بوو وازی له‌ حزب هێناو ، ده‌بوو شانازی بكردبا یه‌كێكی بلیمه‌تی بۆ حزب هێناوه‌ و، ئه‌م هاورێیه‌ له‌ پاش شه‌ش مانگ كرا به‌ ئه‌ندامی لێژنه‌ی بنكه‌یی ( لجنة قاعدیة) و بۆ خوێندن و به‌رزكردنه‌وه‌ی بیرو هوشیاری حزب ناردیه‌ وڵاتیكی سۆسیالیستی و، له‌ پاش ته‌واو كردنی خوێندن له‌ گه‌ڵ هاورێیانی و، له‌ كاتی گه‌رانه‌وه‌یاندا بۆوڵات له‌ لایه‌ن تاونباری رووره‌شی خوێنرێژ ( عیسا سوار) وه‌ شه‌هید كران. به‌ڵی ئه‌و نامه‌رده‌ چه‌په‌ڵ و دێزه‌ {11} هاورێی شه‌هید كردو تا ئێستا په‌رده‌ له‌ سه‌ر ئه‌و تاوانه‌ قیزوه‌نه‌ لا نه‌دراوه‌.

** شه‌هید عه‌باس زرار وزه‌یه‌ك له ‌تێكۆشان
تووره‌ ده‌بیت ، ده‌ستپێده‌كه‌یت/
كاتی دیاریكراوی ، شۆرش له‌ به‌رده‌كه‌یت
لاوێكی تازه‌ پێگه‌یشتووی باڵا به‌رزو گه‌نم ره‌نگ ، له‌ پاش به‌ كارهێنانی رژێمی دیكتاتۆری سه‌دام خوسه‌ین وحزبی به‌عسی عه‌ره‌بی گازی خه‌رده‌ل و سیانید له‌ ناوچه‌ جۆر به‌ جۆره‌كانی كوردستان : دۆڵی جافایه‌تی ، هه‌له‌بجه‌ ، قه‌ره‌داغ ، گه‌رمیان ، شێخ وه‌سان ، ده‌شتی هه‌ولێرو بادینان و له‌ پاش ئه‌نفاله‌ چه‌په‌ڵه‌كان له‌ بنكه‌ی حزبی شیوعی عێراق له‌ دۆڵه‌ كۆگا پێشمه‌رگه‌ بوو ، گورجوگۆڵ و زیته‌ڵ و وریا و ناوی ته‌واوی :
عباس زرار عمر ناسراو بە { کرێکار} لەساڵی ١٩٧٢لەشارۆچکەی سەنگەسەر لەدایک دەبێت ، لەساڵی ١٩٨٧ پەیوەندی بەڕێکخراوێكی هەرێمی کوردستانی حزبی شیوعی عێراقەوە دەکات، لە ساڵی ١٩٨٨ دچێتە شاخ و دەپێتە پێشمەرگە.
له‌ ساڵانی حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو به ‌بؤنه‌ی دامه‌زراندتی حزبی شیوعی عێراق { 31/3/1974} شاعیری شیوعی فایز ئه‌لزوبه‌یدی شێعرێكی له‌ ژێر ناونیشانی { بنووسه‌} بڵاو كرده‌وه‌و منیش كردمه‌ كوردی و له رۆژنامه‌ی بیری نوێ بڵاوكرایه‌وه‌و ده‌لێت : بنوسه‌ : ناوی شیوعییه‌كان” ناوی كوژراوه‌كان، راپه‌رینه‌كان ، شۆرشه‌كان و له‌ كۆپله‌یه‌كدا ده‌ڵێت :
تووره‌ ده‌بێت و ده‌ست پێ ده‌كه‌ێت
كاتی دیاریكراوی شؤرش له به‌ر ده‌كه‌ێت
شه‌هید عه‌باس ئه‌و كۆپله‌یه‌ هه‌میشه‌ له‌ سه‌ر زاری بوو ده‌یوته‌وه‌.
به‌ڵێ له‌ كاتێكدا راپه‌رین و شؤرش له‌ كوردستاندا به‌رپا بوو هاوری كرێكارو هاورییانی له‌ ریزی پێشه‌وه‌ بوون رق و چه‌كی خۆیان ئاراسته‌ی دوژمنان كردو ئاواتی كرێكار هاته‌دی و كاتی دیاریكراوی شؤرشی له‌به‌ركردبوو جێبێی كردو بوو به‌ مه‌شخه‌ڵ ، بوو به‌ چرا، به‌ڵێ بوو به‌ شه‌هیدی حزب ، له‌ 7/3/1991 لەچیای هەیبەسوڵتان لەگەڵ چەند هاوڕێیەک شەهید دەکرێن.
رووره‌شی و مردن بۆ دوژمنانی شیوعییه‌ت.
25/8/2021




بۆ ئه‌وه‌ی ببیته‌ دیموكرات .. عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی.. و: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

بۆ ئه‌وه‌ی ببیته‌ دیموكرات (1)
ده‌سته‌كانت بخه‌ره‌ ناو‌ گیرفانی هه‌ژاران
له‌ پاشماوه‌كان خاڵی بكه‌و
تۆ به‌یاسای كه‌رتی تایبه‌تی پارێزراویت

بۆ ئه‌وه‌ی ببیته‌ دیموكرات
پاروو له‌ ده‌می برسییه‌كان بدزه‌و
تۆ به‌ یاسای هۆشمه‌ندی پارێزراویت

بۆ ئه‌وه‌ی ببیته‌ دیموكرات
بروانامه‌ی قه‌ڵبی (2) خوێندن
یان مێزه‌ری درۆو سا‌خته‌
یان فوتێكردنێكی درۆزنانه‌ بكه‌و
تاڵان بكه‌ ، برفێنه‌ ، بانقێك بدزه‌
نه‌وت به‌ قاچاغ به‌ره‌ !
تۆ به‌ سيستێمی ” په‌له‌وه‌ره‌كان به‌ سه‌ر شێوه‌كانيان ده‌كه‌ون (3) ” پارێزاویت

بۆ ئه‌وه‌ی ببیته‌ دیموكرات و
به‌شدارێكی نیشتمانپه‌روه‌ر
میلیشیايه‌كی تایفه‌گه‌ری دروست بكه‌
يان تیمێكی سه‌له‌فی
یان به‌رگرییه‌كی ئازایه‌تی
یان باندێكی مافیایی
یان تاقمێكی سیاسی شه‌لاتی
” تۆ سه‌ركه‌وتوویت له‌ ” گه‌ره‌كی هه‌ركه‌س بۆ خؤی “

بۆ ئه‌وه‌ی ببیته‌ دیموكرات
په‌رداخێكی بیكاری شاراوه (4)‌ بخۆره‌وه‌و
بێ شاراوه‌
تا بن په‌رداخه‌كه‌و
قایل به‌ ! و
قایل بوون گه‌نجینه‌یه‌كه‌ له‌ناو ناچێت

بۆ ئه‌وه‌ی ببیته‌ دیموكرات
ببه‌ به‌ خوراك بێفه‌رو تێكشكاو ! و
به‌وه‌ش قایل به‌ كه‌ گه‌وره‌كه‌یان وتی
ئازادی دیموكراسی دادپه‌روه‌ری به‌بێ قایلبوون
ته‌نها به‌ ئاژاوه‌ یان به‌لێدان یان به‌هێرشێك رووبدات
یان به‌ گه‌مارۆی دزه‌كان سوودبه‌خش بێت
یان به‌ سه‌رۆكێكی دارین بڵند بكرێت
ئه‌وان په‌یكه‌ریان كێشا دایاننا جوانیان كرد
فوویانتێكرد گه‌وره‌یان كرده‌وه‌
درێژیان كرد پانیان كرده‌وه‌و
وه‌ك پۆلیس و پاسه‌وان دایاننا
پاشان فرۆشتیان‌ و كردنيان به‌ نه‌عل و گسك
كردیان به‌ مشكێك له‌ كونێكدا خوێ بشارێته‌وه‌
یان له‌ پشتی دیواره‌ روخاوه‌كان
وازیان له‌ خه‌ڵك هێنا بۆ شه‌رو ئاژاوه‌و
بۆ دانه‌كانی درنده‌و هارین و
بۆ تێرورو كه‌ڵه‌په‌كانی خواردن و
بۆ ئه‌وه‌ی به‌ دیموكرات بمێنیته‌وه‌و
شارستیانه‌ لێت رازی بن بۆ ماف و دادپه‌روه‌ری
به‌ سویاسه‌وه‌ بۆ خاوه‌نی پاپۆره‌ جه‌نگییه‌كان كرنوش ببه‌
به‌ كاردانه‌وه‌ی پێڵاوه‌كان
دبیته‌ خاوه‌نی گؤرانی وكورسی و دانیشتنه‌كان

شاعیری گه‌وره‌ : عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی**
وه‌رگێر : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

——————————————————–

(1) بۆ ئه‌وه‌ی ببیتبه‌ كه‌سێكی دیموكراتی.
(2) ته‌زویر
(3) Birds of feather flock together
(4) بێكاری شاراوه‌ به‌ روسی : скрытая безработица
7/8/2021
** شاعیری گه‌وره‌و لێهاتوو به‌توانا له‌ برایانی كوردی فه‌یلییه‌، مامۆستایه‌كی دیاری بواری په‌روه‌رده‌و نووسه‌رێكی دره‌وشاوه‌و رۆژنامه‌نووسیكی سه‌ركه‌وتوو خاوه‌نی گه‌نجینه‌یه‌كی شیعره‌و به‌ جوانی كێشه‌و گیروگرفته‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ده‌خاته‌روو.خاوه‌نی چه‌ندین كتیبه‌.
.

.




ژیان چییه‌؟.. شیعری عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی.. وه‌رگێر : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

جگه‌ له‌ به‌رهه‌مهێنانی ژیان !
مرؤڤ له‌ پێشكه‌وه‌ (1)
تا گۆره‌كه‌ی (2)
له‌ سه‌ر دزوی ژیان
‌ هه‌ناسه‌ بركێیتی..
بؤ ئه‌وه‌ی له‌ ژياندا!
بمێنێته‌وه‌
خه‌لك ده‌پرسێ و :
ئایا له‌ ژیاندا
ماوه‌ ؟!
لاوه‌كه‌ تیره‌ یان برسییه‌ ،
پؤشته‌یه یان رووته‌ ،
پێده‌كه‌نێ یان ده‌گری ،
راوه‌ستاوه‌ یان دانیشتووه‌ ،
سه‌رده‌كه‌وێ یان دێده‌خوارێ
به‌ ئاگایه‌ یان نووستوه‌
زانایه‌ یان نه‌خوێنده‌واره‌
هه‌مووی له‌ ژیاندا نییه‌
ئه‌گه‌ر بێتوو ‌ د‌ۆ ستایه‌تی سؤز (3)

سیمای (4)‌ مردن بێت ..
له‌ رێی ژیاندا

وترا : ئه‌و مرد ! وتيان :
ئه‌رێ ، ئه‌و ده‌نگێكی به‌جێهێشت
خه‌ڵك گوێی لێبێت؟ و
ئایا ئه‌و زانیارییه‌كی به‌جێهێشت
سوودی بۆ خه‌ڵك هه‌بێت؟ و..

ئایا نه‌وه‌یه‌كی به‌جێهێشت
خه‌ڵك ئاشتبكاته‌وه‌؟ و..
ئایا ته‌ختێكی(5) به‌جێهێشت
خه‌ڵك بپارێزێت ؟ و..
ئایا هونه‌رێكی به‌جێهێشت
خه‌ڵك دڵخؤش بكات ؟ و..
ئایا نانێكی به‌حێهێشت
خه‌ڵك تێر بكات ؟ و..
ئایا كراسێكی به‌جێهێشت
خه‌ڵك داپۆشێت؟ و..
ئایا سه‌قفێكی(6) به‌حێهێشت
خه‌ڵك كؤبكاته‌وه‌ ؟..
بؤيه‌ ئه‌وه‌ی وتی.. :
“” ئه‌و كه‌سه‌ی شتی به‌جێهێشت نه‌مردووه‌”، ..
تا ئێستا له‌ ژیاندایه‌ !.

شاعیری گه‌وره‌ : عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی**
وه‌رگێر : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

16/7/2021

تێبینی :
(1) له‌ سه‌ره‌تای ژیاندا
(2) تا مردن
(3) هاورێتی روح
(4) كارتێكردن، وێنه‌، به‌ڵگه‌
(5) تاج ، ته‌ختی شاهانه‌
(6) بان، سه‌ربان
عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی** : خاوه‌نی گه‌نجینه‌یه‌كی شیعره‌و به‌ جوانی كێشه‌و گیروگرفته‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ده‌خاته‌روو. خاوه‌نی چه‌ندین په‌رتوكه‌‌ و، ژیان چییه‌ له‌ 26/10/2013 نووسراوه‌.




ئالان و كریارێكی سویدی : فرین به‌ سه‌ر به‌فردا.. شاعیر: نه‌جم خه‌تاوی

ئالان

شاعیر : نه‌جم خه‌تاوی
وه‌رگێر : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

كوره‌ جوانه‌كه‌م
هه‌شت ساڵانه‌
یارییه‌كی پێشكه‌ش كردم
ئؤتؤمبێلێكی شین
قه‌واره‌كه‌ی پاكێته‌ شقارته‌یه‌ك بوو
( بیبه‌ باوكه‌
له‌ كاتی بێزاری
سوودی هه‌یه‌)
دوێنی شه‌و
كاتێك بێزاری میوانم بوو
ئؤتؤمبێله‌كه‌ی ئالانی بچكؤله‌م ده‌رهێناو
ده‌ستم به‌ یاریكردن كرد
توت توت توت ………
ــ * ــ * ــ * ــ
كریارێكی سویدی
شیعری : نه‌جم خه‌تاوی*
وه‌رگێرانی : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب
پێنج ساڵ تێپه‌ری
دێته‌ دوكانه‌كه‌م
جگه‌ره‌و
رۆژنامه‌و
شیرینی ده‌كرێ و
هه‌موو جارێك
له‌ باره‌ی
عێراق و
سیاسه‌ت و
هاوكاری قسه‌م له‌ گه‌ڵدا ده‌كات و
رۆژێكیان كاتێك ‌ توره‌بوو
به‌ هۆ ی شتێكی قیزه‌وه‌ن
جنێوی پێدام
هاواریكرد
بگه‌رێره‌وه‌ بۆ وڵاته‌كه‌ت
ئه‌ی بێگانه‌
ــ نه‌جم خه‌تاوی* : شاعر، له‌ساڵی 1957 له‌ پارێزگاری كوت له‌ دایك بووه‌، چه‌ندین ساڵ پێشمه‌رگه‌ی حزبی شیوعی عێراق بووه‌و ئێستا له‌ سوید نشته‌جێیه‌. ئالان و كریارێكی سویدی له‌ په‌رتوكی ــ تحلیق فوق الثلج ( فرین به‌ سه‌ر به‌فردا Hovering over the snow ) وه‌رگیراون.
9/7/2021




له‌ حاجی مامه‌ند به‌ره‌و قه‌ره‌داغ و ده‌ربه‌ندیخان.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :

هاورێیانی مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك له‌ مانگی نیسانى 1983 ئاگادار كرابوون كه‌ ساردی و گرژی له‌ نێوان حزب و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان( ینك) هه‌یه‌و، بۆ ئه‌وه‌ی حزب تووشی شه‌ر نه‌بێت ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ هاورێیان به‌ تایبه‌ت هاورییانی عه‌ره‌ب و ئه‌وانه‌ی پێویستیان به‌تیماركردن هه‌یه‌و ناردیان بۆ نه‌خۆشخانه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات نێردران بۆ سه‌ركردایه‌تی حزب له‌ پشتاشان و ، هاورێ برایمی سۆفی مةحمود { بابی تارا} له‌ گه‌ڵ مه‌فرزه‌یه‌ك له‌ دێی حاجی مامه‌ند ره‌وانه‌ی ئه‌حمه‌دئاوای هه‌ورامان كرابه‌ نیازی دؤزینه‌وه‌ی شوێنێك بۆ باره‌گای مه‌ڵبه‌ندو له‌ به‌ره‌به‌یانی 30 ی نیسان ( ئه‌پریل) هاوری به‌هادین نوری (بابی سه‌لام) و هێزێكی گه‌وره‌ به‌ره‌و قه‌ره‌داغ كه‌وتنه‌رێ.

له رۆژی 1 ی ئایاری 1983 له‌ ‌ پشتاشان شه‌ر بوو، ئێمه‌ نه‌ماده‌زانی شه‌ره‌و مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی ینك چۆڵ بوو هه‌موو پێشمه‌رگه‌كانیان ره‌وانه‌ی پشتاشان كرابوون بۆ به‌شداری كردن له‌ كوشتنی شیوعییه‌كان و ، له‌ هه‌مووی سه‌یرتر به‌ بۆنه‌ی چه‌ژنی كرێكارانی جیهان شاندێكی مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی ینك پێكهاتبوو له‌ كاك سالار عه‌زیزو یه‌كێكی تر هاتن بۆ پێشكه‌شكردنی چه‌ژنه‌ پیرۆزه‌و و من هاورێی كؤچكردوو مه‌حمود دیكتاریۆف پێشوازیمان لێكردن و، له‌ 2 ی ئایار هه‌رچی هێزامان هه‌بوو به‌ فه‌رمانده‌یی هاورێ مه‌لا عه‌لی به‌ره‌و قه‌ره‌داغ كه‌وتینه‌رێ ، واته‌ مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك له‌ حاجی مامه‌ند نه‌ماو چۆڵكرا.
له‌ دێهاتى كه‌ماڵان و ده‌روه‌ن فه‌قه‌ره‌و ئه‌و ناوچانه‌‌ بووین رادیۆكه‌ی ینك مزگێنی و مژده‌ی سه‌ركه‌وتنی قه‌سابخانه‌كه‌ی پشتاشانی بڵاو ده‌‌كرده‌وه‌و نه‌وشیروان مسته‌فا كه‌سی دووه‌می ناو یه‌كێتی به‌ شانازی و لووتبه‌رزییه‌وه‌ ئه‌یقیژاندو ده‌‌یوت “” ته‌حریفییه‌كانمان”” مه‌به‌ستی شیوعییه‌كان بوو كوشت و كه‌میان ماوه‌ په‌روباڵیان ده‌كه‌ین و له‌ناویان ده‌‌به‌ێن و، حزب زۆر جار تووشی وشه‌ی له‌ ناویان ده‌‌به‌ێن بووه‌ته‌وه‌و درنده‌ترینیان شاڵاوه‌كه‌ی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی ساڵانی حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو بوو، هیرشه‌ چه‌په‌ڵه‌كه‌ی پشتاشان كه‌ پێشتر له‌لایه‌ن سه‌ركردایه‌تی ینك په‌لانی بۆ دارێژرابوو بووه‌ هۆی شه‌هیدكردنی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ كادیرو پێشمه‌رگه‌كانی حزب به‌ڵام به‌ كوێرایی چاوی دوژمنان له‌ هه‌موو ئه‌و جۆره‌شاڵاوانه‌ شیوعییه‌كان سه‌ربه‌رزو روو سووربوون و دوژمنان سه‌رنه‌ویی وسه‌رشۆرو دۆراوو روو زه‌رد بوون.

له‌ رێگادا به‌ره‌و قه‌ره‌داغ له‌ 2/5/1983 چه‌كدارێكی ( ینك) مان به‌ناوی ره‌حیم گرت و له‌ پاش چه‌ند كاتژمێرێك ئه‌و كادیره‌مان به‌ره‌ڵا كردو، نه‌مانزانی چه‌كداره‌كانی ینك له‌ دێی مه‌سۆیی قه‌ره‌داغ ترسنۆكانه‌ بۆسه‌یان بۆ هاورێیانمان داناوه ، به‌ڵێ ، له‌ 2/5/1983 له‌ دێی مه‌سۆیی قه‌ره‌داغ چه‌كداره‌كانی مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی ینك كه‌مینێكیان بۆ مه‌فره‌زه‌یه‌كی 7 كه‌سی له‌ هاورێیانمان داناو ئه‌م دوو قاره‌مانه‌ : كادیری پێشكه‌وتوو نه‌جیب شیخ محه‌مه‌د قادر { گۆران} و كامیل ئه‌حمه‌د سه‌مینی كانی ساردی شه‌هید بوون و، ئه‌م تێكۆشه‌رانه‌ : كامه‌ران عه‌لی عه‌بدولقادر{ كامه‌رانی عه‌له‌ ره‌ش} و ساڵه‌حی مینه‌ی گه‌وهه‌رو ره‌ووف حاجی محه‌مه‌د كاكه‌وڵا گوڵانی { جه‌وهه‌ر} بریندار كران و هه‌ردوو پێشمه‌رگه‌ی ئازا حه‌مه‌ سه‌عیدو ئیسماعیل به‌دیل گیران.

هێزه‌كانی حزب له‌ قه‌ره‌داغ بڵاوه‌یان پێكرا له‌ دێهاتی : ئه‌ستێڵ و كۆشك و ته‌كییه‌و سێوسێنان و، من له‌ گه‌ڵ هاورێی چاونه‌ترس و ئازا ته‌وفیق فه‌تحوڵلاو ژماره‌یه‌ك پێشمه‌رگه‌ی دلێر له‌ ئه‌ستێڵ ماینه‌وه‌و،واتا ئێمه‌ له‌ هێڵی پێشه‌وه‌ بووین بؤ رووبه‌رووبوونه‌وه‌ی دوژمنان و له‌و كاتانه‌دا ژماره‌یه‌ك چه‌كداری ینك ویستیان ده‌ست بوه‌شێنن و له‌ یه‌كه‌مێن هاواری هاورێ تێكۆشه‌ر ته‌وفیق رایانكردو تا نزیك دێی چه‌می سمۆر به‌دوایان بوو به‌ زۆر وبه‌ هاواركردن هاورێ ته‌وفیق گه‌رایه‌وه‌و بۆ لامان و ئه‌وه‌ی سه‌یره‌و جێی ئاماژه‌یه‌ له‌و باره‌ دژواره‌دا دوو پێشمه‌رگه‌مان له‌ بن دار برویه‌ك خه‌وتبوون و چه‌كه‌كانیان كردبوو به‌ چڵێكی داره‌كه‌ و من هاورییه‌ك به‌ ئیسپایی چه‌كه‌كانمان هه‌ڵگرت و دوورمان خستنه‌وه‌و له‌ دووری نزیكه‌ی50 مه‌تر دوو سێ فیشه‌كمان ته‌قاندو هه‌ردوو پێشمه‌رگه‌كه‌ به‌ ئاگا بوون و هاتن و داوای چه‌كه‌كانیان ده‌كردو ئێمه‌ش وتمان ملی ئه‌م رێگایه‌ بگرن برۆن بۆ دێی ته‌كییه‌ و ئه‌بو سه‌لام له‌وێیه‌ و چه‌كه‌كانتان له‌وی وه‌رگرنه‌وه‌و ویستیان ده‌مه‌ ده‌مه‌ بكه‌ن به‌ڵام وتمان ئێوه‌ له‌لایه‌ن ئێمه‌وه‌ ده‌ركراون و تا زووه‌ بچن وفێر بن ئه‌گه‌ر جارێكی تر خه‌وتن با چه‌كه‌كانتان ‌ له‌ ژێر سه‌رتان بێت.

هێزه‌كانمان له‌ گه‌ڵ هێزی حزب له‌ قه‌ره‌داغ و گه‌رمیان یه‌كیان گرته‌وه‌و ، به‌سه‌ر دێهاتی دێوانه‌و باوه‌خۆشێن و ئیمام قادر بڵاوبوونه‌وه‌و، رێكخراوه‌كانی حزب له‌ ده‌ربه‌ندیخان و دیهاتی ده‌ورو پشت خواردن و پێداویستییه‌كانیان گه‌یانده‌ پێشمه‌رگه‌كان.
بۆ ئێواره‌كه‌ی له‌ سه‌ر شاخ له‌ نزیك ئیمام قادر چه‌كداره‌كانی ینك كه‌وتنه‌ ته‌قه‌كردن له‌ هاورێیانمان كه‌ له‌ سه‌ر شاخ بوون و له‌ پاش چه‌ند سه‌عاتێك ته‌قه‌كردن له‌ نێوان هاورێیان و چه‌كداره‌كانی ینك هه‌ڵهاتن وشاخه‌كه‌یان به‌جێهێشت و چوون و، له‌و رۆژانه‌دا له‌ باوه‌ خۆشێن براژنم خانزادو به‌شێك له‌ خزمان له‌ ده‌ربه‌ندیخانه‌وه‌ به‌ كه‌باب و گۆشت وچێشتی گه‌رمه‌وه‌ هاتن بۆ دیده‌نیم.

له‌ 10 ئایاری 1983 له‌ دێی دێوانه‌ رێككه‌وتنامه‌یه‌ك له‌ نێوان حزبی شیوعی عێراق به‌ نوێنه‌رایه‌تی هاورییان : مه‌لا عه‌لی و نه‌سره‌دین وشیخ سعید و یه‌كێتی به‌ نوێنه‌رایه‌تی : حه‌مه‌ی فه‌ره‌ج، ماموستا ئه‌نوه‌رو مه‌لا ئیبراهیم واژوو كراو سه‌رجه‌م هاورێیان 6 ، 7 كه‌س نه‌بێت هه‌ر هه‌موو دژی رێككه‌وتنه‌كه‌ی ابو سلام و ملا به‌ختیار بوون و هه‌ندی له‌ هاورییان ئه‌وه‌نده‌ بیزار بوون وده‌یانوت ئه‌بو سه‌لام ده‌كوژین وئه‌بو سه‌لام ناچاركرا پاشگه‌ز بێته‌وه له‌و رێككه‌وتنامه‌ پر شه‌رمه‌زارییه‌ ‌و ئه‌م خاله‌ش بووه‌ هؤی سركردنی و پاشان ده‌ركردنی له‌ حزب.

بریاردرا هێزه‌كانی حزب به‌ره‌و شاره‌زور بروات و دیاره‌ ئاسان نییه‌ هێزێكی گه‌وره‌ له‌ناو دوو دوژمندا و په‌رینه‌وه‌ی له‌ جاده‌ی نێوان ده‌ربه‌ندیخان و سلێمانی گوزه‌ر بكات به‌ڵام به‌ سه‌لامه‌تی هێزه‌كانی حزب په‌رینه‌وه‌و كه‌ چووینه‌ عازه‌بان و ئه‌حمه‌دبرنه‌و ئالان و حاسڵ و قه‌ڵوه‌زه‌و كانی به‌ردینه‌و دیهاتی شاره‌زور چه‌كداره‌كانی یه‌كێتی به‌ نیازی ده‌ستوه‌شاند بوون و چه‌ندین جار هه‌وڵیانداو زه‌ره‌ریانكردو و ژماره‌یه‌ك به‌دیل گیران و یه‌كێك له‌و چه‌كدارانه‌‌ له‌ دێی سواری به‌ برینداری گیراو بردمانه‌ دێی ته‌په‌كه‌ل ‌و به‌ رێزه‌وه له‌لایه‌ن پزیشكه‌كانی حزب‌ تیماركراو رۆژیك دواتر به‌خه‌ڵكی دێكه‌ ره‌وانه‌ی لای هێزه‌كانی ینك كرا.

هێزه‌كانی به‌ره‌ی جود له‌ شاره‌زور یه‌كیانگرته‌وه‌و بریتی بوون له‌ : حزبی شیوعی عێراق ، پارتی دیموكراتی كوردستان ، حزبی سۆشیالیستی كوردستان و پاسۆك و . هپزه‌كانی حزب له‌ شاره‌زور گه‌وره‌ترین هێز بوو بڵاو بوونه‌وه‌ به‌ سه‌ر دێهاتی ناوچه‌كه‌و تووشی شه‌ری قورس بوونه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ سوپای حزبی به‌عس و دیكتاتور سه‌دام حوسه‌ێن و جاش و. له‌ شه‌ری ئه‌حمه‌د برنده هه‌ر له‌ به‌یانییه‌وه‌ تا ئێواره‌ شه‌ر بوو.‌ دوو هاورێ به‌ سوكی بریندار بوون به‌ڵام له‌ داستانه‌كه‌ی سوێله‌میشدا له‌ 25/9/1983 دوو هاوری: یاسین حاجی قادرو جه‌لال وێنده‌رێنه‌یی له‌ حزبی شیوعی عێراق و قاره‌مان شیخ جه‌ڵال له‌ حزبی سوشیالیستی كوردستان شه‌هیدبوون و سێ هاوریمان به‌دیلی كه‌وتنه‌ ده‌ستی دوژمن و ئه‌وانیش : محه‌مه‌د فه‌ره‌ج { غه‌مبار} ، ئاراس ئه‌كره‌م { ساماڵ} و كازم وروار { یوسف عه‌ره‌ب} و، له‌ 27/9/1983 ده‌سه‌ڵاتی فاشیستی به‌غداله‌ رێی چلكاوخؤروجاش ره‌شه‌ی ساڵحه‌ له‌ سه‌ر ێگای هه‌ڵه‌بجه‌ ــ سید سادق گوللله‌باران كران و. له‌و كاتانه‌دا یه‌كێتی له‌ گڤتوگؤیه‌كی گه‌رم بوو له‌ گه‌ڵ رژێمی به‌عسداو هێزه‌كانی چه‌ندین جار هێرشیان كرده‌ سه‌ر هێزه‌كانی حزب به‌ڵام شكستیان هێنا..

هیزه‌كانی به‌ره‌ی جود كه‌میان كردو ئه‌ندامه‌كانیان ره‌وانه‌ی باره‌گاكان ده‌كران و له‌به‌ر نزیكی شاره‌زور له‌ سه‌ربازگه‌كانی دوژمن حزب هه‌ستی به‌ بارگرانیكردو بڵاوه‌ی به‌ هێزه‌كانی كردو ژماره‌یه‌كی باشی بؤ ناوچه‌ی شه‌مێران ناردو له‌ مانگی تشرینی یه‌كه‌م { ئه‌كتۆبه‌ر} هه‌رچی هێز هه‌یه‌ له‌ شاره‌زور كشایه‌وه‌ به‌ره‌و شاخی سورێن ـ بانی شارو ئه‌حمه‌دئاواو كه‌ره‌جاڵ.‌

28/6/2021




له‌ حاجی مامه‌ند بووم.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :
له‌ سه‌ره‌تای مانگی یه‌كی ساڵی 1983 گه‌یشتمه‌ باره‌گای حزب له‌ دێی حاجی مامه‌ندو هاوكات باره‌گای مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی یه‌كێتی نێشتمانی كوردستان (ینك) له‌وێ بوو به‌ هوێ لووتبه‌رزی (ینك) وسیاسه‌تی قورخكاری نێوان ینك وپارتی ( پدك) كه‌ ینك ناهێڵیت پدك بێته‌وه‌ ناوچه‌كانی سلێمانی و به‌ شێك له‌ ناوچه‌كانی هه‌ولێرو پدك رازی نابێت ینك بچێته‌ ناوچه‌كانی بادینان و بوچوونه‌كانی حزبی شیوعی عێراق (حشع) وه‌ك ئه‌ندامێكی به‌ره‌ی جودهه‌وڵی ده‌دا ئالوزی وناكوكی له‌ نێوان لایه‌نه‌كان نه‌مێنێت.
ینك به‌ هوێ كه‌سانی گومراوو ئاغاو ده‌ره‌به‌گ به‌شێكی باڵاده‌ست بوو له‌ دروستكردنی ئاڵوزی و، له‌ سه‌ره‌تای ساڵی 1980 وه‌ ده‌ستیانكرد به‌ پروپاكه‌نده‌ی هیچ و پوچ بؤ نموونه‌ له‌ ئایاری هه‌مان ساڵد له‌ رؤژێ 1 ئایار بؤ سوكایه‌تی پێكردن به‌رپرسێكی یه‌كێتی له‌ وتاره‌كه‌یدا شه‌كری شكاندو وتی ئێمه‌ ( داڵده‌ی !؟) حزبی شیوعی عێراقماندا داوه‌ وه‌ك بڵێت كوردستان ته‌نها موڵكی ئه‌وانه‌و، ئه‌و گه‌ره‌لاوژه‌یه‌ی ئه‌و به‌رپرسه‌ ده‌نگیدایه‌وه ناو رێكخستنه‌كانی حزب وپێشمه‌رگه‌و به‌ كارێكی خراپ و دوژمنكارانه‌ ناوبراو تا ماوه‌یه‌ك حزب هه‌وڵی هێوه‌ركردنه‌وه‌ی بارودؤخه‌كه‌ی ده‌داو ئه‌و ره‌فتاره‌ یه‌كێك بوو له‌ سه‌دان ره‌فتاری له‌و چه‌شنه‌و ده‌ر هه‌ق به‌حزبه‌كانی ترو هه‌رده‌م له‌ هه‌ڵكشانا بوو.
ــ له‌ مانگی شوباتی 1983 له‌ دێی قوله‌گیسكانی شارباژێر نوێنه‌ری یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان (ینك) ئاسو نوری له‌ گه‌ل نوێنه‌رانی به‌ره‌ی (جود) پارتی دیموكراتی كوردستان (پدك) و حزبی سۆشیالیستی كوردستان (حسك) به‌ مه‌به‌ستی ئاشتبوونه‌وه‌و وازهێنان له‌ قورخكاری و شه‌ری یه‌كتری رێكه‌وتنێكیان واژوو كردو شایانی باسه‌ دوو ئه‌ندامی حزبی شیوعی عێراق هاورێیان { عه‌بدوڵلا قه‌ره‌داغی ــ مه‌لا عه‌لی و شیخ سعید} وه‌ك شایدحاڵ و چاودێر ئاماده‌بوون هه‌رچه‌نده‌ حزب له‌ به‌ره‌ی جود بوو به‌ڵام دژی شه‌ربوو، له‌ پاش ماوه‌یه‌كی كورت له‌ مانگی ئازارو نیسان (ینك) له‌ ده‌وروبه‌ری دێی چاڵه‌ خه‌زێنه‌ به‌بێ گوێدان به‌و رێكه‌وتنه‌ شه‌ری دژ به‌ (پدك وحسك وپاسۆك) هه‌ڵگیرساندو مه‌لا به‌ختیار به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی ینك له‌ رێی جێهازه‌و هاوری ده‌كردو هانی چه‌كداره‌كانی ده‌داو ده‌‌یوت ئه‌م خایینانه‌ بكوژن و ده‌ریان په‌رێنن و، ژماره‌یه‌ك پێشمه‌رگه‌ شه‌هیدبوون و زه‌ره‌روزیانێكی زۆر به‌ر هێزه‌كانی جود كه‌وت.
ــ رؤژێكیان تووشی سه‌ر ئێشه‌ بووم ودوكتور هه‌ڤاڵ ده‌رزییه‌كی لێدام و له‌ پاش كاتژمێرێك هه‌ستمكرد باری ته‌ندروستیم خراپتر بووه‌و پێستی له‌شم ره‌ش ده‌‌بێت و ده‌‌رژێمه‌وه‌و دكتوریان ئاگادر كردو ئه‌ویش به‌ قه‌ڵه‌مباز له‌ خه‌سته‌خانه‌كه‌ی حزب گه‌یشته‌ باره‌گای مه‌ڵبه‌ند ( نێوان خه‌سته‌خانه‌كه‌ و مه‌ڵبه‌ند 100 ــ 150) مه‌تر بوو منی بینی یه‌كسه‌ر وتی ژه‌هراوی كراویت ودیاره‌ ئه‌و ده‌رزییه كه‌ به‌كارمان هێنا ژه‌هرای بووه‌و هاوری به‌هادین نوری هات و منی دی ورووی كرده‌ هه‌ڤاڵ وتی جێتان زیندانه‌و پێویسته‌ له به‌رچاوم نه‌بیت، دوكتور هه‌ڤاڵ وتی : هیچ دامه‌پؤشن و بزانن كێ ده‌رزییه‌كانی ناردووه‌و كێ هیناویه‌تی دیاره‌ حزبی به‌عس ده‌رزی ژه‌هراوی ره‌وانه‌ی باره‌گاكانی حزب ده‌كات و ئێستا كاتی لێپرسینه‌وه‌ نییه‌ با دوو سێ پێشمه‌رگه‌ یارمه‌تیم بده‌ن هاورێ ببه‌مه‌ خه‌سته‌خانه‌كه‌و هه‌وڵده‌ده‌م چاره‌سه‌ری بؤ بدؤزمه‌وه‌و منیان هه‌ڵگرت و گه‌یشتمه‌ خه‌سته‌خانه‌ و هه‌ڤاڵ دوو سێ ده‌رزی تێكڵاو كردو وتی هیوادارم هه‌ڵگه‌رانه‌وه‌ی پێستت به‌ره‌و ره‌شی رابگرێت و له‌ شانسی من دوای رؤێك دوكتور نازم جواهری( دكتور دڵشادو دوكتور ئیمان سه‌لام عادل ) گه‌یشتن وبؤ ماوه‌ی چل رؤژ له‌ ژێر چاودێری دوكتور دڵشادو دكتوره‌كان بووم وچاكبوومه‌وه‌ و، داوام له‌ هاورێ بابی سه‌لام كرد له‌ دكتور هه‌ڤاڵ هاوریی خوشه‌ویستم خؤش بێت و كاره‌كه‌ی به‌ مه‌به‌ستی چاكبوونه‌وه‌ی من ئه‌نجامداوه‌و زؤر هاورێمه‌ و ئه‌و كاره‌ كاری به‌عسییه‌كان بووه‌.
ــ بؤ 31 ئازار جه‌ژنی دامه‌زراندنی حزب هاورێ به‌هادین كؤبوونه‌وه‌ی پێكردین و بریاردرا ئاهه‌نگ بگێرێن و خؤی وتاری حزب بخوێنێته‌وه‌و منیش وتاری لاوان وپێشمه‌رگه‌و مه‌به‌ستی هاوری ئه‌وه‌ بوو سه‌نگ و قورسایی حزب پیشانی خه‌ڵكی دێی و میوانه‌كان ( یه‌كێتی) پیشان بده‌ێن و، هه‌رواش بوو له‌ 31 ی ئازاردا هاورێ به‌هادین وتاری حزب و منیش وتاری لاوان و پێشمه‌رگه‌ خوێنرانه‌وه‌و له‌ پاش گؤرانی و هه‌ڵپه‌ركی ئاهه‌نگ كؤتایی پێهات.
ــ هاورێ به‌هادین وه‌ك به‌رپرسی یه‌كه‌می مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك دژی سیاسه‌تی حزب بوو نیازی هه‌بوو له‌ گه‌ڵ به‌رپرسێكی باڵای یه‌كێتی حزبێكی سیاسی دروست بكه‌ن وهه‌ر له‌و رووه‌وه‌ دژایه‌تی هاورێیانی رێكخستنی ده‌كرد كه‌ هه‌موویان عه‌رب و كادیری لێهاتووی حزب بوون به‌ سه‌رپه‌رشتی هاورێ عه‌دنان عه‌باس ئه‌ندامی كومیته‌ی ناوه‌ندی و شایانی باسه‌ هه‌ندی له‌و هاوری قاره‌مانانه‌ شه‌هید بوون وه‌ك : هاورێ ره‌سمییه‌ جه‌بر ( دایكی لینا) و هاورێ شاكر و ژماره‌یه‌كی تریش و پرؤژه‌كه‌ی ئه‌بو سه‌لام سه‌رینه‌گرت و بووه‌ هؤی سركردنی وپاشان بانگ كرا بؤسه‌ركردایه‌تی حزب بؤ لێكولینه‌وه‌ به‌لام هاورێ بابی سه‌لام رایكردو ئه‌وه‌ش بووه‌ هؤی ده‌ركردنی له‌ حزب.
‌21/6/2021




دووبابه‌تی نه‌جم خه‌تاوی شیعری شاعیر: نجم خه‌تاوی وه‌رگێر: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

1 ــ سه‌ردان
كاتێك ده‌ ساڵان بووم
پورم هه‌ڵێگرتم (1)
به‌ره‌و دۆڵی نه‌جه‌ف (2) و
له‌وێ
له‌ لای گۆری باپیرم
له‌و نیوه‌رۆیه‌
له‌ ئابدا
دۆڵه‌كه‌ زور گه‌وره‌ دیار بوو
ترسناك و
گۆره‌كان به‌بێ كۆتایی
چۆڵ و بێ ره‌نگن
پورم ره‌شپۆشه‌
گریان و واوه‌یلایه‌تی
منیش ئاو ده‌رێژم (3)
بۆ ئه‌وه‌ی گۆره‌كه‌ ته‌ركه‌م
روحی باپیرم ئاسووده‌ بێت
له‌و نیوه‌رۆیه‌
له‌ ئابدا
(1) ـ بردمی
(2) ـ دۆڵێكی به‌ناوبانگه‌ ده‌كه‌وێته‌ی خوارووی پارێزگای نه‌جه‌ف.
7/6/2021
2 ـ له‌یه‌كچوون
له‌ هه‌موو چاخه‌كان و
له‌ هه‌موو زه‌مه‌نه‌كاندا
خوێری وسپله‌و
گه‌واده‌كان و
بكوژه‌كان
وه‌ك یه‌كن (1) و
ئه‌گه‌رچی جیاوازن
له‌ ره‌نگ و
تام و
بۆن
(1) له‌یه‌كده‌چن
7/6/2021




چاكسازییه‌ یان یاری چاوشاركێیه‌؟.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ ساڵانی حه‌فتای سه‌ده‌ی رابردوو { له‌ ماڵێكی حزب بووم} و هه‌رله له‌ ده‌ستپێكردنی پروگرامه‌كانی ته‌له‌فزیونی به‌غدا تا كوتایی واته‌ له‌ داڵه‌وه (1)‌ بو داڵ ته‌ماشای به‌رنامه‌كانم ده‌كرد‌و هه‌مووی له‌ سه‌ر جوانكردنی سه‌دام حوسه‌ێن و رژیمه‌كه‌ی بوو وا زیاتر له‌ ساڵێكه‌ به‌ هوی كوروناوه‌و چوار نه‌خوشی ( موزمن) له‌ ماڵه‌وه خوم ‌ كه‌ره‌نتین كردووه‌و شه‌و روژ باسی موچه‌و شاندی حكومه‌ت‌ ده‌كرێت و ئه‌و كات به‌و هه‌موو هێزه‌ی سه‌دام دوو ویستگه‌ی ته‌له‌فزیون هه‌بوو به‌لام ئه‌مرو له‌ سایه‌ی دزی و فروشتنی نه‌وت حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات هه‌ریه‌كیان خاوه‌نی ژماره‌یه‌ك ویستگه‌یه‌.
حكومه‌ته‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی شكستیخواردو، دیاره‌ كێشه‌ی زۆری بۆ حكومه‌تی داهاتوو هێشته‌وه‌و منیش كه‌ زانیم مه‌سرور بارزاتی ده‌بێته‌ سه‌روك وه‌زیران له‌ ژێر ناونیشانی : ئایا مه‌سرور بارزانی ئه‌توانێت ئه‌و كێشانه‌ چاره‌سه‌ر بكات؟ مه‌به‌ستم كێشه‌كانی كابینه‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی بوو ، ئه‌و كێشانه‌ش بریتی بوون له‌ : شێوه‌ی هه‌ڵسوكه‌وت له‌ گه‌ڵ وڵاتانی ده‌وروبه‌ر به‌ناو “” دراوسێكان”” كه‌ چاویان له‌وه‌یه‌ سامان و نه‌وتی میلله‌ت هه‌ڵلوشن ، بنبركردنی گه‌نده‌ڵی، فرۆشتنی نه‌وت و، پاره‌كه‌ی ئه‌درێ به‌ كێ یان راستر ئه‌چێته‌ گیرفانی كێ؟
هه‌رچه‌نده‌ حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بارزانی پروژه‌یه‌كی به‌ناو چاكسازی راگه‌یاند به‌ڵام ئه‌و پروژه‌یه‌ له یاری ‌ چاوشاركێی منداڵان ده‌چێت و تا ئێستا سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه‌و باشتر ئه‌وه‌یه‌ له‌مه‌و به‌دوواوه‌ خه‌ڵك چه‌واشه نه‌كه‌ن و، واز له‌ فیزو خو به‌ سه‌ركه‌وتوو نه‌زانن چونكه‌ حكومه‌ت :
ئه‌وه‌نده‌ شاندی نارده‌ به‌غداو هه‌موو جارێك به‌ كوڵی دروده‌له‌سه‌ی به‌شیر حه‌داد جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق و هاوشێوه‌كانی ‌ هاتوونه‌ته‌وه‌و ‌ گه‌لی كوردستان متمانه‌یان به‌و شاندانه‌ نه‌ماوه و‌. ماوه‌ی شه‌ش ساڵه‌ هاوڵاتیان رۆژانه‌ گوێیان له‌ وشه‌ی شانده‌و ئه‌م وشه‌یه‌ بووه‌و به‌ قه‌وانێكی سواوو ناوی ده‌به‌ن و بووه‌ته‌ جێی پێكه‌نینی خه‌ڵك و به‌رپرسان ئه‌وه‌نده‌ وتیان شاند هات و شاند چوو كه‌س گوێیان لێ ناگرێت و به‌ درۆزن و فێڵبازو ساخته‌چی ناویان ده‌به‌ن و له‌ به‌رامبه‌ریشدا ئه‌مان هه‌ر خه‌ریكی پاره‌ كۆكردنه‌وه‌ن بۆ خۆیان و خێزان و ماستاوچییه‌ زورناژنه‌كانیان.
پێویسته‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رۆژانه‌ ــ 250 ــ هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ره‌وانه‌ی به‌غدا بكات بۆ كۆمپانیای هه‌نارده‌ی نیشتمانی (سۆمۆ) له‌ به‌رمبه‌ردا حكۆمه‌تی ناوه‌ند پشكی ساڵانه‌ی هه‌رێم (بودجه‌) و مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران بنێرێت به‌ڵام حكومه‌تی كوردستان ئیفلیجه‌ به‌ هوی ئه‌وه‌ی بۆ ماوه‌ی 50 ساڵ به‌ به‌لاش ده‌بێت نه‌وت هه‌نارده‌ی توركیا بكات و، تا ئه‌و گرێبه‌سته‌ قیزوه‌نه‌ هه‌ڵنه‌وه‌شێته‌وه‌و ئه‌وانه‌ی واژویان كردووه‌ نه‌درێنه‌ دادگا باری هه‌رێمی كوردستان روو له‌ خراپتر ده‌كات بویه‌ ئه‌م پرسه‌ پێویستی به‌ بریارێكی نیشتمانییه‌ و ئه‌وه‌ش ئه‌م حكومه‌ته‌ی كوردستان ده‌ستی به‌ستراوه‌ته‌وه‌ و ناتوانێت ئه‌و بریاره‌ بدات و ، به‌ڵێ ئاسته‌مه‌ هه‌رێمی كوردستان بتوانێت بریارێكی نیشتمانی ده‌ربكات و به‌ توركیا بڵێت: چیتر پابه‌ند نابین به‌و رێككه‌وتنامه‌ پر شه‌رمه‌زارییه‌و‌ نه‌وتی كوردستان ناده‌ێن به‌ ئێوه‌ چونكه‌ ئه‌و رێككه‌وتنامه‌یه‌ به‌ نھێنی و به‌ بێ ئاگاداری خه‌ڵكی كوردستان واژووكراوه‌و، هه‌روا ئاسته‌مه‌ حكومه‌تی كوردستان رۆژانه‌ 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت بدات به‌ به‌غداو به‌ هۆی چه‌ندین گریبه‌ست له‌ گه‌ڵ كۆمپانییه‌كانی نه‌وتداو حكومه‌تی ناوه‌ندیش به‌ هوی بیری شوڤه‌نیستیانه‌ی ژماره‌یه‌كی زوری كاربه‌ده‌ستان موچه‌ ره‌وانه‌ی كوردستان ناكه‌ن .
شكستهێنانی حكومه‌ت له‌ چاره‌سه‌ركردنی موچه‌و پاشماوه‌ی موچه ولێبرینی له‌ 21% موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و، چاره‌سه‌رنه‌كردنی موچه‌ی شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان و زیندانانی سیاسی باری حكومه‌تی قورستر كردووه‌و كه‌س متمانه‌ی به‌ حكومه‌ت نه‌ماوه‌و ئه‌گه‌ر زوو به‌زوو چاره‌سه‌ر نه‌كرێت بارودوخه‌كه‌ ده‌ته‌قێته‌وه‌و مێژووش چاره‌نووسی به‌رپرسان ئاشكرا ده‌كات و ده‌بنه‌ جێی نه‌فره‌ت و راده‌ماڵرێن.
چاره‌سه‌رنه‌كردنی كێشه‌ی ئافره‌تان و نه‌هێشتنی توندوتیژی و، له‌ هه‌موو شتێك سه‌یرتر بكوژان ده‌ستگیر ناكرێن و سه‌ربه‌ستان ده‌سوورێنه‌وه‌.
گرتنی روژنامه‌نووسان و داتاشینی دروی نابه‌جی و ، باشترین نموونه‌ روژنامه‌نووسانی دهوك وبادینانه‌و تومه‌تی هه‌ڵبه‌ستراویان خستوونه‌ته‌ پاڵیان و، سه‌ره‌رای ئه‌و بارودخه‌یان ناهێڵن چاویان به‌ پارێزه‌رو كه‌سوكاریان بكه‌وێت به‌ڵام به‌عسییه‌كان وه‌ك گه‌وره‌ترین ده‌سه‌ڵاتی درنده‌ ئه‌و مافه‌ی زه‌وت نه‌كردبوو.
داڵده‌دانی جاش موسته‌شاره‌كان و چڵكاوخورانی ئه‌من و ئیستخبارات و بكوژانی پێشمه‌رگه‌ له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌و هه‌ندێ به‌رپرس به‌وانه‌ش نه‌وه‌ستاون و خویان به‌ پێشمه‌رگه‌ی عه‌یار 24 ناو ده‌به‌ن كه‌چی هه‌ندێكیان له‌ گه‌ڵ جاش موسته‌شارو ئه‌نفالچییه‌ رووره‌شه‌كان وێنه‌ ده‌گرن و دیاره‌ شانازیش به‌و ره‌فتاره‌یان ده‌كه‌ن.
حكومه‌ت ده‌ستوپێی به‌ستراوه‌ته‌وه‌و له‌ ئاستی توركیای ره‌گه‌زپه‌رست لاڵه‌و نقه‌ی لیوه‌نایه‌ت و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناوێرێت سه‌ركونه‌ی توركیا بكات له‌ داگیركردنی خاكی كوردستان و له‌ ئێستاشدا ده‌ستیانكردووه‌ به‌ بردنی دارودره‌ختی كوردستان و دوێنی وته‌پێژه‌كه‌ی حكومه‌ت زور كه‌ساسانه‌ وتی كرده‌وه‌كانی توركیا جێی قبوڵ نییه‌ و له‌ مه‌یانی شانامه‌كه‌ی ره‌فتاره‌ چه‌په‌ڵه‌كانی توركیا ده‌خاته‌ ئه‌ستوی ( پ.ك.ك) و نازانێت گه‌لی كورد وشیاره‌و جه‌نابی وته‌بێژ پاساو ده‌هنێنێته‌وه‌ بو ئه‌وه‌ی روخساری دێزی توركیا سپی بكاته‌وه‌.
حكومه‌ت بایەخ ده‌دات بە خاین و ترسنۆکی ھەڵاتوو پاشماوەی حیزبی بەعس و رژێمە خوێناوییەکەی سەدام حوسێن بە ناوی سوننەوه‌، ھەر ھەموو ئەمانە لە سەر بژێوی خێزانی پێشمەرگەو ھەژارو کرێکارو جوتیارو خەڵکی بێ دەرامەتی کوردستان نان ده‌خون ، له‌ ئوتێلی پێنج ئەستێرە له‌ هه‌ولێر ده‌ژین.

له‌ كوردستان سه‌روك حزب ده‌ست ده‌خاته‌ ناو كاروباری حكومه‌ت و ئه‌وه‌ش كارێكی نه‌گونجاوه‌و، ئه‌گه‌ر حزبێك رێ به‌خوی بدات ئه‌و ده‌ستیوه‌ردانه‌ بكات رێخوش ده‌كات حزبه‌كانی تریش هه‌مان كار ئه‌نجام بده‌ن و ئه‌وكات روڵی لاوازی حكومه‌ت لاوازتر ده‌بێت.
سه‌باره‌ت به‌ پارتی كرێكارانی كوردستان { پ:ك ك} بووه‌ته‌ ترسێكی گه‌وره‌و زورجار هێرشی توند ده‌كرێته‌ سه‌ری و له‌ به‌رامبه‌ردا توركیای ره‌گه‌زپه‌رست خاكی كوردستان داگیر ده‌كات حكومه‌ت ورته‌ی لێوه‌نایه‌ت و ئه‌وه‌تا توركیا دارو دره‌ختی كوردستان ده‌برێت و ده‌یبات بو ناو توركیاو ئیتر پیویست ناكات پاساو بو توركیاو داگیركردنی كوردستان بێنه‌وه‌و دیاره‌ وه‌ك له‌ نووسینیكدا وتوومه‌ ( له‌ چنگی عروبه‌ بو گه‌رووی ئه‌تاتورك) بووه‌ به‌ راست و به‌ كوردی په‌تی نیازوایه‌ كوردستان بفروشن.
پێویسته‌ هاوڵاتیانی كوردستان بێده‌نگ نه‌بن و به‌ حكومه‌ت بڵێن ئیتر به‌سه‌ درۆو سه‌رپێچی و قه‌یران دروست مه‌كه‌ن و مووچه‌ی شه‌هیدان و مامۆستاو فه‌رمانبه‌رو ئه‌نفالكراوه‌كان و زیندانیانی سیاسی و پێشمه‌رگه‌و خانه‌نشینان به‌بێ لێبرین بده‌ن و، هه‌وڵ بده‌ن به‌ راستگۆیی هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن و كه‌س فریو مه‌ده‌ن و، به‌ ناردنی شاندو هاتنه‌وه‌ی شاندو له‌ كۆمه‌ڵێك درۆیی ئاماده‌كراو دوور بكه‌ونه‌وه‌و چیتر خۆتان ریسوا مه‌كه‌ن و، ئه‌گه‌ر ناتوانن ئه‌و گرێ كوێره‌یه‌ كه‌ خۆتان دروستان كردووه‌ بكه‌نه‌وه‌و چاره‌سه‌ر بۆ كێشه‌و گیروگرفتی هاوڵاتیان بدۆزنه‌وه‌ واز له‌ حكومه‌ت بێنن و، ده‌ست به‌رز بكه‌نه‌وه‌و راشكاوانه‌ بڵیێن شكستمانخواردووه‌و ناتوانین به‌رده‌وام بین.
(1) له داڵه‌وه‌ بو داڵ ، داڵ نیشانه‌ی ته‌له‌فزیون بوو له‌ ده‌ستپێكردن وداخستنی ویستگه‌كه‌ داڵه‌كه‌ ده‌ر ده‌رده‌كه‌وت.
1/6/2021




رۆژێك له‌ ناو شیوعییه‌كان نه‌بووم.. شاعیری گه‌وره‌: عه‌بدولستار نور عه‌لی

وه‌رگێران له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌ بۆكوردی: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ 6/3/2011 به‌ پێی بریارێك له‌ سه‌رۆك وه‌زیران هێزێكی سه‌ربازی چووه‌ سه‌ر باره‌گای حزبی شیوعی عێراقی له‌ گۆره‌پانی ئه‌نده‌لوس و باره‌گای رۆژنامه‌ی ته‌ریق ئه‌لشه‌عب له‌ شه‌قامی ئه‌بو نواس له‌ به‌غدا به‌ مه‌به‌ستی چۆڵكردنیان و، ئه‌و بریاره‌ رێگا به‌ حزب نادات چالاكی بنوێنت وخه‌ڵكێكی زۆر سه‌باره‌ت به‌و بریاره‌ ده‌ستیان به‌ نووسین كرد ومن پێشتر ئه‌مه‌م نووسیبوو ئێستاش به‌ باشی ده‌زانم جارێكی تر بڵاوی بكه‌مه‌وه‌. ( یه‌كشه‌ممه‌ : 13/6/2011).
وتیان شیوعی ، وتم :
هه‌ركه‌سێ تیشكی خور له‌ ناوچاوه‌كانی بدره‌وشێته‌وه‌ ،
گه‌رمی زه‌وی له‌ دڵیدا له‌ زمانیدا، پۆڵا ش ئاو ده‌دات و،
په‌روه‌ردگاری شیعرو گوفتارو بیرو راستگۆیی وتن و
خۆشه‌ویستی خه‌ڵك و سه‌ركرده‌ی خه‌ڵك
رێگای گه‌ل له‌ تێكۆشان به‌ ده‌ست و به‌ زمان و به‌ دڵ و،
مافی نیشتمانی دزراو له‌ ئازادی سورو روحی گۆرانییه‌كانی ،
ئاشتی دونیا ، ئاسایشی گه‌ل به‌شێكی زۆری ئاواته‌كانیه‌تی
رێپیشانده‌رێ چۆڵبوونی وڵاتێكی په‌ككه‌وته‌ له‌ سینه‌و
له‌ برسێتی ، له‌ هه‌ژاری
له‌ نه‌خوێنده‌واری ته‌شه‌نه‌كردوو
ده‌ڵێن : شیوعی !
من كه‌ له‌ سوچێكی باكوری رۆژئاوای زه‌وی ده‌ژیم
من هه‌ڵگری ئه‌م لێدانه‌م
من له‌ سه‌ر هه‌ردوو پێم وه‌ستاوم
بته‌و جێگیر
له‌ قوڵاییی ره‌گ وریشه‌ی زه‌ویدا
رۆژێك له‌ رۆژان له‌ناو شیوعییه‌كان نه‌بووم به‌ڵام چاومان به‌یه‌ك كه‌وت و. جیاوازیش بووم
رۆژێك له‌ رۆژان شێوه‌یه‌ك ، ئاڵایه‌ك ، یان فیشه‌كێك نه‌بووم
به‌ڵام
به‌ هه‌موو ده‌نه‌ ئاسایی و ناسكه‌ بۆنخۆشه‌كانی
خۆشمویست
له‌ چاوانمدا جێی ئه‌ستێره‌م كردووه‌ته‌وه‌ و، خواردمه‌وه‌و ، به‌رزبوومه‌وه‌
هه‌وری شاخ و دۆڵ و ده‌شت وباران و روباره‌كان و
دارخورماكان و هۆره‌كان و
شاره‌ گه‌وره‌كان وبچكۆله‌كان و،
كۆڵانه‌ تاریكه‌كان و برسێتی ،
ماڵه‌ قورو ته‌نه‌كه‌و چۆڵه‌كان ، یاسایی نین
له‌ نه‌خشه‌ی جیهان له‌ رۆژهه‌ڵات و له‌ رۆژئاواو
له‌ باكورو باشور
له‌ گه‌ركی هه‌موو هه‌ژارانی بێهێزو ، به‌هێزه‌كان به‌ شۆرش و، به‌ خۆشه‌ویستی
به‌ خه‌ونی نیشتمانێكی ئازادو به‌خته‌وه‌ر
به‌ *یوتوبیای (1) مرۆڤایه‌تی
هه‌رگیز رۆژێك له‌ ناو فایله‌كان نه‌بووم و
هه‌روا له‌وه‌ی چاوی گۆڤاره‌كان باسی بكه‌ن
بینم و، گه‌رام و، چاودێریم كرد، هه‌ڵوێسته‌م كردو، خوێندمه‌وه‌
ئه‌وه‌ی سه‌رمایه‌و به‌یان و، چیرۆك و شیعر ده‌یڵێت
گۆركی ، مایكۆفسكی ، لۆركا، ئاراگۆن ، نیرۆدا و كازانتزاكیس، بورگیس و، ماركێزو
هه‌موو ئه‌دیبه‌ به‌شه‌رفه‌ گه‌وره‌كان به‌ پیت و به‌ روناكی
به‌ ئه‌ڤین و، به‌ ئاره‌زوو ، به‌ یه‌كسانی ، دادپه‌روه‌ری و
دارمانی دیوارله‌ نێوان ره‌نگ و ره‌نگداو،
له‌ نێوان ئاین و ئایندا،
له‌ نێوان كۆمه‌ڵێك و كۆمه‌ڵێكدا و ده‌ركه‌وتم
له‌ دونیای پر له‌ خه‌بات ، به‌ گوفتار،
به‌ خه‌ونه‌كان ،به‌ كۆتر ، به‌ ئاشتی ،
به‌ برین ، به‌ ئاگر ، به‌‌ ئه‌ڤین و ،
به‌ روح و دڵان
قه‌ت رۆژێك له‌ناو مێژوودا نه‌بووم به‌ڵام خوێندمه‌وه‌.
له‌ باره‌ی پاریس و، كۆمۆنه‌یه‌كی میللی و خه‌ونێكی شۆرشگێری و
له‌ باره‌ی شۆرشی ئۆكتۆبه‌رو
ئه‌و ده‌ رۆژه‌ی حیهانی ئارام وجێگیری هه‌ژاند
گه‌نده‌ڵ، سته‌مكه‌ر، ترسنۆك ، وه‌ستاو له‌ سه‌ر ئاگرو ئاسن و،
خنكاو له‌ سته‌م و كۆت زه‌نجیرو جه‌نگ و خوێن و چڵك.
له‌ باره‌ی لوركا و ئیسپانیا خوێندمه‌وه‌
له‌ سه‌ر فه‌هدو مانگرتنه‌كه‌ی گاورباغی و
له‌ سه‌ر هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ی كانونی 1948 و
راپه‌رینه‌كه‌ی تشرینی 1952 و
شۆرشی ته‌موزی 1958 و
قه‌سابخانه‌كه‌ی شوباتی و1963 و
له‌ سه‌ر به‌ره‌كه‌یان
له‌ سه‌ر جیاب ، هوشی منه‌ ، چیڤاراو دوبریه‌ خوێندمه‌وه‌
سانتیاگۆ و ئه‌لێندی
هه‌روا گورباتشوف ، یه‌لتسن ، شیڤارنادزه‌و به‌رلین
من حه‌زم
له ده‌نگی ئه‌لسه‌یاب و، ئه‌لنه‌واب و، ئه‌لئه‌خزه‌ر كوری یوسف والریفی مه‌حمودو
روشدی ئه‌لعامل ، ماجد ئه‌لعامل ، خصباك و، شه‌مران و فه‌رمان و
ده‌رویش ،سه‌میح ئه‌لقاسم ، معین به‌سیسو ، ئه‌میل حبیبی و….. حه‌ننا مینا ، نه‌جیب سرور ، سه‌ڵاح عه‌بدولسه‌بوره‌.
گه‌شتم كرد
به‌ ناو ده‌ریای گۆڤاره‌كان كه‌ به‌ سور ناونران
نه‌ زه‌ردو نه‌ ره‌ش ،
سور !
به‌ڵێ
كێ گوڵی سوری خۆش ناوێ
بیبه‌خشێت به‌ دایك ، به‌ هاورێ و خۆشه‌ویست
ئه‌و حزبه‌ی كه‌ رۆژێك نه‌ده‌نگی بووم نه‌ سێبه‌ری
به‌ڵام یه‌كتریمان دی
( جیاوازیش) بووین ؟!

26/5/2021

  • — – — – — ————–
    تێبێنی :
    *یوتوبیا (1) : جیهانی خه‌یاڵ



ساری (1).. نه‌جم خه‌تاوی*.. وه‌رگێران له‌ عه‌ره‌بییه‌وه: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ــ شوێن ــ
گوندێك له‌ شاخه‌كانی كوردستان
ناوی ( بۆڵێ) یه‌
ــ كات ــ
یه‌كی ئایار
پێنجی به‌ره‌به‌یانه‌
به‌یانییه‌كی به‌هارییه‌
له‌ سه‌رخۆ
وه‌درده‌كه‌وێت
ژماردنه‌كه‌ بۆ سه‌ره‌وه‌ ده‌ستیپێكرد
ته‌قه‌ش ده‌ستیپێكرد
***
به‌ره‌به‌یانی یه‌كی
ئایاره‌
( برایانی دوژمن) (2)
هێرشیانكرد
له‌ پێنجی به‌ره‌به‌یاندا
به‌یانییه‌كه‌ی ئێمه‌یان (3) ‌ كوشت
خوێنێكی سور رژا (4)
له‌ سه‌ر گردێك
له‌ دووری وڵاته‌وه‌
له‌ نزێك گوندێك
ناوی (بۆڵێ) بوو
خوێن رژاو له‌ گه‌ڵ
خۆڵه‌كه‌ تێكڵاوبوون
***
پێنجی به‌ره‌به‌یانه‌
ئای له‌ سوری خۆڵه‌كه
له‌ نێو بێده‌نگی شوێنه‌كه‌
بێده‌نگییه‌كی ترسناك
هه‌موو شتێك
پرسیاره‌كه‌ پێچایه‌وه‌
***
29/4/2021
تێبینی :
(1) ساری : به‌دویه‌كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ شۆرشه‌وه‌و كردو له‌لایه‌ن ئه‌و كه‌سانه‌ی پێیان ده‌وترێت ( برایانی دوژمن) بریندر كراو، وشه‌ی به‌دو به‌و تاك و قه‌بیله‌و عه‌شیره‌تانه‌ ده‌وترێت شوێنی‌ نیشته‌جێبوونیان نییه‌و دیارنییه‌و هه‌میشه‌ گه‌ر‌ۆكن.
(2) برایانی دوژمن ناوی كتێبێكی نووسه‌ری ناسراوی رووسه‌ فیدور دیستوفسكی به‌ رووسی Братья-враги русского писателя Федора Достоевского
(3) به‌یانییه‌كه‌مان
(4) پێشمه‌رگه‌و هاورێیانی حزبی شیوعی عێراق له‌ پشت ئاشان له‌ یه‌كی ئایاری ساڵی 1983 خوێنیان رژاو شه‌هید كران . ( به‌ ده‌ستی تاقمێكی سه‌ركێش و خوێنرێژ به‌ سه‌ر‌ۆكایه‌تی نه‌وشیروان مسته‌فا).
• نه‌جم خه‌تاوی : له‌ ساڵی 1957 له‌ شاری كوت له‌ دایكبووه‌ ، شاعیرێكی عه‌ره‌به‌ و، پێشمه‌رگه‌ی حزبی شیوعی عێراق بوو، خاوه‌نی چه‌ندین په‌رتوكی شیعره‌و، ئه‌م شیعره‌ی له‌ په‌رتووكی : وداعا للسفوح وه‌رگیراوه‌.

1




تێکۆشان لە پێناوى وشە.. ئەحمەد رەجەب

وانەکانى ژیان :
پاش ئەوەى رژێمى دیکتاتۆرى هەموو دەرگاکانى بەرووى چالاکى ئەدیبان و نووسەرانى پێشکەوتنخواز لە کوردستان داخست و بە هەموو شێوەیەک کەوتە هەوڵدانى سرینەوەى ئەدەبى پێشکوتخوازى کوردى لەلایەک و, لەلایەکى تره‌وه‌ پشتگیرکردن لە بیرى شۆڤەنیستى ودواکەوتن و, دوژمنیاتیکردنى گەلى کوردو زمانى کوردى و نەمانى یەکێتی نووسەرانى کوردو، لە کۆتایى ساڵى 1980 ئەو یەکێتییە چالاکانە پەرەى بە ئەدەب و رۆشنبیرىداو قەت نەچووە ژێر رکێفی فاشیستەکان و ئەوان دیانوێست ببێتە زورنایەک لە زورناکانى پیاهەڵدان و پروپاگەندەى بەعسیان.
نووسەرو ئەدیبانى کور دبە بوغزو توورەییەوە دژى بریارەکانى بەعس بوونەوەو ئەوەش لە دوو خاڵدا دەردەکەوێت : یەکەمیان ژمارەى ئەو کوردانەى کە چوونەتە ناو ئەو یەکێتیە کە حزبى بەعس دروستیکردووە گوایە یەکێتییەکە بۆ هەموو عێراقییەکان لە پەنجەکانى دەست تێناپەرن و دووەمیان بانگەوازێک لەلایەن ژمارەیەک لە نووسەرو ئەدیبانى پێشمەرگە بۆ نووسەران و ئەدیبانى کورد لە 3 ى کانونى یەکەمى 1980 بڵاوکرایەوەو لە گەڵ بانگەوازەکە ( دەستەى کاتى یەکێتى ئەدیبانى کوردستان) راگەیەنرا وەک درێژەپێدان بۆهەمان ئامانجى پیرۆزى { یەکێتى ئەدیبانى کورد} و هەروا بەشدارییەکى ئەدیبانى کوردە لە شۆرشی نوێی گەلى کورد بە تایبەتى و گەلى عێراق بە گشتى و لە بانگەوازەکە هاتووە :
هیچ نەماوە تەنها بەرنگاربوونەوەى توندوتؤڵ دژ بەو کردارانەى بەعسییە فاشیستەکان نەبێت و، بە پاکى ومتمانەوە شان بە شان لە گەڵ رۆشنبیرانى گەلەکەمان بەرگرى لە باوو نەریتى پیشکەوتنخواز بکەێن وەک چۆن ئەدەب و رۆشنبیرى بە درێژاى مێژوو پارێزى لێکردووەو، بانگەوازەکە بەروونى ئەوە دەخاتەروو کە دروستبوونى ئەم یەکێتیە بە ئامانجى پاراستنى { ئەدەب و هونەرى پێسشکەوتووخوازى نەتەوەکەمانە} و، دووربێت لە چەواشەکردن و تایبەتمەندى رەسەنى نەتەوایەتى بپارێزێت و قووڵتر بکرێتەوە و بەرنگارى ئەدەب و هونەرى دوواکەوتوو ببێتەوە کە هەوڵدەدەن بۆ چەواشەنەکردن وپه‌ره‌دان به‌ رەگەزپەرستى و تیرۆرو تاوان و دەیانەوێت موراڵ وئەخلاق ونەریتىسه‌ده‌كانی ناوه‌راست و تاریکستان لە کوردستان و هەموو عێراق بڵاو بکەنەوە
لە دواى کردەوەکانى رژێمى دیکتاتۆرى حزبى بەعس ده‌سته‌ی كاتی ب نووسه‌رانی شاخ كه‌وته‌كاركردن و لەم بەرێزانە پێکهاتبوو : ئەحمەد دڵزار، محەمەد عەباس ( حاجى مەمۆ) ، رەفیق سابسرو هەڤاڵ کوێستانى ئه‌بو به‌كر خوشناوو، زەنجیرەیەک کۆبوونەوەیان ئەنجامداو، لە کۆبوونەوەیەکدا بریاردرا دەسته‌ی دامەزرێنەر کۆبکرێتەوەو ورێخراوێکى ئەدەبى سەربەخۆ بۆ هەموو نووسەرانى شاخ بەبی جیاوازى بیرو بۆچوون و حزبایەتىه‌تیان پێکبهێنرێت و ناوى { کۆمەڵەى نووسەرانى کوردستنان } بێت و، لەو کۆبەەنەوەیەدا ئەمانە ئامادە بوون : ئەحمەد دڵزار ، رەفیبق سابیر، حوسەێن بەفرین ، محەمەد رەنجاو ، عەباس محەمەد ( حاجى مەمۆ) ، شەهاب عوسمان ، هاشم کۆچانى ، ئەبو بەکر خۆشناو ، فەرید ئەسەسەرد ، ناسر حەفید ، ئەحمەد رەجەب، ئەرسەلان بایزو هەڤاڵ کوێستانى و، هەر لەو کۆبووننەوەیەدا بریارى دەرکردنى گۆڤارێک بە ناو { پێروو} دراو ، ژمارە یەکى لە ئازارى 1980 بڵاوکرایەوە و لە پاڵ وتارى ژمارەکە بانگەوزازى دەستەى کاتى بۆ نووسەران و ئەم بابەتانەى تیادابوو : شیعرى بەرەنگارى ـ ئەبو بەکر خۆشناو،ئەدەب و شۆرش ـ محەمەد رەنجاو, چاوپێکەوتن لە گەڵ شاعیر سۆڤێت یەڤەشینکۆ  ( وەرگێران) ، دەربارەى رەخنە لە فارسییەوە ، ژانى برسییەکان ـ شاعیرى شەهید جەمیل رەنجبەر ( پێشمەرگەى یەکێتى بوو لە کۆتایى ساڵى 1980 شەهید بوو) ، چوار هۆنراوە ـ رەفیق سابیر، چوار هۆنراوە ــ هەڤاڵ کوێستانى ، دوو هۆنراوە ـ مامە نالە، هۆنراوەیەک بۆ شەهیدى شیوعى وهونەرمەند موعتەسەم عەبدولکەریم ـ رەحیم عەزیز ، دوو هۆنراوەى شاعیرى ئێرانى خەسرەو گوڵسورخى ـ وەرگێرانى بابى ئازاد ، دۆزەخ ( چیرۆک) فەرید ئەسەسرد، دوو چیروک زەکریا تامر ـ وەرگێرانى کاکە باس له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌و ، لە چیرۆکەکانى چیرۆکنووسى ئێرانى شەهیدى نەمر { سەمەد بەهرنگى ــ بەدەستى شاى ئێران و ده‌زگای هه‌واڵگیری ساواك ـ له‌ رباری ئاراس خنكاو شەهید کرا} ــ وەرگێرانى ئەحمەد رەجەب لە فارسییەوە.
سەرەراى گیروگرفت و کێشەى زۆر دەستەى کاتى توانى ( پرۆژەى پەیرەوى ناوخۆى یەکێتى ئەدیبانى کوردستان) ئامادە بکات و گۆڤارەکە لە ( پێروو بۆ نووسەرى کوردستان) بگۆرێت و ، ئەمجارەشیان بە شێوەیەکى باشترو و هەروا ناوەرۆکێکی دەوڵەمەندوبڵاوكرایه‌وه‌و، ناوى یەکێتییەکەش بوو بە { یەکێتى ئەدیبانى کوردستان}.
کۆمەڵەى کوردستان :
لە هاوینى 1984 ئێمەى نووسەرو رۆژنامەوانانى پێشمەرگە لە بنکەى پێشمەرگەى پارتى دیموکراتى کوردستان لە وشکەناو لە نێوان خۆرنەوەزان و ئەحمەدئاوا کە لە هەمان کاتدا بارەگاى لقى سێى پارتى بوو کۆبوونەوەیەکمان کردو، لەو کۆبوونەوەیە دا ئەم برایانە ئاماده‌ بوون : سەید فەتحوڵلا کاکەیى کارگێرى لقى سێ ، ئازاد قەرەداغى ـ ئەندامى کۆمیتەى ناوەندى پارتى و بەرپرسى لقى سی، مامۆستاى پەروەردەو نووسەرو هونەرمەند فەهمى کاکەیى ، پێشمەرگەى شاعیر رزگار کاکەیى ( وێڵ) ولە حزبى شیوعى عێراق ئەحمه‌د رەجەب و, ، لەوێدا بریارى دروستكردنی کۆمەڵەى نووسەرو رۆژنامەنووس و هونەرمەندانى پێشمه‌رگه‌ی دیموکراتى عێراقمان داو، ئەم که‌سانه‌ بوونە دەسته‌ی سەرۆکایەتى : عەبدوڵلا قەرەداغى ( فازل) سەرۆک ، مامۆستا فەهمى کاکەیى و ئەحمه‌د رەجەب و، گڤاریكمان به‌ناوی هه‌ڵمه‌ت ده‌ركرد و پێناسه‌كه‌ی : هه‌ڵمه‌ت گۆڤارێكی وه‌رزییه‌ ـ لقی كه‌ركوك و سلێمانی { كمه‌ڵه‌ی نووسه‌رو رژنامه‌نووس و هونه‌رمه‌ندانی پێشمه‌رگه‌ی دیموكراتی عێراق به‌ كوردی و عه‌ره‌بی ده‌ری ده‌كات} وئه‌م كه‌سانه‌ بوونه‌ ده‌سته‌ی نووسه‌ران: عەبدوڵلا قەرەداغى ( فازل) ، مامۆستا فەهمى کاکەیى و ئەحمه‌د رەجەب.
14/4/2021
تێبینی :
كتیبی : ئه‌و رۆژانه‌ی نیشتمان هی هه‌مووان بوو ـت هه‌ڤاڵ كوێستانی.
ئه‌رشیفی رێزدار مامستای په‌روه‌رده‌و نووسه‌رو هونه‌رمه‌ند فه‌همی كاكه‌یی.




شه‌هیدی نه‌مر حه‌مید مه‌جید قادر زه‌هاوی.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ خێزانێكی هه‌ژاری دێی هۆرێن وشێخانی ناحیه‌ی مه‌یدانی سه‌ر به‌ قه‌زای خانه‌قین له‌ ساڵی 1952 سه‌ده‌ی رابردوو مناڵێكی چاوگه‌ش بۆ ژیان چاوی هه‌ڵهێناو ناوی حه‌میدیان پێی به‌خشی و، له‌ كاتی هاتنی كۆمپانیای دروستكردنی به‌نداوی ده‌ربه‌ندیخان خێزانه‌ هه‌ژاره‌كه‌ی چیای خۆشك و سه‌رته‌ك و به‌مۆ روویكرده‌ ده‌ربه‌ندیخان بۆ په‌یداكردنی بژێوی ژیان.
مه‌جید قادر زه‌هاوی بابی حه‌مید مرۆڤێكی قسه‌خۆش و نیشتمانپه‌روه‌رو دۆستی حزبی شیوعی عێراق بوو توانی دوكانێك بكاته‌وه‌و بژێوی خێزانه‌كه‌ی دابین بكات و حه‌مید بخه‌نه‌ به‌ر خوێندن و، هه‌ر له‌ مێرمنداڵییه‌وه‌ په‌یوه‌ست بوو به‌ بیری شیوعییه‌ت و هه‌میشه‌ له‌ شیوعییه‌كان نزیك ده‌بووه‌وه‌و له‌ سه‌ر رێنه‌مایی رێكخراوی حزبی شیوعی عێراق له‌ ده‌ربه‌ندیخان كه‌ هانی لاوانیان ده‌دا بچنه‌ ناو رێكخراوی لاوان و قوتابیان و تیپه‌ وه‌رزشییه‌كان‌ و، هه‌ر زوو خه‌مید په‌یوه‌ندی كرد به‌ تیپی فوتبۆڵی ده‌ربه‌ندیخان بوو به‌ یه‌كێك له‌ باشترین و ناسراوترین یاریزانانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌و شان به‌ شانی اسماعیل نیعمه‌ت و ابراهیم ره‌جه‌ب { بیللی} و حه‌مه‌ یان له‌ هێڵی پێشه‌وه‌ یاری ده‌كرد.
حه‌مید لاوێكی گورجوگۆڵ و بزێو بوو هێشتا سیخورو ئیستخباراتی سه‌ربازی نه‌یانكرد بوو به‌ ئامانج بۆیه‌ زۆرجار نامه‌مان بۆ هاورێیان له‌ دێی گوڵان و بانیخێڵان ده‌نووسی به‌ ده‌ستی حه‌مید ده‌یانناردو له‌وێشه‌وه‌ نامه‌و راگه‌یاندنه‌كانی حزبی ده‌ھێنا بۆ شارو له‌ كۆتایی ساڵی 1969 و سه‌ره‌تای 1970 به‌تایبه‌ت له‌ پاش مۆركردنی به‌یاننامه‌ی 11 ی ئازاره‌وه‌ هاته‌ ناو كاری حزبییه‌وه‌و له‌ گه‌ڵ هاورێیان له‌تیف و نه‌جیبی شیخ محه‌مه‌د كه‌وته‌كاركردن و، له‌ نه‌ورۆزی 1970 ناحه‌زانی حزبی شیوعی عێراق هه‌ره‌شه‌یان له‌ شیوعییه‌كان ده‌كردو ده‌یانوت نابێت شیوعییه‌كان ئاهه‌نگ بگێرن و ئه‌وه‌ی وتار بخوێنێته‌وه‌ ده‌یكوژین و، له‌پاش ئاهه‌نگگێران ناحه‌زان ویستیان نه‌جیب و حه‌مید تووشی ده‌مه‌قاڵه‌وشه‌ر بكه‌ن و ئه‌مانیش مه‌ردانه‌ هاتنه‌ مه‌یدان و نه‌یانهێشت ناحه‌زان بگه‌نه‌ ئامانجه‌ گڵاوه‌كه‌یان.
هاورێ حه‌مید { سه‌رته‌ك} به‌رده‌وام بوو له‌ ئیشكردن له‌ناو ریزه‌كانی حزب و له‌ به‌ر ئازایه‌تی و چاونه‌ترسییه‌وه‌ سیخوۆه‌كانی ده‌زگای ئاسایش ( ئه‌من) كه‌وتنه‌ سووسه‌ی و، ئه‌وه‌ بوو له‌ 28/6/1985 له‌ لایه‌ن ئه‌من و ئیستخبارات ده‌ستگیر كراو پاشان وه‌ك سه‌ربازی هه‌ڵاتوو ره‌وانه‌ی یه‌كه‌ی سه‌ربازی سیف سه‌عه‌د كراو له‌وێ له‌لایه‌ن دادگاكانی سه‌دام حسینی خوێنرێژو حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی دادگایی ده‌كرێت و هه‌ندێ توومه‌تی بۆ دروست ده‌كه‌ن و له‌ كۆتاییدا ئه‌وه‌ی ویستیان به‌ سه‌ریان سه‌پاندو فه‌رمانی گولله ‌بارانی له‌ گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك گه‌نجی عه‌ره‌ب بۆ ده‌رده‌كه‌ن.
هاوری حه‌مید هه‌لێكی بۆ ده‌رخه‌سێت و له‌ چنگی چڵكاوخۆره‌كانی سه‌دام و حوسه‌ێن و به‌عسییه‌كان ده‌رباز ده‌بێت و روو له‌ شاخه‌كانی كوردستان ده‌كات و رزگاری ده‌بێت و، دیسانه‌وه‌ په‌یوندی به‌ ریزه‌كانی حزبه‌وه‌ ده‌كات و په‌ره‌ به‌ تێكۆشان ده‌دات.
له‌ راپه‌رێنه‌ شكۆداره‌كه‌ی گه‌لی كوردستان چالاكانه‌ به‌شداری ده‌كات و، چه‌كی مه‌ردایه‌تی هه‌ڵده‌گرێت و له‌ ئازادكردنی شاره‌كانی كفری و خانه‌قین شان به‌شانی هاورێكانی به‌شدار ده‌بێت.
هاوری حه‌مید له‌ خوێندندا تا پۆلی سێ ناوه‌ندی خوێندووه‌و له‌ پاشان بۆ یارمه‌تی خێزانه‌ گه‌وره‌كه‌یان ده‌ستی له‌ خویندن هه‌ڵگرتوو بۆ ئه‌وه‌ی شان به‌ شانی باوكی و براكانی بژێوی خێزانه‌كه‌یان مسۆگه‌ر بكه‌ن و، هه‌روا هاورێ رۆڵیكی باشی بووه‌ ‌ له‌ دروستبوونی یه‌كێتی لاوانی دیموكرات له‌ كوردستان و تا شه‌هید بوونی ئه‌ندامێكی چالاكی لقی كه‌ركوكی ئه‌و یه‌كێتییه‌ بووه‌.
له‌ ساڵی 1992 بووه‌ته‌ ئه‌ندامی فه‌خری یانه‌ی وه‌رزشی ده‌ربه‌ندیخان
به‌داخێكی زۆره‌وه‌ له‌ كاتی سه‌ردانی خزمه‌كانی له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ له‌ شه‌وی 28 له‌ سه‌ر 29/6/1950 له‌ كاتی شه‌ری نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و حزبی سۆشیالیستی كوردستان به‌ گولله‌ی وێل شه‌هید ده‌بێت.
هاورێ حه‌مێد خێزان و چوار كور به‌ ناوه‌كانی ( پێشره‌و ، ئایار، هاوارو هه‌ژار) جێهێشت و، شایانی ئاماژه‌یه‌ خێزانه‌كه‌یان ، خێزانێ ( مه‌جید قادر زه‌هاوی) به‌ كورو كچ و براو ونه‌وكانی خێزانێكی نیشتماپه‌روه‌ره‌ و تێكڵاوه‌ له‌ شیوعی و حزبه‌كانی تر.
سڵاو له‌ یادی به‌رزفری شه‌هیدی نه‌مر حه‌مید مه‌جید قادر زه‌هاوی { سه‌رته‌ك} و گشت شه‌هیدانی رێگای ئازادی گه‌ل ونیشتمان و حزب.

31/3/2021




به‌رده‌كان.. شیعری شاعیری گه‌وره‌: عه‌بدولسه‌تار نورعه‌لی**

له‌ عه‌ره‌بییه‌و بۆ كوردی : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب
به‌ردێك له‌ سه‌ر شانی هه‌ڵده‌گرێ
به‌ سه‌ر شاخی ئازاره‌كان هه‌ڵده‌كشێ
سه‌رده‌كه‌وێ
دێته‌خواره‌وه‌
له‌ بازنه‌یه‌كدا ، ئاسۆش تاریكه‌ ،
عه‌مار هاواركه‌ی به‌ند ده‌كات (1)
سیزیف به‌رده‌وامه‌ ، دۆراوه‌ وه‌ك لاستیكی لێهاتووه‌ (2)

پادشا له‌ سێبه‌ر دانیشتووه‌ چاودێری ده‌كات
لێدانی دڵ ده‌ژمێرێ
روناكی چاو
سوچه‌كانی خه‌ونه‌كان
سیخوره‌كه‌ راپۆرته‌كه‌ی ده‌خوێنێ
باسى لیستی سه‌فه‌ركردن ده‌كات

به‌رده‌ ره‌شه‌كه‌ ماچی كرد ؟
ژماره‌ی ده‌مه‌كان نازانرێت
هاوشێوه‌كانیشی
*

به‌ردێك له‌ سه‌ر سنگی لاوازی
سوممیه‌یه (3)‌
چه‌ند قورسه‌ !
چه‌ند بێهێزه‌!
گوێ ده‌گرێ
ــ ئه‌وه‌ی بێگوناحه‌
با به‌رد فرێبدات !
*
گوێت له‌ ده‌نگێكه‌ به‌رزده‌بێته‌وه‌ (4)
له‌ پشت جوزه‌له‌كانی مانه‌وه‌ (5)
ـــ ئه‌وه‌تا ئێمه‌ ده‌جه‌نگین
به‌رگه‌ ده‌گرین
به‌ردباران
بارقورسى
له‌ گه‌ل قورسى به‌رده‌كان ئاشناین
28/3/2021

** ژماره‌یه‌كی زر له‌ نووسه‌ران و رۆشنبیران ده‌ڵێن شاعیری لێهاتوو به‌توانا عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی جێی شانازی گه‌لی عێراقه‌ به‌ گشتی و گه‌لی كوردستانه‌ به‌ تایبه‌تی وه‌ك مامۆستایه‌كی دیاری بواری په‌روه‌رده‌و نووسه‌رێكی گه‌وره‌و شاعیرێكی دره‌وشاوه‌و به‌ تواناو رۆژنامه‌نووسیكی سه‌ركه‌وتوو سونبولێكی شیعره‌ چونكه‌ خاوه‌نی گه‌نجینه‌یه‌كی شیعره‌و به‌ جوانی كێشه‌و گیروگرفته‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ده‌خاته‌روو.خاوه‌نی چه‌ندین كتیبه‌ و، به‌رده‌كان له‌ ساڵی 1994 نووسراوه‌و له‌ كتێبی ( علی اثیر الجلید) وه‌رگیراوه‌.
شاعیر عه‌بدولسه‌تار نور عه‌لی له‌ كوردانی فه‌یلییه‌ و له‌ ساڵی 1942 له‌ گه‌ركی باب الشیخ له‌ به‌غدا له‌ دایكبووه‌ وكۆلیجی ( الادابی) به‌شی زمانی عه‌ره‌بی له‌ ساڵی 1964 ته‌واو كردووه‌و ماوه‌ی 25 ساڵ مامۆستای ئاماده‌یی بووه‌ له‌ پاریزگاری الحله‌ و به‌غدا.
تێبینی :
(1) عه‌مار : كوری یاسر یه‌كێكه‌ له‌ ئه‌سحابه‌كان.
(2) سیزێف : Sisyphus كابرایه‌كی فێڵبازو بوو،له‌به‌ر گومرایی سزا درا به‌ردێك له‌ دامێنی شاخێك بباته‌ سه‌ره‌وه‌ و كه‌ گه‌یشته‌ لوتكه‌ به‌رده‌كه‌ بۆ دامێنی شاخه‌كه‌ به‌رده‌بێته‌وه‌و و به‌و شێوه‌یه‌ سه‌ر له‌ نوێ هه‌مان كار ده‌كات و بوو به‌ سزایی تا ماوه‌. له‌ پاش هیلاكی دراوه‌ به‌ زه‌وییدا وه‌ك تایه‌ی ئۆتۆمبێل ده‌خوولێته‌وه‌.
(3) سوممه‌یه‌ : كچی خه‌یات یه‌كێكه‌ له‌ ئه‌سحابه‌كان” ئافه‌ره‌تێكی لاواز بوو ئه‌بو جه‌هل رمێكی دا له‌ دڵیی كوشتی و، سوممه‌یه‌ دایكی عه‌ماره‌ كه‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ باسكراوه‌.
(4) ده‌نگێكی روون.
(5) جوزه‌له‌ یان به‌ گه‌رمیانی دووزه‌له‌ وه‌ك له‌ دێرزه‌مان وتراوه‌ : مزامیر ێال داوود.




ده‌قه‌كانی ستۆكهۆڵم.. نه‌جم خه‌تاوی/ له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌ بۆ كوردی: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ ئاوی رووباره‌كه‌و
خۆڵی ده‌شته‌كه‌
بۆ پێ بچكۆله‌كه‌م
په‌یكه‌رێك داده‌تاشم
بۆ به‌رده‌وامی سه‌بری و
گه‌یشتنی
له‌ رێی دوورخستنه‌وه‌
‌به‌ هه‌نگاوی ملیۆن
له‌ گوڵاڵه‌ی باخچه‌كه‌م و
گیایی ره‌یحانه‌
بۆ دڵه‌ خۆراگره‌كه‌م
چه‌پكه‌ گوڵ رێكده‌خه‌م و
شه‌ست ساڵه‌ و
هێشتا هه‌ر لێیده‌دا
بۆ خۆشه‌ویستی گۆرانی ده‌چرێ

** له‌م دواییه‌داو له‌ بڵاوكراوه‌كانی یه‌كێتی گشتی نووسه‌ران له‌ عێراقدا كۆمه‌ڵه‌ هۆنراوه‌یه‌ك به‌ ناونیشانی { ده‌قه‌كانی ستۆكهۆڵم} ی شاعیر نه‌جم خه‌تاوی بڵاوكرایه‌وه‌و ئه‌وه‌ش شه‌شه‌مین كۆمه‌ڵه‌ هونراوه‌ی شاعێره‌ بڵاوده‌كرێته‌وه‌و، ژماره‌یه‌ك ده‌قی نووسراو به‌ زمانێكی ساده‌و ئاسان له‌ باره‌ی سروشت و وه‌رزه‌كان و بۆنی شاره‌كان و گه‌شتكردن و سۆز له‌ خۆ ده‌گرێت.
24/3/2021




داستانی قزله‌رو تێكۆشانی شیوعییه‌كان.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

41 ساڵ به‌ر له‌ ئێستا و رێك له‌ رژی 24/3/1980 مه‌فره‌زه‌یه‌كی دلێری پێكهاتوو له‌ (16) هاورێ و دؤستانی حزبی شیوعی عێراق به‌رنگاری هێزێكی گه‌وره‌ی دوژمنی رژێمی خوێنرێژی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ دێی قزله‌ری مێرگه‌پان بوونه‌وه‌و هێزه‌كه‌ی دوژمن بریتی بوون له‌ 19 هه‌لێكۆپته‌رو ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ سه‌ربازو جاش و، شیوعییه‌كان توانیان له‌و رۆژه‌ سه‌ختانه‌دا داستانێكی پر له‌ قاره‌مانێتی و خۆبه‌ختكردن تۆمار بكه‌ن.
به‌ڵێ، مه‌فره‌زه‌یه‌كی قاره‌مانی حزب كه له‌ (16) پێشمه‌رگه‌ پێك هاتبوو، به‌یانی زوو دێی زێوێی بناری شاخی سه‌ركه‌شی پیره‌مه‌گروونی به‌جێهێشت و به‌و سه‌رماو سۆڵه‌یه‌و، له‌ پاش به‌فرشكاندن و چوونه‌ سه‌رشاخ و دابه‌زین بۆ دامێنی شاخه‌كه، كه‌‌ بوونه‌ هۆیه‌كی سه‌ره‌كی هیلاك و ماندوو بوونی پێشمه‌رگه‌كان ، مه‌فره‌زه‌كه‌ له‌ كاتژمێری (11) دا چووه‌ ناو دێی قزله‌ری سه‌ر به‌ ناحیه‌ی سه‌رچنار بۆ حه‌سانه‌وه‌و نانخواردن من و هاورێی تێكۆشه‌ر ره‌ووف ره‌شید – بێكه‌س} نانمانخواردو هاتینه‌ ده‌ره‌وه‌و ئه‌و رۆژه‌ خۆره‌تاوێكی خۆش بوو بووین به‌ پاسه‌وان و، له‌و كاتانه‌دا هه‌ڵیكۆپته‌رێك له‌ ئاسمانی ناوچه‌كه‌ ئه‌سورایه‌وه‌و پاشان چه‌ند هه‌لیكۆپته‌رێكی تر هاتن و یه‌كسه‌ر سه‌ربازو جاشیان له‌ ده‌وروپشتی دێكه‌ هه‌ڵرشت و زوو به‌ زوو له‌ هه‌ردوولا ده‌ست كرا به‌ ته‌قه‌كردن و، دوژمن په‌یتا په‌یتا سه‌ربازو جاشی ئه‌هێناو ژماره‌ی هه‌لێكۆپته‌ره‌كانی گه‌یانده‌ 19 دانه‌.
شایانی باسه‌ ساڵی (1980) به‌ هۆی باران و ته‌روتووشییه‌وه‌ ئاهه‌نگه‌كانی نه‌ورۆز خرابوونه‌ رۆژی (24) ی مانگ و هێزه‌كانی دوژمن ئاماده‌و له‌ سه‌رپێ بوون بۆ سه‌ركوتكردنی هێزه‌كانی ئۆپۆزسیۆن و به‌رهه‌ڵستكار.
دوژمنی ترسنۆك به‌ شێوه‌یه‌ك هاتبوو، ئه‌یزانی مه‌فره‌زه‌كه‌ (16) كه‌سه‌و چه‌كه‌كانیان زۆر خراپه‌، به‌ خه‌یاڵی خاوی خۆی هاتبوو مه‌فره‌زه‌كه‌ ده‌ستگیر بكات، له‌ راستیدا چه‌كی پێشمه‌رگه‌كان چه‌كی شه‌ر كردن نه‌بوو، بریتی بوون له‌ (2) كلاشنكۆف و بۆ نموونه‌ فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه‌كه‌ هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی كلاشینكۆڤی پێبوو به‌ڵام به‌ یه‌ك مخزه‌ن و (8) ژێسێ كۆنی ئه‌مریكی له‌ دوای 3 یان 4 فیشه‌ك ته‌قاندن ئه‌وه‌ستان و (5) ماوو* یه‌ك برنه‌و، لێره‌دا جه‌خت ئه‌كه‌مه‌وه‌ و ئه‌ڵێم هه‌موو چه‌كه‌كانمان كۆن بوون و، له‌ كاتی ته‌قه‌ كردندا ئه‌وه‌ستان، به‌ڵام سه‌ره‌رای هه‌موو ئه‌و كۆسپ و ته‌گه‌ره‌یه‌ وره‌ی پێشمه‌رگه‌و هاورێیان به‌رز بوو.
پاش (4) كاتژمێر شه‌ر كردن مه‌فره‌زه‌یه‌كی دلێری پێشمه‌رگه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئیسماعیل گه‌وره‌دێی له‌ قۆڵی چۆخماخه‌وه‌ خۆی گه‌یانده‌ گه‌رمه‌ی شه‌ره‌كه‌و هاتن به‌ هانای برا پێشمه‌رگه‌كانیانه‌وه‌و، شه‌هاب پێشمه‌رگه‌ی دلێری یه‌كێتی كوردستان له‌ شه‌ره‌كه‌دا بریندار بوو، له‌ كاتژمێری (6) ی ئێواره‌ دوژمن كه‌وته‌ پاشه‌كشێ و كۆكردنه‌وه‌ی زیانه‌كانی و به‌رووره‌شی بۆ مۆڵگاو ته‌ویله‌كانی خۆی گه‌رایه‌‌وه‌.
ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ی له‌و داستانه‌دا به‌شدار بوون ئه‌مانه‌ن :
1- حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی (حه‌مه‌ساله‌ح) فه‌رمانده‌و به‌رپرسی عه‌سكه‌ری، 2- حه‌سه‌ن ره‌شید{ فه‌لاح} 3- كه‌مال مام هه‌مزه‌ { هه‌ژار} 4- عمر حه‌مه‌ بچكۆل { ملا حوسه‌ێن } 5 ـ معتصم عبدالكریم {أبو زه‌هره‌} 6- مامۆستا شه‌فیق كه‌ریم { شاهۆ} 7- صلاح الدین حه‌سه‌ن {مامۆستا خالید} 8- سه‌رباز مه‌لا ئه‌حمه‌د بانیخێڵانی 9- عمر عه‌لی { عمری پوره‌ سه‌لما} 10- جه‌مال ئه‌مین { مامۆستا جه‌مال} 11- حه‌مه‌ساله‌ح سورداشی { مامۆستا سه‌ردار} 12- ره‌ووف ره‌شید { بێكه‌س برای شه‌هید حه‌سه‌ن ره‌شید} 13- محه‌مه‌د مه‌زلوم { ئه‌بو محه‌مه‌د} 14 ـ بورهان ئه‌حمه‌د { عه‌تا} 15 ـ ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب { سیروان} 16 ـ ع. ط ( ابو هێمن) گومانی زۆری له‌ سه‌ر بوو و پاشان ده‌ركه‌وت سیخوری زژێمه.‌
له‌ داستانی قزله‌ری شكۆدار ئه‌م هاورێیان شه‌هید بوون :
1- عومه‌ر حه‌مه‌ بچكۆل { مه‌لا حوسه‌ێن} ، كرێكاری كارگه‌ی ته‌نقیحی سلێمانی.
2- شه‌فیق كریم{ شاهۆ} مامۆستای زمانی ئینگلیزی له‌ سانه‌وی رۆشنبیر – سلێمانی.
3- موعته‌سه‌م عه‌بدولكه‌ریم { ئه‌بو زه‌هره‌} هونه‌رمه‌ندو وێنه‌كێش {شێوه‌كار} به‌غدا.
4- حه‌سه‌ن ره‌شید { فه‌لاح} كرێكارو لێپرسراوی هێزی پاراستنی باره‌گای كۆمیته‌ی ناوه‌ندی له‌ به‌غدا.
5- كه‌مال مام هه‌مزه‌ { هه‌ژار)} ، كرێكار، سلێمانی.
3 هاورێی به‌شداربووی داستانی قزله‌رله‌ شوێنی تردا شه‌هید بوون و ئه‌مه‌ش ناوه‌كانیانه‌ :
1 – سه‌رباز مه‌لا ئه‌حمه‌د بانیخێڵانی له‌ داستانه‌كه‌ی به‌كربایفدا به‌ ده‌ستی جاشه‌كانی رووره‌ش و تاونباری خوێنرێژ ته‌حسین شاوه‌یس شه‌هید كرا.
2- عومه‌ر عه‌لی (عومه‌ری پوره‌ سه‌لما) له‌ كاتی ئه‌نجامدانی ئه‌ركێكی حزب و پێشمه‌رگایه‌تی‌ له‌ رووباری چه‌می سووره‌بان له‌ نزیك دێی چاڵه‌ خه‌زێنه‌ خنكاوو شه‌هید بوو.
3- سه‌لاحه‌دین حه‌سه‌ن (مامۆستا خالید) له‌ كاتی ئه‌نفاله به‌دناو چه‌په‌ڵه‌كه‌ی رژێمی به‌عسی ترسنۆكدا 1988 كه‌وته‌ داوی چه‌ته‌و چڵكاوخۆره‌كانی رژێم و شه‌هید كرا.
له‌ كۆتاییدا ئه‌ڵێم هه‌ندی كه‌س ته‌نانه‌ت هاورێیانی خۆۆشمان حه‌ز ئه‌كه‌ن بیره‌وه‌ری بنووسنه‌وه‌و ئه‌وه‌ش كارێكی باشه‌ به‌ڵام ئه‌گه‌ر بۆ سنگده‌رپه‌راندنه‌ كارێكێ زۆر خراپه‌ بۆ نموونه‌ هاورێیه‌ك كتێبێكی نووسیوه‌ و هه‌رچی له‌ سه‌ر شیوعییه‌كانی سلێمانی نووسیوه‌ هه‌ڵه‌یه‌ دوره‌ له‌ راستی بۆ نموونه‌ ئه‌لێت: مه‌لا حوسه‌ێن فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه‌كه‌ی قزله‌ر بوووه‌و به‌ هاوكاری هاورێ فارس ره‌حیم موسته‌شاری سیاسی بوه‌و بۆ وبیرهێنانه‌وه‌ی ئه‌و هاورێیه‌ ئه‌ڵێم شتێك مه‌نووسه‌و مێژوو تیكمه‌ده‌و مه‌یشێوێنه‌ و، حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه‌كه‌ بوو و هاوری دوكتۆر فارس ره‌حیم له‌و شه‌ره‌ نه‌بووه‌و قه‌ت به‌رپرسی سیاسیش نه‌بووه و هیچ بریارێك نه‌بووه‌ نه‌چینه‌ ناودێ و قه‌ت نان نه‌هێنراو بۆۆ مزگه‌وت به‌ڵكو پێشمه‌رگه‌ له‌ سه‌ر ماڵان دابه‌ش ئه‌كران.‌
22/3/2021




چۆن ئاهه‌نگی جه‌ژنی نه‌ورۆزی نه‌ته‌وایه‌تیمان گێرا؟.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ 11/3/1970 ئیزگه‌ی كۆماری عێراق له‌ به‌غدا به‌یاننامه‌ی 11 ی ئازارو ناورۆكی رێكه‌وتنی نێوان بزوتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی كورد و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی سۆسیالیزمی سه‌باره‌ت به‌ راگرتنی پرۆسه‌ سه‌ربازییه‌كانی خوێنده‌وه‌و هه‌ر له‌ گه‌ڵ بیستنی رێكخراوی حزبی شیوعیمان له‌ ده‌ربه‌ندیخان وبه‌ هاوكاری جه‌ماوه‌ربه‌ پیاده‌و به‌ ئۆتۆمبێل خۆپیشاندانێكی گه‌وره‌یان رێكخست بۆ ده‌ربرینی خۆشی و پشتگیریی و خۆپیشاندنكه‌ له‌ به‌رده‌م چێشتخانه‌كه‌ی حه‌مه‌ ئه‌مینی په‌زه‌ تا به‌رده‌م دائره‌ی به‌رید درێژه‌ی هه‌بوو، له‌ رۆژی دووه‌م واته‌ { له‌ 12/3/1970} له‌‌ كه‌مپی خواره‌وه‌و له‌ سه‌ر( گۆره‌پانی تێنسه‌كه‌) رێكخراوی حزب ئاهه‌نگێكی رێكخست وتیادا وتارێكی كورتی رێكخراوه‌كه‌ و چه‌ندین كۆپله‌ شیعر خوێنرایه‌وه‌ و به‌ گۆرانی و هه‌ڵپه‌ركێ كۆتایهات و، به‌م چالاكییه‌ رێكخراوه‌كه‌ هه‌نگاوێك به‌ره‌وپێش چوو ئه‌وكات سه‌ره‌رای ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ كه‌سانی پارتی و دۆستانیان له‌ شاره‌كه‌ هه‌بوون به‌ڵام رێكخراویان نه‌بوو ئێمه‌ یارمه‌تیماندان و رێكخراویان درۆستكرد.
له‌ بارودۆخی خۆشی و شادی ئاهه‌نگه‌كانی به‌یاننامه‌ی 11 ئازارو رۆڵی شیوعییه‌كان له‌ناو شاردا بووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی زماره‌یه‌كی لاوی خوێنگه‌رم په‌یوه‌ندی به‌ حزبه‌وه‌ بكه‌ن و هه‌روا گه‌رانه‌وه‌ی زماره‌یه‌كی تر له‌ هاورێیان كه‌ وازیان هێنابوو له‌ به‌ر بارودۆخی تایبه‌تی خۆیان و، له‌ كاتی ئاماده‌كاری بۆ ئاهه‌نگگێران جه‌ژنی نه‌ورۆزی نه‌ته‌وه‌یی كورد له‌ پاش 10 رۆژی له‌ خوێندنه‌وه‌ی به‌یانی 11ی ئازار به‌ شێوه‌یه‌كی ئاشكرا له‌ رۆژی نۆیه‌مدا واته‌ له‌ 20/3/1070 هه‌رشه‌یه‌كمان له‌ ئیستخباراتی عه‌سكه‌ری له‌ رێی مولازم سه‌عید و مولازم سه‌ڵاح پێگه‌یشت. سعید هاوسه‌رگیری له‌ گه‌ڵ كجێكی كورد له‌ خێزانێكی ناسراوكردو خێزانه‌كه‌ ئاشناییان له‌ گه‌لماندا هه‌بوو ، مولازم سه‌ڵاح له‌ بانیخێڵان كوژراو هه‌ره‌شه‌كه‌ ئه‌ڵێت نابێت شیوعییه‌كان ئاهه‌نگ بگێرن بۆیه‌ { من و هاوری مه‌لا حه‌سه‌ن نۆرؤڵی ئه‌ندامی رێكخراوه‌كه‌ و كرێكاری دائره‌ی ره‌ێ ( ئاودێرێ) } ده‌ربه‌ندیخان رۆیشتین بۆ سه‌ربازگه‌ی به‌تالیۆن ( فوج) و له‌ ده‌رگای سه‌ره‌كی چاومان كه‌وت به‌ ره‌یس عوره‌فا منشد زامل چلوب وپێمانوت وه‌ك ئه‌زانی ئێمه‌ له‌ حزبی شیوعی عێراقه‌وه‌ هاتووین و ئه‌مانه‌وێت چاومان به‌ موقده‌م خالید به‌رپرسی هه‌واڵگێری (ئیستخبارات) بكه‌وێت و، لای سه‌یر بوو واقی ورماو لێمان وردبووه‌وه‌و وتی شیوعی ئه‌تانه‌وێت موقده‌م خالید ببێنن ؟ ئێمه‌ش به‌ دووقڵی پێكه‌نین و وتمان ئه‌ی بوو سه‌یره‌ ؟ و به‌ په‌له‌ چوو هاته‌وه‌و وتی فه‌رمون.

چووینه‌ ژوره‌كه‌ی موقه‌ده‌م خالید و، جگه‌ره‌یه‌كی له‌ سه‌ر شێوازی تاقمی هه‌واڵگیری داگیرساندو پێشوازیلێكردین و لای سه‌یر بوو زۆر له‌ خۆبایی بوو به‌ لوتبارزییه‌وه وتی ئێوه‌ كێن ؟ ئێوه‌ شیوعین ؟ چیتان ئه‌وێت ؟.
وتمان ئێمه‌ له‌ رێكحراوی حزبی شیوعی عێراق له‌ ده‌ربه‌ندیخانه‌وه‌ هاتووین و له‌ رێی ئه‌فسه‌رو سه‌ربازه‌كانتان هه‌ره‌شه‌مان لێكراوه‌ گوایه‌ نابێت ئاهه‌نگی { نه‌ورۆز} بگێرین و هاتهاتووین ئاگادرتان بكه‌ینه‌وه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی فه‌رمی و یارمه‌تیمان بده‌ن و ره‌زامه‌ندی ده‌رببرن.
ده‌ستیكرد به‌ تووره‌یی و چاوسوركردنه‌وه‌و و هه‌ره‌شه‌كردن و ئێوه‌ له‌ حزبێكی رێگه‌پێنه‌دراون و، له‌ پاش گفتوگیه‌كی چرو پێمان قایمكردو سور بووین له‌ سه‌ر ئاهه‌نگگێران و ئه‌ویش په‌یوه‌ندی كرد به‌ ئه‌فسه‌رانی پایه‌به‌رزترو هه‌رچۆنیك بوو ملیداو رازی بوو داوایكرد سه‌قامگیرو ئاسایشی شاره‌كه‌ بپارێزن و ئێمه‌ش ئه‌ومان بانگهێشت كرد بۆ ئاماده‌بوون.
هێشتا ناو بازاربووین و نه‌گه‌یشتینه‌ ماڵه‌وه‌ نامه‌یه‌كی ئاگرین پر له‌ هه‌ره‌شه‌مان وه‌رگرت له‌ به‌رێز كاك ئه‌حمه‌د كه‌لاری ــ فه‌رمانده‌ی عه‌سكه‌ری ئه‌و تاقمه‌ی له‌ پارتی دیموكراتی كوردستان به‌ سه‌ركایه‌تی ابراهیم ئه‌حمه‌د و جه‌لال تاڵه‌ بانی جیابوونه‌وه‌ به‌ ( حه‌لالی) ناویان ده‌ركردو چوونه‌ ئێران و پاشان مسته‌فا بارزانی لێیانخۆش بوو گه‌رانه‌وه‌ كوردستان و جاریكی تر رایان كردو چوونه پاڵ حكومه‌تی عێراق له‌ ‌به‌غدا و له‌وی رۆژنامه‌ی ئه‌لنوریان ده‌ركردو به‌ تاقمی ئه‌لنور ناویان ده‌ركرد و كاك ئه‌حمه‌د له‌ نامه‌كه‌یدا نووسیبووی : بیستوومانه‌ حزبی شیوعی عێراق له‌ رێی ئاهه‌نگگێران به‌بۆنه‌ی نه‌ورۆزه‌وه‌ ئه‌یه‌وێت ئاسایش و ئارامی شاه‌كه‌ تێكبدات و، وتراوه‌ شیوعییه‌ك وتار ئه‌خوێنێته‌وه‌و له‌و حاڵه‌ته‌دا ئێمه‌ رازینین و ئه‌و كه‌سه‌ی وتار بخوێنێته‌وه‌ ئه‌یكوژین و له‌ كۆتاییدا نووسیبووی : ئه‌گه‌ر كارێكی خراپ روو بدات ئێمه‌ ئاگاداریمانداوه‌ و ئۆباڵی له‌ سه‌ر خۆتانه‌.

به‌ ( په‌یامبه‌ره‌كه‌مانووت ) به‌ كان ئه‌حمه‌د بڵێ، به‌ڵی ئاهه‌نگ ئه‌گێرێن و به‌ بێشك هاورێیه‌ك وتاری حزبی شیوعی عێراق ئه‌خوێنێته‌وه‌و هیوادارین كاك ئه‌حمه‌دكه‌لاری هه‌وڵی ئاسایكردنه‌وه‌ی بارودخه‌كه‌ بدات و نه‌فره‌ت له‌ شه‌رو كوشتن بكات.
ئێمه‌ش به‌ په‌له‌ نامه‌مان نووسی بۆ : مه‌كته‌بی محه‌لی سلێمانی و كۆمیته‌ی جوتیاران و به‌رپرسی رێكخراوه‌كه‌مان { تیكۆشه‌ر عه‌بدوللا مه‌لا فه‌ره‌ج قه‌ره‌داغی ــ مه‌لا عه‌لی) و له‌و كاتانه‌دا دكتۆر فارس ره‌حیم به‌رپرسی كۆمیته‌ی جوتیاران له‌ ناوچه‌كه‌ نه‌بوو، مه‌لا عه‌لی سه‌رلقی لقی 10 ی قاره‌مان بوو سه‌ر به‌ بزوتنه‌وه‌ی پێشمه‌رگه‌كانی كوردستان بوو له‌ نامه‌كاندا به‌ درێژی باسی بارودۆخی رێكخراوه‌كه‌ی حزب و ئاهه‌نگی نه‌ورۆزمان كردو وتمان هاورێیانی رێكخراوه‌كه‌ ئاماده‌ن ئاهه‌نگ بگێرن و گوێ له‌ كه‌س ناگرین وئێمه‌ باشین و هیوادارین بیرتان لامان نه‌مێنێت و چاوه‌روانی ئامۆژگارییه‌كانتان ئه‌كه‌ێن و ئێمه‌ ئاماده‌ێن و پێش ئاهه‌نگه‌كه‌ به‌ ماوه‌یه‌كی كورت ئامۆژگاری و وه‌ڵامه‌كانمان وه‌رگرته‌وه‌.
ئه‌و شه‌وه‌ی پێش ئاهه‌نگه‌كه‌ خه‌ومان لێنه‌كه‌وت و چه‌ندین كۆبوونه‌وه‌مان ئه‌نجامدا زۆرینه‌ له‌ گه‌ڵ ئاهه‌نگیران بوون وكه‌مینه‌ دژ بوون.
ئه‌مرۆ ، رۆژی جه‌ژنی نه‌ته‌وه‌یی گه‌له‌كه‌مانه‌، جه‌ژنی نه‌ورۆزه‌، لاوانی خوێن گه‌رم هاورێیانی ده‌ربه‌ندیخان و ژاڵه‌ناوو بانیخێڵان و كانی ساردو و دێهاته‌ نزیكه‌كان هه‌ر له‌ به‌یانی زوو ده‌ستیانكرد به‌ كۆكردنه‌وه‌ی كورسی و بردنیان بۆ گۆره‌پانی ئاهه‌نگه‌كه‌ له‌ كه‌مپێ خواره‌وه‌ بۆ دانیشتنی میوانه‌كان و، پێش ئاهه‌نگه‌كه‌ به‌ دوو كاتژمێر هاورێیان به‌ پێی بریارو نه‌خشه‌ی دابه‌شبوونیان دامه‌زران بۆ پاراستنی ئاسایش و ئارامی و پاراستنی ئاهه‌نگیره‌كان و، بریاره‌كان به‌ پێی دیسیپلینی حزبایه‌تی توند بوون و ئه‌وانه‌ی ده‌مانچه‌ هه‌ڵئه‌گرن ده‌ستنیشانكران ( زوربه‌ی ده‌مانچه‌كان هی هاورێیان و دۆستان بوون) و، وادانرابوو هاورێیان تێكه‌ڵ به‌ جه‌ماوه‌ر نه‌بن و چاودێرییان به‌هێز بێت به‌ تایبه‌ت به‌رامبه‌ر به‌ كه‌سانی نامۆو نه‌ناسراوو ، ئه‌گه‌ر ته‌قه‌كرا یان پێكدادان روویدا هه‌ر گروپێك له‌ شوێن خۆی بمێنێته‌وه‌و نه‌جوولێت و ته‌نها فه‌رمان له‌ به‌رپرسه‌كه‌ی وه‌ربگرێت.
ئاهه‌نگه‌كه‌ به‌ سرودی نیشتمانی : ئه‌ی ره‌قیب ده‌ستیپێكردو له‌ ناو چه‌پڵه‌رێزانی گه‌رم و هوتافكێشان به‌ ژیانی حزبی شیوعی عێراق و بزوتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی كورد هاورێ { ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب } چووه‌ سه‌ر سه‌كۆێ ئاماده‌كراو بۆ پێشكه‌شكردنی وتاری حزب ته‌حه‌دای مردن و، بریارمان وابوو هاورێیان له‌ سه‌كۆكه‌ دوور بن بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ر شتێك روویدا زه‌ره‌رو زیانمان كه‌متر بێت و ، هاورێیان پابه‌ند بوون به‌ بریاره‌كان به‌ڵام له‌و كاتانه‌داشیوعی تێكۆشه‌ر { غه‌فور كویخا عه‌لی } له‌ شیوعییه‌ پێشه‌نگ و دێرینه‌كان ی حزب هاته‌ پێشه‌وه‌و مایكه‌كه‌ی لێم وه‌رگرت و له‌منی نزیك كرده‌وه‌و و به‌ ئه‌سپایی وتی : له‌ گه‌ڵت ئه‌مرم وته‌حدای مردن ئه‌كه‌م و له‌ ناو چه‌پڵه‌ رێزاندا وتاره‌كه‌مان به‌ سه‌لامه‌تی پێشكه‌شكردو ” نۆره‌ هاته‌ سه‌ر وتاری پارتی دیموكراتی كوردستان ئه‌وانیش وتاری خۆیان خوێنده‌وه‌.

ئاهه‌نگه‌كه‌ زۆر رێكوپێك بوو، هه‌موو شتێك به‌ باشی تێپه‌ربوو به‌ڵام له‌ كۆتاییدا هه‌ندی هه‌رزه‌و نه‌زان و داخ له‌ دڵ ده‌ستینكرد به‌ ئاژاوه‌نانه‌وه‌ و جنێودان و هێرشكردنه‌ سه‌ر حزبی شیوعی عێراق و پارتی دیموكراتی كوردستان و، هه‌وڵیاندا ده‌مه‌قاڵه‌ له‌ گه‌ڵ هه‌ردوو هاورێی شیوعی لاو { نه‌جیب شێخ محه‌مه‌د و حه‌مید مه‌جید قادر زه‌هاوی} دروست بكه‌ن { نه‌جیب له‌ ساڵی 1983 به‌ ده‌ستێكی چه‌په‌ڵ له‌ گه‌ڵ هاوری كامل ئه‌حمه‌د سه‌مین له‌ مه‌سۆیی ــ قه‌ره‌داغ شه‌هید كران} و { حه‌مید له‌ ساڵی 1995 به‌ گولله‌ی وێڵ شه‌هید كرا} و، له‌ و كاتانه‌دا پۆلیس و عه‌سكه‌ر نه‌یانهێشت شه‌ر بكرێت و من و كاك ئه‌حمه‌د كه‌لارییان بانگكرد بۆ لیوا و له‌وێ لیوا ( نسییف جاسم سامرایی) له‌ پاشان بوو به‌ راوێژكاری سه‌ربازی سه‌دام حوسه‌ێن وتی : ئێوه‌ بران و پێویسته‌ ئاشتببنه‌وه‌و كێشه‌كانتان چاره‌سه‌ر بكه‌ن و، له‌وێ به‌ كوردی به‌ كاك ئه‌حمه‌دم وت جوان و نایابه‌ ئامر لیوا ئامۆژكاریمان ئه‌كات و كاك ئه‌حمه‌د ئه‌یزانی من هاوریی قوتابخانه‌ی ئاماده‌یی بووم له‌ گه‌ڵ براكانی كاك حه‌سه‌ن و كاك حوسه‌ێن و كه‌ وام وت كاك ئه‌حمه‌د هاته‌ پێشه‌وه‌ و داوای لێبوردنی كردو یه‌كترمان ماچ كرد. .
به‌ڵێ به‌و شێوه‌یه‌ ئاهه‌نگمان گێراو رێكخراوه‌كه‌مان بوو به‌ رێكخراوێكی ئاشكرا به‌ڵام كه‌سانی دوژمن و چڵكاوخۆرو ده‌ربه‌گی ناوچه‌كه‌ دژایه‌تی بێوچانی حزبیانكرد بۆیه‌ بارودۆخمان له‌ گه‌ڵ حكومه‌ت وه‌ ك جارانی لێهاته‌وه راونان و گرتن‌.

17/3/2021




هاوڵاتیانی كوردستان شه‌ریان ناوێت.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ئه‌رێ كۆكردنه‌وه‌ی هێز زه‌نگی شه‌رێكی خوێناوی نییه‌ پارتی دیموكراتی كوردستان ( پدك) نیازی وایه‌ خۆی بكات به‌ جێگره‌وه‌ی گه‌لی كوردستان و هه‌موو شتێك ئه‌و بریاری له‌ سه‌ر بدات، راسته‌ پدك گه‌وره‌ترین حزب بوو له‌ هه‌ڵپژاردنی پێشوو به‌ڵام ئه‌وه‌ تا سه‌ر نییه‌و دوور نییه‌ له‌ هه‌ڵپژاردنی داهاتوو قه‌واره‌ی زۆر بچوك بێته‌وه‌ بۆیه‌ هه‌ر له‌ ئێسادائه‌یه‌وێت له‌ گه‌ڵ جزبه‌ شیعه‌كان هاوپه‌یمانی درۆست بكات و رێیش به‌ هیچ حزبی كوردستانی نادات.

پارتی ژماره‌یه‌كى زۆر هێزى پێشمه‌رگه‌ی بردوه‌ته‌ سنورى ناحیه‌ى قه‌سرێ‌ هاوشێوه‌ی جوله‌ پێكردنی هێز بۆ زینی وه‌رتی وشوێنی ترو ئه‌و هێزانه‌ بۆ گه‌له‌ كۆمه‌كییه‌ دژ به‌ پارتی كرێكارانی كوردستان ( پكك) و حكومه‌تی توركیا نایشارێته‌وه‌و پشتگری له‌ سه‌روی عێراق ئه‌كات و مه‌به‌ستی كوردستانه‌ و بۆ ( زانیاری و ئاگاداری دوژمنان قه‌ت ناوی هه‌رێمی كوردستان ناهێنن به‌ڵكو ئه‌ڵێن سه‌روی عیراق هه‌ر وه‌ك به‌عسییه‌ شۆڤننیسته‌كان ئه‌یانوت شمال العراق).
نابێت رۆژێک لە رۆژان رژێمێکی خوێنرێژو سەرکوتکەری خەڵکی سڤیل و بێ تاوان لە بیر بکەین و، تورکیا ھەموو کات بە ئاگرو ئاسن وەڵامی ھاوڵاتیان و پرسەکانی کوردی داوەتەوەو، سەرەرای ‌ پێشێلکردنی تەواوی پرەنسیپەکانی مافەکانی مرۆڤ و، تەواوی یاساکانی رەچاوکراوی جیھانیی سەبارەت بە مافە سەرەتاییەکانی مرۆڤ ژێر پێ خستووەو، کەس نەیتوانیوە بەرگری لە مافی ھاوڵاتیبوونی خوێ بکات
توركیا هه‌رچی كاری خراپه‌ هه‌یه‌ له‌ گرتن و كوشتنی به‌ كۆمه‌ڵی دانیشتوانی دێهات و شاره‌كانی باكوری كوردستان و روخاندن وتێكدانی خانوو وته‌ختكردنیان له‌ گه‌ڵ زه‌ویداو سوتاندنی باخ و دارو پووش و كوشتنی مه‌روماڵاتی هاوڵاتیان ئه‌نجامداوه‌و به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌ چه‌ندین شوێن و شاری له‌ رۆژئاواو باشور كوردستان داگیركردووه‌و ئه‌وه‌ش حاشا هه‌ڵنه‌گره‌و به‌ بێشك لایه‌نێكی خۆجێی (محه‌لی) یارمه‌تیده‌ری بووه‌و سه‌رانی ده‌وڵه‌تی توركیا نایشارنه‌وه‌و پێشنیاریان بۆ هه‌رێم كردووه‌ به‌رامبه‌ر به‌ هاریكاری و چاوساغی و كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری له‌ سه‌ر (پ،ك.ك) ‌یارمه‌تی هه‌رێم له‌ رووی ئابووری و داراییه‌وه‌ ئه‌ده‌ن و، بۆ گه‌یشتن به‌ مه‌رامه چه‌په‌ڵه‌كانی داواشیان له‌ عێراق كردووه‌ له‌ رووبه‌روو بوونه‌وه‌ی (پ.ك.ك) هاوكاریان بكات.

بۆردوومانکردنی ناوچە سنوریەکانی باشوری کوردستان لە لایەن فرۆکە جەنگییەکان و تۆپخانەکانی تورکیا لە ناو خاکی کوردستان بێ رێزی و سوکایەتییە بە گەل و نیشتمان و، ھەرلایەنێک ڕێگە بەو بۆردومانکردنە بدات ئەوە بێشک خیانەتێکی نەتەوەییە و جێی ریسواو شەرمەزارییە و، لە راستیدا بەردەوامی ئەو بۆردوومانانە بە ھەموو شێوەیەکانی کارێکی نارەوا و نامرۆڤانەیە و ئاسایشی وڵات و خەڵکی گوندەکانی خستوەتە مەترسییەوە بە جۆرێک ناتوانن لە شوێن و زێدی باوباپیرانی خۆیان بە ئارامی بژێن و، ئازادانە بەردەوام بن لە کاری رۆۆژانەیان ‌وەک: کشتوکاڵی و بەخێوکردنی ئاژەڵ و ھەنگ و بایخدان بە باخ و رەزەکانیان.

دۆژمنانی گه‌لی كوردو كوردستان له‌ مێژه‌وه‌ ته‌راتێن ئه‌كه‌ن و به‌ ئاره‌زوو سه‌ربه‌ستانه‌ به‌ناو شاره‌كانی كوردستان هاتووچۆ ئه‌كه‌ن و، وه‌ك بڵێت ئه‌م خاكه‌ هی ئه‌وانه‌و، خۆیان كردووه‌ به‌ خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و حوكمرانی ئه‌و خاكه‌ی داگیریان كردووه‌و ، بووه‌ته‌ بریار به‌ده‌ستی ناوچه‌ داگیركراوه‌كان و زۆر لووتبه‌رزانه‌‌ ئه‌رواننه‌ خه‌ڵكی ئه‌م وڵاته‌و، وا دیاره‌ له‌ بن هه‌نگڵیان چه‌ندین نه‌خشه‌ی گڵاویان شاردووه‌ته‌وه‌و، كه‌مه‌ كه‌مه‌ ناچار ئه‌بن ئاشكرای بكه‌ن و ئه‌و كه‌سانه‌ش پشتگیریان لێئه‌كه‌ن سه‌رشۆرانه‌ نه‌خشه‌كانیان جێبه‌جێ ئه‌كه‌ن و تا ماون به‌ زه‌بوونی و ژێرده‌سته‌یی ئه‌ژین و ، بوونی په‌یوه‌ندی له‌ نێوان هێزه‌كانی توركیای داگیركه‌رو هه‌رهێزێكی تر ترسی هه‌یه‌ له‌ سه‌ر سه‌روه‌ری‌ نیشتمان ومافه‌ ره‌واكانی گه‌ل و له‌ باتی سه‌ركۆنه‌‌و ریسواییكردنی توركیای داگیركه‌ر سەرۆکی حکوومەت ستایشی هاوکاری حکوومەتی تورکیای ئه‌كات.

جێی شەرمەزارییە بەرپرسانی کوردستان ھەر لە سەرۆک ھەرێم و سەرۆک حکومەت به‌ ئاشكراو نهێنی سەردانی تورکیا ئەکەن و، پێشوازی لە بەرپرسانی تورکیاو شاندو ھەواڵگیرییەکانی بە گەرمی ئەکەن و، نەخشەکانی تورکیا بە فەرمانی ئەوان جێبەجێ ئەکرێن و، مەبەستی سەرەکی تورکیا کەنترۆڵ کردنی خاکی کوردستانە و، به‌رپرسێكی حکومەت لە باتی ئەوەی تورکیاو ھێرشەکانی ریسواو شەرمەزار بکات، پاساو ئەھێنێتەوەو، رووی تورکیا سپی ئەکات و ئەڵێت:
‌( ئەو کردەوانەی پەکەکە ئه‌یکات نە لۆژیک، نە ویژدان قبوڵی ناکات) و، وادیارە ( ئەوەی تورکیا ئەیکات جێی قبوڵە) و، پێشتر بەرپرسە باڵاکانی ھەرێم و حکومەت چەندان جار ئەیانوت : ئەبێ میوانەکان، مەبەست پەکەکە) یە برۆنە دەرەوه‌و ئێستا پشتیان به‌ رێكه‌وتنێك به‌ناوی شه‌نگاڵ به‌ستوه‌و زۆر دڵخۆشن كوردو هێزه‌ كوردستانییه‌كان له‌ شه‌نگاڵ ده‌ربكرێن به‌ڵام ‌ دانیشتوانی شه‌نگاڵ دژی ئه‌و رێكه‌تنه‌ وه‌ستاون و توركیا راشكاوانه‌و به‌ به‌رچاوی دنیاو بێ شه‌رمانه‌ ئه‌ڵێت ئێمه‌ شه‌نگاڵ ئه‌گرین و كه‌مپی مه‌خموریش تێكوپێك ئه‌ده‌ێن.
به‌رپرسانی حكومه‌تی كوردستان هیچ هه‌ڵوێستێكیان به‌رامبه‌ر به‌ ده‌ستدرێژییه‌كانی توركیاو بوونی ــ 30 ــ بنكه‌ی سه‌ربازی به‌ تۆپ و هه‌لیكۆپته‌رو تانك و چه‌ندین چه‌كی مۆدێرن نییه‌و، هه‌موو كات به‌رپرسانی حكومه‌تی كوردستان ده‌موچاوو روخساری داگیركه‌ران سپی ئه‌كه‌ن وپاساو ئه‌هێننه‌وه ‌گوایه‌ گریلاكانی ( پ.ك.ك) بوونه‌ته‌ هۆێ په‌لكێشی سوپای ده‌وڵه‌تی توركیا بۆ ناوخاكی كوردستان و، له‌م بارودۆخه دژواره‌دا خه‌ڵك له‌ نیازی ده‌وڵه‌تی توركیا بۆ داگیركردنی خاكی باشوری كوردستان ئه‌ترسێت.

كرده‌وه‌كانی ده‌وڵه‌تی تورکیا دەست درێژییە بۆ سەر سەروەری خاکی ھەرێمی کوردستان بە گشتی و  دەڤەری شنگال بە تایبەتی و دەستتێوەردانە لە کاروباری ناو وڵاتێکی ترو ئەمەش پێشێل کردنێکی ئاشکرای یاسا و رێسا نێودەوڵەتیەکانە و، بۆیە ‌پێویستە ھەموو خەڵکی بە شەرەف و مرۆڤدۆستانی ئازادیخوازی دونیا ئەو دەستدرێژییە بۆ سەر خاکی ھەرێمی کوردستان ریسواو شەرمەزار بکەن و، پێویستە حکومەتی ھەرێمی کوردستان سنورێک بۆ ئەو دەستدڕێژیانەی تورکیا دابنێت و چیتر ڕێگەی پێ نەدرێ بە ئارەزووی خۆی لە ناو خاكی باشوری کوردستان تەراتێن بکات.

به‌ڵێ ، لە بەرامبەر کارە قیزەونەکانی تورکیا پێویستە خەڵکی کوردستان و، ئازادیخوازان و ھەموو دڵسۆوانی گەل و نیشتمان بێنە دەنگ و ، ئەو کارە ملھورانەی تورکیا ریسواو شەرمەزار بکه‌ن و، رێگە بە شەری کوردکوژی نه‌ده‌ن و، وڵاتەکەمان بپارێزین و، ئەرکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە ھەڵوێستی بتەوو تەواوی ھەبێت لە ئاست پاراستنی ھاووڵاتیانی کوردستان و ئاسایشیان و، لێرەوە داوا لە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ئەکرێت دۆسیەی دەستدرێژییەکانی تورکیاو بۆردومانکردنی خەڵکی سڤیلی بێ تاوان و، خاپور کردنی دێھات و، سوتاندنی پوش و دارستان وباخەکانی وڵاتەکەمان بگەیەنێتە نەتەوە یەکگرتووەکان و، بە فەرمی سکاڵا بەرامبەر بە تورکیا تۆمار بکات و، ھاوکات داوا لە پارت و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان ئەکرێت ھەڵوێستی راشکاوانە بەرامبەر بەم تاوانانە دەرببڕن و ئەم تاوانانە ریسوا بکەن کە بەرامبەر بە گەل و نیشتمان ئەکرێن.

12/3/2021




له‌ دولكانه‌وه بۆ حاحی مامه‌ند.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :

له‌ سه‌ره‌تای ساڵی 1983 به‌ هاتنی هاورێیانی نوێ له‌ ده‌ره‌وه‌و مه‌ڵبه‌نده‌كانی بادینان و هه‌ولێر ژماره‌مان له‌ هه‌ڵكشان بوو بۆیه‌ بریاردرا باره‌گای حزبی شیوعی عێراق له‌ دولكان بگوێزرێته‌وه‌ بۆ باره‌گای مه‌لبه‌ندی سلێمانی ــ كركوكی حزب له‌ دێی حاجی مامه‌ندو له‌ گه‌ڵ هاورێ ابراهیمی سۆفی محمود ( بابی تارا) كه‌ هێشتا له‌ به‌ر ئازاری برینه‌كانی كه‌ له‌ شه‌ری سنه‌ تووشی بوو بوو ئه‌یناڵاند چۆنێتی رویشتنمان باسكردو هاورێ جه‌لالی عه‌لی ده‌وڵه‌ت { شێرزاد} پێشمه‌رگه‌ی ئازاو گورجوگؤل ده‌ستنیشاكرا بۆ یارمه‌تیدانمان.
به‌یانی زوو رژی 4/1/1983 هاورێیان ( ژماره‌یه‌كی زۆر ژنان) بوون ئاماده‌ بوون و چوار هێستر باركران و به‌ناو به‌فرو شه‌خته‌و سه‌هۆڵبه‌ندان و سه‌رماو سۆڵه‌و به‌ناو خاكی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان به‌رێكه‌وتین وكزه‌ بایه‌كی سارد گڤه‌ ئه‌هات و مرۆڤی هه‌راسان ئه‌كردو كه‌ گه‌یشتینه‌ دێی خه‌جه‌ك ( خه‌رجك) شاخی گمۆی ماوه‌ت ده‌ركه‌وت و فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی سه‌دام حوسه‌ێنی دیكتاتۆر و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ بۆمبارانی شاره‌كانی ئێران و كوردستان ئه‌گه‌رانه‌وه‌و، هیلاكی به‌ ده‌موچاوی هاورێیان دیاربوو بۆ لای ئێواره‌ گه‌یشتینه‌ دێ نێوران سه‌ر به‌ شاری بانه‌.
براده‌رانی حزبی دیموكراتی كوردستان ـ ئێران ( حدكا) به‌ گه‌رمییه‌وه‌ پێشوازییان لێكردین و زوربه‌یان هاورێ بابی تارایان ئه‌ناسی باره‌كانمان له‌ لای ماڵێك داگرت و، هاورێیان دابه‌ش بوون به‌ سه‌ر ماڵه‌كان بۆ نانخواردن و. من وبابی تارا بووینه‌ میوانی به‌رێز هاشم كه‌ریمی ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی ( حدكا) و شه‌وێكی خۆشمان به‌ سه‌ربرد.
له‌ رۆژی داهاتووداو له‌ پاش قاوه‌ڵتی خواردن هێستره‌كان بار كران و كه‌وتینه‌رێ و، رێگاكه‌ بوو بوو به‌ سه‌هۆڵبه‌ندان و هه‌ندێ له‌ هاورێیان به‌م لاو ئه‌ولا ئه‌كه‌وتن و گه‌یشتینه‌ جێیه‌كی زۆر لێژو ترسناك و ئامۆژگاری هاورێیانمان كرد زۆر وریا بن و له‌و كاتانه‌دا هێسترێك به‌ باره‌وه‌ خه‌لیسكاو له‌ به‌رزی شه‌ش و حه‌وت مه‌تی كه‌وته‌ خواره‌وه‌و زوو له‌ گه‌ڵ چه‌ند هاورێیه‌ك فه‌ریا كه‌وتین و هێستره‌كه‌ زیانی پێگه‌یشتبوو ناچار بووین باره‌كه‌ی به‌ سه‌رخۆماندا دابه‌ش بكه‌ێن و هه‌رچۆنێك بوو گه‌یشتینه‌ دێی چه‌مپاراو له‌ مزگه‌وت باری هێستره‌كانمان داگرت و له‌ سه‌ر ماڵان دابه‌ش بووین و بۆ نوستن سه‌رو به‌تانیمان له‌ ماڵان وه‌رگرت.

به‌فر زۆر بوو رێگای شاخی سوره‌بانی بریبوو هاتوچو له‌ نێوان چه‌مپاراو چاڵه‌ خه‌زێنه‌ نه‌مابوو چوار رۆژ ماینه‌وه‌ به‌یانی و نیوه‌رۆو ئێواره‌و سێ ژم‌ خواردن بارقورسی بوو بۆ دانیشتانی دێ بۆیه‌ له‌ گه‌ڵ هاورێیان بابی تاراو شێرزاد باسی دێی چه‌مپاراومان كردو به‌ هؤی ئه‌وه‌ی ئه‌كه‌وێته‌ سه‌ر سنووری هه‌ردوو وڵات عێراق وئێران دوور نییه‌ دوژمی هه‌ردوولا كاسه‌لێسی خۆیان خزاندبێته‌ ناو دێكه‌و باشتروایه‌ هه‌وڵ بده‌ین لێره‌ ده‌ربچین و، رێكه‌وتین به‌یانی زوو هاوری شێرزاد له‌ گه‌ڵ هاورێیه‌كدا برۆن بو چاڵه‌ خه‌زێنه‌ و هێسترێك به‌ كری بگرن و بێنه‌وه‌ بۆ سه‌رشاخ و ئێمه‌ش چه‌ند كه‌سێكی شاره‌زا له‌ دێكه‌ به‌ كرێ ئه‌گرێن و یارمه‌تیمان بده‌ن تا سه‌ر شاخ و خه‌می سه‌ره‌كیمان بابی تارا بوو چۆن بگاته‌ سه‌ر شاخ.
له‌ رۆژی پێنجمدا هاورێ شیرزاد و هاورێیه‌كی تر چون و ئێمه‌ش به‌ یارمه‌تی كه‌سانی ناو دێ هێستره‌كانمان بار كردو كه‌وتینه‌رێ و بابی تارا زۆر ئازایانه‌ تا سه‌ر شاخ به‌ پیاده‌ هات و له‌وێ هاورێ شیرزاد هێسترێكی هێنابوو له‌ سوره‌بان به‌ره‌و خوار شۆر بووینه‌وه‌و زۆر ناخۆش بوو گه‌یشتینه‌ دێی چناره‌و له‌وێ ماینه‌وه‌ بۆ رؤژی داهاتوو گه‌یشتینه‌ باره‌گای مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوكی حزب له‌ دێی حاجی مامه‌ندو شایانی ئاماژه‌یه‌ مه‌ڵبیندی یه‌كی یه‌كیتی نیشتمانی كوردستان له‌ هه‌مان دێ بوو..

9/3/2021




كتێبی لێنین ده‌رباره‌ی ئازادی ئافره‌تان.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

پێش هه‌موو شتێك گه‌رمترین پیرۆزبایی ده‌كه‌م : له‌ 8 مارس / ئازار رۆژی جیهانی ئافره‌تان ، له‌ هه‌موو ئافره‌تانی دنیاو كوردستان ، له‌ هه‌موو ئافره‌تانی شۆرشكێرو تێكۆشه‌ر، ئازادی ئازادی بۆ ئافره‌تانی زیندانیانی سیاسی.
به‌درێژایی تێكۆشانی شۆرشگێری لێنینی مه‌زن رابه‌ری شۆرشی ئوكتۆبه‌ر جه‌خت له‌ گرنگی رؤڵی ئافره‌تان ده‌كات و له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت { به‌بێ ئافره‌تان قه‌ت بزوتنه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ری راسته‌قینه‌ نایه‌ته‌دی و هه‌رچی شیكردنه‌وه‌ لێكۆڵینه‌وه‌ هه‌یه‌ ده‌بێته‌ خۆڵه‌مێش به‌رامبه‌ر به‌ پێویستییه‌كانی ئافره‌تان و به‌بێ ئافره‌تان ناتوانرێت كۆمه‌ڵگا بگۆردرێت و سۆسیالیزم دابمه‌زرێت بۆیه‌ پێویسته‌ هه‌رده‌م به‌دوایاندا بگه‌رێن و رێگا بدۆزینه‌وه‌ كه‌ چۆن بیاندۆزینه‌وه‌و ئه‌وه‌ش رێگایه‌كی تێكۆشانه‌ له‌ پێناو سوسیالیزمدا.

له‌ ساڵی 1977 ی سه‌ده‌ی رابردوو من و هاورێی تێكۆشه‌ر شه‌هیدی نه‌مر مامۆستا ره‌ووف زوهدی ده‌ستمانكرد به‌ وه‌رگێرانی كتێبه‌كه‌ی مامۆستای مرۆڤایه‌تی و تێكۆشان و شۆرش فلادیمر ئێلچ لێنین { ده‌رباره‌ی ئازادی ئافاره‌تان} و كتێبه‌ له‌لایه‌ن هاوریی ناسراوو دیاری حزبی شیوعی سوریا زه‌ینه‌ب نبووه له‌ زمانی روسییه‌وه‌ كرا بوو به‌ عه‌ره‌بێ.

ئازادكردنی ئافره‌تان رێخۆشكه‌ره‌یه‌ بۆ ئازادكردنی كۆمه‌ڵگاو هه‌وڵدانه‌ بۆ:
به‌رزكردنه‌وه‌ی راده‌ی زانیاری و هوشیاری ئافره‌تانه‌ بۆ به‌شداریكردنیان له‌ ژیانی سیاسی و ئابووری وكۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیریدا.
له‌ رووی هۆشیارییه‌وه‌ ئافره‌تان ته‌یار ده‌كات بۆ په‌یوه‌ندیكردن به‌ حزبه‌ سیاسییه‌كان و سه‌ندیكای كرێكاران و كۆمه‌ڵه‌ی جوتیاران و دامه‌زراو پیشه‌ییه‌كان.
نه‌‌هێشتنی نه‌خوێده‌واری وتیكۆشان بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌ی یاسا په‌یوه‌سته‌كان به‌ ئافره‌تان و فشارخستنه‌ سه‌ر حكومه‌ته‌كان بۆ دابینكردنی یاسای تۆپزی خویندن و فێركردنی نێرومێ و، هه‌وڵدان بۆ كردنه‌وه‌ی داینگه‌و باخچه‌ی ساوایان بۆ منداڵانی ئافره‌تاتی كرێكارو فه‌رمانبه‌ران و بایه‌خدان به‌ كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌و دابیكردنی ده‌رمان به‌ خۆرایی یان به‌نرخێكی گونجاو.
پاراستنی منداڵان وتێكۆشان بۆ نه‌مانی زه‌بروزه‌نگ و نه‌هێشتنی برسێتی ورێگردن له‌وه‌ی كار به‌ منداڵان بكرێت و بارودۆخی ژیانیان مسۆگه‌ر بكرێت.
له‌ خوێندنه‌وه‌ی لێنینی بلیمه‌ت سه‌باره‌ت به‌ شێوه‌كانی دیموكراتییه‌تی بورجوا خیانه‌ت وفێڵ و مه‌كری ئه‌و دیموكراتییه‌ته‌ ده‌رده‌كه‌وێت به‌تایبه‌ت لێنین ئاماژه‌ به‌ له‌شفرۆشی ده‌دات چونكه‌ بورجوازییه‌ت وا خۆی ده‌رده‌خات كه‌ له‌شفرۆشی له‌ ناو كۆمه‌ڵكادا بنبر ده‌كات ئه‌وه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ خودی بورجواكان بازرگانی به‌ له‌شی ئافره‌تانه‌وه‌ ده‌كه‌ن و به‌ توندوتیژی كچانی منداڵ ولاو راده‌كێشن بۆ دۆزه‌خی كاری خراپه‌ رێك وه‌ ك ئه‌وه‌ی ئه‌مرو له‌ كوردستاندا روو ده‌دات و، شێخ و مه‌لاو به‌رپرسی باڵا بوونه‌ته‌ خاوه‌ن یانه‌ی قومارو ئافره‌تانی بێره‌وشت و له‌شفرۆش.

به‌ڵام پرسیار لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ كتێبه‌كه‌مان كه‌وته‌ كوێ !؟ كێ بردی!؟ بۆ دیارنه‌ما!؟
له‌ رێی نووسیگه‌ی رۆژنامه‌گه‌ری هه‌ریمی كوردستان نێردرا بۆ به‌غدا بۆ چاپخانه‌ی ( دار الرواد) ی حزبی شیوعی عێراق به‌ مه‌به‌ستی چاپكردنی و ریزداریادی به‌خیر كاك محه‌مه‌دی مه‌لا كه‌ریم نووسه‌ری به‌ناوبانگ ئاماده‌یی بۆ پێداچوونه‌وه‌ ده‌ربری به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ رۆتێنی حزبی له‌لایه‌ن لێژنه‌ی رۆشنبیری وچاپه‌مه‌نی ناوه‌ندی رێگر بوو گوایه‌ نیازیان وایه‌ به‌ ده‌ق و نووسینه‌كان به‌ تایبه‌ت وته‌كانی لێنین بچنه‌وه‌و، به‌ هه‌رحاڵ حزبی به‌عس و رژێمه‌كه‌ی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ێن هێرشیانكرده‌ سه‌ر حزبی شیوعی عێراق و ده‌ستیانگرت به‌ سه‌ر چاپخانه‌ی ( دار الرواد) و كتێبه‌كه‌ی ئێمه‌ش نه‌ماو شه‌هید كرا.

لێره‌دا سه‌ری رێزو نوازش بۆ هاوریی تیكۆشه‌رم شه‌هید ره‌ووف زوهدی و هه‌موو شه‌هیدانی حزب و بزوتنه‌وه‌ی چه‌پ داده‌نوێنم و یادیان به‌خێرو سه‌رشۆری و مردن بۆ دوژمنانی شیوعییه‌ت ..
7/3/2021




وه‌رن بۆ پشتاشان چه‌ك وه‌ربگرن.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :

هاورێ عه‌دنان عه‌باس ئه‌لكوردی(1) ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حزبی شیوعی عێراق له‌ رؤژێكی ساردو به‌فراوی بانگهێشتی من و بابی تارای كرد بۆ نان خواردنی نیوه‌رۆو ئه‌وكات ماڵیان له‌ گوندی دولكان بوو نانمان خواردو له‌ گه‌رمه‌ی قسه‌وباس بووین و وتم قه‌ت ئه‌م رۆژه‌ له‌ یاد ناكه‌م ورێكه‌وتێكی جوانه‌و بروانه‌ 12/12/1982 وه‌و له‌و كاتانه‌دا هاورێیه‌ك له‌ باره‌گای حزب هات و نامه‌یه‌كی دا به‌ هاورێ بابی تاراو ونامه‌كه‌ی هه‌ڵیپچرێ وخوێندییه‌وه‌و سه‌ركردایه‌تی حزب له‌ نامه‌كه‌دا ئه‌ڵێت به‌ زوترین كات وه‌رن بۆ پشتاشان چه‌ك وه‌ربگرن.
گه‌راینه‌وه‌و شه‌و له‌ گه‌ڵ بابی تارا باسی ئه‌وه‌مان كرد كێ بنێرین بۆ وه‌رگرتنی چه‌ك و هاوكات ژماره‌مان زۆر كه‌م بوو زۆربه‌ی هاورێیان له‌ گه‌ڵ هاورێ به‌هاءالدین ( بابی سه‌لام) رۆیشتبوون بۆ كردنه‌وه‌ی باره‌گای حزب له‌ گوندی حاجی مامه‌ند و، له‌ نێوان قسه‌و باسدا وتم خۆم ئه‌رۆم و یه‌كسه‌ر ناردمان به‌ دووای به‌رپرسی پێشمه‌رگه‌كان و وتمان كه‌سێك ئاماده‌ بكه‌ به‌یانی زوو ئه‌رۆێن به‌ره‌و پشتاشان و باشتروایه‌ هاورێ عه‌بدولكه‌ریم سه‌ید عه‌لی بێت و هه‌رئێستا گوریس و هێسترو كورتانه‌كانیان ئاماده‌ بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی به‌یانی شپرزه‌ نه‌بین.
به‌یانی زوو خۆمان به‌ باشی پێچایه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رما كارماتێنه‌كات به‌ سواری دوو هێستر من و عه‌بدولكه‌ریم باره‌گای حزبمان له‌ گوندی دولكان به‌جێهێشت و كه‌ له‌ شاخی زه‌ردگ سه‌ر كه‌وتین سه‌رماكه‌ وه‌ك گوێزان وابوو ترسی ره‌نوومان هه‌بوو چونكه‌ ساڵانه‌ ژماره‌یه‌ك كه‌س ئه‌بنه‌ قوربانی و به‌ناو به‌فرو سه‌رما بۆ پاش نیوه‌رۆ گه‌یشتینه‌ باره‌گای حزب له‌ نۆكان و، یه‌كسه‌ر پێش ئه‌وه‌ی خۆمان نان بخۆێن توركه‌ پر له‌ ئاڵف كاوجۆ كرده ‌مل‌ هێستره‌كان.
شه‌و له‌ نۆكان ماینه‌وه‌و رۆژی دواتر به‌یانی زوو كه‌وتینه‌رێ وبه‌فر زۆر بوو ئێواره‌ گه‌یشتینه‌ پشتاشان و له‌ پاش پشوودان هاورێیه‌ك هات و وتی : هاوری سلێمان یوسف ئیستیفان ( ئه‌بوعامل) ئه‌یه‌وێت بتبینێت و، منیش چووم و زۆر به‌ توره‌ییه‌وه‌ وتی تۆ مۆڵه‌تت وه‌رگرت بۆ یه‌ك مانگ به‌ڵام وا دوو مانگ زیاتره‌و، منیش بۆم روونكرده‌وه‌ و وتم هاورێ ئه‌بو سه‌لام منی گلدایه‌وه‌و وتی خۆم ئاگاداری هاورییانی سه‌ركردایه‌تی ئه‌كه‌م وپیویستیمان به‌ تۆیه‌ و له‌ دولكان مامه‌وه‌و ئێستاش هاتووم چه‌ك بۆ مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك وه‌ربگرم و، هاورێ ئه‌بو عامل به‌رپرسی گشتی هه‌موو پێشمه‌رگه‌كانی حزب بوو تێكۆشه‌رێكی ناسراوبه‌ڵام زۆر وشك بوو به‌ منی وت برۆ بۆ لای هاورێیانی راگه‌یاندن و له‌وێ بمێنه‌وه‌و خۆمان چه‌ك ره‌وانه‌ی سلێمانی ئه‌كه‌ین و،منیش وتم حه‌ز ناكه‌م له‌ راگه‌یاندن بم و ئه‌گه‌رێمه‌وه‌ بۆ سلێمانی و ئێستا ئه‌مه‌وێت برۆم پشوو بده‌م و به‌یانی قسه‌ی ئه‌كه‌ین و ده‌رچووم و ، شه‌وێكی خۆشم له‌ گه‌ڵ هاورێیان به‌ سه‌ربردو به‌یانی پاش نانخواردن چووم بۆ لای هاورێ ئه‌بو عامل چه‌كمان بداتی و وتی ئیشی تۆ له‌ راگه‌یاندنه‌و باسی چه‌ك مه‌كه‌و، منیش چووم بۆ لای هاورێیانی سه‌ركردایه‌تی كه‌ریم ئه‌حمه‌د { ئه‌بو سلیم } ئه‌حمه‌د مه‌لا قادر بانیخێلانی { ئه‌بو سه‌رباز} و وتم خۆتان ئه‌زانن هاورێ ئه‌بو سه‌لام چۆنه‌و ئه‌و منی گلدایه‌وه‌ و خۆشم حه‌ز ئه‌كه‌م له‌ سلێمانی بم و نامه‌وێت لێره‌ بم و ئه‌بو عامل ئه‌یه‌وێت به‌ زۆر بمهێڵێته‌وه‌و ئه‌لێـت تۆ یاخی بوویت و داواكارم یارمه‌تیم بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی تووشی كێشه‌ نه‌بم و حه‌زناكه‌م چیتر ئه‌بو عامل بدوێنم.
هاورێیان قسه‌یان له‌ گه‌ڵ ئه‌بو عامل كردو وازی هێناو له‌ كاتی چه‌ك وه‌رگرتن كاتێك وتم سلێمانی له‌مه‌شیان به‌ختی نییه‌و كام چه‌ك خراپه‌ ئه‌یده‌ن به‌ ئێمه‌و ئه‌بو عامل هه‌ڵچوو وتی بۆت نییه‌ ئه‌وه‌ بڵێت ئه‌ی كامه‌ باشه‌و، منیش وتم به‌ هێمنی قشه‌ بكه‌ین باشتره‌ و ئه‌زانن چه‌ك یه‌كه‌م جار ئه‌گاته‌ بادینان و به‌شی خۆیان به‌ زیاده‌وه‌ وه‌ر ئه‌گرن و پاشان ئه‌گاته‌ پشتاشان و ئینجا به‌شی سلێمانی و كه‌ركوك جیائه‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌وه‌ش‌ قسه‌ی من نییه‌و هه‌موو جارێك وتراوه‌و هه‌رچۆنێك بوو سێ بار چه‌كیان دا به‌ ئێمه‌و وتم ئێمه‌ دوو هێسترمان پێیه‌و، هاورێ ئه‌بو عامل نیازی وابوو دووبار ببێن و بۆ ئه‌وه‌ی تریان جاریكی تر بگه‌رێنه‌وه‌ بۆۆ پشتاشان و منیش وتم چه‌كه‌كانمان بده‌رێ خۆمان چاره‌سه‌ری ئه‌كه‌ێن ، به‌ هه‌ر حاڵ له‌ ئه‌بو عامل رزگارمان بوو.
به‌ یارمه‌تی هاورێیان { بابی سه‌لیم و بابی سه‌رباز} هێسترێكمان وه‌رگرت و خۆۆمان ئاماده‌ كردو شه‌و ئه‌بو عامل هات و وتی كۆمه‌ڵێك پێشمه‌رگه‌ ‌ بۆ سلێمانی گوازراونه‌ته‌وه‌و ئه‌مه‌ش ناوه‌كانیانه‌ بیانبه‌ن و، منیش وتم ئێمه‌ به‌یانی زوو ئه‌رۆێن و پێویسته‌ ئاماده‌ بن و هه‌ركه‌س زوو نه‌یه‌ت ئێمه‌ به‌جێئه‌هێڵین .
رۆژ بووه‌وه‌و نان و چامان خواردو چه‌كه‌كان باركران و كۆمه‌ڵێك پێشمه‌رگه‌ هاتن و ژماره‌یان 16 كه‌س بوو منیش وتم زۆر سارده‌و رێگاوبان به‌فرو شه‌خته‌یه‌و دووره‌ ئه‌وه‌ی ناتوانێت لێره‌ بمێنێته‌وه‌و پاشان كه‌وتینه‌رێ و هه‌رچۆنێك بوو گه‌یشتینه‌ نۆكان و، رۆژی دواتریش له‌ نۆكان گه‌یشتینه‌ گوندی بێوران و به‌فر زۆر بوو له‌وێ خه‌ڵكی گوند وتیان به‌ شاخدا ناتوانن برۆن و رێگای ماشینیش ( ئۆتۆمبیڵ) له‌ به‌ر نزیك بوونی له‌ سه‌رده‌ست ئاسان نییه‌ و سوپای ئێران چاودیری رێگاكه‌ ئه‌كات.
بیوران نزیكه‌ له‌ شاری سه‌رده‌شت و هه‌روا له‌ كێلێ كه‌ ئێستا بووه‌ته‌ ده‌روازه‌ له‌ نێوان كوۆدستان وئێرانه‌ و نزیكه‌ له‌ قه‌ڵادزێ و به‌ هؤی قاچاغچێتی حزبی به‌عس كه‌سانی خۆی به‌ ئاسانی خزاندووه‌ ناو ئه‌م گونده‌و مانه‌وه‌ لێره‌ ترسناكه‌و جگه‌ له‌ هاورێ عه‌بدولكه‌ریم هه‌موو هاورێیان عه‌ره‌بن بۆیه‌ سێ كه‌سم له‌ گونده‌كه ‌ دۆزێیه‌وه به‌ كرێ به‌یانی زوو له‌ گه‌ڵ هێسترو باره‌كانیان تا دێی ده‌رمان ئاوا هاوكارمان بن و هاورێ عه‌بدولكه‌ریم سه‌رپه‌رشتی هاورێیان بكات و له‌ سه‌رشاخ بگه‌نه‌ گوندی ده‌رمانئاواو، رۆژی داهاتوو شه‌فه‌ق عه‌بدولكه‌ریم و هاورێیان چوون و من و سێ كه‌سه‌كه‌و هێسترو باره‌كان به‌ رێگای ئۆتۆمبیل و له‌ رێگای مه‌ترسیدار ده‌رباز بووین و گه‌یشتینه‌ ده‌رمان ئاوا.
له‌ دانیشتوانی گوند زانیمان هێستر به‌ باره‌وه‌ ناتوانێت به‌ناو به‌فری شاخی زه‌ردگ بروات و رێگاكه‌ به‌ هۆی ره‌نوو كردن ( هه‌ره‌س) زۆر ترسناكه‌. شه‌و هه‌شت كه‌سمان به‌ كرێ گرت و بۆ به‌یانی هاورێیانم كۆكرده‌وه‌و وتم ئه‌م رێگایه‌ ترسناكه‌و ئه‌وه‌ی گورجوگۆڵ نه‌بێت ئه‌كه‌وێته‌ ژێر به‌فرو پێویسته‌ هه‌موو وریابن و یارمه‌تی یه‌كتر بده‌ن و پاشان شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌كه‌مان ( هاورێیان و كه‌سانی بارهه‌ڵگرو هێستره‌كان) به‌بێ بار كه‌وته‌رێ و زۆر به‌ سه‌ختی و ناخۆشی گه‌یشتینه‌ باره‌گای حزب له‌ گوندی دولكان و هاورێ بابی تارا بیرۆكه‌كه‌ی به‌دڵ بوو كه‌ چه‌كه‌كان به‌ كۆڵبه‌ر گه‌یانده‌ باره‌گای حزب.

3/3/2021




له‌ دولكانه‌وه‌ بۆ پشتاشان.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :
له‌ كۆتایی مانگی نیسانی 1982 باره‌گای حزبمان { حزبی شیوعی عێراق} له‌ دێی دولكان بوو من هاورێ نه‌سره‌دین عابید هه‌ورامی پێكه‌وه‌ بووین و رۆژێكیان نامه‌یه‌كی سه‌ركردایه‌تی هات و نه‌سره‌دین نامه‌كه‌ی كرده‌وه‌و وتی له‌ سه‌ركردایه‌تی داوات ئه‌كه‌ن به‌ زووترین كات بگه‌ێته‌ پشتاشان و، له‌ پاش یه‌ك دوو رۆژ كه‌وتمه‌رێ به‌ره‌و نۆكان و، له‌وێ له‌ گه‌ڵ هاورێ ابراهیمی سۆفی ( بابی تارا) یه‌كمانگرته‌وه‌و ئه‌ویش داواكرابوو، شه‌و له‌ نۆكان نووستم كه‌ رۆژ بووه‌وه‌ كه‌وتینه‌رێ ، من و سێ چوار هاورێ و دیلێك به‌ پیاده‌و بابی تارا به‌ سواری هێستر له‌ به‌ر ئازاره‌كانی قاچی كه‌ له‌ شه‌ری سنه‌ تووشی بوو، بۆ ئێواره‌ گه‌یشتینه‌ پشتاشان و، له‌وێ هاورێ بابی تارا بوو به‌ لێپرسراوی جوله‌ پێكردنی سه‌ربازی ( حركات عسكریه‌) و، منیش بۆ راگه‌یاندنی ناوه‌ندی ـ به‌ شی سه‌ربازی { پێشمه‌ركاتی} له‌ گه‌ڵ هاورێیان شاعیری گه‌وره‌ گه‌له‌كه‌مان ئه‌حمه‌د دڵزارو ئه‌فراسیاو سدیق شاوه‌ێس { حه‌مه‌ ره‌شید} و هاوری سه‌لیم ئیسماعیل ( ابو عوطف) ئه‌ندامی كۆمیته‌ ناوه‌ندی بوو به‌ به‌رپرس.
له‌ گه‌رمه‌ی هاویندا له‌ سه‌ره‌تای مانگی ئاب 1982 كۆمه‌ڵێك لاوی هه‌ولێرو ده‌ورو به‌ری هاتن بۆ پێشمه‌رگایه‌تی و، ئه‌و كات هاوری بابی سه‌لام { به‌هادین نوری} به‌رپرسی سیاسی هێزی پێشمه‌رگه‌ بوو هات بۆ ‌لام و وتی : خه‌لكێكی زۆر په‌یوه‌ندییان كردووه‌و پێویسته‌ ببیت به‌ لێپرسراوی سیاسی و، وتم ئه‌ی ئیشه‌كه‌ی راگه‌یاندن یه‌كسه‌ر به‌بێ وه‌ستان وتی ئه‌بێ هه‌ردووكیان ئه‌نجام بده‌ێت و حاریكی تر وتم ئه‌ی هاورێ ابو عواطف به‌رپرسم رازی ئه‌بێت ؟ وتی خۆم قسه‌ی له‌ گه‌ڵدا ئه‌كه‌م.
سكرتێرو ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سیاسی و ناوه‌ندی و به‌شی سه‌ربازی و راگه‌یاندن پێكه‌وه‌ بووین و، خێوه‌تی ئه‌وانه‌ی له‌ هه‌ولێره‌وه‌ هاتبوون زۆر نزیك بوون و ئێمه‌ 3 هاورێ بووین بۆ یارمه‌تیدانیان : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب { سیروان} به‌رپرسی سیاسی، مولازم حامد به‌رپرسی عه‌سكه‌ری و عبوده‌ ره‌ش به‌رپرسی ئیداری.
له‌ مانگی ئاب ( ئۆگۆستی) كۆبوونه‌وه‌ی فراوانی كادری حزبیی ( سیاسی و سه‌ربازی) كراو، له‌ كۆتاییدا هاورێیان گه‌رانه‌وه‌ بۆ سه‌ر كاروباری خۆیان و منیش ئه‌و ده‌رفه‌ته‌م قۆسته‌وه‌و داوام له‌ هاوری به‌هاءالدین كردو وتم : گه‌ر بكرێت بۆ یه‌ك مانگ مۆڵه‌ت وه‌ربگرم و برۆم بۆ شارباژێرو هه‌وڵبده‌م هه‌واڵی خێزانه‌كه‌م و كه‌سو‌كارم بزانم ، هاورێ وتی برۆ به‌ڵام هه‌وڵبده‌ زوو به‌ زوو بگه‌رێته‌وه‌.
له‌ پشتاشان هاورێ سلیمان یوسف ئیستیفان {ئه‌بو عامل} به‌رپرسی سه‌ربازی پێشمه‌رگه‌كانی حزب وتی ئه‌م دوو هاورێیه‌ له‌ گه‌ڵ خۆت ببه‌ بۆ شارباژێرو له‌وێ بیانده‌ به‌ ده‌ست هاورێیانی به‌رپرسی رێكخراوه‌كانی شاره‌كان ( مه‌ده‌نی) له‌ ناوچه‌كه‌داو، به‌یانی زوو دوو هاورێكه‌ ئاماده‌ بوون : عه‌لی عۆده ئه‌لعه‌قابی { ئه‌بو پراڤدا} 1 و، سامی عه‌بدولره‌زاق ئه‌لجبوری { ئه‌بو عادل}2 و، كه‌وتینه‌رێ به‌ره‌و نۆكان و شه‌و له‌وێ لای هاورێیان ماینه‌وه‌و، له‌ رۆژی دواتر به‌ره‌و دولكان رێگامان گرته‌به‌رو ئێواره‌گه‌یشتین و له‌وێ دوو شه‌و ماینه‌وه‌.
هاوری ئه‌بو پراڤدا بۆ یه‌كه‌مین جار ئه‌و رێگا سه‌ختانه‌ ببێنێت و، زۆر هیلاك بوو ، له‌ پاش دوو رۆژ ئێواره‌یه‌كی درنگ گه‌یشتینه‌ دێی چاڵه‌ خه‌زێنه‌و، خۆشبه‌ختانه‌ ته‌راكتۆرێك شتومه‌ك و كاڵای ئێرانی باركردبوو به‌ره‌و سنووری چوارتا ئه‌رۆیشت و ئێمه‌ش به‌ سواری ته‌راكتۆر گه‌یشتینه‌ شوێنێك و تراكتۆر په‌كیكه‌وت و، هه‌واڵی هاورێیاانمان پرسی یه‌كێك خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ وتی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ هاورێیانتان به‌ره‌و چنگیان ئه‌رۆیشتن و، ئێمه‌ش نزێك بووین هه‌ر چۆنێك بوو له‌ نیوه‌ شه‌ودا گه‌یشتینه‌ چنگیان و روومان كرده‌ مزگه‌وت و هاورێی پاسه‌وان به‌ده‌نگێكی به‌رز وتی: كێی زه‌لام ؟ منیش وتم هاورێ خۆمانین و ده‌نگی یه‌كترمان ناسی و هه‌ندێ هاورێ هاتن به‌ پیرمانه‌وه‌و، چوون به‌تانیان له‌ ماڵێك بۆ هاورێیان ئه‌بو پراڤداو ئه‌بو عادل هێناو منێش له‌ گه‌ڵ هاوری { مامۆستا خالد) 3 پشتمان نا به‌ پشتی یه‌كتره‌وه‌و نووستین و كه‌ رۆژ بووه‌وه‌ نان و چای په‌یانیمان خواردو هه‌ردوو كادریره‌كه‌ی حزب ته‌سلیم به‌ هاورێ خالد كردو وتم نامه‌یان پێیه‌و، منیش هه‌واڵی ماڵی هاورێ نه‌سره‌دینم پرسی وتیان له‌ باراوه‌و پاشان من به‌ره‌و باراو كه‌وتمه‌رێ و هاورێیانم به‌حێهێشت و گه‌یشتمه‌ باراوو له‌وێ به‌ یارمه‌تی هاورێیان له‌ پاش دوو رۆژ دایكم هات.
دوای دوو رۆژ من و هاورێ شیخ ره‌سول له‌ باراو به‌ره‌و دێی به‌زێنان كه‌وتینه‌ری بۆ ئه‌وه‌ی فریای ئۆتۆمبیل بكه‌وین و دایكم بگه‌رێته‌وه‌ بۆ سلێمانی ، له‌ نزیك دێی شوكێ دوو هه‌لیكۆپته‌ر ده‌ركه‌وتن زوو من و شیخ ره‌سوڵ چووینه‌ بن دارێكی بچوك و به‌ دایكم وت تۆ به‌رده‌وام به‌و برۆ‌ ناو دێ و خۆت بكه‌ به‌ ماڵێكداو به‌ڵی دایكی پێشمه‌رگه‌م و،هه‌لیكۆپته‌ره‌كان دوو سێ ده‌سترێژی له‌ ده‌وروبه‌ری دێی وه‌ندرێنه‌ كردو ناوچه‌كه‌یان به‌ جێهێشت و ئێمه‌ش { من و دایكم و شێخ} به‌ سه‌لامه‌تی گه‌یشتینه‌ دێی بزه‌ینان و له‌وێ ناچار بووم و به‌ پیكاپێكی پر له‌ بار دایكم نارده‌وه‌ بۆ سلێمانی و خۆشم له‌ گه‌ل شیخ ره‌سوڵ به‌ره‌و ‌ دێی گورگه‌یه‌ر رۆیشتین و له‌وێ مامه‌وه‌ و كاكه‌ شیخ ژورێكی له‌ مالێك به‌ كرێ گرتبوو، له‌ پاش هه‌فته‌یه‌ك چوومه‌ دێی سیته‌ك به‌ یارمه‌تی و چاوساغی هاورێیان ئارام عه‌لی و شه‌هید ئاسو نایب و مه‌فره‌زه‌یه‌ك له‌ پێشمه‌رگه‌كانی حزب به‌ سه‌لامه‌تی له‌ جاده‌ی سلێمانی ـ چوارتا په‌رینه‌وه‌و شه‌و له‌ دێی خه‌مزه‌ نووستین و دوای خواردنی نان وچای به‌یانی كوتینه‌ری به‌ره‌و گاپیڵون و دۆڵی جافایه‌تی و شه‌و له‌ مالومه‌ ماینه‌وه‌و له‌ پاش نیوه‌رۆ له‌ دێ ده‌رچووین و بۆ ئێواره‌ گه‌یشتینه‌ ولاغ لوو شه‌و له‌وێ ماینه‌وه‌و له‌ پاش خواردنی قاوه‌ڵتی به‌ چه‌می سه‌فره‌و زه‌رون شۆربووینه‌وه‌ و گه‌یشتینه‌ سه‌ر ئاوی زێی بچوك و په‌رینه‌وه‌ بۆ دێی هه‌رزنه‌و چووینه‌ دێی ئه‌شكان وله‌ پاشان دێی بێتۆش و من له‌ مه‌فره‌زه‌كه‌ جیابوومه‌وه‌ چووم بۆ باره‌گای حزب له‌ دێی دولكان.
له‌ دولكان بیستم هێزی پێشمه‌رگه‌ی حزب دابه‌ش كراوه‌ به‌ سه‌ر سێ مه‌ڵبه‌ند { بادینان ، هه‌ولێر ، سلێمانی و كه‌ركوك و هاورێ به‌هاءالدین نورێ بووه‌ته‌ به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك و، هاورێ به‌ها وتی لێره‌به‌و مه‌رۆ بۆ پشتاشان و وتم حه‌ز ئه‌كه‌م لیره‌ بمێنمه‌وه‌ به‌ڵام ئایا هاورێیان له‌وێ رازی ئه‌بن و، هاورێ وتی خۆم چاره‌سه‌ری ئه‌كه‌م. { ماویه‌تی}.
تیبینی :
1 ــ عه‌لی عۆده ئه‌لعه‌قابی { ئه‌بو پراڤدا} كادرێكی لێهاتوو ، بوو به‌ ئه‌ندامی كۆمیته‌ی حزبی شیوعی عێراق. هاورێیه‌كی ئازاو پێشمه‌رگه‌یه‌كی چاونه‌ترس جوامێرو له‌خۆبوردو هه‌میشه‌ ئاماده‌ بوو خزمه‌تی خه‌ڵك بكات و له‌ رووی ئه‌كادیمییه‌وه‌ به‌ڵگه‌نامه‌ی دكتۆرای هه‌بوو مامۆستای زانسته‌ سیاسییه‌كان بوو له‌ كۆلیجی زانست له‌ زانكۆی موسته‌نسرییه‌ و، له‌ پاش نه‌خشییه‌كی سه‌خت كۆچی دوایی كرد.
2 ـ سامی عه‌بدولره‌زاق ئه‌لجبوری { ئه‌بو عادل} كادرێكی پێشكه‌وتوو لێهاتوو قسه‌خۆش و پێشمه‌رگه‌یه‌كی ئازاو یه‌ ساڵی 1978 چه‌كی مه‌ردایه‌تی دژ به‌ رژێمی دیكتاتری سه‌دام حسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی هه‌ڵگرت و له‌ سوید كۆچی دوایی كرد.
3 ـ مامۆستا خالد { سلاح الدین حه‌سه‌ن} ئه‌ندامی مه‌كتبی محه‌لی پاریزگای سلێمانی و كادری به‌ تواناو پێشمه‌رگه‌یه‌كی ئازاو چالاك و یه‌كێك بوو له‌ قاره‌مانه‌كانی داستانی قزله‌رو، له‌ پاش پرۆسه‌كانی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵ و بۆ راپه‌رندنی ئه‌ركه‌كانی حزب له‌ ناو شاری سلێمانی گیراو شه‌هید كرا.




له‌ پێناو به‌رگریكردن له‌ بیروباوه‌رو به‌رژه‌وه‌ندی گه‌ل.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هه‌موو ساڵێك له‌ 14 ی شوباتداشیوعییه‌كان هاورێ و كه‌سانی به‌ شه‌ره‌ف و نیشتمانپه‌روه‌رو پێشكه‌وتنخواز یادی تاوانێكی گه‌وره‌وئه‌كه‌نه‌وه‌، یادی له‌ سێداره‌دانی هاورێیان یوسف سه‌لمان { فه‌هه‌د} دامه‌زرێنه‌ری حزبی شیوعی عێراق و هه‌ردوو سه‌ركرده‌ی دیاری محه‌مه‌د زه‌كی به‌سیم {حازم} و حوسه‌ێن محه‌مه‌د ئه‌لشبیبی {سارم} و هه‌روا یادی كوده‌تا قیزه‌وه‌نه‌كه‌ی 8 ی شوباتی ره‌شی 1963 ئه‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ بووه‌ هۆی شه‌هید بوونی ژماره‌یه‌ك ئه‌ستێره‌ی تیكۆشه‌ر، نه‌مران : حوسه‌ین ئه‌حمه‌د ئه‌لرزی { سه‌لام عادل} سكرتێری یه‌كه‌می حزب و هاورێیانی سه‌ركرده‌ جۆرج ته‌لۆ، جه‌مال حه‌یده‌ری، محه‌مه‌د ساڵح ئه‌لعه‌به‌لی، نافع یونس، حه‌مزه‌ سه‌لمان، محه‌مه‌د حوسه‌ێن ئه‌بو العیس، حه‌سه‌ن عه‌وێنه‌، عه‌بدولره‌حیم شه‌ریف، طالب عه‌بدولجه‌بار، سه‌بیح سباهی، ئه‌لیاس حه‌نا، مه‌تی ئه‌لشیخ ” نووسه‌رو رۆژنامه‌نووسی ناسراو ئه‌بو سه‌عید، داود ئه‌لجه‌نابی، زه‌عیم روكنی فرۆكه‌وان جه‌لال ئه‌لئه‌وقاتی ” فازل عه‌باس ئه‌لمه‌هداوی، فازل ئه‌لبه‌یاتی، ماجد محه‌مه‌د ئه‌مین، مه‌هدی حه‌مید، ته‌ها شیخ ئه‌حمه‌د، وه‌سفی تاهیرو حه‌سه‌ن خدر ئه‌لدوری و ئه‌م كه‌ساییه‌تییانه‌ جێ په‌نجه‌یان دیاره‌ له‌ دامه‌زراندنی حزب وبنیاتنانی قه‌واره‌كه‌ی و رێكخستنی رێكخراوه‌كانی و داكوتانی نه‌ریته‌ شۆرشگیرییه‌كه‌ی و، به‌ هه‌موو توانایانه‌وه‌ چالاكی و تیكوشانی حزبیان له‌ ساڵانی دامه‌زراندندا پێشخست و شكۆی حزبیان پاراست و له‌ پێناویدا شه‌هید بوون و لاپه‌ره‌ی پرشنگداریان له‌ مێژووی حزبدا تۆماركردو خوێنی خۆیان به‌خشی و، ئێمه‌ شیوعییه‌كانی عێراق و كوردستان و به‌م بۆنه‌ پرتاوانه‌ سه‌ری رێزو نه‌وازش بۆ ئه‌و شه‌هیده‌ قاره‌مانانه‌ دائه‌نوێنین و هه‌میشه‌ یادیان زیندووه‌و به‌رز رائه‌گرین.
ئه‌و تاوانه‌ درندانه‌یه‌ی ده‌سه‌ڵاتی پاشایه‌تی كۆنه‌په‌رست و حكو‌مه‌ته‌كه‌ی حزبی به‌عس درهه‌ق به‌ حزبی شیوعی عێراق و بزوتنه‌وه‌ی نێشتمانی عێراق و ئه‌و سه‌روه‌رییانه‌ی شه‌هیدانی نه‌مر سه‌رله‌ به‌یانی رۆژی14 شوباتی 1949 سه‌ربه‌رزانه‌ سه‌ركه‌وتن به‌ سه‌ر داری سێداره‌ له‌ پێناو پاراستنی بیروباوه‌رو به‌ها به‌رزه‌كان و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی گه‌ل كه‌ گیانی خۆیان له‌ پێناویداو به‌خشی بۆ عێراقیكی سه‌ربه‌خوو ئازادی و دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری دابین بكات و خه‌ڵكه‌كه‌ی به‌ ئاسووده‌یی ژیانێكی پر له‌ كامه‌رانی له‌ نیشتمانێكی ئاسووده‌و سه‌ربه‌ست به‌رێبكه‌ن.
.لیستی شه‌هیدانی شیوعی درێژه‌ی هه‌یه‌ و لێره‌دا باس له‌و دوو كه‌سایه‌تی ئه‌كه‌م ماوه‌یه‌ك پێكه‌وه‌ زیانمان به‌سه‌ربردووه‌.
شه‌هید حه‌مزه‌ سه‌لمان :
پێش 60 ساڵ له‌لایه‌ن دایره‌ی ئه‌منی ده‌ربه‌ندیخان گیرام و ناردمیان بۆ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی ئه‌منی لیوای ( پارێزكای ) سلێمانی و له‌ پاش ئازاردانێكی درندانه‌ له‌ كۆتایی ساڵی 1961 ره‌وانه‌ی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی ئه‌من له‌ به‌غدا كرام و یه‌كه‌م ده‌سكه‌وتم زلله‌یه‌كی به‌ هێز بوو له‌لایه‌ن جه‌بری پۆلیسه‌وه‌ و وتی تۆ مسته‌فاییت ( مه‌به‌ستی مسته‌فا بارزانی ) بوو منیش وتم نه‌خیر شیوعیم و منیان برده‌ قاوش ( ژوری شیوعییه‌كان) و له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌ پێشوازیم لێكراو، له‌ پاش كاتژمێرێك بردمیان بۆ لیدان و لێپرسینه‌وه‌ وسوكایه‌تی پێكردن و له‌ پاش چه‌ند كاتژمێرێك گێرامیانه‌وه‌ بۆ زۆری شیوعییه‌كان و ماوه‌یه‌ك دوای ئه‌وه‌ یه‌كێك له‌ زیندانییه‌كان هات و چه‌ندین پرسیاری لیكردم و وتی لێره‌ زیندانی به‌عسی و قه‌ومی و پارتی و زیندانی تر هه‌یه‌و ، پاشان بۆم ده‌ركه‌وت ئه‌و كه‌سه‌ هاورێ حه‌مزه‌ سه‌لمانی پارێزه‌ره‌ و ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حزبی شیوعی عێراقه‌.
له‌ مانه‌وه‌م هه‌ندێ هاوری و كه‌سایه‌تیم ناسی وه‌ك فوئاد زه‌لزه‌له‌ ، فه‌رید ئه‌بو ئه‌لجام، محه‌مه‌د ئه‌لسایغ و بێژه‌ری رادیۆی به‌غدای به‌ناوبانگ و ناسراو حافز ئه‌لقه‌بانی و كه‌سانی تریش، به‌ڵێ هه‌موو رۆژێك به‌یانیان به‌ رۆبه‌ قاوه‌یه‌كه‌ی به‌ری پاریزه‌ره‌ گه‌نم ره‌نگه‌كه‌ بابی كۆریاو وه‌ساب و سلام { حه‌مزه‌ سه‌لمان} دلله‌یه‌كی قاوه‌ی پێبوو ئه‌یوت لاوان هه‌ستن له‌ خه‌و وهه‌میشه‌ لێوی به‌خه‌نده‌ بوو هێمن و ئارام و گوێ رایه‌ڵ و باش گوێێ له‌ هاورێیان و به‌رامبه‌ره‌كه‌ی ئه‌گرت.
حه‌مزه‌ سه‌لمانی پاریزه‌ر شیوعییه‌كی ناسراوو سه‌ركرده‌یه‌كی نه‌ترس بوو، ترسی خستبووه‌ دڵی ئه‌و جه‌للادانه‌ی كه‌ له‌ زیندانی نوگره ئه‌لسه‌لمان بۆ ته‌لاری كۆتایی ( قصر النهایه‌) ی به‌غدا گواستیانه‌وه‌ و له‌ویدا هه‌رشه‌ی لێی ئه‌كه‌ن و لێی ئه‌پرسن : ئایا له‌ مردن ناترسێت؟ ئه‌ویش ئاوریان لێیئه‌داته‌وه‌ و ئه‌ڵێت كوا مردن ؟ من به‌ دوای ئه‌گه‌رم، حه‌مزه‌ سه‌لمان خاوه‌نی چه‌ند خه‌سڵه‌تی پاش بوو وه‌ك دڵسۆزی بۆ كێشه‌ی هه‌ژاران و زه‌حمه‌تكیشان و نیشتمان و خۆشه‌ویستی هاورێیان و تیگه‌ڵ بوونی له‌ گه‌لیانداو چالاكانه‌ به‌رگریكردن له‌ پیروباوه‌ری و شیوعییه‌ت.
شه‌هید محه‌مه‌د ناسر حوسه‌ێن ئه‌لحه‌داد :
له‌ شاری كرفه‌ له‌ ساڵی 1968 له چایخانه‌یه‌كی میللی له‌ نزیك فلكه‌كه‌ی حه‌بیب ئه‌لره‌عاش دانشتبووم و چاوه‌روانی هاتنی كوره‌ لاوی شیوعیم ئه‌كرد بۆ راپه‌راندنی ئه‌ركێكی حزب وهاوری كریكار بوو له‌ كارگه‌ی پێڵاوی میللی ( الاحذیه‌ الشعبیه‌) به‌ڵام نه‌هات و جێی سه‌رسوۆمانم بوو وابۆیچووم له‌لایه‌ن دوژمنانه‌وه‌ گیراوه چونكه‌ ئه‌و كاره‌ واته‌ نه‌هاتنی له‌و هه‌ڵناوه‌شێته‌وه‌و بۆیه‌ به‌ په‌له‌ گه‌رامه‌و بۆ ماڵ و ئه‌و كات له‌ گه‌ڵ دایكم پێكه‌وه‌ ئه‌ژیاین له‌ گه‌ره‌كی سه‌را له‌ خانووكه‌ی هادی حه‌نتوش له‌ دووری چه‌ند مه‌ترێك له‌ ماڵی موحسن ئه‌لحه‌كیم و یه‌كسه‌ركه‌وتمه‌ پێچانه‌وه‌ی هه‌ندی كاغه‌زو به‌ڵگه‌نامه‌ و خۆ ئاماده‌كردن بۆ رویشتن بۆ لای هاورێیانی جۆتیاران له‌ دێهاته‌كانی ئه‌لبوحداری ( علوه‌ الفحل) یان سادات و موێهی له‌ ناحیه‌ی عه‌باسییه‌ بۆ خۆ شاردنه‌وه‌و لاییان بمێنمه‌وه‌و له‌و كاته‌دا له‌ ده‌رگایانداو زوو چوومه‌ سه‌ربان بۆ راكردن و خۆده‌ربازكردن و دایكم ده‌رگای كرده‌وه‌و بانگی كردم و وتی هاورێیانی حزبن و، هاتمه‌ خواره‌وه‌و ده‌ستی چه‌پی هاورێم دی به‌ له‌فافی سپی پێچراوه‌ته‌وه‌و پێش ئه‌وه‌ی بڵێم كه‌فاره‌تت بێت و سه‌لامه‌ت بێت زوو به‌ زوو داوای لێبوردنی كردو وتی بۆیه‌ دوواكه‌وتم تووشی كێشه‌ بووم و ده‌ستم به‌ر كه‌وتووه‌و تووشی برین بووم و چوومه‌ ته‌واری و له‌وی رامكردووه‌و به‌بێ روخسه‌تی پزیشك پیش ئه‌وه‌ی بێم بۆ ئێره‌ چوومه‌ چایخانه‌كه‌ی نزیك فلكه‌ حه‌بێب ئه‌لره‌عاش و ئێستا ئاماده‌م بۆ هه‌موو كارێك و منیش ده‌ست خۆشیم لیكرد بۆ ئازایه‌تی و چاونه‌ترسی و هه‌روا داوام لێكرد بگه‌رێته‌وه‌ بۆ نه‌خۆشخانه‌ی فورات..
له‌ پاش كرده‌وه‌ دوژمنكارییه‌كه‌ی عه‌زیز ئه‌لحاج و كه‌رتكردنی حزب له‌ 17/9/1967 ریكخراوه‌كان دووچاری كێشه‌و و كه‌موو كوری بوونه‌وه و ئه‌و كاره‌ش كاریكرده‌ سه‌ر رێكخراوی شاری ئه‌لكوفه‌ و بێبه‌ش نه‌بوو له ئازارو گیروگرفته‌كان و مۆركی به‌ سه‌ر كاری شیوعییه‌كان دیاربوو، رۆژانه‌ ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌ت هاورێیان و پیشكه‌وتنخوازانیان له‌ شاره‌كه‌دا ئه‌گرت و هێرشیان ئه‌كرده‌ سه‌ر دێهاته‌كان و هه‌موو ئه‌و كارانه‌ بۆ ئه‌وه‌ بوون له‌ توانی شیوعییه‌كان كه‌مبكه‌نه‌وه‌و هاوری محه‌مه‌د زۆر چالاكانه‌ كاروباری رێكخراوه‌كه‌ی جێبه‌جێ ئه‌كرد.
هاوۆێ محه‌مه‌ كرێكاری كۆمپانیای پێڵاوی میللی بوو ، له‌ سه‌ره‌تای ساڵی 1968 هاته‌ ریزی حزب و له‌ گه‌ڵ هاتنی رێكخراوه‌كه‌ی شاری كوفه‌ په‌ره‌ی سه‌ندو هاورێ چووه‌ ناو قوتابی و مامۆستاو كرێكارو جوتیاران و. روویكرده‌ هه‌موو لایه‌ك : عه‌باسییه‌ ، ئه‌لبوحداری ( علوه‌ الفحل) و موێهی و كفل و هتد… پاش سێ مانگ هاورێیان پێشنیازیان كرد ببێته‌ ئه‌ندام و به‌ داخه‌وه‌ ئه‌و كات هاوری مه‌هدی ئه‌لخه‌یات كه‌ محه‌مه‌د له‌ رێێ ئه‌وهاته‌ ریزی حزبه‌وه‌ قایل نه‌بوو هاورێ محه‌مه‌د بكرێت به‌ ئه‌ندام و، له‌ كۆتاییدا محه‌مه‌د بوو به‌ ئه‌ندام و هاوری مه‌هدی خه‌یات وازی هێناو ئه‌بوو شانازی بكردبا یه‌كێكی وه‌ك ته‌و بلیمه‌ته‌ی بۆ حزب هێناوه‌ و ، له‌ پاش شه‌ش مانگ هاوری كرا به‌ ئه‌ندامی لێژنه‌ی قاعده‌و حزب بۆ خوێندن ناردی بۆ وڵاتێكی سۆسیالیستی و له‌ پاش ته‌واوكردنی خوێندن و له‌ كاتی گه‌رانه‌وه‌یدا بۆ وڵات له‌ گه‌ل هاورێیاندا و ژماره‌یان 11 هاورێ بوون له‌ لایه‌ن عیسا سواری ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی پارتی گیران و تا ئێستا بێ سه‌رو شوێنن بۆیه‌ پێویسته‌ هه‌ر هه‌موو داوا بكه‌ین په‌رده‌ له‌ سه‌ر ئه‌و تاوانه‌ بێفه‌ره‌ لابدرێت.
یادی شه‌هیدانی نه‌مر به‌رزو شكۆدار بێت و رووره‌شی و مردن بۆ دوژمنانی شیوعییه‌ت.
12/2/2021




نه‌وت بنێرن و چیتر مه‌پارێنه‌وه‌.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

كاتێك به‌رپرسانی هه‌رێم و حكومه‌تی كوردستان پاره‌یه‌كی مۆڵ له‌ به‌رده‌ستیان بوو له‌ ساویلكه‌یی بێ ئه‌زموونی و نه‌زانین ونه‌شاره‌زاییان له‌ چۆنێتی خه‌رج كردنی و بێباكی و پشتكردن له‌ كۆمه‌ڵگاو بایه‌خنه‌دان به‌ هاوڵاتیان كه‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ك (بۆ نموونه‌) بیریان نه‌كرده‌وه‌و چه‌ند كارگه‌یه‌ك دابمه‌زرێنن یان به‌لای كه‌مه‌وه‌ بایه‌خ بده‌ن به‌ كارگه‌كه‌ كۆنه‌كانی كاتی رژێمی سه‌دام حوسه‌ێن و نه‌وژه‌نیان بكه‌نه‌وه‌و بیانخه‌نه‌كار بۆ چاره‌سه‌ركردنی بێ ئیشی و یارمه‌تیدانی گه‌نجینه‌ی نیشتمانی و هاوڵاتیان بێ بژێو نه‌مێننه‌وه‌‌و تووشی قه‌یران و ماڵوێرانی نه‌بن.
به‌ڵێ ، به‌رپرسان پاره‌كه‌یان خه‌رج كردو ، به‌ ته‌مابوون هه‌ولێر بكه‌نه‌ دوبه‌ی و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ چه‌ند شه‌قامیكیان دروستكردو جوانی به‌خشییه‌ هه‌ولێرو شاره‌كان تریش كه‌متر له‌ هه‌ولێر بایه‌خیان پێدراو له‌ پاڵ جوانی شاره‌كان هه‌موو كیڵگه‌ نه‌وتییه‌كان له‌ كه‌ركوك و خانه‌قین و شوێنه‌كانی تر به‌رده‌وام بوون له‌ هه‌نارنی نه‌وت به‌ریگای بۆری و تانكه‌ر بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات و ئه‌و پرۆسه‌یه‌ تا ئێستاش به‌رده‌وامه‌ به‌ بێ ئه‌و كێڵگانه‌ كه‌ له‌ 16 ی تۆكتۆبه‌ری ساڵی 2017 به‌ هۆی سازشی خودی به‌رپرسان له‌ ده‌ستیانداو جێی ئاماژه‌یه‌ فرۆشتنی نه‌وت هیچ سوودێكی نه‌بووه‌و نییه‌ بۆ گه‌ل.
ده‌میكه‌ حكومه‌ت فێری یاری چاوشاركێ بووه‌و له‌ مانگیكدا چه‌ند جارێك شاند ره‌وانه‌ی به‌غدا ئه‌كات و له‌ پاش گفتوگۆو دانوستان له‌ گه‌ڵ لایه‌نه شیعه‌ ‌ عێراقییه‌كان شاندی حكومه‌ت ئه‌گه‌رێته‌وه‌و هه‌ندێ درۆ بڵاو ئه‌كه‌نه‌وه‌و جاروبار به‌شیر حه‌داد جێگری دووه‌می ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق دیته‌ سه‌ر خه‌ت و حه‌زی له‌ كونفرانس به‌ستن و له‌وێدا هه‌موو جار ئه‌ڵێت به‌م نزیكانه‌ گفتوگۆكان سه‌ر ئه‌گرن و پاره‌ی كوردستان ره‌وانه‌ ئه‌كرێت به‌ڵام تا هنوكه‌ هه‌ر قسه‌یه‌و هیچ نه‌هاتووه‌ دڵخۆشكه‌ره‌ بێت بۆ فه‌رمانبه‌ران و مامۆستایان و، زۆرجار سه‌رۆك كۆمار به‌رهه‌م ساڵح پێشوازی له‌ شاندی كوردستان و نوێنه‌ری لایه‌ سیاسییه‌كان ئه‌كات و له‌ هه‌موو چاوپێكه‌وتنێكدا ئه‌ڵێت نابیت كێشه‌ی موچه‌ تێكه‌ڵ به‌ سیاسه‌ت بكرێت!.
له‌ مێژه‌وه‌ حكومه‌تی عێراق داوا ئه‌كات رۆژانه‌ نه‌وت بنێرن بۆ كۆمپانیای سۆمۆو له‌بری ئه‌وه‌ش پاره‌ بۆ مۆچه‌ی فه‌رمانبه‌رو مامۆستایان ئه‌نێرن به‌ڵام حكومه‌تی كوردستان له‌ رۆژی واژوكردنی گرێبه‌سته‌ شه‌رمه‌زارییه‌ 50 ساڵه‌كه‌ له‌ گه‌ڵ توركیادا باڵێ شكاوه‌و ناتوانێت له‌و قه‌یرانه‌ خۆی قوتار بكات و چیتر هاوڵاتیانی كوردستان برسی نه‌كات بۆیه‌ گه‌ڵ داوا ئه‌كات په‌رده‌ له‌ سه‌ر ناوه‌رۆكی ئه‌و گرێبه‌سته‌ هه‌ڵماڵرێت و ئه‌وانه‌ی ئه‌و كاره‌یان ‌ دژ به‌ هه‌رێم ئه‌نجامداوه‌ بدرێنه‌ دادگاو سزا بدرێن چونكه‌ ئه‌و كاره‌ قیزوه‌نه‌ به‌ ئاره‌زووی هه‌ندێ كه‌س كراوه‌ دوور له‌ په‌رله‌مان و هاوڵاتیان.
لێره‌دا ئه‌پرسین ئایا‌ هه‌رێمی كوردستان ئه‌توانێت بریارێكی نیشتمانی ده‌ربكات و به‌ توركیا بڵێت: له‌مرۆ به‌ دواوه‌ پابه‌ند نابین به‌و رێككه‌وتنامه‌ پر شه‌رمه‌زارییه‌و‌ نه‌وتی كوردستان ناده‌ێن به‌ ئێوه‌ چونكه‌ تا ئه‌و رێكه‌وتنه‌ مابێت ناتوانین نه‌وت بده‌ێنه‌ به‌غد.ا
دیاره‌ په‌رله‌مانی كوردستان به‌ هۆی بۆچوونی حزبایه‌تی و دۆگمای بیروباوه‌ری به‌رپرسان ئیفلیج بووه‌و نه‌یتوانیوه‌ رۆڵی خۆی به‌باشی بگێرێت یان راستر ئه‌وه‌یه‌ خاوه‌ن حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات ئاره‌زوومه‌ندانه‌ له‌ پێناو په‌رژه‌وه‌ندی خۆیان و بنه‌ماڵه‌كانیان به‌بێ گه‌رانه‌وه‌ بۆ په‌رله‌مان بریاریانداوه‌ و گه‌لی كوردستانیان فه‌رامۆش كردووه‌و تووشی قه‌یران بووه‌.
** پێویسته‌ حكومه‌تی كوردستان بۆ ده‌ربازبوون له‌ قه‌یرانه‌ كه‌ڵه‌كه‌كراوه‌كان ئه‌م كارانه‌ بكات :
ــ به‌ راستگۆێی مامه‌ڵه‌ له‌ گه‌ڵ هاوڵاتیان بكرێت و، ئیتر درۆ به‌سه‌.
ــ هه‌وڵ بدرێت گرێبه‌ستی نه‌وت له‌ گه‌ڵ توركیا هه‌ڵبووه‌شێته‌و ه‌و نه‌وتی كوردستان به‌ به‌لاش نه‌دریت به‌ توركیا.
ــ موچه‌ی شه‌هیدان و زیندانیانی سیاسی و پێشمه‌رگه‌و فه‌رمانبه‌رو مامۆستایان و خانه‌نشینان به‌بێ برینی 21% بدات.
ــ هه‌وڵ بدرێت رۆژانه‌ نه‌وت ره‌وانه‌ی‌ به‌غدا بكرێت.
ــ حكومه‌تی كوردستان ئه‌گه‌ر نه‌وت بدات به‌ حكومه‌تی ناوه‌ند ئیتر پیویست به‌ پارانه‌وه‌ ناكات.
ــ واز له‌ شاند ناردن بێنێت و له‌وه‌ زیاتره‌ خوێ ریسوا نه‌كات.
ــ نابێت حكومه‌ت پیر له‌ شه‌ر بكاته‌وه‌و پلانی دزژمنان جێبه‌جێ بكات.
ــ ده‌ستبه‌جێ ئه‌وانه‌ی له‌ سه‌ر موچه‌ كه‌ مافی خۆیانه‌ گیراون ئازاد بكرێن و، حكومه‌ت واز له‌و ئاوازه‌ ناسازه‌ بھێنێت و نه‌ڵێت ئه‌و گیراوانه‌ به‌پێی دادگا گیراون و، هه‌موو لایه‌ك باش ئه‌زانن دادگاكانی كوردستان سه‌ر به‌ حزبی ده‌سه‌ڵاته‌.
ــ پێویسته‌ هاوڵاتیانی كوردستان له‌ ئاستی كرده‌وه‌كانی حكومه‌ت بێده‌نگ نه‌بن.
ئه‌گه‌ر به‌رپرسانی حكومه‌ت ناتوانن ئه‌و گرێ كوێره‌یه‌ كه‌ خۆیان دروستیان كردووه‌ بكه‌نه‌وه‌، باشتروایه له‌ حكومه‌ت بكشێنه‌وه‌و دانی به‌ شكستی خۆیان بنێن.‌
حكومه‌تی كوردستان به‌و بیروبۆچوونه‌ دوگمایه‌ی ئێستا‌ په‌یره‌وی ئه‌كات نه‌هامه‌تیی و ناخۆشی زیاتر بۆ هاوڵاتیان ئه‌هێنێت.
له‌ كوتاییدا پرسیارێك : ئه‌وه‌ بۆچی جارێك سه‌رۆك وه‌زیرانی حكومه‌تی كوردستان مه‌سرور بارزانی نه‌چووه‌ به‌غدا؟ ئه‌ی بۆچی به‌ نهێنی و ئاشكرا ئه‌چێته‌ ئه‌نكه‌ره‌؟.
2/2/2021




له‌ دۆخێكی ئاڵۆزو دژواردا ده‌نگی شه‌ری ناوخۆ به‌رز ئه‌بێته‌وه‌.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

رۆژ له‌ دوای رۆژ قه‌یرانه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌ هه‌ڵكشاندایه‌و له‌ هه‌موو شتێك زیاتر ده‌نگی نشازی شه‌ری ناوخۆیه‌ بۆیه‌ پێویسته‌ هه‌موولایه‌ك له‌ دژی ئه‌و شه‌ره‌ قیزوه‌نه‌ كه‌ بانگه‌شه‌ی بۆ ئه‌كرێت رۆڵیان هه‌بێت و ده‌نگ بۆ ئاشتی وته‌بایی به‌رزبكه‌نه‌وه‌و رێگر بن له‌ به‌رامبه‌ر پیلانه‌كانی دوژمنانی گه‌لی كوردستان.
بێشك شه‌ر له‌ نێوان هێزه‌ كوردستانییه‌كان به‌ تایبه‌ت له‌ نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان ( پدك) و پارتی كرێكارانی كوردستان (پكك) خزمه‌تی ئامانجه‌كانی توركیایی دوژمن ئه‌كات.
ماوه‌یه‌كه‌ به‌ ئاشكراو زۆر به‌ رونی پدك خه‌ریكی جوڵاندنی هێزی پێشمه‌رگه‌ی زێره‌ڤانییه‌و، سه‌ره‌تا له‌ زێنی وه‌رتێ به‌ناوی هێزی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌وه‌و بۆ رێگرتن له‌و كه‌سانه‌ كه‌ له‌ سنووره‌وه‌ نیازیان هه‌یه‌ بێنه‌ كوردستان ده‌ستیپێكردو گرژی و ئاڵۆزی له‌ نێوان پدك و یه‌كێتی نێشتمانی كوردستان (ینك) به‌رپا بوو، به‌ڵام له‌ پاش ئه‌و هێز جوڵاندنه‌ به‌ناو وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌وه‌ پدك له‌لایه‌ن خۆیه‌وه‌ ده‌ستی به‌ جوڵاندن و ناردنی هێزه‌كانی زێره‌ڤانی ته‌نانه‌ت هێزی زرێپۆشی بۆ هه‌موو شوێنه‌ هه‌ستیاره‌كانی كرد به‌ تایبه‌تی بۆ قه‌سرێ و سیده‌كان وره‌بایه‌كه‌ی لوتكه‌ی شیخ ناسر كه‌ به‌ قوڵایی قه‌ندیل ناسراوه‌و له‌وێوه‌ ناوچه‌یه‌كی پان و به‌رین كۆنترۆڵ ئه‌كرێت چونكه‌ شوێنێكی ستراتیژیی و سه‌ربازییه‌ و پێگه‌یه‌كی تایبه‌تی هه‌یه‌.
هێزه‌كانی پدك ئامێری لێدان و هه‌ڵكه‌ندن و پاككردنه‌وه‌ی رێگاوبانیان پێ بووه‌و شاراوه‌ نییه‌ ئه‌و هه‌موو كه‌ره‌ستانه‌ بۆ دژایه‌تیكردنی (پكك) یه نه‌وه‌ك بۆ ده‌ركردنی توركیا له‌ خاكی داگیركراوی كوردستان‌..
توركیا رۆژانه‌ به‌ تۆپ و فروكه‌ی جه‌نگی و فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وان بوردمانی هه‌رێمی كوردستان ئه‌كات و، سه‌ره‌رای بنكه‌ سه‌ربازییه‌كانی له‌ناو قوڵاییی حاكی كوردستان ، به‌رده‌وامه‌ له‌ ناردنی هێزی ترو له‌ چه‌ندین ناوچه‌ جێگیری كردووه‌و، ئه‌و جموجوڵه‌ی سوپای توركیاو له‌شكركێشه‌كانی له‌ ناوچه‌ی هه‌فتانین به‌ ئاگاداری پدك و خودی مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی پارتی ئه‌نجامدراوه‌ له‌ به‌رامبه‌ر مۆڵه‌ت پێدان له‌لایه‌ن توركیاوه‌ له‌ دواخستنی دانه‌وه‌ی قه‌رزه‌كانی توركیا كه‌ دراوه‌ به‌ هه‌رێمی كوردستان و، ئه‌مه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ نه‌یاره‌كانی كورد ئه‌ڵێن بەردەوامبوونی تورکیا لە دەستدرێژیکردنە سەر عێراق ئه‌بێته‌ هۆی ئەوەی ئەو وڵاتە هەموو دۆستەکانی لەدەست بدات و هیچ کەسێکیش ناتوانێت پاساو بۆ پێشێلکارییەکانی توركیا بێنێتەوە یان چاویان لێبپۆشێت.
وه‌زیری به‌رگری توركیا خه‌لوسی ئاكار له‌ كاتی ده‌ستپێكردنی پرۆسه‌ی به‌ناو ( چنگی پڵنگ) باسی ئازایه‌تی سوپای توركیا ئه‌كات وئه‌ڵێت هێزه‌كانمان له‌و پرۆسه‌سه‌یه‌ له‌ سه‌روی عێراق( ده‌وڵه‌تی تورك قه‌ت ناڵێت هه‌رێمی كوردستان) تۆپبارانی 700 شوێنی ــ ئامانجی ( پكك) یان كردو و ئه‌گه‌ر به‌ وردی وراوه‌كانی ئه‌و وه‌زیره‌ خوێنرێژه‌ له‌ ‌یه‌كبده‌ینه‌وه‌ به‌ ته‌واوه‌تی ئه‌زانین رژێمی توركیا چه‌ند ترسنۆك و درنده‌یه‌‌و دژی گه‌لی كورده‌.
توركیا به‌ فرۆكه‌ له‌ ناوچه‌ی سیده‌كانییداو دوو ئه‌فسه‌ری عێراق كوژران و عێراق ئۆباڵی ئه‌و ده‌ستدرێژییه‌ تاوانكارییه‌ خسته‌ ئه‌ستۆی ده‌وڵه‌تی توركیاو له‌لایه‌ن سه‌رۆك كۆماری عێراق و په‌رله‌مانی عێراق و حكومه‌تی عێراق ئه‌و كاره‌یان ریسواو ئیدانه‌ كردو وتیان ئه‌و پێشلکارییە سەربازییە بۆ سەر خاکی عێراق و هه‌رێمی كوردستان پێشێلکارییەکی مەترسیداره‌و ته‌نانه‌ت نه‌یاره‌كانی هه‌رێمی كوردستان وه‌ك حه‌یده‌ر عه‌بادی و قه‌یس خه‌زعه‌لی (ئیتر به‌ هه‌ر مه‌به‌ستێك بێت) هاتنه‌ ده‌نگ و كرده‌وه‌كانی توركیایان ریسوا كرد به‌ڵام له‌ كوردستان هه‌ر هه‌موو ده‌م هه‌راشه‌كان كه‌رۆژانه‌ بازرگانی به‌ وشه‌و سۆزی هاولاتیانه‌وه‌ ئه‌كه‌ن بێده‌نگ بوون و نقه‌یان لێوه‌ نه‌هات.‌
سه‌ربه‌ست له‌زگین ئه‌مرۆ بۆ میدیاكانی پدك قسه‌ی كردو به‌ زمانێكی هه‌ره‌شه‌ ئامێزو زبر هیرشیكرده‌ سه‌ر پككه‌و كه‌س نه‌یزانی به‌ناوی پدك یان وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌وه‌ قسه‌ ئه‌كات و نوێنه‌ری كامیانه‌و له‌ كونفرانسه‌كه‌ی له‌زگین ته‌نها ئه‌م ده‌زگایانه‌ی پدك‌ ئاماده‌ بوون : كوردستان .تێ ڤێ ، سه‌ته‌لایتی 24 ، رووداوو زاگرۆس وهیچ ده‌زگایه‌كی تری كوردستان ئاماده‌ نه‌بوو.
پدك له‌ زاری به‌رپرسه‌ باڵاكانیه‌وه‌ ده‌ستپێشخه‌ری ئه‌كه‌ن و هه‌وڵی ئه‌وه‌ ئه‌ده‌ن پككه به‌ تیرۆریست ناوببه‌ن و، روو ئه‌كه‌نه‌ هاوپه‌یمانان به‌ تایبه‌ت ‌ ئه‌مریكا كه‌ رێگر بن له‌ پككه‌ و نه‌هێڵن چیتر هێرشیان بكرێته‌ سه‌رو به‌و كرده‌وانه‌ش دۆخه‌كه‌ ئاڵۆزتر ئه‌كه‌ن و خواست و ئاره‌زووی گه‌لی كوردستان بۆ ئاشتی و پێكه‌وه‌ ژیانی حزبه‌ كوردستانییه‌كان له‌ناو ئه‌به‌ن.
با هێڕشی سوپای تورکیاو فڕۆکە جەنگیەکانی و بەکرێگیراوانیان لە قاو بدەین و دەنگی ناڕەزایەتیمان ئه‌ی هاوڵاتیانی كوردستان ، ژنان ، گه‌نجان، نووسه‌رو روناكبیران، رۆژنامه‌نووس و رۆشنبیران ، مامرستاو هونه‌مه‌ندان و هه‌موو توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا ، با هه‌موو لەهەر چوار پارچەی کوردوستان و دەرەوە ده‌نگ بەرز بکەینەوە، با هەمومان تورکیاو بەکرێگیراوەکانیان شەرمەزارو ڕیسوا بکەین، سەرکەوتن هه‌رده‌م بۆ گەلەکەمانە ، دکتاتۆرو فاشیستەکان و بەکرێگیراوانیان بۆ زبڵدانی مێژوو..
با هه‌موو داوابكه‌ێن له‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و، پارتی دیموكراتی كوردستان و پارتی كرێكارانی كوردستان وازبێنن له‌ لوتبه‌رزی و به‌كارهێنانی وشه‌ی زبرو تومه‌ت دابه‌شكردن به‌ سه‌ر یه‌كتردا و ، شه‌ری نێوانیان دوور له‌ ده‌ستی ده‌ره‌كی له‌ رووی سه‌ربازی و راگه‌یاندنه‌وه‌ راگرن و. به‌ زمانی دیالۆگ و له‌ یه‌كتێگه‌یشتن گیروگرفت و كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ن و، هه‌ردوولاش كۆكن له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی شه‌ری ناوخۆیی كورد سوودی بۆ دوژمنان هه‌یه‌.
16/12/2020




ئازادی له‌ ژێر پۆستاڵی سه‌ربازی و چاكسازیدا .. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ئازادی وشه‌یه‌كی جوانه‌و له‌پێناو وه‌ده‌ستهێنانی گه‌لان له‌ سه‌رانسه‌ری دنیا هه‌وڵ ئه‌ده‌ن پێی بگه‌ن و له‌ پێناویدا خۆیان به‌كوشت ئه‌ده‌ن و هێزه‌ چه‌په‌كان و شیوعییه‌كان له‌ ریزی پێشه‌وه‌ن و به‌بێ وچان تیئه‌كۆشن بۆ گه‌یشتن به‌ ئازادی و ئه‌و تێكۆشانه‌ له‌ گه‌ڵ دادپه‌روه‌ری و یه‌كسانی گرێ ئه‌ده‌ن له‌ پێناو به‌خته‌وه‌ری مرۆڤ و ژیانێكی باشترو هه‌روا ئازادكردنی مرۆڤایه‌تی له‌ سته‌می چینایه‌تی و كۆت و به‌ندو نه‌ریته‌ دوواكه‌وتوه‌كان.
ئازادی بیرورا مافێكی سرۆشتی مرۆڤه‌ به‌ڵام زۆرجار له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانه‌وه‌ ئه‌و مافه‌ پێشێل ئه‌كرێت بۆ نمونه‌ حكومه‌تی كوردستان پرۆژه‌یه‌كی به‌ناو چاكسازی دا به‌ په‌رله‌مانی كوردستان و له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی زۆربه‌ی خاڵه‌كانی له‌ گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی په‌رله‌مانتاران بوو هه‌ر زوو په‌سه‌ند كرا ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك له‌ لایه‌كی تره‌وه‌و له‌ ژێر سێبه‌ری هه‌مان چاكسازیدا ئه‌وه‌ی ده‌م بكاته‌وه‌و داوای مافی ره‌وای خۆی بكات ده‌می دائه‌خه‌ن و ره‌وانه‌ی زیندان ئه‌كرێت و گرتن و زیندانیكردنی مامۆستاو فه‌رمانبه‌رو چالاكه‌وانانی مه‌دنی له‌ دهۆك و هه‌ولێرو سلێمانی نموونه‌ی زه‌ق و له‌ به‌رچاون.
له‌ سیبه‌ری ئازادی و چاكسازیدا پۆستاڵی پێشمه‌ركه‌و ئاسایش به‌كارهێنرا بۆ شه‌ق له‌ ناوچاوانی خۆپیشانده‌ران و كپكردنی ده‌نگیان و،باشترین نموونه‌ش لێدانی په‌رله‌مانتاران و یه‌كێكیان ( شیرین ئه‌مین) بوو، ئه‌و جۆره‌ ره‌فتارانه‌ش كۆپی رژێمه‌ خوێنرێژه‌كه‌ی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بییه‌و بۆ تۆقاندنی ئه‌وانه‌ی داوای موچه‌و مافی ره‌وای خۆیان ئه‌كه‌ن.
ماوه‌ی ساڵێك زیاتره‌ له‌ به‌غدای پایته‌خت و سه‌رانسه‌ری زوربه‌ی شاره‌كانی عێراق راپه‌رین ده‌ستیپێكردووه‌و حكومه‌ت و حزبه ‌شیعه‌كانی تایفه‌گه‌ری و پشكپشكێنه‌ی ده‌سه‌ڵات وحكومه‌تی عێراق سه‌ریان لێشێواوه‌و له‌ گرتن و تێهه‌ڵدان و كوشتن نه‌بێت هیچیان پێناكرێت و ناتوانن له‌و دۆخه‌ قوتاریان بێت.
ماوه‌یه‌كه‌ خه‌ڵكی كوردستان به‌رامبه‌ر به‌ ره‌فتارو شێوه‌ی به‌ریوه‌چوونی كاروباری حكومه‌ت رق و كینه‌یان په‌نگ ئه‌خوانه‌وه‌و زۆر وه‌ستان بۆ دۆزینه‌وه‌ی چا‌ره‌سه‌ری گیروگرفت وكێشه‌كانیان به‌ڵام حكومه‌ت هیچی پێنه‌كرا بۆیه‌ خه‌ڵك له‌ شاره‌كان ده‌ستیانكردبه‌ خۆپیشاندان و، هێزه‌كانی پۆلیس و ئاسایش ده‌ستیان كرد به‌ لێدان و گرتن وتێهه‌ڵدان ئه‌وه‌ش ئه‌بێته‌ هۆی بوێری و چاوقایمی و خۆراگری خۆپیشانده‌ران و له‌مرۆ به‌ دوواوه‌ قه‌ت ناترسن و ناپرینگێنه‌وه‌و ئاماده‌ن خوێنی خۆیان ببه‌خشن.
‌ به‌ ناوی ئازادی و چاكسازی به‌رپرسه‌ باڵاكانی حكومه‌ت ئاره‌زوومه‌ندانه‌ تومه‌ت بڵاوئه‌كه‌نه‌وه‌و به‌ خۆپیشنده‌ران ئه‌ڵێن ئه‌و كه‌سانه‌ی پلان و ئاژاوه بۆ تێكدانی ئاسایش و ئارامی و سه‌قامگیری هه‌رێم دروسئه‌كه‌ن و هه‌روا ئه‌ڵێن یاسا سه‌روه‌ره‌و رێگه‌ به‌ كه‌سیان نادات به‌پێ فه‌رمانی دادگا ئه‌گێرێت و مامه‌ڵه‌یان له‌ گه‌ڵدا ئه‌كرێت و، قه‌وانه‌ی یاسا سه‌روه‌ره‌ تا ئێستا نه‌یتوانیوه‌ بۆ جارێكیش به‌رپرسێكی باڵا له‌ دزو گه‌ندلكاران سزا بدات.
كۆشتن و خوێنرشتن له‌ هه‌رێمی كوردستان درێژه‌ی هه‌یه‌و به‌ پێی میدیاو و ته‌له‌فزیۆن و سه‌ته‌لایه‌ته‌كانی خودی ده‌سه‌ڵات ئاماژه‌ به‌ گیراو و كۆژران ئه‌كرێت ودیاره‌ حكومه‌ت سوره‌ له‌ سه‌ر كوشتنی خۆپیشانده‌ران به‌ بیانووی هیچ و پوچ و بێ بنه‌ماو بۆ تۆقاندنی خه‌ڵكی راپه‌ریوی شاره‌كانی هه‌رێم لێژنه‌ی باڵای ئه‌منی هه‌رێمی كوردستان له‌ به‌یاننامه‌یه‌كدا به‌ راشكاوی ئه‌ڵێت : هێزه‌ ئه‌منیه‌كان (ده‌ستكراوه‌ ئه‌بن كه‌ ئه‌ركی خۆیان جێبه‌جێ بكه‌ن) ، واتا بۆیان هه‌یه‌ خه‌ڵك بكوژن.
به‌ناوی ئازادی و چاكسازی حكومه‌ت نانی خه‌ڵكی بریوه‌و موچه‌ نێیه‌، خزمه‌تگوزاری وژیانی شایسته‌ نێیه‌و سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان جه‌خت له‌ تێپه‌راندنی ئه‌و دۆخه‌ داراییه‌ سه‌خته‌ ئه‌كات به‌ڵام به‌بێ ئه‌وه‌ی رێگه‌چاره‌یه‌ك بدۆزێته‌وه‌و، به‌ بۆچوونی چاودێران حكومه‌تی هه‌رێم تا بینه‌قاقه‌ی تێیچه‌قیوه‌و ناتوانێت خوێ رزگار بكات و، حكومه‌ت به‌ هۆی رێككه‌وتنی به‌خشینی نه‌وتی كوردستان بۆ ماوه‌ی ــ 50 ــ به‌ توركیا كڵۆڵه‌و ئیفلیج بووه‌و ناتوانێت له‌ گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ند ( فیدراڵ) هیچ بكات چونكه‌ ناتوانێت رۆژانه‌ ـ 250 ـ هه‌زار به‌رمیل بدانه‌ كۆمپانیای سۆمۆ.
به‌ پێی ئازادییه‌كه‌ی هه‌رێمی كوردستان ئه‌وه‌ی داوای موچه‌و مافی خۆی بكات بۆ زێندان، چالاكه‌وانی مه‌ده‌نی و رۆژنامه‌وانانی داكۆكێكه‌ر له‌و مافه‌ ره‌وایانه‌ بۆ زیندان و، هه‌ر كه‌ناڵ و ته‌له‌فزیۆنێك باسی نان و قوتی خه‌ڵك بكات ده‌نگی كپ بكه‌ن و ده‌رگاكانی دابخه‌ن و ، خۆپیشانده‌ران بچنه‌وه‌ ماڵه‌كانیان و دابنیشن تا حكومه‌ت بیریان لێ ئه‌كاته‌وه‌و، ئه‌وبیكردنه‌وه‌ش له‌ به‌ر بێ پاره‌ی مه‌حاڵه‌.
عه‌نتریات و توندوتیژی و ئه‌قلییه‌تی تۆڵه‌ سه‌ندنه‌وه ‌بێسووده‌و ئه‌نجامه‌كانی له‌ سه‌ر كۆمه‌ڵگاو هاوڵاتیان خراپ و نێگه‌تیڤ ئه‌بێت و به‌ پێچه‌وانه‌ش‌ ملكه‌چی بۆ داخوازییه‌كانی خۆپیشاندران كاردانه‌وه‌ی پاش و پۆزه‌تیڤی ئه‌بێت و، لێردا پیویسته‌ داوا بكه‌ین بۆ به‌ربوون و ئازادكردنی ده‌ستبه‌جێی هه‌موو گێراوه‌گان و بیركردنه‌وه‌ بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی رێككه‌وتنی پر له‌ شه‌رمه‌زاری نه‌وت له‌ گه‌ڵ توركیاداو دادگاییكردنی ئه‌و كه‌سانه‌ بوونه‌ته‌ باسی نانبرینی هاوڵاتیان. ئه‌گه‌ر حكومه‌ت گوێ له‌ خه‌ڵك نه‌گرێت دۆخه‌كه‌ دژوارو ئاڵۆزتر ئه‌بێت.

8/12/2020




رووداوه‌كان له‌ رۆژانی پێشمه‌رگایه‌تیدا .. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :
سیخور : باره‌گای حزبمان له‌ ساڵی 1980 ــ 1981 له‌ مه‌زری نزیك له دێی بێتوش بوو من هاوری حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی { حه‌مه‌ ساڵح} پێكه‌وه‌ چووین بۆ دێی پێتوش و هه‌ندێ ورده‌واڵه‌مان كریی و له‌ چایخانه‌ی دێكه‌ دانیشتین و له‌ پاش كفتوگۆ كردن له‌ گه‌ڵ دانیشتوانی چایخانه‌كه‌ سه‌باره‌ت به‌ پرس و هه‌واڵه‌كانی رۆژ هه‌ڵساین و به‌ره‌و باره‌گا كه‌وتینه‌رێ و له‌ دووری 50 ــ 100 مه‌ترێك له‌ باره‌گا زه‌لامێكم دی و وتم هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم بروانه‌ ئه‌و زه‌لامه‌ چاكێت و پانتوڵ له‌ به‌ره‌ چۆن سه‌یری باره‌گا ئه‌كات وابزانم تازه‌ هاتوو بۆ پێشمه‌رگایه‌تی یان سیخوره‌ نیردراوه‌ بۆ ئه‌م ناوچه‌یه‌و هاورێ وتی با لێی نزیك ببینه‌وه‌و كه‌ گه‌یشتینه‌ لای سڵاومان لێكردو زمانی ته‌ته‌ڵه‌ی ئه‌كردو وتی ئه‌مه‌ باره‌گای حزبی شیوعی عێراقه؟ وتمان به‌ڵی ئه‌ی تۆ كێێت ؟ وتی له‌ عێراق له‌لایه‌ن سوپاوه‌ گیرا بووم و هه‌لم بۆ ره‌خساو رامكردووه‌و به‌ره‌و ماڵه‌وه بۆ بلوجستانی ئێران ئه‌رۆم.
ــ ئه‌ی ئه‌م كتێبانه‌ی ده‌ستت چین؟ وتی من مامۆستام و حه‌زم له‌ خوێندنه‌وه‌یه‌.
وتمان فه‌رموو كاتی نان خواردنه‌ . وتی سوپاستان ئه‌كه‌م برسیم نییه‌و نیازی وا بروات و، نه‌مانهێشت وگلماندایه‌وه‌و بردمانه‌ باره‌گاو هاوری به‌هادین نوری به‌رپرسمان ئاگادر كرده‌و وتی : به‌ڵگه‌تان چییه‌ ئه‌م كابرایه‌ سیخوره‌و هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم وتی هاوری سیروان {ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب} ئه‌زانێت.
با لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌ گه‌ڵدا بكه‌ین ، من بووم به‌ خاوه‌نی لێپرسینه‌وه‌ به‌ ئاماده‌بوونی هاوریی كۆچكردو به‌رپرسی عه‌سكه‌ری ئیسماعیل دیكتاریۆڤ وتم : راستمان پێ بڵێ له‌ كوێوه‌ هاتووتیت؟ بۆچی هاتوویت؟ ئه‌م كتیبانه‌ی راگه‌یاندنی حزبی به‌عسه‌ و راست ناكه‌یت وئه‌ڵێت حه‌زم له‌ خویندنه‌و چونكه‌ له‌ هه‌ر كتێبێك 6 دانه‌ت پێیه‌ و، چیتر هه‌یه‌ هه‌مووی بخه‌روو پێش ئه‌وه‌ی رووتت بكه‌ێنه‌وه‌.
له‌ وه‌ڵامدا وتی : له‌ سه‌ربازگه‌ی ژاراوا هاتووم و، منیان ناردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بزانم ئه‌و شه‌ره‌ی نێوان حزبی دیموكراتی كوردستان ـ ئێران له‌ گه‌ڵ سوپای ئێران له‌ سه‌ر رێگای شاری بانه‌و شاری سه‌رده‌شت چۆنه‌و زیانیان چه‌نده‌ و، ئه‌فسه‌رێكی عێراقی ئه‌م كتێبانه‌ی پێدام و وتی پرۆپاگه‌نده‌ی شۆرش و حزبی به‌عسه‌ بڵاوی بكه‌ره‌وه‌و هیچی ترم پێ نییه‌و له‌ پاش كه‌مێك وتی رووتم مه‌كه‌نه‌وه‌ ته‌نها پسوڵه‌ی ده‌رچوون و گه‌رانه‌وه‌م بۆ كراوه‌و له‌ ده‌رپێ ژێره‌وه‌‌ هه‌ڵمگرتووه‌.
پرسیاره‌كانمان له‌ گه‌ڵ وه‌ڵامه‌كانی سیخوره‌كه‌ دا به‌ هاورێ به‌هادین نوری و كابرامان هێشته‌وه‌و بۆ رۆژی دووه‌م ئێمه‌ به‌ مه‌فره‌زه‌یه‌ك به‌ره‌و دۆڵی جافایه‌تی رۆشتین و، پاشان بیستمان هاورێ به‌هادین ئاگاداری برایانی حزبی دیموكراتی ئێران ( حدكا) كردووه‌و له‌ سه‌ر داوای ئه‌وان به‌ره‌ڵاكراوه‌.
هاورێ عه‌تا ئه‌ناسم : له‌ گه‌رمه‌ی تێكۆشان دژ به‌ دیكتاتۆرییه‌تی سه‌دام حسین و حزبی به‌عس له‌ دێی زێوه‌یی بناری شاخی پیرمه‌گرون بووین و ژماره‌مان كه‌م بوو له‌ پاش گفت وگۆ بریاردرا كه‌مین دابنێن بۆ ئۆتۆمێلێكی جێب قیاده‌و ئۆتۆمبیلێكی زیل ئێواران سه‌ربازه‌كان كۆ ئه‌كاته‌وه‌و ئه‌یانباته‌وه‌ بۆ سه‌ربازگه‌ی سوسێ ، ئه‌وه‌ بوو له‌ دێ ده‌رچووین به‌ره‌و ‌رێگای گشتی نێوان سلێمانی ــ دۆكان شۆربووینه‌وه‌ و، بریاره‌كه‌ وابوو هاورێیان حه‌مه‌ كه‌ریم و هیوا { محه‌مه‌د قادر} به‌ دوو كلاشینكۆڤ بۆ پردی سه‌ر رێكاكه‌ و ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب به‌ ئار بی كه‌ی — RBK –
و مولازم ماجد { عه‌لی مه‌هدی} كه‌ له‌ ئێستادا ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حزبی شیوعی عێراقه‌ به‌ كلاشینكۆڤێك له‌ دووری 150 مه‌تر له‌ رێگاكه‌ بۆ پشتگیری ( اسناد) و مامۆستا جه‌مال محه‌مه‌د ئه‌مین و یاسین قادر { له‌ شه‌ری سۆێله‌میش} شه‌هید بوو له‌ گه‌ڵ ستار عه‌ره‌ب كه‌ له‌و رۆژه‌دا نه‌خۆش بوو ـ 2 ـ هاورێی تر (به‌داخه‌وه‌) ناوه‌كانیان له‌ یادم نه‌ماون‌ به‌ چه‌كی جۆراوجۆر له‌ دووری 350 مه‌تر خۆیان قایم كرد.
هاورێیان حه‌مه‌كه‌ریم و هیوا گه‌یشتنه‌ بن پردكه‌ خۆیان حه‌شارداو له‌ پاش 15 ـ 20 خوله‌ك ئۆتۆمیلێكی به‌رازیلی له‌ رێی گشتی سلێمانی ـ دۆكان لایداو هاورێیان زۆر به‌ په‌له‌ چوونه‌ ناو ئۆتۆمبیله‌كه‌و یه‌كێكیان به‌ ده‌ستی ئاماژه‌ی كرد بچین به‌ره‌و لای هاورێیانی ترو له‌وی هه‌مومان یه‌كمان گرته‌وه‌و دڵمان خۆش بوو یه‌كێك له‌ پیاوه‌كانی رژێم و هاوسه‌ره‌كه‌ی كه‌وتنه‌ ده‌ستمان و، یه‌كسه‌ر لیژنه‌یه‌كمان پێك هێنا له‌ 3 من و مامۆستا جه‌مال و ئه‌وی تر له‌ بیرم نه‌ماوه‌و ده‌ستمان كرد به‌ لێكۆڵینه‌وه‌. من كچه‌كه‌م ناسییه‌وه‌و قوتابی زانكۆی سلێمانی بوو پێموت : ئه‌مناسیت وتی نه‌خێر : له‌ پیاوه‌كه‌مان پرسی تۆ كێێت و رۆڵت له‌ حزبی به‌عسدا چییه‌؟
وتی : ناوم (ع . ا) به‌عسی نیم ئاسنگه‌رم ، وتمان ئه‌ی ئه‌گه‌ر به‌عسی نیت چۆن ئه‌توانن له‌ رێی سه‌ره‌كی لابده‌ن و بوه‌ستن و خه‌یره‌ به‌م ئێواره‌یه‌ هاتوویت؟ ، ئه‌م كچه‌ بۆ له‌ گه‌ڵتایه ؟ وتی : من و ئه‌م كچه‌ حه‌زمان له‌ یه‌كتر كردووه‌و جێ شك نابه‌ین له‌ شار روومان له‌م ده‌شته‌ كردووه‌و قه‌ت به‌عسی نه‌بووم و من هاورێ عه‌تا ئه‌ناسم و ئه‌مناسێت ، له‌ ناوخۆمان گفتوگۆمان كردو ئه‌م پیاوه‌ ئه‌ڵێت هاورێ عه‌تا ئه‌مناسێت هه‌ردوكیان ئازاد بكرێن. كه‌ سوار ئۆتۆمبێله‌كه‌ بوو به‌ ده‌نگیكی به‌رز وتی سوپاسی حزبی شیوعی عێراق و هه‌موو شیوعییه‌كان ئه‌كه‌م جگه‌ له‌و ئه‌بو شواربه‌ و به‌ده‌ستی ئاماژه‌ی بۆ هاوری حه‌مه‌ كه‌ریم كرد دیاره‌ هاوری حه‌مه‌ كه‌ریم به‌ ده‌نگی به‌رز قسه‌ی ناشیرینی پێی وتبوو.
2/12/2020




شیوعییه‌كانی ده‌ربه‌ندیخان وتێكۆشانی بێوچان .. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

مێژووی شاری ده‌ربه‌ندیخان

له‌ ساڵانی 1947 ـ 1949 بیری شیوعییه‌ت له‌ سه‌ر ده‌ستی { عه‌لی ئه‌فه‌نی برین پێچ و حسه‌ین عه‌ول } فه‌راش ودانشتووی ده‌ربه‌ندیخان( سه‌لیم پیرك و كانی توو) چه‌كه‌ره‌ی كردو هه‌ر له‌و كاتانه‌دا به‌ هاوكاری مه‌لا ئه‌حمه‌د بانیخێڵانی { بابی سه‌رباز} و مه‌لا ئه‌سعه‌دی برای شانه‌یه‌كی حزبییان پێكهێناو مه‌ڵا ئه‌حمه‌دو مه‌لا ئه‌سعه‌د له‌ ناوچه‌كه‌دا به‌ هؤی ناوبانگی باوكیانه‌وه‌ مه‌ڵا قادری سۆفی ناودارو خۆشویست بوون و توانیان قۆناغ به‌ به‌ قۆناغ بیری شیوعییه‌ت بۆ دێهاتی ده‌وروپشتی بانیخێڵان و ئه‌و به‌ری سیروان واته‌ دێهاتی هۆرێن و شێخان بگوێزنه‌وه‌.
له‌ ساڵانی په‌نجاكان چه‌ندین كۆمپانیایی بیانی گه‌وره‌و بچوك روویان كرده‌ ده‌ربه‌ندیخان و ژماره‌ی كرێكاران په‌ره‌ی سه‌ندو له‌ پاش شۆرشی 14 ته‌موزی 1958 سه‌ندیكا ( نقابه‌) دۆوست كراو، له‌ ده‌ربه‌ندیخان (2) جۆر سه‌ندیكا هه‌بوو، كرێكاران ناوییان لێنابوو سه‌ندیكا بچكۆله‌كه‌ یان (زه‌رده‌كه‌) سه‌ر به‌ پارتی دیموكراتی كوردستان بوو، نزیكه‌ی 300-350 ئه‌ندامیان هه‌بوو ، سه‌ندیكا گه‌وره‌كه‌ {سووره‌كه‌} سه‌ر به‌ حزبی شیوعی بوو زیاتر له‌ 3300 ئه‌ندامی هه‌بوو ئه‌م به‌رێزان به‌رێوه‌یان ئه‌برد : 1ـ ئیبراهیم كه‌ریم { ابراهیم باقر ـ بابی سه‌وره‌} 2 ـ دنخا بازی { ابو یعقوب} 3 ـ عمر ره‌شید 4 ـ میخاییل 5 ـ سیادور ئه‌رمه‌نی سه‌ندیكاییه‌كی تری كرێكارانی ره‌ی هه‌بوو ئه‌ویش له‌ لایه‌ن شیوعی وپارتی به‌ریوه‌ ئه‌براو له‌ م به‌رێزانه‌ پێكهاتبوو( قادر ئه‌حمه‌د، حسه‌ێن فه‌تاح، نجم كاكه‌ سه‌عید، ابراهیم ئه‌لنه‌جارو عمر سریع).
له‌ ناو ئه‌و ژماره‌ زۆره‌ی كرێكاران ده‌یان كادرو سه‌دان شیوعی هه‌بوون و توانیان ژماره‌یه‌ك كۆمیته‌ و شانه‌ دروست بكه‌ن و جێی ده‌ستیان دیار بوو.
شیوعییه‌كان له‌درۆستبوونی حزبه‌كه‌یان وله‌ هه‌موو كاته‌كاندا ده‌ربری ئاوات و خواست و ئازاره‌كانی گه‌ل بوون و، سه‌ره‌رای سه‌ختی بارودۆخی وڵات به‌ هۆی رژێمه‌ سه‌ركوتكه‌رو خوێنرێژه‌كان و داموده‌زگا داپلۆسێنه‌ره‌كانێه‌وه‌ ‌ شیوعیه‌كان له‌ ریزی پێشه‌وه‌ بوون بۆ به‌رگری كردن له‌ گه‌ل و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی و به‌ گیانی ئازایه‌تی و خۆبه‌ختكردن و له‌ ناو جه‌رگه‌ی ئاگری دوژمنان تیكۆشاون بۆ له‌ ناو بردنی كۆنه‌په‌رستی و دیكتاتۆرییه‌ت و رژێمه‌ خوێنرێژه‌كان و، بۆ وه‌دیهێنان و جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركه‌كانی گه‌ل و نیشتمان و ئازادی و سه‌ربه‌ستی، ‌ جه‌ماوه‌ریان هانداوه‌و به‌ تایبه‌ت كرێكاران و زه‌حمه‌تكێشان و هه‌موو چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا.
بۆ ئه‌وه‌ی ره‌نج و تیكۆشانی شیوعییه‌كان ون نه‌بێت هه‌وڵ ئه‌ده‌م ناوه‌ ناوه‌ باسیان بكه‌م به‌تایبت شه‌هیده‌كان و كۆچكردووه‌كان و، لێره‌دا باسی دوو شیوعی قاره‌مانی شاری ده‌ربه‌ندیخان ئه‌كه‌م :
ــ*هاورێ عه‌لی ئه‌حمه‌د سه‌عید له‌ خێزانێكی هه‌ژار له‌ شاری هه‌ڵه‌بجه‌ له‌ 1/7/1930 چاوی به‌ دنیا هه‌ڵهیناو، له‌ به‌ر ده‌ست كورتی خێزانه‌كه‌یان و بۆ یارمه‌تێدانی براو كه‌سوكاری له‌ پۆلی شه‌شی سه‌ره‌تایی ده‌ستی له‌ خوێندن هه‌ڵگرت و، شان به‌ شان له‌ گه‌ڵ براكانی تری : حه‌مه‌ ره‌شیدو عمرو مسته‌فا كه‌وته ‌كاركردن و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ هاتووه‌ته‌ ده‌ربه‌ندیخان و له‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی به‌نداوی ده‌ربه‌ندیخان ( ره‌ێ) دامه‌زراوه‌.
*ــ هاورێ عه‌لی مرۆڤێكی دڵپاك و ده‌ستپاك و مرۆڤدۆست بوو، له‌ كاروباری حزبایه‌تی نموونه‌ی ئازایه‌تی و خۆراگری ولێهاتوویی بوو، رووخۆش و قسه‌خۆش و، به‌ شاهیدی خه‌ڵك و جه‌ماوه‌ری شار سه‌نگ و قورسایی گه‌وره‌و زۆری له‌ ناو كۆمه‌ڵگادا هه‌بوو، كه‌سێكی به‌ هه‌ڵوێست ونیشتمان په‌روه‌رو تێكۆشه‌رو دڵسۆز بوو بۆ گه‌ل ونیشتمان و حزبه‌كه‌ی و، ئه‌و كارانه‌ی پێی سپێردراوه‌ زۆر به‌ دڵسۆزی و له‌ ناخی دڵه‌وه‌ جێبه‌جێی كردوون
هاورێ عه‌ڵی له‌ گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی ئایشه‌ عه‌بدولقادر ئه‌حمه‌د خاونی كچێك به‌ناوی پرشنگ 6 كور به‌ ناوه‌كانی : ئه‌حمه‌د، محه‌مه‌د، یاسین، ته‌حسین، به‌هێز و به‌رێز. ( جێیداخه‌ ته‌حسینی جوانه‌مه‌رگ زوو هه‌موومانی به‌جێهێشت و كۆجی كرد).
هاورێ عه‌ڵی تێكۆشه‌ر له‌ به‌ر ئازایه‌تی و راپه‌ره‌ندنی كاروباری حزبی دووچاری گرتن و ئه‌شكه‌نجه‌ بووه‌وه‌و بۆ ماوه‌ی (2 ساڵ و 9 مانگ) له‌لایه‌ن پارتی دیموكراتی كوردستان له‌ رانیه‌ و تاقمی ئه‌لنور& ( جه‌لالییه‌كان) له‌ سلێمانی ‌و 3 جار له‌لایه‌ن رژێمه‌كانی عێراق بۆ 4 مانگ و 5 مانگ و 9 مانگ گیراوه‌و نموونه‌ی خوراگری بووه‌و نهێنییه‌كانی حزب و هاورێیانی پاراستووه‌و سه‌ربه‌رزانه‌ دوژمن به‌زێن بووه‌و، له‌ 23/12/1973 كۆچی دوای كرد.
*ــ نه‌جیب شیخ محه‌مه‌د مه‌لا قادر : له‌ ساڵی 1952 له‌ خێزانێكی هه‌ژار له‌ گوندی بانیخێڵانی ده‌ربه‌ندیخان چاوی بۆ ژیان هه‌ڵهێنا، به‌ هۆی نه‌داری و بۆ یارمه‌تیدانی خێزانه‌ گه‌وره‌كه‌یان له‌ پۆلی 3 ی ناوه‌ندی ده‌ستی له‌ خوێندن هه‌ڵگرت و بۆ به‌ كرێكارو هێشتا مێرمنداڵ بوو چووه‌ شاری به‌غداو كرێكاری ئه‌كردو دیسانه‌و گه‌رایه‌وه‌ بۆ ده‌ربه‌ندیخان و له‌و ساڵانه‌دا په‌یوه‌ندی به‌ حزبی شیوعی عێراقه‌وه‌ كرد. له‌ گه‌ڵ هاورێ له‌تیفی شیوعی برای یه‌كیان گرت، هاورێ نه‌جیب مرۆڤێكی بێگه‌ردو خاوێن و رووخۆش و ده‌م به‌ پێكه‌نین و نه‌ترس، هێشتا مناڵ بوو چالاكانه‌ ئیشوكاری حزبی ئه‌نجام ئه‌دا و، له‌و ته‌مه‌نه‌وه‌ بۆ به‌ پردێك له‌ نێوان شارو دێهاته‌كان ، له‌ نیوان ( رێكخراوی شاری ده‌ربه‌ندیخان و لێژنه‌ی جوتیاران) و نامه‌و پیتاكی و شتومه‌كی سه‌ربازی بۆ لقی 10 تێكوشه‌ر بۆ ده‌ره‌وه‌ی شار ئه‌گوێزایه‌وه‌ و له‌ ده‌ره‌وه‌ش نامه‌و به‌ڵگه‌نامه‌كانی حزبی بۆ رێكخراوی شار ئه‌هێنا.
له‌ سالی 1970 به‌ بۆنه‌ی یادی { 100 ساڵه‌ی له‌ دایكبوونی زاناو بلیمه‌تی مرۆڤایه‌تی فلادیمیر ئیلیتچ لینین} به‌ هاوكاری هاورێیان و به‌ ئاشكه‌را دارو دیواری شاری به‌ دروشمه‌كانی حزب رازانده‌وه‌ به‌ جۆرێك دوژمنانی شیوعییه‌ت تۆقینه‌وه‌ و، هه‌ر له‌و رۆژه‌داو به‌ فیتی ناحه‌زان كاتێك له‌ چایخانه‌كه‌ی كه‌مپی خواره‌وه‌ دانیشتبوو معاونی پۆلیس كه‌ له‌ هه‌مان كاتدا معاونی ئه‌من بوو ( نه‌سره‌ندین عه‌لی) هاتوو زلله‌یه‌كی كێشا به‌ بنا گوێی هاورێ نه‌جیب و، هاورێش به‌ تووره‌ییه‌وه‌ وه‌لامی دایه‌وه‌و معاون تووشی ترس و له‌رز بوویه‌وه‌ پاشه‌كشێ كردو زانی كار له‌ كار ترازاوه‌ه‌و شیوعییه‌كانی ده‌ربه‌ندیخان و وارماوه‌ نیازی توڵه‌سه‌ندوه‌یان هه‌یه‌ معاون كه‌وته‌ په‌له‌ قاژه‌و كرنووشی بۆ حزب و هاورێیان بردو داوای لێبوورنی كرد.
به‌ڵێ ، له‌ به‌ر زیته‌ڵی و كاركردن و ئه‌نجامدانی چالاكی دۆژمنان و پیاوه‌كانی رژێم كه‌وتنه‌ چاودێرێكردن و راونان و گرتنی و ، پاشان هه‌لی بۆ ره‌خساو حزب ره‌وانه‌ی ده‌ره‌وه‌ی كردو چووه‌ مۆسكو له‌ { په‌یمانگه‌ی زانستی كؤمه‌ڵایه‌تی} وه‌ك كادیرێك ده‌ستی به‌خوێندن كردوو، له‌ ساڵی 1979 رژێمی به‌عس ده‌ستیكرد به‌ شاڵاوێكی پۆلیسی و خوێنرشتن دژ به‌ شیوعییه‌كان و له‌و كاته‌نادا هاورێ نه‌جیب گه‌رایه‌وه‌و رووی كرده‌ شاخ و بوو به‌ پێشمه‌رگه‌و كادیرو ‌ لێپرسراو كه‌ دوژمنان زانیان هاورێیه‌كی به‌ تواناو لێهاتووه‌و چالاكه‌و له‌ رۆژانی قه‌سابخانه‌كه‌ی پشتاشان‌ بۆسه‌یه‌كی ترسنۆكانیان بۆ خۆی و هاورێیانی داناو له‌ 2/5/1983 به‌ ده‌ستی ناپاك و چه‌په‌ڵی ناپیاوان له‌ گه‌ڵ كاملی ئه‌حمه‌د سه‌مینی كانی ساردی شه‌هید كران.
هاورێ نه‌جیب له‌ گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی حه‌میده‌ حه‌سه‌ن خاوه‌نی كورێكن به‌ناوی ( ساریژ).

18/11/2020
*&* تاقمی النور به‌ جه‌لالییه‌كان ئه‌وترا كه‌ له‌ ساڵی 1966 چوونه‌ پاڵ حكومه‌ت و، رۆژنامه‌یه‌كیان به‌ ناوی النور ده‌ركرد بۆیه‌ به‌و ناوه‌ش ئه‌ناسران.

ية




چیتر خه‌ڵك چه‌واشه‌ مه‌كه‌ن .. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ گه‌ڵ هه‌ر كۆسپ و ته‌گه‌ره‌یه‌ك رووبدات سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و سه‌رۆكایه‌تی حكومه‌ت ئه‌گه‌رێنه‌وه‌ بۆ قه‌وانه‌ سوواوه‌كه‌و قسه‌ی بریقه‌دار وباسكردنی شایسته‌كانی خه‌ڵكی كوردستان و هه‌ڵكێشانی ئاخ به‌رامبه‌ر ره‌فتاری لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی عێراق به‌ عه‌ره‌بی سوننه‌و عه‌ره‌بی شیعه‌ كه‌ له‌ پشته‌وه‌ به‌ خه‌نجه‌ر له‌ پشتی گه‌لی كوردستانیانداوه‌ به‌بێ ره‌چاوكردنی به‌هاكانی پێكه‌وه‌ ژیان و هاوبه‌شی وبنه‌ماكانی سیستمی فیدراڵی و ده‌ستووری عێراق و هه‌موو ئه‌م جۆره‌ قسانه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ‌ خۆڵ بكه‌نه‌ چاوی خه‌ڵك و چه‌واشه‌یان بكه‌ن.
سه‌رۆكایه‌تی ھەرێم و سه‌رۆكایه‌تی حکومەتی کوردستان سوور بوون لە سەر قۆرخکاری دەسەڵات و نیازیان وابوو کوردستان بکەنە (موڵکی) خۆیان و تاكه‌ حزبێك و، گوێ بە کەس نەدەن و، ھەر لەو روانگەیەوە بایەخیان بە مۆسته‌شار جاش و خاین و ترسنۆکی ھەڵاتوو پاشماوەی حیزبی بەعس و رژێمە خوێناوییەکەی سەدام حوسێن دا بە ناوی سوننەوه‌و ‌، ھەر ھەموو ئەمانە لە سەر بژێوی خێزانی پێشمەرگەو ھەژارو کرێکارو جوتیارو خەڵکی بێ دەرامەتی کوردستان نانیان ئه‌خواردو ئێستاش هه‌ر ئه‌خۆن و ، جێی خه‌وتن حه‌وانه‌وه‌و ئه‌من و ئاسایشیان بۆ دابێن كراوه‌، له‌ پاڵ عه‌ره‌بی سوننه‌ بایه‌خی زۆرتان دا به‌ عه‌ره‌بی شیعه‌و به‌رژه‌وندی خۆتان كرنووشتان بۆیان برد،
ئێوه‌ خۆتان سه‌رچاوه‌ی نه‌هامه‌تییه‌كانی گه‌لی كوردستانن و، هه‌ر خۆتان خاوه‌نی حكومه‌تێكی ئیفلیجن و قه‌ت ناتوانن خواست و داوای هاوڵاتیان بهێننه‌دی و، ئێوه‌ درێژه‌پێده‌ری ئه‌و حكومه‌ته‌ن كه‌ به‌ خواست و ئاره‌زووی چه‌ند هه‌رزه‌ی كاڵفام و وه‌زیرێكی تا سه‌ر ئێسقان دز نه‌وتی كوردستانتان بۆ ماوه‌ی (50) ساڵ به‌بێ به‌رامبه‌ر داوه‌ به‌ توركیای داگیركه‌ر.
به‌ستنه‌وه‌ی كوردستان به‌ توركیا زۆر مه‌ترسیداره‌ و، حكومه‌ت به‌رامبه‌ر به‌ توركیا بێده‌نگه‌و، له‌ جیاتی حكومه‌ت پارتی دیموكراتی كوردستان خاوه‌ن بریاره‌و ، كێشه‌ دروست ئه‌كات و، هێز به‌ملاو ئه‌ولا بڵاو ئه‌كاته‌وه‌و، شه‌ر له‌ خزمه‌تی توركیا به‌رپا ئه‌كات. و، ئه‌وه‌ی رۆژى 12/11/2020 له‌ پەرلەمانى عێراق بە زۆرینەى دەنگى شیعەو سونەکان یاسای وەرگرتنی قەرزیان بەبێ رەزامەندى کوردو په‌سه‌ند كردو ئه‌وه‌ش ره‌نگدانه‌وه‌ی پێده‌سه‌ڵاتی و نه‌بوونی سه‌ربه‌خۆیی حكومه‌ته‌.
حكومه‌تی كوردستان بایه‌خی زۆری به‌ عه‌ره‌بی سوننه‌داو، هه‌ولێر ئێستاشی له‌ گه‌ڵدا بێت بووه‌ به‌ مۆڵگای به‌عسییه‌ خوێنرێژه‌كان و ئه‌مه‌ش له‌ به‌ر خاتری كۆنه‌په‌رست و دیكتاتۆره‌كانی ناوچه‌كه‌ و ئه‌مریكاو، هه‌ر حكومه‌تی كوردستان بوو بایه‌خی به‌ حزبه‌ شیعه‌كانی پشكپشكێنه‌ داو هه‌موو كات باسی له‌ ته‌وافق و سازان و شه‌راكه‌ت كردووه‌.
حكومه‌تی كوردستان ئه‌وه‌نده‌ شاندی نارده‌ به‌غداو هه‌موو جاریكیش بڵاو ئه‌كرایه‌وه‌ گوایه‌ گیروگرفته‌كانی نێوان هه‌ولێرو به‌غدا چاره‌سه‌ر بوون و رێككه‌وتنیان واژوو كردووه‌ راست ده‌رنه‌چوون كه‌س گوێیان لێناگرێت و به‌ درۆزن و ساخته‌چی فیڵباز ناویان ئه‌به‌ن و، خاڵی سه‌ره‌كی ئه‌وه‌یه‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رۆژانه‌ ــ 250 ــ هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ره‌وانه‌ی به‌غدا بكات بۆ كۆمپانیای (سۆمۆ) له‌ به‌رمبه‌ریشدا حكۆمه‌تی ناوه‌ند پشكی ساڵانه‌ی هه‌رێم (بودجه‌) و مووچه‌ی مامۆستایان و فه‌رمانبه‌ران دابین ئه‌كات.
.بۆئه‌وه‌ی بوار به‌ حكومه‌ت و كه‌سانی تر نه‌درێت یاری به‌ هه‌ست و سۆزی هاوڵاتیانی كوردستان بكه‌ن و دوور بن له‌وه‌ی خه‌نجه‌ریان لێبدرێت پێویسته‌ :
داوا له‌ توركیا بكریت له‌ خاكی كوردستان بچێته‌ ده‌ره‌وه‌ و، هه‌رچی بنكه‌ی سه‌ربازی و سیخوری هه‌یه‌ بباته‌وه‌.
هه‌لوه‌شانده‌وه‌ی رێككه‌وتنه‌ (50) ساڵه‌ بر شه‌رمه‌زارییه‌كه‌ له‌ گه‌ڵ توركیاو چیتر نه‌وتی كوردستانی به‌ خۆرایی پێنه‌درێت.
ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌و رێككه‌وتنه‌ی توركیا به‌شدار بوون بدرێنه‌ دادگاو سزا بدرێن چونكه‌ ئه‌و كاره‌ له‌ ژێر په‌رده‌وه‌و به‌ دزی و به‌بێ ره‌زامه‌ندی گه‌لی كوردستان و په‌رله‌مانی كوردستان كراوه‌.
حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رۆژانه‌ ــ 250 ــ هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ره‌وانه‌ی به‌غدا بكات بۆ كۆمپانیای (سۆمۆ) .
وازهێنان له‌ هه‌ره‌شه‌و قسه‌ی نابه‌جێ وتومه‌ت دابه‌شكردن به‌ سه‌رئه‌م و ئه‌و.
نه‌هێشتنی ره‌واڵه‌تی دزیی و گواستنه‌وه‌ی نه‌وت به‌ ئاره‌ززی به‌رپرسانی باڵا.
دوور كه‌وتنه‌وه‌ له‌ كۆبوونه‌و له‌ گه‌ڵ حزبه‌كانی كوردستانو هه‌وڵ بده‌ن كۆتایی به‌ كات به‌ سه‌ربردن بهێنن.
نابێت حزبه‌ كانی كوردستان له‌ كرده‌وه‌كانی حكومه‌ت بێده‌نگ بن.
پێویسته‌ حكومه‌تی كوردستان وریا بێت و باش بزانێت قه‌ت رۆژێك له‌ رۆژان سوننه‌ به‌عسییه‌كان و تاقمی سه‌دام حوسه‌ێن و حه‌سه‌ن عه‌لی مجیدو نوری مالكی و هادی عامری و خیدر عه‌بادی دۆستی كورد نه‌بوون و حه‌زناكه‌ن كورد پێشبكه‌وێت و به‌ ئاسووده‌یی ژیان به‌سه‌ر ببات.
15/11/2020

.




كیشه‌كانی كوردستان به‌ره‌و كوێ؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

كێشه‌كانی كوردستان زۆرن و چه‌ندین ساڵه‌ به‌ هۆی سیاسه‌تی چه‌وتی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و سه‌رۆكایه‌تی حكومه‌تی كوردستان و به‌رپرسانی هه‌ردوو حزب ( پارتی و یه‌كێتی) كه‌ خاوه‌ندارێتی هێزی پێشمه‌رگه‌ی 70 و 80 ئه‌كه‌ن كێشه‌و گرژییه‌كان كه‌ڵه‌كه‌یان كردووه‌و رۆژ له‌ دوای رۆژ ته‌شه‌نه‌ ئه‌كه‌ن و به‌رپرسان‌ به‌ درۆو ده‌له‌سه‌و پینه‌و په‌رۆوقسه‌ی هیچ و پوچ و بریقه‌دار خۆڵ ئه‌كه‌نه‌ چاوی خه‌ڵكه‌وه‌و فریویان ئه‌ده‌ن و برینه‌كانیان قوڵتر ئه‌كه‌نه‌وه‌و بۆ نمونه‌ ئه‌م خاڵه‌ ساكارو سه‌ره‌تاییانه‌و كه‌ له‌م رۆژانه‌دا كێشه‌و گرژییه‌كان گه‌یشتوونه‌ته‌‌ لوتكه‌و پێویستی به‌ چاره‌سه‌ركردنی كتوپره‌ ئه‌گینا ئه‌ته‌قنه‌وه‌و ئه‌و كات ته‌رو وشك پێكه‌وه‌ ئه‌سوتێت و زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م هاوڵاتیانی كوردستانه‌.
به‌رپرسانی ده‌سه‌ڵات باس له‌ ئازادی ئه‌كه‌ن به‌ڵام كام ئازادی؟ گرتنی هه‌ره‌مه‌كی رۆژنامه‌نووسان و چالاكه‌وان وخه‌ڵكی سڤیل، ئه‌وانه‌ی داكۆكی له‌ راستی ئه‌كه‌ن و داوای موچه‌و مافی ره‌وای خۆیان ئه‌كه‌ن و داكوكی له‌ خاكی كوردستان ئه‌كه‌ن و نایانه‌وێت نیشتمانیه‌كه‌یان بكه‌وێته‌ ژێر ده‌ستی دوژمنان كه‌ له‌ زۆر قۆڵه‌وه‌ چاویان برێوه‌ته‌ خاك و سامانی وڵات.
له‌ ساڵانی پێشوودا ژماره‌یه‌ك خه‌ڵك له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ له‌ ناوبراون وه‌ك شه‌هیدان : به‌كر عه‌لی ، سۆرانی مامه‌ حه‌مه‌، سه‌رده‌شت عوسمان، كاوه‌ گه‌رمیانی، وداد حوسه‌ین و خه‌ڵكی تریش و، ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ هیچ بكوژێك نه‌گیراوه‌و، ئه‌وه‌ش زۆر مه‌ترسیداره‌و رێگا خۆشكه‌ره‌ بۆ ئه‌نجامدانی كرده‌وه‌ی چه‌په‌ڵترو، ئه‌وه‌تا به‌ ئاشكراو به‌ به‌رچاوی خه‌ڵكه‌وه‌ له‌ دهۆك و هه‌ولێر ره‌شبگیرییه‌و، له‌ هه‌موو شتێكیش سه‌یرتر ئه‌وه‌یه‌ ئه‌ڵێن به‌ پێی فه‌رمانی دادگا گیراون و، هه‌ر زوو خۆیان وه‌ك پیشه‌ی هه‌میشه‌ییان به‌درۆ ئه‌خه‌نه‌وه‌چونكه‌ دادوه‌ر فه‌رمانی ئازادكردنی هه‌ندی كه‌سی داوه‌ به‌ڵام تا هنوكه‌ ئازاد نه‌كراون

نه‌وت كێشه‌ی سه‌ره‌كییه‌و،پێش هه‌موو شتێك نه‌وتی كوردستان هه‌رزان فرۆش ئه‌كرێت بۆ ئه‌وه‌ی گیرفانی به‌رپرسان و خاوه‌ن كومپانییه‌كان گه‌رم بكاته‌وه‌و تا ئێستا خه‌ڵك داوا ئه‌كه‌ن په‌رده‌ له‌ سه‌ر نهێنییه‌كانی رێكه‌وتنه‌ پر شه‌رمه‌زارییكه‌، پێشكه‌شكردنی ( نه‌وتی كوردستان به‌ توركیا بۆ ماوه‌ی 50 ساڵ) هه‌ڵماڵرێت به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجه‌ به‌رپرسانی ده‌سه‌ڵات له‌ ئاستی ئه‌و پرسه‌ گرنگه‌ خۆیان مه‌ڵاس داوه‌و كار بۆ گه‌وجاندنی هاوڵاتیان ئه‌كه‌ن.
مۆچه‌ هات ، مۆچه‌ نه‌هات، موچه‌ دوو هه‌فته‌ دوا ئه‌كه‌وێت، به‌غدا پاره‌ی نه‌ناردووه‌، عێراق بریاریداوه‌ مۆچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی كوردستان وپێشمه‌رگه‌ ره‌وانه‌ بكات، ئه‌م قه‌وانه‌ رۆژانه‌ ئه‌بێسترێن و به‌رپرسان یاری به‌ وشه‌و ده‌روونی خه‌ڵكه‌وه‌ ئه‌كه‌ن و رایان ئه‌هێنن بۆ ئه‌وه‌ی بزانن مانگ له‌ كوردستان زیاتر له‌ 60 رۆژه‌و چونكه‌ حكومه‌ت ئیفلیجه‌و ناتوانێت مووچەی مانگانەی فەرمانبەرانی خۆی بدات.
له‌ رووی په‌روه‌رده‌وه‌ رۆژێك خوێندنه‌ له‌ قوتابخانه‌كان و ، رۆژێكی تر خوێندن به‌ ئۆنلاینه‌ و، به‌ ناوی كۆرۆناوه‌ ده‌سه‌ڵات سه‌ری لێشێواوه‌و نازانن پرۆسه‌ی خویندن به‌رێوه‌ به‌رن و،خوێندنی ئۆنلاین پێویستی به‌ داتا ( كۆمپیوته‌ر) و ئێنته‌رنێت هه‌یه‌ و ئه‌وه‌ش بۆ خه‌ڵكی هه‌ژارو كه‌م درامه‌ت زۆر ئاسته‌مه‌و زۆر جار كاره‌با نییه‌و ، له‌ وڵاتانی پێشكه‌وتوو قوتابخانه‌كان كۆمپیوته‌ر بۆ قوتابیان ئاماده‌ ئه‌كه‌ن و له‌ كوردستان مه‌حاڵه‌و حكومه‌تناتوانێت ئه‌و كاره‌ بكات و‌ ته‌نانه‌ت بیریش له‌وه‌ بكاته‌وه‌و، هه‌ر له‌ میانی په‌روه‌رده‌دا مامۆستان داوای موچه‌ی‌ مانگانه‌ ئه‌كه‌ن له‌ گه‌ڵ ئه‌و پاره‌و مافانه‌یان كه‌ چه‌ند ساڵه‌ راگیراوه‌.
له‌ رووی ئاسایشه‌وه‌ گرژی زۆره‌و په‌نگی خواردوه‌ته‌وه‌و داوا ئه‌كرێت رێ له‌ ته‌قینه‌وه‌ی گرژییه‌كان بگیرێت و، هه‌موو ئه‌زانن له‌ كوردستان ئه‌نجومه‌نێك به‌ناوی نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه‌و، ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ وه‌ك خۆیان باسیان كردووه‌و له‌ 5 كه‌س پێكێێت دووانیان پارتییه‌ و سیانیان یه‌كێتییه‌و، له‌ هه‌فتی رابۆدوودا ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ راگه‌یاندراوێكی بڵاو كردووه‌و گوایه‌ كاری تیرۆریستی ده‌رهه‌ق به‌م وبه‌و كراوه‌و، له‌ پاش رۆژیك 3 كه‌سه‌كه‌ی یه‌كێتی به‌ درۆیان خسته‌وه‌و وتیان ئێمه‌ ئاگامان له‌و جۆره‌ كارانه‌ نییه‌و، راگه‌یاندنه‌كه‌ش راست نییه‌.
كاره‌سانه‌ ئه‌نجومه‌نی نه‌ته‌وه‌یی درۆ بكات و ئاره‌زوومه‌ندانه‌ تاوان دابه‌ش بكات و، هه‌موو لایه‌ك سوور ئه‌زانێت ماوه‌یه‌كی دوورو درێژه‌ پارتی دژایه‌تی پارتی كرێكارانی كوردستان PKK ئه‌كات و، زۆر كه‌ره‌ت به‌رپرسه‌ باڵاكانی پارتی پ.ك.ك یان به‌ میوان داناوه‌و، له‌م رۆژانه‌دا به‌ تایبه‌تی له‌ پاش رێكه‌وتنی عێراق و هه‌ریم له‌ سه‌ر شه‌نگال كه‌ به‌ فیتی ئه‌مریكا رێكخرابوو ئاڵۆزییه‌كان زیادیانكردووه‌و خه‌ڵكی شه‌نگال به‌و رێكه‌وتنه‌ نارازین و ئه‌ڵێێن : ئێمه‌ هه‌ر رێككه‌وتنێك به‌بێ خه‌ڵكی شه‌نگال بكرێت پێێ قایل نابین ئه‌مه‌ له‌ لایه‌ك و له‌لایه‌كی تریشه‌وه‌ پارتی له‌ ناوچه‌كانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی خۆی جوله‌ی به‌ هێزه‌كانی كردووه‌و بمانه‌وێت و نه‌مانه‌وێت توركیا ده‌ستی باڵای هه‌یه‌ له‌ تێكدانی بارودۆخی كوردستان بۆیه‌ پێویسته‌ رێگا له‌ به‌رده‌م شه‌ری كورد له‌ گه‌ڵ كورد بگیرێت و چیتر توركیا خاكی تری كوردستان داگیر نه‌كات.

2/11/2020




هه‌ڵگرتنی بازۆكا به‌بێ راهێنان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :

له‌ مانگی كانونی دووه‌م ( جه‌نیوه‌ری) 1980 له‌ زه‌ڵی به‌ره‌و دۆڵی جاڤایه‌تی به‌رێكه‌وتین و له‌ یه‌كه‌مین رۆژدا له‌ دێی بێتوش بووین و له‌ پاش دوو رۆژ گه‌یشتینه‌ چۆخماخ وشه‌و له‌وێ ماینه‌وه‌و، به‌یانی زوو به‌ره‌و قزله‌ر چووین له‌وێ نان و چامان خواردو له‌و رۆژانه‌دا مێرگه‌پان به‌ گوڵ و گولزار زۆر قه‌شه‌نه‌گ و رازاوه‌ بوو له‌پاش قاوه‌ڵتی و پشوودانێكی كورت روومان له‌ شاخی پیره‌مه‌گرون كردو به‌فر هه‌مووی داگیركردبوو زۆر سارد بوو من لوله‌یه‌كم پێ بوو به‌ناو بازۆكا له‌ گه‌ڵ سێ گولله‌ی زۆر قورس و بۆ یارمه‌تیدانم گوله‌ی جواره‌م به‌ هاورێ وه‌ست جه‌مال بوو، زۆر ناخۆش بوو به‌فر تا بینه‌قاقه‌م هاتبوو هاورێ دوكتۆر فارس ره‌حیم قسه‌خۆش بوو بۆ خۆشی له‌ ناوه‌راستی شاخه‌كه‌ بووین وتی ئێستا شوڵێك له‌و شاعیره‌ هه‌ڵنه‌گرین كه‌ وتوویه‌تی { پیره‌مه‌گرون موقه‌ده‌سی} و هه‌رچۆنێك بوو گه‌یشتینه‌ سه‌ر شاخ و گزه‌ بایه‌كی زۆر ساردی هه‌بوو به‌ په‌له‌ سه‌ره‌وخوار بووینه‌وه‌ به‌ره‌و دێی زێوه‌و نانی نیوه‌رۆومان خواردو بۆئیواره‌ بزنێكمان كری و ده‌ستمانكرد به‌ گۆشت پرژاندن وهاورێ عه‌لی بچكۆلی شه‌هید مام عوسمان له‌ گه‌ڵ دوكتۆر فارس به‌ قسه‌ی خۆش دانیشتنه‌كه‌یان خۆش كردبوو.
له‌ زێوێ چووین بۆ دێی قه‌ره‌چه‌تان له‌ نزێك رێگای دۆكان ــ سلێمانی و شه‌و له‌وی خه‌وتین و به‌یانی زوو له‌ دێ ده‌رچووین به‌ره‌و داماێنی شاخی پیره‌مه‌گروون نه‌وه‌ك سوپاو جاش ده‌وری دێكه‌ بگرن و دێكه‌ زۆر له‌ رێی سه‌ره‌كی دۆكان ـ سلێمانی نزیك بوو سوپاو جاش به‌ ئاسانی ده‌وره‌ی دێكه‌یان ئه‌داو ، له‌ شوێنی مانه‌وه‌كه‌مان بووین هاورێ شیخ ره‌سول بانگی كردم و وتی گۆێ بگره‌ و منیش گۆێم گرت و تم گوێم له‌ ده‌نگی كاره‌بزنه‌ و هاورێ مه‌ناف و یه‌كێكی ترمان نارد بۆ ئه‌و شوێنه‌ ده‌نگه‌كه‌ی لێوه‌یێت و له‌ پاش كه‌مێك له‌ گه‌ڵ بێچوه‌ ئاسكێك هاتنه‌وه‌و به‌ هۆێ ئه‌وه‌ی ده‌ستی به‌ر ته‌ڵه‌ كه‌وتبوو ده‌ستی شكابوو، هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم وتی سه‌ری نه‌برن و خاوه‌نی هه‌یه‌ و له‌ ده‌ورو به‌ری نیوه‌رۆ پیاوێك هات و لێمان پرسی بۆ كوێ ئه‌رۆێ و، له‌ وه‌ڵامدا وتی ته‌ڵه‌م ناوه‌ته‌وه‌و ئه‌رۆم بزانم هیچی گرتووه‌ و، هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم وتی ته‌ڵه‌كه‌ ئه‌م ئاسكه‌ی گرتووه‌ فه‌رموو بیبه‌و پیاوه‌كه‌ش یه‌كسه‌ر وتی سوپاستان ئه‌كه‌م سه‌رتان نه‌بریوه‌و بۆ من پاره‌یه‌كی باش ئه‌كات و هه‌ر ئیستا ئه‌چم و نان مه‌خۆن خرتێكتان بۆ ئه‌هێنم و، زۆری پێ نه‌چوو پیاوه‌كه‌ له‌ گه‌ل خرته‌كه‌و نان و خوێ گه‌رایه‌وه‌و خرته‌كه‌ سه‌ربراو ده‌ستمان كرد به‌ گۆشت برژاندن و ئیواره‌ دره‌نگ گه‌راینه‌وه‌ ناو دێی قه‌ره‌چه‌تان و شه‌و خه‌وتین و بۆ بیانێیه‌كه‌ی دیسانه‌وه‌ زوو ده‌رچووین و له‌ دامێنی شاخه‌كه‌ ماینه‌وه‌و له‌ پاش نیوه‌رۆ هه‌واڵێك گه‌یشت كه‌ سوپاو جاش نیازیان وایه‌ ناوچه‌كه‌ كۆنترۆڵ بكه‌ن و ، ئێمه‌ش ژماره‌مان كه‌م بوو و چه‌كه‌كانمان خراپ بوون بۆیه‌ بریاردرا بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ دوڵی جافایه‌تی چونكه‌ ئه‌وێ سه‌خت و دوورتره‌ له‌ دوژمن.
به‌ هۆی زۆری به‌فر له‌ سه‌ر شاخی پیره‌مه‌گرون بریاردرا له‌ دوڵی نادر بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ قزله‌رو، ناچار بووین ئه‌و بریاره‌ بده‌ێن و، دۆڵی نادر نزیكه‌ له‌ كانه‌ به‌رده‌كانی سه‌رچناری سلێمانی و، ده‌وری كاتژمێر چواری ئێواره‌ له‌ قه‌ره‌چه‌تان كه‌وتینه‌ری و له‌ پاش چوار پینج كاتزمێر گه‌یشتینه‌ دۆڵی نادرو ئه‌وه‌نده‌ دوورو درێژ بوو هه‌ر ئه‌رۆیشتین و كۆتایی نه‌ده‌هات و، هاورێیان زۆر ماندوو شه‌كه‌ت بوون و هاورێ شیخ ره‌سوڵ وریا بوو بانگی كردم و وتی هه‌ندی له‌ هاورێیان خۆیان لێكه‌وتووه‌و رێئه‌كه‌ن و، منیش سه‌یری هاورییانم كرد خه‌وتبوون و به‌ده‌م خه‌وه‌وه‌ رێیان ئه‌كردو به‌و بارودوخه‌ دژواره‌ به‌رده‌وام بووین تا گه‌یشتینه‌ دۆڵی ئه‌باسان له‌ نێوان سه‌رچنارو مێرگه‌ پاان و له‌ كازێوه‌دا ده‌وروبه‌ری كاتژمێر پێنجی به‌یانی كۆمه‌ڵه‌ دارێكمان به‌دیكرد‌و هه‌ندێ پوش و پڵاشمان هێناو ئاگرمان كرده‌وه‌و ئه‌و جۆره‌ كارانه‌ش له‌و كاتانه‌دا مانای شه‌ر هه‌ڵگیرساندنه‌ له‌ گه‌ڵ رژێمی به‌عسی عه‌ره‌بی دوژمنداو خۆمان ئاماده‌ كردو وتمان ئێستا تۆپ باران ئه‌كرێن به‌ڵام هیچ رووی نه‌داو، له‌ ماوه‌ی نیوكاتژمێر خۆمان گرم كرده‌وه‌و درێژه‌مان به‌ رێكردندا تا گه‌یشتینه‌ قزله‌رو و له‌وێ لامان نه‌دا نه‌وه‌ك سوپاو جاش و هه‌لیكۆپته‌ره‌كانیان بگه‌نه‌ ناو دێی وئێمه‌ش شه‌كه‌ت و هیلاك بووین و تاقه‌تی شه‌رمان نه‌مابوو، بؤیه‌ نه‌وه‌ستاین تا گه‌یشتینه‌ دێی چو‌خماخ و له‌وێ له‌ پاش شازده‌ كاتژمێر رێكردن پشوومانداو شه‌ویش هه‌ر له‌وێ ماینه‌وه‌
چه‌ند رۆژێك له‌ ناوچه‌كه‌ ماینه‌وه‌و و سه‌ردانی ئه‌م دێهاته‌مان كود: مێوڵاكه‌، هه‌ردو دێی قه‌یوان ( سه‌روو خوارو)، گاپیلؤن، گه‌ره‌دێ ، مالومه‌، ویاخسه‌مه‌ر، هه‌له‌دن و له‌ پاش جه‌وله‌یه‌كی دوورو درێژ گه‌راینه‌وه‌ بۆ دێی وه‌ڵاغ لوو شه‌و له‌وێ بووین و به‌یانی زوو به‌ دۆڵی سه‌فره‌و زه‌رون گه‌راینه‌وه‌ بۆ هه‌رزنه‌و بیتوش، ده‌رمان ئاوا، بیوران و بنوخه‌ڵه‌ف تا گه‌یشتینه‌وه‌ باره‌گای خۆمان له‌ زه‌ڵێی.
شایانی باسه‌ ماوه‌ی بیست رۆژ لوله‌یه‌ك ( بازۆكا) و سێ گولله‌م هه‌ڵگرتبوو زۆر قورس بوون و، بازۆكه‌ چه‌كێكی كۆنی ئه‌مریكایه‌‌ له‌ جه‌نگی دووه‌می جیهانی به‌كارهێنراوه‌و‌ ، له‌ گه‌رانه‌وه‌وه‌ وتم به‌ هاورێیان من به‌بێ راهێنان و هیچ زانیستییه‌ك ئه‌م لوله‌یه‌م هه‌ڵگرتبوو ده‌با گوله‌یه‌ك بۆ خۆشی بته‌قێنین و، هه‌موو وتیان باشه‌و، كولله‌مان خسته‌ ناو لوله‌كه‌ و فشارم خسته‌ سه‌ر په‌له‌پیتكه‌ی شێره‌ بازۆكاو گولله‌كه‌ چروك بوو به‌و شێوه‌یه‌ش گولله‌كانی تریش چروك بوون و، ئه‌مه‌ش بووه‌ ره‌خنه‌ له‌ سه‌ر ( نوسینگه‌ی سه‌ربازی ــ المكتب العسكري) ماویه‌تی.

7/10/2020




شیوعییه‌كان جه‌وامیر بوون چۆن لێیان بده‌م !؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ چاوپێكه‌وتنێكی ره‌نج سه‌نگاوی سه‌ته‌لایتی رووداو بۆ داپۆشینی عه‌یب و عاره‌كانی حكومه‌ت له‌ پاش هاتنی مسته‌فا كازمی له‌ گه‌ڵ مه‌لا به‌ختیار هه‌ندێ ته‌وه‌ریان ورووژاندو مه‌لا به‌ختیار چه‌ند كه‌ره‌ت وشه‌ی بازاری به‌كارهێنا بۆ نموونه‌ وتی شیوعییه‌كان جوامێر بوون چۆن لێیان بده‌م ( خه‌یره‌ مه‌لا له‌ منداڵ ئه‌ده‌ی ) و له‌ پاشان زمانی گۆری و وتی چۆن من شه‌ری ئه‌وان بكه‌م و دیاره‌ جیاوازی زۆره‌ له‌ نێوان لێدان و شه‌ر، نامه‌وێت باسی بكه‌م.
له‌ مانگی شوباتی 1983 له‌ دێی قوله‌گیسكانی شارباژێر نوێنه‌ری یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان (ینك) له‌ گه‌ل نوێنه‌رانی به‌ره‌ی (جود) پارتی دیموكراتی كوردستان (پدك) و حزبی سۆشیالیستی كوردستان (حسك) وپاسۆك به‌ مه‌به‌ستی ئاشتبوونه‌وه‌و وازهێنان له‌ شه‌ری یه‌كتری رێكه‌وتنێكیان واژوو كردو شایانی باسه‌ دوو ئه‌ندامی حزبی شیوعی عێراق هاورێیان { عه‌بدوڵلا قه‌ره‌داغی ــ مه‌لا عه‌لی و شیخ سعید} وه‌ك شایدحاڵ ئاماده‌بوون هه‌رچه‌نده‌ حزب له‌ به‌ره‌ی جود بوو به‌ڵام دژی شه‌ربوو، له‌ پاش ماوه‌یه‌كی كورت له‌ مانگی ئازارو نیسان (ینك) له‌ ده‌وروبه‌ری دێی چاڵه‌ خه‌زێنه‌ به‌بێ گوێدان به‌و رێكه‌وتنه‌ شه‌ری دژ به‌ (پدك وحسك وپاسۆك) هه‌ڵگیرساندو مه‌لا به‌ختیار به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی ینك له‌ رێی جێهازه‌و هاوری ئه‌كردو هانی چه‌كداره‌كانی ئه‌داو ئه‌یوت ئه‌م خایینانه‌ بكوژن و ده‌ریان په‌رێنن و، ژماره‌یه‌ك پێشمه‌رگه‌ شه‌هیدبوون و زه‌ره‌روزیانێكی زۆر به‌ر هێزه‌كانی جود كه‌وت.
هاورێیانی مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك له‌ مانگی نیسان ئاگادر كرابوون كه‌ ساردی و گرژی له‌ نێوان حزب و ینك هه‌یه‌و، بۆ ئه‌وه‌ی حزب تووشی شه‌ر نه‌بێت ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ هاورێیان به‌ تایبه‌ت عه‌ره‌به‌كان نێردران بۆ سه‌ركردایه‌تی حزب له‌ پشتاشان و ، هاورێ برایمی سۆفی { بابی تارا} له‌ گه‌ڵ مه‌فرزه‌یه‌ك له‌ دێی حاجی مامه‌ند ره‌وانه‌ی ئه‌حمه‌دئاوای هه‌ورامان كراو له‌ به‌ره‌به‌یانی 1 ی ئایار هاوری به‌هاءالدین نوری و مه‌فره‌زه‌یه‌كی گه‌وره‌ به‌ ره‌و قه‌ره‌داغ كه‌وتنه‌رێ.
له‌ پشتاشان شه‌ر بوو، مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی ینك چۆڵ بوو هه‌موو پێشمه‌رگه‌كانیان ره‌وانه‌ی پشتاشان كرابوون بۆ به‌شداری له‌ كوشتنی شیوعییه‌كان و، مه‌لا به‌ختیار توانی شه‌ری نه‌بوو، له‌ هه‌مووی سه‌یرتر به‌ بۆنه‌ی چه‌ژنی كرێكارانی جیهان شاندێكی مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی ینك پێكهاتبوو له‌ كاك سالار عه‌زیزو یه‌كێكی تر هاتن بۆ پێشكه‌شكردنی چه‌ژنه‌ پیرۆزه‌و و من هاورێ مه‌حمود دیكتاریۆف پێشوازیمان لێكردن و، له‌ 2 ی ئایار هه‌رچی هێزامان هه‌بوو به‌ فه‌رمانده‌یی هاورێ مه‌لا عه‌لی به‌ره‌و قه‌ره‌داغ كه‌وتینه‌رێ ، واته‌ مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك له‌ حاجی مامه‌ند نه‌ماو چۆڵكرا.
له‌ دێی كه‌ماڵان بووین رادیۆكه‌ی ینك موژده‌ی سه‌ركه‌وتنی قه‌سابخانه‌كه‌ی پشتاشانی بڵاو ئه‌كرده‌وه‌و نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌یقیژاندو ئه‌یوت “” ته‌حریفییه‌كانمان”” مه‌به‌ستی شیوعییه‌كان بوو كوشت و كه‌میان ماوه‌ په‌روباڵیان ئه‌كه‌ێن و له‌ناویان ئه‌به‌ێن، حزب زۆر جار تووشی وشه‌ی له‌ ناویان ئه‌به‌ێن بووه‌ته‌وه‌و درنده‌تریان شاڵاوه‌كه‌ی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی ساڵانی حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو بۆۆ، هیرشه‌ چه‌په‌ڵه‌كه‌ی پشتاشان و، له‌ هه‌موو ئه‌و جۆره‌شاڵاوانه‌ شیوعییه‌كان سه‌ربه‌رزو روو سووربوون و دوژمنان سه‌رنه‌ویی وسه‌رشۆرو دۆراوو روو زه‌رد بوون.
له‌ رێگادا به‌ره‌و قه‌ره‌داغ له‌ 2/5/1983 چه‌كدارێكی ( ینك) مان به‌ناوی ره‌حیم گرت و له‌ پاش چه‌ند كاتژمێرێك ئه‌و كادیره‌مان به‌ره‌ڵا كردو، نه‌مانزانی چه‌كداره‌كه‌كانی مه‌لا به‌ختیار له‌ دێی مه‌سۆیی قه‌ره‌داغ ترسنۆكانه‌ بۆسه‌یان بۆ هاورێیانمان داناوه ، به‌ڵێ ، له‌ 2/5/1983 له‌ دێی مه‌سۆیی قه‌ره‌داغ چه‌كداره‌كانی مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان به‌ سه‌رپه‌رشتی (سه‌ردار ناوتاقی) كه‌مینێكی بۆ مه‌فره‌زه‌یه‌كی 7 كه‌سی له‌ هاورێیانمان داناو ئه‌م دوو قاره‌مانه‌ : كادیری پێشكه‌وتوو نه‌جیب شیخ محه‌مه‌د قادر { گۆران} و كامیل ئه‌حمه‌د سه‌مینی كانی ساردی شه‌هید بوون و، ئه‌م تێكۆشه‌رانه‌ : كامه‌ران عه‌لی عه‌بدولقادرو ساڵه‌حی مینه‌ی گه‌وهه‌رو ره‌ووف حاجی محه‌مه‌د كاكه‌وڵا گوڵانی بریندار كران و هه‌ردوو پێشمه‌رگه‌ی ئازا حه‌مه‌ سه‌عیدو ئیسماعیل به‌دیل گیران.
هێزه‌كانی حزب له‌ قه‌ره‌داغ بڵاوه‌یان پێكرا له‌ دێهاتی : ئه‌ستێڵ و كۆشك و ته‌كییه‌و سێوسێنان و، من له‌ گه‌ڵ هاورێی چاونه‌ترس و ئازا ته‌وفیق فه‌تحوڵلاو ژماره‌یه‌ك پێشمه‌رگه‌ی دلێر له‌ ئه‌ستێڵ ماینه‌وه‌و، ژماره‌یه‌ك چه‌كداری مه‌لا به‌ختیار ویستیان ده‌ست بوه‌شێنن و له‌ یه‌كه‌مێن هاواری هاورێ ته‌وفیق رایانكردو تا نزیك دێی چه‌می سمۆر به‌دوایان بۆۆ راونران و به‌ زۆر وبه‌ هاواركردن هاورێ ته‌وفیق گه‌رایه‌وه‌.
هێژه‌كانمان له‌ گه‌ڵ هێزی حزب له‌ قه‌ره‌داغ و گه‌رمیان یه‌كیان گرته‌وه‌و ،به‌سه‌ر دێهاتی دێوانه‌و باوه‌خۆشێن وئیمام قادر بڵاوبوونه‌وه‌و، رێكخراوه‌كانی حزب له‌ ده‌ربه‌ندیخان و دیهاتی ده‌ورو پشت خواردن و پێداویستییه‌كانیان گه‌یانده‌ پێشمه‌رگه‌كان و بۆ ئێواره‌كه‌ی له‌ سه‌ر شاخ له‌ نزیك ئیمام قادر چه‌كداره‌كانی مه‌لا به‌ختیار كه‌وتنه‌ ته‌قه‌كردن له‌ هاورێیانمان كه‌ له‌ سه‌ر شاخ بوون و له‌ پاش چه‌ند سه‌عاتێك چه‌كداره‌كانی ینك هه‌ڵهاتن.
كه‌ چووینه‌ عازه‌بان و ئه‌حمه‌دبرنه‌و ئالان و حاسڵ و قه‌ڵوه‌زه‌و كانی به‌ردینه‌و دیهاتی شاره‌زور چه‌كداره‌كانی یه‌كێتی به‌ نیازی ده‌ستوه‌شاند چه‌ندین جار هه‌وڵیانداو زه‌ره‌ریانكردو و ژماره‌یه‌ك به‌دیل گیران و یه‌كێك له‌و چه‌كدارانه‌‌ له‌ دێی سواری به‌ برینداری گیراو بردمانه‌ دێی ته‌په‌كه‌ل ‌و به‌ رێزه‌وه‌ تیماركراو رۆژیك دواتر به‌خه‌ڵكی دێ ره‌وانه‌ی لای براده‌ره‌كانی كرا.
پیاو ئه‌و پیاوه‌یه‌ درۆ نه‌كات چونكه‌ په‌تی درۆ زۆر كورته‌.
15/9/2020




خوان و سفره‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی و هاتنی كازمی … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ جیهانی ئه‌مرۆدا خه‌ڵك به‌ دوای زانست و ته‌كنولۆجیا ده‌گه‌رێت وهه‌وڵ ده‌ده‌ن بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگه‌ چاره‌یه‌ك بۆ پرس و گرفته‌كانی رۆژو هاوڵاتیانی باشوری كوردستان به‌ دوای دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌رییه‌ك ده‌گه‌رێن بۆ پاراستنی ژینكه‌ی كوردستان و بارودۆخی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و دۆزینه‌وه‌ی چارسه‌ری گونجاو بۆ نه‌هێشتنی برسێتی و به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی هه‌موو جۆره‌ دزی و گه‌نده‌ڵییه‌ك له‌ هه‌موو بواره‌كانی داموده‌زگاو دامه‌زراوه‌كانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و په‌رله‌مان و حكومه‌ت.
چه‌ندین جاره‌ هوشیارزێباری ئه‌ندامی مه‌كتبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان باس له‌ تام و خۆشی و ده‌وڵه‌مه‌ند بوونی خوان و سفره‌ی نێچیرڤان بارزانیه‌و ئاواته‌خوازه‌ هه‌موو جارێك له‌و تام وخۆشییه‌ بێ به‌ش نه‌كرێت و، هه‌روا شاهو ئه‌مین بێژه‌ری ته‌له‌فزیۆنه‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی به‌ناو روداو به‌ ده‌نگێكی زۆر به‌رز باس له‌و نازو نیعمه‌ته‌و خوان و سفره‌ی رازاوه‌ی نێچیرڤان بارزانی ده‌كات.
له‌ ئایاری ساڵی 2003 من و دوو هاورێم { عه‌دنان ئه‌حمه‌دو فه‌رهاد فرانك} له‌ كافتریاكه‌ی كاك عابدین له‌ شاره‌كه‌مان دانیشتبووین و، له‌ پر كاك فه‌رهاد پرسیاری كردو وتی : ئایا ئه‌و ژنه‌ كه‌ جانتایه‌كی به‌ پشتی به‌ستووه‌ ده‌ناسن؟ وتمان به‌ڵێ ئه‌وه‌ ئه‌نا لینده‌ وه‌زیری ده‌ره‌وی سویده، { ته‌نها خۆی بوو به‌بێ پاسه‌وان ‌و حمایه‌} چوو په‌رداخێك قاوه‌و پارچه‌ كێكێكی بچكۆله‌ی ‌ كری ‌وله‌ نزیكمانه‌وه‌ دانیشتوو له‌ پاش پشوودانێكی كورت هه‌ڵساو وه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی حزبی سۆشیال دیموكرات به‌شداریكرد له‌ ئاهه‌نگی رۆژی كرێكارانی جیهان و وتارێكی بۆ جه‌ماوه‌ره‌ فراوانه‌كه‌ی حزبی سۆسیال دیموكراته‌كان و چه‌په‌كان پێشكه‌ش كردوو، له‌ كۆتاییدا روویكرده‌ ویستگه‌ی شه‌مه‌نده‌فه‌رو وه‌ك چۆن به‌ شه‌مه‌نده‌فه‌ر هات به‌و شێوه‌یه‌ش گه‌رایه‌وه‌و، ( جێیداخه‌‌ له‌ سێپته‌مبه‌ری هه‌مان ساڵ له‌لایه‌ن ده‌ستێكی چه‌په‌ڵه‌وه‌ ئه‌و ژنه‌ تێكۆشه‌را تیرۆر كرا).
دیاره‌ خوان و سفره‌ی نێچیرڤان بارزانی خۆشه و ئه‌ی بۆنا ؟‌ : هه‌نگوینی ره‌سه‌نی خۆماڵی و ماست وپه‌نیرو گوێزو و هه‌موو شیره‌مه‌نییه‌كانی ئاڵتون سای توركی ونانی گه‌رم و شتی تریش مه‌گه‌ر ته‌نها هوشیارو شاهو بزانن ئه‌و شتانه‌ چۆن ئاماده‌ ده‌كرێن و كێ ئاماده‌یان ده‌كات.
له‌ سایه‌ی نێچیرڤان بارزانی و حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سروری ئامۆزای و چاكوازییه‌كه‌ی خه‌ڵك توشی هه‌ژاری و برسێتی بووه‌ته‌وه‌و رۆژ له‌ دوای رۆژ هه‌رێمی كوردستان روو له‌ خراپه‌ ده‌كات و دوور نییه‌ به‌ هۆی سیاسه‌تی هه‌ڵه‌ و دزێنی ماڵ و سامان و قوتی خه‌ڵك و یارمه‌تی ده‌ستی ده‌ره‌كی هه‌رێمی كوردستان له‌ناو ببه‌ن.
هاتنی مسته‌فا كازمی بۆ نانخواردن و خوان و سفره‌ی رازاوه‌ نییه‌ به‌ڵكو بۆ جو‌ڵاندنی دوسیه‌ شاراوه‌كانی نه‌وت و غازو و ده‌ستدرێژی توركیاو ئێرانه‌ له‌ گه‌ڵ پرسی ده‌روازه‌ سنوورییه‌كان و دزیی و قاچاغچێتی و فرۆكه‌خانه‌كان و گواستنه‌وه‌ی شتومه‌كی به‌رپرسانی باڵاو، باسكردنی موجه‌ی فه‌رمانبه‌رو مامۆستایان و دانانی هیڵی سوور بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی یارمه‌تی ده‌ستی ده‌ركی ده‌ده‌ن بۆ داگیركردنی خاكی كوردستان كه سه‌رجه‌م به‌رپرسان كه‌ تا دوێنی به‌ عێراقیان ده‌وت دراوسێ ، له‌مرۆدا ده‌ڵێن كوردستان به‌شێكه‌ له‌ عیراق و شانازی به‌ عێراقی بوونی خۆمان ده‌كه‌ێن و، لیره‌وه‌ موزایه‌ده‌ی حزبی گۆتایی پێدێت و حزبی گه‌وره‌ رؤڵی ده‌مرێت و، ئه‌م هاتنه‌ی كازمییه‌ ئه‌و به‌رپرسانه‌ی كه‌ خۆیان له‌ ترسی كۆرۆنا حه‌شاردابوو ناچاركرد بجوڵێن و، كازمی له‌ماوه‌یه‌كی كورتدا وه‌ك سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق توانی سه‌ردانی دهوك و هه‌ولێرو سلێمانی و هه‌ڵه‌بجه‌و و زاخۆ وباشماخ بكات به‌ڵام به‌رپرسانی هه‌رێم وحكومه‌ت نه‌یانتوانیوه‌ ئه‌و كاره‌ بكه‌ن.
خه‌ڵك داوای مافی خۆیان ده‌كه‌ن و موچه‌كانیان ده‌برن و، ئێوه‌ش به‌ خوان و سفره‌و ته‌لاری مێرگه‌پان سه‌رقاڵن !.
ده‌رباره‌ی شاند ناردن و رێكه‌وتن له‌ نێوان هه‌رێم و عێراقبێسووده‌ چونكه‌ هه‌رێم به‌بێ ره‌زامه‌ندی خه‌ڵكی كوردستان وحكومه‌تی ناوه‌ندی نه‌وتی بۆ ماوه‌ی ــ 50 ــ ساڵ داوه‌ به‌ توركیاو، له‌ ماوه‌ی هه‌شت نۆ ساڵه‌ شاند ناردنه‌و به‌بێ ئه‌نجام و شتی زه‌ق درۆێ به‌رپرسانه‌ ، تا ئیوه‌ حكومه‌ت و هه‌رێم به‌رێوه‌ ببه‌ن خه‌ڵك هه‌ست به‌ ئاسووده‌ی ناكات.
11/9/2020




یه‌كه‌مین مه‌فره‌زه‌ له‌ زه‌ڵێی بۆ دۆڵی جافایه‌تی… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :

دوای هه‌وڵێكی بێوچان مه‌فره‌زه‌یه‌ك به‌ناوی سلێمانی له‌ باره‌گای حزب له‌ زه‌ڵێ له‌ كۆمه‌ڵێك كادیرو ئه‌ندامانی حزب پێكهات و به‌بێ وه‌ستان به‌و سه‌رماو سۆڵه‌و به‌فری زستانه‌ كه‌وته‌رێ به‌ره‌و دۆڵی جافایه‌تی و ناوچه‌كانی شارباژێرو له‌ رۆژی یه‌كه‌مدا مه‌فره‌زه‌كه‌ گه‌یشته‌ دێیه‌كی جوان به‌ناوی ده‌رمان ئاواو بۆ رۆژی داهاتوو خه‌ڵكی دێكه‌ وتیان مه‌رۆن و به‌ فر زۆره‌و جاروبار شاخی زه‌ردكه‌ ره‌نوو ئه‌كات به‌ڵام ئێمه له‌ ناو ئه‌و به‌فره‌ زۆره‌ی شاخی زه‌ردكه‌‌ رۆیشتین و، گه‌یشتینه‌ دێیه‌كی جوان دڵفرێن له‌ بناری شاخه‌كه‌ و پرسیمان ئه‌م دێیه‌ ناوی چێیه‌ ؟ وتیان ئه‌مه‌ بێتوشه‌.
نانی نێوه‌رۆمان له‌ بێتوش خواردوو، هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه‌كه‌ بوو پرسیاریكرد ئایا ئه‌توانین بگه‌ێن به‌ دێیه‌كی دۆڵی جافایه‌تی؟ یه‌كێكی شاره‌زا وتی كات دره‌نگه‌ و شاره‌زا نین و ئاستمه‌ بگه‌نه‌ دێیه‌كی دۆڵی جافایه‌تی و، له‌ بێتوش ده‌رچووین گه‌یشتینه‌ دێی ئه‌شكان و ئه‌و شه‌وه‌ له‌وێ ماینه‌وه‌.
له‌ سێیه‌م رۆژدا كه‌وتینه‌رێ و له‌ پاش ماوه‌یه‌ك گه‌یشتینه‌ دێی هه‌رزنه‌و، له‌وێ گه‌یشتینه‌ سه‌ر ئاوی كه‌ڵوێ ( روباری زێی بچوك) و، بۆ په‌رینه‌وه‌و له‌م به‌رو ئه‌و به‌ری روباره‌كه‌ ئاسن ( ستون) داكوترا بوو هه‌ردوو سه‌ری ئاسنه‌كان به‌ هۆی ‌كێبڵیكی بته‌و به‌یه‌گه‌یشتبوون ته‌شتێكی گه‌وره‌ له‌ گه‌ڵ چه‌رخێكی پێوه‌ به‌سترابوو چوار چوار به‌ راكێشانی ته‌شته‌كه‌ خه‌ڵك ئه‌م به‌رو ئه‌و به‌ری ئه‌كرد و، ئێمه‌ش به‌و شێوه‌یه‌ له‌ رۆژهه‌ڵاتی كوردستان سنوره‌ ده‌ستكره‌كانمان به‌زاند و به‌ دوو خوله‌ك په‌رینه‌وه‌و گه‌یشتینه‌ خاكی باشووری كوردستان.
دۆڵی سه‌فره‌و زه‌رون به‌هۆی تواندنه‌وه‌ی به‌فر جۆگه‌له‌یه‌كی دروست كردبوو زۆر سارد بوو هه‌ر پێنج شه‌ش خوله‌ك پێویسته‌ بپه‌رێنه‌وه‌و ئه‌وه‌نده‌ ئه‌م به‌روو ئه‌و به‌رمان كرد سه‌ره‌رای سه‌رماكه‌ هیلاكی كردین تا گه‌یشتینه‌ دووریانێك و، له‌وێ وه‌ستاین و به‌ هۆی برایانی “”قاچاغچی”” زانیمان ئه‌وه‌ی ده‌سته‌ چه‌ب به‌ره‌و ولاخ لوو ئه‌روات و ئه‌وی تریان به‌ره‌و گه‌وره‌دی و مالومه‌ و، ئێمه‌ كه‌وتینه‌ری بۆ گه‌وره‌دێ و رێگاكه‌ زۆر سه‌خت و پر له‌ هه‌ورازو نشێوو بوو له‌ پشوویه‌كی چه‌ند خوله‌كی دوكتۆر فارس ره‌حیم كادری ناسراوی پارێزگای سلیمانی یادی به‌خێر وتی : ئێمه‌ خاوه‌نی ئه‌م هه‌موو هه‌ردوو دۆڵ و شاخی سه‌خته‌ێن و، هه‌زاران شاخی له‌م شێوه‌یه‌و به‌رز ترمان هه‌یه‌و خاوه‌نی هیچ نین.
له‌ به‌ر سه‌رما هه‌ڵئه‌له‌وزین و ناوچه‌كه‌ پوش و په‌ڵاش و چیلكه‌ی لێنه‌بوو ئاگر بكه‌ێنه‌وه‌و، به‌ ده‌م قسه‌كردن گه‌یشتینه‌ دێی گه‌وره‌دێ كه له‌لایه‌ن حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی كاولكرابوو، ده‌مه‌ ئێواره‌یه‌كی دره‌نگ گه‌یشتینه‌ مالومه‌و چووینه‌ مزكه‌وته‌كه‌ و كه‌مه‌ كه‌مه‌ سه‌رماكه‌ له‌ له‌شمان باریكردو نه‌ماو، له‌و كاتانه‌دا گه‌نجێكی قۆز هاته‌ پێشه‌وه‌و پرسیاری كردو وتی : ئێوه‌ كێن؟ له‌ كوێوه‌ هاتوون؟ وتمان ئێمه‌ پێشمه‌رگه‌ی حزبی شیوعین ئه‌مه‌ یه‌كه‌مین مه‌فره‌زه‌مانه‌و، گه‌نجه‌كه‌ وتی : ئێستابراده‌رێكی ئه‌نجومه‌ن دێت و به‌ سه‌رماڵاندا دابه‌شتان ئه‌كات و، منیش له‌ گه‌نجه‌كه‌م پرسی ئه‌ی ئێوه‌ كێن؟ وتی من لیره‌ مامۆستای قوتابخانه‌م و، یه‌كسه‌ر وتم مامۆستا له‌ خانه‌قین جه‌نابتان كوری كێن؟ و، مامۆستا وتی من له‌ خێزانی قوتبی وێنه‌گرم و ناوم ره‌مزی یه‌ و چۆن ئه‌زانیت خه‌ڵكی خانه‌قینم؟ و، وه‌ڵامم دایه‌و پێخۆشحاڵم برایه‌كی كاكه‌ییم دۆزییه‌وه و به‌ تۆنی قسه‌كردنتان زانیم خه‌ڵكی خانه‌قینن و خێزانه‌كه‌تان ناسراوه‌ و كه‌سانی بێوه‌ین.
بۆ یه‌كه‌مجار له‌ ماڵێكی جوتیاری هه‌ژار نانمان خواردو كه‌ وتمان ئه‌گه‌رێنه‌وه‌ بۆ مزگه‌وت دوو په‌تانیان داپێمان بۆ نووستن و، له‌ مزگه‌وت زانیمان به‌یانی رۆژ ئه‌بێته‌و ئه‌چینه‌ هه‌مان ماڵ نانی به‌یانی ئه‌خۆێن.‌
نانی به‌یانیمان خواردو نمه‌ نمه‌ باران بوو چووین بۆ دێی یاخسه‌مه‌رو، له‌وێ دكتۆر فارس و عه‌لی بچكۆلی شه‌هید مام عوسمان ئه‌چنه‌ دوكانێك عه‌ڵی به‌ دوكتۆر ئه‌ڵێت كام ره‌نگیان هه‌ڵبژیرم، دكتور ده‌ست بۆ ره‌نگێكی زه‌ق ئه‌بات و ژنه‌كه‌ی خاوه‌ن دوكان ئه‌ڵێت وی دایه‌ ئه‌م مامه‌یه‌ چه‌ند دڵی ته‌ره‌؟ دوكتوریش ئه‌ڵێت خۆشكه‌ بۆ دڵم ته‌ر نه‌بێت خوا نه‌یبرێت له‌ مالومه‌ تا ئێره‌ له‌ ژێر باران بووم و ، نانی نێوه‌رۆمان خواردو شه‌ویش له‌ مزگه‌وت خه‌وتین.
ئیتر له‌م دێ بۆ ئه‌و دێ ، له‌ هه‌ڵه‌ده‌ن بۆ سه‌رگه‌ڵو، چاڵاوه‌و گه‌رانه‌وه‌ بۆ مالومه‌و له‌وی چاومان كه‌وت به‌ براده‌رانی یه‌كێتی نیشتمانی و كاك جه‌مال عه‌لی باپیری فه‌رمانده‌یان و پێخۆشحاڵ بوون به‌ هاتنی شیوعییه‌كان بۆ ناوچه‌كه‌و ، له‌ پاش نیوه‌رۆ یاری فوتباڵمان پێكه‌وه‌ كردو رۆژێكی نوێ و خۆش بوو، شه‌و پێكه‌وه‌ بووین من له‌ گه‌ڵ مامۆستا ره‌مزی كاكه‌یی باسی زۆر شت و كه‌سایه‌تی شاری خانه‌قینمان كرد. له‌ رۆژی داهاتوو رۆیشتین بۆ دێی چۆخماخ ، مێۆلاكه‌و گاپیلۆن تا پاش چه‌ند رۆژێك گه‌یشتینه‌ قه‌یوانی سه‌روو ، بۆ ئێواره‌ چووینه‌ قه‌یوانی خواروو له‌وی كابرایه‌كی شێخ ئه‌گه‌ر له‌ یادم بێت ناوی (شیخ تالیب) بوو هاته‌ پێشه‌وه‌و وتی ئێوه سه‌ر به‌كام موسته‌شارن ؟ و، یه‌كسه‌ر هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی به‌ تووره‌ییه‌و وتی: جه‌ناب به‌م شه‌وه‌ جاش ئه‌توانێت به‌م ژماره‌ كه‌مه ‌بێته‌ ئێره‌، ئێمه‌ش هه‌ر هه‌موومان ویستمان له‌ كابرای شێخ بده‌ێن ( ئه‌وكات گه‌نج بووین) و، خه‌ڵكی دێكه‌ وتیان بۆ خاتری خوا وازی لێبێنن و، ویستمان برۆێن خه‌ڵكی دێكه‌ نه‌یانهێشت و شه‌و له‌وێ ماینه‌وه‌.
شه‌وی 27 ی كانونی یه‌كه‌م / دێسه‌مبه‌ر 1979 له‌ ده‌وروبه‌ری كاتژمێر ده‌ رادیۆمان كرده‌وه‌و یه‌كێك له‌ هه‌واڵه‌كان ئه‌وه‌ بوو بابراك كارماڵ بۆ به‌ ( سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی شۆرشگێری) له‌ ئه‌فغانستان بۆ به‌یانی له‌ كازیوه‌دا هه‌ڵساین و چاوساغ هاورێ { عمری حه‌مه‌ بچكۆل ــ مه‌لا حوسه‌ێن} پێشمان كه‌وت و له‌ نزێك جاده‌كه‌ی مه‌وكه‌به‌ هاورێیه‌ك وتی بوه‌ستن و سه‌یركه‌ن ئێمه‌ به‌ره‌و رووی بنكه‌ی سه‌ربازی ( ره‌بییه‌) ئه‌رۆێن و ئه‌وه‌ سه‌ربازیكه‌ له‌ویدا هاتووچۆ ئه‌كات و دیاره‌ پاسه‌وانه‌ و، ئێمه‌ش به‌دیققه‌ت سه‌یری ئاسۆكه‌مان كردو ده‌ركه‌وت راسته‌ ره‌بییه‌و، هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم وتی تا زووه‌ و سه‌ربازه‌كان نه‌یانزانیوه‌ به‌ده‌سته‌ راست لابده‌ن. له‌ پاش سێ چوار خوله‌ك چووینه‌ شوێنێك به‌ دانشتن سه‌ربازه‌كان دیار نه‌بوون، هاورێ قه‌ره‌چه‌تانی وتی : ئێمه‌ به‌ هه‌ڵه‌ی مه‌لا حوسه‌ێن ناچار بووین لامانداو، جاده‌ی مه‌وكه‌به‌ 80 ـ 100 مه‌تر لێمان دووره‌و، رۆژانه‌ سوپا رێگاكه‌ بۆ گواستنه‌وه‌ی سه‌ربازو خواردن و ئاو به‌ كار ئه‌هێنێت بۆیه‌ نابێت كه‌س قسه‌و هه‌لسوكه‌وت بكات و، به‌ پێوه‌ بوه‌ستێت و، ئه‌گه‌ر تووشی شه‌ر ببین هه‌موومان شه‌ر ئه‌كه‌ێن تا تیا ئه‌چه‌ین و چه‌كه‌كانمان خراپه‌و فیشكمان كه‌مه بۆ ئاگاداری‌ ( فه‌رمانده‌كه‌مان) ته‌نها یه‌ك مه‌خزه‌نی 30 فیشه‌كی پێ بوو، له‌ به‌ره‌به‌یان تا ئێواره‌ له‌و شوێنه‌ مه‌ترسیداره‌ به‌و سه‌رمایه‌و به‌بێ نان و ئاو ماینه‌وه‌.
له‌ شه‌وێكی تاریك وتا به‌ره‌به‌یان رێمانكرد تا گه‌یشتینه‌ دێی گه‌نكێ و له‌وێ چه‌ند ماڵێك خزمه‌تیان كردین ده‌ركه‌وت خزمی هاورێ مه‌لا حوسه‌ێنن و ، له‌ پاش نانخواردن وتیان چه‌ند رۆژێكه‌ مقۆمقۆی هاتنی سوپاو جاشه‌ بۆ دێكه‌ و باشتره‌ برون و نان و هه‌ندێ پێداویستیمان وه‌رگرت و له‌ دێ ده‌رچووین و، دیسان له‌ شوێنێكی تر ئه‌و رۆژه‌مان به‌ سه‌ر بردو، ده‌مه‌و ئێواره‌ كه‌وتینه‌رێ به‌ سه‌ر كۆنه‌ ماسییه‌وه‌ خۆمان گه‌یانده‌ كاپیلۆن و زۆر هیلاك بووین.
له‌ پاش گه‌شتێكی ( جه‌وله‌یه‌كی) پێشمه‌رگانه‌ چووینه‌ ولاخ لوو، وشه‌و له‌وێ خه‌وتین و له‌ به‌ره‌به‌یان بۆێ ده‌رچووین و به‌ دۆڵی سه‌فره‌و زه‌رون و به‌ هه‌مان رێگای هاتنمان گه‌راینه‌وه‌ بۆ دێی هه‌زنه‌و، له‌ پاش پشوویه‌كی باش بۆ ئێواره‌كه‌ی چووینه‌ دێی پێتوش و شه‌و له‌ بێتوش ماینه‌وه‌ و، خه‌ڵكه‌كه‌ وتیان شاخی زه‌ردكه‌ ترسناكه‌ و ره‌نوو ( هه‌ره‌س) ئه‌كات مه‌رۆن به‌ڵام ئێمه‌ رۆیشتین وكه‌ گه‌یشتینه‌ لوتكه‌ی شاخه‌كه‌ دوكتور فارس خورمایه‌كی له‌ گیرفانی ده‌رهێناو دای به‌ عه‌لی بچكۆل وتی بیخۆ وزه‌ت ئه‌داتی و سه‌رما وه‌ك كوێزان وابوو عه‌لی وتی دكتۆر وزه‌ی چی ! و، به‌ سه‌لامه‌تی گه‌یشتینه‌ ده‌رمان ئاواو به‌بێ وه‌ستان گه‌راینه‌وه‌ بۆ باره‌گای حزب له‌ توژه‌ڵه‌و زه‌ڵی. ( ماویه‌تی).

29/7/2020




شاند هات و شاند چوو خۆخه‌ڵه‌فاندنه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ماوه‌ی شه‌ش ساڵه‌ هاوڵاتیان رۆژانه‌ گوێیان له‌ وشه‌ی شانده‌و ئه‌م وشه‌یه‌ بوو به‌ قه‌وانێكی سواوو جێی پێكه‌نینی خه‌ڵك و به‌رپرسان ئه‌وه‌نده‌ وتیان شاند هات و شاند چوو كه‌س گوێیان لێ ناگرێت و به‌ درۆزن و فێڵبازو ساخته‌چی ناویان ئه‌بن و له‌ به‌رامبه‌ریشدا ئه‌مان هه‌ر خه‌ریكی پاره‌ كۆكردنه‌وه‌ن بۆ خۆیان و خێزان و زورناژنه‌كانیان.
به‌ كوردی و به‌ كورتی : پێویسته‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رۆژانه‌ ــ 250 ــ هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ره‌وانه‌ی به‌غدا بكات بۆ كۆمپانیای هه‌نارده‌ی نیشتمانی (سۆمۆ) له‌ به‌رمبه‌ردا حكۆمه‌تی ناوه‌ند پشكی ساڵانه‌ی هه‌رێم (بودجه‌) و مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران بنێرێت به‌ڵام حكومه‌تی كوردستان ئیفلیجه‌و و به‌ندكراوه‌و ئه‌ترسێت راستییه‌كان بخاته‌روو، حكومه‌تێك به‌ خواست و ئاره‌زووی چه‌ند هه‌رزه‌ی كاڵفام و وه‌زیرێك یان تاكه‌ حزبێك نه‌وتی كوردستان بۆ ماوه‌ی 50 ساڵ به‌ به‌لاش بداته‌ توركیای داگیركه‌ر چۆن چۆنی ئه‌توانێت رێكه‌وتن له‌ گه‌ڵ لایه‌نێكی تردا واژوو بكات.
ئاسته‌مه‌ هه‌رێمی كوردستان بتوانێت بریارێكی نیشتمانی ده‌ربكات و به‌ توركیا بڵێت: چیتر پابه‌ند نابین به‌و رێككه‌وتنامه‌ پر شه‌رمه‌زارییه‌و‌ نه‌وتی كوردستان ناده‌ێن به‌ ئێوه‌ چونكه‌ ئه‌و رێككه‌وتنامه‌یه‌ به‌ نھێنی و به‌ بێ ئاگاداری خه‌ڵكی كوردستان واژووكراوه‌و، هه‌روا ئاسته‌مه‌ حكومه‌تی كوردستان رۆژانه‌ 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت بدات به‌ به‌غداو به‌ هۆی چه‌ندین گریبه‌ست له‌ گه‌ڵ كۆمپانییه‌كانی نه‌وتدا.
هه‌ندێ له‌ به‌رپرسانی كوردستان رۆژانه‌ ئه‌پارێنه‌وه‌ توركیا خاكی كوردستان به‌ ته‌واوه‌تی داگیربكات بۆئه‌وه‌ی له‌ سه‌ر ئێشه‌ی راده‌ستكردنی نه‌وت به‌ به‌غدا نه‌مێنێت و رزگاریان بێت و، ئه‌وه‌نده‌ درۆیان كرد حكومه‌تی ناوه‌ند زاڵ بوو، بێ له‌ نه‌وت داوای ده‌سكه‌وتی خاڵه‌ سنوورییه‌كان وئاسمانییه‌كانی كوردستان ئه‌كات و، حكومه‌تی كوردستان به‌وه‌ش قایل بوو به‌ڵێنیدا به‌ڵام هه‌ر زوو به‌ڵێنه‌كانی جێبه‌جێ نه‌كردو داواشی له‌ حكومه‌تی ناوه‌ند كرد مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران بدات و، ئه‌ویش قایل بوو ئه‌و پاره‌یه‌ راسته‌وخۆ وه‌ك هه‌موو پارێزگاكانی عێراق بدات و، له‌ هه‌ڵدانه‌وه‌ی لاپه‌ره‌كانی فه‌رمانبه‌ران دوسییه‌ی گه‌نده‌ڵی چه‌ندان ملیاردرڵار دۆزرایه‌وه‌ گوایه‌ خه‌رج ئه‌كرێت بۆ فه‌رمانبه‌ران و، له‌ راستیدا بۆ بندیواره‌كانه‌ كه‌ بوونیان نییه‌ خه‌رج ئه‌كرێت و پاره‌كه‌ ئه‌چێته‌ گیرفانی به‌رپرسانی سیاسی حزبه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كانی كوردستان و، ئه‌وه‌ش وا ئه‌كات حكومه‌تی ناوه‌ند پابه‌ند نه‌بێت به‌ داواكارییه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم و ، ئه‌م به‌زمه‌ چه‌ند جارێك سه‌ریهه‌ڵداوه‌و شاراوه‌ته‌وه‌و گه‌نده‌ڵكاران له‌ ناو خۆیان رێككه‌وتوون له‌ سه‌ر دابه‌شكردنی ئه‌و ده‌سكه‌وتانه‌‌.
پێویسته‌ هاوڵاتیانی كوردستان بێده‌نگ نه‌بن و به‌ حكومه‌ت بڵێن ئیتر به‌سه‌ درۆو سه‌رپێچی و قه‌یران دروست مه‌كه‌ن و مووچه‌ی شه‌هیدان و مامۆستاو فه‌رمانبه‌رو ئه‌نفالكراوه‌كان و زیندانیانی سیاسی و پێشمه‌رگه‌و خانه‌نشینان بده‌ن و، هه‌وڵ بده‌ن به‌ راستگۆیی هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن و كه‌س فریو مه‌ده‌ن و، به‌ ناردنی شاندو هاتنه‌وه‌ی شاندو له‌ كۆمه‌ڵێك درۆیی ئاماده‌كراو دوور ببنه‌وه‌و چیتر خۆتان ریسوا مه‌كه‌ن و، ئه‌گه‌ر ناتوانن ئه‌و گری كوێره‌یه‌ كه‌ خۆتان دروستان كردووه‌ بكه‌نه‌وه‌و چاروسه‌ر بۆ كێشه‌و گیروگرفتی هاوڵاتیان بدۆزنه‌وه‌ واز له‌ حكومه‌ت بێنن و، ده‌ست به‌رز بكه‌نه‌وه‌و راشكاوانه‌ بڵیێن شكستمانخواردووه‌ و لێمان ببوورن.
هاوڵاتیان كه‌ له‌ سه‌ر شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌كان چاویان به‌ شاندێكی گه‌وره‌ی هه‌رێمی كوردستان‌ ئه‌كه‌وێت ئه‌وه‌نده‌ بێزار بوونه‌ یه‌كسه‌ر ته‌له‌فزیۆنه‌كه‌ دائه‌خه‌ن یان كه‌ناڵه‌كه‌ بۆ كه‌ناڵێكی تر ئه‌گۆرن و، به‌و هاتوو چۆیه‌وه‌ پاره‌یه‌كی تر خه‌رج ئه‌كه‌ن و، هه‌موو جارێك به‌ ده‌ستی به‌تاڵ ئه‌گه‌رێنه‌وه‌و یان په‌نا بۆ درۆ ئه‌به‌ن و، وتراوه‌ (په‌تی درۆ زۆر كورته‌) و، پرسیار ئه‌وه‌یه‌ تاكه‌ی شاندناردن درێژه‌ی ئه‌بێت؟.
پێش ماوه‌یه‌ك حكومه‌تی ناوه‌ند له‌ گه‌ڵ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كۆبوونه‌وه‌و له‌ سه‌ر دروستكردنی دوو لێژنه‌ رێككه‌وتن، یه‌كه‌میان بۆ جێبه‌جێ كردنی به‌ندی (ماده‌ی) 140 و كێشه‌ی ناوچه‌ دابروه‌كان و پێشمه‌رگه‌و دووه‌میان بۆ هه‌نارده‌ی نه‌وت و راده‌ستكردنی ده‌روازه‌ سنوورییه‌كان و فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌ولێرو سلێمانی و، ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ ئه‌م دوو لێژنه‌یه‌ی ( حكومه‌تی ناوه‌ندو حكومه‌تی كوردستان) ‌ تا ئێستا هیچ كۆبووه‌نه‌وه‌یه‌كیان نه‌كردووه‌و، كه‌س نازانێت و پرسیار ئه‌كه‌ن و ئه‌ڵێن ئایا به‌و دوو لێژنه‌یه‌ هه‌موو كێشه‌كان چاره‌سه‌ر ئه‌كرێن ؟ چۆن؟ كه‌ی؟!.
حكومه‌تی كوردستان 400 ملیار دیناری وه‌رگرت و له‌ پر نه‌ماو حكومه‌ت ده‌ستی كردن به‌ هاشه‌و هوشه‌و له‌ راگه‌یاندنه‌كانی وایپشاندا ئه‌و پاره‌یه‌ بۆ خزمه‌تگوزاری خه‌رج كراوه‌و كه‌س باوه‌ری پێی نه‌كردو، حكومه‌ت به‌ دوای كڵاوی بابردوو ئه‌گه‌رێت و ئه‌ڵێت 400 ملیار دۆلاومان لای حكومه‌تی عێراقه‌و، به‌ خه‌یاڵی خاوی به‌رپرسان نیازیان وایه‌ ئه‌وه‌ی سه‌دام حوسه‌ێنی دیكتاتۆر كردوویه‌تی ئه‌م حكومه‌ته‌ قه‌ره‌بووی بكاته‌وه‌و به‌م شێوه‌یه‌ هه‌ردوولا كات ئه‌كوژن و درێژه‌ به‌ درۆو گاڵته‌و گه‌په‌كه‌یان ئه‌ده‌ن و به‌رپرسان سوودمه‌ندن و هاوڵاتیان مووچه‌ی خۆیان وه‌رناگرن و حكومه‌ت هه‌شت مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و دوازده‌ موچه‌ی خانه‌نشینانی نه‌داوه‌و، حكومه‌تێكی له‌م چه‌شنه‌ نه‌بوونی له‌ بوون باشتره‌.
ئه‌گه‌ر حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رۆژانه‌ زیاتر له‌ یه‌ك ملیۆن به‌رمیل نه‌وت بفرۆشێت به‌بێ ره‌زامه‌ندی حكومه‌تی ناوه‌ندو پاره‌كه‌ی نه‌دات به‌ (خه‌زێنه‌ گشتی) و مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و هاوڵاتیان نه‌دات به‌ روون ئاشكرا دیاره‌ ئه‌و پاره‌یه‌ ئه‌دزرێت و، تاقمێكی مشه‌خۆر ده‌وڵه‌مه‌ند ئه‌بن و، فه‌رمانبه‌ران و خه‌ڵكی زه‌حمه‌تكیش به‌ پرسی و بێ پاره‌و نه‌خۆشی‌ ئه‌مێننه‌وه‌و ئه‌و كه‌سه‌ باس له‌ دزی و گه‌نده‌ڵی وسته‌می ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ی كوردستان بكات راوئه‌نرێت و ئه‌یگرن و بێ سه‌روشوێنی ئه‌كه‌ن و لێپرسینه‌وه‌ش قه‌ده‌غه‌یه‌.
بۆ ئه‌وه‌ی هاوڵاتیان فریو نه‌درێن قه‌یرانی حكومه‌ت چوار پێنج ساڵه‌ هه‌یه‌و ئه‌و كات نه‌وت زۆر گران بوو پاره‌یه‌كی باشی ئه‌كردو كۆرۆنا نه‌بوو، بۆیه‌ ئه‌مه‌ ئه‌ڵێم چونكه‌ حكومه‌تی بێ توانا قه‌یرانه‌كه‌ ئه‌خاته‌ ئه‌ستۆی دابه‌زینی نرخی نه‌وت و په‌تای كۆرۆناو، ئه‌م كرده‌وانه‌ی حكومه‌ت زیاتر رێگا بۆ ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌كی به‌تایبه‌ت توركیا و ئێران خۆش ئه‌كات و، باشتروایه‌ حكومه‌ت له‌ خۆبایی نه‌بێت و زیادره‌وی نه‌كات و باسی وڵاتپارێزی له‌ بیر بكات و ئه‌وه‌ ئه‌وانن رێگایان داوه‌ به‌ توركیا به‌ رێگه‌ی قیرتاو كوردستان داگیر بكات.
ئه‌گه‌ر حكومه‌تی كوردستان به‌و بیروبۆچوونه‌ دوگمایه‌ ره‌فتار بكات نه‌هامه‌تیی و ناخۆشی زیاتر بۆ هاوڵاتیان ئه‌هێنێت و، جێی داخه‌ به‌رامبه‌ر به‌و دۆخه‌ی هه‌رێمی كوردستان په‌رله‌مان بێده‌نگه‌و ، له‌ باره‌ی په‌رله‌مانه‌وه‌ پێویسته‌ بڵێن خه‌رمان به‌ره‌كه‌ت له‌ پاش 5 مانگ كۆبوونه‌وه‌ی كرد!.

27/7/2020

.
.




سوڵتان هاشم ئه‌حمه‌دی به‌عسی و سیخورێ ئه‌مریكی مرد … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

سوڵتان هاشم ئه‌حمه‌دی به‌عسی و سیخورێ ئه‌مریكی مرد
ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب
له‌ 20ـ7ـ2020 له‌ زیندانی ئه‌لحوت له‌ ناسرییه‌ سۆڵتان هاشم ئەحمەد وەزیری بەرگری پێشووی عێراق مردو ئه‌م وه‌زیره‌ سه‌ركردایه‌تی یه‌كه‌مین پرۆسه‌ی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵی كردو به‌شداربوویه‌كی ئه‌كتیڤ بووه‌ له‌ ئه‌نجامدانی تاوان و شان به‌ شانی دیكتاتۆری فاشییست سه‌دام حوسه‌ێن وه‌ستاو سه‌دام به‌ قیزه‌وه‌نترین شێوازو سته‌مكاراننه‌و به‌ سه‌ركوتكردنی خوێناوی خه‌ڵك و ئۆپۆزیسیۆنه‌كانی له‌ناو ئه‌بردو زۆر رقی له‌ كوردو هه‌موو پێكهاته‌و نه‌ته‌وه‌براكانی عێراق بوو مۆركی فاشییه‌ت به‌ زه‌قی له‌ ره‌گه‌زپه‌رستی و شۆڤه‌نیستی دوژمنكارانه‌ی دیار بوو بۆ تواندنه‌وه‌ی هه‌موو نه‌ته‌وه‌كان له‌ پێناو نه‌ته‌وه‌یه‌كدا.‌
ریك فرانكۆنا Rick Frankona سیخوری CIA و لێكۆله‌ری سیاسی له‌ تۆری NBC ی ئه‌مریكایی ئه‌ڵێت له‌ رێی سه‌رۆك جه‌لال تاڵه‌بانی ئاژانسی هه‌واڵگیری ناوه‌ندی ئه‌مریكا جه‌نه‌راڵ سوڵتان هاشم ئه‌حمه‌د وه‌زیری به‌رگری پێشووی عێراق له‌ حكومه‌ته‌كه‌ی سه‌دام حوسه‌ێن ناسیوه وبه‌ ئاشكرا وتی : ‌ وه‌زیری به‌رگری به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر باش هاوكاری كرد له‌ ئاماده‌كردنی نه‌خشه‌ی رۆخانی رژێمی سه‌دام حوسه‌ێن و، شایانی ئاماژه‌یه‌ له‌ ئازاری / مارس 1991 سوڵتان هاشم جێگری سه‌ركرده‌ی ئۆپراسیۆنه‌كانی سوپای عێراق بووه‌و به‌ڵگه‌نامه‌ی خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دانی سوپاكه‌ی له‌ گه‌ڵ جه‌نه‌راڵ نۆرمان شوارزكۆف norman schwarzkopf واژووكردووه‌.
سه‌دام حوسه‌ێن و تاقمه‌كه‌ی تاوانبارن به‌ گرتنی هاوڵاتیان و ئازاردانیان و كوشتنیان و ره‌وانه‌كردنیان بۆ گۆره‌ به‌ كۆمه‌ڵه‌كان و، ئه‌و كه‌سانه‌ هاوكار بوون به‌رزان ئه‌لتكریتی ، عه‌لی حه‌سه‌ن ئه‌لمه‌جیدو سوڵتان هاشم ئه‌حمه‌دو ئه‌مانه‌ دران به‌ دادگایه‌كی دادپه‌روه‌رانه‌ بۆ ئه‌وه‌ی سزای خۆیان وه‌ربگرن به‌ڵام ته‌نها هه‌ر ئه‌و دوو سێ ناوه‌ نییه‌ به‌ڵكو له‌لایه‌ن هاوڵاتیان و گه‌ل لیستێكی دوورودرێژ ناوی ژماره‌یه‌كی زۆری تیادایه‌ تاوانی وه‌حشیانه‌یان ئه‌نجامداوه‌و له‌وانه‌ ناوی وه‌زیری به‌رگری سوڵتان هاشم ئه‌حمه‌د له‌ پێش هه‌موو ناوه‌كانه‌.
بێشك گه‌لی كوردستان تامه‌زرۆی ئاشتی و ئازادییه‌و هه‌میشه‌ شۆرشگێرانی هۆرره‌كان و قوربانیانی كوشتن و برین وچه‌وساندنه‌وه‌ی له‌ عێراقدا له‌ بیره‌و، هه‌روا خوێرێژه‌كانی له‌ بیره‌ كه‌ كوردستانیان سووتاندو هاوڵاتییه‌ بێتاوانه‌كانییان كوشت و، ده‌سه‌ڵاتی خوێرێژی رژێمی سه‌دام حوسه‌ێن درندانه‌ له‌ گه‌ڵ عێراقییه‌كان به‌ گشتی و كورد به‌تایبه‌تی ره‌فتاری كردووه‌و، ئه‌و جانه‌وه‌رو درندانه‌ ئاگری تووره‌یی و رق و كینه‌یان دژ به‌ تێكۆشه‌رانی عێراق وكورد به‌كارهێناوه‌ و، هه‌موو لایه‌ك پرۆسه‌كانی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵ و دێزی له‌ بیره‌و، ئه‌زانن هێزه‌ چه‌كداره‌كانی سوپای عێراق گوندو خانووی جوتیارانی رووخاندوه‌و له‌ گه‌ڵ زه‌ویدا ته‌ختی كردوون و ماڵ وسامانیان براوه‌و و زیاتر له‌ چوار هه‌زار گوندی كوردستانیان سووتاندوه‌و، هه‌رچی هاوڵاتییه‌ به‌ منداڵ و ژن و پیرو په‌ككه‌وته گیراون و هه‌زاران خێزان بێسه‌رو شوێن كراون و، ئه‌و هێزانه‌ توانیویانه‌‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌و كه‌سانه‌ كه‌ هه‌وڵیانداوه‌ له‌ دۆزه‌خی ئه‌نفال قووتاریان بێت بگرن و، هه‌موو لایه‌كیش شه‌هیدانیان له‌ بیره‌ كه‌ به‌خوێنی پاكیان خاكی كوردستانیان نه‌خشاند.
له‌ رۆژی گرتنی سوڵتان هاشم له‌لایه‌ن هێزی ئه‌مریكاوه‌ له‌ ساڵی 2003 تا رۆژی مردنی له‌ رۆژی 19/7/2020 ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ به‌عسییه‌كان وتاقمی ئه‌لعروبه‌ داوایان كرد سوڵتان هاشم ئازاد بكرێت له‌وانه‌ : جێگره‌كانی سه‌رۆك كۆمار : تارق ئه‌لمه‌شهه‌دانی هه‌ڵاتوو، ئه‌یاد عه‌لاوی و ئوسامه‌ ئه‌لنوجه‌یفی و، سه‌رۆكه‌كانی په‌رله‌مان : سلیم ئه‌لجبوری و محه‌مه‌د ئه‌لحه‌ڵبوسی و ژماره‌یه‌كی تریش وه‌ك : ساڵح موتڵه‌گ و رافع ئه‌لعیساوی هه‌ڵاتوو به‌ڵام هه‌رهه‌موویان دۆران و سوڵتان هاشم ئازاد نه‌كراو له‌ زیندان مرد.
گه‌لی كوردستان له‌ بیریانه‌ تاوانبار سوڵتان هاشم ئه‌حمه‌د برۆسكه‌ی بۆ سه‌رۆكه‌كه‌ی قاره‌مانی شوڤه‌نیسته‌ عه‌ره‌به‌كان و دوژمنانی گه‌لی كوردستان ناردو، كوردى به‌ داوێنپیس و به ‌كرێگیراوی ئێران ناوزه‌د كردو وتی :
( پشت به‌ خوای گه‌وره‌ توانیمان هێزه‌كانی چه‌ته‌كان و دوژمن له‌ ناوچه‌كانی : دۆڵی جافایه‌تی ، سه‌رگه‌ڵو، به‌رگه‌ڵو، چوخماخ، هه‌ڵه‌دن، یاخسه‌مه‌ر، زێوه‌. كانی توو قزله‌ر) و، ناوچه‌ و په‌رزایه‌كانی تر ده‌ر بكه‌ێن و، له‌ویش به‌ڵێنی نوێ كرده‌وه ‌كه‌ به‌رده‌وام ئه‌بێت و، هه‌رچی سه‌رلێشێواوه‌ مه‌به‌ستی هاوڵاتیانی كورده‌ له‌ ناو ئه‌بات و له‌ درێژه‌ی برۆسكه‌كه‌یدا وتی : به‌ڵێنتان پێ ئه‌ده‌ێن به‌رده‌وام ئه‌بین و سه‌ری ئه‌م تاقمه‌ سه‌رلێشێواوه‌ ئه‌كوتین تاوه‌كو بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ رێی راست و، له‌ خوارووی پروسكه‌كه‌ واژووی كرد : لیوا روكن سوڵتان هاشم فه‌رمانده‌ی پرۆسه‌ی ئه‌نفال.
لێردا به‌و درندانه‌ ئه‌ڵێن :كوشتنی (8000) هه‌شت هه‌زار بارزانی و، (182) سه‌دو هه‌شتاو دوو هه‌زار هاوڵاتی له‌ گه‌لی كوردستان تاوانێكی نێوده‌وڵه‌تییه‌، تاوانی قركردنی خه‌ڵكه‌ ( جینۆساید) ه‌، تاوانێكی ئاسایی نییه‌ وه‌ك دزینی ئۆتۆمبێلێك یان ده‌مه‌ قاڵه‌ی دوو نه‌فه‌رو یه‌كێكیان بریندار بێت ، ئه‌وه‌ قركردنی به‌كۆمه‌ڵه‌.
.ئه‌یاد عه‌لاوی زۆر كه‌ره‌ت باسی ئازادكردنی سوڵتان هاشم كردووه‌ بۆ نموونه‌ له‌ 3/11/2015 وتی : سوڵتان هاشم ده‌ستی به‌ خوێنی عێراقییه‌كان سور نه‌بووه‌. عه‌لاوی له‌ په‌یامێكی ته‌له‌فزیۆنی ئه‌ڵێت : زۆر كه‌ره‌ت باسی ئازاد كردنی سوڵتان هاشمان كردووه‌و دووا كه‌ره‌ت له‌ كۆبوونه‌وه‌ی هه‌رسێ سه‌رۆكاییه‌تییه‌كه‌ بوو.
سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووتری عێراق و نوێنه‌ر له‌ په‌رله‌مان ئه‌یاد عه‌لاوی نامه‌ی نارد بۆ : جۆرج بۆش وسه‌رۆكی حكومه‌تی ئه‌و كات نوری ئه‌لمالكی و داوای كرد بریاری له‌ سێداره‌دانی وه‌زیری به‌رگری پێشووتری عێراق سوڵتان هاشم رابگرن و هاوكات دادگای به‌رزی عێراق بریاری دابوو له‌ سێداره‌ بدرێت و، عه‌لاوی نووسیبووی تكایه‌ نامه‌كه‌م به‌هه‌ند وه‌ربگرن و بریاری له‌ سێداره‌دانی رابگێرێت چونكه‌ پیاوێكی پیشه‌ییه‌. له‌ رۆژی مردنه‌كه‌ی عه‌لاوی ئه‌ڵێت / سوڵتان هاشم پیاوێكی پێشه‌یی و پاك بوو !.
پێش هه‌موو شتێك بۆ وه‌بیرخستنه‌وه‌ ئه‌یاد عه‌لاوی له‌ دایكبووی ساڵی 1945 و ئه‌ندامی جزبی به‌عس و قوتابییه‌كی ته‌مه‌ڵ بوو به‌ فه‌رمانی سه‌ره‌وه‌ كۆلیجی پزیشكی ته‌واو كردووه‌ و، له‌لایه‌ن حزبی به‌عس نیردراوه‌ بۆ بریتانیا به‌ مه‌به‌ستی سیخوری له‌ سه‌ر قوتابیان و ره‌وه‌ندی كوردی و، به‌ نهێنیش په‌یوه‌ندی هه‌بووه‌ له‌ گه‌ڵ تاقمێكی هه‌واڵگێری سه‌دام وله‌ لایه‌كی تره‌وه‌ په‌یوندی به‌ ده‌زگای هه‌واڵگێری ئه‌مریكاوه‌ هه‌بووه‌، له‌ گه‌ڵ راگه‌یاندنی شه‌ر دژ به‌ سه‌دام له‌ گه‌ڵ هێزی ئه‌مریكا گه‌راوه‌ته‌وه‌ بۆ عێراق و، به‌ پێی خواستی حاكمی عه‌سكه‌ری ئه‌مریكا پۆل برێمه‌ر بووه‌ به‌ سه‌رۆك وه‌زیران.
كاتێك بۆ به‌ سه‌رۆك وه‌زیران دژ به‌ خواستی هاوڵاتیان كاریكردو زۆر له‌ ئه‌فسه‌رو فه‌رمانبه‌ره‌ به‌عسییه‌كانی گه‌رانده‌وه‌ بۆ ناو سوپاو دامه‌زراوه‌ مه‌ده‌نیییكان و به‌وكاره‌ش عێراقی دووچاری گیروگرفت و كێشه‌ كرده‌وه‌و به‌عسییه‌كان به‌ لێشاو گه‌رانه‌وه‌ بۆ كاروباری پێشوویان له‌ كاتی رژێمی سه‌دام حوسه‌ێن و، به‌و كرده‌وه‌یه‌ش رێیان بۆ توندره‌وو بكوژان خۆش كرد. سه‌باره‌ت به‌ فیدرالییه‌ت ئه‌یاد عه‌لاوی ئه‌ڵێت : ئه‌وه‌ی له‌ سه‌ر زاری من سه‌باره‌ت به‌ فیدرالییه‌ت بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ درۆیه‌ و بازدانه‌ به‌ سه‌ر راستییه‌كاندا. ئه‌یاد عه‌لاوی نامه‌ی ئاراسته‌ی سه‌رۆكی وڵاتانی عه‌رب و دونیا كردو داوایكرد به‌عسییه‌كان له‌ زیندان رزگارو ئازاد بكرێن و، زۆربه‌ی ئه‌و به‌عسییانه‌ ده‌ستیان به‌ كوشتن و خوێنی هاوڵاتیان به‌ تایبه‌تی كورد سوره‌.
به‌رامبه‌ر به‌م هه‌ڵوێسته‌ دوژمنكارانه‌ له‌لایه‌ن كه‌سێكی كورسی په‌رست، ئاماده‌یه‌ (كه‌رامه‌تی) خۆی بفۆۆشێت هه‌موو جۆره‌ فێڵ و ته‌ڵه‌كه‌بازی ئه‌كات و، خه‌ڵك پرسیار ئه‌كات و ئه‌ڵێن : بۆچی ئه‌یاد عه‌لاوی به‌رگری له‌ قوربانیانی سیاسه‌ته‌كه‌ی سه‌دامی تاوانبار نه‌كرد؟ بۆ به‌رگری له‌ ئه‌نفاكراوان وله‌ ناوبردنی { كورده‌ فه‌یلییه‌كان} ورشتنی كه‌ره‌سته‌ی كیمیاوی و گاز به‌ سه‌ر هه‌ڵه‌بجه‌ نه‌كرد ؟ بۆ دژ به‌ به‌عسیكردن ونه‌عریب نه‌وه‌ستا. .
ناوی ئه‌یاد عه‌لاوی و كاركردنی له‌ گه‌ڵ داموده‌زگاكانی هه‌واڵگیری سه‌دام و پاشان هه‌واڵگیری ئه‌مریكا جێی شه‌رمه‌زاری و ریسواییه‌و، ئه‌یاد عه‌لاوی تا ماوه‌ وه‌ك كاسه‌لێسێك ئه‌مێنێته‌وه‌
له‌ كۆتاییدا ئه‌یاد عه‌لاوی به‌رامبه‌ر وته‌كانی چی ئه‌ڵێت : ده‌ستی به‌ خوێنی عێراقییه‌كان سور نه‌بووه‌ ، چونكه‌ پیاوێكی پیشه‌ییه‌ ، پیاوێكی پیشه‌یی و پاكه‌.
22/7/2020




ده‌زانم چۆن چاوه‌روان ده‌بیت – بۆ منداڵان …وه‌رگێران له‌ روسییه‌وه‌ : ئه‌حمه‌دره‌جه‌ب

كونستانتین دمیترێیڤیچ ئوشینسكی **

رۆژگارێك برایه‌ك وخوشكێك وجوجه‌ڵه‌یه‌ك و مریشكێك پێكه‌وه‌ ده‌ژیان ، كه‌ڵه‌شێره‌ چكۆله‌كه‌ رای كرد بۆ ناوباخه‌كه‌و به‌ ده‌نووكی به‌ربووه‌ به‌رسیله‌ خواردن و مریشكه‌كه‌ پێی وت : به‌رسیله‌ مه‌خۆ، چاوه‌روانبه‌ تا ئه‌گات و، كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ گوێی پێنه‌داو، ده‌نووكی هه‌ر له‌ له‌ كاردا بوو هه‌ر ده‌یخواردو، پاشان ورگی ئاوساو به‌ ئازاره‌و گرایه‌وه‌ بۆ ماڵ و ده‌ستی به‌ هاوار كردو ده‌یگوت ئای ، ئۆخ ، خوشكه گیان‌ تووشی سگ ئێشه‌ بووم و ئازارم هه‌یه‌.
مریشكه‌كه‌ ئاوی پونكه‌و گه‌نه‌رچه‌كی به‌ كه‌ڵه‌ شێره‌كه‌دا تا ته‌ندره‌ستی هاته‌وه‌ سه‌ر خۆی و، چاك بووه‌وه‌و سه‌ر له‌ نوێ به‌ بازدان وپه‌له‌په‌ل بۆ ناو كێڵگه‌كه‌ رێگای گرته‌به‌رو و سوور هه‌ڵگرابووه‌و و ئاره‌قی ده‌رده‌داو ، خۆی گه‌یانده‌ رووباره‌كه بۆ ئه‌وه‌ی ئاوی ساردی بخواته‌وه‌‌و مریشكه‌كه‌ هاواری كردو وتی :
ئاو مه‌خۆره‌وه‌و چاوه‌روانبه‌ ! ، ئاوه‌كه‌ زۆر سارده‌و تووشی نه‌خۆشیت ده‌كات ! ، كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ گوێی له‌ مریشكه‌كه‌ نه‌گرت و ، تا توانی ئاوی ساردی خوارده‌وه‌و تووشی له‌رزو تا بوو كه‌وته‌ په‌له‌قاژه‌و ، به‌ جه‌سته‌ی داهێزراو بۆ ماڵ گه‌رایه‌وه‌.
مریشكه‌كه‌ به‌ راكردن بۆ لای پزیشك چوو، باسی كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ی بۆ كردو، پزیشكه‌كه‌ ده‌رمانی تاڵی بوو نووسی و ، هه‌ر به‌و له‌ش ناساغییه‌وه‌ ماوه‌یه‌كی دوورو درێژ له‌ سه‌ر جێگای نه‌خۆشی مایه‌وه‌،
له‌ زستاندا كه‌ڵه‌شیره‌كه‌ چاك بووه‌وه‌و ، بینی به‌فر رووباره‌كه‌ی داپۆشیوه‌و ، ئاوه‌كه‌ش بووه‌ به‌ شه‌خته‌و به‌سته‌ڵه‌ك ، كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ یاری گالیسكه‌ی‌ له‌سه‌ر شه‌خته‌و به‌سته‌ڵه‌كه‌كه‌ ئه‌كرددو، مریشكه‌كه‌ بانگی كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ی كردو وتی : بوه‌سته ‌! ، ئۆی ئۆی بوه‌سته‌ ئاوی رووباره‌كه‌ به‌ ته‌واوه‌تی بووه‌ته‌ شه‌خته‌ و به‌سته‌ڵه‌ك و ، زۆر خلیسك و لووس و ناسكه‌ .
كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ گوێی له‌ خوشكه‌كه‌ی نه‌گرت و، له‌ سه‌ر شه‌خته‌و به‌فره‌كه یاری ده‌كردو ، له‌ پر به‌سته‌ڵه‌كه‌ شكاو كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ كه‌وته‌ ناو ئاوی رووباره‌كه‌ ، ته‌نها كه‌ڵه‌شێره‌كه‌ بینرا.

وه‌رگێران له‌ روسییه‌وه‌ : ئه‌حمه‌دره‌جه‌ب
12/7/2020

———————————————————-
**كونستانتین دمیترێێڤیچ ئوشینسكی ــ مامۆستایه‌كی روسییه‌ بۆ گه‌وره‌و منداڵان ده‌ینووسی. له‌ 30/6/1920 له‌دایكبووه‌وله‌ 17/6/1970 كۆچی دووایی كردووه‌.
Константин Константиновский 30/6/1920 – 17/6/1970 — Русский педагог. Умей обождать.




تێكۆشان له‌ ناو لێژنه‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌ جیاجیاكاندا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان :

له‌ سه‌ره‌تای درۆستبونی حزبی شیوعی عێراق شیوعییه‌كان به‌ هاوكاری و پشتگیری یه‌كتری تیكۆشاون بۆ ئه‌وه‌ی رۆڵی حزب له‌ناو كۆمه‌ڵگا گه‌وره‌و كارا بێت بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یی و چینایه‌تی و داكۆكیكردن له‌ به‌رژه‌وه‌ندی هه‌ژارو زه‌حمه‌تكێش و ره‌نجده‌ران و ئاوات و خواستی جه‌ماوه‌ری گه‌ل به‌رجه‌سته‌ بكه‌ن و بۆ جێبه‌جێ كردنی ئه‌و ئه‌ركانه‌و به‌ یارمه‌تیدانی رێكخسته‌كانی حزب و هاورێیان و له‌ سه‌ر رۆشنایی و پرۆگرامی حزب چه‌ندین لێژنه‌ی یان مه‌كته‌بی تایبه‌تمه‌ندی { اللجان المختصة} دامه‌زراو لێره‌دا زۆر به‌ كورتی وبه‌ ساده‌یی باس له‌ 3 لێژنه‌ی تایبه‌تمه‌ندی ئه‌كه‌م و خۆم له‌ هه‌رسێ لیژه‌نه‌كه‌دا به‌شدار بووم :
لێژنه‌ی تایبه‌ته‌مه‌ندی كرێكاران : ئه‌م لێژنه‌یه‌ له‌م هاورێیانه‌ی پێكهاتبوو : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب ( كارگه‌ی شه‌كری سلێمانی) ، سلاح ره‌شید ( كارگه‌ی چیمه‌نتۆێ سه‌رچنار) و عمر عه‌لی ( كارگه‌ی ته‌نقیحی توتن).
تۆژینه‌وه‌و خویندنه‌وه‌ی باری كرێكاران له‌ سه‌رجه‌م كارگه‌و شوێنه‌كانی كاركردن و به‌رزكردنه‌وه‌ی راپۆرت بۆ حزب له‌ باره‌ی كێشه‌و گرفته‌كانی كرێكاران و، ئامۆژگاری و رێنمایكردنی كرێكاران بۆ په‌ره‌دان به‌ تێكۆشان و فشارخستنه‌ سه‌ر خاوه‌ن ئیش له‌ رێگای سه‌ندیكا ( نه‌قابه‌) وه‌ به‌ مه‌به‌ستی پاراستنی مافه‌كانیان وه‌ك خراپی ژیانی كرێكاران . كاتی كاركردن له‌ 8 كاتژمێر زیاتر نه‌بێت ، گرنگی بدرێت به‌ گرێبه‌ستی كار له‌گه‌ڵ كرێكاران ، خاوه‌ن‌ كار پێداویستی سه‌لامه‌تی كار ئاماده‌ بكات، كرێكاران نوێنه‌ریان له‌ دادگاكانی كار هه‌بێت.
یه‌كێك له‌ ئه‌ركه‌كانی مه‌كته‌بی تایبه‌تمندی له‌ كاتی هه‌ڵپژاردنه‌كاندا ده‌ستنیشانكردنی نوێنه‌رانی كرێكاران و، هه‌وڵدان بۆ بردنه‌وه‌و ، لێره‌شدا داوامان له‌ حزب ئه‌كرد بۆ یارمه‌تیدان و هاندانی هه‌موو هاورێیان بۆ پشتگیری داواو خواستی مه‌كته‌به‌كه‌مان و، له‌و كاتانه‌دا چه‌ندین كۆبونه‌وه‌ی فراوانمان بۆ كرێكاران ئه‌نجامداو نوێنه‌ری كرێكارانی سلێمانی بووم له‌ كۆبوونه‌وه‌ی تایبه‌تمه‌دی كرێكارانی ناوه‌ندی له‌ به‌غدا به‌ سه‌رپه‌رشتی هاورێیان ئاراخادۆر و جه‌عفه‌ر فه‌لاحی.
ئه‌ندام نوسینگه‌ی كرێكارانی هه‌رێم بووم و، وله‌و ماوه‌یه‌دا به‌دوواچوون و سه‌رپه‌رشتی كۆبوونه‌وه‌ی فراوانی كرێكارانی قه‌زاكان { ده‌ربه‌ندیخان و هه‌ڵه‌بجه‌و قه‌ڵادزی } م كردو ، له‌ به‌ر ده‌زگا سه‌ركوتكه‌ره‌كانی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی هه‌موو كۆبوونه‌وه‌كان نهێنی بوون
نووسینگه‌ی رۆژنامه‌گه‌ری : له‌م هاورێیانه‌ پێكهاتبوو : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب ، ئه‌حمه‌د ساڵح ، شاعیری گه‌وره‌ حه‌سیب قه‌ره‌داغی، محه‌مه‌د ره‌ووف زوهدی ، هۆگر گۆران و هێرۆ گۆران و، به‌ یارمه‌تیدانی نووسه‌رو رۆشنبیرانی ترو قوتابیانی زانكوی سلێمانی و، له‌وانه‌ هاورێیان : مامۆستا حه‌مه‌ ره‌شید هه‌ورامی ، نورا، شاكر الانباری و ژماره‌یه‌كی تر.
من په‌یامنێری رۆژنامه‌ی بیری نۆی وطریق الشعب بووم ، هه‌رچی هه‌واڵ و كاری رۆژانه‌م ئه‌دا به‌ هاورێیانی مه‌كته‌بی پارێزگای سلێمانی و هه‌روا ئه‌منارد بۆ رۆژانه‌مه‌كان و، ئه‌ركه‌كاتی ترم نووسینی ریپۆرتاج و راپۆرت وژیانی گه‌ل و بایه‌خدان به‌ كرێكاران و كۆمه‌ڵه‌ هه‌ره‌وه‌زییه‌كان و، نووسین له‌ سه‌ر تێپی نواندنی پێشره‌وو ، تیپی مۆسیقای سلێمانی و چه‌ندین جار چاو پێكه‌وتن له‌ گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندانی گه‌وره‌ ئه‌حمه‌د سالارو، حه‌مه‌ ره‌شید هه‌ره‌س و ئه‌نوه‌ر قه‌ره‌داغی و، له‌ هه‌موو چالاكییه‌كان ئاماده‌ ئه‌بووم و، ئه‌ندامی نوسینگه‌ی رۆژنامه‌گه‌ری هه‌رێمی كوردستانی بوم.
مامۆستا حه‌سیب قه‌ره‌داغی به‌ هۆی سه‌رقاڵی به‌ یه‌كێتی نووسه‌رانی كورد كه‌متر له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌ب ئاماده‌ ئه‌بوو، هه‌رچی نووسینێك به‌ ئه‌ده‌ب په‌یوه‌ست بوایه‌ ( شیعر، چیرۆك و په‌خشان) به‌ره‌رووی مامۆستامان ئه‌كرد.
مامۆستا ئه‌حمه‌د سالح به‌ تایبه‌تی له‌ سه‌ر گوڵ و گوڵزارو دره‌خت و ره‌وه‌كی ئه‌نووسی و مامۆستا ره‌ووف زوهدی سه‌باره‌ت به‌ كۆمه‌ڵگا ئه‌ینووسی و هاورێیان هۆگرو هێرۆ له‌ شیعر و چیرۆك و بابه‌تی تریان ئه‌نووسی، جێی ئاماژه‌یه‌ من هاورێ ره‌ووف زوهدی كتێبی : ده‌رباره‌ی ئازادی ئافره‌ت { حول تحرر المرأة) مان وه‌رگێرایه‌ سه‌ر زمانی كوردی و ناردمان بۆ دار الروادی حزب له‌ به‌غداو بریار بوو چاپ بكرێت به‌ڵام له‌ هێرشه‌ گڵاوه‌كه‌ی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ێن بۆ سه‌ر حزب و ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی دار الرواد كتێبه‌كه‌ دیاری نه‌ماو له‌ناوچوو.
خۆلێكی رۆژنامه‌گه‌ریمان بۆ هاورێیان كرده‌وه‌.
نوسینگه‌ی به‌رێوبردن { الادارة} : له‌م هاورێیانه‌ پێكهاتبوو : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب ، سه‌ید باقی و دكتور عه‌لی سه‌عیدو كاروبارمان به‌م شێوه‌یه‌ دابه‌شكردبوو هاوكاری یه‌كتری بووین : هاورێ دكتور له‌ پرسگه‌ی باره‌كا، هاورێ سه‌ید كاروباری ناوخۆێی باره‌گاو، منیش له‌ گه‌ڵ هاورێیانی تردا یان به‌ ته‌نها بۆ بۆنه‌ كۆمه‌ڵاییه‌تییه‌كان وه‌ك بانگهێشتنی حزبه‌كان و ده‌زگا حكومییه‌كان و ئاهه‌نگ و پرسه‌و سه‌ره‌خۆشی وبابه‌تی ترو، رێكخستنی ئاهه‌نگ وبۆنه‌كانی حزب.
له‌ كۆتاییدا ئه‌ڵێم یادی هاورییانم به‌خیرو روحیان شادو ئاسووده‌ بێت : عمر عه‌لی، ئه‌حمه‌د ساڵح، حه‌سیب قه‌ره‌داغی، رۆوف زوهدی، دكتور عه‌لی و سید باقی و هیوادارم ئه‌وانی تر له‌ ژیاندا بن.

8/7/2020




له‌ هه‌زارپه‌س و چه‌می گریانه‌وه‌ بۆ تووژه‌ڵه‌ و ناوزه‌نگ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

‌ سه‌ره‌تای مانگی تشرینی یه‌كه‌م / ئوكتۆبه‌ری 1979 رۆژانێكی سه‌خت و دژوار بوو رژێمی خوێنرێژی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی خاوه‌نی هێزێكی گه‌وره‌و كوشنده ‌بوون و كه‌ش و هه‌واش رووی له‌ ساردی بوو جلوبه‌رگی ئێمه‌ش هاوینه‌ بوو چه‌كمان كه‌م بوو ئاسان نییه‌‌ مه‌فره‌زه‌یه‌كی 47 كه‌سی به‌ 5 چه‌كه‌وه به‌ چه‌ند قۆناغێك له‌ دامێنی هه‌ورامان و پشتی هه‌ڵه‌بجه‌وه‌ به‌ ناو ئاگرو ئاسن و بنكه‌و ره‌بایه‌كانی سوپاو جاش بگاته‌ توژه‌ڵه‌و ناوزه‌نگ له‌ باكوری شاری قه‌لادزێ وپشتی شاخی مامه‌نده‌ له‌ سه‌ر سنوری عێراق ـ ئێران.
قۆناغی یه‌كه‌م : فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه‌كه‌ له‌لایه‌ن مه‌كته‌بی عه‌سكه‌ری بنكه‌ی پێشمه‌رگه‌كانی حزب له‌ ناوچه‌ی هه‌ورامان ده‌ستنیشان كراو هاورێ ته‌وفیقی حاجی بوو، به‌یانی زوو كه‌وتینه‌ری وله‌ پاش چه‌ند كاتژمێرێك گه‌یشتینه‌ هاوار، هاوار یه‌كێكه‌ له‌ جوانترین شوێنه‌كانی كوردستان و، به‌عسییه‌كان ئه‌م به‌هه‌شته‌یان تێكدابوو، له‌ هاوار پشوویه‌كی باشمانداو له‌ خواردنی گوێزو هه‌نارو میوه‌ی تر دریغیمان نه‌كردو، له‌ پاش نیوه‌رۆ خۆمان ئاماده‌ كردو هاورێ ته‌وفیق وتی : ژماره‌مان زۆره‌و چه‌كمان كه‌مه‌و رێگاكه‌مان دوورو درێژه‌ و پره‌ له‌ مه‌ترسی و، قسه‌كردن و جگه‌ره‌خواردن له‌ كاتی رێكردن قه‌ده‌غه‌یه‌و، ئه‌مانه‌وێت به‌بێ زیان بگه‌ینه‌ی باره‌گای سه‌ركردایه‌تی.
مه‌فره‌زه‌كه‌ كه‌وته‌رێ دوو هاوریی چه‌كدار له‌ پێشه‌وه‌ بوون یه‌كێكیان شاره‌زای ناوچه‌كه‌ بوو، هه‌رچۆنێك بێت له‌م رێگا بۆ ئه‌و رێكا په‌رینه‌وه‌و ده‌رنگانی شه‌و بوو گه‌یشتینه‌ دێی شیره‌مه‌رو، دووسی هاورێ چوونه‌ ناو دێ به‌ مه‌به‌ستی كۆكردنه‌وه‌ی نان و، له‌ گه‌ڵ هاتنه‌وه‌ی هاورییان به‌ره‌و خۆرنه‌وزان له‌ شاخی سورێن سه‌ركه‌وتین و، هه‌موو هاورێیان كفت بوون و یه‌كسه‌ر خه‌وتن.
به‌یانی زوو دوو نه‌فه‌ر له‌ گه‌ڵ دوو به‌ران گه‌یشتنه‌ لامان و، وتیان ئه‌وا دوو به‌رانمان له‌ سه‌ر داوای براده‌رانتان كه‌ شه‌و له‌ ناو دێ بوون هێناوه‌و، هه‌ردوو به‌ران سه‌ربران و، گۆشت به‌ سه‌ر هاورێیان دابه‌ش كراو، ئیتر هه‌ركی بۆ خۆی یان به‌ كۆمه‌ڵ ده‌ستكرا به‌ گۆشت برژان و، گرفتی سه‌ره‌كی شوێنه‌كه‌ رووته‌ن و بێدارو كه‌م ئاو بوو.
قۆناغی دووه‌م : نزێكی ئێواره‌ بوو هاورێی فه‌رمانده‌ وتی خۆتان ئاماده‌ بكه‌ن و، ئه‌بی كورجوگۆڵ بن و رێگاكه‌مان زۆر درێژه‌ و، له‌ پاش ئه‌و ئامۆژگارییانه‌ كه‌وتینه‌ رێ و ده‌وروبه‌ری كاتژمێر نۆی شه‌و له‌ رێی نێوان سید سادق ــ كۆڵۆس و پێنجوێن نزیك بووینه‌و، وتیان بوه‌ستن كه‌مین و ده‌بابه‌ له‌ سه‌ر رێگاكه‌ هاتوو چوو ئه‌كات و، كه‌مێك به‌ره‌و دوواكشاینه‌وه‌و، هه‌ر زوو كه‌مێن و تانكه‌كه‌ گه‌رانه‌وه‌ به‌ره‌و شانده‌رێ و سه‌ید سادق و په‌رێنه‌وه‌و، گه‌یشتینه‌ دێی قه‌ویله‌ كه‌ پێش ماوه‌یه‌ك له‌م دێیه‌ به‌ره‌و پێشمه‌رگایه‌تی چووم و، دووسێ هاورێ چوون بۆ نان كۆكردنه‌وه‌و، كه‌مه‌ كه‌مه‌ له‌ دۆڵی گه‌ڵال به‌ره‌و سه‌ر رۆیشتین و له‌ نێوه‌یه‌دا مه‌فره‌زه‌كه‌ وه‌ستاوهاورێ ته‌وفیق وتی باپشوویه‌ك بده‌ین و رووی له‌ من كردو وتی ناخه‌ویت ؟ له‌ كاتی كردنه‌وه‌ی باره‌گای حزب له‌ پارێزگای سلێمانی ئه‌یزانی ناخه‌وم و هه‌موو جارێك ئه‌یوت ناخه‌ویت؟، و هه‌ر كه‌ هاورێ وتی باپشوویه‌ك بده‌ین ئه‌وه‌نده‌ بلێت یه‌ك و دوو هه‌موو تێكرا نووستن و من شیخ ره‌سول نه‌نووستین و له‌ پاش كاتژمێرێك هه‌موو هاورێیان بیداربوونه‌وه‌و كه‌وتینه‌رێ و كاتی نان و چاخواردنی به‌یانی گه‌یشتینه‌ دێی پاره‌زان و، كاتی هاتم بۆ پێشمه‌رگایه‌تی سێ رۆژ له‌و دێیه‌ له‌ ماڵ كاك حه‌مه‌ جه‌زا قاینه‌جێی ماومه‌وه‌و، پشوویوكی باشمانداو بۆ نێوه‌ۆو میوانی كاكه‌ حه‌مه‌ی حاجی مه‌حمود بوین و، نانمان خواردو دیسانه‌وه‌ پشوومانداو ئێواره‌ كه‌وتینه‌رێ و له‌ بناری شاخی سوره‌بان پشوویه‌كی ترمان به‌سه‌ر بردو، مه‌فره‌زه‌كه‌ كه‌وته‌ جوڵه‌ و نه‌وه‌ستاین تا گه‌یشتینه‌ دێ نێروان( نێوران) و، ئه‌وه‌ش قۆناغی سێیه‌م بوو.
قۆناغی چواره‌م : دێی نێوران سه‌ر به‌ شاری بانه‌یه‌و له‌ سه‌ر سنووره‌و، شه‌و له‌و دێیه‌ به‌ ئازادی نووستین و ماینه‌وه‌و برده‌رانی حزبی دیموكراتی كوردستان له‌وێ بوون و ژماه‌ره‌ی پێشمه‌رگه‌كانیان زۆر بوون و، له‌ پاش پشوویه‌كی باش و رۆژ بووه‌وه‌ نان وچای به‌یانیمان خواردو دێسان كه‌وتینه‌رێ تا گه‌یشتینه‌ ئه‌سپه‌مێزه‌و له‌م دێ جوانه‌ نانی نێوه‌رۆمان خواردو بۆ ئێواره‌ گه‌یشتینه‌ دێی ده‌رمان ئاواو، ئه‌وه‌ی جێی خۆشییه‌ سروشتی هه‌موو دێهاتی ئه‌م ناوچه‌یه‌ دڵ فرێن و جوانن و، ئه‌و شه‌وه‌ له‌ ده‌رمان ئاوا ماینه‌وه‌.
قۆناغی پێنجه‌م و كۆتایی: له‌ پاش پشوویه‌كی باش به‌رێ كه‌وتین و گه‌یشتینه‌ دێی بێوران و،روومانكرده‌ دوكانه‌كانی و هه‌ر یه‌ك له‌ ئێمه‌ هه‌ندی شتی ورده‌واڵه‌مان كری و كه‌وتینه‌ری به‌ناو گوڵ گوڵزارو له‌ هه‌موو لایه‌كه‌و ئاو خوره‌ی ئه‌هات و، گه‌یشتینه‌ دێی بنوخه‌ڵه‌ف و، له‌ پاش نیوه‌رۆ گه‌یشتینه‌ باره‌گای سه‌ركردایه‌تی پێشمه‌رگه‌كانی حزب له‌ توژه‌ڵه‌و، له‌وی پشوومانداو نانمان خواردو، دابه‌ش كراین به‌ سه‌ر بنكه‌كانی حزب له‌ ناوزه‌نگ و زه‌ڵێ و، ئێمه‌ كۆمه‌لێك بوین به‌ر بنكه‌ی هاورێیانی هه‌ولێر كه‌وتێن و،له‌و به‌رپرسانه‌ كه‌ له‌وێ بوون: مامۆستا فه‌تاح ته‌وفیق { مه‌لا حه‌سه‌ن} و مه‌لا ئه‌حمه‌د حاجی برایم { مه‌لا نه‌فته‌}.
له‌ پاش ماوه‌یه‌ك ئێمه‌یان گواسته‌وه‌ بۆ زه‌ڵی و، له‌لای هاورێیانی بشده‌ر ماینه‌وه‌و هاورێ مه‌حمود خدر به‌رپرس بوو، له‌و كاتانه‌دا مه‌فره‌زه‌ی سلێمانی له‌ 15 هاورێ پێكھێنراو، هاورێ حه‌مه‌ كه‌ریم قه‌ره‌چه‌تانی { حه‌مه‌ ساڵح} بوو به‌ فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه‌و، له‌ ناوه‌راستی مانگی كانونی یه‌كه‌م ( دێسه‌مبه‌ر) 1979 بۆ یه‌كه‌مێن جار له‌ تووژه‌ڵه‌وه‌ مه‌‌فره‌زه‌كه‌ به‌ره‌و دێهاتی شارباژێر كه‌وته‌رێ.

( ماویه‌تی)

5/7/2020




كام باڵی پارتی دژایه‌تی پارتی كریكارانی كوردستان ئه‌كات؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

پارتی له‌ مێژه‌وه‌ دژایه‌تی P.K.K ئه‌كات و هه‌ر جاریك به‌ بیانوویه‌كی درۆستكراوو زۆر جار به‌ میوان ناویان ئه‌به‌ن و زۆربه‌ی كورد ئه‌زانن كاتێك‌ ‌مەسرور بارزانی راوێژکاری ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ھەرێمی کوردستان و نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی بنکە فراوانی کوردستان بوون داوایان لە میوانەکان کردو مەبەست لە میوانەکان پارتی کرێکارانی کوردستانه‌ سەری خۆیان ھەڵگرن و برۆن و،‌ مەسرور بە روونی وتی: دەبێت پارتی کرێکارانی کوردستان قەندیل جێبھێڵێت، چونکە لەنێو خاکی عیراقدایە! و وتیشی: “ھێزەکانی (پەکەکە) و (یەپەگە) میوانن و، پاشان نێچیرڤان بارزانی وتی: میوانەکان ئەبێ بچنەوە شوێنی خۆیان و خاکی ھەرێم بەجێبھێڵن، من لێرەدا تەنھا پرسیارێک ئەکەم و وەڵامیش لای گەلی کوردستانە: ئایا کوردان لە سەر خاکی باوباپیران میوانن؟ دیارە ئەم داوایە پر شەرمەزارییە لە سەر خواست و ئارەزووی ئەردۆگانی شۆڤەنیست و تاقمە رەگەزپەرستکانی حیزبی “” دادو گەشەپێدان”” و ئیخوان موسلیمەکان بووەو، ھەر ئەمەش بووە زەنگی ھەڵگیرسانی شەر لە دژی گەلی کوردستان و P.K.K .
له‌ پاش ھاتنی ئاشتۆن کارتەر وەزیری بەرگری ئەمریکا لە 24/7/2015 بۆ ھەولێر ( بەسەردانێکی گووماناوی ) و کۆبوونەوەی لە گەڵ سەرۆکی ھەرێمی کوردستان مەسعود بارزانی و بەرپرسانی باڵای سەربازی و لە پاش4 کاتژمێر رووی کردە تورکیاو، لە 25/7/205 فڕۆکە جەنگییەکان و تۆپخانەی تورکیا لە ناو خاکی ھەرێمی کوردستان لە ئۆپەراسیۆنێکی بەرفراواندا بنکەکانی P.K.K یان لە باکوور و باشووری کوردستان بۆمباباران کردو، ھاوکات ئەحمەد داودئۆغڵو سەرۆک وەزیرانی تورکیا رایگەیاند بۆماوەی کاژێرێک گفتوگۆی لەگەڵ مەسعود بارزانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان لە بارەی ئامانجی ئۆپراسیۆنی تورکیا کردووە.
شۆڤەنیستەکانی تورکیا رایانگەیاندو ئێستاشی له‌ گه‌ڵدا بێت کە چەقۆکە گەیشتوەتە ئێسقان و ئامادەن خەڵک لە ناوبەرن و قەندیل لە گەڵ زەوی تەخت بکەن و، ئەوەتا بە ئاشکراو بە بەرچاوی بەرپرسانی ھەرێمی کوردستان و حکومەت بە فرۆکەی جەنگی و فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وان و توبخانەکانی تورکیا لە ناو خاکی ھەرێمدا خەڵکی سڤیل و دانیشتوانی دێھاتەکان و میوانەکان لەناو ئەبەن و میدیاکانی پارتی دیموکراتی کوردستان و میتی تورکی پاساو بۆ ھێرشەکانی تورکیا ئەھێننەوە.
دەوڵەتی تورکیای فاشست سیاسەتی ئاگرو ئاسنی لە باکووری کوردستان بەکارھێناو، شارە کوردییەکانی خاپور کردو، کوردی ناچار کرد خاک و ماڵ و سامانیان بەجێبھێڵن و سەرگەردان ببن و، دەیان و سەدان و ھەزاران ھاوڵاتی کوردی سڤیل گیران و کوژران و ته‌نانه‌ت ئه‌ندامانی په‌رله‌مان سه‌ر به‌ هه‌ده‌په‌ له‌ په‌رله‌مان ده‌ركران و گیران و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستا رەجەب تەیب ئەردۆگانی تیرۆریست ھێرشیكرده‌ سەر رۆژئاواو ھاوڵاتیانی کوردو پێکھاتە ئێتنیکییەکانی دەربەدەر كردو و ماڵ و سامانیان سووتێران و، شاڵاو ی هێنا بۆ باشوورو رۆژانە بە فرۆکەی جەنگی و بە تۆپ کوردستان کاول ئەکات و، تا ئێستا بەرپرسێکی بوێرمان نەدی کردەوەکانی تورکیای دوژمن ریسوا بکات و، زمانیان بەرامبەر بە تورکیا لاڵەو، چاویان کوێرەو، بەوەش نەوەستاون بێشەرمانە ئەلێن نێوانمان لە گەڵ تورکیا باشەو، لێرەدا پێویستە بەو بەرپرسان بڵێن : بەسە گەندەڵی، بەسە کرنوش بردن بۆ دوژمن به‌سه‌ ولأتفرۆشتن و، چیتر خاکی کوردستان مەدەن بە تورکیای فاشیست و، بە جادەی قێرتاو مەیھێنن بۆ زاخۆو سیدەکان وقەندیڵ و پێشیان مه‌كه‌ون و، ئەگەر یەکریزیتان ئەوێت و راست ئه‌كه‌ن دەبا بێدەنگی بشکێنین و بوێرانه‌ كرده‌وه‌كانی ئه‌ردۆگانی تیرۆریست ریسواو شه‌رمه‌زار بكه‌ن و، با ھەموومان تێبکۆشین بۆ ئازادکردنی خاکی کوردستان لە چنگی دوژمنان.
له‌ سایه‌ی باڵباڵینی نێو‌ پارتی ، باڵه‌ زاڵه‌كه‌ به‌ ته‌واوه‌تی چووه‌ته‌ سه‌نگه‌ری توركیاوه‌و بۆ ئه‌وه‌ی هێزو توانا په‌یدا بكات 50 ساڵ نه‌وتی خه‌ڵكی كوردستانی به‌خشیوه‌ به‌ توركیای فاشیست و، له‌مرۆدا ده‌زگای رووداو در له‌ راگه‌یاندنه‌كانی پارتی پاساو بۆ توركیا ئه‌هێنێته‌وه‌و ئه‌یه‌وێت P.K.K تاوانبار بكات و، له‌ پێش چه‌ند رۆژێك هوشیار زێباری ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی وتی : هاتنی توركیا بۆ ناو خاكی كوردستان مه‌ترسیداره‌و، پێشتر مەسعود بارزانی سه‌رۆكی پارتی چەندین کەرەت وتویەتی ئێمە شەری کورد ناکەێن به‌ڵام له‌و بارەیەوە سەرۆك وەزیرانی تورکیا رەجەب تەیب ئەردوگان وتویەتی: بۆچوونی مەسعود بارزانی سەبارەت بە پارتی کرێکارانی کوردستان { PKK} لەگەڵ بۆچوونی تورکیا وەک یەکەو ھیچ جیاوازییەکی تیادا نییە.
له‌و تابلۆیه‌ی سه‌ره‌وه‌ ده‌رئه‌كه‌وێت له‌ ناو پارتی باڵ دروست بووه‌و هێشتا نه‌ته‌قێوه‌ته‌وه‌و، رۆژانی داهاتوو ئه‌و راستییه‌ ده‌ر ئه‌خات و ئه‌و كات خه‌ڵك ئه‌زانێت كام باڵ له‌ گه‌ڵ خواستیان گونجاوه‌ و، كامیان نه‌خشه‌كانی توركیای فاشیست جێبه‌جێ ئه‌كات.
ئایا مه‌سرور بارزانی سه‌رۆكی حكومه‌ت له‌ گه‌ڵ پرسی په‌كه‌كه‌و توركیا چۆن ره‌فتار ئه‌كات؟، وه‌ك نێچیرڤان بارزانی جاران و وته‌پێژی حكومه‌ته‌كه‌ی سه‌فین دزه‌یی : په‌كه‌كه‌ میوانه‌و توركیا خاوه‌ن ماڵه‌ ؟ ، ئه‌گه‌ر خاوه‌ن ماڵ نییه‌ ئه‌و هه‌موو پێشێلكارییه‌ی توركیا له‌ پێناوی چی؟ كێشه‌كه‌ P.K.K نییه‌و، توركیا نیازی چه‌په‌ڵه‌و ئه‌یه‌وێت به‌ ئاره‌زووی خوی به‌شه‌كانی تری كوردستان داگیر بكات وه‌ك چۆن قوبرسی داگیركردووه‌و له‌ لێبیا شه‌ر ئه‌كات و له‌و دوو وڵاته‌ P.K.K نییه‌.
مێژوو ترسی له‌ كه‌س نییه‌و زۆر بێ ره‌حمه‌ !‌.
1/7/2020




له‌ به‌له‌بزان بۆ سه‌ر سیروان وهه‌زار په‌س ….ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان
له‌ مانگی تموز هاوری عه‌بدوڵلای مه‌لا فه‌ره‌ج { مه‌لا عه‌لی} رۆژانه‌ له‌ گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك له‌ هاورێیان ئه‌چوون بۆ سه‌ر سیروان به‌ مه‌به‌ستی دۆزینه‌وه‌ی شوێنێكی گونجاو بكرێت به‌ باره‌گای حزب و، ئێواره‌یه‌ك وتم به‌ هاورێ مه‌لا عه‌لی حه‌ز ئه‌كه‌م به‌یانی له‌ گه‌لتان بێم بۆ سه‌ر سیروان و، بۆ رۆژی داهاتوو له‌ گه‌ڵ هاورێیان رۆیشتین وله‌ ته‌نكاییه‌ك له‌ سیروان په‌رینه‌وه‌و ده‌ستمان كرد به‌ به‌رد هێنان و، له‌ شوێنێكی دیاریكراواد به‌رده‌كانمان بۆ ناو روباری سیروان فرێئه‌دا.
له‌ هاوری مه‌لا عه‌لی نزیك بوومه‌وه‌و هه‌ردووكمان پێكه‌وه وه‌ك بڵێت ته‌وقیت كراوین‌ دامانه‌ قاقای پێكه‌نین و سه‌یری یه‌كترمان كردو وتی ئه‌زانم چی ئه‌ڵیت و، وتم ئه‌م به‌زمه‌ چییه‌؟ كێ ئه‌م نه‌خشه‌یه‌ دارشتووه‌؟ چه‌ند زیره‌كه‌ !، له‌ولاوه‌ دوكتور نه‌جمه‌دین به‌ بۆڵه‌ بۆڵ هات وتی : به‌چی پێئه‌كه‌نن؟ مه‌لا عه‌لی وتی هاوری سیروان له‌ شێره‌ كوله‌ ئه‌ترسێت و، دكتۆر یه‌كسه‌ر وتی كوا شێره‌كوله؟ منیش به‌ هێمنی وتم دوكتۆر گیان من مه‌له‌وانم و ئه‌زانم ئه‌م شوێنه‌ بۆ پرد ده‌ست نادات و ئه‌گه‌ر باران ببارێت ئه‌كه‌وێته‌ ناوراست ئاوه‌كه‌و باشتروایه‌ شوێنێكی تر بدۆزنه‌وه‌و، ئه‌مه‌ روباری سیروانه‌ جۆگه‌له‌ ئاوی بیستان نییه‌ و، دوكتۆر تۆره‌ بوو ئێمه‌ی به‌جێهێشت و، مه‌لا عه‌لی وتی : سێ چوار رۆژه‌ ئه‌ڵێم ئێره‌ باش نییه‌و ئه‌و هه‌ر ئینكاری ئه‌كات.
له‌ پاش پشوویه‌كی كورت دوكتۆر وتی مه‌لا عه‌لی با سه‌ره‌وه‌خوار برؤین، زۆر دوور نه‌كه‌وتینه‌وه‌ ته‌نگه‌ به‌رێكمان دۆزییه‌وه‌و ئه‌م به‌رو ئه‌وبه‌ری سیروان كه‌متر له‌ دوو مه‌تر بوو، ئاوه‌كه‌ بناغه‌ی به‌رده‌كانی هه‌ڵدری بوو ئاوه‌رۆیه‌كی زۆر تیژی دروست كردبوو، بریاردرا پردله‌وی درۆست بكه‌ین.
له‌ رۆژی داهاتوو ته‌وراس و ته‌وه‌رو قازمه‌و خاكه‌نازمان برد بۆ سه‌رچه‌م، له‌وی بووین به‌ دووبه‌ش، به‌شێك به‌ هه‌ڵكه‌ندن و دروستكردنی نیمچه‌ دیوارێك له‌ هه‌ردوو به‌ره‌كه‌ی سیروان و، به‌شی دووه‌م برۆن بۆ چه‌می گریانه‌ و دار چناری سور بێنن و، من له‌گه‌ڵ داربرین چووم و، گریانه‌ چه‌مێكی گه‌وره‌و پر بوو له‌ سوره‌چنارو، به‌ده‌م قسه‌كردن له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا دوو داری گه‌وره‌مان برییه‌وه‌و، به‌ داره ‌لۆس و به‌ 12 كه‌س ئه‌م به‌رو ئه‌وبه‌ری داره‌كه‌مان گرت و به‌ سێ چوار قۆناغ دارێكمان گه‌یانده‌ هه‌زار به‌س و، زۆر هیلاك بووین و داره‌كه‌ زۆر قورس بوو، به‌و جۆره‌ی ئێمه‌ كۆمه‌ڵێك له‌ هاورێیان چوون و ئه‌وانیش دارێكی قورس و گه‌وره‌یان هێناو، له‌ رۆژی سێیه‌مدا پردمان دامه‌زراندن.
له‌ 16/8/1979 سه‌دام حوسه‌ێن به‌یانی ژماره‌ 109 ساڵی 1979 لێخۆشبوونی بۆ سه‌ربازو خه‌ڵكی مه‌ده‌نی راگه‌یاندو ،ژماره‌یه‌ك له‌ هاورییان سوودیان لێوه‌رگرت و گه‌رانه‌وه‌ ناو شارو دێهاته‌كانیان و، له‌ پاش شه‌ری پاوه‌ 23/8/1979 ــ 28/8/1979 ده‌ستمان كرد به‌ گواستنه‌وه‌ له‌ به‌له‌بزان بۆ سه‌ری سیروان و، من هاوری نه‌ژاد ته‌وفیق برای شه‌هید هێمن دوشكایه‌كمان هه‌بوو زۆر قورس بوو دووقۆڵی هه‌ڵمانكرت و له‌ پاش هیلاكییه‌كی زۆر گه‌یاندمانه‌ شوێنی خۆی و، ئه‌و كات بارمان قورس نه‌بوو یه‌كی به‌تانییه‌كی سه‌ربازیمان هه‌بوو، كه‌ممان دوو قاتی جلی هه‌بوو.
هه‌زار په‌س رووته‌ن بوو داری نه‌بوو. ئێمه‌ له‌ چه‌می گریانه‌وه‌ زۆر نزیك بووین، كه‌پرێكی شركه‌مان دۆوست كردبوو به‌شی نووستنی سێ چوار كه‌سی ئه‌كردو ئه‌وانی تریش له‌ به‌ر هه‌تاو یان له‌ نزیك ئاوی سیروان ئه‌مانه‌وه‌و، دووای شه‌ركه‌ی پاوه‌ چوار پێشمه‌رگه‌ی دیموكرات كه‌وتنه‌ لای هاورێیان و له‌ لای ئیمه‌ دانران و ئیواران به‌ كۆمه‌ڵ ئه‌چووین بۆ گۆمه‌كه‌ی سیروان نزیكی چه‌می گریانه‌و ، به‌ جه‌لاتین و كه‌پسول بۆمبی پچوكمان دروست ئه‌كردو هه‌ڵمان ئه‌دا بۆ ناو گۆمه‌كه‌و ماسی سه‌ر ئاوه‌كه‌ ئه‌كه‌وت و منیش له‌و كاره‌ زۆر شاره‌زا بووم و ماسیم ئه‌گرت و، یه‌كێك له‌ پێشمه‌رگه‌كانی دیموكرات ناوی كه‌مال بوو هاواری ئه‌كردو به‌ ناوی باوكم ‌ره‌جه‌ب بانگی ئه‌كردم و ئه‌یوت ره‌جه‌ب، ره‌جه‌ب ئه‌وه‌ ماسییه‌كی گه‌وره‌یه‌و، هاورێ مه‌لا عه‌لییش قاقا پێئه‌كه‌نی و، ئه‌یوت هێشتا دوو مانگ نییه‌ بوویت‌ به‌ پێشمه‌رگه‌، كه‌چی له‌ باتی نازناوه‌كه‌ت به‌ ره‌جه‌ب بانگت ئه‌كه‌ن!.، له‌ پێشمه‌رگایه‌تی زوربه‌مان ناوێكی ترمان هه‌بوو، بۆ ئه‌وه‌ی دوژمن به‌ ئاسانی نه‌مانناسێت.
له‌ پاش چه‌ند رۆژێك به‌ رێگایه‌كی جێی متمانه‌ براده‌رانی دیموكرات گه‌رانه‌وه‌ بۆ لای پێشمه‌رگه‌كانی دیموكرات و، جێی ئاماژه‌یه‌ له‌ پاش چوار مانگ من هاورێ شیخ ره‌سول چووین بۆ مه‌هابادو، له‌وی هه‌والی كه‌مالمان پرسی و له‌ پاش ماوه‌یه‌ك هات و به‌ زۆر ئێمه‌ی برد بۆ ماڵه‌وه‌و به‌ دایك و كه‌سوكارو خزمه‌كانی وت : ئه‌مانه‌ ژیانی من و سێ پێشمه‌رگه‌یان پاراست و، له‌و ماوه‌یه‌دا كه‌مال و براده‌رانی تر زۆر یارمه‌تی و خزمه‌ت من و هاورێیان كردو، ئه‌و كات مه‌هاباد به‌ ده‌ستی حزبی دیموكراتی كوردستان بوو، له‌و رۆژانه‌دا ئێمه‌ له‌ مه‌هاباد بووین میتنگێك بۆ ره‌هبه‌ری چریكهای فدایی خلق ایران ( ئه‌شره‌ف ده‌هقانی) رێكخرا ( مانكی شوبات 1980) بوو.
رۆژێكیان به‌ ئۆتۆمبێل ئاردمان بۆ هات بۆ دێی هێرتاو، داوا له‌و هاورێیان كه‌ توانایان هه‌یه‌ كرا برۆن ئارد بگوێزنه‌وه‌ بۆسه‌ر سیروان و نزیكه‌ی په‌نجا پێشمه‌رگه‌ رۆیشتین و، له‌وێ زۆر له‌ هاورێیان حه‌زیان كرد خۆیان بكه‌ن به‌ لێپرسراوو، منیش به‌بێ گویدان به‌م و به‌و فه‌رده‌یه‌كی په‌نجا كیلۆییم هه‌ڵگرت و، به‌ره‌و سه‌ر سیروان رۆیشتم و له‌ رووباری سیروان له‌ گه‌ڵ ئارده‌كه‌ په‌ریمه‌وه‌‌ ئه‌و به‌رو، گه‌رامه‌وه‌ بنكه‌كه‌ی خۆمان.
له‌ سه‌ره‌تای مانگی تشرینی یه‌كه‌م / ئوكتۆبه‌ر 1979 له‌و رۆژه‌ سه‌خت و دژوارانه‌دا مه‌فره‌زه‌یه‌كی 47 كه‌سی به‌ 5 چه‌كه‌وه‌و، به‌ سه‌رپه‌رشتی وفه‌رمانده‌یی هاورێ ته‌وفیقی حاجی یادی به‌خیر كه‌وتینه‌ری له‌ هه‌زارپه‌س بۆ تووژه‌ڵه‌و ناوزه‌نگ. ( ماویه‌تی).

27/6/2020




له‌ یادی 30 ساڵه‌ی شه‌هیدكردنی شیوعییه‌كی قاره‌ماندا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

{ هه‌موو ساڵێك له‌ 24 ی حوزه‌یران یادی له‌ سێداره‌دانی شیوعییه‌كی قاره‌مان و چاو نه‌ترس و فه‌رمانده‌یه‌كی لێهاتووی به‌ توانای پێشمه‌رگه‌ ئه‌كه‌ینه‌وه‌}.
له گه‌ڵ دامه‌زراندی حزبی شیوعی عێراق له‌ ساڵی 1934 شیوعییه‌كان له‌ پێناو ئازادی و سه‌ربه‌ستی وڵات و چاككردنی باری كۆمه‌ڵایه‌تی و ژیانی خه‌ڵكی هه‌ژارو چه‌وساوه‌و زه‌حمه‌تكێش تێكۆشاون و دووچاری راونان و گرتن وتێهه‌ڵدان وئه‌شكه‌نجه‌و ئازارو كوشتن و زیندانیكردن بوونه‌ته‌وه‌و له‌ رێی ئه‌و تێكۆشانه‌دا له‌ پێناو{ نیشتمانێكی ئازادو گه‌لێكی به‌ختیار} خوێنێكی زۆریان به‌خشیوه‌و یه‌كێك له‌و شیوعییانه‌ تێكۆشه‌ری سه‌ركرده‌و فه‌رمانده‌ی پێشمه‌رگه‌ ره‌ووف حاجی محه‌مه‌د گوڵانییه‌.
له‌ ناو خێزانێكی جوتیاری هه‌ژاردا له‌ دێی گوڵانی حاجی كاكه‌وڵا مناڵێكی بزیۆی چاوه‌گه‌ش { ره‌ووف } له‌ ساڵی 1953 دا چاوی بۆ ژیان هه‌ڵهێنا و، هه‌ر له‌ مناڵییه‌وه‌ به‌هۆی هاتووچۆی هاورێیانی به‌رپرس و كادیره‌كان و ئه‌وانه‌ی له‌ به‌ر شاڵاو داپڵۆسینی رژێمه‌ كۆنه‌په‌رست و دیكتاتۆرییه‌كان هه‌ڵاتبوون وه‌ك هاورێیان ئه‌حمه‌د دڵزاری شاعیری ناسراوی گه‌له‌كه‌مان و عه‌بدوڵلای مه‌لا فه‌رج (مه‌لا عه‌لی) و فارس ره‌حیم (دكتۆر فارس) و ژماره‌یه‌كی تر، دێی گوڵانی حاجی كاكه‌وڵا بوو به‌ لانكه‌ی شۆرشگێران و ماڵه‌كه‌ی حاجی محه‌مه‌د گوڵانی بوو به‌ جێی حه‌شاردان و حه‌وانه‌وه‌یان و له‌ ناو ئه‌و خێزانه‌دا ره‌ووف په‌روه‌رده‌ ئه‌بێت وگوێی له‌ وشه‌ی شیوعی و شیوعییه‌ت و شیوعییه‌كانه‌‌و، له‌ دێی بانیخیڵان خراوه‌ته‌ به‌ر خوێندن و، له‌ پاش سه‌ره‌تایی چووه‌ته‌ ناوه‌ندی ده‌ربه‌ندیخان و ، به‌ هۆی بارودۆخی سیاسی و ‌ په‌یوه‌ندی كردن به‌ رێزه‌كانی حزبی شیوعی ده‌ستی له‌ خوێندن هه‌ڵگردو، خۆی به‌ ته‌واوه‌تی وه‌ك كادرێكی كارامه‌ ته‌رخانكرد بۆ كارو راپه‌راندنی ئه‌ركه‌كانی حزب.
رۆوف له‌ بارودۆخی گرتن وكوشتن وشه‌ری حكومه‌ته‌ خوێنرێژه‌كان نموونه‌ی ئازایه‌تی وخۆراگری قاره‌مانانه‌ بوو، له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا بوو به‌ ئه‌ندامی حزب و، هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ بوو به‌ ئه‌ندامی لێژنه‌ی جوتیاران و، ئه‌م لێژنه‌یه‌ كاروباری به‌شێك له‌ شاره‌زورو دێهاتی‌ قه‌ره‌داغ‌ و وارماوه‌و ده‌ربه‌ندیخانی به‌رێوه‌ ئه‌برد
له‌ پاش به‌یانی 11 ی ئازاری مێژوویی ساڵی 1970 هاورێ ره‌ۆوف به‌ گوروتێنێكی گه‌رم و ئازایانه‌و دوور له‌ ماندوو بوون په‌ره‌ی به‌ خه‌بات و تێكۆشانداو، حزب بۆ فێربوون و زیادكردنی زانیاری فیكری و رێكخراوه‌یی ناردیه‌ به‌غداو ، له‌وێ له‌ باره‌گای ناوه‌ندی حزبی شیوعی عێراق چووه‌ خولی راهێنان له‌ چه‌ندین كۆرس به‌شداری كرد و، له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا بوو به‌ ئه‌ندامی كۆمیته‌ی محه‌لی پارێزگاری سلێمانی و به‌رپرسی رێكخراوی حزب له‌ قه‌زای ده‌ربه‌ندیخان.
ره‌ۆوف له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا بوو به‌ كادرێكی لێهاتوو به‌ تواناو زۆر چالاك بوو، جێی سه‌رسورمانی هاورێیانی بوو له‌ ئه‌نجامدانی كارو ئه‌ركه‌كانی و ، هه‌ر بۆیه‌و له‌ ته‌مه‌نێكی كورتدا توانی‌ متمانه‌ی حزب و جه‌ماوه‌ر وه‌ده‌ستبهێنێت و، به‌ هۆی تواناو لێهاتووی و ئازایه‌تیدا له‌ ته‌مه‌نی لاویدا ببێت به‌ ئه‌ندامی رێكخراوی هه‌رێمی كوردستانی تێكۆشه‌ر.
به‌ڵی، له‌ تافی لاویدا له‌ حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو له‌ پێناو گه‌ل و نیشتمان هاورێ ۆه‌ووف رووی كرده‌ حزبی شیوعی عێراق و بوو به‌ ئه‌ندام و، ده‌ستیكرد‌ به‌ خه‌بات و تێكۆشانی بێوچان ، مرۆڤێكی دڵسوزو ئازاو نه‌ترس دوژمن به‌زین و خاوه‌ن تواناو سیفاتێكی جوامێرانه‌و كه‌سایه‌تییه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی رێزدارو خۆشه‌ویست و خۆنه‌ویست بوو، ده‌ستپاك و جێی متمانه‌و، خاوه‌ن موراڵێكی بی وێنه‌و تیكۆشه‌رێكی بێ هاوتاو رۆڵه‌یه‌كی به‌ ئه‌مه‌كی گه‌ل بوو شه‌وو رۆژ به‌وپه‌ری توانایه‌وه‌و، له‌ پێناو بته‌وكردنی ریزه‌كانی رێكخراوه‌كانی حزب كاری ئه‌كرد.
له‌ 5/10/1972 له‌ گه‌ڵ قه‌دریه خان‌ كچی هاورێی شیوعی ناسراوو كرێكاری به‌نداوی ده‌ربه‌ندیخانی خۆشه‌ویست عوسمان هه‌ولێری هاوسه‌رگیری كردو، هه‌ر زوو له‌ رێگای تێكۆشانی پیرۆز‌دا خوێ و هاوسه‌ره‌ تێكۆشه‌ره‌كه‌ی هاورێ { قه‌دریه‌ عوسمان} دووچاری راونان و ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌و بوونه‌وه‌و، خۆراگرانه‌ و سه‌ربه‌رزانه‌و له‌ خۆشه‌ویستی گه‌ل و نیشتمان و حزب و هاورێیاندا درێژه‌یان به‌ خه‌بات و تیكۆشان له‌ دژی رژێمی دیكتاتۆری خوێنرێژی سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بیدا.
له‌ ساڵی 1978 رژێمی دیكتاتۆری سه‌دام حوسه‌ێن ده‌ستیكرد به‌ شاڵاوێكی چه‌په‌ڵ دژ به‌ حزبی شیوعی عێراق و هه‌زاران شیوعی گیران و به‌ ده‌ستی جه‌للاده‌كانی رژێمی خوێنرێژ شه‌هید كران و، به‌ مه‌به‌ستی كرتنی هاوری ره‌ووف رژێمی به‌عس چه‌ند جار هه‌وڵیداو سه‌ركه‌وتوو نه‌بوو، هاورێ بۆ خۆشاردنه‌وه‌ ناچار كرا روو له‌‌ ناوچه‌ی قه‌ره‌داغ بكات و، له‌وێشه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك هاوری چوون بۆ هه‌ورامان بنكه‌ی پێشمه‌رگایه‌تی حزبیان له ناوچه‌ی {به‌له‌بزان} دامه‌زراندو، به‌ هۆی ئه‌وه‌ی هاورێ ره‌ووف یه‌كێك بوو له‌ به‌رپرسه‌كانی حزب روو به‌رووی زۆر ناخۆشی و مه‌ینه‌ت و هیلاكی بووه‌و، رۆژانه‌ ژماره‌ی پێشمه‌رگه‌ له‌ هه‌ڵكشان بوو، بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگاوبان بۆ ئازوقه‌و خواردن و چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و تفاقی پێشمه‌رگایه‌تی شه‌وو رۆژ له‌ گه‌ڵ هاورییاندا بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌گه‌ران.
هاورێ ره‌ووف وه‌ك پێشمه‌رگه‌یه‌كی دلێرو چالاك له‌ ئه‌نجامدانی كاروبارو ئه‌ركی رۆژانه‌ی مرۆڤێكی جوامیرو هێمن و له‌ سه‌رخۆ بوو، له‌ لایه‌ن دۆست و پێشمه‌رگه‌و سه‌رجه‌م هاورییان و كه‌سوكاری جێی رێزو خۆشه‌ویستی بوو، هه‌موو كات ده‌م به‌ پێكه‌نین و قسه‌ خۆش ده‌ستپاك و دڵپاك و راستگۆو، به‌ درێژایی ته‌مه‌نی ژیانی مه‌ردانه و خاوه‌ن هه‌ڵوێست و، له‌ به‌ره‌ی پێشكه‌وتووخوازو ئازادیخوازان و گه‌ل بوو، به‌ سه‌ربه‌زی ژیاو چاونه‌ترسانه‌ هه‌ڵسوكه‌وتی ‌كرد.
له‌ پاش برینداركردنی له‌ ساڵی 1983 و به‌ مه‌به‌ستی تیماركردن و خوێندن حزب ناردیه‌ مۆسكۆ له‌ یه‌كێتی شۆره‌وی جاران و، له‌ گه‌رانه‌وه‌یدا حزب ناردیه‌ كۆماری یه‌مه‌نی دیموكراتی بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی زانیاری عه‌سكه‌ری و، كه‌ گه‌رایه‌وه‌ كوردستان بوو به‌ به‌رپرسی عه‌سكه‌ری مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك – حزبی شیوعی عێراق.
ساڵی 1987 به‌ هاوكاری هاورییان و به‌رپرسانی حزبه كوردستانییه‌كانی تر نه‌خشه‌یان بۆ لێدانی دوژمنی دیكتاتۆری و ئازادكردنی قه‌رداغ داناو، سه‌ركه‌وتووانه‌ گه‌یشتن به‌ ئه‌نجام و دوژمنیان له‌ ناوچه‌ی قه‌ره‌داع قاوداو، حزب به‌ بێ زیان ده‌سكه‌وتێكی باشی ده‌ستكه‌وت و، هه‌ر له‌ پاش ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌ هاورێ به‌ یارمه‌تیدانی هاورییاتی تر نه‌خشیان بۆ كرتنی شارۆچكه‌ی نه‌وجول دارشت و، هیزه‌كانی حزب به‌ ته‌نها توانیان له‌ ماوه‌یه‌كی كورتداو به‌ بێ زیان ده‌ست به‌ سه‌ر شارۆچكه‌كه‌ بگرن، له‌ گه‌ڵ ده‌ستكه‌وتێكی گه‌وره‌ له ئۆتۆمبیل و دۆشكاو و هاوه‌ن و ئار بی جی و چه‌كی سووك و كه‌ره‌سه‌ی په‌یوه‌ندی و جیهازی راكاڵ و.
له‌ دوای پرۆسه‌ی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵ و، له‌ كاتی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی حزب و حزبه‌كانی تر له‌ ناوچه‌ی قه‌ره‌داغ هاورێ جه‌وهه‌ر نه‌یویست ناوچه‌كه‌ چۆڵ بكات و، سوور بوو له‌ سه‌ر مانه‌وه‌و، له‌ پاش ره‌زامه‌ندی حزب له‌ گه‌ڵ پۆلێك له‌ پێشمه‌رگه‌ ئازاكانی حزب مایه‌وه‌ و، له‌ كاتی چوونی بۆ ناو (مجمع) ی نه‌سر له‌ نێوان زه‌رایه‌ن و عه‌ربه‌ت و، به‌ چاوساغی چڵكاوخۆرێكی سه‌ر به‌ رژێمی به‌عسی جانه‌وه‌ر، هێزه‌ تایبه‌تییه‌كانی رژێم هێرش ئه‌كه‌نه‌ سه‌ر شوێنی هاورێ جه‌وهه‌ری كۆڵنه‌ده‌رو، دوژمن هه‌موو جۆره‌ چه‌كێكی نوێ و مۆدیرن به‌كار ئه‌هێنی و، ، له‌ پاش شه‌رێكی درندانه‌ له‌ رۆژی 9/10/ 1989 ئه‌یگرن و ره‌وانه‌ی گرتووخانه‌كانی كه‌ركوك و به‌غدای ئه‌كه‌ن و، زۆر درندانه‌ ئازاری ئه‌ده‌ن و هاورێی نه‌مر هیچ شتێك نادات به‌ده‌‌سته‌وه ‌وه‌ك ماڵی حزبی و شوێنی هاورییان وپێشمه‌رگه‌ی ناو شاره‌كان و نهێنییه‌كانی ترو، به‌و هه‌ڵوێسته‌ پر له‌ جوامیری و مه‌ردانه‌یه‌‌ زیاتر رووی دوژمن و چڵكاوخۆرانی ره‌ش كردو، دوژمن هیچی بۆ نه‌مایه‌وه‌ جگه‌ له‌ گرتنه‌به‌ری كارێكی دێزوقیزه‌وه‌ن و نامرۆڤانه‌ و له‌ رۆژی 24/6/1990 هاورێی قاره‌مانیان له‌ سێداره‌دا.
له‌ پێناو خاک و نیشتمان وحزب هه‌موو ژیانی خۆی وخیێزانه‌که‌ی کرده‌ قووربانی بۆ خۆش گووزه‌رانی هه‌ژاران و چه‌وساوه‌كان و، له‌ پاش كۆچی هاورێ جه‌وهه‌ر خێزانه‌ تێكۆشه‌ره‌كه‌ی { قه‌دریه‌ عوسمان هه‌ولێری هاوسه‌ری و دو كچه‌كه‌ی : رۆژان و سازان و دوو كوره‌كه‌ی – گۆران و ئاواره‌ } به‌جێماون.
به‌ڵێ ئه‌ی هاورێی سه‌ركرده‌ { ره‌ووف حاجی محه‌مه‌د گوڵانی – جه‌وهه‌ر }، ئه‌ی مامۆستای لێهاتوو، ئه‌ی پێشمه‌رگه‌ی چاونه‌ترس، ئه‌ی به‌رپه‌رسی خۆنه‌ویست، ئه‌ی هاورێی رۆژانی سه‌خت و دژوار، ئه‌ی شه‌هیدی نه‌مر گیانتان و ماڵ و سامانتان له‌ پێناو گه‌ل و نیشتمان و حزب و شیوعییه‌ت به‌خت كرد، ئه‌ی شه‌هیدی نه‌مر ئێوه‌ بوون به‌ چرا بۆ هه‌موو شیوعییه‌كان و دۆستانیان بۆ ئه‌وه‌ی له‌ سه‌ر رێبازه‌ پیرۆزه‌كه‌تان برۆن له‌ پێناو: نیشتمانێكی ئازادو گه‌لێكی به‌ختیار.

22/6/2020

..




شه‌ری پاوه‌و رؤڵی هاورێانی حزبی شیوعی… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

حكومه‌تی شای ئێران له‌ درێژایی ته‌مه‌نیداو له‌ رێی ده‌زگای سیخوری ساڤاك هه‌وڵیداوه‌ بۆ كپكردنی ده‌نگی ئازادیخوازان و حزبی توده‌و هێزه‌ چه‌په‌كانی گه‌لانی ئێران به‌ كوردو فارس و ئازه‌رو عه‌ره‌ب وبلوشه‌وه‌و كپكردنی هه‌ر ده‌نگێكی ناڕه‌زایی‌و چه‌وساندنه‌وه‌ی چینایه‌تی‌و نه‌ته‌وایه‌تی خسڵه‌تی حكومه‌ته‌كه‌ی شا بوو پاشان گوازرایه‌وه‌ بۆ حكومه‌تی ئیسلامی ئێران هه‌رچه‌نده‌ خه‌ڵك شۆرشیان به‌رپاكرد بۆ ئه‌وه‌ی ببێته‌ مایه‌ی ئاڵۆگۆرێكی گه‌وره‌ به‌ره‌و سه‌ربه‌ستی و ئازادی و دامه‌زراندنی حكومه‌تێكی نیشتمانی بۆ هه‌موو حزب و هێزی سیاسی و توێژه‌كانی كومه‌ڵه‌گا كه‌ به‌شدار بوون له‌ خه‌بات و تێكۆشاندا بۆ له‌ناوبردنی حكومه‌ته‌كه‌ی حه‌مه‌ ره‌زا شا.
له‌ گه‌ڵ روخانی ته‌خت وتاجی حكو‌مه‌ته‌كه‌ی حه‌مه‌ ره‌زاشا گه‌لی كوردو حزبه‌ كوردستانییه‌كان ده‌ستیان گرت به‌ سه‌ر زوربه‌ی شاره‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان و، زۆری پێ نه‌چوو له‌ سه‌ره‌تای شۆرشی گه‌لانی ئێران باڵی خومه‌ینی له‌ به‌ڵینه‌كانی به‌رامبه‌ر به‌ ئازادی و خۆشگوزه‌رانی و مافی هه‌موولاكانی به‌شداربوو له‌ تێكۆشان دژ به‌ شا هه‌ڵگه‌رایه‌و زاڵ بوو به‌ سه‌ر هێزه‌كانی ترو، كه‌وته‌ لێدانیان و یه‌كه‌ یه‌كه‌ هێزه‌كانی ته‌فرو توونا كرد به‌ راونان و گرتن و زیندانیكردن و كوشتن و له‌ درێژه‌ی ئه‌و شاڵاوه‌قیزوه‌نه‌ شه‌ر به‌رۆكی میلله‌تی كوردی گرت.
پاش شه‌ش مانگ له‌ روخانی شاو سه‌ركه‌وتنی شۆرشی گه‌لانی ئێران بیری كۆنه‌په‌رستی و سه‌ركوتكه‌ری سه‌رانی كۆماری ئیسلامی له‌ رۆژی 23/8/1979 تا 28/8/1979 هێزه‌كانی ئاخونده‌كان هێرشیان كرده‌ سه‌ر شاری پاوه‌ی كۆڵنه‌ده‌ر، پاوه‌ی دوژمن به‌زێن و به‌ سه‌رۆكایه‌تی عه‌لی ئه‌سغه‌ر فیسالی و سه‌رپه‌رشتی سه‌رتیپ وه‌لی الله فه‌لاحی فه‌رمانده‌ی هێزی زه‌مینی ئێران و به‌ ئاماده‌بوونی مسته‌فا چه‌مران نوێنه‌ری حكومه‌تی ئێران و، شه‌رێكی خوێناوییان به‌رپاكردو حزبی دیموكرانی كوردستان به‌ گشتی و كۆمه‌ڵه‌و خه‌ڵكی به‌ شه‌ره‌فی پاوه‌ به‌رنگاری هێزه‌كانی دوژمن بوونه‌وه‌و به‌پێی راگه‌یاندنی به‌رپرسانی حكومه‌تی ئێران جگه‌ له‌ سوپا ئه‌م هێزانه‌ش به‌شدار بوون: گاردی به‌ ناو شۆرشی ئێران و جیندرمه‌و 30 هه‌لیكۆپتری كۆبراو فرۆكه‌ی تریش ، زیانه‌كانیان زیاتر له‌ 200 بریندارو كوژراوو خستنه‌ خواره‌وه‌ی فرۆكه‌یه‌ك به‌ دوو فرۆكه‌وان و هه‌لیكۆپته‌رێك و، له‌ تۆڵه‌ی شه‌ره‌كه‌و به‌رنگاربوونه‌وه‌ی قاره‌مانانه‌ی پێشمه‌رگه‌كان، هێزه‌كانی دوژمن به‌ربوونه‌ گیانی خه‌ڵك و قه‌سابخانه‌و كۆمه‌ڵكوژیان ئه‌نجامداو دیله‌كانیان گولله‌بارانكردو له‌ پاش شه‌رێكی خوێناوی ده‌ستیانگرت به‌ سه‌رشاره‌كه‌دا..
باره‌گای هێزی حزبی دیموكراتی ئێران به‌ فه‌رمانده‌یی { سه‌روان كه‌ریمی} له‌ نه‌وسودبوو، له‌ مێژه‌وه‌ په‌یوه‌ندی له‌ نێوان حزبی شیوعی عێراق و حزبی دیموكراتی ئێران بته‌و به‌هێز بوو، له‌ سه‌ر داوای شه‌هیدی قارمان شه‌هید عه‌بدولره‌حمان قاسملو ژماره‌یه‌ك له‌ كادیرو پێشمه‌رگه‌و هاورێان بۆ هاوكاری و یارمه‌تیدانی هێزه‌كانی دیموكرات ته‌رخانكرابوون و، هه‌ر له‌ سونگه‌ی ئه‌و هاوكارییه‌ له‌ مانگی 9 ی 1979 به‌رێز سه‌روان كه‌ریمی ئامر هێزی پێشمه‌رگه‌كانی دیموكرات به‌ نامه‌یه‌ك داوای له‌ حزب كرد 70 پێشمه‌رگه‌ بنێرین بۆ سه‌ر شاخی ( كه‌مه‌ره‌به‌تاڵ) بۆ یارمه‌تێدان و هاوكاركردنی پێشمه‌رگه‌كانیان چونكه‌ به‌ هۆی شه‌ره‌وه‌ زۆر هیلاك بوون و، بۆ ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئاخونده‌كانی ئێران پێشره‌وی نه‌كه‌ن و، كه‌مه‌ره‌ به‌تاڵ ئه‌كه‌وێته‌ سه‌ر رێگای سه‌ره‌كی پاوه‌ ــ نه‌وسودو، ئه‌روانێته‌ سه‌ر دێی نوریاوه‌و نه‌جاروشاری پاوه‌و ناوچه‌یه‌كی فراوان، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ نووسینگه‌ی سه‌ربازی‌ ( مه‌كته‌بی عه‌سكه‌ری) بریتی بوو له‌ هاورییان یادیان به‌خیر: عه‌بدوڵلای مه‌لا فه‌ره‌ج { مه‌لا عه‌لی} به‌رپرسی مه‌كته‌ب و شه‌هید نه‌سره‌دین عابد هه‌ورامی و شه‌هید توفیق حاجی و هاوری حه‌مه‌ ره‌شید قه‌ره‌داغی ئه‌ندامانی مه‌كته‌ب كۆبوونه‌وه‌ی كردو وه‌ڵامی نامه‌كه‌ی سه‌روان كه‌ریمیان دایه‌وه‌و تیادا نووسرابوو هاورێیان ئاماده‌ ئه‌كه‌ێن و چه‌كمان كه‌مه‌و پێویستیمان به‌ 50 چه‌كه‌و، هه‌ر ئه‌و رۆژه‌ به‌رێز سه‌روان كه‌ریمی و چه‌ند فه‌رمانده‌یه‌كی تر هاتن بۆ باره‌گای حزب و 50 چه‌كه‌كه‌یان هێناو دابه‌شكرا به‌ سه‌ر 50 پێشمه‌رگه‌و، له‌ سه‌ر بریاری مه‌كته‌بی عه‌سكه‌ری بریاردرا هاورێ حه‌مه‌ ره‌شید قه‌ره‌داغی به‌رپرسی هێزه‌كه‌ی حزب بێت و سه‌رپه‌رشتی بكات و، هاورێیان مام ئه‌سكه‌نده‌ریادی به‌خیرو شه‌هید مه‌حمود حه‌سه‌ن ژاڵه‌ناوی و شه‌هید عه‌بدوڵلای‌ ئامین و ئه‌وڵقادری فارس و فه‌تاح گه‌ڵالی و ده‌یان فه‌رمانده‌و پێشمه‌رگه‌ی قاره‌مان 45 رۆژ له‌ سه‌ر شاخی كه‌مه‌ربه‌تاڵ بوون و خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ بۆ سه‌ردان و دیده‌نی ئه‌هاتن و خواردنیان بۆ پێشمه‌رگه‌كان ئه‌هێناو زۆر خۆشحاڵ بوون پێشمه‌رگه‌ی حزبی شیوعی یارمه‌تی خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌و حزبی دیموكرات ئه‌كه‌ن و، په‌یوندی توندو تۆڵ و بته‌ویان له‌ گه‌ڵ هاوریاندا هه‌بوو.
له‌و ماوه‌یه‌دا حكومه‌تی ئێران هێرشی نه‌كرد به‌ڵام جاروبار ناوچه‌كه‌و سه‌نگه‌ركانی حزبیان بۆردوومان ئه‌كردو، فه‌رمانده‌یه‌كی پێشمه‌رگه‌ به‌ناوی نوری سه‌ردانی هاورییان ئه‌كردو له‌ گه‌ڵ هاورێ حه‌مه‌ ره‌شید قه‌ره‌داغی كاروباری پێشمه‌رگه‌یان رێك ئه‌خست و جێی داخه‌ شه‌هید كراو، له‌ پاش 45 رۆژ مانه‌وه‌ له‌ سه‌ر شاخی كه‌مه‌ربه‌تاڵ هاورێیان داواینكردو وتیان ئێمه‌ش حه‌ز ئه‌كه‌ێن دابه‌زین و بچین بۆ ناوچه‌كانی خۆمان بۆ به‌رنگاربوونه‌وه‌ی ‌ حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و، ئه‌وه‌ له‌ پاش 45 رۆژ به‌ ئۆتۆمبێل هاورییانیان برد بۆ نه‌وسودو له‌ باره‌گای هێز نیوه‌رۆ خوانێكیان سازكردو، زۆر سوپاسی حزب و هاورێیانیان كردو 5 پارچه‌ چه‌كیان وه‌ك دیاری پێشكه‌ش به‌ حزب كرد.
یه‌كێك له‌ گیروگرفته‌كانی حزب خێزان و ماڵی هاورێیان ئه‌حمه‌د حه‌سه‌ن ژاڵه‌ناوی و شه‌هید مه‌حمود حه‌سه‌ن ژاڵه‌ناوی بوو منداڵی ساویان هه‌بوو له‌ ناو شاری پاوه مابوونه‌وه‌‌و، هاورێ مه‌ڵا عه‌لی و هاوری حه‌مه ‌ره‌شید قه‌ره‌داغی په‌یوه‌ندی كۆمه‌ڵایه‌تی باشیان له‌ گه‌ل خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ هه‌بوو، توانیان له‌ رێی شێخی ئیرشاد به‌رێز شێخ محه‌مه‌دی نه‌جار خێزانه‌كان به‌ سه‌لامه‌تی بێنه‌ ده‌ره‌وه‌.

.19/6/2020




با لە دژی ده‌وڵه‌تی توركیای بێینە مەیدان … ‌ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ده‌سه‌ڵاتدارانی تورك لە سەرەتای دروستبوونی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی پیشەیان کوشتنی بە کۆمەڵی خەلکی سڤیل و بێ دەسەڵات بووە لە گەڵ لەناوبردن و خاپورکردنی گوندو شارو داگیرکردنیان و، ئەو پیشە ‌قیزەوەنە گوازرایەوە بۆ نەوەکانیان تا گەیشتە تاونبارى دێز رەجەب تەیب ئەردۆگانی خوێنرێژو، نموونەی کردەوە نامرۆڤەکانیان زۆرەو، لەوانە قركردنی ئەرمەنەکان و كوشتنی كوردان به‌ كۆمه‌ڵ له‌ دەرسیم و سه‌رجه‌م شاره‌كانی باكوری كوردستان و قەسابخانەکەی گوندی رۆبۆسکی و کوشتارەکەی پاریس و تاوانەکەی گوندی کورتەک و زارگەلی و كه‌مپی مه‌خمور، شه‌نگال، ماوه‌ت و سه‌فره‌ و ناوچەکانی تری کوردستان و، ئەم تاوانباره‌و رژێمه‌كه‌ی لە ھێرشی بۆ سەر هه‌ندێ ناوچه‌ی کوردستان چەکی قەدەغەکراوی بەکارھێناوەو دەستی نەپاراستووە لە بۆردومانی خەڵکی سڤیلی گوندنشینەکان و قوتابخانەو نەخۆشخانەو سەرەرای وێرانی کردنی ماڵ و سوتاندنی باخ و لە ناوبردنی ئاژەڵ و وێرانكردنی دێهات و شاره‌كانی كوردستان.
له‌مرۆدا روون و ئاشكرایه‌ توركیا خاوه‌نی 19 پێگه‌و بنكه‌ی سه‌ربازییه‌ به‌ چه‌كی مۆدیرن و تۆپ وتانك وله‌ هه‌ندی شوێن سه‌كۆی نیشتنه‌وه‌ی هه‌لێكۆپته‌روگۆره‌پانی تایبه‌تی بۆ فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وان و بنكه‌ی تایبه‌تی سیخوری و مۆڵگای ده‌زگای میتی سه‌ركوتكه‌رو، توركیا له‌ناو خاكی كوردستان له‌ هه‌ولێرو دهۆك سه‌ربه‌ست ‌و ئازادانه‌ به ‌شوڤڵ و گرێده‌رو كه‌ره‌سته‌ی تر رێگاوبان دروست ئه‌كات و بست به‌ بست به‌ به‌رچاوی به‌رپرسان به‌ره‌و ئامانجه‌ گڵاوه‌كانیان زه‌وی داگیر ئه‌كه‌ن .
پیویسته‌ هاوڵاتیانی كوردستان داوا له‌ حكومه‌ت بكه‌ن و به‌ یه‌ك ده‌نگ بڵێن كوا داهاتی نه‌وتی كوردستان؟ چه‌ند ساڵه‌ نه‌وت به‌ هه‌رزان ئه‌ده‌ن به‌ توركیا؟ كوا داهاته‌كه‌ی و ئه‌چێته‌ گیرفانی كێ و له‌ كام بانق دانراوه‌ ؟ ماوه‌ی حه‌وت ساڵه‌ حكومه‌تی ناوه‌ند داوا ئه‌كات برێ له‌و نه‌وته‌ بدرێت به‌ كۆمپانیای سۆمۆو له‌ به‌رامبه‌ردا مووچه‌ی مامۆستاو فه‌رمانبه‌رانی كوردستان بده‌ن و، به‌ هۆی گرێبه‌ستی نهێنی له‌ گه‌ڵ توركیا سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و حكومه‌ت ئیفلیج بوونه‌و سه‌ریان لێشێواوه‌و نازانن چی بكه‌ن و، ئه‌وش ئه‌گه‌ر نه‌كه‌ن، واته‌ ئه‌گه‌ر نه‌وت نه‌نێرن جارێكی تر خه‌ڵكی كوردستان برسی ئه‌كه‌ن و ناتوانن مووچه‌و مافه‌كانیان بپارێزن و، بۆ وه‌بیرهێنانه‌وه‌ توركیا به‌ پاره‌ی نه‌وتی خۆمان كورد ئه‌كوژێت.
توركیا وڵاتێكی داگیركه‌ره‌و، پێویسته‌ زیاتر ریسوا بكرێت و، له‌ میژه‌وه‌ چاوی به‌رپرسانی توركیا له‌ سه‌ر داگیركردنی خاكی وڵاتانه‌و، لیره‌دا باسی كۆن ناكه‌ێن به‌لكو له‌ داگیركردنی خاكی كوردستان ئه‌كه‌ێن له‌ جرابلوس و عه‌فرین و سه‌ری كانی له‌ رۆژئاوا ( سوریا) و یه‌ك له‌ سه‌ر سێی خاكی باشوری كوردستان داگیر كراوه‌و ، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌ ئه‌یه‌وێت زیاتر پێشره‌وی به‌ره‌و قوڵایی بكات و هه‌لومه‌رجیشی بۆ ره‌خساوه‌.
توركیا وڵاتێكی تیرۆریسته‌و ده‌ست له‌ كوشتن هه‌ڵناگرێت و به‌ به‌رچاوی ئه‌مریكاو وڵاتانی ئه‌ورۆپا به‌ناودیموكراتی و نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان خه‌ڵكی سڤیل له‌ناو ئه‌بات و، له‌م دوایه‌دا له‌ شاخی مه‌تین ، ئه‌زمر، ماوت و سه‌فره‌و زه‌رون به‌ فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وان ژماره‌یه‌ك هاوڵاتی سڤیلی شه‌هید كردووه‌و، دوێنی به‌ 18 فرۆكه‌ی جه‌نگی له‌ شه‌نگال ، كامپی په‌نابه‌رانی مه‌خمور، قه‌ندیل، قه‌ره‌چوغ و ناوچه‌ی برادۆستی بۆردوومان كردو شه‌هیدو برینداری لێكه‌وته‌وه‌.
حكومه‌تی عێراق بەتوندی هێرشی فڕۆکەکانی تورکیای بۆ سه‌ر شارو ناوچه‌كانی كوردستان ریسوا كرد بەڵام سەرۆکایەتی هەرێم و حکومەتی هەرێم وه‌ك كه‌رو ڵال بێدەنگن و نوزه‌یان لێوه‌ نایه‌ت و، ئه‌و ده‌ستێوه‌ردانه‌ی توركیا پێشێل کردنێکی ئاشکرای یاسا و رێسا نێودەوڵەتیەکانە و، بۆیه‌ ‌پێویسته‌ هه‌موو خه‌ڵكی به‌ شه‌ره‌ف و مرۆڤدۆستانی ئازادیخوازی دونیا ئه‌و ده‌ستدرێژییه‌ بۆ سه‌ر خاكی هه‌رێمی كوردستان ریسواو شه‌رمه‌زار بكه‌ن و، پێویستە حكومەتی هەرێمی كوردستان له‌ خه‌وه‌كه‌ی بێداربێته‌وه‌و سنورێك بۆ ئه‌و دەستدڕێژیانەی توركیا دابنێت و چیتر ڕێگەی پێ نەدرێت بە ئارەزووی خۆی لە ناو باشوری كوردستان تەراتێن بكا ت و، ئه‌گه‌ر حكومه‌ت ئه‌وه‌ نه‌كات پێویسته‌ ده‌ست له‌كاربكێشێته‌وه‌.
بۆردوومانکردنی ناوچە سنوریەکانی باشوری کوردستان لە لایەن فرۆکە جەنگییەکان تورکیا له‌ ناو خاكی كوردستان بێ رێزی و سوکایەتییە به‌ گه‌ل و نیشتمان و، ھەرلایەنێک ڕێگە بەو بۆردومانکردنە بدات ئەوە بێشك خیانەتێکی نەتەوەییە و جێی ریسواو شه‌رمه‌زارییه‌ و، لە راستیدا بەردەوامی ئەو بۆردوومانانە بە ھەموو شێوەیەکانی کارێکی نارەوا و نامرۆڤانەیە و ئاسایشی وڵات و خەڵکی گوندەکانی خستوەتە مەترسییەوە بە جۆرێک ناتوانن لە شوێن و زێدی باوباپیرانی خۆیان بە ئارامی بژێن و، ئازادانە بەردەوام بن لە کاری رۆۆژانەیان ‌وەک: کشتوکاڵ و بەخێوکردنی ئاژەڵ و ھەنگ و بایخدان بە پوش و باخ و رەزەکانیان.
با حكومه‌ت بزانێت هیچ كوردێكی به‌ شه‌ره‌ف یان هه‌ر حزبێكی كوردستانی دژ به‌ دوژمنانی كوردو كوردستان میوان نین به‌ڵكو خاوه‌ن ماڵن و پێویسته‌ واز له‌و قه‌وانه‌ سواوه‌ بێنن.
15/6/2020




چیرۆك بۆ منداڵان: چۆن سێ پشیله‌كه ‌چوون بۆ سه‌ردانی نه‌نه‌پیره‌؟**یوری یارماش وه‌رگێران له‌ روسییه‌وه‌ : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

سێ پیشله‌ نێره‌ پێكه‌وه‌ ده‌ژیان، گه‌وره‌كه‌یان ناوی میاوبوو ، ناونجییه‌كه‌ مورو بچكۆله‌كه‌ ششه‌.
نه‌نه‌پیره‌یه‌كی ناسراو له‌ مالێكی ئه‌و به‌ری شه‌قامه‌كه‌ ده‌ژیا، پشیله‌كانی بۆ نانخواردنی نیوه‌رۆ بانگهێشت كرد، ئه‌و رۆژه‌ هه‌تاوو رووناك بوو ،پشیله‌كان به‌رانبه‌ر به‌ ده‌رگای ماڵه‌كه‌ی نه‌نه‌پیره‌دانیشتن ، چاوه‌روانی كاتی نانخواردن بوون ، میاو پشیله‌ گه‌وره‌كه‌ی ناویان وتی :

با پێكه‌وه‌ بچینه‌ ناو شه‌قامه‌كه‌ ، ئۆتۆمبیل زۆره‌ ، یه‌كه‌مجار من ده‌رۆم ، گه‌یشته‌ لای ده‌رگاكه‌و ، له‌ بن ده‌رگاكه‌ سه‌ری برده‌ ژووره‌وه‌و ، یه‌كسه‌ر به‌ په‌له‌ به‌ره‌و دووا گه‌رایه‌وه‌.

م …میاو! ئۆتۆمبێل نییه‌ ، ئۆتۆمبێل نییه‌ ، به‌ڵام له‌ناو كه‌پره‌كه‌ی نه‌نه‌پیره‌ سه‌گێكی دڕر هه‌یه‌ !.

ئه‌مجاره‌یان مورر چوو ، له‌ ژێر ده‌رگاكه‌وه‌ به‌ وریایی سه‌یری سه‌گه‌كه‌ی كرد بۆ ئه‌وه‌ی بزانێت چۆن سه‌گێكه‌و ، چۆن چۆنی به‌ملاو به‌ولادا باز ده‌دات.

مور ر ر رر! به‌ بۆچوونی منیش ، وه‌ك میاویش وتی ئه‌و سه‌گه‌ دررو هاره‌.

پشیله‌ پچكۆله‌كه‌ ششه‌ ته‌نها لووتی له‌ په‌نجه‌ره‌كه‌ ده‌برده‌ ده‌ره‌وه‌و ، له‌ سه‌رخۆ به‌ گۆی ئه‌واندا ده‌یچرپاند :

شش – ش- ش! منیش وه‌ك ئێوه‌ ده‌ترسم ، تا ئێستا له‌ هیچ لایه‌ك ، له‌ هیچ جێیه‌ك سه‌گی وازلم نه‌دیوه‌.
له‌ ترساندا چاوه‌كانی داخست و ، به‌ هیچ جۆرێك نه‌یتوانی بجولێته‌وه‌ ، تا ئه‌و دیمه‌نه‌ له‌ ژێر درگاكه‌دا دێته‌ به‌ر چاوت و، كتوپر بۆی راكشا.
هه‌تاوه‌كه‌ ئه‌و ناوه‌ی گه‌رمتر ده‌كرد.
نه‌نه‌پیره‌ چاوه‌روان بوو.
چێشته‌كه‌ ، دیاره‌ ده‌مێكه‌ ساردبووه‌ته‌وه‌….

دووره‌ ئه‌و سه‌گه‌ به‌و جۆره‌ بێت ، پیشله‌ گه‌وره‌كه‌ ئه‌وه‌ی وت و ، له‌ ته‌نیشت ده‌رگاكه‌وه‌ ده‌یمیاواند.

دیاره‌ به‌و چه‌شنه‌ش گه‌وره‌ نییه‌ ، پیشیله‌ ناونجییه‌كه‌ وه‌ڵامی دایه‌وه‌.

پشیله‌ بچكۆله‌كه‌ ششه‌ پرسیاری كردو وتی : ئه‌گه‌ر به‌و جۆره‌ دررو ، به‌و چه‌شنه‌ش گه‌وره‌و ، هه‌روا ترسناكیش نا‌بێت !، لێره‌دا چاوێكی به‌ ئاسته‌م كرده‌وه‌و ، پاشان چاوه‌كه‌ی تریشی كرده‌وه‌و ، به‌ سه‌رسومانه‌وه‌ وتی : به‌ڵێ، گه‌ر ئه‌وانه‌ی سه‌ره‌وه‌ راست بن ، ئه‌و سه‌گه‌ وه‌ك بووكه‌شووشه‌ وایه‌ !.

مورر ته‌كانێكیدا . ده‌رگاكه‌ی به‌جێهێشت و وتی :

راسته‌، وه‌ك بووكه‌شووشه‌ وایه‌ ! كه‌ وابوو زۆر ترسناكیش نییه‌!.

پشیله‌ گه‌وره‌گه‌ میاو به‌ره‌و لای ده‌رگاكه‌ چوو، ده‌ستی كرد به‌ مۆره‌مۆرو ، میاو میاوو هاواركردن : ترسناك نییه‌. دررو هار نییه‌ ، وا دیاره‌ تووتكه‌یه‌ !.

هه‌ر هه‌موویان به‌راكردن چوونه‌ ناو شه‌قامه‌كه‌و، خۆیان گه‌یانده‌ كه‌پره‌كه‌ی نه‌نه‌پیره‌و، له‌وێدا چاویان به‌ تووتكه‌یه‌كی بچكۆله‌ كه‌وت. تووتكه‌كه‌ كلكی له‌قانده‌وه‌ بۆ دۆستایه‌تی و به‌خێرهاتنیان.
نه‌نه‌پیره‌ له‌ سه‌ر ته‌ختێك دانیشتبوو، له‌ پێش خۆیداو، له‌ناو قاپێكدا گۆشتی كوڵاوی دانابوو ، نه‌نه‌پیره‌ هه‌رسێ پشیله‌كه‌و تووتكه‌كه‌ی بۆ نانخواردن بانككرد.

10/6/2020

تێبینی :
Юрий Ярмаш – Как трое котят к бабушке в гости ходили*

Ярмыш Юрий Феодосиевич (Ярмиш Юрій Феодосійович) — украинский детский писатель,
**یوری یارماش فێودوسیڤیچ ــ نووسه‌رێكی ئۆكرانییه‌‌ ( ئۆكراینا) چیرۆك بۆ منداڵان ده‌نووسێت ـ له‌ 25/5/1935 له‌ دایكبووه‌و له‌ 23/10/2013 كۆچی دووایی كردوه‌.




شكستی حكومه‌ته‌كه‌ی رێكخراوی كۆلیژی زانست … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

بۆ نه‌مه‌ك حه‌ڵالی رێكخراوی كۆلیژی زانست !؟.

رێكخراوی كۆلیژی زانست سه‌ر به‌ لقی 2 ی ـ هه‌ولێرـ پارتی دیموكراتی كوردستان له‌ باتی بڵاوكردنه‌وه‌ی عیلم و مه‌عریفه‌ت و زانست هێرشێكی ناره‌وایان كردووه‌ته‌ سه‌ر هاورێ عه‌بدولرحمان فارس عه‌بدولره‌حمان { ئه‌بو كاروان} و به‌ نمه‌ك حه‌رام ناوی ئه‌به‌ن له‌ گه‌ڵ به‌كارهێنانی كۆمه‌ڵێك وشه‌ی نابه‌جێ و بێسه‌روشوێن و ژه‌هراوی و ئه‌و هێرشكردنه‌ به‌لای منه‌وه‌ هێرشه‌ بۆ سه‌ر حزبی شیوعی كوردستان.
بۆئه‌وه‌ی له‌ شیوه‌كانی زۆرانبازی و ده‌رئه‌نجامه‌كانی و هه‌موو ئالوگۆره‌كانی ییویسته‌ بزانین كاریگه‌ری چییه‌و چه‌نده‌ له‌ سه‌ر پێگه‌ی كۆمه‌لگا و كاریگه‌ری له‌ سه‌ر دابه‌شكردنی هیزه‌ سیاسیه‌كان ودڵره‌ق و بێوجدان و ده‌روون پیسه‌كان چۆنه و، ماوه‌یه‌كه‌ هێزێكی كوردستانی بووه‌ته‌ خاوه‌نی قسه‌ی زبرو ره‌فتاری ناشیرین و، ئه‌وه‌ش ره‌نگدانه‌وه‌ی سیاسه‌تێكی چه‌وت و سه‌رلێشێوانه‌یه‌.
بۆ ئه‌وه‌ی نمه‌ك “” حه‌ڵاڵه‌كان “” بزانن ئه‌بو كاروان كێیه‌ ؟.
ئه‌بو كاروان : پێشمه‌رگه‌ بووه‌ له‌ ریزی پێشمه‌رگه‌كانی حزبی شیوعی عێراق و ‌دژ به‌ رژێمی خوێنرێژی سه‌دام حوسه‌ینی دیكتاتۆر و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی به‌شداری له‌ چه‌ندین شه‌رو داستان كردووه‌و، خۆی و خێزانه‌كه‌ی تووشی راونان و گرتن و زیندان وده‌ربه‌ده‌ری بوونه‌ته‌وه‌و، دوو برای شه‌هید كراوه‌ یه‌كه‌میان له‌ سه‌ر ده‌ستی ( حه‌ره‌س ئه‌لقه‌ومی) له‌ ساڵی 1963 سه‌دی رابردوو ، دووه‌میان له‌ داستانه‌كه‌ی مه‌لا ئۆمه‌ر له‌ ساڵی 1981و له‌ پرۆسه‌ی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵ : ژنه‌ تێكۆشه‌ره‌كه‌ی { سه‌رگوڵ} و دوو كوری داره‌مان و كاروان و عه‌فاوی خوشكی و ژماره‌یه‌ك له‌ كوره‌مام و خزمانی شه‌هید بوون و هه‌ندێكیان بێسه‌رو شوێنن و ، ئه‌بو كاروان له‌ دوای ئه‌نفال وه‌ك پێشمه‌رگه‌یه‌كی پارتیزان بریندار بووه‌و ، له‌ ئێستادا ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی حزبی شیوعی كوردستانه‌.
پێش چاكوازییه‌كه‌ی مه‌سرور بارزانی و حكومه‌ته‌ ره‌نگاوره‌نگه‌كه‌ی هه‌ندێ سه‌ره‌ قه‌ڵه‌مم له‌ 13/12/2018 نووسی وتوومه‌ ئایا مه‌سرور بارزانی ئه‌توانێت؟ مه‌به‌ستم وه‌ریاكردنه‌وه‌ بووه‌ له‌ وه‌رگرتنی حكومه‌ته‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی شكستیخواردو وتومه‌ ، دیاره‌ كێشه‌ی زۆری بۆ حكومه‌تی داهاتوو ( حكو‌مه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور) هێشتوه‌ته‌وه‌و‌، ئایا مه‌سرور بارزانی ئه‌توانێت ئه‌و كێشانه‌ چاره‌سه‌ر بكات؟ كێشه‌كانیش: شێوه‌ی هه‌ڵسوكه‌وت له‌ گه‌ڵ وڵاتانی ده‌وروبه‌ر “” دراوسێكان”” كه‌ چاویان له‌وه‌یه‌ سامان و نه‌وتی میلله‌ت هه‌ڵلوشن ، بنبركردنی گه‌نده‌ڵی، فرۆشتنی نه‌وت و، پاره‌كه‌ی ئه‌درێ به‌ كێ یان راستر ئه‌چێته‌ گیرفانی كێ؟ چاره‌سه‌ركردنی موچه‌و پاشماوه‌ی موچه‌، باری خه‌ڵكی كوردستان له‌ رووی سیاسی و ئابوورییه‌وه‌، چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان و زیندانانی سیاسی و، چاره‌سه‌ری كێشه‌ی پێشمه‌رگه‌ و، پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌كان، دۆخی مافی مرۆڤ، چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی ئافره‌تان و نه‌هێشتنی توندوتیژی و، كێشه‌ی ‌ قوتابی و سه‌رجه‌م خوێندكاران و، كێشه‌ كرێكاران و جوتیاران، ئازادی و مافی خۆپیشاندان، كوشتنی رۆژنامه‌نووسان و، خه‌ڵكی سڤیل و داڵده‌دانی بكوژان له‌لایه‌ن به‌رپرسان، شه‌ری خۆكوژیی “” برا كوژی “” و، ریشه‌كێشكردنی ئه‌نفالچی و خاوه‌ن فایله‌كان كه‌ له‌ خزمه‌تی رژێمی خوێنرێژی سه‌دام حوسه‌ین بوون و، كێشه‌ی كه‌ركوك و ناوچه‌ دابراوه‌كان و، به‌شه‌ بوودجه‌ی هه‌رێم.
با بزانین نمه‌ك “”حه‌ڵاله‌كان”” چییانكردووه‌و چیئه‌كه‌ن؟
په‌یوه‌ندی كوردستان له‌ گه‌ڵ وڵاتان “” دراوسێكان “” زۆر به‌هێزه‌و مه‌سرور بارزانی وه‌ك سه‌رۆك حكومه‌ت دووجار گه‌شتی توركیای كردووه‌و یه‌كێكیان به‌نهێنی بووه‌و كه‌س نازانێت به‌چی مه‌به‌ستێك بووه‌و، توركیا له‌ناو خاكی كوردستان له دهوك وهه‌ولێر بنكه‌ی سه‌ربازی هه‌یه‌و توركیا به‌ فرۆكه‌ی جه‌نگی و فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وان بۆمبارانی ناوچه‌كانی كوردستان ئه‌كات و به‌ هۆی بوونی چاوساغ و سیخوری میت و كه‌ره‌سته‌ی لۆجیستیكییه‌وه‌ ده‌ستی چه‌په‌ڵی وه‌شاندوه‌و خه‌ڵكی سڤیلی شه‌هید كردوه‌و، حكومه‌ت بێده‌نگه‌و، توركیا رۆژانه‌ خاكی زیاتر داگیر ئه‌كات و، زۆر مه‌ترسیداره‌و بیانووه‌كه‌شی ـ PKK په‌كه‌كه‌یه‌و، وادیاره‌ په‌كه‌كه‌ له‌ لێبیاش هه‌یه‌ بۆیه‌ توركیا به‌ ناردنی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و تیرۆریست و فرۆكه‌و و پاپۆر ئه‌نێری بۆ لیبیا!.
باسكردنی سامان و نه‌وتی كوردستان ته‌ماویی و ڵێڵه‌و كه‌س نازانێت چیان پێئه‌كرێت و كێ ئه‌یخوات و پاره‌كه‌ی بۆ كێیه‌و، وا بۆ پینج ساڵه‌ شاند هات و شاند چوو بۆ به‌غدا درێژه‌ی هه‌یه‌و هه‌موو جارێك وته‌بێژی حكومه‌ت و راگه‌یاندنه‌كانی وابه‌سته‌ به‌ حكه‌مه‌ت كۆمه‌ڵێك درۆ ده‌له‌سه‌ ئه‌كه‌ن گوایه‌ گه‌یشتوونه‌ته‌ چاره‌سه‌رو له‌ پاش چه‌ند رۆژێك خۆێان به‌ درۆئه‌خه‌نه‌وه‌و، له‌ ماوه‌ی شه‌س ساڵدا نه‌توانراوه‌ رێككه‌وتنێك له‌ گه‌ڵ ( درواسیكه‌مان) عێراق واژوو بكه‌ن.
سه‌باره‌ت به‌ نهێشتنی گه‌نده‌ڵی ته‌نها بازرگانییه‌ به‌و وشه‌یه‌و له‌ چاكوازییه‌كه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور هیچ نه‌كراوه‌و بندیوارو “”موسته‌فید”” زۆرن و ماون!.
مووچه‌و پاشماوه‌ی‌ مووچه‌ تا ئێستا چاره‌سه‌ر نه‌كراون و، له‌وه‌ خراپتر حكومه‌ته‌كه‌ی چاكوازی به‌ نیازه‌ مووچه‌ كه‌م بكاته‌وه‌و، ئیفلیج بووه‌و ناتوانیت مانگانه‌ی پێشمه‌رگه‌و مامۆستایان و گشت فه‌رمانبه‌رو مووچه‌خۆران بدات.
مافی مرۆڤ: دیندار ناوێك هه‌یه‌ گاڵته‌ به‌ هه‌ست و ده‌روونی لێقه‌وماوان ئه‌كات و، هه‌رچی راپۆرت ئه‌درێت به‌ رێكخراوی مافی مرۆڤ Human Rights Organization به‌ درۆی ئه‌خاته‌وه‌و ئه‌ڵێت مافی مرۆڤ پارێزراوه‌و، بۆ وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی دیندارو دینداره‌كان ئه‌ڵێم، سیخۆریكی تورك له‌ هه‌ولێر كوژرا له‌ پاش یه‌ك رۆژ بكوژه‌كه‌ دۆزرایه‌وه‌ به‌ڵام خه‌یره‌ بكوژانی سوران مامه‌ حه‌مه‌، سه‌رده‌شت عوسمان، كاوه‌ گه‌رمیانی، وداد حوسه‌ێن و ئه‌وانی تر 12 ساڵه‌ كه‌س نه‌دۆزراوه‌ته‌وه‌.
رێكخراوی كۆلیژی زانست ناوێكی گه‌وره‌یه‌و له‌ جیاتی بڵاوكردنه‌وه‌ی زانست و راستگۆیی و خۆشویستی ئه‌بێت به‌ پرۆو هیچی سوودێكی نامێنێت و، ئه‌م رێكخراوه‌ به‌كارهاتووه‌ بۆ هێرشكردنه‌ سه‌ر حزبی شیوعی كوردستان له‌ هاوری ئه‌بو كاروان ده‌ستیان پێكردووه‌و، وا دیاره‌ ده‌ستی پاراستن و خه‌ڵكی خراپ پاڵیان پێوه‌ناوه‌ كه‌ خراپه‌كاری بكه‌ن و، لێره‌دا نامه‌وێت ببم به‌ زمان حاڵی هیچ هاورییه‌ك و ئه‌ڵێم : هاوری ئه‌بو كاروان زۆر له‌و پێناسه‌یه‌ی رێکخراوی کۆلێژی زانستپاك وبه‌ توانا به‌رزتره‌و، زمان نابرێت و كه‌ترو پلایسی پێ نییه‌و، شانازی به‌ هاتنی بۆستاڵ له‌ پێكانی سه‌دامی دیكتاتۆرو حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی خوێنرێژ بۆ هه‌ولێر ناكات و، ئه‌بو كاروان نایه‌وێت په‌تای كۆرۆنا له‌ كوردستان بڵاوبێته‌وه‌و، به‌ هۆی كۆرۆنا سه‌نگی حكومه‌ته‌كه‌ی كۆلیژی زانست زۆر هاتووه‌ته‌ خواره‌وه‌و خه‌ڵك پابه‌ند نابن به‌ فه‌رمان و نه‌خشه‌ی وه‌زیره‌كانی و، حكومه‌ت هیچی بۆ هه‌ژارو زه‌حمه‌تكێشان نه‌كردووه‌و به‌ڵكو له‌ سایه‌ی ئه‌م حكومه‌ته‌ رێژه‌ی هه‌ژاری و به‌دبه‌ختی و ئاواره‌ بوون زیادی كردووه‌و وقه‌ت ناتوانێت چاره‌سه‌ری بۆ نه‌هێشتنی هه‌ژاری و بێكاری و موچه‌و كاره‌باو ئاو بدۆزێته‌وه‌.
له‌ كۆتاییدا : كێ نمه‌ك حه‌رامه‌و، كێ نمه‌ك حه‌ڵاڵه‌؟
7/6/2020




بنكه‌ی حزبی شیوعی له‌ به‌له‌بزان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

له‌ 15/7/1979 گه‌یشتمه‌ بنكه‌ی حزبی شیوعی عێراق له‌ دێی به‌له‌بزان{Belebzan* } له‌ ناوچه‌ی هوڵی سه‌ر به‌ شارۆچكه‌ی پاوه‌ی ره‌نگێن و جوان سه‌ر به‌ كرماشانه‌و له‌ سه‌ر شاخه‌وه‌ شارۆچكه‌ی جوانرۆ زۆر نزیك ده‌رئه‌كه‌وت و له‌م دێیه‌دا كۆمه‌ڵێك رووه‌كی به‌ سوودو گرینگ هه‌یه‌و داره‌وه‌ن واته‌ دار قه‌زوان یه‌كێكه‌ له‌و رووه‌كه‌ گرینگ و پڕبایه‌خانه‌ی به‌ رووبه‌رێكی به‌رفراوان له‌ ناوچه‌ی هوڵی به‌دی ئه‌كرێت و خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ هه‌ڵئه‌سن به‌ برینداركردنی دره‌خته‌كان و هه‌ر دارێك له‌ چه‌ند جیگایه‌ك بریندار ئه‌كرێت و له‌ خوار هه‌ر برینێك *كوچه‌ڵه‌یه‌ك دا‌ ئه‌نێن و به‌و شێوه‌یه‌ بنێشته‌تاڵ كۆ ئه‌كه‌نه‌وه‌و سه‌رچاوه‌یه‌كی باشه‌ له‌ رووی ئابووری و دابینكردنی بژێوی خه‌ڵكه‌كه‌. مانگی ته‌موزه‌و زۆر گه‌رمه‌و ژماره‌مان زۆره‌و ئاو كه‌مه‌و پێشمه‌رگه‌ كۆمه‌ڵ كۆمه‌ڵ دابه‌شكراوه‌و هه‌ركۆمه‌ڵێك بریتییه‌ له‌ 10 ــ 20 پێشمه‌ركه‌و ژماره‌مان له‌ 150 زیاتر بوو رۆژێ سێ جار گشتمان ئه‌هاتینه‌ خواره‌وه‌و له‌ نزیك كانیاوه‌كه‌ كۆ ئه‌بووینه‌و به‌یانی نان و چاو نێوه‌رۆ چاو نان و ئێواره‌ هه‌ردووكیان خواردنی رۆژانه‌مان بوون، له‌ پاش نانخواردن سه‌رئه‌كه‌وتین هه‌ریه‌ك بۆ شوێنی خۆی له‌ بن داره‌وه‌ن و، به‌و گه‌رمایه‌ زۆر جار بنێشته‌تاڵه‌ ئه‌هاته‌ خواره‌وه‌و تكه‌ی چۆره ‌چۆره‌ی بنێشته‌كه‌ ئه‌كه‌وته‌ ناو چاوانمانه‌وه یان ئه‌كه‌وته‌ سه‌ر جله‌كانمان. ژماره‌مان زۆره‌و چه‌كمان كه‌مه‌و، ئه‌وه‌ی هه‌بوو 10 ــ 15 دانه‌ بوو زوربه‌یان له‌ حزبی دیموكراتی كوردستان به‌ دیاری ‌بۆمان هاتبوو، له‌ مێژه‌وه‌ په‌یوه‌ندی نێوانی حزبی شیوعی و حزبی دیموكرات به‌ هێز بوو ژماره‌یه‌ك له‌كادیره‌ ناوداره‌كانی دیوكرات له‌ ماڵی هاورێیانمان له‌ سلێمانی به‌ نهێنی ئه‌ژیان له‌وانه‌ : ئه‌ستێره‌ی دره‌وشاوه‌ سلێمان موعینی ، محه‌مه‌د ئه‌مین سه‌راجی، سمایلی شه‌ریفزاده‌و مه‌لا ره‌حیمی وێردی و كه‌سانیتر. رۆژێكیان له‌ كاتی نانخواردنی نێوه‌رۆ چوومه‌ خواره‌وه‌ بینیم هاورێانی ئابووری ئازوقه‌ { ئیداره‌} دوو خرتیان كریوه‌و مقۆمقۆیانه‌و ئه‌ڵێن ئه‌گه‌ر سه‌ر بران كێ ئه‌زانێت و ئه‌توانێت لێیبنێت؟ هه‌ر هه‌موو بێده‌نگ بوون ومن وتم من ئاماده‌م، وتیان ئه‌زانێت تا ئێستا چێشتت لێناوه‌؟ ، وتم پرسیار مه‌كه‌ن و له‌ ژیانمدا بۆ نه‌وسنی نه‌بێت نزیكی چێشتخانه‌ ( مه‌تبه‌خ) نه‌كه‌وتووم و، په‌له‌ بكه‌ن و سه‌ریان ببرن و با دوو هاوری یارمه‌تیم بده‌ن و، شه‌ش حه‌وت هاوری هاتنه‌ پێشه‌وه‌و، بۆ یه‌كه‌مین جار فه‌رمانم ده‌ركردو به‌ دوو هاورێم وت چوارده‌‌ قتو فاسۆلیا بشۆنه‌وه‌و، گۆشتمان به‌ ته‌وراس له‌ت له‌ت كردو، دوو مه‌نجه‌ڵ ( فاسۆلیا و گۆشت) هه‌ریه‌ك له‌ سه‌ر سێكوچكه‌ ( ئاگردان) دانراو ئاگری به‌هێزمان هه‌ڵكردو له‌ ماوه‌ی دوو سی كاتژمێر رامانگه‌یاند چێشت ئاماده‌یه‌، له‌به‌ر تاریكی ئه‌و ئیواره‌یه‌ زوو چێشت خوراو هه‌ر هه‌موو ده‌ستخۆشیان لێكردم و هه‌روا له‌ هاورێیانی به‌رده‌ست ( یارمه‌تیده‌ر) و، تا درنگانێكی ئه‌و ئێواره‌یه‌ ده‌ستكرا به‌ هه‌ڵپه‌ركی. ناو به‌ناو هاورێیانمان بۆ پێداوێستی و كرێنی شتومه‌ك روویان له‌ شارۆچكه‌ی پاوه‌ ئه‌كردو ، منیش دانم ئازای ئه‌دام و، داوای روخسه‌تم ( مۆڵه‌ت) كردو، له‌ گه‌ڵ هاورێیان حه‌مه‌ حه‌سه‌ن ژاڵه‌ناوی ( هاتووچۆی كرد بوو شاره‌زایی هه‌بوو) و عادل عه‌لاف كه‌وتینه‌ری و سه‌ره‌و خوار بووینه‌وه‌ له‌ سه‌ر جاده‌كه‌ی نێوان دوو ئاو هێرتاو زی ئۆتۆمبێلكمان ده‌ستكه‌وت و چووینه‌ پاوه‌ی دڵگیرو قه‌شه‌نگ و رازاوه‌و، برایانی دیموكرات له‌ویبوون و، له‌ گه‌ڵ هاوری حه‌مه‌ رویشتین بۆ خه‌سته‌خانه‌ی شارو چوومه‌ لای دوكتۆرێك و ته‌ماشای كردو وتی ئه‌بێ ئه‌و دانه‌ت پاك بكریته‌وه‌ و پر بكرێته‌وه‌و به‌لای كه‌م سێ رۆژ ئه‌خایێنێت و، وتم مۆڵه‌تم وه‌رنه‌گرتووه‌و، وتی هه‌ر كاتێك هاتیته‌وه‌ به‌لای كه‌مه‌وه‌ سی رۆژی ئه‌وێت و، ده‌رچووین و هاوری حه‌مه‌ زوو گه‌رایه‌وه‌ بۆ به‌له‌بزان و من هاوری عادل پیاسه‌یه‌كی باشمان كردو هه‌ستمان به‌ خۆشی و سه‌ربه‌ستی و ئازادی ئه‌كردو شیعرێكی كه‌ڵه‌ شاعیر مه‌وله‌وی به‌ خه‌یاڵمدا هات: ئاماوه وه هار، وه هاری شادی بوی عه تر نه سیم غونچه ی ئازادی ده‌وروبه‌ری ئێواره‌ من و هاوری عادل ئازادانه‌ گه‌راینه‌وه‌ بۆ بنكه‌و، بۆ رۆژی دوایی چووم بۆ لای هاوری مه‌لا عه‌لی به‌رپرسی گشتی هیزه‌كان وتم چووم بۆ پاوه‌و وتیان دانه‌ت سێ رۆژی ئه‌وێت و، وتی هاوری ئاسایی كه‌ی ویستت برۆو، له‌وێ ده‌رچووم هاوری حه‌مه‌ كه‌ریم ( به‌رپرسی گروپه‌كه‌مان) به‌ره‌و رووم هات و وتی چیبوو؟ وتم مه‌لا عه‌لی وتی كه‌ی ویستت برۆ، له‌ به‌ره‌به‌یانی رۆژی داهاتووداچوومه‌ پاوه‌و یه‌كسه‌ر بۆ لای دكتۆرو ناردمییه‌وه‌ بۆ لای هه‌مان دانساز ( س) كه‌ له‌ كاكه‌ حه‌مه‌ پرسیارگه‌لێكی زۆری له‌ باره‌ی منه‌وه‌ كردبوو، گه‌یشتمه‌ لای له‌ گه‌ڵ كورێكی گه‌نج وه‌ستا بوو زۆر به‌ گه‌رمی پێشوازییان لێكردم وكچه‌كه‌ وتی ئه‌مه‌ برامه‌و، سوپاسی هه‌ستیانم كردو، كچه‌كه‌ ده‌ستیكرد به‌ پاككردنه‌وه‌ی دانم و، به‌ براكه‌ی وت برۆ لیوانی ئاو بێنه‌و، وتم لیوان چییه‌ و، وتی ئێستا ئه‌زانیت وئاواكه‌ی له‌ لیوانه‌كه‌ ( په‌رداخ) هێناو، سێ چوار جار به‌ ئاوه‌كه‌ غه‌رغه‌ره‌م كردو وتی برۆ به‌یانی وه‌ره‌وه‌و، پرسیاری ئوتێلم كردو خۆی و براكه‌ی وتیان ئوتێلی چی؟ میوانی خۆمانی و، زۆر هه‌وڵمدا به‌ڵام نه‌یانهێشت و ده‌وروبه‌ری كاتژمێر یه‌ك ودوو سێ قۆڵی چووین بۆ ماڵیان و، دایك و باوكی پێشوازی زۆر گه‌رمیان لێكردم و، نانی نیوه‌رومان خواردو دایكی روویكرده‌ من و وتی حه‌ز له‌ چی خواردنێك ئه‌كه‌ێت؟ وتم وه‌ك ئێوه‌ چی ئه‌خۆن منیش ئه‌یخۆم، من و( ك) ی برای دووقۆڵی چووین بۆ پیاسه‌و بازار كراسیك وفانیله‌و هه‌ندێ ورده‌واڵه‌م كری و، گه‌راینه‌وه‌و له‌ پاش نانخواردن سێ چوار جۆر چه‌ره‌سات و كۆمه‌ڵێك میوه‌یان داناو، ده‌ركه‌وت هه‌موویان سه‌ر به‌ حزبی دیموكراتن و، زۆر نیگه‌ران بوون كاتێك پیستیان ژنێك و پێنج منداڵم جێهێشتووه‌و، به‌و شێوه‌یه‌ سێ رۆژ لایان بووم و، جێی خۆشه‌ویستی رێز بوون و قه‌ت له‌ بیریان ناكه‌م و، حێی داخه‌ له‌ پاش هاتنه‌وه‌م به‌ حه‌وت هه‌شت رۆژ جنایه‌تكاره‌كانی رژێمی ئیسلامی هێرشیان كرده‌ سه‌ر پاوه‌و بیستم (س) گیراوه‌و پاشان سه‌ریان بریوه له‌ داهاتوودا باسی ئه‌كه‌م‌ ( ماویه‌تی). 3/6/2020 په‌راوێزه‌كان : Belebzan : زۆر له‌ هاورێیانی عه‌ره‌ب كه‌ له‌ شاخ پێكه‌وه‌ بووین ناتوانن وشه‌ی به‌له‌بزان وه‌ك خۆی بڵینه‌وه‌ بۆیه‌ به‌ ئینگلیزی بۆیان ئاسانتره‌.
**كوچه‌ڵه‌ : قاپێكه‌ ، خۆڵی بێژراوی بۆ ئاماده‌ ئه‌كه‌ن و ئه‌یكه‌ن به‌ قورو، له‌ قوره‌كه‌ كۆمه‌ڵێك كوچه‌ڵه دروست ئه‌كه‌ن ‌ بۆ ئه‌وه‌ى بنێشته‌ كاڵه‌كه ( بنێشته‌تاڵه‌كه‌)‌ له‌ شوێنى برينه‌كانه‌وه‌ بچێته‌ ناو كوچه‌ڵه‌كان
‌ قتو : قوتوی به‌تاڵی دۆشاو ته‌ماته‌ 800 گرامه‌و، هه‌رقتوویه‌ك بۆ ده‌ كه‌س ـ 12 كه‌سه‌و، ئه‌مه‌ له‌ دووه‌مین رۆژم لای ئه‌بو ئه‌حمه‌د به‌رپرسی ئیداره‌ی گشتی حزب له‌ تووژه‌ڵه‌ دانشتبووم به‌ یه‌كێكی وت قتویه‌ك بۆ 10 ـ12 كه‌سه‌.




مه‌لا عه‌لی كادیرێكی پێشكه‌وتوو فه‌رمانده‌یه‌كی سه‌ربازی لێهاتوو … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

عه‌بدوڵلا مه‌لا فه‌ره‌ج قه‌ره‌داغی ناسراو به‌ مه‌لا عه‌لی كادیرێكی پێشكه‌وتووی حزبی شیوعی و ئه‌ندامی كۆمیته‌ی هه‌رێمی كوردستان و فه‌رمانده‌یه‌كی پێشمه‌رگه‌ی لێهاتوو بەرپرسی پێشمه‌رگه‌كانی مەڵبەندی سلێمانی و کەرکوکی حیزب و ئه‌ندامی نووسینگه‌ی سه‌ربازی ناوه‌ندی و تێكۆشه‌رێكی ئازادیخوازی ئازاو نه‌ترس بوو له‌ پێناو به‌رگریكردن له‌ هه‌ژارو چه‌وساوه‌كان و گه‌ل و خاك و نیشتمان و حزب.
له‌ پاش كۆده‌تا شوومه‌كه‌ی 8 شوباتی ره‌شی 1963 رێخكراوه‌كانی حزب له‌ ده‌ربه‌ندیخان له‌ یه‌ك ترازابوو تێكچووبوو، له‌ ته‌موزی 1964 هاورێ حه‌مه‌ ره‌ق هات بۆ ماڵی كاكم له‌ كه‌مپی خواره‌وه‌و پشوویه‌كیداو وتی هاورێیه‌ك هاتووه‌و له‌ ماڵی خۆمانه‌و ئه‌یه‌وێت بتببینێت و دووقۆڵی هاتینه‌ سه‌ره‌وه‌و له‌ ماڵی هاورێ حه‌مه‌ ره‌ق بۆ یه‌كه‌مین جار چاوم كه‌وت به‌ هاورێ *كه‌مال سێوسێنانی و، باسی رێكخراوه‌كانی ده‌ربه‌ندیخان كراو، هاورێ وتی ئێواره‌ پێكه‌وه‌ ئه‌رۆێن بۆ ماڵێك له‌ سه‌لێم پێرك و له‌وێ له‌ گه‌ڵ هاورێیه‌كی تر كۆئه‌بینه‌وه‌و، ده‌مه‌ ئێواره‌یه‌كی دره‌نگ گه‌یشتینه‌ ماڵی عیبدوڵلای كاكیلی خه‌یات و، بۆ یه‌كه‌مین كه‌ره‌ت چاوم به‌ هاورێیه‌ك كه‌وت به‌ ناوی مه‌ڵا عه‌ڵی و، كۆبۆۆنه‌وه‌یه‌كی سێ قۆڵیمانكردو، من و هاورێ كه‌مال هه‌ندێ نووسین و راپۆرتمان سه‌باره‌ت به‌ رێكخراوه‌كانی ده‌ربه‌ندیخان گه‌ڵاله‌ كردبوو هاوری مه‌لا عه‌لی هه‌موویانی خوێنده‌وه‌و ده‌ستخۆشی لێكردین وسه‌رنج و تێبینییه‌كانی خسته‌روو، له‌ كۆتاییدا ئامۆژگاریكردم و وتی ئه‌بێت زۆر وریا بێت و، له‌ پاش چه‌ند كاتژمێرێك هاورێیان مه‌ڵا عه‌لی و كه‌مالم به‌جێهێشت و گه‌رامه‌وه‌ بۆ كه‌مپی خواره‌وه‌.
له‌ پاش یه‌كه‌مین چاوپێكه‌وتن به‌ دوواوه‌ له‌ ساڵانی 1964 ، 1965 ــ 1970 من و مه‌لا عه‌لی بووین هاورێی یه‌كترو له‌ زۆر شوێن پێكه‌وه‌ بووین له‌ ده‌ربه‌ندیخان و سه‌لیم پیرك و گوڵانه‌كان و بانیخیڵان و ده‌ره‌دۆین و پساكان و چه‌ند دێیه‌كی قه‌ره‌داغ و، لەو رۆژانەدا بەرپرسی رێکخراوی دەربەندیخان بووم و، رۆژێکیان ھاورێی تێکۆشەر عەبدوڵلای مەلا فەرەج قەرەداغی { مەلا عەلی} نامەیەکی بۆ ناردم لە گەڵ پسووڵەی گواستنەوەی محەمەد ناوێک ( رەیس عورەفا) لە کەتیبەی (32) لە دەربەندیخان و، پسووڵە تایبەتییەکەی محەمەدم وەرگرت و، بەشیوەیەکی گونجاو چاومان بەیەکتر کەوت و، دیار بوو محەمەد زێتەڵ و وریایە، بۆیە پێش ئەوەی بیخەینە ناو رێکخراوی تایبەتی سەربازەکانی تر لە ( کەتیبەی 32 و بەتالیۆنی دەربەندیخان) ، داوای زانیاری زیاترم لە مەلا عەلی کردو به‌ داخه‌وه‌ هیچم بۆ نه‌هات و، گومانم له‌ ھاتنی محەمەد زۆر بوو، دڵنیا نەبووم بخرێتە ناو رێکخراوی سەربازەکان و، ھەرواش ده‌رچوو محه‌مه‌د پیاوی ئیستخباراتی عه‌سكه‌رییه‌و له‌و بارودۆخەدا لە رۆژی 7/8/1965 گیرام.
له‌ ماوه‌ی 56 ساڵ خه‌بات و تێكۆشان و قوربانیدان له‌ زۆر شوێن من و مه‌لا عه‌لی پێكه‌وه‌ كارمان كردووه‌و یان وه‌ك دوو هاورێ له‌ بواره‌كانی ژیاندا یه‌كمان گرتووه‌ته‌وه‌و په‌یوه‌ندیگه‌لێکی كاركردن و هاورێیانه‌ی به‌هێز له‌ نێوانماندا بووه‌و زۆرجار چالاکیگه‌لێکی بێ هاوتاشمان ئه‌نجامداوه‌و، له‌ ده‌ربه‌ندیخان و سلێمانی و له‌ شاخ له‌ بله‌بزان و هه‌زارپه‌س نوكان و تووژه‌ڵه‌، حاجی مامه‌ند، قه‌ره‌داغ، باوه‌خۆشێن، ئه‌حمه‌د برنه‌و شاره‌زور، ئه‌حمه‌دئاواو كه‌ره‌جاڵ و دۆڵی جافایه‌تی، مۆسكۆو سوید، مه‌لا عه‌لی قسەخۆش نوکته‌بازو دەم به‌ پێکەنینبوو به‌ وشه‌ی نه‌سته‌ق لە ناو پێشمەرگه‌و هاورێیان و خه‌ڵكدا زۆر خۆشەویست بوو.
مه‌لا عه‌لی له‌ رووی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه پیاوێكی به‌ ئه‌مه‌ك و كه‌سایه‌تییه‌كی ناسراوو خاوه‌ن ره‌وشتی جوان و ساده‌و خاكی و بێ فێزو به‌ توانا بوو، هه‌ر چۆن له‌ناو رێكخراوه‌كانی حزب گیروگرفت و كۆسپه‌كانی چاره‌سه‌ر ئه‌كرد به‌ هه‌مان شێوه‌ رۆڵی كاریگه‌ری هه‌بوو له‌ چاره‌سه‌ری كێشه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و زۆر به‌ شێوازێكی هێمنانه‌و له‌ سه‌رخۆ وای له‌ خه‌ڵك ئه‌كرد گوێرایه‌ڵی قسه‌كانی بن و، هه‌ر له‌ رووی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ پیاوێكی میوان دۆست و ده‌ست و دڵ ئاواڵا بوو، هه‌ر ئه‌و میوان دۆستی‌یه‌ش بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ که‌ خه‌ڵکێکی زۆر بناسێت و بیناسن و زۆر به‌ وه‌فاو مرۆڤدۆست بوو.
مه‌لا عه‌لی وه‌ك فه‌رمانده‌یه‌كی سه‌ربازی { پێشمه‌رگه‌} له‌ ساڵی 1982 له‌ نۆكانه‌وه‌ هات بۆ پشتاشان و سه‌ردانی سه‌ركردایه‌تی حزبی كردو بۆ ئێواره‌كه‌ی وتی له‌ كوێ بخه‌وم و، زانیم زۆر هیلاكه‌و پێویستی به‌ پشووه‌و وتم حزب جێی بۆ داناوی و، وتی له‌ كوێ ؟ وتم هه‌ر كاتێك كاره‌كانتان له‌ گه‌ڵ هاورێیان ته‌واو بوو وه‌ره‌ بۆ ‌ خێوه‌ته‌كه‌ی راگه‌یاندنی عه‌سكه‌ری، من و هاورێیان رێزداران مامۆستا ئه‌حمه‌د دڵزارو و حه‌مه‌ ره‌شید { ئه‌فراسیاو شاوه‌یس} له‌وێن وله‌ سه‌ر جێگاكه‌ی من بخه‌وه‌و، من ئه‌رۆم بۆ لق ئه‌خه‌وم وتی لق كامه‌یه‌و، وتم 72 كه‌س له‌ هه‌ولێره‌وه‌ هاتوون و په‌یوه‌ندییان به‌ حزبه‌وه‌ كردووه‌و هاورێ به‌هادین نوری به‌رپرسی سیاسی ناوه‌ندی گشت پێشمه‌رگه‌كانی حزب منی وه‌ك به‌رپرسی سیاسی ئه‌و هاورێیانه‌ داناوه‌و له‌وێ جێی نووستنم هه‌یه‌و به‌یانی زوو ئه‌گه‌رێمه‌وه‌و، من چووم وبه‌یانی زوو به‌ دوو شه‌قاو چوومه‌ لای هاورێیانی نانه‌واو چه‌ند نانی گه‌رمم هه‌ڵگرت و زوو گه‌یشتمه‌ لای مه‌لا عه‌لی و هێشتا هه‌موویان نووستببوون و، به‌ كتری و قۆرییه‌كه‌ی خۆمان چام كردو **ماست و په‌نیری كرافت و زه‌یتون قاپێكی گه‌وره‌ شاتووم داناو مه‌لا عه‌لی وتی له‌سه‌ر به‌زمه‌كه‌ ماویت؟ وتم ئه‌ی بۆ ناو وتی هاورێیان ئێره‌ ( پشتاشان) شوێنێكی زۆر خۆش و دڵگیرو به‌ سه‌ركردایه‌تیشم وتووه‌ له‌ رووی عه‌سكری شوێنیكی زۆر خراپه‌وبه‌م هێزه‌ی ئێمه‌ ناتوانین به‌رگری بكه‌ین و تووشی شكست ئه‌بین و له‌ پاش ساڵێك كاره‌ساته‌كه‌ی پشتاشان روویداو بۆچوونه‌كه‌ی مه‌لا عه‌لی هاته‌دی.
له‌ كاتی ده‌ستپێكردنی پرۆسه‌ی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵ له‌ ناوچه‌ی قه‌ره‌داغ ماڵی مه‌لا عه‌لی نزیكه‌ی 500 مه‌تر له‌ خوارووی باره‌گای مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوكی حزب بوو له‌ ئه‌ستێڵی سه‌روو، نمه‌‌ نمه‌ باران ئه‌باری و شه‌وێكی زۆر تاریك بوو، ئێمه‌ له‌ مه‌ڵبه‌ند زیندانییه‌كانی لای خۆمان خسته‌كارو به‌ 3 هێستر شتومه‌كی مه‌ڵبه‌ندمان ئه‌گواسته‌وه‌ بۆ قۆپی قه‌ره‌داغ له‌ كه‌لی { ده‌رگای} نیرامسین و، به‌رێكه‌وت له‌ گه‌ل هاورێیان چووم له‌ دووری 50 مه‌تر هاورێی پێشه‌وه‌ وتی بوه‌ستن و، وتمان چییه‌ وتی شتێكی سپی له‌ سه‌ر رێگاكه‌یه‌و، وتمان هیچ نییه‌و له‌ به‌یانییه‌وه‌ نان وچا خوراوه‌ هاتووچۆ ئه‌كه‌ێن و كه‌مه‌ كه‌مه‌ نزیك بووینه‌ هاوریكه‌ی پێشه‌وه‌ میلی كلاشنكۆفه‌كه‌ی راكێشاو كێی زه‌لام به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ مه‌لا عه‌لی له‌ گه‌ل مام كه‌ریم پێكه‌وه‌ بوون وتی خۆمانین و له‌ به‌ر باران چووینه‌ته‌ ژێر ئه‌م نایلۆنه‌و به‌ره‌و قۆپی ئه‌رۆێن وهه‌موو سه‌ركه‌وتین و له‌ قۆپی له‌ یه‌كتر جیا بووینه‌وه‌و، له‌ رۆژی دامه‌زراندنی حزبی شیوعی عێراق 31/3/1988 هێزه‌كانمان و برایانی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان سه‌ره‌و ژوورو گه‌یشتینه‌ سه‌ر شاخ و سه‌ره‌و خوار بووینه‌وه‌ به‌ره‌و گه‌رمیان و، له‌ پاش ئه‌نفاله‌ دێزو چه‌په‌ڵه‌كه‌و شه‌رو به‌رگری قاره‌مانانه‌ی پێشمه‌رگه‌ی شیوعی و یه‌كێتی له‌ بناری گل و ئاوایی شیخ حه‌میدو تازه‌شارو شه‌هید بوونی 8 پێشمه‌رگه‌ی شیوعی و13 یه‌كێتی وه‌به‌ ده‌م شه‌ره‌وه‌ ئه‌وه‌ی مابوون به‌ره‌و دوواوه‌ هاتنه‌وه‌و له‌ ئاوسپی له‌ گه‌ل مه‌لا عه‌لی و حه‌مه‌ جه‌زای هونه‌رمه‌ند یه‌كمان گرته‌وه‌و پێشمه‌رگه‌ دابه‌ش كرا به‌ سه‌ر 3 ره‌تڵ و، مه‌لا عه‌لی و حه‌مه‌ جه‌زا به‌ر ره‌تڵه‌كه‌ی ئێمه‌ كه‌وتن و شیخ جه‌عفه‌ر مسته‌فا فه‌رمانه‌دی هێزه‌ تێكڵاوه‌كه‌ی شیوعی و یه‌كێتی بوو، پێكه‌وه‌ بووین تا دێی گه‌وره‌دێی چه‌می رێزان و له‌وی له‌‌ یه‌كتر جیابووینه‌وه‌.
چه‌ند له‌ سه‌ر مه‌لا عه‌لی بنووسرێت هێشتا كه‌مه‌ ، به‌ڵی هاوریی سه‌ركرده‌و فه‌رمانده‌ی پێشمه‌رگه‌ی خۆشه‌ویست ، چی له‌ سه‌رتان بنووسم ، باسی چیبكه‌م. باسی ده‌ربه‌ده‌ری، باسی هاوسه‌ره‌ شێره‌كه‌تان و گوڵاله‌ جوانه‌كان كه‌ له‌م ماڵ ئه‌و ماڵ ئه‌ژیان بكه‌م، باسی چییان بكه‌م له‌ شار راونان وله‌ شاخ له‌ ژێر تۆپباران و فرۆكه‌ی جه‌نگی و هه‌لیكۆپته‌رو پیلاتۆز له‌م ئه‌شكه‌وت بۆ ئه‌و ئه‌شكه‌وت، ئێوه‌ نه‌مرن و ناوتان به‌ زیندوویی هه‌ر ئه‌مێنێته‌وه‌ وەک كادیرو فه‌رمانده‌ی سه‌ربازیی لێهاتوو به‌ڵام خۆتان ئه‌تانوت من سەربازێکی حزبم و حزب جێی شانازیمه.
به‌داخه‌وه‌ له‌ 15/4/2020 سه‌ر له‌ به‌یانی له‌ وڵاتی سوید هاوریی تێكۆشه‌رو خۆشه‌ویستم سه‌ركرده‌ی فرمانده‌ عه‌بدوڵلا مه‌لا فه‌ره‌ج قه‌ره‌داغی ناسراو به‌{ مه‌لا عه‌لی } كۆچی دوایی كرد. ماوه‌یه‌كی دوورو درێژ له‌ رۆژانی سه‌ختی حزبایه‌تیدا وه‌ك دوو شیوعی له‌ شارو له‌ له‌ لادی له‌ كۆمیته‌ی { جوتیاران } ی تیكۆشه‌ر كه‌ مه‌لا عه‌لی به‌رپرسی بوو پێكه‌وه‌ كارمان كردووه‌و، له‌ رۆژانی پێشمه‌رگایه‌تی دیسانه‌وه‌ پێكه‌وه‌ كارمان كردووه‌، فه‌رمانده‌یه‌كی سه‌ربازی لێهاتوو و پیاوێكی كۆمه‌ڵایه‌تی ناسراو قسه‌خۆش بوو. هاوری مه‌لا علی كه‌سێكی رۆشنبیرو مێژوونووس بوو خاوه‌ن چه‌ندین كتێبه‌و خاوه‌نی تێكۆشان و قوربانیەکی دوور و درێژە دژ بە رژێمی دیكتاتۆری سەدام حسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و موسته‌شارجاشه‌كان.

1/6/2020
په‌راوێزه‌كان :

  • كه‌مال سێوسێنانی : هاورێیه‌كی گه‌نج و به‌ تواناو شیوعی قه‌ره‌داغی ناسراوبوو، له‌ گه‌ڵ كه‌رتخوازانی عه‌زیز ئه‌لحاج كه‌وت و، حزبی به‌عسی خوێنرێژ شه‌هیدی كردو ته‌رمه‌كه‌یان له‌ سه‌ر كۆڵانێك فرێدرا.
    **ماست : شیری نیدۆمان ئه‌كری و هاورێی تێكۆشه‌ر فریشته‌ خوشكی كاك دڵزار بۆی ئه‌كردین به‌ ماست و له‌ هاورێیه‌وه‌ فیری ماست دروستكردن بووم.



له‌ تووژه‌ڵه‌وه‌ بۆ مه‌ریوان و له‌وێشه‌وه‌ بۆ بنكه‌ی به‌له‌بزان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

له‌ شه‌وی 12 ی ته‌موز بابی سه‌رباز ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حزبی شیوعی عێراق وتی ئاماده‌ به‌ به‌یانی به‌ره‌و هه‌ورامان ئه‌تنێرین بۆ لای هاورێیانی سلێمانی له‌ بنكه‌ی به‌له‌ بزان و ئه‌بێ له‌ مه‌ریوان پرسیاری ئه‌و شوێنه‌ بكه‌ێت و هه‌ندێ رۆژنامه‌و به‌یان و راگه‌یاندنه‌كانی حزبم پێچاوه‌ته‌وه‌و بیانبه‌ له‌ دزڵی برایانی پارتی دیموكراتی كوردستان ـ عیراق باره‌گایان هه‌یه‌ و پێچراوه‌كه‌ بده‌ به‌وان و له‌ به‌ره‌به‌یانی رۆژی 13/7/1979 به‌ره‌و بێوران و سه‌رده‌شت رێگام گرته‌به‌رو له‌ سه‌رده‌شت له‌ كه‌بابخانه‌كه‌ی عه‌ڵی نانم خواردو چوومه‌ گه‌راجی گواستنه‌وه‌ (نه‌قلیات) و له‌ گه‌ڵ چه‌ند كه‌سێك سواری لاندروفه‌رێك بووین و، خه‌ڵكه‌كه ‌به‌ گه‌رمی باسی بارودۆخی كوردستان و پێشمه‌رگه‌و ئێرانیان ئه‌كردو منیش گوێگر بووم و یه‌كێك له‌ ته‌نیشتمه‌وه‌ روویتێكردم و وتی برا بۆ بێده‌نگی؟ و وتم بێده‌نگی باشه‌و ئێمه‌ یه‌كتر ناناسین و له‌ بانه‌ له‌ یه‌ك دائه‌برێن و ئیتر بوو به‌ وتی و وتم تا گه‌یشتینه‌ بانه‌و هه‌ریه‌ك به‌لایكدا چوو.
له‌ بانه‌ به‌ ئۆتۆمبێلێكی جوان و قه‌شه‌نگ ساخت ایران ، واته‌ (دروستكراوی ئێران) و ناوه‌كه‌یم له‌ بیرچووه‌ته‌وه‌و به‌ره‌و مه‌ریوان كه‌وتینه‌رێ و بۆ ئێواره‌ گه‌یشتینه‌ مه‌ریوان و، پیاسه‌یه‌كی كورتم كردوكه‌بابخانه‌یه‌كم دۆزێیه‌وه‌و نانم خواردو به‌ وه‌ستاكه‌م وت كاكه‌ ئوتێلێكی باش چۆن بدۆزمه‌وه‌و یه‌كسه‌ر به‌ده‌ستی ئاماژه‌ی كردو وتی : ئه‌وه‌ باشترین ئۆتێله‌و منیش چووم و، هه‌ر له‌ ده‌رگاوه‌ یه‌كێك به‌ره‌ورووم هات و وتی : كاكه‌ شناسنامه‌كه‌ت و، منیش پێم وت پێم نییه‌و كابرا هه‌ڵچوو وتی ئه‌ی بوو هاتویت بۆ ئێره‌؟ وتم كاكه‌ من له‌ سلێمانییه‌وه‌ هاتووم و به‌ره‌و هه‌ورامان ئه‌رۆم و خه‌ڵكی ئێره‌ نیم و، له‌و كاته‌دا پیاوێك وتی كاكه‌ وه‌ره‌ بۆ لام و، چووم وداوای لێبووردنی كردو وتی دڵته‌نگ مه‌به‌ ئه‌و هه‌رزه‌یه‌ كورمه‌و، منیش وتم كاكه‌ هیچ رووینه‌داوه‌و كێشه‌ نییه‌و، پیاوه‌كه‌ ( كاكه‌) زۆر شتی پرسی له‌ باره‌ی رژێمی خوێنرێژی سه‌دام حسه‌ێن و حزبی به‌عس و، له‌ كۆتاییدا وتی خه‌یره‌ به‌رو هه‌ورامان ئه‌رۆن؟ وتم برایه‌كم پێشمه‌رگه‌یه‌ ئه‌رۆم بۆ سه‌ردانی و، پیاوه‌كه‌ قسه‌خۆش و زۆر بڵێ بوو پرسیاری زۆر كردو به‌ كورتی وه‌ڵاممدایه‌وه‌و، كه‌ زانی حه‌زم له‌ خه‌وه‌و هیلاكی رێگام به‌ كرێكاری ئوتێله‌كه‌ی وت جێیه‌كی باشی بۆ دابنێ و میوانی منه‌.
به‌یانی زوو رۆژی 14 ی ته‌موز ( جولی) 1979 له‌ خه‌و هه‌ستام و ویستم برۆم خاوه‌ن ئوتێله‌كه‌ وتی مه‌رۆ ده‌ره‌وه‌و هێشتا زووه‌و ئه‌بێ پێكه‌وه‌ نان بخۆێن و، سفره‌یه‌كی له‌ سه‌ر مێزێك راخست و به‌ كاكڵه‌گوێزو هه‌نگوین و ماست وپه‌نیر رازانده‌وه‌و له‌ نانخواردن بووینه‌وه‌و كاكه‌ وتی براكه‌ت پێشمه‌رگه‌ی كێیه‌؟ وتم حزبی شیوعی و، كاكه‌ به‌بێ وه‌ستان وتی كۆمۆنیسته‌كان خه‌ڵكی باشن و، پرسی بۆچی له‌ هه‌ورامانن؟ و له‌ كوێی هه‌ورامانن؟ منیش له‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌كه‌ دووركه‌وتمه‌وه‌و وتم نازانم ته‌نها به‌ منیان وتووه‌ له‌ به‌ڵه‌ بزانن و، نزیك چاشتانگا سوپاسی كاكه‌م كرد بۆ میواندارییه‌تییه‌كه‌ی و قسه‌ خۆشه‌كانی وخواحافیزیمان له‌ یه‌كتر كردو له‌ ئوتێله‌كه‌ ده‌رچووم و به‌ره‌و ئۆتۆمبێله‌كانی دزلی – نه‌وسود ئه‌رۆیشتم له‌ پر دووسێ ده‌ستدرێژی گولله‌ كراو، كه‌مێك وه‌ستام ده‌نگی ته‌قه‌ زیادیكردو منیش به‌ په‌له‌ گه‌رامه‌وه‌ بۆ ئوتێله‌كه‌و، كاكه‌ یه‌كسه‌ر به‌ پیرمه‌وه‌ هات و وتی چێبووه‌؟ وتم نازانم دوو سێ ده‌سترێژ كراو و له‌ شوێنی خۆم وه‌ستام و هێنده‌ نواریم له‌ ده‌ورو پشتم هیچ نه‌بوو ناچارگه‌رامه‌وه‌ بۆ ئێره‌و، كاكه‌ چووه‌ خواره‌وه‌و ته‌قه‌كردن گه‌رمتر بوو له‌ پاش كاتژمێرێك كاكه‌ گه‌رایه‌وه‌و هاته سه‌ره‌وه‌و، وتی دانیشه‌و مه‌رۆ شه‌ر له‌ نێوان یه‌كێتی جوتیاران و تاقمی موفتی زاده‌ گه‌رمه‌و، له‌ ده‌وروبه‌ری نیوه‌رۆ ته‌قه‌ وه‌ستاو بیستم یه‌كێك به‌ناو (عه‌به‌ حه‌بیب) به‌رپرسی‌ تاقمی موفتی زاده‌ سه‌ر به‌ رژێمی ئێران كوژراوه‌.
نیوه‌رۆ نان و كه‌بابم خواردو سواری ماشین بووین و له‌ نزیك بێكه‌ره‌ كۆمه‌ڵێك چه‌كدار ماشینه‌كه‌یان راگرت و چه‌كدارێك هاته‌ پێشه‌وه‌و سه‌یری ده‌موچاومانی كردو به‌ منی وت كاكه‌ شوناسنامه‌كه‌تم پێبده‌و، وتم پێم نییه‌و شوفێره‌كه‌ وتی ئه‌م برایه‌ خه‌ڵكی ئه‌و دیوه‌و ئه‌وروات بۆ هه‌ورامان و چه‌كداره‌كه‌ هیچی نه‌وت و زیاتر لێم وردبووه‌وه‌و وتی فه‌رمو برۆن و شۆفێره‌كه‌ وتی ئه‌گه‌ر له‌ رێگا پرسیاریان لێكردی من وه‌ڵام ئه‌ده‌مه‌وه‌و وتم باشه‌و، گه‌یشتینه‌ دزڵی له‌ بن كه‌پرێك هه‌ندی چه‌كدار زیتبوونه‌وه‌و به‌ یه‌كده‌نگ وتیان هه‌رهه‌مووتان بێنه‌ خواره‌وه‌و یه‌ك یه‌ك دابه‌زێن و، هاوكات زانیم ئه‌مانه‌ برادرانی پارتین و نۆره‌ هاته‌ سه‌ر من و، چه‌كدارێك لێی پرسیم بۆ كوێ ئه‌رۆێت؟ و منیش پێچراوه‌كه‌م له‌ جانتاكه‌م ده‌رهێناو وتم بگره‌ ئه‌مه‌ له‌ حزبی شیوعییه‌وه‌ بۆتان هاتووه‌و، چه‌كداره‌كه‌ بانگی برایه‌كی تر كردو دیاره‌ به‌رپرسیان بوو داوای لێبوردنی كردو فه‌رموو فه‌رموویه‌كی زۆرێكرد دابه‌زن پشوویه‌ك بده‌ن، كاكه‌ی شوفێر وتی دره‌نگه‌و برۆێن باشتره‌و دزڵیمان به‌جێهێشت و ‌ گه‌یشتینه‌ سه‌رشاخ و، شاخه‌كه‌ درێژه‌ی زه‌نجیره‌ی شاخی سورین و مله‌خورد بوو زۆر بڵندو ده‌شتی شاره‌زورو هه‌ڵه‌بجه‌و هه‌ورامان هه‌ر هه‌موویان جوان و دڵفرێن ده‌ركه‌وتن و، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی باری ماشێنه‌كه‌ قورس بوو كاكه‌ی شوفێر به‌ ئه‌سپایی ئۆتۆمێله‌كه‌ گه‌یانده‌ شارۆچكه‌ی نه‌وسود‌و له‌ به‌ر ماڵێك وه‌ستاو دوو په‌ری وه‌ك گوڵه‌باغ و جوانی نه‌وسود هاتنه‌ده‌ره‌و به‌خێرهاتنیان كردین و، به‌ زاراوی هه‌ورامی له‌ گه‌ڵ شوفێره‌كه‌ كه‌وتنه‌ قسه‌كردن و یه‌كێكیان چووه‌ ژووره‌وه‌و ئاوی خواردنه‌وه‌ی بۆمان هێناو ، له‌ كۆتاییدا شوفێره‌كه‌ وتی سوار به‌ با برؤێن دره‌نگه‌و، دوو قۆڵی من و كاكه‌ی شوفێر سه‌ره‌وخوار بووینه‌وه پردێكی بچكۆله‌ له‌ سه‌ر‌ رووبارێك بوو وپرسیارم كرد ئه‌م رووباره‌ ناوی چییه‌؟ كاكه‌ی شوفێر وتی قوربان ئه‌و رووباره‌ سیروانه‌و ئێستا به‌ كناری ئه‌رۆێن و، كاكه‌ راستیكرد شۆوبووینه‌وه‌و له‌ پاش ماوه‌یه‌ك گه‌یشتینه‌ دێیه‌ك له‌ سه‌ر رووباری سیروان به‌داخه‌وه‌ ناوه‌كه‌یم له‌ یادچووه‌و منی برده‌ ماڵیك وتی ئه‌م برایه‌ ئه‌چێت بۆ به‌له‌بزان بۆ لای هاورێیانی حزبی شیوعی و، ماڵه‌كه‌ به‌و شه‌وه‌ مریشكیان سه‌ربری و به‌ده‌م قسه‌كردن و نانخواردن نیوه‌ی شه‌ومان تێپه‌راندو هیلاكی رێبووم و به‌ باشی نووستم و، به‌یانی هه‌ستام له‌ خه‌و دوو چه‌كدارم بینی و، خاوه‌ن ماڵه‌كه‌ وتی وه‌ره‌ ئه‌مانه‌ پێشمه‌رگه‌ی خۆمانن و، له‌ میانی قسه‌كردن وتم پێشمه‌رگه‌ی كێ له‌م ناوچه‌یه‌ هه‌یه‌و وتی ئێره‌ به‌ ده‌ستی حزبی دیموكراتی ئێرانه‌و نان وچام خواردو خاوه‌ن ماڵه‌كه‌ تا ده‌ره‌وی دێ له‌ گه‌ڵم هات و رێگایه‌كی پیشاندام وتی ئه‌م رێگایه‌ بگره‌ ئه‌تباته‌ ناو به‌له‌بزان و، منیش ملی رێگام گرت و له‌ نیوه‌ی شاخه‌كه‌ هاوری بورهان ئه‌حمه‌د { هاورێ عه‌تا} م بینی و له‌ پاش چۆنی وچاكی وتی من ئه‌رۆم بۆ پاوه‌و تۆش كه‌مت ماوه‌ سه‌ركه‌وه‌ بۆ لای هاورێیان و، ئه‌و به‌ره‌و خوار بووه‌و منیش به‌ره‌و سه‌ره‌وه‌و گه‌یشتمه‌ لای پیره‌پیاویك وتم قوربان خاڵۆ كیان به‌له‌بزان زۆری ماوه‌، خاڵۆ پێكه‌نی وتی وه‌ره‌ دانیشه‌و ئاوێك بخوره‌وو منیش دانیشتم وئاوم خوارده‌وه‌و خاڵۆ وتی ئێره‌ به‌له‌بزانه‌و پاش كه‌مێكیتر بۆ نانخواردن هه‌موو براده‌ران دێنه‌ خواره‌وه‌ ئه‌گه‌ر حه‌ز ئه‌كه‌ێت كه‌مه‌ كه‌مه‌ سه‌ركه‌وه‌و كه‌پره‌كان ئه‌بێنێت و، سه‌ركه‌وتم پۆل پۆل هاورێیانم دی و پێشوازییان لێكردم و هاورێیان كۆمه‌ڵ كۆمه‌ڵ دابه‌شكرابوون و من چوومه‌ ئه‌و كۆمه‌ڵه‌ی هاوری حه‌مه‌كریم قه‌ره‌چه‌تانی { حه‌مه‌ ساڵح}.

ـــ ( ماویه‌تی).

30/5/2020




هیواكانیان له‌ ده‌ستداو نه‌بوون به‌ سه‌رۆك كۆمار … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

تا بنه‌ماڵه‌و خێڵ بمێنێت هه‌ژارو چه‌وساوه‌كان ئاسووده‌یی نابینن

له‌ سه‌رده‌می پیلان و كوده‌تا سه‌ربازییه‌كانی ناوچه‌كانی عه‌ره‌ب ژماره‌یه‌ك خاوه‌ن ده‌موچاوی دێزو بڵح و ناشیرین له‌ خه‌ڵكی مه‌ده‌نی و سه‌ربازی په‌یوه‌ست به‌ بیری خێڵه‌كی دواكه‌وتوو كه‌ ئارره‌زوو له‌ سته‌م و ده‌ستبه‌سه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵات و بڵاوبوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی و دزیی و دابه‌شكردنی پله‌و پایه‌و به‌رپرسیارێتییه‌ باڵاكان به‌ سه‌ر كورو براوو خزم و ده‌ستوپه‌یوه‌ندییه‌كانیان ئه‌كه‌ن و بۆ جێگره‌وه‌ی خۆیان هه‌وڵ ئه‌ده‌ن كوره‌كانیان رابێنن و ئاماده‌یان بكه‌ن ده‌سه‌ڵات بگرنه‌ده‌ست وله‌لای ئه‌وان میرات له‌ ژیانی گه‌لان و وڵاتان گرنگتره‌و بیریان له‌وه‌ نه‌كردووه‌ته‌وه‌ رۆژێك دێت كورسی ده‌سه‌ڵات وبیری بۆگه‌نی میرات له‌ ناو ئه‌چێت و هه‌موو شتێك ئه‌بێته‌ موڵكی گه‌لا ن و پر به‌ گه‌روو هاواری ئازادی و دیموكراسییه‌ت ئه‌كه‌ن روحییه‌تی خێڵكی ره‌تئه‌كه‌نه‌وه‌و بۆ بنیاتنانی كۆمه‌ڵگایه‌كی مرۆڤدۆستی به‌ره‌و په‌ره‌سه‌ندنی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی.
ژیان له‌ بیابان و دورگه‌ی عه‌ره‌بی دژوار بوو، به‌دووه‌كانی لێبوو، ئه‌وان به‌شیێكی گه‌وره‌ن وبڵاوبوونه‌ته‌وه‌‌ به‌ تایبه‌ت له‌ باكوری دوورگه‌ی عه‌ره‌بی و، ژینكه‌ی بیابان ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ ره‌خساندون و، هه‌ر هه‌موویان له‌ ژێر هه‌ژموونی خێڵن وته‌نها بنه‌ماڵه‌و خێڵ ئه‌ناسن وكۆمه‌ڵگاكه‌یان، كۆمه‌ڵگای خێڵ و خێوه‌ته‌ و، به‌دووكان خه‌ڵكی بیابانن و شوانی عه‌ره‌بی گه‌رۆكن و له‌ خێوه‌ت وله‌ سه‌ر به‌خیوكردنی حوشترو مێگه‌ل و وڵاغ ئه‌ژین و، به‌ دوای ئاوو له‌وه‌ر ئه‌گه‌رێن و جێ به‌ خۆیان ناگرن و، خێل كۆمه‌ڵێك خه‌ڵكن سه‌ر به‌ یه‌ك بنه‌چه‌ن و ، خێڵ له‌ هه‌موو جیهان هه‌یه‌و هه‌ندێكیان له‌ناو چوون و به‌شێكیان چوونه‌ته‌ ناو كۆمه‌ڵگه‌ی شارستانی و، به‌ زۆریی له‌ دوورگه‌ی عه‌ره‌ب و بیابانی سوری و رۆژئاوای عێراق وئه‌رده‌ن و فه‌له‌ستین و بیابانه‌كانی باكوری ئه‌فریقیا ئه‌بینرێن.
خێڵ له‌ كۆمه‌لێكی گه‌وره‌ی بنه‌ماڵه‌ پێكدێت و خزمایه‌تی به‌یه‌كیانه‌وه‌ ئه‌به‌ستێت و زوربه‌یان سه‌ر به‌ یه‌ك باپیره‌ن و، هه‌وڵئه‌ده‌ن كورو نه‌وه‌كانیان ببنه‌ خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندی به‌بێ ئه‌وه‌ی گۆی بده‌ن به‌و مرۆڤه‌ی كه‌ بارودۆخێكی گونجاوی بۆ ژیانێكی كامه‌رانی ئاماده‌ كردو، خێڵ هه‌وڵئه‌دات هه‌رچی كاروباره‌ بدات به‌ كه‌سانی خۆیان و، هه‌لیان بۆ بدۆزێته‌و ته‌نانه‌ت نه‌زان و بێ ئه‌زمونیش بن و، به‌وه‌ش رۆڵی خه‌ڵكانی تر پێشێل ئه‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ببنه‌ پاشكۆی ئه‌وان.
خێڵ و بنه‌ماڵه‌ جاروبار په‌نا ئه‌به‌نه‌ به‌ر به‌كارهێنانی دڵره‌قی له‌ گه‌ڵ خه‌ڵك { گه‌ل} به‌ گشتی و له‌ گه‌ڵ دۆژمنان به‌ تایبه‌تی و، ئه‌گه‌ر سامان وهێزی گه‌وره‌ی هه‌بێت روو له‌ به‌كارهێنانی توندوتیژی ودڵره‌قی ئه‌كات و له‌ كۆتاییدا براوه‌ ئه‌بێت و، ده‌سه‌ڵاتێكی زاڵمانه‌ پێك ئه‌هێنێت و هه‌میشه‌ سڵ له‌ گه‌ل ناكات و، هه‌رده‌م ئاماده‌یه‌ زوربه‌ی گه‌ل له‌ناو ببات بۆ مانه‌وه‌ی له‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات و، باشترین نموونه‌ له‌ عێراق و میسرو لێبیاو یه‌مه‌ن روویداو، له‌مرۆشدا له‌ سوریاداو، له‌ هه‌مووی سه‌یرتر خێڵه‌ به‌تواناكان حزب دائه‌مه‌زرێنن و روو له‌ ژیانی سیاسی ئه‌كه‌ن و.
گێبركی بۆ وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵات و دامه‌زراندنی حكومه‌ت ئه‌كه‌نو، ولاڤ و گه‌زاف لێئه‌ده‌ن گوایه‌ حزبه‌كانیان دیموكراتییه‌ و، له‌م رێره‌وه‌دا خێڵی واهه‌یه‌ سه‌ركه‌وتنی به‌دیهێناوه‌و حكومه‌تی پێكهێناوه‌و ده‌ستی به‌سه‌ر هه‌موو جومگه‌كانی ژیان گرتووه‌.
خێڵه‌كان و حزببه‌كانی خێڵه‌كی كاتێك حكومه‌ت پێكئه‌هێنن به‌ ده‌ستێكی ئاسنین جومگه‌كانی ده‌وڵه‌ت ئه‌خه‌نه‌ ژێر ركێفی خۆیان و، زۆر جار ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ زاڵمان ئه‌بێت چونكه‌ به‌ ده‌ست تاكه‌ كه‌سێكه‌ یان گروپێك له‌ خه‌ڵكی خوا پێداو ( نوخبه‌ Elite ) و ، ئه‌وانه‌ی ماونه‌ته‌وه‌ ( كورانی گه‌ل) كۆێله‌ن وئه‌بێت فه‌رمانه‌كانی خێڵه‌كه‌ به‌بێ بیركردنه‌وه‌ جێبه‌حی بكه‌ن و، له‌ هه‌مووی خراپتر بنه‌ماڵه‌ یان خێڵی حوكم به‌ده‌ست روو ئه‌كه‌نه‌ میراتی سیاسی واته‌ له‌ پاش باوك كوره‌كه‌ی یان كورزاكه‌ی و كوره‌ مام و خزمه‌كان جێێ ئه‌گرنه‌وه‌.
وراسه‌ت (Genetics ) له‌ دێر زه‌مان ره‌واڵه‌تێكی وابه‌سته‌یه‌ به‌ خه‌لیفه‌كان و پاشاكان و پیاوه‌ گه‌وره‌كان ودوقه‌كان و شاهانشا و ، كاتێك شایه‌ك ( مه‌لێك) ئه‌روات و شازاده‌ جێی ئه‌گرێته‌وه‌ و ئه‌بێته‌ شا و، له‌ جیهانی عه‌ره‌بیدا شۆرشه‌كان و كوده‌تای سه‌ربازی و پیلانه‌كان شاكانیان راماڵی و كۆماره‌كان سه‌ریان هه‌ڵدا وه‌ك له‌‌ میسرو عێراق و لێبیاو یه‌مه‌ن و شوێنی تر روویاندا ، له‌ میسر محه‌مه‌د نه‌جیب سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆرش هات و، لابراو خرایه‌ ژێر چاودیری و، جه‌مال عه‌بدولناسر هات و، له‌ پاش ئه‌و ئه‌نوه‌ر ئه‌لسادات بۆ به‌ سه‌رۆك و له‌ پاش كوشتنی له‌ كاتی ئاماده‌بوونی نمایشێكی سه‌ربازی به‌ بۆنه‌ی جه‌نگی ئوكتۆبه‌ره‌وه‌ ، محه‌مه‌د حوسنی موباره‌ك بۆ به‌ سه‌رۆك كۆمار ( 14 ئوكتۆبه‌ری 1981 ــ 11 ی فیبریوه‌ری 2011 و، 30 ساڵ حوكم) و، له‌ عێراق عه‌بدولكه‌ریم قاسم هات و پاشان حكومه‌تی به‌عسییه‌كان له‌ پاش پیلانه‌ شومه‌ ره‌شه‌كه‌ی 8 ی شوبات ــ فیبریوه‌ری 1963 عه‌بدولسه‌لام عارف و عه‌بدولره‌حمان عارف و ئه‌حمه‌د حه‌سه‌ن ئه‌لبه‌كر و سه‌دام حسه‌ێن ) 1979 ــ 2003 ــ 24 ساڵ ) و له‌ لیبیا موعه‌مه‌ر ئه‌لقه‌زافی ( 1969 ــ 2011 ــ 42 ساڵ) و له‌ یه‌مه‌ن عه‌بدوڵلا سه‌لال 1962 ، عه‌بدولره‌حمان یه‌حیا ئه‌لئه‌ریانی ، ئیبراهیم محه‌مه‌د ئه‌لحه‌مدی و، ئه‌حمه‌د حسه‌ین ئه‌لغشمی وڵه‌ كۆتاییدا عه‌لی عه‌بدوڵلا ساڵح ( 1978 ـــ 2012 ، 34 ساڵ).
له‌ سوریا حافز ئه‌لئه‌سه‌د بۆ به‌ سه‌رۆك كۆمار ( 1970 ــ 2000 ، 30 ساڵ) و، له‌ پاش حافز له‌ شانوگه‌رییه‌ك و گاڵته‌جارییه‌ك ده‌ستووریان گۆری و ته‌مه‌نی سه‌رۆك كۆمار له‌ 40 ساڵ كرا به‌ 34 ساڵ بۆ ئه‌وه‌ی له‌ گه‌ڵ ته‌مه‌نی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د بگونجێت و بوو به‌ سه‌رۆك كۆمار له‌ ( 2000 تا ئێستا ـ 20) ساڵ.
سرۆكه‌ عه‌ره‌به‌كان به ‌پێی بێ مێشكیان له‌و باوه‌ره‌دان مانه‌وه‌یان پێویسته‌ و، خاوه‌نی ئه‌زمونی حوكم به‌رێوه‌بردنن و له‌ به‌ر ئه‌وه‌ش كۆده‌تایان كردووه‌ یان خوا هه‌ڵیانبژاردووه‌ ببنه‌ حاكم و، مانه‌وه‌ له‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی حوكم ئامانجی به‌رزو گرنگیانه‌ و، له‌ پێناو ئه‌م ئامانجه‌ قیزوه‌نه‌ توندوتیژی و داپڵۆسین وسیاسه‌تی داری ئه‌ستور ( كوته‌ك) یان دژ به‌ جه‌ماوه‌رو گه‌ل به‌كارهێناوه‌و، كه‌وتنه‌ راونانی نیشتمانپه‌روه‌ران و پێشكه‌وتنخوازان ، ئه‌وانه‌ی داوای دیموكراتییه‌ت و ئازادی ئه‌كه‌ن و، گرتن و زیندانیكردنیان له‌ زیندانی ترسناك و هه‌ڵسان به‌ شێوه‌یه‌كی فاشیستیانه‌ به‌ ئه‌شكه‌نجه‌دانیان به‌ مه‌به‌ستی شكاندنی شكۆو تواناو ئێراده‌یان ومل شۆركردن بۆ داخوازییه‌كانیان وپاشان كوشتنیان به‌ شێوازێكی نه‌فره‌تلێكراوو به‌بێ دادگایكردن و، سه‌ره‌رای ئه‌و هه‌موو كرده‌وه‌و نه‌هامه‌تیانه‌ به‌ ئاشكه‌را نان و قووتی گه‌ل ئه‌دزن و باجدان به‌سه‌ریان فه‌رز ئه‌كه‌ن و، ئاره‌زووی گرنگیان ئه‌وه‌یه‌ نژادێكی نوێ و بنه‌ماڵه‌یه‌كی نوێ پێكبێنن و، به‌ گوێره‌ی بیركردنه‌وه‌ی خێڵه‌كی و مۆركی له‌ سه‌ر رژێمه‌كانیان كه‌ به‌ كۆده‌تای سه‌ربازی هاتوون و چۆنییه‌تی كاركردنیان روو له‌ میراتی سیاسی ئه‌كه‌ن و ه‌ك مه‌رجێكی سه‌ره‌كی بۆ به‌رده‌وامبوونی رژێمه‌ دوور له‌ دیموكراتییه‌كه‌یان و هه‌رچی په‌یوه‌نداره‌ به‌ خێڵه‌وه‌ به‌ره‌و هه‌مان میراتی سیاسی ئه‌روات.
چیرۆكی وه‌راسه‌ت ( میرات) و هه‌میشه‌یی له‌لای گه‌ڵی عه‌ره‌ب و ئه‌و گه‌لانه‌ی له‌ نزیكیانه‌وه‌ ژیاون هه‌ر له‌ كاتی جاهلییه‌ت و هاتنی خه‌لیفه‌كان و دروستبوونی خێڵ و بنه‌ماڵه‌ له‌لایان چه‌سپیوه‌و ئه‌م جیروكه‌ ره‌گی قووڵی له‌ ناخیان داكوتاوه‌و خه‌سڵه‌تێكه‌ لایان تا ئه‌مرۆ ماوه‌ته‌وه‌و، زوربه‌یان به‌ دوای كورسی ده‌سه‌ڵات رائه‌كه‌ن و، هه‌ندی له‌ عه‌ربه‌كان له‌ پێناو كورسی حوكم ( تاج و ته‌خت) عه‌قڵ و كه‌رامه‌تیان له‌ ده‌ستداوه‌و، بو نموونه‌ شیخ حه‌مه‌د كوری خه‌لیفه‌ ئال سانی ئه‌میری قه‌ته‌ر بابی شیخ خه‌لیفه‌ له‌ سه‌ر كورسی دسه‌ڵات لابردو ناچاریكرد له‌ ساڵی 1995 به‌ناوی پیشوو وڵات به‌جێبهێڵێت به‌ره‌و ئه‌وروپا.

سه‌رۆكی سوریا حافز ئه‌سد پێش مردنی توانی كوڵه‌كه‌ی وه‌راسه‌ت داكوتێت و ده‌سه‌ڵاتی حوكم بدات به‌ ده‌ست به‌شار ئه‌سه‌دی كوری و، ئه‌وه‌ش به ‌بێشك مانای ئه‌وه‌یه‌ زوڵم و زۆریی ره‌گی به‌هێزی له‌ ناو كه‌سایه‌تی تاك هه‌یه‌ له‌ خۆشه‌ویستی خودو خێزان و درێژه‌دان به‌ حوكم دژ به‌ ئاره‌زوو خواستی جه‌ماوه‌ری گه‌ل و به‌كارهێنانی سیاسه‌تی ئازاردان و له‌ناوبردن وتیرۆركردنی ئه‌وانه‌ی داوای ئازادی و دیموكراسی ئه‌كه‌ن و، زوڵم وسته‌م هه‌موو سنورێكی بری و كه‌وتنه‌ گاڵته‌ پێكردنی گه‌لانی ژێرده‌سته‌یان و، وراسه‌تی سیاسی كورو كوره‌زاو نه‌وه‌كان به‌ بێ رای گه‌ل ئه‌گرێته‌وه‌ و، حوكمی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ سوریا وه‌ك حوكمی به‌عس له‌ عێراقدا، حوكمی تاكره‌ویی بوو ( خواستی) گه‌لی به‌دینه‌هێناو، له‌ گه‌ڵ پێداویستییه‌كانیان جۆشیان نه‌خواردووه‌و، له‌ سه‌ر بیده‌نگیكردنی ده‌نگه‌كانی ترو قه‌ده‌غه‌كردنی ئۆپۆزسیۆن و ته‌زویركردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان و سنورداركردنی راگه‌یاند ره‌فتاریان كردووه‌و ، بۆ ئه‌وه‌ی رژێمی كۆماری سه‌ركوتكه‌ر ببێته‌ مۆڵكی ته‌واوی بنه‌ماڵه‌ی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و یاوه‌ره‌كانی و، بۆ ئه‌وه‌ی داپڵۆسین و گه‌نده‌ڵی و خزمخزمێنه‌ په‌ره‌بسێنێت.
دیكتاتۆر سه‌دام حسه‌ێن بایه‌خی زۆری به‌ هه‌ردوو كوره‌ شه‌رئه‌نگێزه‌كه‌ی عوده‌ی وقوسه‌ی له‌ پێناو ئاماده‌كردنیان پله‌و پایه‌ی باڵا وهه‌ستیاری ده‌وڵه‌ت بگرنه‌ده‌ست و، یه‌كه‌میان هه‌رچه‌نده‌ ئیفلیج بوو فه‌رمانده‌ی فدائی ( خۆبه‌ختكران) ی سه‌دام بوو، هه‌روا به‌رپرسی ئه‌م كارانه‌ش بوو: راگه‌یاندن و رۆشنبیری و وه‌رزش و، دووه‌میان ( قوسه‌ی) جێی ده‌ستخۆشی وستایشی باوكه‌ دیكتاتۆره‌كه‌ی و تاقمی درۆو ده‌له‌سه‌و زۆرناژه‌نه‌كان به‌ناوی سه‌ركردایه‌تی عێراق بوو !!، قوسه‌ی بوو به‌ ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی حزبی به‌عسی له‌ گۆرنراوو یاریده‌ری فه‌رمانده‌ی گشتی سه‌ربازی و، سه‌رپرشتیاری هێزه‌كانی گاردی كۆماری ( الحرس الجمهوری) و، سه‌دام حسه‌ێن زۆر بایه‌خی به‌ قوسه‌ی داو، به‌ هه‌موو رێگاو شێوه‌و شێوازێك هه‌وڵیدا جومگه‌ هه‌ستیارو باڵاكانی عێراق بگرێته‌ده‌ست و، له‌ كوتاییدا ببێته‌ خه‌لیفه‌ی خودی خۆی وه‌ك سه‌رۆك كۆمارو وه‌ك داب و نه‌ریتی هه‌موو رژێمه‌ دیكتاتۆرییه‌كان.
بۆ كۆپێكردنی رێكاری به‌عسییه‌كان له‌ میراتی سیاسی و، له‌ سه‌ر هه‌نگاوه‌كانی حافز ئه‌سه‌دو سه‌دام حسه‌ێن ئه‌م سه‌رۆكانه‌ : حوسنی موباره‌ك ، موعه‌مه‌ر ئه‌لقه‌زافی و عه‌لی عه‌بدوڵلا ساڵح كه‌وتنه‌ بایه‌خدان به‌ كوره‌كانیان و ئاماده‌كردنیان بۆ ئه‌وه‌ی ببن به‌ سه‌رۆك كۆمار له‌ سه‌ر رێوشوێن و ته‌رزی به‌شار ئه‌سه‌دو جێی باوكیان بگرنه‌وه‌و ئه‌وان( سه‌رۆكه‌كان) به‌ هۆی مانه‌وه‌یان له‌ سه‌ر كورسی ده‌سه‌ڵات هێلاك بوون و “” خزمه‌تێكی”” زۆریان پێشكه‌ش به‌ خه‌ڵك كرد ( راونان و تێهه‌ڵدان وگرتن وكوشتن ) و، شایانی باسه‌ هه‌ر سه‌رۆك كۆمارێك حزبێكی سیاسی هه‌بوو و، حوسنی موبارك خاوه‌نی حزبی نیشتمانی دیموكراتی بوو بایه‌خیدا به‌ كوره‌ بچكۆله‌كه‌ی جه‌مال الدین محه‌مه‌د حوسنی سه‌ید موبارك و، زۆر به‌ هێز هاته‌ سه‌ر گۆره‌پانی سیاسه‌ت وه‌ك خه‌لیفه‌ی باوكی ناویده‌ركرد به‌ڵام شۆرشی گه‌لی میسر له‌ 25 شوباتی 2011 له‌كاریخست و، موعه‌مه‌ر ئه‌لقه‌زافی سه‌رۆكی كۆماری لێبیای مه‌زن بایه‌خیدا به‌ سیف ئه‌لاسلامی كوری كه‌ له‌ كومه‌ڵه‌ی “” مافی مرۆڤ “” كاریئه‌كردو به‌ هۆی راپه‌رینی لیبیاوه‌ نه‌یتوانی بچێته‌ پێشه‌وه‌و له‌ 19 تشرینی دووه‌م / نۆڤه‌مبه‌ر 2011 گیراو چه‌ند په‌نجه‌یه‌كی ده‌ستیان بری به‌ڵام سه‌رۆكی خێڵ و خاوه‌ن خنجه‌ر عه‌لی عه‌بدوڵلا ساڵح خاوه‌نی حزبی موئته‌مه‌ری میللی گشتی زۆر بایه‌خیدا به‌ كوره‌كه‌ی ( عه‌مید ئه‌حمه‌د) فه‌رمانده‌ی گاردی كۆماری و هێزی تایبه‌ت.
كوری سه‌رۆكه‌كان : قوسه‌ی سه‌دام حسه‌ێن ، جه‌مال حوسنی موبارك، سیف الاسلام القه‌زافی و ئه‌حمه‌د عه‌لی عه‌بدوڵلا ساڵح بێ شانس بوون و هیوایان نه‌ماو نه‌بوون به‌ سه‌رۆك كۆماری عێراق و مێسرو لێبیاو یه‌مه‌ن و، یه‌كه‌میان قوسه‌ی كوژراو، دووه‌م وسییه‌م جه‌مال و سیف ماوه‌یه‌ك له‌ زیندان بوون وچواره‌م ئه‌حمه‌د كرا به‌ باڵوێزی یه‌مه‌ن له‌ ئیمارات.
لیره‌دا ئاماژه‌ بۆئه‌و حزبانه‌ ئه‌كه‌ێن كه‌ بروایان به‌ وه‌راسه‌تی سیاسی هه‌یه‌ و وه‌ك شێوازێك له‌ سه‌ری ئه‌روات و تێئه‌كۆشێت له‌ پێناو بته‌وكردنی و گواستنه‌وه‌ی حزب بۆ حزبی خیزان و هۆزو بنه‌ماڵه‌و خێڵ و قه‌واره‌كه‌ی به‌شی سه‌رۆكی حزب و كوره‌كانی و براكانی و خزمه‌كانی و ده‌ستوپه‌یوه‌نده‌كانیانی ئه‌كات و، ئه‌مانه‌ به‌ نه‌خوێنده‌وارو نه‌زان و جاهیله‌كان ده‌ستبه‌سه‌ر جومگه‌ زیندوه‌كان ئه‌گرن و، بواری كه‌س ناده‌ن به‌تایبه‌ت ئۆپۆزسیۆنه‌كان و، ئه‌مان ( سه‌رۆك وكوره‌كانی) ئه‌یانه‌وێت ئه‌وان (گه‌ڵ) گوێ رایه‌ڵ بن و كرنووشیان بۆ ببه‌ن وچیی هه‌یه‌ بۆ خۆیانی ببه‌ن و، ئه‌توانین بڵێن ئه‌مانه‌ ( نوخبه‌ ــ كاكڵه‌) دیكتاتۆرییه‌تی خێزانی چه‌په‌ڵ به‌ بوونی تاكه‌ كه‌سێك له‌ سه‌ركردایه‌تی حزبه‌كه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی دوورو دریژ یان تا له‌ ژیاندایه‌ دروست ئه‌كه‌ن و، تووشی بێ عه‌قڵی و دۆگماتیزم ئه‌بێت و له‌ زه‌لكاوی بیری بۆگه‌ن ئه‌ژیت و،خۆی به‌ سیاسه‌تمه‌دارێك كه‌ كه‌س شان له‌ شانی نادات دائه‌نێت و، ده‌ستوپه‌یوه‌نده‌كانی ده‌ورو پشتی باز ئه‌ده‌ن بۆ گه‌نده‌ڵی و خواستی یه‌كه‌م وكۆتاییان دزی و گه‌نده‌ڵی و دژایه‌تی جه‌ماوه‌ره‌ بۆ ئه‌وه‌ی ژیانیان پر له‌ خۆشی و خاوه‌ن توانا بن.

27/5/2020




له‌ بانه‌وه‌ بۆ سه‌رده‌شت و له‌وێشه‌وه بۆ تووژه‌ڵه‌* … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

به‌یانی زوو له‌ گه‌ڵ كاك سه‌لاح به‌رپرسی پێشمه‌رگه‌كانی یه‌كێتی نیشتمانی و له‌ پاش قاوه‌ڵتی به‌ پێشمه‌رگه‌یه‌كی وت له‌ گه‌ڵ هاوری تا لای ئۆتۆمبێله‌كانی سه‌رده‌شت برۆو له‌ پاش چه‌ند خوله‌كێك گه‌یشتینه‌ نه‌قلیات (ترانسپۆرت) و، وه‌ك چۆن لای خۆمان باوه‌ كاكه‌ی شوفێر دریغی نه‌كردو ئۆتۆمبێله‌كه‌ی پركردو كه‌وتینه‌رێ و له‌ پاش ماوه‌یه‌ك رۆێشتن یه‌كێك له‌ تایه‌كانی پێشه‌وه‌ ته‌قی و له‌ مردن رزگارمان بوو دیسانه‌وه‌ ئۆتۆمبێل كه‌وته‌كارو گه‌یشتینه‌ سه‌رده‌شت.
سه‌رده‌شت شارێكی بچوك و دڵگیره‌و به‌ ده‌ستی برایانی حزبی دیموكراتی كوردستان بوو، پیاسه‌یه‌كم كردوكۆمه‌ڵێك تانك وتۆپم بینی و له‌ یه‌كێكم پرسی كاكه‌ كێ خاوه‌نی ئه‌م تانكانه‌یه‌ ؟ له‌ وه‌ڵامدا كاكه‌ به‌‌ لووتبه‌رزی و فیزه‌وه‌ وتی لێره‌ مه‌مێنه‌وه‌و برۆو، لێی دووركه‌وتمه‌وه‌و چه‌كدارێكم دی وتم كاكه‌ ئه‌و تانكانه‌ هی كێن؟ وتی له‌ كاتی كه‌وتنی شا حزبی دیموكراتی كوردستان ده‌ستی به‌سه‌ردا گرتووه‌و، زۆر خۆشحاڵبووم وتم ئه‌مه‌ یه‌كه‌مین كه‌ره‌ته‌ ببین به‌ خاوه‌نی تانك و روومكرده‌ كه‌بابخانه‌یه‌ك و وتم كاكه‌ دوو شیش كه‌باب و گۆشتێك و چووم دانیشتم و نانی گه‌رم و ماستاوی ساردیان هێناو له‌ پاش ماوه‌یه‌ك وه‌ستا به‌ ده‌ستی خۆی خواردنه‌كه‌ی هێناو وتی ناوم عه‌لی یه‌ ئه‌ی تۆ ناوت چییه‌و بۆچی هاتووی بۆ سه‌رده‌شت، پێشمه‌رگه‌ێت‌؟ منیش وتم ناوم سیروانه‌و برایه‌كم پێشمه‌رگه‌یه‌ هاتووم سه‌ری لێبده‌م و‌ وه‌ستا چوو له‌ داهاتوو بوو به‌ براده‌رم و براداری هاورێیان و هه‌ركاتی سه‌ردانی سه‌رده‌شتمان بكردایه‌ سه‌ردانی عه‌لی و كه‌بابخانه‌كه‌ی مسۆگه‌ر بوو.
له‌ پاش پشوویه‌كی باش ئۆتۆمبیلێكم دۆزێیه‌و و بێوران بێورانی بوو، له‌ گه‌ڵی سه‌ركه‌وتم له‌ 15 ــ 20 خۆله‌ك گه‌یشتینه‌ بێوران و، له‌وی زانیم دوو بێوران هه‌یه‌، سه‌روو خواروو پرسیارم له‌ یه‌كێك كردو وتم كاكه‌ كام رێگا ئه‌چێت بۆ تووژه‌ڵه‌و، وتی ئه‌م رێگایه‌ ئه‌چیت بۆ به‌رده‌پان و كێلێ و قه‌ڵادزێ و، ئاماژه‌ی به‌ رێیه‌كی تری كردو وتی ئه‌مه‌ش ئه‌چێت بۆ بنوخه‌ڵه‌ف و تووژه‌ڵه‌و، منیش ملی رێگام گرته‌به‌رو هه‌ر له‌ناو دێ ده‌رنه‌چووبووم هاورێیان : مه‌حمودی فه‌قی خدری كۆچكردوو سه‌لیم سوورو دوو سێ كه‌سی ترم دی و، له‌ پاش چۆنی و چاكی و ماچكردن وتیان ئه‌م رێگایه‌ بگره‌و ئه‌ملاو ئه‌ولا مه‌كه‌و ئه‌تباته‌ تووژه‌ڵه‌.
له‌ بێوران ده‌رچوم و گه‌رمای ته‌موز ( جولی) بێتاقه‌تی كردم تا گه‌یشتمه‌ ناو رێگایه‌ك هه‌ردوولا چه‌پ و راست پربوو له‌ بۆن و به‌رامی گوڵه‌شه‌وبۆ به‌ده‌م رێگاوه‌ بۆ ئاو ئه‌گه‌رام تا دوو كچی په‌ریم بینی له‌ سه‌ر جۆگه‌له‌یه‌ك قه‌یسیان ئه‌شۆردو سڵاوم لێكردن و به‌ گه‌رمی وه‌ڵامیان دایه‌وه‌و وتم ئه‌م ئاوه‌ پاكه‌ لێیبخۆمه‌وه‌ وتیان به‌ڵێ لای سه‌ره‌وه‌ لێێبخۆره‌وه و، له‌ پاش ده‌موچاو شۆردن و ئاوخواردنه‌وه‌ وتم ئه‌توانم له‌و قه‌یسییه‌ بكرم . یه‌كێكیان وتی به‌ڵێ و پر جامێكی كردو وتی شۆراوه‌و پاكه‌ بخۆو ، منیش نیوه‌ی زیاترم لێیخواردو له‌ گیرفانم پاره‌م ( تومه‌ن) ده‌رهێناو وتم چه‌ند ئه‌كات؟ وتیان هیچ ناكات و بۆ فرۆشتن نییه‌و تازه‌ پێئه‌گات بۆ خۆمانه‌و ده‌ڵقمان پێ نییه‌و هه‌رچه‌ند ئه‌توانیت هه‌ڵگره‌و تا تووژه‌ڵه‌ لێیبخۆو خواحافیزیم كردو وتیان به‌خێرچی و، له‌ رێگا ئه‌وه‌م هاته‌وه‌یاد كچه‌كان وتیان ده‌ڵقمان پێنییه‌و ئه‌بێ ده‌ڵق چی بێت؟ پاشان زانیم ده‌ڵق كیسه‌یه‌ (عه‌لاگه‌) و، له‌ پاش ماوه‌یه‌ك رێكردن گه‌یشتمه‌ پیاوێكی جوتیارو سه‌لامم لێكردو وتم زۆری ماوه‌ بۆ تووژه‌ڵه‌؟ وتی ئێره‌ باسكه‌ رێویه‌و تووژه‌ڵه‌ زۆر نزیكه‌و ئه‌و رێگایه‌ بۆ ئه‌وێ ئه‌روات و، منیش به‌رده‌وام بووم تا گه‌یشتمه‌ تووژه‌ڵه‌.
له‌ یه‌كێكم پرسی كاكه‌ باره‌گای حزبی شیوعی عێراق له‌ كوێیه‌؟ به‌ ده‌ستی ئاماژه‌ی بۆ خێوه‌تێك كردو وتی شیوعییه‌كان له‌وێن و، چووم هاورێی سه‌ركرده‌و خۆشه‌ویستم **بابی سه‌رباز به‌ره‌ورووم هات و، باوه‌شمان به‌ یه‌كتر كردو به‌ ماچی ئه‌ملاو ئه‌ولا گه‌یشتینه‌ كۆتایی و بردمییه‌ ناو خێوه‌ته‌كه‌و تێكرای هاورییان هاتنه‌ پێشوازی و هه‌ندیكیان هاوری و ناسیاوم بوون و له‌ باره‌گای حزب له‌ سلێمانی پێكه‌وه‌ له‌ كۆمیته‌ی ریكخستن و كۆمیته‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌كان كارمان ئه‌كرد.
له‌ گه‌ڵ بابی سه‌رباز دانیشتین و باسی بارودۆخی عێراق و سڵیمانی و خزمانی ده‌ربه‌ندیخان و بانێخیڵان و ژاڵه‌ناوو ناوچه‌ی ***وارماواو هۆرین شیخان وشوێنی ترمان كردو، به‌ براده‌رانی وت جێگای نووستنی بۆ ئاماده‌ بكه‌ن و، هه‌واڵی هاورێیانی سلێمانیم پرسی وتم زۆریان نابینم، بابی سه‌رباز وتی په‌له‌ مه‌كه‌ دوای دو وسێ رۆژ ئه‌تنێرین بۆ لایان و، ئه‌و شه‌وه‌ له‌ به‌ر ماندووبوون و هیلاكی زوو نوستم و، به‌ره‌به‌یان له‌ خێوه‌ته‌كه‌ هاتمه‌ ده‌ره‌وه‌و بۆ یه‌كه‌مین جار كۆمه‌ڵێك سموره‌م دی و له‌ سه‌ر دارگوێزه‌كان بان و خوارو بازبازێن و یارییان ئه‌كردو، نان وچای بیانیمان خواردو له‌گه‌ڵ چوار هاورێ به‌بی ****چه‌ك چووین بۆ *#*ناوزه‌نگ له‌وێ سێ چوار دوكانی بچوكی لێبوو، پاشان گه‌راینه‌وه‌ بۆ باره‌گاو له‌ كاتی نێوه‌رۆ بانگكراین بۆ نانخواردن و، بابی سه‌رباز وتی ئه‌مه‌ یه‌كه‌مین رۆژی پێشمه‌رگایه‌تییه‌و، له‌وێ هاورێیه‌ك به‌ عه‌ره‌بی وتی خزمی ئه‌بو سه‌ربازیت؟ وتم نا به‌ڵام له‌ یه‌ك ناوچه‌ پێكه‌وه‌ بووین و زوربه‌ی براو خزمه‌كانی هاورێ و ناسیاومن و، هاورێكه‌ وتی ببووره‌ پرسیارم لێكردی و زۆر به‌ دیقه‌ت و به‌ وردی بینیتانم باوه‌شتان به‌ یه‌كتر كردو، وتم ئه‌و ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی حزبه‌و ئێمه‌ش ده‌رویش و قوتابی و، وتی من لێره‌ ناوم ئه‌بو *#ئه‌حمه‌ده‌و، به‌ بابی سه‌ربازی وتبوو عه‌ربییه‌كه‌ی زۆر باشه‌و بابی سه‌رباز پێی وتبوو له‌ به‌غدابووه‌و له‌وێ خوێندنی ته‌واو كردووه‌و كاری حزبی به‌رێوه‌بردووه‌.
له‌ 12 ی ته‌موز بابی سه‌رباز وتی به‌یانی زوو ئاماده‌ به‌ به‌ره‌و هه‌ورامان ئه‌تنێرین و هاورێیانی سلێمانی له‌ بنكه‌ی به‌له‌ بزانن و ئه‌بێ له‌ مه‌ریوان پرسیاری ئه‌و شوێنه‌ بكه‌ێت و هه‌ندێ رۆژنامه‌و به‌یان و راگه‌یاندنه‌كانی حزبم پێچاوه‌ته‌وه‌و بیانبه‌ له‌ دزڵی ئۆتۆمبێله‌كه‌ راگره‌ برایانی پارتی دیموكراتی كوردستان ـ عیراق له‌وی باره‌گایان هه‌یه‌ و پێچراوه‌كه‌ بده‌ به‌وان.

22/5/2020

په‌راوێزه‌كان :
*تووژه‌ڵه‌ : دۆڵیكی سارده ‌له‌ كوێستانی مامه‌نده‌ به‌ره‌و خواربووه‌ته‌وه‌و كۆمه‌ڵێك له‌ حزبه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌كانی عێراق و ئێران له‌ دۆڵه‌كه‌ بوون و، هه‌ر له‌ به‌ر ئه‌وه‌ش بوو ناویانه‌ دوڵی حزبه‌كان.
**بابی سه‌رباز : هاوری ئه‌حمه‌د ملا قادر بانێخێڵانی ــ ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حزبی شیوعی عێراق پێش چه‌ند ساڵێك له‌ سوید كۆچی دوایی كرد ، سه‌ربازی كوری پێشمه‌رگه‌یه‌كی ئازابوو به‌شداری داستانی شه‌ری قزله‌ری كردو، له‌ شه‌ری به‌كربایه‌ف به‌ ده‌ستی جاشی خۆفرۆش شه‌هید كرا و، خێزانه‌كه‌ی هاورێ ئه‌حمه‌د بانیخێڵانی هاورێ نه‌جمه‌ له‌ دؤڵی نۆكان به‌ لافاو خنكاو شه‌هید بوو.
***وارماوه‌ : ناحیه‌ی گه‌رۆك وله‌ چه‌مرگه‌ بووه‌و له‌ ده‌شتی دزیایش، واته‌ باوه‌خۆشین/ دێوانه‌ و چه‌مه‌رگه‌، فه‌قیه‌ جنه‌ و كانی ساردو ده‌ربه‌ندیخان و بانیخیڵان و، پاشان چووه‌ته‌ قلیجه‌و و له‌ ئێستادا له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ی تازه‌یه‌و له‌ قه‌زای شاره‌زووره‌.
****چه‌ك : كاتێك شاڵاوی رژێمی دیكتاتۆری سه‌دام حسیه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ سه‌رانسه‌ری عێراق ده‌ستیپێكردو، كاری نه‌گه‌تیڤی دروستكردو، بووه‌ هۆی په‌رته‌وازه‌ی رێكخراوه‌كانی حزب و، هه‌ر یه‌ك له‌ هاورێیان به‌ جۆرێك هاته‌ده‌ره‌و، تاق و ته‌را چه‌كیان هێنابوو، ئێمه‌ بێ چه‌ك بووین واته‌ زۆر بووین و چه‌كمان نه‌بوو، ئۆباڵی ئه‌و كه‌موكورتییه‌ ئه‌كه‌وێته‌ سه‌ر حزب به‌ گشتی و سه‌ركردایه‌تی به‌ تایبه‌تی وحێی ره‌خنه‌ن.
*#*ناوزه‌نگ : دۆڵێكی بچوك ئه‌یكات به‌ دوو به‌ش و ئه‌وه‌ش سنوری عێراه‌ وئێرانه‌و ناوزه‌نگ باره‌گای سه‌ره‌كی یه‌كێتی نیشتمانی لێبوو، ئێمه‌ش وه‌ك حزبی شیوعی عێراق له‌ سه‌رووی دۆڵه‌كه‌ بنكه‌یه‌كمان هه‌بوو.
*#ئه‌بو ئه‌حمه‌د : ناوی عه‌بدولره‌حمان قه‌سابه‌ خه‌ڵكی موسڵ، یه‌كێك بووه‌ له‌ كوره‌ ئازاكانی موسڵ دژ به‌ پیلان و كوده‌تاكه‌ی عقید عه‌بدولوه‌هاب شه‌واف دژ به‌ حكومه‌تی نیشتمانی عه‌بدولكه‌ریم قاسم و، پاشان له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌ دیكتاتۆرییه‌كان سزای له‌ سێداره‌دانی بۆ ده‌رچوو به‌رپرسی ئیداره‌بوو.




كێ له‌ پشت ژاوه‌ژاوه‌كانی پارێزگاری دهۆكه‌؟… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ ده‌ستپێكردنی قه‌یرانه‌ دروستكراوه‌كه‌ی سه‌رده‌می نوری مالكی و برێنی مووچه‌ی كوردستان‌ به‌ هۆی سه‌ركێشی وبیری شۆڤه‌نیستی شیعه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی عێراق و پێداگریی سه‌ركردایه‌تی هه‌رێم و حكومه‌تی كوردستان له‌ نه‌دانی برێك له‌ نه‌وتی كوردستان به‌ حكومه‌تی ناوه‌ند بارودۆخی فه‌رمانبه‌ره‌ران و مامۆستایان به‌ تایبه‌تی و خه‌ڵك به‌ گشتی رۆژ له‌ دوای رۆژ رووی له‌ خراپ بۆ خراپتر كردو خه‌ڵك برسی وبێ نان بوو رژانه‌ سه‌رشه‌قامه‌كان و چه‌ندین گردبوونه‌وه‌یان ئه‌نجامداو دووچاری راونان و تێهه‌ڵدان و گرتن و سوكایه‌تیپێكردن بوونه‌وه‌و داوایان ‌ له‌ حكومه‌ت كرد چاره‌سه‌ری بدۆزێته‌وه‌و ئه‌وه‌ش نه‌كراو تا ئه‌مرۆ درێژه‌ی هه‌یه‌‌.
ماوه‌ی شه‌ش سأل زیاتره‌ به‌ هۆی نه‌دانی نه‌وت و شكستی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان قه‌یرانه‌كان كه‌ڵه‌كه‌یان كردووه‌و خه‌ڵكی كوردستانی خستووه‌ته‌ دڵه‌راوكێ بۆیه‌ ناو به‌ناو میتنگ و گردبوونه‌ ئه‌نجام ئه‌ده‌ن وبه‌ شێوه‌یه‌كی مه‌ده‌نی و ئاشتیانه‌ داوا له‌ حكومه‌ت ئه‌كه‌ن مووچه‌كانیان وه‌ك مافێكی ره‌وا پێبدرێت به‌ڵام حكومه‌ت تا ئێستا نه‌یتوانیوه‌ به‌سه‌ر ئه‌و قه‌یرانانه‌‌ زاڵ بێت و، بووه‌ته‌ جێی پێكه‌نین وگاڵته‌ پێكردن و له‌ هه‌موو جیهان خه‌ڵك تا 30 یان 31 مانگ مووچه‌ وه‌رئه‌گرێت به‌ڵام له‌ كوردستان ئه‌ڵێن مووچه‌ دواكه‌وتووه‌ بۆ‌ 50 ی مانگ ( دیاره‌ مانگ لای حكومه‌تی كوردستان 60 رۆژه‌ ؟ !.) و، هه‌ر بۆ داواكردنی مووچه‌ فه‌رمانبه‌رو مامۆستایان و ئه‌ندامی حزبه‌كان و خه‌ڵك له‌ پارێزگاری دهۆك له‌ 16/5/2020 گردبوونه‌وه‌یه‌كیان رێكخست كه‌ پێشتر راگه‌یاندرابوو، هێزه‌كانی پۆلیس و پاراستنی پارتی به‌ فه‌رمانی پارێزگاری دهۆك فه‌رهاد ئه‌تروشی به‌ گوێره‌ی دیموكراسییه‌كه‌ی كوردستان كه‌وتنه‌ راونان و كرتن و لێدان و سوكایه‌تیپێكردن و زیندانیكردنیان و گه‌رانه‌وه‌ بۆ قه‌وانه‌ سوواوه‌كه‌ی سه‌رده‌می ساڵانی چل و په‌نجاكانی سه‌ده‌ی رابردوو له‌ دامه‌زراندنی كۆماری چینی میللی و سه‌ركه‌وتنی یه‌كێتی سۆڤێت به‌ سه‌ر فاشیزمداو “”فه‌رمایشته‌كانی سه‌له‌فییه‌ ده‌مپیسه كان”” و كرده‌وه‌ قیزه‌ونه‌كانی ئیمپریالیزم گوایه‌ شیوعییه‌ت كوفره‌.
له‌ پاش گرتنی خۆپیشانده‌ران پۆلیس و پاراستن كۆنفرانسێكیان بۆ فه‌رهاد ئه‌تروشی ریكخست و زۆر مه‌لول و كه‌ساس و شپرزه‌و ته‌نگاو بوو بۆ نموونه‌ سه‌یری راپۆرته‌كانی به‌رده‌ستی ئه‌كردو ئه‌یوت لای من ریزبه‌ندی زۆر گرنگه‌و بایه‌خی ئه‌ده‌می به‌ڵام ئێستا گرنگ نییه‌و له‌ میانی وراوه‌و ژاوه‌ژاوه‌كانی قسه‌ی نه‌شیاوی كردو شیوعی به‌بێ دین ناوبردو، له‌ بیری چوو كه‌ وشه‌ی شیوعی و شیوعییه‌ت زۆر پیرۆزو پاكه‌و ، شیوعییه‌ت ده‌ریایه‌كه‌ به‌ ده‌م كابرایه‌كی ده‌م به‌تاڵ گڵاو نابێت و، لێردا پێویسته‌ هه‌ڵوێسته‌یه‌ك بكه‌ین له‌ سه‌ر ئه‌م جۆره‌ كه‌سانه‌ كه‌ بوونه‌ته‌ مایه‌ی نه‌گبه‌تی بۆ گه‌ڵ و نیشتمان و، له‌ درێژه‌ی وراوه‌كه‌یدا ئه‌تروشی مناڵ ئاسا وتی دهۆك, دهۆكی خۆمانه‌و پارتی خاوه‌نیه‌تی ، ئه‌ی ئیتر بۆ ترس داتانيگرتووه‌و به‌ چه‌پ و راست بوختان دابه‌ش ئه‌كه‌ن و ئه‌ڵێێن یه‌كێتی و گۆران و یه‌كگرتوو شیوعییه‌كان له‌ پشت گردبوونه‌و خۆپیشاندانی مامۆستاو فه‌رمانبه‌ران و خه‌ڵكه‌ویه‌و، ئه‌وه‌ش جێی شانازییه‌ هه‌ر حزبێك له‌ حزبه‌كانی كوردستان پشتگیری له‌ مافی ره‌وای چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا بكات.
خۆپیشاندكه‌ی دهۆك نه‌ سه‌رپێچییه‌و نه‌ تاوانه‌و به‌ گوێره‌ی رێنمایه‌كانی حكومه‌ت بووه‌و داوای مۆڵه‌تیان كردبوو به‌ڵام مۆڵتیان پێنه‌دراو دیسانه‌وه‌ داواكه‌یان تازه‌كرده‌وه‌و ئه‌مجاره‌ش به‌ بیانووی كۆرۆنا ره‌تگرایه‌وه‌و لایه‌نی پۆلیس و ئه‌منی ره‌فتاری نه‌شیاویان به‌رامبه‌ریان ئه‌نجامدا به‌ سه‌ركوتكردن و ده‌ستگیركردنی چالاكه‌وانان و خۆپیشانده‌ران و، به‌پێی “” چاكوازییه‌كه‌ی”” حكومه‌ت رێپێوان و میتنگ و و گردبوونه‌و مانگرتنی ئاشتیانه‌ مافێكی سه‌رتایی و ره‌وایه‌.
به‌ هۆی قه‌یران له‌ دوای قه‌یران شیرازه‌ی كۆمه‌ڵگای كوردستان پچراوه‌وه‌ به‌ تێكچوونی باری ئابووری و نه‌بوونی پلان له‌لایه‌ن حكومه‌ت ودابه‌زینی نرخی نه‌وت و كه‌مبوونی داهاتی بواره‌كانی ترو، ئه‌مانه‌ش هه‌ر هه‌موو به‌ شێوه‌یه‌كی نه‌گه‌تیڤ كارئه‌كه‌نه‌ سه‌ر چین و توێژه‌ ناوه‌راست و زه‌حمتكێش و هه‌ژاره‌كان و ره‌نگ ئه‌داته‌وه‌و ئه‌بێته‌ هۆی بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌ژاری و، له‌ ئێستادا به‌شێكی زۆر بێكارو بێ نانن و، هه‌ڵچوونی تووره‌یی گه‌ل وفراوان بوونی جولانه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری لێره‌وه‌ ده‌ستپێئه‌كات و، ئه‌مه‌ش زه‌نگی ترسناكه‌ بۆ فه‌رهاد ئه‌تروشی كه‌ به‌ گوێره‌ی ئیتك و موراڵه‌وه‌ ئه‌بێت وه‌ك پارێزگارێك پارێزگاری له‌ موسڵمان وكافر و كوردو نه‌ته‌وه‌كانی تر بكات و، واز له‌ ره‌فتاری مناڵانه‌ بێنێت و، ئه‌ڵقه‌ له‌ گوێی بێگانه‌ نه‌بێت و بتوانێت ده‌ستدرێژی و هێرشه‌كانی توركیا ریسوا بكات و وشه‌ی زبرو هه‌ره‌شه‌ به‌كارنه‌هێنێت و، له‌وه‌ش تێبگات كه گه‌لی كوردستان خاوه‌نی‌{ دهۆك} ه‌ وه‌ك هه‌موو پارچه‌كانی تری كوردستان نه‌ته‌نها حزبێك!.
شیوعییه‌ت ناوێكی پیرۆزه‌و شیوعییەکان پاکترین و دڵسۆزترین و بەڕەوشترین کەسانی ناو کۆمەڵگان و پارێزه‌ری خاكن و دژی دوژمنانی گه‌ل و خاكی كوردستانن و كه‌س ناتوانێت به‌ كافر ناویان ببات وبەکارهێنانی ئەو پێناسەیە قێزەونە لە لایەن پارێزگاری ئیماندار ریسواو و شه‌رمه‌زار ئه‌كه‌ێن چیتر بازرگانی بە ئاین و مێژوو و تەواوی پیرۆزیەکانی گەل و وڵات نه‌كات و، شیوعییه‌كان له‌ ریزی پێشه‌وه‌ی تێكۆشان داكۆكی له‌ مافی ره‌وای خه‌ڵك ئه‌كه‌ن و، قه‌ت سڵ له‌ ریسواكردنی دزو جه‌رده‌و تاڵانكه‌رانی سه‌روه‌ت و سامانی وڵات و ده‌م پیس ناكه‌ن و، له‌ پێناو وه‌ده‌ستهێنانی مافه‌ ره‌واكانی گه‌ل وپاراستنی نیشتمان شیوعییه‌كان پێشه‌نگ بوون و له‌ پیناویشیدا قوربانی و خوێنێكی زۆریان به‌خشیوه‌ بۆیه‌ ته‌كفیركردنی شیوعی جێی ره‌زامه‌ندی نییه‌و ئه‌بێ فه‌رهاد ئه‌تروشی داوای لێبوردن بكات و چیتر هه‌ڵه‌و كاری نابه‌جێ ئه‌نجام نه‌دات و، هه‌ق وایه‌ سه‌ركردایه‌تی حزبی شیوعی كوردستان سكاڵا له‌ سه‌ری تۆمار بكات و بدرێت به‌ دادگا بۆ ئه‌وه‌ی به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ ته‌مێ بكرێت.
20/5/2020




رۆژانی زیندانی سلێمانی … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان
له‌ به‌رخودانی پاراستنی ئامانجه‌ ره‌واكانی گه‌ل و نیشتمان و تێكۆشان بۆ دوارۆژێكی پر له‌ كامه‌رانی وخۆشی و پرشنگدار بۆ هه‌موو چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگاو وهه‌موو گه‌لانی ژێرده‌سته‌و مرۆڤایه‌تی پێشكه‌وتوخواز كۆمه‌ڵێك خه‌ڵك په‌یوه‌ست بوون به‌ بیروباوه‌ری چه‌پگه‌راو شیوعییه‌ت و درێژه‌یان به‌ خه‌بات و تێكۆشاندا له‌ پێناو نێشتمانێكی ئازادو وگه‌لێكی به‌ختیارو خۆیان به‌خت كرد.
له‌ 7/8/ 1965 لە لایەن ده‌زگای هه‌واڵگیری ( ئیستخبارات) کەتیبەی (٣٢) ی سوپای عێراق بە ھاوکاری بەریو‌بەرایەتی ئاسایشی دەربەندیخان و ئاماده‌بوونی موختار، لە ماڵی کەسایەتی نیشتمانی ناسراوو شیوعی به‌ناوبانگ تێکۆشەر { حسەێن حاجی کەریمی زۆراب} لە دەربەندیخان گیرام و، هۆی گرتنه‌كه‌م نامه‌یه‌ك* بوو ھاورێی كۆچكردو تێکۆشەر عەبدوڵلای مەلا فەرەج قەرەداغی { مەلا عەلی} كه‌ به‌رپرسی رێكخراوی جوتیاران بوو ناردبووی و، مه‌ڵا عه‌لی له‌ دێهاتی گوڵان و دێوانه‌و دۆڵی قه‌ره‌داغ به‌ نهێنی رۆژانی تێكۆشانی به‌رێوه‌ ئه‌برد.
له‌ ده‌ربه‌ندیخان گیرام و له‌ پاش تێهه‌ڵدان و هه‌ڵواسین وئازاردانێكی زۆر به‌ له‌شی خوێناوی وجلی دراو له‌ كه‌تێبه‌ ره‌وانه‌ی پۆلیسخانه‌ كرام و به‌ گه‌یشتنم به‌ هاورێ { عه‌ول* } م وت كاغه‌زو قه‌ڵه‌مێكم بۆ بێنه‌و وتی تۆ خۆت بینیوه‌ چۆنی؟ منیش وتم تو ئه‌وانه‌م بۆ بێنه‌ و، له‌ پاش ماوه‌یه‌ك هاته‌وه‌ له‌ته‌ كاغه‌زێكی خۆڵاوی و كۆلكه‌ قه‌ڵه‌مێكی هێناو نامه‌م نووسی و كردمه‌ پسوڵه‌یك و وتم : ئه‌م پسوڵه‌یه‌ بده‌ به‌ حسه‌ێنی حه‌مه‌ره‌ش* و بینێرێت بۆ مه‌لا عه‌لی و كه‌س نه‌ترسێت ، له‌ پاش ماوه‌یه‌ك ناردمیان بۆ جه‌له‌ولا ( السكنه‌ الججریه‌) و ، پاشان بۆ باقوبه‌ ( سه‌ربازگه‌ی سه‌عه‌د) و بۆ به‌غداو كه‌ركوك و سلێمانی ( ته‌وقیفخانه‌) و، هه‌ر كه‌ چوومه‌ ژووره‌وه‌ یه‌كسه‌ر كۆمه‌ڵێك زێندانی هاتنه‌لام و پرسیاریانكرد له‌ سه‌ر چی گیراویت و، منیش كه‌سیان ناناسم بۆیه‌ بێده‌نگ بووم و ته‌نها وتم ئێمه‌ سێ كه‌سین به‌م شێوه‌یه‌ لێكۆلینه‌وه‌یان (تحقیق) له‌ گه‌لماندا كراوه‌ و به‌م شێوه‌یه‌ تاوانیانداوه‌ته‌ پاڵمان: من ئه‌حمه‌دره‌جه‌بم ــ شیوعی و، ئه‌م مامه‌یه‌ حسه‌ینی وسه‌ینی حسه‌ین ــ جه‌لالییه‌ و ئه‌مه‌ش حاجی محه‌مه‌دی كه‌ریمی زۆراب ـ پارتتیه‌ و، یه‌كێك وتی هاورێ به‌خیر بێت ومنی برده‌ ژووره‌كه‌ی خۆێ و بووین به‌ 8 كه‌س له‌و ژووره‌ بچوكه‌داو له‌ پاشان زانیم ناوی كه‌مال ئه‌مینه‌و قوتابییه‌ وله‌ پاشان بوو به‌ مامۆستا وڵه‌ كاتی ( موعامه‌لاتی سجنی سیاسی) هاوری كه‌مال له‌ پاش 51 ساڵ یه‌كێك له‌ شاهیده‌كانم بوو.
له‌ رۆژی دووه‌مدا بردمیان بۆ ئاسایش( ئه‌منی) سلێمانی و یه‌كسه‌ر بۆ ژووری ئازاردان و له‌ پاش دوو رۆژ گێرامیانه‌وه‌ بۆ ته‌وقیفخانه‌كه‌و، بۆ ماوه‌ی سێ چوار مانگ هاتووچۆیان پێئه‌كردین له‌ نێوان ئه‌منی سلێمانی و ئیستخباراتی عه‌سكه‌ری (سه‌ربازی) له‌ كه‌ركوك و له‌ كۆتاییدا له‌ سلێمانی حجز كراین و، له‌و ماوه‌یه‌دا هاوری كه‌مال ئازادكرابوو، هاورێیه‌ك خوی ناساندو وتی من ئه‌حمه‌د غه‌فورم وه‌ره‌ ژووره‌كه‌مان و روێشتم وله‌وی هاورێیه‌كی تر قوتابی ئاماده‌یی پیشه‌سازی سلیمانی به‌ ناوی فاتح فه‌ره‌ج ـ هاورییه‌كی هه‌ورامی بوو و سێ قۆڵی دامان كوتا و له‌ دوواییدا زانیم هاوری ئه‌حمه‌د غه‌فور به‌رپرسی حزبه‌ له‌ سلێمانی و، رۆژانه‌ هاوری ئه‌حمه‌د ئامۆژگاری ئه‌كردین و له‌ میانی قسه‌كردندا ئه‌یوت پێویسته‌ شیوعی ئاماده‌ بێت بۆ خۆ به‌ختكردن له‌ پێناو ئامانجه‌ پیرۆزه‌كانی گه‌ل و نیشتمان و هه‌موو كاتێك وره‌ی به‌رز بێت و بوێرانه‌ له‌ گه‌ڵ رژێمه‌ سه‌ركوتكه‌ركان و دوژمنان ره‌فتار بكات و، زۆر حه‌زی له‌ نوكته‌و قسه‌ی خۆش بوو له‌ گه‌ڵ فاتح گاڵته‌و گه‌پیان گه‌رم ئه‌كردو منیش سه‌رفرازانه‌ له‌ گه‌لیاندا كاتمان به‌سه‌ر ئه‌بردو، شایانی ئاماژه‌یه‌ فاتح فه‌رج له‌ پاش 51 ساڵ له‌ هه‌ورامانه‌و هاتیه‌ سلێمانی و یه‌كێكی تر بوو له‌ شاهیده‌كانم.
له‌ پاش سێ مانگ هاوری ئه‌حمه‌د غه‌فور ئازاد كراو من و فاتح ماینه‌وه‌. به‌ندیخانه‌ی سلێمانی پێنج شه‌ش شێتی لێبوو، كاك نوری وه‌شتی له‌ گه‌لیاندا گونجاو بوو، رۆژێكیان وتی من به‌رپرسی شێته‌كانم و ناهێڵم گاڵته‌یان پێبكرێت و، تاقمێكی هه‌رچی وپه‌رچی رۆژ تا ئێواره‌ گاڵته‌یان به‌و داماوانه‌ ئه‌كرد بۆ نموونه‌ یه‌كێكیان ناوی فارس بوو ئه‌یانهێناو له‌ سه‌ر لێواری دیوارێك دایان ئه‌ناو وبه‌ شه‌ق لێیان ئه‌دا ئه‌گه‌ر كه‌وته‌ خواره‌وه‌ هیچی ناوێت به‌ڵام ئه‌گه‌ر نه‌كه‌وت عانه‌یه‌كی بده‌نێ ( عانه‌ چوار فلس بوو) و، فارس گه‌نجێكی جوان و مه‌رد بوو له‌ گه‌ڵ له‌قه‌یان لێیئه‌دا كتوپر ئاواری ئه‌دایه‌وه‌و ئه‌یوت بێنه‌ عانه‌ و، به‌ پێچه‌وانه‌ی فارس كۆمه‌ڵیك سه‌رسه‌ری له‌وی بوون له‌قه‌یان له‌ گازه‌ره‌ی پشتی فارس ئه‌داو فارس وه‌ك پایه‌ وابوو له‌ شوێن خۆی جوڵه‌ی نه‌ئه‌كرد به‌ڵام به‌ گه‌له‌ كۆمه‌ك ئه‌یانخسته‌ خواره‌وه‌، ئه‌و تاقمه‌ شه‌وو رۆژ یاری كۆنكه‌نیان ئه‌كرد یان گاڵته‌ به‌ زیندانییه‌كانی تر.
رۆژێكیان یه‌كێك له‌ سه‌رسه‌رییه‌كان رووی له‌ من كردو جنێوێكی پیسی به‌ حزبی شیوعیداومنیش یه‌كسه‌ر به‌بی وه‌ستان بۆكسێكم كێشا به‌ناو ده‌میداو ویستم زیاتری لێبده‌م و، ئه‌وه‌نده‌م زانی له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ شه‌ق وبۆكسم بۆ یێت و، له‌و كاته‌دا كۆمه‌ڵێك جوتیاری دێی چه‌رمه‌گا له‌ گه‌ڵ فایه‌ق ئاغا له‌وی بوون و، گوێم له‌ كاك فایه‌قی حاجی شه‌ریف بوو وتی كورینه‌ هه‌ستن و، ئه‌وه‌ندم زانی ئێمه‌ سه‌ركه‌وتین و له‌و كاته‌دا عه‌ریف عه‌لی و عه‌ریف كازم له‌ گه‌ڵ كۆمه‌ڵیك پۆلیس هاتنه‌ حه‌وشه‌ی به‌ندیخانه‌كه‌ وله‌منیان پرسی چییه‌ و منیش وتم ئه‌مانه‌ به‌ كۆمه‌ڵ له‌ منیانداوه‌و هه‌ردوو عه‌ریفه‌كه‌ منیان خۆش ئه‌ویست به‌دار به‌ربوونه‌ گیانی سه‌رسه‌رییه‌كان و، منیان برد بۆ لای مفه‌وزی پۆلیس حه‌عفه‌رو كه‌ چوومه‌ ژووره‌وه‌ ره‌فێق چالاك له‌وی دانشتبوو جه‌عفه‌ر وتی دانیشه‌و روویكرده‌ ره‌فیق چالاك و به‌ عه‌ره‌بی وتی كمل حدیثك واته‌ ( قسه‌كه‌ت ته‌واوكه‌) و، چالاك وتی هیچم نییه‌و، رووی له‌ من كردوتی چۆن ئه‌و شه‌ره‌ روویداو منیش وتم : من له‌ حه‌وشه‌ی سجن پیاسه‌م ئه‌كردو وعمر به‌هاو هاته‌ نه‌نیشتم و جنێوی به‌ حزبی شیوعیداو منیش یه‌كسه‌ر بۆكسێكم بوێ هاویشت و به‌ر ده‌مووچاوی كه‌وت و خوێناوی بوو ویستم زیاتری لێبده‌م ئه‌ونده‌م زانی له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ شه‌ق و بۆكسم بۆ یێت و ئه‌وه‌ نه‌خشه‌ی بۆ دانرابوو، ره‌فیق چالاك به‌ مفه‌وه‌زی وت گوێت لێبوو، منیش به‌ جه‌عفه‌رم وت تۆ ئه‌زانی من له‌ سه‌ر شیوعییه‌ت گیراوم و دراوم به‌ المحكمه‌ العسكریه‌ الخاصه‌ ( دادگای سه‌ربازی تایبه‌تی) و ئه‌ڵێن ئه‌وه‌ی فیشه‌كێكی پێگیرا بێت له‌ سێداره‌ی ئه‌ده‌ن و، من كۆمه‌ڵێك تاوان دراوته‌پاڵم: رومانه‌و دوربین وپێداویستی سه‌ربازی و كۆمه‌ڵێك رۆژنامه‌و شتی ترو له‌ سێداره‌كه‌م مسۆگه‌ر كردووه‌و ئیتر بۆ له‌م بۆده‌ڵانه‌ بترسم ئه‌گه‌ر كاك فایه‌ق حاجی شه‌ریف و جوتیاره‌كان ناوژیان نه‌كردایه‌ منیان ئه‌كوشت و جه‌عفه‌ر وتی بعد ( ئیتر) منیش وتم ئه‌وه‌ ئیفاده‌ ( قسه‌ی منه‌) بۆیه‌ داواكارم به‌رێوه‌به‌رایه‌تی پۆلێس ئاگادار بكه‌ن و ره‌فیق چالاك وتی نا، با سوڵح بكه‌ێن و( ئاشتبینه‌وه‌) وتم به‌رێز جه‌عفه‌ر من سوڵحم ناوێت و ئه‌وانه‌ی ده‌ستیان هه‌بوو له‌و نه‌خشه‌ گڵاوه‌ به‌ پله‌ی سه‌ره‌كی ئه‌مانه‌ن : ره‌فیق چالاك ( دانه‌ری نه‌خشه‌)، عمر به‌هاو، غه‌ریبی ئه‌مینی بووك جه‌مالی داروغاو كۆمه‌ڵێكی تر ناوه‌كانیان نازانم و، ره‌فیق چالاك زۆر هه‌وڵیدا به‌ڵام بێسوود بوو جه‌عفه‌ر ئێمه‌ی نارد بۆ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیس وله‌وی منیان بانگكردو هه‌رچیم لای جه‌عفه‌ر وت راشكاوانه‌و له‌وه‌ش زیاترم باسكردو ئه‌وانیش یه‌ك به‌ یه‌ك بانگكران و دیاره‌ هه‌ندێكیان له‌لایه‌ن پۆلیسه‌وه‌ ناسراو بوون و ئه‌فسه‌ره‌كه‌ی پۆلیس به‌ زله‌و قامچی و دارحه‌یزه‌ران به‌ربووه‌ گیانیان و تفی كرده‌ ناوچاوانیان و، ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌و ئیفادانه‌ ( ئاخافتنی هه‌ردولا) ئه‌نێرین بۆ دادوه‌رو گه‌راینه‌وه‌ بۆ به‌ندیخانه‌ و جه‌عفه‌ر روویكرده‌ سه‌رسه‌رییه‌كان و وتی: هه‌ر جوله‌یه‌ك بكه‌ن به‌شه‌ق و دار سه‌رتان خوێناوی ئه‌كه‌م. تامردن پیاوه‌تی و مه‌ردایه‌تی و جوامێریی فایه‌قی حاجی شه‌ریف و جوتیاره‌كان له‌ بیرناكه‌م.
جارێكیان شه‌قاوه‌یه‌كی ( سه‌رسه‌ری) ئێسك قورسیان به‌ناوی عه‌لی مامه‌ له‌ به‌غداوه‌ نارد بۆ سلێمانی و هاوكات چوار مێرمنداڵی جوان له‌ به‌ندیخانه‌ بوون و عه‌لی مامه‌ ئه‌یویست لێیان نزێك بێته‌وه‌و كاری خراپه‌ ئه‌نجام بدات و، من و فاتح بووین به‌ ئێشكگر به‌ نۆره‌ چاودێریمان ئه‌كردو، عه‌لی مامه‌ له‌ ته‌وقیفخانه‌ی ( ته‌ویله‌كه‌ی) كه‌ركوك یه‌كمان گرته‌وه‌و له‌وی به‌ شیوعی و پارتی و جه‌لالی لێمانداو نووسینێكی تایبه‌تی ئه‌وێت.

19/5/2020

په‌راوێزه‌كان :
*خێزانێكی ناسراوی ده‌ربه‌ندیخان و، له‌م خێزاندا لاوێكی خوێن گه‌رم و ئازا وقاره‌مان به‌ ناوی { ره‌فیق حاجی حسه‌ێنكه‌ریمی زۆرات} شه‌هیدی حزبی شیوعییه‌.
**هاوری مه‌لا عه‌لی نامەیەکی بۆ ناردم لە گەڵ پسووڵەی گواستنەوەی محەمەد ناوێک ( رەیس عورەفا) لە کەتیبەی (٣٢) لە دەربەندیخان و، هه‌وڵ بده‌ له‌ گه‌ڵ هاورێیانی سه‌رباز رێكێانبخه‌ێت، ره‌یس عوره‌فا ده‌ركه‌وت چڵكاوخۆری رژێمه‌ و هه‌ڵه‌كه‌ له‌لایه‌ن هاوری مه‌ڵا بوو.
***هاوری عه‌ول كرێكاری { فه‌راشی } پۆلیسخان و به‌رێوه‌به‌ری ناحیه‌ بوو، له‌ خێزانێكی هه‌ژارو زه‌حمه‌تكیش وكاك حسه‌ینی بریپیچ له‌ شیوعییه‌ دێرینه‌كانه‌.
****خه‌ڵكێكی زۆر پیاوو مه‌ردی رۆژانی سه‌خت بوون و كه‌س باسیان ناكات و كاك خسه‌ینی حه‌مه‌ره‌ش یه‌كێك له‌ومه‌ردانه‌یه‌و ماڵیان له‌ سلیم پیرك چه‌پ و نزیكی جاده‌ی تونیله‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌و ده‌ربه‌ندیخان بوو، به‌ریدو رۆژنامه‌و به‌یانی ئه‌هاته‌ ماڵیان و لێیان وه‌ۆئه‌گیراو چی بۆ ده‌ره‌وه‌ بوایه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌و به‌رێ ئه‌كرا.
*****ته‌وقیفخانه‌ ( سجن الموقف) له‌ سه‌روی خه‌سته‌خانه‌ی سلیمانی بوو، ئێستا باغی دایكه‌، دێوارێكی به‌رزی هه‌بوو و برێتی بوو 7 ژوورو هۆڵ و حه‌وشه‌یه‌ك له‌ چاو به‌ندیخانه‌كانی جه‌له‌ولاو به‌غداو ته‌ویله‌خانه‌كه‌ی كه‌ركوك ته‌لاری شاهانه‌ بوو.
.




له‌ پاره‌زانه‌وه‌ بۆ بانه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

پاره‌زان ئه‌كه‌وێته‌ بنار شاخێكی سه‌خت و چه‌ند ماڵێكی كادیرو پێشمه‌رگه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی لێبوو كاتێك له‌وێ بووم بیستم ماڵی كاكه‌ حه‌مه‌ی حاجی مه‌حمودیش له‌ پاره‌زانه‌و ئه‌و كات كاكه‌ حه‌مه‌ یه‌كێتی بوو به‌رپرسی پێشمه‌رگه‌ی ئه‌و ناوچه‌یه‌ بوو خه‌ڵكی دێكه‌ وتیان بۆ ئه‌نجامدانی كارێك چووه‌و، له‌ شه‌وی دووه‌م له‌ پاش نانخواردنی ئێواره‌ كاكه‌ حه‌مه‌ی قاینه‌جێی‌ وتی ئاماده‌ به‌ ئه‌مشه‌و به‌ره‌و بانه‌ له‌ گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌یه‌كی خۆمان ئه‌چێت و، ده‌وروبه‌ری كاتژمێری هه‌شتی شه‌و كه‌وتینه‌ رێ و پێشمه‌رگه‌كه‌ بێ چه‌ك بوو خۆی ناساندو وتی ناوم كامه‌رانه‌ كوری خه‌لیلی چایچیم و منیش یه‌كسه‌ر وتم چاخانه‌كه‌ی له‌ نێوان مزگه‌وتی گه‌وره‌و قاڵدرمه‌كانه‌ وتی چۆن ئه‌زانیت وتم نزیكه‌ له‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی جێی كاره‌كه‌م و نزیكه‌ی كیلۆمه‌ترێك له‌ دێی پاره‌زان دووركه‌وتبووینه‌وه‌و له‌ پر كامه‌ران وتی بابگه‌رێنه‌وه‌و ئاسك ئاسا به‌ راكردن گه‌رایه‌وه‌ بۆ ناو دێ و منیش هێواش هێواش گه‌رامه‌وه‌و له‌ نزیك دێكه‌ گوێم له‌ هاوارێك بوو كێیت زه‌لام و منیش وتم میوانه‌كه‌ی ماڵی كاكه‌ حه‌مه‌م و كه‌ گه‌یشتمه‌ ناودێ قیامه‌ت هه‌ڵسابوو خه‌ڵكه‌كه‌ په‌رته‌وازه‌و كامه‌ران وتبووی سوپاو جاشم بینیوه‌و له‌ منیان پرسی ئایا سه‌ربازم دیوه‌ وتم هیچم نه‌دی و براده‌ری به‌رپرس وتی مه‌شڵه‌ژێن و هه‌موو گه‌رانه‌وه‌ ناو دێ و براده‌ره‌ به‌رپرسه‌كه‌ وتی خۆم زانیم هیچ نییه‌و ئه‌مه‌ش یه‌كه‌مجار نییه‌ كامه‌ران وامان لێئه‌كات.
له‌ پاش مانه‌وه‌ی سێ رۆژ له‌ پاره‌زان له به‌ره‌به‌یانی رۆژی چواره‌م من و كامه‌ران كه‌وتینه‌ رێ و كامه‌ران باسی ئازایه‌تی و پاڵوانێتی خۆی ئه‌گێرایه‌وه‌و گه‌یشتینه‌ دێی چناره‌و له‌وێ به‌ په‌له‌په‌ل نانمان خواردو خه‌ڵكی دێكه‌ له‌ ترسی سوپاو جاش ترسیان لێنیشتبوو، به‌ ده‌م قسه‌كردن گه‌یشتینه‌ دێی چاڵه‌ خه‌زێنه‌و له‌چه‌م به‌رێنه‌وه‌و نۆره‌ی شاخی سوره‌بان هات و كه‌مێك سه‌ركه‌وتین له‌سه‌ر كانیاوێك جوگه‌له‌یه‌كی ئاو ئه‌هاته‌ خواره‌وه‌ سه‌دان كه‌سی لێبوو له‌ گه‌ڵ ژماره‌یه‌كی زۆر هێسترو ئه‌سپ و له‌وێ زانیم ئه‌مانه‌شتومه‌كی ئێران و عێراق ئالوگۆر ئه‌كه‌ن و پییان ئه‌وترێت قاچاغچی وله‌وێ چامان خوارده‌وه ‌كامه‌ران وتی چۆنه‌ به‌ سواری هێستر برۆێن وتم زۆر باشه‌و ، كامه‌ران دوو هێستری هێناو خاوه‌نی هێستره‌كه كه‌ خۆی سواری هیستری سییه‌م بوو هاواریكردو ئاماژه‌ی بۆ یه‌كێك له‌ هێستره‌كان كردو وتی زۆر چه‌مووشه‌ وریا بن ، منیش هێستره‌ چه‌مووشه‌كه‌م به‌ركه‌وت و خاوه‌نه‌كه‌ی په‌یتا په‌یتا دووباره‌ی ئه‌كرده‌وه‌ وریابه‌ وریابه‌و به‌سه‌لامه‌تی له‌ بنكه‌ سه‌ربازییه‌كانی به‌عس ( ره‌بایا) گه‌یشتینه‌ دێی چه‌مپاراوو شۆفیرێك لای لاندره‌ڤه‌رێك وه‌ستابوو ئه‌یوت بانه‌ دوو نه‌فه‌رو ئێمه‌ش، من وكامه‌ران سوار بووین و له‌ پاش 35 خوله‌ك گه‌یشتینه‌ شاری بانه‌، شارێكی خنجیلانه‌ و رازاوه‌و جوانه‌ و وه‌ك‌ سلێمانیه‌ به‌ڵام بچوكتر.
له‌ بانه‌ به‌ریز كاك سه‌لاح حاجی ره‌فیق ( سه‌لاحی موهه‌ندیس) به‌رپرسی پێشمه‌رگه‌كانی یه‌كێتی بوو ، بۆ یه‌كه‌م جار یه‌كترمان بینی و كه‌ زانی شیوعیم به‌ گه‌رمه‌وه‌ پێشوازی لێكردم و ئاو چام خوارده‌وه‌و وتی داوای لێبوردن ئه‌كه‌م هاورێ و ئه‌مرۆ كارم هه‌یه‌و له‌ شار نامێنم و ئێستا ئه‌بێ برۆم و، به‌ یانی میوانی منی و شاری بانه‌تان پیشان ئه‌ده‌م‌ و، منی له‌ ئوتێله‌كه‌ به‌جێهێشت و، له‌ ئوتێل دابه‌زیم چوومه‌ كه‌بابخانه‌یه‌ك و خاوه‌نه‌كه‌ی وتی چی ئه‌خۆن و، وتم كه‌باب وتی چلوكه‌باب و منیش وتم به‌ڵێ و نه‌مزانی چلوكه‌باب چییه‌ كه‌ هات قاپێك برنج و دوو كه‌بابی سی چل سانتیمه‌تری له‌ سه‌ره‌و په‌رداخی پچوك دۆو وقاپێكی بچوك شله‌ (خۆرشت) و، منیش زۆرم برسی بوو وتم برا گیان ئه‌م په‌رداخه‌ بكه‌ به‌ چه‌ند په‌رداخێك بیكه‌ره‌ ناو چامێك و ئه‌م شله‌یه‌ش بكه‌ ناو قاپێكی گه‌وره‌و كه‌بابێكی ترم بۆ بێنه‌ و، كاكه‌ برا چۆنم وت كردی و، دوای نانخواردنه‌كه‌ كه‌مێك دانیشتم و په‌رداخی چام خوارده‌وه‌و، هه‌ڵسام و پاره‌م ده‌ركردو خاوه‌ن چیشتخانه‌كه‌ وتی پاره‌ وه‌رناگرم وتم بۆ كاكه‌ كه‌س پاره‌كه‌ی داوه‌ وتی نه‌خێر میوانی منیت و له‌ سلێمانییه‌و هاتوویت و هه‌رچیم كرد پاره‌كه‌ی وه‌رنه‌گرت و، ده‌رچووم له‌ بازار كراسێكی قاوه‌یی ره‌نگ و چووتێ پێڵاو خاولییه‌كی مامناوندی و سابون وتاقمی ریشتاشینم كریی و له‌ ئوتێله‌كه‌ گه‌رماوێكی بچوك هه‌بوو خۆم شوردو ریشم تاشی و، لێی خه‌وتم تا به‌ره‌به‌یان خه‌به‌رم بووه‌وه‌.
ده‌وروبه‌ری كاتژمێر هه‌شتی به‌یانی كاك سه‌لاح هاته‌ ژوره‌كه‌م و كه‌مێك دانیشت و وتی بابرۆێن و، له‌ ئوتێله‌كه‌ دابه‌زین و ئۆتۆمبێل وه‌ستابوو سێ قۆڵی چووین بۆ كه‌بابخانه‌یه‌ك كتومت وه‌ك ئه‌حه‌ی گوڵه‌ی جكه‌رفرۆش له‌ سلێمانی : گۆشت، جگه‌ر، دڵ، كورچیله‌و شتی ترو نانمانخواردو روومانكرده‌ چیایی ئاربابا زۆر بڵند نه‌بوو به‌ڵام قه‌شه‌نگ و دڵگیر بوو، ئیتر نیوه‌رۆ له‌ ماڵی خاوه‌ن ئۆتۆمبێله‌كه‌ میوان بووین و، له‌ قسه‌كردن وتم كاك سه‌لاح ناوتم بیستووه‌و ئه‌تناسم و، وتی چۆن ؟ وتم خزمایه‌تێت هه‌یه‌ له‌ گه‌ل خێزانی عه‌باسی برام وتی راسته‌و زۆری پێخۆش بوو، له‌ پاش نانخواردن زۆر شوێن گه‌راین و ناوه‌كانم له‌ بیرچووه‌ و، بانه‌ ئاوێنه‌ی مێژووی كوردانه شارێكی ره‌نگێن و رازاوه‌یه‌، گلێنه‌ی چاوی كوردانه‌ و هه‌موومان گوێمان له‌ ده‌نگه‌ خۆشه‌كه‌ی هونه‌رمه‌ندی گه‌وره‌ی كورد عه‌باس كه‌مه‌ندی بووه‌ كه‌ ئه‌ڵێت : گوڵی زه‌ردو سووری سڵیمان به‌گی بانه‌ و، له‌دوواییدا له‌ شارباژێر به‌ زۆری له‌ دێهاتی چنگیان و باراوو ونده‌رێنه‌و حاجی مامه‌ند له‌ گه‌ڵ كاك سه‌لاح یه‌كمان بینی وجاروبار به‌ رێكه‌وت مه‌فره‌زه‌كانمان : حزبی شیوعی و یه‌كێتی نیشتمانی یه‌كمان ئه‌گرت و جێی داخه‌ سه‌لاحی حاجی ره‌فیق ( سه‌لاحی موهه‌ندیس) شه‌هید بوو.( ماویه‌تی).

16/5/2020




داعشی تیرۆریست هێشتا جێی مه‌ترسییە … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

لە عێراق هێشتا مەترسى سەرهەڵدانەوەى داعش هەیە و کۆتایی پێنه‌هاتووه‌و شانە نوستوەکانیان چالاکییان هه‌یه‌و سه‌رباری ئه‌و گورزه‌ به‌هێزانه‌ی به‌ریكه‌وتن تا ئێستا بایه‌خ به‌ بره‌ودان به‌ چالاكییه‌كانی ئه‌دات و، ئه‌یه‌وێت بگه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ركرده‌وه‌ تیرۆرستییه‌كانی وه‌ك جاران.
حه‌یدر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووی عێراق له‌ پاش شه‌رو ئازادكردنی شاری موسڵ و، پێش ئه‌وه‌ی كورسییه‌كه‌ی به‌جێبهێڵێت له‌ 9 ی كانونی یه‌كه‌م ( دێسه‌مبه‌ر) ی 2017 رایكه‌یاند داعش كۆتاییهات و، دوا به‌دوای عه‌بادی به‌ چه‌ند رۆژێك رۆناڵد ترامپ سه‌رۆكی ئه‌مریكا بە فەرمی ڕایگەیاند کە خەلافەتی داعش لە عێڕاق و سوریادا کۆتایی پێهاتووەو، هه‌ردووكیان درۆیانكردو، وا نزیكه‌ی دوو ساڵ نیو تێئه‌‌په‌رێت و هێشتا داعش له‌ ناوچه‌ سنوورییه‌كانی عێراق و سوریاو پارێزگاكانی كه‌ركوك و سه‌ڵاحه‌دین و ئه‌م ناوچانه‌ داقوق و مه‌خمورو خانه‌قین و نه‌فتخانه‌و شیخ باوه‌و دوبزو شوێنی تر ماوه‌و، ده‌سه‌ڵاتی فراوانی هه‌یه‌و له‌ هه‌ندی ناوچه‌ش‌ هێرش ئه‌كات و هێزه‌كانی حكومه‌ت دۆش داماون و هیچیان پێناكرێت.
خه‌لافه‌تی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی (داعش ) ر‌فتاری نامرۆڤانه‌ی زۆری ئه‌نجامداوه‌و ، خه‌ڵكێكی سڤیلی بێتاوانیان كوشت و سه‌دان و هه‌زاران كه‌سیان گرت وزیاتر له‌ حه‌وت هه‌زار كج و ئافره‌تی ئێزدی و كریستانیان گواسته‌وه‌ بۆ شوێنی نادیار زوربه‌یان وه‌ك كوێله‌و كه‌نیز فرۆشران و، ئێستا لاوازو بێهێزن و، توانای شه‌ری رووبه‌رووبۆنه‌ی راسته‌وخوێان وه‌ك جاران نه‌ماوه‌و به‌تایبه‌ت له‌و شوێنانه‌ پێشمه‌رگه‌ی كوردستان به‌ هؤی رووداوه‌كانی 16 ی ئوكتۆبه‌ری 2017 چۆڵێكردووه‌ ئه‌كبیڤ و چالاكن و ئیسلامییه‌كان به‌ زۆریی تاقمی سه‌رلێشێواوی ئیخوان الموسلمین كه‌ جاشی رژێمی توركیان، شانازی به‌ داعشه‌وه‌ ئه‌كه‌ن و، پروپاگه‌نده‌و ریكلامیان بۆ ئه‌كه‌ن و ئه‌ڵێن داعش رێكخراوێكی توكمه‌یه‌ و به‌هێزه‌ و، توانا سه‌ربازییه‌كانی هێشتا تێكنه‌شكێنراون و، توانای هێرشكردنی هه‌یه‌و، سوپای عێراق و حه‌شدی شه‌عبی توانای كۆنترۆڵ كردنیان نه‌ماوه‌.
چالاكییه‌ تاوانكارییه‌كانی داعش له‌م دوواییه‌دا چه‌ندین پاریزگای گرته‌وه‌و نزیك ناوچه‌كانی به‌غدای پایته‌خت بووه‌وه‌و، ئه‌م تاوانه‌ مه‌ترسیدارانه‌ی رێكخراوی تیرۆریستی داعش دڵه‌راوكێی له‌ ناو خه‌ڵك دروستكردووه‌و هه‌ندێ سه‌رچاوه‌ باس له‌ هاتنه‌وه‌ی سه‌رله‌ نۆیی ئه‌كه‌ن و له‌ موسڵ باج و سه‌رانه‌ وه‌رئه‌گرن و ئه‌وه‌ش كه‌موكوری وسیستی نواندنی هێزه‌ سه‌ربازی وئه‌منی و هه‌واڵگیرییه‌كانی عێراق ده‌رئه‌خات وئاماژه‌یه‌ بۆ هه‌وڵدانی رێكخراوه‌ تیرۆریستییه‌كه‌ بۆ كۆكردنه‌وه‌ی ئه‌و تاقمه سه‌رلێشێوانانه‌ كه‌ پرشوبڵاو بوونه‌ته‌وه‌.
سه‌رهه‌ڵدانی داعش و په‌ره‌سه‌ندنی چالاكییه‌كانی كه‌م ته‌رخه‌می وسیستی نواندنه‌ به‌رانبه‌ر به‌ كرده‌وه‌ی روژانه و نه‌خشه‌كانی داعشه‌ و، نه‌بوونی رێكخستن و هاوكارییه‌ له‌ نێوان دامه‌زراوه‌كانی هێزی چه‌كدارو ئاسایش و حه‌شدی شه‌عبی و پێشمه‌رگه‌یه‌ و هه‌موو ده‌رهاویشته‌كان كه‌ ده‌ستكه‌وتووه‌ رێكخراوی تیرۆریستی هه‌وڵئه‌دات هیزو شانه‌ نووستوه‌كانی له‌ ناوچه‌ ئازادكراوه‌كان كاراو چالاك بكاته‌وه‌و خه‌ڵكی ئه‌و ناوچانه‌ش تا ئێستا له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ هیچیان بۆنه‌كراوه‌و باریان قورسه‌و ئه‌وه‌ی داعش داگیری كردو تێكیدا وه‌ك خۆی ماوه‌ته‌وه‌و نۆژن و بینا نه‌كراوه‌و كۆچبه‌ركان نه‌گه‌راونه‌ته‌وه‌ بۆ شارو دێهات و ئاوییه‌كانیان و هه‌لی كاریان بۆ نه‌ره‌خساوه‌و فایه‌ل و دوسییه‌ی هه‌زاران بێسه‌روشوێن و زیندانیانی خه‌ڵكی ناوچه‌كان كه‌ڵه‌كه‌كراوه‌و ده‌ستكاری نه‌كراون.
به‌رامبه‌ر به‌ مه‌ترسییه‌كانی داعش پێویسته‌ به‌ سیسته‌مێكی بته‌وو یه‌كگرتوو له‌ رووی سیاسی وئه‌منی وئابورییه‌و، سنورێك بۆ زۆرانبازی به‌رته‌سكی حزب حزبێنه‌ دابنرێت و بایه‌خ به‌ هاوڵاتیانی ناوچه‌ ئازادكراوه‌كان له‌ داعش بدرێت و چاره‌سه‌ری بۆ دوسییه‌ تایبه‌تییه‌كانیان بدۆزرێته‌وه‌و له‌ رووی ئه‌منییه‌وه‌ پێویست به‌ وریایی ئه‌كات بۆ به‌رنگاربوونه‌ وهێرشكردن بۆ سه‌ر شانه‌ نووستووه‌كانی و تێكدانیان.
پێویسته‌ حكومه‌تی ناوه‌ندو حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌ماهه‌نگی باش بۆ هاوكاری سه‌ربازی و ئه‌منی دروست بكه‌ن و رێگا به‌ داعش نه‌درێت سوود له‌ خاڵه‌ لاوازه‌كانی نێوانیان وه‌ربگرێت.
راونانی یه‌كجاره‌كی رێكخراوی داعشی تیرۆریستی و له‌ناوبردنی به‌ ته‌واوه‌تی شه‌ری هه‌مووانه‌ له‌ ئاستی عێراق وگشت وڵاتان و، پێویسته‌ هه‌رچی توانا هه‌یه‌ له‌ دژی به‌كار بهێنرێت و په‌رده‌ له‌ سه‌ر نه‌خشه‌ گڵاوه‌كانی لاببرێت و بواری پێنه‌درێت پرۆژه‌ چه‌په‌ڵه‌كانی تێبپه‌رێن.
گەندەڵى هەڕەشەیەکى گەورەیە لەسەر عێراق و گروپە چەکدارەکان لەدەرەوەى یاسا کارەکانیان دەکەن و پێویستە حكومه‌تی عێراق چه‌كی میلیشیاكان داماڵێت کۆنتروڵیان بکات.
له‌ 5 ی كانونی دووه‌می (جه‌نیوه‌ری) 2020 به‌رله‌مانی عێراق به‌بێ كوردو سوننه‌كان به‌ فیتی ئێران ده‌نگیاندا بۆ ده‌ركردنی هێزی سه‌ربازی ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانان له‌ عێراق و، له‌مرۆدا حزبه‌ شیعه‌كان گڵۆڵه‌یان كه‌وتوه‌ته‌ لێژی و ترسی داعشیان لێنێشتووه‌ په‌شیمان بوونه‌ته‌وه‌و به‌ ده‌نگی به‌رزو راشكاوانه‌ ئه‌ڵێن ئێمه‌ زۆر پێویستیمان به‌ ئه‌مریكایه‌ له‌ سه‌ر ئاستی ئابووری و ته‌ندروستی و ئه‌منی بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین داعشی تیرۆریستی له‌ناوبه‌رین.
13/5/2020




له‌ مۆریاسه‌وه‌ بۆ پاره‌زان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان
به‌یانی زوو له‌ گه‌ڵ كاك كه‌ریم مۆریایسی گه‌یشتینه‌ مۆریاس و چووینه‌ ماڵی خاڵی كه‌ریم و له‌ پاش نانخواردنی نێوه‌رۆ من و كه‌ریم و كاك جه‌لالی خاڵۆزای پیكه‌وه‌ رۆیشتین بۆ ناو ره‌زو باخه‌كه‌یان له‌ نزیكی دێكه‌و له‌ پاش كاتژمێریك 10 ــ 15 سه‌رباز هاتن و یه‌كسه‌ر به‌ عه‌ره‌بی وتیان یه‌ڵلا بۆ ناو دی و، به‌ كه‌ریم و جه‌لالم وت مه‌شڵه‌ژێن و ئێمه‌ ( من و كه‌ریم) میوانین و هه‌ردوكمان ناسنامه‌ی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی سلێمانیمان پێیه‌و، گه‌یشتینه‌ دێكه‌و له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ خه‌ڵكیان كۆ كرده‌وه‌و موختار چووه‌ پێشه‌وه‌و لێیان پرسی ئایا موخه‌ره‌بین ( تێكده‌ران) مه‌به‌ستیان پێشمه‌رگه‌ بوو هه‌یه‌و، ئه‌فسه‌ره‌كه‌ مرۆڤێكی هێمن و له‌ سه‌رخۆ بوو ته‌ماشایه‌كی كردو وتی بابرۆێن و دێكه‌یان به‌جێهێشت و ئێمه‌ش به‌بێ پرسیار رزگارمان بوو.
شه‌و به‌ جه‌لالمان وت به‌یانی زوو بۆ كوێ برۆێن ؟ جه‌لال له‌ رۆژی دووه‌م به‌یانی زوو له‌ پێش نوێژی به‌یانیان ئێمه‌ی برده‌ ناو ره‌زێك له‌ خۆرهه‌ڵاتی دیكه‌و وتی: لێره‌ بن ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌ هات یێم ئاگادارتان ئه‌كه‌مه‌وه‌و چوو، گه‌رما كه‌مه‌ كه‌مه‌ هه‌ڵكشاو له‌ نیوه‌رۆدا بۆ به‌ ئاگرو ئاوی خواردنه‌وه‌مان نه‌ماو منیش به‌بێ ئاو هه‌ڵناكه‌م و ده‌وروبه‌ری كاتژمێر سێ جه‌ڵال هات و وتی با برۆێنه‌وه‌و هیچ پێشمه‌رگه‌یه‌ك نه‌هاتووه‌و، شه‌و بریارماندا به‌یانی زوو له‌ دێ ده‌رئه‌چین ، هه‌ر وامانكردو، له‌ پێش بانگی به‌یانیان به‌ره‌و دێی قه‌ویله‌ كه‌وتینه‌رێ و، گه‌شتینه‌ ناودی و، كه‌ریم خه‌ڵكی ئه‌ناسی و پرسیاریكرد ئایا پێشمه‌رگه‌ یێته‌ ناودێ ، له‌ وه‌ڵامدا وتیان جاش و سوپا زوو زوو سه‌ردانی دێكه‌مان ئه‌كه‌ن و، دوو پێشمه‌رگه‌ی یه‌كێتی به‌ سه‌ر ئه‌و یاڵه‌وه‌یه‌ پیاوچاكبن زوو برۆن و، ئێمه‌ش به‌ره‌و یاڵ كه‌وتینه‌رێ و، یاڵه‌كه‌ شاخێكی به‌رز بوو هه‌رچۆنێك بێت خۆمان گه‌یانده‌ سه‌ری یاڵ و، كه‌ریم كه‌وته‌ گه‌ران وله‌ دووره‌وه‌ به‌ ئاسپایی به‌ده‌ستراوه‌شان بانگی كردم و گه‌یشتمه‌ لای كه‌ریم و، بینیمان دوو كه‌س چه‌كه‌كانیان به‌ دووری دوو سێ مه‌تر له‌ په‌نابه‌ردیكدا داناوه‌و خه‌وه‌كه‌یان خوش بوو، كه‌ریم زۆر به‌ هێمنی وتی : براده‌رینه‌و له‌پر دوو براده‌ره‌كه‌ هه‌ستان و به‌ شپرزه‌یی ده‌ستییان گه‌یشت به‌ چه‌كه‌كانیان و، به‌ دڵه‌راوكێ وتیان ئێوه‌ كێن و بۆ هاتوون بۆ ئێره‌؟ و، كه‌ریم وتی من خه‌ڵكی مۆریاسم و، له‌ دێی قه‌ویله‌ وتیان برۆن له‌ سه‌ر ئه‌و یاڵه‌ پێشمه‌رگه‌ی لێیه‌و، ئێمه‌ش هاتووین ببین به‌ پێشمه‌رگه‌ و رێمان پیشانبده‌ن و، ئه‌وانیش وتیان ئا له‌م دۆڵه‌وه‌ بچن بۆ پاره‌زان و، له‌وی پێشمه‌رگه‌ وه‌رئه‌گرن.
ئێمه‌ش دووقۆڵی به‌ دۆڵی گه‌ڵاڵ كه‌وتینه‌رێ و، له‌ سه‌ره‌وه‌ تیشكی به‌هێزی هه‌تاوو قژی ئه‌سوتاندو له‌ خواره‌وه‌ش له‌ گه‌رمی دۆڵه‌كه‌ برده‌كان گریانگرتبوو ئاوی خواردنه‌وه‌ش نه‌بوو هه‌رئه‌رۆیشتین دۆڵ كۆتایی نه‌هات و ، پێڵاوێكی توركیم له‌ پێكردبوو گازی له‌ په‌نجه‌كان و پاژنم ئه‌گرت و، له‌ پاش رێكردنێكی زۆر گه‌یشتینه‌ كوێره‌كانێك ئاوه‌كه‌ی دڵۆپ دڵۆپ ئه‌كه‌وته‌ خواره‌وه‌و پربوو له‌ مێشووله‌و مێش و زالوو منیش یه‌كسه‌ر له‌ناو قورو لیتاوه‌كه‌ی راكشام و كه‌وتمه‌ هه‌ڵمژینی ئاوه‌كه‌و كه‌ریم هه‌رچی بانگی كرد ئاوه‌كه‌ پیسه‌و زالوو ئه‌تكوژێت و هه‌وڵیدا نه‌یخۆمه‌وه‌ به‌ڵام بێسوود بوو، له‌ پاش دۆڵی گه‌ڵاڵ نۆره‌ی به‌رزایی و شاخ هات و له‌ یه‌كه‌مین شاخ سه‌ركه‌وتین و دیاربوو شوێنه‌واری دێیه‌كی چۆڵگراوبوو حه‌وزێكی ئاوی لێبوو به‌ جل و پێڵاو وپاره‌و هه‌رچیم پێبوو خۆم هاویشته‌ ناو حه‌وزه‌كه‌ كه‌ریم لای سه‌یر بوو وتی كه‌مێكیتر هه‌تاو نامێنێت و سه‌رمای ئه‌م شاخانه‌ ئه‌تكوژێت وتم : تازه‌ كار له‌ كار ترازاوه‌و، پاشان سه‌ركه‌وتین تا كه‌یشتینه‌ كه‌پرێكی بچوك كچێك و خاڵو تالیبیی باوكی لێبوو له‌ گه‌ڵ رأنیكی مه‌رو بزن و سلاومانكردو ئاگرێكی كه‌مگریان كرده‌وه‌و خاڵۆ تالیب وتی له‌ ترسی سپا ناوێرێن ئاگری گه‌وره‌ بكه‌ێنه‌وه‌و ئێواره‌ نانمانخواردو به‌بێ پێخه‌ف خه‌وتین و من له‌ تاوی سه‌رما تا رۆژ بووه‌و چه‌قه‌ی دانم هه‌راسانیكردم و، نان وچامان خواردو شاخ به‌ شاخ تا سه‌ركه‌وتین و له‌ دواییدا شۆر بوینه‌وه‌ بۆ ناو دێی ره‌زڵه‌ و، لای حه‌وزه‌ ئاوه‌كه‌ی پێنج شه‌ش پێشمه‌رگه‌ی لێبوو، یه‌كێكیان بانگیكردم و منیش لێی نزیك بوومه‌وه‌و پرسی ناوت چییه‌ ؟ بۆچی هاتوویت ؟ نیازت چییه‌؟و منیش بۆم هات وتم ئێمه‌ نامه‌مان پێیه‌ بۆ براده‌رانی پاره‌زان و ئه‌بین به‌ پێشمه‌رگه‌و ئه‌وان بۆیان هه‌یه‌ ئه‌م پرسیارانه‌ بكه‌ن و، كابرا زیتبووه‌وه‌و به‌ تووره‌ییه‌وه‌ ویستی درێژه‌ی پێبدات و كه‌ریم وتی ئه‌و پیاوه‌ له‌ حزبێكی تره‌و هاتووه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌و كابرا هاواریكردو وتی تۆ كێێت وله‌ كام حزبێت، یه‌كێك له‌ ته‌نیشتی دانشتبوو وتی وازیان لێبینه‌ با برۆن و، ئه‌مه‌ یه‌كه‌مین جاره‌ دوای به‌عسییه‌كان به‌م شێوه‌یه‌ ره‌فتارم له‌ گه‌ڵدا بكات و كارا هێمن بووه‌وه‌و ئیمه‌ش به‌رده‌وامبووین له‌ رێكردن تا گه‌یشتینه‌ پاره‌زان دێیه‌كی جوان و قه‌شه‌نگ و رازاوه‌و خه‌ڵكه‌كه‌ی ده‌م به‌ پێكه‌نین بوو پێشوازییان لێكردین و فه‌رمو فه‌رمو چووینه‌ ماڵ كاكه‌ حه‌مه‌ جه‌زای قاینه‌جه‌یی و من مامه‌وه‌و چه‌كیاندا به‌ كه‌ریم و خواحافیزی لێكردم و چوو، له‌ به‌ر چاش و سوپا به‌یانیان زوو چه‌كداره‌كان و خه‌ڵكی هه‌ڵاتوو له‌ سوپای عێراق له‌ دێ ئه‌چوونه‌ ده‌ره‌وه تا ده‌وروبه‌ری ‌ نێوه‌روو ئه‌گه‌رانه‌وه‌ و منیش له‌ گه‌لیاندا ئه‌رۆیشتم و سێ رۆژ له‌وی مامه‌وه‌. { ماویه‌تی}.

10/5/2020
تێبینی : به‌ داوای لێبوردن له‌ نووسینه‌كه‌ی پێشتر به‌ناونیشانی : له‌ کارگەی چنینی کورانی ھەولێر بۆ په‌روه‌رده‌ی سلێمانی وتوومه‌ له‌ ناوه‌راستی مانگه‌ ته‌موز گه‌رامه‌وه‌ سلێمانی و راستییه‌كه‌ی سه‌ره‌تای مانگی ته‌موز گه‌رامه‌وه‌.




رۆژی سه‌ركه‌وتن به‌ سه‌ر بیری بۆگه‌نی هێتله‌ردا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

روسیاو وڵاتانی یه‌كێتی سۆڤێتی جاران و حزبه‌ شیوعییه‌كان و هێزه‌ چه‌په‌كان وهه‌موو پێشكه‌وتوخوازانی دونیا هه‌موو ساڵێك به‌بۆنه‌ی 9 ئایار { مای} ئاهه‌نگ ئه‌گێرن وئه‌م رۆژه‌ پیرۆزه‌ رۆژی سه‌ركه‌وتنه‌ به‌ سه‌ر نازییه‌تی ئه‌ڵمانیاو فاشیزمداو له‌مرۆژه‌دا له‌ ساڵی 1945 سوپای سوورو گه‌لانی یه‌كێتی شۆره‌وی جاران و هه‌زاران تێكۆشه‌ری وڵاتان توانیان شكست به‌ نازییه‌ت بێنن له‌ پێناو ئازادكردنی گه‌لانی دونیا له‌ ژێر چنگی نازیزمه‌ ئه‌ڵمانییه‌كان و جێی ئاماژه‌یه‌ به‌ هۆی ئه‌و شه‌ره‌ چه‌په‌ڵه‌وه‌ زیاتر له‌ ــ 50 ــ ملیۆن كه‌س له‌ناو چوون.
ئایدیۆلۆژیای فاشیزم بریتیه‌ له‌ گشتگه‌رایی‌ واته سه‌رۆك یان پارتێكی سیاسی هه‌موو مافێكی هه‌بێت ده‌ست بگرێت به‌ سه‌ر هه‌موو جومگه‌كانی وڵات، به‌سه‌ر‌ خه‌ڵك و هه‌موو داموده‌زگاكان و میدیاكان و ، خه‌ڵك به‌ كوێله‌ بزانێت و، بۆ خزمه‌تی به‌رژه‌وه‌ندی خودی خۆی به‌كاریان بێنێت و، ماف و ئازادییان لێ زه‌وت بكات و، نابێت كه‌س ئازادو خاوه‌ن مولك بێت و، نازییه‌تیش بانگی توندوتیژی دژ به‌ باوو نه‌ریته‌كانی ئه‌ڵمانیای به‌رز كردووه‌ و، فاشیزم و نازیزم سه‌رۆكیان به‌ (په‌رستگارو موقه‌ده‌س) ناسیوه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك ده‌سه‌ڵاتی به‌ سه‌ر هه‌موو لایه‌كدا هه‌بێت.
پارتی كرێكارانی نه‌ته‌وه‌یی سۆشیالیست ’’ پارتی نازییه‌كان’’ بزوتنه‌وه‌یه‌كی توندره‌وی سه‌رلێشێواوی سه‌ركێش دژ به‌ دیموكراتییه‌ت و شیوعییه‌ت بوو، له‌ ئه‌ڵمانیا له‌ پاش جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م دروست بوو، ئه‌م پارته‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌دۆله‌ف هیتله‌ر له‌ ساڵی 1933 ده‌ستی به‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی وڵاتی ئه‌ڵمانیا گرت وه‌ك رژێمێكی دیكتاتۆری سه‌ركوتكه‌ر ره‌فتاری كردو، هێتله‌رو یاوه‌ره‌كانی پرۆسه‌ی چه‌په‌ڵی جینۆساید (هۆلۆكۆست) یان ده‌رحه‌ق 5 هه‌زار جوله‌كه‌ به‌ سوتاندنیان به‌ ئاگری ته‌نور ئه‌نجامدا، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستان زیاتر له‌ 6 ملیۆن غه‌جه‌ر (كاولی) و كورته‌ باڵاو كه‌مئه‌ندامان و نه‌خۆش وكه‌سانی ساده‌یان له‌ناوبردو، تا ئه‌مرۆش ئه‌و بیروباوه‌ره ‌قیزوه‌نه‌ له‌لای حزبه‌ نه‌ته‌وه‌په‌رسته‌ راستره‌وه‌كان و گروپه‌كانی دژ به‌ شیوعییه‌ت و چه‌پگه‌را ماوه‌.
جه‌نگی دووه‌می جیهانی له‌ 1 ی ئه‌یلولی {سیبته‌مبه‌ر} ساڵی 1939 ده‌ستیپێكرد كاتێك ئه‌ڵمانیای نازی هێرشی كرده‌ سه‌ر پۆڵه‌نداو، هاوكات ئه‌م وڵاتانه‌ فه‌ره‌نسا، پۆڵه‌ندا، بریتانیای مه‌زن و وڵاتانی كۆمنویلس بریتانی هاوپه‌یمانییه‌كیان دامه‌زراندو جه‌نگیان دژ به‌ ئه‌ڵمانیا راگه‌یاندو ، له‌ ساڵی 1941 ئه‌مریكا په‌یوه‌ندی به‌ وڵاتانی هاوپه‌یمان كردو، له‌و كاته‌دا هیتله‌ر وتی: هه‌موو كاروكرده‌وه‌مان ئاراسته‌ی رۆسیایه‌ { یه‌كێتی سۆڤێت} ، ئه‌گه‌ر وڵاتانی رۆژئاوا گێل و ده‌به‌نگ بن و، هه‌ست به‌ كارو پلانی ئێمه‌ نه‌كه‌ن، ئه‌وا له‌ گه‌ڵ روسدا نه‌رم و نیان ئه‌نوێنم رۆژئاوا له‌ ناو ئه‌به‌م و ته‌ختی ئه‌كه‌م و، پاشان هه‌رچی هێزو توانا هه‌یه‌ له‌ دژی یه‌كێتی شۆره‌وی به‌كار ئه‌هێنم و، ئه‌بێ خاكی نوێ له‌ رۆژهه‌ڵاتی ئه‌ورۆپاو روسیا بدۆزینه‌وه‌و، ئه‌وه‌ پێویستییه‌كی گرنگه‌ بۆ ئه‌ڵمانیاو, ئه‌بێ ره‌گه‌زی ئه‌ڵمانی و ره‌گه‌زی سپی زاڵ بێت به‌ سه‌ر ره‌گه‌زه‌كانی ترو، ئه‌بێ دانیشتوانی روسیا به‌ره‌و ناوچه‌كانی سیبیریا برۆن و، ئه‌وانه‌یان باشن بمێننه‌وه‌و، به‌ توبزی كاریان پێ بكه‌ن و، خودی هیتله‌ر وه‌سفی جه‌نگی نیوان ئه‌ڵمانیا و شۆره‌وی كردو وتی: جه‌نگی له‌ناوبردنه‌ له‌ رووی نه‌ژادی و ئایدلۆجیاوه‌و، ئه‌بێ ئه‌ڵمانیا خاوه‌ن بریار بێت و، هیتله‌ر له‌و باوه‌ره‌دا‌ بوو یه‌كێتی شۆره‌وی له‌ رووی سه‌ربازییه‌وه‌ هیچ نییه‌و بێ بایه‌خه‌و، ناتوانێت به‌رامبه‌ر به‌ سوپای ئه‌ڵمانیا بجه‌نگێت و، وتی ئه‌توانین له‌ پاش زه‌نجیره‌یه‌ك پرۆسه‌ی سه‌ربازی به‌ ئاسانی خاكی شۆره‌وی به‌ تایبه‌ت خاكی روسیا داگیر بكه‌ێن و، هه‌ر ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ بوو پاڵی به‌ هیتله‌ری نازییه‌وه‌نا له‌ رۆژی 3 ی تشرینی یه‌كه‌م {ئه‌كتۆبه‌ر} ساڵی 1941 فه‌رمانی هه‌ڵگیرسانی جه‌نگ له‌ دژی شۆره‌وی داو، ئه‌وه‌ بوو روسیا چووه‌ ناو وڵاتانی هاوپه‌یمان.
به‌ڵێ ، ئامانجی هتله‌ر له‌ جه‌نگه‌ گڵاوه‌كه‌ی داگیركردنی یه‌كێتی سۆڤێت و جیهان بوو‌ بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستبگرێت به‌ سه‌ر سامانی گه‌لان و، ئه‌و توانی له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا ئه‌ورروپا به‌بێ به‌رنگاربوونه‌وه‌ ‌داگیر بكات و، كاتێك هتله‌ری فاشیست هێرشیكرده‌ سه‌ر ئه‌وروپا سه‌ره‌تای ده‌ستپێكردنی جه‌نگی جیهانی دووه‌م بوو ‌.
شه‌ر له‌ هه‌موولایه‌ك سه‌ریهه‌ڵداو كوشتن و خوێنرشتن هه‌ره‌شه‌ی له‌ ژیانی خه‌ڵك ئه‌كردو نموونه‌ی‌ ئه‌و شه‌رانه‌ زۆرن به‌ڵام گه‌وره‌ترینیان پێش هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی جیهانی دووه‌م به‌ دوو ساڵ ئه‌وه‌ بوو له‌ رۆژی 7 ی ته‌موز (جولی) 1937 بۆ جاری دووه‌م چاپۆن جه‌نگێكی ناره‌وای به‌ سه‌ر چیندا سه‌پاندو چین داوای یارمه‌تیكرد له‌ وڵاتان دژ به‌ ئیمبراتۆرییه‌تی جاپۆن و ، وڵاتانی سه‌رمایه‌داری هیچیان نه‌كردو ته‌نها یه‌كێتی سۆڤێت یارمه‌تییه‌كی زۆری به‌خشییه‌ گه‌لی چین، یارمه‌تی ئابووری و سه‌ربازی و ناردنی پبسپۆری سه‌ربازی و جه‌نگاوه‌ر له‌ گه‌ل سوپای چین پێكه‌وه‌ دژی جاپۆن شه‌ر بكه‌ن و، له‌و باره‌یه‌وه‌ سه‌ركرده‌ی چین ماوتسی تۆنگ جه‌ختی له‌ سه‌ر ئه‌وه‌‌ كرده‌وه‌‌ كه‌ چین سه‌نگ وشوێنی تایبه‌تی هه‌یه‌ وه‌ك وڵاتێكی گه‌وره‌ له هاوپه‌یمانی دژ به‌ فاشییه‌ت و نازییه‌ت و ئیمپراتۆرییه‌ت و یه‌كێكه‌ له‌و چوار وڵاته‌ سه‌ره‌كییه‌ رۆڵی به‌رچاوی هه‌بووه‌ بۆ له‌ناوبردنی فاشیزم.
‌له‌ مانگی نیسانی (ئه‌پریڵ) ساڵی 1941 سوپای سور ئاماده‌یی بۆ جه‌نگ له‌گه‌ڵ هێتله‌ردا ده‌ربری وله‌ مانگی ئایار (مایۆ) له‌ كۆبوونه‌وه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی حزبی شیوعی سۆڤێت ستالین وتی بارودۆخه‌كه‌ ترسناكه‌و له‌وانه‌یه‌ ئه‌ڵمانیا هێرش بكاته‌ سه‌ر یه‌كێتی سۆڤێت و، هێرشه‌كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌مریكاو بریتانیا پیشتگیری لێئه‌كرێت و، وا ئه‌زانن ئه‌ڵمانیا هێزیكی سه‌ره‌كییه‌ و ئه‌توانیت یه‌كێتی سۆڤیت و بزوتنه‌وه‌ی دیموكراسی له‌ جیهاندا تێكوپێك بدات
یه‌كێتی سۆڤێت پێشنیاریكرد هاوپه‌یمانییه‌ك دژ به‌ ئه‌ڵمانیا له‌ یه‌كێتی سۆڤێت و بریتانیاو فه‌وانسا پێكبێت و، پیشنیاره‌كه‌ پشتگۆی خراو، یه‌كێتی سۆڤێتیان به‌ دوژمنی سه‌ره‌كی ناساندو و، وتیان ئه‌توانرێت له‌ گه‌ڵ هتله‌ر رێكبكه‌وین و ساڵی 1938 رێكه‌وتننامه‌یه‌ك له‌ نێوان ئه‌ڵمانیاو بریتانیاو ئیتالیاو فه‌رانسا پێكهات و، ‌ سه‌رمایه‌ی گه‌وره‌ی رۆژئاوای ئیمپیریالیزم ( له‌ ئه‌مریكا، بریتانیا و فه‌رانسا) یارمه‌تیده‌رو هاوپه‌یمان بوون له‌ گه‌ڵ نازییه‌تی ئه‌ڵمانیا و هیتله‌ر له‌ پێناو لاوازكردن و تێكدانی یه‌كێتی سۆڤێت و هه‌روا هاندان و پاڵنان به‌ هیتله‌ر بۆ راگه‌یاندنی جه‌نگ له‌ دژی یه‌كێتی سۆڤێت و له‌ناوبردنی و، فه‌رانساو و بریتانیاو ئه‌مریكا له‌و باوه‌ره‌دابوون سوپای ئه‌ڵمانیا له‌ پێش ساڵی 1941 سیسته‌می ئیشتراكییه‌ت له‌ یه‌كێتی سۆڤێت هه‌ڵئه‌ته‌كێنێت و له‌ ناوی ئه‌بات.
حزبی كرێكارانی نه‌ته‌وه‌یی سۆشیالیستی ئه‌ڵمانیا له پێش هه‌موو كاریكیان سه‌ندیكای كرێكارانیان له‌ ناوبردو له‌كاریانخست و مانگرتنیان قه‌ده‌غه‌ كردو، له‌ پاش 20 ی ته‌موزی 1944 گرتن و كوشتن په‌ره‌ی سه‌ندو، پۆلیسی ئه‌ڵمانیا (گوستاڤۆ) به‌ فه‌رمانده‌یی(هێنریچ هیملێر) پیاوه‌ درنده‌كه‌ی هیتله‌ر گورزی كوشنده‌ی له‌ حزبه‌ لیبراڵ و سۆسیالیست و شیوعییه‌كان وه‌شاند‌و، حزبی نازی به‌ ته‌واوه‌تی ده‌ستی واڵا بوو به‌ سه‌ر دادگاو شاره‌وانییه‌كان و گشت رێكخراوه‌ مه‌ده‌نییه‌كان و, هه‌رچی جومگه‌كانی حوكم هه‌یه له لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ قۆرغ كران‌ و، له‌ لایه‌ن وه‌زیری راگه‌یاندنی سیاسی هێتله‌ره‌وه‌ پاوڵ گۆێبێلز ده‌ربرینی راووپۆچوون و ره‌خنه قه‌ده‌غه كراو به بڤه‌ ناو ئه‌براو، هه‌ركه‌سێك به‌ پێچه‌وانه‌ی خواستی هیتله‌رو نازییه‌كان بێت له‌ناو ئه‌برێن و، هه‌موو ئاخافتن و پرۆپاگه‌نده‌كان پێویسته‌ له‌ خزمه‌تی ئه‌دۆله‌ف هێتله‌ر بێت و، له‌ هێتله‌ره‌وه‌ وه‌زیره‌كان فێری چۆنیێتی داپڵۆسین و كپكردنی جۆش و خرۆش وحماسه‌تی جه‌ماوه‌ری راپه‌ریو دژ به‌ خواسته‌كانی هیتله‌رییه‌ت ئه‌بن. له‌م رۆژانه‌دا رێكخراوو وبزوتنه‌وه‌ی نوێ به‌ناو نازییه‌تی نوێیه‌وه‌ سه‌رهه‌ڵئه‌دن و، به‌ربه‌ره‌كانی نازییه‌ت و فاشییه‌ت به‌ هه‌ڵه‌یه‌كی مێژووی گه‌وره‌ ناو ئه‌به‌ن و، سه‌باره‌ت به‌ راستییه‌ مێژووییه‌كان ئه‌مریكاو هه‌ندێ له‌ وڵاتاتی ئه‌وروپی ئه‌یانه‌وێت له‌ رۆڵی یه‌كێتی سۆڤێتی جاران له‌ سه‌ركه‌وتن به‌ سه‌ر نازییه‌تی ئه‌ڵمانیا كه‌مبكه‌نه‌وه‌و به‌ڵام هه‌موو دێكۆمێنته‌ مێژووییه‌كان چه‌خت له‌وه‌ ئه‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌یسه‌لمێنن‌ كه‌ یه‌كێتی سۆڤێت رۆڵێكی كارامه‌و دیاری هه‌بووه‌ له‌ ناوبردنی هیتله‌رو ئه‌و جه‌نگه‌ درندانه‌ چه‌په‌له‌ كه‌ به‌ گه‌وره‌ترین جه‌نگی مێژووییه‌ له‌ خوێنرشتن وكاولكردن له‌ جیهانداو ، له‌ هه‌ندێ وڵاتانی ئه‌وروپای رۆژئاوا به‌ ئه‌نقه‌ست مێژوو به‌ شێوه‌یه‌كی چه‌وت ئه‌نووسنه‌وه‌و، هه‌وڵئه‌ده‌ن راستییه‌كان وه‌لا بخه‌ن و، شیوعییه‌ت و فاشییه‌ت له‌ یه‌ك پله‌ دائه‌نێن و، ئه‌وه‌ش ئه‌خلاق و موراڵی دوژمنكارانه‌یه.‌ له‌ 9 ی ئایاری ساڵی 1945 سوپای سووری یه‌كێتی سۆڤێت به‌ سه‌ركردایه‌تی فه‌رمانده‌ی قاره‌مان ژوكۆڤ* له‌ ژێر رێنمایه‌كانی حزبی شیوعی هێزه‌كانی ئه‌ڵمانیای راماڵی و راوی نا تا گه‌یشتنه‌ ناو په‌رله‌مانی ئه‌ڵمانیا (رایچستاگ) له‌ به‌رلینی پایته‌ختی ئه‌ڵمانیاو، ئه‌و رۆژه‌ به‌ رۆژی سه‌ركه‌وتن به‌ سه‌ر نازییه‌تی هیتله‌رو وفاشییه‌تی مۆسۆلینی دا ئه‌نرێت و هه‌موو سالێك له‌ روسیا به‌ گشتی و، له گۆره‌پانی‌ سوور له‌ مۆسكۆی پایته‌خت به‌ تایبه‌تی و، وڵاتانی سۆڤێتی جاران ئاهه‌نگی شایسته‌ به‌و بۆنه‌ پیرۆزه‌وه‌ به‌رێوه‌ ئه‌چێت و، جاران گه‌وره‌ به‌رپرسانی یه‌كێتی سۆڤیت له‌ سه‌ر سه‌كۆیی تایبه‌تی له‌ سه‌ر ئارامگای لێنین له‌ گۆره‌پانی سور وتاریان ئه‌خوێنده‌وه‌و باسی خۆراگری گه‌ل و قاره‌مانێنی سوپاو لیواكانی به‌رگری میللی ئه‌كرا
نمایشی سه‌ربازی گه‌وره‌ له‌ رۆژانی یه‌كێتی سۆڤێت ته‌نها پرۆپاگه‌نده‌ نه‌بوو بۆ شیوعییه‌ت و ئامانجی سه‌ره‌كی ده‌رخستنی سه‌ركه‌وتنی یه‌كێتی سۆڤێت و خواست و ئاره‌زووی سروشتی هاوڵاتیان بوو.
به‌ هۆی ژاكاندنی*** ئیتنی وكۆمه‌ڵایه‌تی كۆمه‌ڵگه‌ی روسیاو ناخۆشییه‌ ئازاربه‌خه‌شه‌كانی و له‌ ده‌ستدانی ده‌سه‌ڵاته‌كانی سۆڤێت و مه‌ترسی توندوتیژی، ئه‌مانه‌ ئه‌وه‌ ئه‌گه‌یێنن كه‌ رۆژی سه‌ركه‌وتن ئامرازێكی سه‌ركه‌وتووه‌و ئه‌توانرێت له‌ سیاسه‌تیشدا به‌كار بێت.
8/5/2020
تێبینی :
Национал-социалистическая немецкая рабочая партия* پارتی سوشیالیستی نیشتمانی كرێكاران.
• *گیۆرگی كۆنستانتینوڤیچ ژوكۆڤ Константи́нович Жу́ков : Гео́ргий 1 ی كانونی یه‌كه‌م ( دیسه‌مبه‌ر ساڵی 1896 ــ 18 حوزه‌یران ( جونى) 1974 Этнический и социальный разрыв нынешнего российского* * ئیتنی وكومه‌ڵایه‌تی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێستای رۆسیا




زینی وه‌رتێ و گه‌مه‌ چه‌په‌ڵه‌كانی توركیای داگیركه‌ر … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

چه‌ندین ساڵه‌ توركیا له‌ هه‌وڵدانه‌ بۆ زیندوكردنه‌وه‌ی خه‌لافه‌تی عوسمانیلییه‌كان و بووه‌ته‌ وڵاتێكی داگیركه‌رو نموونه‌ش زۆرن و له‌ سه‌ره‌تادا به‌ داگیركردنی قوبرس ده‌ستپێكردو له‌ پاشان خه‌ڵكی باكوری كوردستانی قه‌لاچو كردو ئینجا عه‌فرین و سه‌ری كانی وشارو شارۆچكه‌كانی رۆژئاواو روبه‌رێكی فراوان له‌ خاكی باشوری داگیركردو رژێمه‌ سه‌ركوتكه‌رو ره‌گه‌زپه‌رسته‌كه‌ی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان به‌وانه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌و له‌ هه‌موولایه‌ك هه‌وڵی داگیركردنی زۆرتره‌و هەوڵئه‌دات باشوور و ڕۆژئاوای كوردستان به‌ ته‌واوه‌تی داگیر بكات و به‌ناوی پاراستنی خاكه‌كه‌ی هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو سنوورەكانی خۆی بباتەوە كاتی جەنگی یەكەمی جیهانی و له‌وه‌ش زیاتر چاوی له‌ سه‌ر داگیركردنی موسڵ و كه‌ركوكه‌.
بۆردوومانکردنی ناوچە سنوریەکانی باشوری کوردستان لە لایەن فرۆکە جەنگییەکان و تۆپخانەکانی تورکیای دوژمن لە ناو خاکی کوردستان بێ رێزی و سوکایەتییە بە گەل و نیشتمان و، ھەرلایەنێک ڕێگە بەو بۆردومانکردنە بدات ئەوە بێشک خیانەتێکی نەتەوەییە و جێی ریسواو شەرمەزارییە و، لە راستیدا بەردەوامی ئەو بۆردوومانانە بە ھەموو شێوەیەکانی کارێکی نارەوا و نامرۆڤانەیە و ئاسایشی وڵات و خەڵکی گوندەکانی خستوەتە مەترسییەوە بە جۆرێک ناتوانن لە شوێن و زێدی باوباپیرانی خۆیان بە ئارامی بژێن و، ئازادانە بەردەوام بن لە کاری رۆۆژانەیان ‌وەک: کشتوکاڵی و بەخێوکردنی ئاژەڵ و ھەنگ و بایخدان بە باخ و رەزەکانیان.
له‌ سه‌ره‌تای مانگی نیسانی ئه‌مساڵ له‌پر ناوی زینی وه‌رتێ بوو به‌ جێی باسكردن وه‌ك رووداوێكی گرنگ و، بووه‌ هۆێ گرژی و ئاڵۆزی له‌ نیوان پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و هه‌ردولا هێزیان بۆ ناوچه‌كه‌ جولاندو، حكومه‌تی كوردستان ئه‌ڵێت بۆ ریگری له‌ په‌تای كۆرۆنا هێزمان ناردووه‌و ئه‌مه‌ش راست نییه‌‌ چونكه‌ زینی وه‌رتێ نزیكه‌ی‌ 50 ــ 70 كێلۆمه‌تر له‌ سنوری ئێران دووره‌و كه‌س به‌و لێدوانه‌ی حكومه‌ت باوه‌ر ناكات و، خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ باسی ئه‌وه‌ ئه‌كه‌ن كه‌ كه‌سانێكی بێگانه‌ بینراون ئامێرو كه‌ره‌سه‌ته‌ی سیخوری هه‌واڵگیریان پێ بووه‌ وه‌ك : ده‌زگای په‌یوه‌ندی و بێته‌ل و كامێراو دووربین و شتی ترو هه‌ندی كه‌س ئه‌ڵێن بێگانه‌كان به‌ زمانی توركی قسه‌یان كردووه‌.
له‌ نووسینێكی پێشتر ئاماژه‌م به‌وه‌داوه‌ : تورکیا بەھۆی داگیرکردنی چەندین ناوچەی باشووری کوردستانی بووەتە خاوەن دەسەڵات و سەربەستانە ھاتووچۆ ئەکات و، سیخورەکانی لەناو خاکی کوردستان بڵاوکردووەتەوەو، پەیوەندی تورکیاو ھەرێمی کوردستان لە خزمەتی تاقمی ئەردۆگانی تیرۆریست و ئاگپارتییەو، بە پێی بەرپرسانی تورکیاو کوردستان پەیوەندیی تورکیا لەگەڵ ھەرێمی کوردستان، پەیوەندی غازو نەوتەو، ھیچ ‌پەیوەندییەکی بە سەربەخۆیی کوردستان نییە وەک بانگەشەی بۆ ئەکەن و، راستییەکەی ئەوەیە ڕوسیا غاز لە تورکیا ئەبرێت و، ئەوانیش لە ھەرێمی کوردستان بە مفت و ھەرزان وەریئەگرن، ھەروەک چۆن نەوتی ھەرێمیشیان بە تاڵان وەرگرتوە، شایانی وەبیرھێنانەوەیە پێشتر ( بەرپرسانی پارتی دیموکراتی کوردستان له‌ سه‌ر زاری كه‌مال كه‌ركوكی ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی باسیان لەوە کردووە کە تورکیا یارمەتیی ھەرێم ئەدات بۆسەربەخۆیی ! ).
سوپای توركیا لەهەردوو پارێزگای هەولێر و دهۆك بە قووڵی 30 ــ 35 كیلۆمەتر هاتووەتە ناو خاكی هەرێمی كوردستانەوەو ، ژمارەی ئەو یەكە توركیانەی لەو ناوچانە وه‌ك زانراوه‌ ئه‌گاته‌ 19 یەكە لەگەڵ كەلوپەل و تفاقی سه‌ربازی مۆدێرن له‌ تانك وتۆپی جۆراوجۆرو دۆشكاو له‌ هه‌ندی ناوچه‌ش سەكۆی نیشتنەوەی هێلیكۆپتەر هه‌یه‌.
ئه‌مه‌ یه‌كه‌م جار نییه ئاڵۆزی و گرژی ئه‌كه‌وێته‌ نێوان‌ یه‌كێتی و پارتی و، هه‌ردولا ده‌ستی باڵایان هه‌بووه‌ له‌ كوشتنی یه‌كترو، تاوانبارن به‌ كوشتنی پێشمه‌رگه‌و رۆڵه‌كانی گه‌ل له‌ پێناو به‌هێزگردنی ده‌سه‌ڵاتی بنه‌ماڵه‌ی بارزانی و تاڵه‌بانی و هیچی ترو ، شێوازی مامەڵەكردنی دەزگاكانی راگەیاندنی هەردوو حیزب لەگەڵ رووداوەكاندا زبرو ئاگرینه‌و چاندنی رق و كینه‌یه‌و، ده‌ستی باڵایان له‌ تۆمەت بەخشینەوە و ناوزراندنی یه‌كتر هه‌یه‌و ، له دزینی‌ نه‌وت و غازو دابشكردنی سامانی هه‌رێمی كوردستان به‌شدارن وه‌ك خۆیان ئه‌ڵێن : ئێمه‌ شه‌ریكین و دوو هاوپه‌یمانی ستراتیجین به‌بێ یه‌كتر ناتوانین وڵات به‌رێوه‌به‌رین به‌ڵام چۆن به‌رێوه‌بردنێك ، كه‌ڵه‌كه‌كردنی قه‌یرانه‌كان و له‌ ماوه‌ی 28 ساڵ نه‌یانتوانی كاره‌باو ئاوی خواردنه‌وه‌ی پاك و شایسته‌ بۆ خه‌ڵك دابین بكه‌ن و مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و مامۆستایان و كرێكاران بده‌ن و، هه‌ردوولا بوونه‌ته‌ ده‌ستكه‌لاو كرێگرته‌ی وڵاتانی ده‌وروبه‌ر به‌تایبت توركیاو ئێران
بۆ وه‌بیرهێنانه‌وه‌ جارێكیان لەپەرلەمانی كوردستان سه‌رۆوكی پێشووی هه‌رێمی كوردستان مه‌سعود بارزانی وتی : من‌و مام جه‌ڵال تاڵەبانی لەشەڕی براكوژیدا بێ‌ گوناهین و ، ئەگەر هه‌ردووكمان دادگایی بكرێین، رەنگە من‌و ئەو بێ‌ گوناه بین، هەرچەندە شەرمەزارییە كە لەبەرپرسیاریەتی هەڵبێین، بەڵام ئیدی توشی ئەو روداوە بوین‌و پێویستە لێكۆڵینەوەی تیا بكرێت، بەهەر حاڵ وانەیەكی باش بوو بۆ ئێمە ، به‌ڵی ئه‌وان بێ گوناهن، پێشمه‌رگه‌ی هه‌ردوولا بوونه‌ قوربانی و هه‌زارانی تریش سه‌قه‌ت و بێ سه‌رو شوێنن و، له‌مرۆشدا كورو ئامۆزاكانیان نیازیان گه‌رمكردنی یارییه‌ قیزه‌وه‌نه‌كه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی خوێنی زیاتر برژێت و ، جێی خۆشحاڵییه‌ پێشمه‌رگه‌ی هه‌ردوولا رازی نین به‌ شه‌ری ناوخۆ هه‌رچه‌نده‌ حوڵاندنی هێز بۆ زینی وه‌رتێ گرژی و دڵه‌راوكێی دروستكردووه‌و، ‌ ئەوەش كاردانەوەی جۆراوجۆری لێكەوتووەتەوه‌و، خه‌ڵكی وه‌رتێ و دۆڵی شاورێ داوا ئه‌كه‌ن به‌رژه‌وه‌ندییه‌ باڵاكانی كوردستان له‌ به‌رچاو بگرن و، هه‌روا رێگه‌ له‌ پلان و خه‌ونی دوژمنان و داگیركه‌رانی كوردستان بگرن و به‌ زووترین كات هه‌ردولا هێزه‌كانیان له‌ زینی وه‌رتێ بكشێنه‌وه‌.
ماوه‌یه‌كه‌ بۆدوومانی فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی توركیا چرتر بووه‌ته‌وه‌و پشت به‌ فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وان وچاوساخ و سیخوره‌كانی له‌ناو كوردستان ئه‌به‌ستێت و، له‌ رێی هێزی تۆپخانه‌كانییه‌وه‌ جاروبار خاكی كوردستان ئه‌كوتێت و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌و، په‌یتا په‌یتا هێز ئه‌هێنێت بۆ ناو قوڵایی خاكی كوردستان و، دیاره‌ هاتن و هێنانی هه‌ر هێزێكی بێگانه‌ بۆ ناو خاكی كوردستان كارێكی باش و راست نیه‌و، لێره‌دا ده‌رئه‌كه‌وێت كه‌ توركیا دوژمنایه‌تی كورد له‌ باكورو له‌ باشورو شوێنه‌كانی تر ئه‌كات و ، له ‌ئێستادا توركیا به‌شێوه‌یه‌كی جیاوازتر له‌ ڕابردوو به‌ ئاشكرا هاتووه‌ته‌ نێو قوڵایی خاكی هه‌رێمی كوردستان و ڕۆژانه‌ هاوڵاتیان به‌ئاسانی ئه‌‌توانن سه‌ربازانی توركیا و جموجوڵه‌كانیان ببینن، له‌به‌رامبه‌ریشدا حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی عێراق بێده‌نگییان له‌ئاست له‌شكركێشیی و بۆردوومانه‌كانی توركیا هه‌ڵبژاردووه‌.
هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان لە هاتنە كایەی ئەم بارودۆخە نەخوازراوه‌ی زینی وه‌رتێ نیگەرانن‌ بۆیه‌ پێویسته‌ به‌ زووترین كات كێشه‌كان به‌ دانوستان و دیالۆگ و گفتوگۆ چاره‌سه‌ر بكرێن و، رێگا نه‌درێت گرژی و ئاڵۆزییه‌كانی ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌ ته‌شه‌نه‌ بكات و، ئه‌بێت پارتی و یه‌كێتی دوور له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ته‌سكی حزبایه‌تی كاربكه‌ن له‌ پێناو ئاینده‌ی گه‌ڵی كوردستان و، هه‌وڵ بده‌ن له‌ گه‌ڵ حزبه‌كانی تری كوردستان و گه‌لی كوردستان بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگاچاره‌یه‌ك بۆ قه‌یرانه‌كانی كوردستان و نه‌هێشتنی بارگرژی زینی وه‌رتێ.
3/5/2020




توندره‌وێكی ریزه‌كانی نازییه‌ت ئه‌بێته‌ چالاكه‌وانێكی چالاك … ئاماده‌كردنی: ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

باتریك ئه‌سپلوند Patrik Asplund له‌ تافی لاویدا به‌ هۆی گۆرانی ومیوزكی هانده‌رو وروژێنه‌ر چووه‌ ناو رێكخراوه‌ راستره‌وه‌ نازییه‌كان وجولانه‌وه‌ی ره‌گه‌زپه‌رستی به‌ڵام لێره‌دا باسی ئه‌وه‌ ئه‌كه‌ین چۆنچۆنی وازی له‌ نازییه‌ت هێناو بیروباوه‌ری گۆراو بۆ به‌ هه‌ڵگری بیروباوه‌ری هاوكاری و یارمه‌تیدانی كه‌سانی تر.
پاتریك ئه‌سپلوند ئه‌ڵێت :ئه‌توانم بڵێم بزوتنه‌وه‌كانی نازییه‌ت له‌ سوید به‌ هۆی گۆرانی و میوزیكه‌وه‌ سه‌ری هه‌ڵداو، له‌ سه‌ره‌تادا هه‌ندێ كه‌س له‌ ئینگیلته‌را گۆرانی ره‌گه‌زپه‌رستانه‌یان بڵاوكرده‌وه‌و تیمێكی میوزیك به‌ ناوی سكرودرێڤه‌ر Skrewdriver musik هه‌بوو، منیش لاوێكی هه‌رزه‌كار بووم گوێم له‌و جوره‌ گۆرانییانه‌ ئه‌گرت و، هاوكات شه‌رم له‌ گه‌ڵ كۆچبه‌ران ئه‌كرد.
كاتێك هه‌رزه‌كار بووم و له‌ شه‌قامه‌كانی ستۆكهۆڵم له‌ گه‌ڵ براده‌ره‌كانم پیاسه‌مان ئه‌كردو گۆێمان له‌ میوزیك و گۆرانی هانده‌ر ئه‌گرت و له‌ گه‌ڵ یه‌كترو له‌ گه‌ڵ بیانییه‌كانی كۆچبه‌ر شه‌رمان ئه‌كرد و، كه‌مه‌ كه‌مه‌ باوه‌رم به‌و گۆرانیانه‌ هێناو په‌یوست بووم به‌ بیروباوه‌ری نازییه‌ت و، بووم به‌ یه‌كێك له‌ نازییه‌كان.
پێشتر له‌ ساڵانی نه‌وته‌كانی سه‌ده‌ی پێشوو له‌ رێی میوزیك و گۆرانی و ئاهه‌نگی هانده‌ر من و لاوانی تر ئه‌چووینه‌ ناو جولانه‌وه‌كانی نازییه‌ت به‌ڵام ئه‌مرۆ نازییه‌كان وازیان له‌و شێوه‌یه‌ هێناوه‌و، به‌ هۆی راگه‌یاندن و فیسبووكه‌ لاوان بۆ رێكخراوه‌كانیان رائه‌كێشن.
له‌ باره‌ی ئه‌وه‌ی بۆچی لاوانی سوید ئه‌چنه‌ ناو رێكخراوی نازییه‌كان پاتریك ئه‌سپلوند ئه‌ڵێت : هۆكاری سه‌ره‌كی ترسه‌ و ئه‌مه‌ش به‌سه‌ر خۆم هات كاتێك لاوێكی هه‌رزه‌كار بووم و، له‌ رووی كۆمه‌ڵاتییه‌وه‌ له‌ ده‌وروبه‌ری ستوكهۆڵم ئه‌ژیام و، ناوچه‌كه‌ هه‌موو ڤێللا بوو، باوكم به‌ریوه‌به‌ر بوو له‌ كۆمپانیای تێلیای سویدی و، په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ لاوانی بیانی نه‌بوو، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ هه‌رده‌م له‌گه‌ڵ كۆچبه‌ره‌كان شه‌رم ئه‌كردو، وامئه‌زانی هه‌رچی بیگانه‌یه‌ ئاژاوه‌چین و حه‌زیان له‌ شه‌ره‌ وهه‌میشه‌ شه‌رم له‌ گه‌ڵیان ئه‌كردو لێم ئه‌دان و لێیان ئه‌دام و، نێوانمان له‌ رووی بیره‌وه‌ ناكۆك بوو بۆیه‌ له‌و باوه‌ره‌دا بووم ترس و شه‌ركردن به‌ جۆرێك له‌ جۆره‌كان هۆكار بوون بۆ ئه‌وه‌ی لاوان په‌یوه‌ندی به‌ رێكخراوه‌كانی نازییه‌ت بكه‌ن.
كاتێگ گه‌وره‌ بووم زیاتر له‌ نیوه‌ی هاورێكانم له‌ خه‌ڵكانی وڵاتانی تره‌و هیچ جیاوازییه‌ك له‌ نێوان خه‌ڵكدا نییه‌، مرۆڤ هه‌ر مرۆڤه‌ به‌ڵام كاتێك لاو بووم ئه‌وه‌م نه‌ئه‌زانی به‌ڵكو وام ئه‌زانی جیاوازی له‌ نێوان خه‌ڵك هه‌یه‌.
زۆر شه‌رم ئه‌كردو جارێكیان به‌ر چه‌قۆ كه‌وتم و له‌ ساڵی 1992 هه‌وڵی كوشتنم درا كاتێك یه‌كێك ویستی به‌ ئۆتۆومبێل لێمبدات، به‌ڵی له‌ پاش شه‌ركردن له‌ یانه‌یه‌ك كه‌سێك گڵۆبی ئۆتۆمبیله‌كه‌ی كوژاندبووه‌وه‌ و له‌ ده‌ره‌وه‌ چاوه‌رێی ئه‌كردم بمگوژێت و، له‌ نه‌خۆشخانه‌ حه‌زم له‌ چاره‌ی بیانییه‌كان ئه‌ئه‌كردو ترس دایگرتبووم و، واملێهات رقم له‌ هه‌موو شتێك بێت كه‌ په‌یه‌ندی به‌ خه‌ڵكی بیانییه‌وه‌ هه‌بێت. سیاسه‌ت هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به‌وه‌ نه‌بوو كه‌ چوومه‌ ناو رێكخراوه‌كانی نازیسم بۆ نموونه ( 10 ده‌ هه‌فته‌‌ ده‌رباره‌ی ره‌گه‌زپه‌رستیم نه‌خویند بۆ ئه‌وه‌ی ببم به‌ ره‌گه‌زپه‌رست) به‌ڵام ئه‌زمونه‌كه‌م كه‌ تیادا ژیام و ئه‌وه‌ی به‌سه‌رمهات وایلێكردم بچمه‌ ناو رێكخراوی نازییه‌كان.
ئه‌توانم بڵێم رق و كینه‌ و گۆرانی هۆكار بوون ببم به‌ نازیسست : گۆرانیبێژ بووم و تیپێكی گۆرانیم له‌ ساڵانی نه‌وه‌ته‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو دامه‌زراندو گۆرانییه‌كان پاڵیان به‌ خه‌ڵكه‌وه‌ نا به‌رامبه‌ر به‌ بیانی و كۆچبه‌ران رق ئه‌ستور بن و، هه‌ندیكیان له به‌ر‌ رق و كینه‌ كه‌وتنه‌ ئه‌نجامدانی تاوان و، له‌و كاتانه‌دا زۆر كه‌س له‌ سوید كوژران و زوربه‌یان لاوان بوون و، ئه‌وانه‌ی هه‌ستان به‌ كوشتنیان گوێگری گۆرانییه‌كانم بوون.
چۆن توانیم له‌و رق و كینه‌یه‌ رزگارم بێت و، واز له‌ له‌ بیری ره‌گه‌زپه‌رستی بێنم پیشه‌كی زۆر نیگه‌ران وبه‌داخم و، به‌ هوێ گۆرانی و ده‌قه‌كانی رقم بڵاوكرده‌وه‌ و هه‌ستم كرد ئه‌وه‌ منم پاڵم به‌ خه‌ڵكه‌وه‌نا تاوان ئه‌نجام بده‌ن و ئه‌وه‌ش كارێكی بێسوود بوو، ئه‌و تاوانانه‌ی ساڵانی نه‌وه‌ته‌كانی سه‌دی رابۆدوو بوونه‌ هۆكاری وازهێنانم له‌و بیروباوه‌ره‌و دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ بزوتنه‌وه‌كانی راسیزم.
باتریك ئه‌ڵێت :خاوه‌نی بیرورای توندوتیژی و نازیسست توانیان هه‌یه‌ كه‌سانی راراو سه‌رلێشێواو بگرنه‌خۆ، ئه‌گه‌ر كه‌سێك سه‌یری فلیمی به‌ڵگه‌نامه‌كان و رووداوه‌كانی جیهان بكات بۆی ده‌رئه‌كه‌وێت بزوتنه‌وه‌كانی راسیزم به‌ ئاسانی خه‌ڵكیان ده‌ستئه‌كه‌وێت بۆ نموونه‌ پێكدادان و هه‌ڵپژان له‌ نێوان تایفه‌كانی ئیسلام ( سووننی و شیعه‌) هه‌یه‌ و هه‌روا له‌ ئه‌وروپا زۆران له‌ نێوان تایفه‌كانی كاسۆلیك و پرۆتیستانه‌كان و خه‌ڵكی تر هه‌یه‌ ته‌نانه‌ت له‌ ستۆكهۆڵم زۆر كه‌س له‌ زۆر نه‌ته‌وه‌و توێژه‌كان له‌ یه‌كئه‌ده‌ن و، ئێمه‌ی مرۆڤ زۆر زیره‌كین بۆ ته‌ماشاكردنی جیاوازییه‌كان و حوكم سه‌پاندنی پێشوه‌خته‌و له‌ كۆتاییدا هه‌ڵگیرساندنی شه‌ر له‌ نێوانماندا.
ئه‌و دیمه‌نه‌ سپیپێسته‌كان وئه‌وروپییه‌كان ئه‌گرێته‌وه‌ و، ئه‌وانه‌ خۆیان به‌ گرۆپ گۆشه‌گیر كردووه‌و ترسیان لێنشتووه‌ كه‌ بیگانه‌كان دێن و ده‌ستبه‌سه‌ر هه‌موو شتێك ئه‌گرن و، سپیپێسته‌كان له‌ گه‌ڵ كاتدا له‌ناو ئه‌چن و،چه‌ندین جار ترامپ ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه‌و، به‌ كورتی راسیزم له‌ سه‌ر ترس دامه‌زراوه‌.
زۆرجار ئه‌زانین بۆ خه‌ڵك روو له‌ بزوتنه‌وه‌ی نازییه‌كان یان بزوتنه‌وه‌ توندره‌وه‌كان و ئاینییه‌كان ئه‌كات ، هۆكاری سه‌ره‌كی هه‌ستكردنی مرۆڤه‌ كه‌ ژیانی بێ نرخه‌ یان هه‌ستكردنه‌ به‌ تێكشكان و بێتوانی له‌ دۆزینه‌وه‌ی رێگایه‌كی دیاریكراو له‌ ژیاندا و، به‌و هۆیانه‌وه‌ ئاین و جولانه‌وه‌ی نازیسم ده‌رئه‌كه‌ون هاوكات مرۆڤ ئه‌ڵێت ئێستاكه خواستم هاتةدى و‌ ئه‌توانم بژیم , نازييةت و توندره‌وكان به‌ ئاسانى ئه‌توانن خه‌ڵكی ترسنؤك و سه‌رلێشێواو بۆ خۆیان راكێشن.
ئایا به‌ ده‌رچوونی باتریك له‌ ریزه‌كانی نازییه‌كان و وازهێنان له‌ بیروباوه‌ریان تووشی كێشه‌و گێچه‌ل بووه‌؟ باتریك ئه‌ڵێت : ساڵی 1998 ی سه‌ده‌ی رابردوو له‌ جولانه‌وه‌ی نازییه‌كان ده‌رچوم و، هه‌ستمكرد رێگام ونكردووه‌و، من ناسراوو ناودار بووم و تیپێكی گه‌وره‌ی میوزیكم له‌ سوید هه‌بوو : رۆژنامه ناسراوه‌ ‌ گه‌وره‌كان له‌ سه‌ریان نووسی و، هاوكات له‌ گه‌ڵ نازییه‌كان تووشی هه‌ره‌شه‌ی كوشتن و چه‌ندین جار تووشی شه‌رو ئاژاوه‌ بوومه‌وه‌و هه‌روا خێزانه‌كه‌م دووچاری هه‌ره‌شه‌ بووه‌وه‌ و، من ئاماده‌بووم بۆ ئه‌و هه‌ره‌شانه‌ و، زۆر كه‌ره‌ت له‌ گه‌ل نازییه‌كان تووشی شه‌ر بووم.
كاتێك مێرمنداڵ بووم زۆرجار تووشی شه‌ر بووم و، زۆر كاری بێ عه‌قلانیم ئه‌نجامدا، له‌ خه‌ڵكم داوه‌ و ئه‌وانیش لێیانداوم و تووشی توندوتیژی بوومه‌تووه‌ به‌ڵام له‌ هه‌موو شتێك خراپتر من له‌ رێی میوزیكه‌وه‌ رق و كینه‌م بڵاوكردووه‌ته‌وه‌و، ئه‌و رقه‌ له‌ دڵی هه‌ندی كه‌س چه‌سپی و بووه‌ هانده‌ر بۆ ئه‌وه‌ی تاوان له‌ دژی خه‌ڵكی تر ئه‌نجام بده‌ن و، به‌ بۆچوونی خۆم ئه‌وه‌ خراپترین كاره‌ له‌ ژیانمدا كردوومه‌و ، له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و كارانه‌ش ئه‌وه‌ بیست ساڵه‌ له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه‌و دامه‌زاوه‌ی جیا جیاكان له‌ پێناو خۆگونجاندن و پێكه‌وه‌ ژیان و به‌رنگاری تاوان كار ئه‌كه‌م .
باتریك چی به‌ كه‌سانی بێگانه‌ كه‌ به‌لای توندوتیژی و بیری نازییه‌ت نزیك ئه‌بنه‌وه‌ یان ئه‌وانه‌ی هه‌ستی راسیزمانه‌یان به‌رامبه‌ر به‌ كه‌سانی تر هه‌یه‌ ؟
ماوه‌ی 15 ساڵه له‌‌ زۆر پرۆژه‌ بۆ پاڵپشتی ده‌وروبه‌ری شار كار ئه‌كه‌م و، یه‌ كێك له‌و پرۆژانه‌ ناوی { فوتبۆڵی شه‌وانه‌یه‌ } و، شه‌وانی هه‌ینی و شه‌ممه‌ ده‌رگای ساڵه‌كانی ( قاعه‌كان) ی وه‌رزش ئه‌كه‌ینه‌وه‌ بۆ یاری فوتبۆڵ و، پرۆژه‌كه‌، پرۆژه‌یه‌كی ئاسانه‌ بۆ جێبه‌جێ كردن و، زیاتر له‌ 70 ساڵ (قاعه‌) له‌ سه‌رانسه‌ری سوید كراوه‌ته‌وه‌و وسه‌دان نه‌وجوان ولاو روو له‌و سالانه‌ ئه‌كه‌ن و، بزانه‌ له‌ هه‌موو سوید ژماره‌ی ئه‌وانه‌ی ئێواران یاری فوتبۆڵ ئه‌كه‌ن چه‌نده‌؟
ساڵی رابردوو ژماره‌یه‌كی زۆر ئه‌فغانی هاتن بۆ سوید ، شه‌پۆلێكی گه‌وره‌ی كۆچبه‌ر بوون و، شه‌ر له‌ گروپه‌كه‌م روویدا له‌ نێوان لاوانی ده‌وروبه‌ری ستۆكهۆڵم و لاوانی ئه‌فغان و، كۆمه‌ڵگای سویدی له‌وه‌ تێناگه‌ن چۆن ئه‌وانه‌ هه‌موویان بیگانه‌ن و یه‌كتر ئه‌ناسن و هاتوونه‌ته‌ ناو شارو شه‌ر ئه‌كه‌ن.
دیاره‌ كۆمه‌ڵگای سویدی نازانێت خه‌ڵكێكی زۆر له‌ ناوچه‌و‌ وڵاتانی جیهان هاتوون و هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ خاوه‌نی كلتوری تایبه‌تی خۆیه‌تی و جیهان پره‌ له‌ شه‌رو ئاژاوه‌و ، لێره‌ش شه‌ر له‌ نێوان لاوانی بیگانه‌ وئه‌فعانه‌كان رووئه‌دات و ئێمه‌ كار ئه‌كه‌ین بۆ نه‌هێشتنی شه‌ر.
راسیزم ته‌نها شتێك نییه‌ سویدی به‌رامبه‌ر بیانییه‌كان ئه‌نجامی ئه‌دات و، خه‌ڵكی تریش دژ به‌ یه‌كتر ئه‌و كاره‌ ئه‌كه‌ن ، كێشه‌و شه‌ر له‌ هه‌موو جیهان هه‌یه‌ بۆ نموونه‌ له‌ ئێرله‌ندا له‌ نێوان كاسۆلێك و پرۆتیستانت ، جاروبار ناوه‌كان ئه‌گۆردرین به‌لام كرده‌وه‌ی راسیزم هه‌ر یه‌كه‌و خاوه‌ن یه‌ك شوناسنامه‌یه‌.
به‌پێی ئه‌زمونی خۆم كه‌س ناتوانێت حوكم بدات له‌ سه‌ر كه‌سێكی تر كه‌ نایناسێت و، كاتێك مرۆڤ خه‌ڵكه‌كه‌ ئه‌ناسێت ئه‌وكات ئه‌زانێت هه‌موو خه‌ڵك وه‌ك یه‌ك یه‌كسانن و، نابیت حوكم له‌ سه‌ر خه‌ڵك به‌ پێی باكگروندی كۆمه‌ڵایه‌تی یان ره‌نگی پێستی ده‌موچاویان بدرێت و، خه‌ڵكی خراپ خراپن و، خه‌ڵكی باش باشن به‌ڵام ناتوانرێت حوكم له‌ سه‌ر گه‌لێك به‌ ته‌واوه‌تی بدرێت و، ئه‌و جۆره‌ حوكمه‌‌ ده‌به‌نگییه‌و ، ئه‌گه‌ر یه‌كێك بیر له‌وه‌ بكاته‌وه‌ ئه‌و له‌ هه‌موو كه‌سێك به‌پێی ئه‌وه‌ی سه‌ر به‌ گروپێك یان ره‌گه‌زێكی دیاریكراوه‌ باشتره‌ ئه‌وه‌ بێ عه‌قڵی و ده‌به‌نگییه‌ و هه‌موو خه‌ڵك له‌ هه‌ر كوێ بن وه‌ك یه‌كن.
بۆ حزبی دیموكراته‌كانی سوید هه‌واداریان زۆرئه‌بێت ؟
پاتریك ئه‌ڵێت : له‌م دواییه‌دا خه‌ڵكی زۆر هاتن بۆ سویدو شه‌رو پێكدادان زۆر بوون چونكه‌ سیاسه‌تی سوید بۆ گونجاندنی كۆچبه‌ران له‌ كۆمه‌ڵگای سویدی چه‌وته‌و خراپه‌، كاتێك خه‌ڵكی زۆر هاتن بۆ سوید له‌ زۆر شوێنی جیهان وه‌ك سۆماڵ بۆ نموونه‌ سوید ئاماده‌ نه‌بوو پێشوازی له‌و خه‌ڵكه‌ بكات و له‌ گه‌ڵ كۆمه‌ڵگاكه‌ی بیانكونجێنیت و، سوید دابه‌شیانیكرد به‌ سه‌ر ناوچه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی شارو، ئه‌و ناوچانه‌ ده‌ستكه‌وتیان نییه یان زۆر كه‌مه‌‌ بایه‌خ به‌ ئه‌وانه‌ی تازه‌ هاتوون بدات و، لێره‌وه‌ راده‌ی په‌روه‌رده‌و فیركردن دائه‌به‌زێ و، بارودۆخی ئه‌و ناوچانه‌ ئاڵۆز ئه‌بێت و تاوانیش زۆرترو، كۆمه‌لێكی زۆر له‌ لاوان هه‌ستان به‌ ئه‌ ئه‌نجامدانی تاوان و، راگه‌یاندنه‌كان كه‌وتنه‌ نووسین له‌ سه‌ر ئه‌وانه‌ی تازه‌ هاتوون و سویدییه‌كان ترسان وداوایانكرد كۆچ رابگرن بۆیه‌ حزبی SD ناوده‌ر ئه‌كات و، سوید به‌ره‌ورووی كێشه‌ی خۆكونجاندن ئه‌بێته‌وه‌و،كه‌سیش ناوێرێت به‌رامبه‌ری بوه‌ستێت و، كه‌سیش نایه‌وێت بڵێت كێشه‌یه‌ و هه‌وڵ بۆ چاره‌سه‌ری بدرێت حكومه‌تی سوید ده‌ستی خستوه‌ته‌ سه‌ر گوێكانی بۆ ئه‌وه‌ی هیچ نه‌بیستێت و، له‌ كاردانه‌وه‌ی‌ ئه‌و بێ هه‌ڵوێستییه‌ ناوی حزبی دیموكراته‌كان به‌رده‌وامه‌ له‌ هه‌ڵكشان.
حزبی SD ( دیموكراته‌كانی سوید) له‌ سه‌ره‌تادا له‌لایه‌ن راسیزم و فاشییه‌كان دروستكرا و منیش له‌گه‌ڵیاندا بووم و، زانیاری باشم هه‌یه‌ له‌ سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌ حزبه‌كه‌یان دروستكرد.
به‌رای تو پاتریك ئایا حكومه‌ته‌كانی سوید له‌ سیاسه‌تی كونجاندن و تێكڵاوكردنی كۆچبه‌ران و كۆمه‌ڵگای سویدی شكستیانهێناوه‌‌ ؟
به‌ڵی سویدییه‌كان زیره‌كن له‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی كارتی زه‌رد وه‌ك دادوه‌ره‌كان له‌ كاتی وه‌رزشدا به‌رزی ئه‌كه‌نه‌وه‌ به‌ڵام زیره‌ك نین له‌ خۆكونجاندن و، ئه‌و كه‌سانه‌ له‌و بواردا قاڵبوون ئه‌وانه‌ن له‌ ده‌ره‌وه‌ هاتوونه‌ته‌‌ سوید و سویدییه‌كان نین و، هه‌ر ئه‌وانن رێگا بۆ هاتنی خه‌ڵكی تر خۆش ئه‌كه‌ن، سوید به‌رنامه‌ی گونجاندنی نییه‌ ، به‌رنامه‌یه‌كی نیشتمانی ، به‌ڵی ئه‌وه‌مان نییه‌ و، ئه‌وه‌ش گێلییه‌ برۆگرامێكی له‌و شێوه‌یه‌مان نییه‌و لێره‌و كێشه‌كان سه‌رهه‌ڵئه‌ده‌ن. سیاسه‌تی په‌یروكراو له‌ ئێستادا سیاسه‌تێكی چه‌وته‌ ( ئێمه‌و ئه‌وان) سیاسه‌تێكه‌ خه‌ڵك كۆ ناكاته‌وه‌ و زۆر هه‌ڵه‌یه‌و هه‌ندی كه‌س ئه‌ڵێن بۆ پشتگیری له‌ جیمی نه‌كه‌ین، ئه‌و زیره‌كترین سیاسییه‌ له‌ سوید، به‌ڵێ جیمی زیره‌كه‌ به‌ڵام پشتگیری حزبه‌كه‌ی له‌وه‌ هاتووه‌ خه‌ڵك هێلاك بووه‌و، به‌ رای من هۆكاری سه‌ره‌كی ده‌نگدان به‌ دیموكراته‌ سویدییه‌كان SD ترسه‌ له‌ ئه‌نجامدانی تاوان و ئه‌وه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی شار رووئه‌ده‌ن له‌ دزیی و توندوتیژی و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و هه‌واڵانه‌ له‌ به‌شه‌كا‌نی راگه‌یاندن و، ترس ئه‌خه‌نه‌ دڵی خه‌ڵكه‌وه‌ و هه‌مووی ئه‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆی بیانییه‌كان به‌بێ ئه‌وه‌ی چه‌خت له‌ سه‌ر بنبركردنی تاوان بكرێت وئه‌مه‌ش له‌ سیاسه‌تی دابه‌شكردنی خه‌ڵكه‌ بۆ بۆ سپی و ره‌ش یان سویدی و بێگانه‌.
باتریك له‌ ئێستادا بۆ یارمه‌تیدانی لاوان چی ئه‌كات ؟
پاتریك ئه‌ڵێت : پێشتر له‌ پرۆژه‌ی ( Frysthus ) له‌ سوید كارم ئه‌كردو، دوواجار له‌ چه‌ند پرۆژه‌یه‌ك په‌یوه‌ست به‌ لاوان و به‌رنگاربوونه‌وه‌ی راسیزم و، له‌ ) Frysthus – فریستهاوس) له‌ پرۆژه‌یه‌ك به‌ ناوی ئیكست (Exist ) ئیشم كرد ، كاركردن له‌ پێناو ده‌رچوونی خه‌ڵك له‌ بزوتنه‌وه‌كانی راستره‌وی توندوتیژی و نازییه‌ت و ئه‌م پرۆژه‌یه‌ زۆر گه‌وره‌ بوو ، له‌پاشان له‌ گه‌ڵ پرۆژه‌ی فوتبۆڵ كارم كردووه‌و چه‌ند پرۆژه‌یه‌كی تر بۆ به‌رنگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژی و راسیزم.
له‌مرۆدا له‌ گه‌ڵ دامه‌زراوه‌ی ( Godspot ) كار ئه‌كه‌م و، دامه‌زراوه‌كه‌ كار بۆ گونجاندن له‌ ناو وه‌رزش و چه‌ند پرۆژه‌یكی تر تایبه‌ته‌ به‌ هه‌رزه‌كاران ولاوان ، وا 20 ساڵه‌ من له‌گه‌ڵ ئه‌و جۆره‌ دامه‌زراوه‌و رێكخراوانه‌ كار ئه‌كه‌م وزۆر به‌ داخه‌وه‌م بۆ رابووردووم و ئه‌مه‌وێت كار بكه‌م ئه‌و مێژووه‌ ره‌شه‌ی خۆم له‌ناو به‌رم، نابێت مرۆڤ بێ ئومید بیت و، له‌ ئێستادا تاوان به‌رێژه‌ی 50% كه‌میكردووه‌ و، ئێمه‌ ئه‌تواننین هاوكاری یه‌كتر بین وپێكه‌وه‌ له‌ ئاسته‌نگه‌كاندا ده‌ربازبین و ته‌نها ئه‌مه‌ چاره‌سه‌ره‌ نه‌وه‌ك سنورداخستن و خه‌ڵك ده‌ركردن.
25/4/2020




لینین، سەرکردەیەکی جیهانی … ئه‌حمه‌د ره‌حه‌ب

هه موو ساڵیك له 22 ی نیسان مرۆڤایه تی پێشكه‌وتنخوازو حزبه شیوعییه كان و چه په كانی دنیا به بۆنه ی له داێك بوونی بلیمه تی بێهاوتا كه كه‌س شان له شانی نادات ڤلادیمیر ئیلیچ لێنین ئاهه‌نگ ئه‌گێرن و، لێنین پاڵپێونه رێكی به‌هێزه‌ بوو بۆ به‌رده‌وامبوونی خه بات و تێكۆشان دژ به دیكتاتۆریه ت و ره‌گه‌زپه‌رستی دڵره‌قی ده‌مارگیریی نه‌ته‌وایه‌تی وسه‌ركێشیی ئاینی له پێناو ئازادی و دیموكراتییه‌ت..
لێنین شۆرشگێرێكی بێوێنه بوو، مرۆڤێكی رۆشنبیر زیره كانه راستییه كانی بارودۆخی روسیای خوێنده‌وه‌ و، به قوڵی ئیمپراتۆرییه‌تی تزاری وچۆنێتی ده‌سه‌ڵاتی و چه‌و‌ساندنه‌وه‌ی چینه هارێنراوه‌كان و جه‌نگه‌كانی و داگیركردنی خاكی وڵاتانی تری خوێنده‌وه‌ و، لێنین سوودی له كێشه نه‌ته‌وایه‌تییه‌كان وه‌ررگرت و، ده‌رباره‌یان زانیاری كۆكرده‌وه‌ زه‌مێنه‌یه‌كی باشی بۆ هه‌موو رۆڵه‌كانی نه‌ته‌وه‌ چه‌وساوه‌كان گونجاند و، چالاكانه له پێناو یه كگرتنیان له ژێر ئاڵای چینی كرێكارو به پشتگیری شیوعییه كان كاری بۆیان كرد.
به‌ڵێ، هه‌موو ساڵێك له‌م رۆژه پیرۆزه‌دا { 22 ی نیسان } خه‌ڵكانی دڵپاك و به‌شه‌ره‌فی جیهان له دایكبوونی سه‌ركرده‌ی چینی كرێكاری روسیاو ومامۆستای مرۆڤایه‌تی پێشكه‌وتنخواز و دامه‌زرێنه‌ری ده‌سه‌ڵاته‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و رێكخستنی كرێكاران و دوسه‌ڵاته‌كان { سوڤیتات} لێنین وه‌بیر ئه‌هێننه‌وه‌ ، ئه‌و كه‌سایه‌تییه‌كی كه‌موێنه‌ بوو توانی له سه‌ر رێچكه و رێبازی كارل ماركس و فردریك ئێجلز بروات و له گه‌ڵ بیروباوه‌ره‌كه‌یان به‌رده‌وامبێت و، ئه‌و رابه‌ری چینی كرێكارانی دنیایه و، له‌مباره‌یه‌وه‌ فه‌یله‌سوف و سیاسه‌تمه‌داری ئه‌ڵمانیا كه به دیموكرات سوشیال ناسراوه ( كارل كاوتسكی) دوژمنی سه‌رسه‌ختی فلادیمیر ئێلیچ ئۆلیانۆف { لێنین } ئه‌ڵێـت : :
لێنین كه‌سایه‌تییه‌كی بێهاوتاو به‌هێز بوو له مێژوودا وێنه‌ی كه‌مه‌ و،ئه‌توانم بڵێم یه‌ك كه‌س له خاوه‌نداریه‌كانی ده‌سه‌ڵات و پیاوانی ئه‌مرۆ له شێوه‌ی لێنین هه‌یه‌ و ئه‌ویش بسماركه و، ئه‌م دوو كه‌ساییه‌تییه‌ سیماو خه‌سڵه‌تی هاوبه‌ش و هاوشێوه‌یان هه‌یه‌ به‌ڵام ئامانجه كانیان وه‌ك یه‌ك نییه و دژوارن ، ئامانجی بسمارك كاركردنه له پێناو به‌هێزكردنی خودی خۆی ده‌ست به‌سه‌راگرتنی بنه‌ماڵه‌ی شازاده‌ی ئه‌ڵمانیا هۆهێنزولێرن Hohenzollern به سه‌ر ئه‌ڵمانیادا ، به‌ڵام ئامانجی لێنین شۆرشی پرۆلێتاریا بوو ، ئه‌م جیاوازیه‌ش وه‌ك جیاوازی نێوان ئاوو ئاگره و، ئامانجی بسمارك بچوك بوو ، ئامانجی لێنین ( گه‌وره بوو، زۆر گه‌وره‌تر) و لێنین زۆر زیره‌ك بوو ، بۆیه ده‌ركه‌وت و سه‌ركه‌وتوو بوو به سه‌ر بسمارك و، هه‌روا لێنین به شێوه‌یه‌كی باش و زۆر چالاكانه و به تواناو لێهاتوویی له بواری تیووری ده‌ركه‌وت و، قه‌ت ئاره‌زووی نه‌بووه‌ ده‌سه‌ڵاتێكی تایبه‌تی به‌ركه‌وێت و، به ته‌واوه‌تی به پێچه‌وانه‌ی بسمارك كه كاتی ته‌واوین نه‌بوو تیووری بخوێنێته‌وه‌ و ، هه‌رچی ده‌سه‌ڵاتی بوو له پێناو خودی خۆی به‌كارێهێناو ، بۆ ئاگاداری لێنین زۆر به توندی له كتێبه‌كه‌ی به ناونیشانی { شۆرشی پرۆلێتاریاو لاده‌ركاوتسكی} هێرشی كرده سه‌ركارڵ كاوتسكی.
فلادیمیر ئیلیچ ئۆلیانوڤ { لێنین} ــ له 22/4/1870 له شاری سیمبرسك ــ ئۆلیانۆڤیسك له دایك بووه و، له‌مرۆدا ماڵه پچوكه‌كه‌ی بووه‌ته‌ موزه‌خانه و، وه‌ك ئاوێنه مێژووی ژیانی له منداڵی و مێرمنداڵی و لاوێتی ئه‌خاته‌روو.
بیرو هۆشى سیاسى وکۆمەڵایەتى لە زانکۆ کاتێک چووە کۆلیجى یاسا لە زانکۆى شارى قازان پەرەى سەندو, ئێستا قازان پایتەختى کۆمارى تتارستانە لە روسیا , بەڵام بەهۆى بەشداربوونى لە خۆپیشاندانەکانى قوتابیان لە زانکو دەرکرا و, لە پاش لە سێدارەدانى ئەلکسەندەرى برای کە بەشدار بووو لە رێکخراوى هەوڵدان بۆ کوشتنى تزار ئەلکسەندەرى سێیەم و, لێنین جاریکى تر گەرایەوە بۆ قازان و, چووە ناو کۆمەڵەیەکى مارکسى , لە ساڵى 1893 چوو بۆپایتەختى روسیا ئەو کات سانت پترسبۆرگ { لێنینگراد} و, دەستیکرد بە نووسینى کتێب سەبارەت بە ( ئابوورى مارکسى و مێژووى جوتیاران و کرێکاران) لە روسیا و, لە بەر چالاکى سیاسیانە لێنین گیراو دوورخرایەوە بۆ سیبیریاو, سەرەراى هاتووچۆ گەشتى بۆ وڵاتانى تر , لێنێن چالاکانە بەردەوام و پەیوەست بوو لە تێکۆشانداو, هاوکات کاریکردووه‌و ورەوو روحییەتى گەل بەهێز بێت تا سەرکەوتنى شۆرشى مەزنى ئۆکتۆبەر لە ساڵى 1917 و, لێنین دەسەڵاتى گرتەدەست. لێنین تیوریست و سیاسەتمەدارێکى بەتواناو فەیلەسوف و رۆژنامەوان ونووسەرێکى دره‌وشاوه‌ بوو و, لە پاڵ ئەوەى رۆژنامەى ئایسکرا { بڵیسە} ى دەرئەکرد زۆر کتێب و نامیلکەى نووسیوەو , لە ساڵى 1902 کتێبە بەناوبانگەکەى چى بکەین ؟ دەرکردو لێنین ئەڵێت کتێبەکە دەربارەى پرسە گرنگەکانى بزووتنەوەکەمانە و, بەشى یەکەمى لە بارەى دۆگماى بیروباوەرەو ئازادى رەخنەگرتنه‌ و, لە بەشى پینجەم وــ کۆتایى پرۆژەى رۆژنامەیەک بۆ سەرانسەرى روسیا و, لە ساڵى 1916 کتێبى ( ئیمپریالیزم بەرزترین قۆناغەکانى سەرمایەدارییە) و , کتێبى { دەوڵەت و شۆرش 1917} لە سەر رۆشنایى و زانیارەکانى کارڵ مارکس و فردریک ئێنجلز ده‌رباره‌ی دەوڵەت و ئەرکەکانى پرۆلێتاریا لە شۆرشدا و, چەندین کتێبى تر دەربارەى نەخۆشى چەپگرایى منداڵانە لە شیوعییەتداو , لێنین خوێندنەوەیەک لەبارەى دەمدرێژى هەندى لە چەپەکان بەپێى لێکدانەوەیەکى ورد لە سەر سەنگ و هێزو ئەمرازە کاریگەرەکانى سەر ژینگەى گشتى پێشکەش ئەکات بە پشتبەستن بە حەماسەتى کارى شۆرشگێرانە و تێکۆشان لە پێناو گۆراندا.
لێنین کتێبی تریشى دەرکرد سەبارەت بە بزووتنەوەى جوتیاران و قوتابیان و لاوان و رۆشنبیران هتد…..
هەندى لە ده‌م پیس و پۆگه‌نه‌كانی ئیسلامیەکانى تاریکستان کە هەردەم ئامادەن بۆ کوشتن و خوێنرشتن و چاوەروانن بچنە بەهەشت و ژیان لە گەڵ حۆریەکان بە سەربەرن و هەندێک لە رۆشنبیرانى گومرا بە وشەى خراپ باسى لێنین ئەکەن , بەڵام خۆیان ناتوانن هیچ کارێک بکەن و, لە گێژاوى دەمبەتاڵى و رارا ئەژین, بەڵام دەمهه‌راشن و بۆڵەبۆڵکەرو حەزیان لە چەلەحانییەو وشە و رستەى بریقەدار بەکار رئەهێنن و, ئەیانەوێت و هەوڵ ئەدەن هەرچى خراپەیە بیدەنە پاڵ ئەو زەمانە لێنین تیایا ژیاوە, زەمانى { تێکۆشانى لێنینى مەزن}.
ئەمرۆ ئەبینین هەرچى خەڵک هەیە لە گەنجان و پیرو گەورەساڵان ولە خانەنشین ونیشتەجێى ئاوایى و دێهاتەکان و شارەکان لە مێ و نێر بە چاوى رێزو گەورەوى تەماشاى لێنین ئەکەن , ئەو لێنینە توانى شۆرشى مەزنى پۆلشەفى . شورشى ئوکتۆبەرى زیندو لە روسیا و پاشان لە یەکێتى سۆڤێت هەژارى نەهێڵێت و, جوتیارو کرێکاران بە خۆشى و بەختەوەرى بژین.
جاروبار کۆنەپەرستان و دوژمنانى شیوعییەت باسى لادان ولابردنى مەزارو ئارامگاى لێنینى مەزن لە گۆرەپانى سوور لە مۆسکۆ ئەکەن, بەڵام بە پێچەوانەى ئەو گۆمانلێکراوانە جەماوەرى بەرفراوانى گەلى روسیا لە گەڵ مانەوەى مەزارو ئارمگاى لێنینن لە شوێنى خۆێداو دەستکارى نەکرێت و بیپارێزن.. هاوڵاتیانى مۆسکوو روسیا سەرۆکە سەرخۆشەکەیان ( بوریس یەلتسن) لە بیرە هەموو رۆژێک پەیتا پەیتا فەرمانى دەر ئەکرد بۆ لابردنى مەزارو ئارامگاى لێنین و رۆژانە چەندین کەرەت ریسواو عارى بۆ ئەمایەو تووشى هیستیریا ئەبوو چونکە شیوعییەکان و هێزە چەپەکان و جەماوەرى خەڵک دژى فەرمان و خواستەکانى سەرۆک بوون , لە چاوپێکەوتنێکى رۆژنامەوانى لە گەڵ رۆژنامەى کاریرادیلاسیرى ئیتالى سەرۆکى رۆسیا ڤلادیمیر پوتن راگەیاند مەزارو ئارامگاکە لە شوێنى خۆى لە گۆرەپانى سوور ئەمێنێتەوە و کەس دەستى بۆ نابات و هاوڵاتیان ئەوەیان ئەوێت و, ئێمەش ناتوانین دژ بە ئارەزووى ئەوان بین و, پوتن وتى : پزووتنەوەى چەپ لە رۆسیا ئایندەیەکى باشى هەیە و. هەروا بزووتنەوەى سوشیال دیموکراتى و, حزبی شیوعی روسیاى چالاک کە بەرەوپێش ئەروات.
بەپێى چوارچێوەى یاسایى لێنین بێهاوتاو بە توانا بوو لە هەموو بوارەکانى ژیان و, لە تەمەنى لاویدا زۆر زیرەک و بەتوانا بوو, ئەیزانى و دەوروپشتى ئەخوێندەوەو , لێرەدا تەنها بەڵگەنامەیەک لە بەر دەستدایە جەخت لە سەر زیرەکى ئەکات, بەڵگەنامەکە نمرەکانییتى لە ئامادەیى : نمرەى دەرچوون { تخرج} ژمارەى بەڵگەنامە 468 , یاساو لاهوت 5, زمانى روسی و سلاڤى5 , عێلمى مەنتق 4, زمانى لاتینى 5 زمانى یۆنانى 5, ماتماتیک 5, میژوو 5 , جۆگرافیا 5 , فیزیا 5, زمانى ئەڵمانى 5 , زمانى فەرانساوى5 و, بە هۆى ئەو نمرە باشانەو لەو کاتەدا لێنین خەڵاتى وەرگرت و ئه‌و نمرانه‌ زیره‌كی و بلیمه‌تی لێنین ده‌رئه‌خه‌ن.
لێنین بەشداریکرد لە رێکخراوى قوتابیان لە قازان و, رێکخستنى خەڵک لە شارەکان و, بایەخدان بە دەرکردنى رۆژنامەیەکی رۆژانە و, رێنەمایکردنى کرێکاران و جوتیاران و زەحمەتکێشان و, بەرەنگاربوونە لە گەڵ تزارەکان , ئەوانە هەمووى نیشانەى بلیمەتى لێنینە و, ئەوانە هێزو ئێرادەو توانى سەرکردەى مەزن لێنین دەر ئەخەن.
تێبینى : بەرزترین نمرە بۆ هەر رشتەیەک 5 پێنجه‌.
هەرچەند لە سەر لێنین بنووسرێت کەمەو کۆتایى نایەت. ئەم سەرکردە مەزنە لە رۆژى 21/1/1924بە هۆى فیشەکێک بەر ملى کەوت کۆچى دوایى کرد. شکاوە بێت ئاڵاى سەرکرده‌ی پرۆلێتاریا لێنێن.
22/4/2020




كازمی كۆده‌نگی نیشتمانییه یان كۆده‌نگی گه‌نده‌ڵكارانه‌‌‌؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

رۆژ له‌ دوای رۆژ كێشه‌كانی گه‌لی عێراق به‌ هۆی په‌تای كۆرۆناو دابه‌زینی نرخی نه‌وت و هه‌ره‌سهێنانی سامان و ئابوری وڵات دژوارو قورستر ئه‌بێت و ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك و له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ حزبه‌ گه‌نده‌ڵه‌كانی پشكپشكێنه‌ شه‌ریانه‌ له‌ سه‌ر پله‌و پایه‌و دابه‌شكردنی پۆسته‌كانیان له‌ كابینه‌كه‌ی سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو مسته‌فا كازمی و هه‌مووشیان درۆزنن و ئه‌ڵین كازمیمان سه‌رپشك كردووه‌ ئازادانه‌و سه‌ربه‌خۆ وه‌زیره‌كانی دیاری بكات..
راپه‌رین و خۆپیشاندانه‌كانی خه‌ڵكی به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و خواری عێراق له‌ 1 تشرینی یه‌كه‌م { ئوكتۆبه‌ر} ی ساڵی 2019 تا سه‌رهه‌ڵدانی كۆرۆنا ببوونه‌ مایه‌ی سه‌ر ئێشه‌ بۆ حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی و ده‌ستوپه‌یوه‌نده‌كانی و ده‌ستی ده‌ره‌كی كه‌ له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌ران به‌ بكوژانی زیاتر له‌ 600 و برینداركردنی زیاتر له‌ 25000 و گرتن و زیندانیكردنی هه‌زاران وبێسه‌روشوێنكردنی زیاتر له‌ هه‌زار چالا‌كه‌وان و هاوڵاتی تاوانبارن و هه‌رزوو عادل عه‌بدولمه‌هدی ده‌ستی له‌كاركێشایه‌وه‌.
نزیكه‌ی 6 مانگه‌ راپه‌رین و خۆپیشاندان هه‌ڵگیرساوه‌و خوێنێكی زۆریش رژاوه‌و، نه‌ كازمی و نه‌ حزبه‌ گه‌نده‌له‌كان به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك باسی راپه‌رینه‌كه‌ ناكه‌ن و، داخوازییه‌كانی جه‌ماوه‌ری گه‌ل پشتگوێ ئه‌خه‌ن و، ئه‌م پشتگوێخستنه‌ ئه‌بێته‌ هۆی دروستبوونی هه‌راو هوریاو بار گرژی گه‌وره‌ترو مه‌ترسیدارتر له‌وانه‌ی پێشتر روویانداوه‌و، ئه‌مه‌ش هاوكاته‌ له‌ گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی كۆرۆناو ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌ی كێشه‌ی قوڵی ئابوری و، لێره‌دا پێویسته‌ هه‌ڵوه‌سته‌یه‌ك له‌ سه‌ر چا‌ره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان بكرێت و، له‌ پێش هه‌موو كارێك هه‌ڵپژاردنی پێشوه‌خته‌و، كازمی لێێبێده‌نگه‌‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌ڵلاوی كه‌ واده‌یه‌كی دیاریكردو، واده‌كه‌ش له‌ سالێك تێنه‌په‌رێت هه‌ڵپژاردنی گشتی پێشوه‌خته‌ی په‌رله‌مانی عێراق ئه‌نجام بدات.سسسسسسسسسسس
سه‌رۆك كۆمار به‌رهه‌م ساڵح له‌ رۆژی راسپاردنی مسته‌فا كازمی بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت وتی : كه‌ش و هه‌وای ئه‌مرۆ “”دیموكراتیانه‌یه‌‌”” و، له‌ رابردوودا كاتێكی دژوارمان له‌ مێژووی عێراقدا به‌سه‌ربردو رووبه‌رووی ناره‌زایی جه‌ماوه‌ری به‌رفراوان بووینه‌وه‌و، داوای چاكسازی و راستكردنه‌وه‌ی هێڵی سیاسی ولاته‌كه‌مانیان ئه‌كرد له‌ گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات و ده‌ست له‌ كار كێشانه‌وه‌ی عادل عه‌بدوالمه‌هدی، پێخۆشحاڵم به‌”” كۆده‌نگی نیشتمانی”” كازمی رائه‌سپێرم و، پرسیار ئه‌وه‌یه‌ سه‌رۆك باسی كام كۆده‌نگ ئه‌كه‌ن؟ زیاتر له‌ نێوه‌ی خه‌ڵكی عێراق راپه‌ریوه‌و كازمیان ناوێت و به‌ بكۆژی خۆپیشانده‌ران و دزو پیاوی بێگانه‌ ناوی ئه‌به‌ن و، هه‌ر به‌رێزتان كه‌ له‌ گه‌ل نوێنه‌ری خۆپیشانده‌ره‌كان كۆ بوونه‌وه‌و وتتان داخوازییه‌كانتان ره‌وایه‌و كه‌سێكی گونجاو بۆ سه‌رۆك وه‌زیران دائه‌نێن و، باسی كام كۆده‌نگی ئه‌كه‌ن؟ كۆده‌نگی حزبه‌ شیعه‌كان، حزبه‌كانی پشكپشكێنه‌و گه‌نده‌ڵی و مافیاو دز ماوه‌ی 17 ساڵه‌ خه‌ڵك ئه‌كوژن و سوكایه‌تی به‌ كه‌رامه‌تی مرۆڤه‌وه‌ ئه‌كه‌ن و پاره‌و سامانی عێراقیان دزی و هه‌ریه‌ك كورو كوره‌زاو و براو ئامۆزاو و خزمی خۆی هێناوه‌و، خه‌ڵكیش نانیان نییه‌ بیخۆن!.
حزبه‌كانی شیعه‌ ئه‌زانن به‌رهه‌م ساڵح له‌ دوای ده‌ست له‌كاركێشانه‌وه‌ی عه‌بدوالمه‌هدی چه‌ندین جار ناوی كازمی بۆ سه‌رۆك وه‌زیران هێناوه‌و ئه‌وان پێی رازینه‌بوون و، له‌ دانانی عه‌دنان زورفی تووشی كێشه‌ بوو ته‌نانه‌ت هه‌ندێ له‌ حزبه‌كانی شیعه‌ به‌تایبه‌ت تاقمی به‌در به‌ سه‌رۆكایه‌تی هادی عامری كه‌ پیاوی ئێرانه‌ ویستیان كاری خراپ و نه‌شیاو دژ به‌ به‌رهه‌م ساڵح ئه‌نجام بده‌ن به‌ڵام له‌ به‌ر گرژی وناته‌بایی ناوماڵی حزبه‌ گه‌نده‌ڵه‌كان وبێتواناییان سه‌رۆك كۆمار هوشداری ئه‌وه‌یدا ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌كان رێگری له‌ پێكهێنانی حكومه‌تی نوێ به‌ سه‌رۆكایه‌تی كازمی بكه‌ن، ئه‌وه‌ ده‌سه‌ڵاته‌ ده‌ستوورییه‌كانی به‌كارئه‌هێنێت و په‌رله‌مان هه‌لئه‌وه‌شێنێته‌وه‌و حكومه‌تی كاتی پێكئه‌هێنێت.
گیروگرفت و كێشه‌كانی كازمی پۆ پێشكه‌شكردنی كابینه‌كه‌ی له‌مرۆوه‌ ده‌ستپێئه‌كات و، حزبه گه‌نده‌ڵه‌كان سورن له‌سه‌ر پشكی خۆیان به‌ پێی( به‌ركه‌وه‌تی هه‌ڵپژاردن) و، پێشتر وتیان كازمی ئازادو سه‌ربه‌خۆیه‌ له‌ دانانی وه‌زیره‌كان و، له‌ ئێستادا
رووبه‌رووی ناكۆكی و بارقورسی ئه‌بێته‌وه‌ له‌ دانانی كه‌سانی تكنۆقرات و رازیكردنی ئه‌و حزبانه‌ و، واده‌رئه‌كه‌وێت حكومه‌ته‌كه‌ی كازمی دوور نییه‌ له‌ سیسته‌می پشكپشكێنه‌ی حزبه‌كان و پێكهاته‌كان كه‌ به‌ (به‌ركه‌وته‌ی هه‌ڵپژاردن) ناسراوه‌و، ئه‌مه‌ش پاڵ به‌ چاودێران و ته‌نانه‌ت ئه‌ندامانی په‌رله‌مان ئه‌نێت زۆر گه‌شبین نه‌بن له‌ حكومه‌ته‌كه‌ی كازمی چونكه‌ هاوشێوه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدیه‌ له‌ بیرۆكه‌ی دامه‌زراندن و دابه‌شكردنی پشكی حزبه‌كان به‌ سه‌ر بلۆكه‌كان ( كوتله‌كان) و هێزه‌ سیاسییه‌كان.
چه‌له‌حانی و ده‌مه‌قاڵه‌ له‌ نێوان حزبه‌ كانی پشكپشكێنه‌ گه‌رمه‌و هه‌ریه‌ك له‌ سه‌ر ئاوازێك ئه‌خوێنێت بۆ نموونه‌ سائیرونی موقته‌دای خۆهه‌ڵكێش ئه‌ڵیت .ئەگەر کارنامەى حکومەت داواکارییەکانى ئەوان و خۆپیشاندەرانى تیادا جێگه‌ی نەکرابێتەوە ئەوا ئامادە نین لە پەرلەماندا دەنگى پێبدەن و پێویسته‌ حكومه‌ته‌كه‌ی كازمی رووبەرووی گەندەڵى و گەندەڵکاران ببێته‌وه‌و پرۆژەى چاکسازی بخاتەڕوو، تاقمی ( الفتح) ی عامری گاڵته‌ی به‌ هه‌ڵپژاردنی كازمی دێت و به‌ ئاشكرا پێدائه‌گرێت بۆ ئه‌وه‌ی زۆرتری به‌ركه‌وێت و، جموجوڵ بۆ مانه‌وه‌ی مێلیشیاكان له‌ كاردایه‌و عامری و مالكی و عه‌مار الحه‌كیم ئه‌ڵێن پێویسته‌ هێز له‌ ده‌ستی شیعه‌ بمێنێته‌وه‌و، تاقمێكی تریان داوای تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ی خوێنی قاسم سلێمانی و مه‌هدی موهه‌ندیس ئه‌كه‌ن و، توركمان داوا ئه‌كه‌ن پشكی پێكهاته‌كان ( جیا له‌ عه‌ره‌ب و كورد) پشتگؤی نه‌خرێت و، بارودۆخه‌كه‌ زۆر ئاڵۆزه‌و خه‌ڵك وایئه‌زانی راسپاردنی كازمی سه‌ره‌تای قۆناغێكی نوێه‌ له‌ سه‌ر ئاستی یه‌كێتی نیشتمانی و كازمی به‌ سه‌ر تایفه‌گه‌ری و گه‌نده‌ڵی زاڵ ئه‌بێت و، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك رازی نابێت كه‌س فه‌رز بكرێت به‌ڵام هه‌موو كاره‌كانی به‌ پێچه‌وانه‌ی خواستی ئه‌و ئه‌كرێت.
حزبه‌ شیعه‌كان له‌ سه‌ر پۆستی وه‌زیره‌كان شه‌ریانه‌و هه‌موویان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان باسی ده‌ستوور ئه‌كه‌ن و، حزبی واش هه‌یه‌ به‌ ترس و له‌رزو له‌ ژێر لێوه‌وه‌ ئاماژه‌ به‌ خۆپیشاندانه‌كان و تێكۆشانی شه‌قام ئه‌دات.
هه‌رچه‌نده‌ كورد به‌ هۆی نامه‌ی پشتگیری پێشوه‌خته‌ی نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێم له‌ كازمی هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌ی كردو پاشان مه‌سعود بارزانی و لاهور شیخ جه‌نگی له‌ رێی ته‌له‌فونه‌وه‌ پشتگیری خۆیان نیشاندا تا ئه‌م كاته‌ هیچ گفتوگۆیه‌كی فه‌رمی له‌ نێوان كوردو كازمی نه‌كراوه‌و به‌ڵام له‌ملاو له‌ولا له‌ زاری ئه‌ندام په‌رله‌مانی ئه‌م حزب ئه‌و حزب ( ئه‌ستێره‌كانی شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌كان) ده‌نگۆیه‌ك ئه‌بیسترێت كه‌ كازمی هه‌رچه‌نده‌ نه‌هاتووته‌ كوردستان ئه‌مه‌ی كردووه‌و ئه‌وه‌ی ئه‌نجامداوه‌و، ماده‌ی 140 و كێشه‌كانی نێوان به‌غداو هه‌رێم چاره‌سه‌ر ئه‌كات و كه‌سیان دڵنیانین له‌وه‌ی ئه‌یڵێن و به‌ ئه‌م وشانه‌ ده‌ستپێئه‌كات : ( وابزانم، یان به‌ بۆچوونی من و له‌ پاشان ئه‌ڵێن با په‌له‌ نه‌كه‌ێن وچاوه‌روانی سه‌ركردایه‌تی بكه‌ین).
محه‌مه‌د عه‌للاوی یان عه‌دنان زورفی و هه‌روا مسته‌فا كازمی دوو رووی دراوێكن و هه‌موویان له‌ لای شه‌قام و جه‌ماوه‌ری راپه‌ریو وه‌ك یه‌كن له‌ گه‌نده‌ڵیی و دزی و، هه‌رچۆنێك بێت وئاسته‌نگ بۆ كازمی دروست بكرێت كابینه‌كه‌ی له‌ په‌رله‌مان تێئه‌په‌رێت و له‌ گه‌ڵ نه‌مانی كۆرۆنا خۆپیشاندان ده‌ستپێئه‌كاته‌وه‌و وه‌ك حكومه‌ته‌كه‌ی عه‌بدولمه‌هدی ناچار ئه‌كرێت ده‌ست له‌ كار بكێشێته‌وه‌.
پێویسته‌ هه‌مو لایه‌ك هه‌وڵبدات بۆ :
دامه‌زراندنی حكومه‌تێكی نیشتمانی گوزارشت لە هەموو لایەنە سیاسیەکان و گه‌ل بكات و دوور بێت له‌ حزب و پشكپشكێنه‌ی تایفه‌گه‌ری و ، ئه‌وه‌ بووه‌ته‌ خواستی گه‌ل و هه‌ر ئه‌و حكومه‌ته‌ش ئه‌توانێت كێشه‌ مه‌ترسیداره‌كانی عێراق چاره‌سه‌ر یكات.
ئه‌نحامدانی هه‌ڵبژاردنێكی پاك و بێگه‌ری پێشوه‌خته‌.
ئاورێك له‌ شه‌قام و خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریوی به‌غدای پایته‌خت و (9) نۆ شاری ناوه‌راست و خوارووی عێراق بدرێته‌وه‌و خواست و ئامانجه‌كانیان بهێننه‌دی.
له‌ هه‌مووی گرنگتر دۆزینه‌وه‌ی بكوژانی خۆپیشنده‌رانه‌ و بدرێنه‌ ده‌ست دادگاو سزا بدرێن.
هه‌وڵبدرێت مووچه‌یه‌كی شایسته‌ بۆ 600 شه‌هیدو 25000 برینداری راپه‌رینه‌كه‌ دابین بكرێت حكومه‌ت شه‌هیده‌كانی ‌ به‌ شه‌هیدانی گه‌ل ونیشتمان رابگێنێت..
به ‌زووترین كات زیندانیانی راپه‌رینه‌كه‌ ئازاد بكرێن و له‌لایه‌ن دده‌زگاكانی پۆلیس و دادگاكان بانگنه‌كرێن بۆ لێپرسینه‌وه‌و ئه‌وانه‌ی بێسه‌روشوێنن بدۆزرێنه‌وه‌.
گه‌نده‌ڵكاران بدرێنه‌ دادگا.
هه‌نگاوی به‌په‌له‌ بنرێت بۆ دابینكردنی نان و پێداویستییه‌كان بۆ گه‌ڵ به‌تایبه‌ت چه‌وساوه‌و هه‌ژاران.

20/4/2020




…ده‌زگای خێرخوازییه‌ یان ئۆرگانی حزبایه‌تییه‌؟ ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ڤایرۆسی كۆرۆنا هه‌موو جیهانی گرتووه‌ته‌وه‌و رۆژانه‌ ژماره‌یه‌كی گه‌وره‌ مرۆڤ له‌ناو ئه‌بات وزیاتر له‌ نیوه‌ی دانیشتوانی سه‌ر زه‌وی ناچاركردووه‌ له‌ ماڵ بمێننه‌وه‌ وه‌ك رێگه‌گرتن له‌ زیاتر ته‌شه‌نه‌كردنی و بڵاوبوونه‌وه‌و ئه‌و بارودۆخه‌ بووه‌ته‌ مایه‌ی به‌دبه‌ختی بۆ هه‌مووان به‌ تایبه‌ت بۆ هه‌ژاران و له‌ پاڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی په‌تای كۆرۆنا هه‌ژاری و برسێتی بڵاو بووه‌ته‌وه‌‌.
به‌ هۆی كۆرۆناوه‌ باسی ده‌زگاكانی خێرخوازی گه‌رمه‌و، حزبه‌كان كه‌وتوونه‌ته‌ كێبركێ و پاره‌ كۆكردنه‌وه‌‌و هه‌رچه‌نده‌ ئامانجی ئه‌و ده‌زگانه‌ خزمه‌تكردنی به‌رژه‌وه‌ندی گشتییه‌ وه‌ك بایه‌خدان به‌ په‌روه‌رده‌و فێركردن وپێشخستنی كۆمه‌ڵگاو یارمه‌تێدانی خه‌ڵكی لێقه‌وماوو، كاركردن به‌بێ جیاوازی ئاین و ره‌گ و تایفه‌ و پێست به‌ڵام به‌داخه‌وه ‌زۆرجار له‌ به‌ر زاڵبوونی بیری حزبایه‌تی ئاراسته‌كه‌ی ئه‌گۆردرێت.
ده‌زگاكانی خێرخوازی قازانج نه‌ویسته‌و بۆ جێبه‌جێ كردنی ئامانجی به‌رزو گه‌وره‌ی‌ وڵات به‌بێ جیاوازی و دوور له‌ حزبایه‌تی هه‌وڵ ئه‌ده‌ن و، كار بۆ نه‌هێشتنی هه‌ژاری و بارگرانی خه‌ڵك ئه‌كه‌ن و هه‌روا بۆ بته‌كردنی مافه‌ بنه‌ره‌تییه‌كانی مرۆڤ و ژینگه‌و كۆمه‌ڵگا له‌ رێی راهێنان بۆ كه‌سانی بێكار بۆ ئه‌وه‌ی ببنه‌ كه‌سانی خاوه‌ن به‌رهه‌م و، له‌ هه‌ندێ وڵات ده‌زگاكان یارمه‌تی لاوان ئه‌ده‌ن و ئه‌بنه‌ زامنكردنی پێداویستییه‌كانی هاوسه‌رگیری و، كار بۆ جه‌نگاوه‌ره‌ دێرینه‌كان و كه‌سانی نه‌خوێنده‌وارو بێ ئه‌زمون ئه‌دۆزنه‌وه‌.
له‌ زوربه‌ی وڵاتان ده‌زگاكانی خێرخوازی به‌ شێوه‌ی هه‌ره‌مه‌كی دانه‌مه‌زراون به‌ڵكو ئه‌بێت هه‌موو ئامانجه‌كانی به‌ پێی به‌رپرسیاره‌تی یاسایی بێنته‌دی و بار قورسی سه‌رجه‌م چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا له‌ رێی گه‌شه‌دان به‌ په‌یوه‌ندییه‌ كۆمه‌لایتییه‌كان سوك بكات و له‌ هه‌مان كاتدا بایه‌خبدات به‌ مافه‌كانی مرۆڤ و هه‌وڵبدات هه‌ژاری نه‌مێنێت و سواڵكردن بنبر بكات.
ده‌زگاكانی خێرخوازی بۆ كارو چالاكییه‌كانی پشت به‌ یارمه‌تی و كۆكردنه‌وه‌ی پیتاك و هاوكاری دارایی ئه‌به‌ستێت و سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی خه‌ڵك و رێكخراوه‌و داموده‌زگاكانی ناو كۆمه‌ڵگایه‌و نابێت به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك بۆ سوودی تاك وحزب و به‌رپرس و كه‌سانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات به‌كاربهێنرێت و، ئه‌بێت بۆ خۆشی ئه‌و كه‌سانه‌ بێت كه‌ له‌ ژیانیاندا تووشی ناخۆشی و شه‌رو كاره‌سات بوونه‌ته‌وه‌و بۆ خۆشگوزه‌رانی كۆمه‌ڵایه‌تی و، بێ له‌ هاوكاری دارایی پیتاك وه‌ك جلوبه‌رگ، پێڵاوو خواردن رۆڵیان هه‌یه‌ و، ئه‌م ده‌زگانه‌ دابه‌ش ئه‌بن به‌ سه‌ر: پاراستنی ژینكه‌، پاراستن و یارمه‌تیدانی ئاژه‌ڵ، وه‌ده‌ستهێنانی ده‌رمان و عیلاجی نه‌خۆشه‌كانی شیرپه‌نجه و هتد … ‌
زۆر كه‌ره‌ت پاره‌و پیتاكی كۆكراوه‌ به‌شی كاروباری ده‌زگاكان ناكات بۆیه‌ روو له‌ سه‌رچاوی دارایی تر ئه‌كه‌ن وه‌ك ئاهه‌نگگێران وچالاكی جۆراوجۆرو هه‌مه‌چه‌شنه‌ یان فرۆشتنی شتومه‌ك و به‌رهه‌می سه‌ر به‌ ده‌زگاكان و، به‌و‌ شێوه‌یه‌ش باری ئابووری ئه‌بوژێته‌وه‌و یارمه‌تی بۆ هه‌ژاران و هه‌تیوان زیاتر ئه‌بێت و، یارمه‌تییه‌كان ئه‌درێن به‌ خه‌ڵكانی نه‌خۆش و پیرو په‌ككه‌وته‌و خاوه‌ن پێداویستییه‌كان و ئاماده‌كردنی داوده‌رمان و جاروبار نه‌شته‌رگه‌ری كردن بۆ لێقاوماوان و، له‌ رێی بیرلێدان یارمه‌تیدانی ده‌وڵه‌ت ئه‌ده‌ن بۆ ئه‌و شوێنانه‌ ئاوی پاكی خواردنه‌وه‌یان نییه‌.
ده‌زگاكانی خێرخوازی له‌ زۆر رووه‌وه‌ یارمه‌تی پێشكه‌ش ئه‌كه‌ن وه‌ك كردنه‌وه‌ی خولی فێركردن وپه‌ره‌دان به‌ بواره‌كانی رۆشنبیری و كۆمه‌ڵایه‌تی و ، بایه‌خدان به‌ كێشه‌كانی ژنان و به‌رگری له‌ مافه‌كانی و چالاككردنی رۆڵیان له‌ ناوكۆمه‌ڵگاداو، هه‌وڵدان بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی گیروگرفتی چه‌وساوه‌كان و، به‌شداریكردن بۆ لابردنی بارسه‌نگی له‌ سه‌ر ئه‌و خێزانانه‌ی تووشی زه‌ره‌روزیان بوونه‌ته‌وه‌و، بایه‌خدان به‌ لاوان وبه‌رزكردنه‌وه‌ی باری رۆشنبیرییان سه‌باره‌ت به‌ دیموكراسی، ئازادی، مافه‌كانی مرۆڤ، سه‌روه‌ری یاسا و دژایه‌تیكردنی گه‌نده‌ڵی.
تا ئێستا ژماره‌یه‌ك چاوچنوك و چاوبرسی هه‌ن بوونی ئه‌م جۆره‌ ده‌زگانه‌ له‌ پێناو كاری نه‌شیاوو ناشه‌رعی ئه‌قۆزنه‌وه یان له‌ پاره‌ی ئه‌م ده‌زگانه‌ ئه‌ده‌ن به‌ هونه‌رمه‌ندان به‌ نیازی ئه‌وه‌ی هونه‌رمه‌ندان ده‌زگای نوێ دابمزرێنن و ئه‌گه‌ر سه‌ركه‌وتوو بن پاره‌ی زۆرتر كۆ ئه‌كه‌نه‌وه‌و، ئه‌و كات ده‌ستبه‌سه‌ر پاره‌كه‌ ئه‌گرن و بۆ خۆیان خه‌رجی ئه‌كه‌ن.
لای خۆمان به‌رپرسان حزبایه‌تی به‌ ده‌زگاكانی خێرخوازی ئه‌كه‌ن و نموونه‌ش زۆره‌و له‌وانه‌ له‌ كاتی بوومه‌له‌رزه‌كه‌ی شاری ده‌ربه‌ندیخان له‌ شه‌وی 12/11/2017 زیانێكی زۆر به‌ر شارو خه‌ڵكه‌كه‌ كه‌وت و، زیانه‌كانیش به‌ ( 19) ملیار دینار خه‌مڵێندرا بێ ئه‌وه‌ی 4 هاوڵاتی گیانیان له‌ده‌ستداو ژماره‌یه‌كی زۆریش بریندار بوون و جێی ئاماژه‌یه‌ سه‌رۆكی حكومه‌ت نێچیرڤان بارزانی به‌ڵێندا كه‌ حكومه‌ت قه‌ره‌بووی زیانه‌كان ئه‌كات به‌ڵام له‌مرۆدا زیان لێكه‌وتوانی بوومه‌له‌رزه‌كه‌ نێگه‌رانن وحكومه‌ت هیچی نه‌كرد به‌ڵام رێكخراوه‌كان سه‌ر به‌ پارتی و یه‌كێتی و حزبه‌كانی تر هه‌ندێ خێوه‌ت ، به‌تانی، سوپاو ئازووقه‌یان دابه‌ش كردو جێی ده‌ستخۆشییه‌ و، ئه‌وه‌ی جێی ره‌خنه‌و گازنده‌یه‌ هه‌ر یه‌ك له‌و حزبانه‌ دووچاوگی و جیاوازییان كردو، یه‌كه‌م بۆ ئه‌ندامه‌كانی خۆیان و دووه‌م بۆ لایه‌نگیرانیان و ئه‌وه‌ش مایه‌وه‌ بۆ لێكه‌وتوان و لێقه‌وماوان و، باشتر وابوو هه‌رچی هه‌بوو بدرایه‌ به‌ ده‌ست به‌رپرسانی حكومه‌ت له‌ شاره‌كه‌ و له‌ رێی ئه‌وان دابه‌ش بكرایه
كێبركی له‌ نێوان حزبه‌كان هه‌یه‌و ئه‌گه‌ر پارتی ده‌زگای خێرخوازی بارزانی هه‌یه‌، ئه‌وا یه‌كێتی ده‌زگای مرۆیی مامی هه‌یه‌ كه‌ ناسنامه‌كه‌ی ئه‌ڵێت رێكخراوێكی قازانج نه‌ویسته‌ و، كێبركی به‌ناوی خێرخوازی له‌ نێوان كوره‌كانی نێچیرڤان بارزانی و مه‌سرور بارزانی هه‌یه‌ و، كه‌س نازانێت پاره‌ و سامانی ئه‌و رێكخراوه‌انه‌ چه‌نده‌؟ و ، له‌ كوێوه‌ هاتوون؟ و، چۆنچۆنی خه‌رج ئه‌كرێن؟ و، جارێكیان یه‌كێك له‌و كورانه‌ گۆرانیبێژێكی ئه‌مرێكی بانگهێشت كردو بوو بووه‌ مایه‌ی زه‌ره‌رو خه‌ڵكێكی كه‌م چوون بۆ ئاهه‌نگه‌كه‌و كابرای ئه‌مریكی چه‌ند ده‌فته‌ر دۆلاری وه‌رگرت و خێۆخوازییه‌كه‌ شكستهێنا. ‌.
6/4/2020




كۆرۆنا له‌ نێوان پله‌ باڵاكان و پله‌ نزمه‌كاندا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ دوای قه‌یرانه‌ دروستكراوه‌كه‌و مووچه‌ برین ونه‌دانی به‌شێكی مووچه‌ به‌ناوی پاشه‌كه‌وت حكومه‌تی كوردستان به‌زمێكی دۆزییه‌و ناوی چاكسازی لێناو به‌ پاره‌ په‌رله‌مانی كوردستانیان ده‌سته‌مۆ كردو په‌رله‌مانتێره‌كان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان به‌ زۆرینه‌ ده‌نگیاندا به‌و چاكسازییه‌و دیاره‌ چاكسازی نه‌بوو به‌ڵكۆ چاكوازی بوو له‌ هه‌ندێ شوێنی گه‌رمیان به‌ یاری ئه‌وترێت وازی.
به‌ڵی چاكسازییه‌كه‌ی حكومه‌ت یارییه‌كی زیره‌كانه‌ بوو بۆ پێدانی خانه‌نشینێكی خه‌یاڵاوی به‌و كه‌سانه‌ی له‌لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه‌ ده‌نگیان پێدرابوو بۆ ئه‌وه‌ی ببنه‌ نوێنه‌ریان و خواست و داواكانیان بهێننه‌دی و به‌رنگاری گه‌نده‌ڵی و دزی وفرت و فێڵ ببنه‌وه‌ و، له‌مرۆدا به‌و كه‌سانه‌ ئه‌وترێت خانه‌نشینی پله‌ باڵاكان و، هه‌موو خه‌میان كاركردنه‌ له‌ پێناو خۆیان و كه‌سوكارو خزمانیان( دیاره‌ هه‌ندی له‌ په‌رله‌مانتاران پیاوانه‌ و بێترس ده‌نگیان به‌رزكرده‌وه‌و دژ به‌و یارییه‌ وه‌ستان).
بارودۆخی هه‌رێمی كوردستان به‌ بۆنه‌ی قه‌یرانه‌ كوشنده دروستكراوه‌كه‌ سه‌خت و دژوار بوو، له‌ ئێستادا به‌ هۆی كۆرۆناو، قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆ بارودۆخه‌كه‌ قورسترو كوشنده‌تر بووه‌ به‌ تایبه‌ت بۆ خانشینی پله ‌نزمه‌كان و، كاسبكاران و زه‌حمتكێشان و كرێكاران و هه‌ژارانی بێ ده‌رامه‌ت.
راسته‌ قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆ رێگرتنه‌ له‌ ته‌شه‌نه‌كردنی په‌تای كۆرۆنا به‌ڵام هاوكات برسیكردنی سه‌دان هه‌زار خێزانی هه‌ژاره‌و، حكومه‌ت توانای ئه‌وه‌ی نییه‌ مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و پێشمه‌رگه له‌ كاتی خۆیدا‌ بدات و، حكومه‌ت ساڵانێكی زۆره‌ نه‌وت ئه‌فرۆشی و هیچی دیار نییه‌و، جێی ئاماژه‌یه‌ تا ئێستا هاتووچۆ قه‌ده‌غه‌ كراوه‌و ته‌نها تانكه‌ره‌كان وه‌ك جاران كار ئه‌كه‌ن.
وڵاتان فه‌رمانی قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆیان كردووه‌ به‌ڵام ئه‌و كه‌سانه‌ی فه‌رمانبه‌رو كرێكاری ده‌وڵه‌ت نین یان كه‌م ده‌رامه‌تن و له‌ ماڵه‌وه‌ن مووچه‌یان ئه‌ده‌نێ و، لای خۆمان كرێكاران و هه‌ژاران و سه‌دان هه‌زار خاوه‌ن ته‌كسی و ئۆتۆمبێلی بارهه‌ڵگرو هه‌زاران خاوه‌ن دوكانی بچوك له‌ ماڵه‌وه‌ن وهیچ شتێكیان پێنادرێت و هه‌ندی خه‌ڵكی ده‌وڵه‌مه‌ندو خاوه‌ن كۆمپانیای گه‌وره‌ ده‌ستی یارمه‌تیان بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ درێژ كردووه‌و جێی سوپاسن به‌ڵام كوا رۆڵی حكومه‌ت؟.
حكومه‌ت باسی دادپه‌روه‌ری ئه‌كات و، ئه‌گه‌ر ئه‌مجاره‌یان له‌ گه‌ڵ هاوڵاتیان راستگۆ نه‌بن شیرازه‌ی كۆمه‌ڵگا زیاتر تێكئه‌چێت وكۆنترۆڵیان نامێنێت بۆیه‌ به‌رامبه‌ر به‌م بارودۆخه‌ پێویسته‌ حكومه‌ت چاكسازی راسته‌قینه‌ بكات و به‌ خۆیدا بچێته‌وه‌ و، ده‌ست نه‌بات بۆ مووچه‌ی مامۆستایان و فه‌رمانبه‌ران و خانه‌نشینانێ پله‌ نزم و، چاكسازی ئه‌بێ له‌ خاوه‌ن كارگه‌ و موڵه‌كان و كێڵگه‌كانی نه‌وت و سه‌رۆك هه‌رێم و سه‌رۆك وه‌زیران ده‌ست پێبكات تا ئه‌گاته‌ وه‌زیران و په‌رله‌مانتاران و، هه‌روا پێویسته‌ ئه‌م خاڵانه‌ خواره‌وه‌ زوو به‌ زوو جێبه‌جی بكات تا كاره‌سات روونه‌دات و جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك نه‌یه‌نه‌ سه‌ر شه‌قام و گۆره‌پانه‌كان و ئه‌و كاته‌ هه‌رێم به‌ره‌و كوێ ئه‌چێ؟.
كه‌مكردنه‌وه‌ی ژماره‌ی پاسه‌وانانی ( حیمایه‌) به‌رپرسه‌كان، به‌رپرسی وا هه‌یه‌ به‌تالیۆنێك یان لیوایه‌ك پاسه‌وانی هه‌یه و، نازانم نوێنه‌ری خه‌ڵك پاسه‌وانی بۆچییه‌؟‌.
مووچه و ده‌رماڵه‌‌ی چاش موسته‌شارو پاریزكارو و په‌له‌ باڵاكانی رژێمی دیكتاتۆری سه‌دام حسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و به‌شداربووانی پرۆسه‌ی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵ ببرن و، ئه‌و جۆره‌ خاین و خۆفرۆشانه‌ بده‌ن به‌ دادگاو ده‌ستیان خوێناویه‌ و بكوژی هه‌زاران هاوڵاتی سڤیلن و ناویان له‌ لیستی تاوانه‌كان هه‌یه و، له‌ هه‌مووی خراپتر پاسه‌وانیان هه‌یه‌‌.
په‌رله‌مانتار به‌ 5 و6 ملیۆن خانه‌نشین نه‌كرێت و پێویسته‌ وه‌ك وڵاتان له‌ پاش ته‌واو بوونی خولی په‌رله‌مان بگه‌رێنه‌وه‌ سه‌ر كاری پێشوویان و له‌وی خانه‌نشین بكرێن، له‌ ئێستادا ئه‌و پاره‌یه‌ كه وه‌ری ئه‌گرن و‌ به‌ یاسا له‌ لایه‌ن خۆیانه‌وه‌ رێكخراوه‌ دزییه‌و بازدانه‌ به‌ سه‌ر كۆمه‌ڵكاو دووره‌ له‌ موراڵی مرۆڤایه‌تی.
نه‌هێشتنی نووستوانی بن دیوارو كه‌سانی مشه‌خۆر.
پارتی ویه‌كێتی خاوه‌ن ده‌زكایه‌كی گه‌وره‌ی راگه‌یاندنن و، بۆ نموونه ده‌زگای ‌ رووداو و ده‌زگای 24 بێ له‌ پێژه‌رو كارمه‌ندان یه‌كی 20 ــ 30 په‌یامنێریان له‌ ناوخۆو ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم هه‌یه‌و دابه‌شكراون به‌ سه‌ر وڵاتان وبێشك هه‌رهه‌موویان له‌ سه‌ر قووتی خه‌ڵك پاره‌ وه‌رئه‌گرن.
ده‌مێكه‌ میوانێكی زۆر ، مه‌به‌ست به‌عسییه‌كان و خه‌ڵكی ترسنۆك و هه‌ڵاتووی عێراقه‌ له‌ كوردستان داڵده‌دراون وخه‌رجیان زۆره‌ وبارگرانیان دروست كردووه‌.
كۆرۆنا ڤیروس مه‌ترسیداره‌و، بۆ رێگری له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی داوا له‌ خه‌ڵك كراوه‌ له‌ ماڵه‌كانیان بمێننه‌وه‌و هاتووچۆ ئه‌كه‌ن و، ئه‌گه‌ر درێژه‌ بكێشێت خه‌ڵكێكی زۆر بێ نان سه‌ر ئه‌نێنه‌وه‌و، پیویسته‌ حكومه‌ت بگه‌رێت به‌ دوای چاره‌سه‌ری نان و ئاو بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ ئه‌گه‌ر رۆژێك بێكار بێت خۆی و مناڵ و خێزانه‌كه‌ی تووشی برسێتی و نه‌خۆشی ده‌روونی ئه‌بنه‌وه‌.

ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب
31/3/2020




له‌یادی 40 ساڵه‌ی شه‌ری قزله‌روچه‌ند راستییه‌ك … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ئه‌مرۆ 24/3/2020 یادی چل ساڵه‌ی شه‌ری قزله‌ره‌و رێك چل ساڵ به‌ر له‌ ئێستاو له‌ رۆژی 24/3/1980 پێشمه‌رگه‌ قاره‌مان و چاونه‌ترسه‌كانی حزبی شیوعی عێراق به‌ مه‌فره‌زه‌یه‌كی {16} كه‌سی به‌رنگاری سوپاكه‌ی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و به‌ یاوه‌ری جاشه‌ خۆفرۆشه‌كان بوونه‌وه‌.
سوپاكه‌ی سه‌دامی دیكتاتۆرو حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی خوێنرێژ پێنجه‌مین سوپای گه‌وره‌و مۆدێرنی جیهان بوو، خاوه‌نی فرۆكه‌ی جه‌نگی و هه‌لیكۆپته‌روو تۆپ و راجیمه‌و هه‌مووجۆره‌ چه‌كێك بوو، به‌ یاوه‌ری سه‌دان به‌تالیۆنی خه‌فیفه‌ ( موسته‌شارو جاش) و داموده‌زگای ئه‌من و ئیستخبارات.
هه‌ندێ له‌ هاورێیان و خه‌ڵكی تر بیره‌وه‌ری و كتێبیان نووسیوه‌و ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ وتوویانه‌ بۆ مێژوو ئه‌م راستییانه‌ ئه‌نووسین تا نه‌وه‌كانی داهاتوو سوودی لێوه‌ربگرن به‌ڵام زۆریان به‌ هه‌ڵه‌داچوون و، لێره‌دائاماژه‌ ئه‌ده‌م به‌ نووسینی هه‌ندێك له‌ هاورێیانی شیوعی و مه‌به‌ستی ژماره‌یه‌كیان ته‌نها سێنگ ده‌رپه‌راندن و هیچی تر ئه‌گێنا بابه‌ته‌كانیان له‌ نووسینه‌كانم و نووسینی هاورییانی دیكه‌ كه‌ له‌ شه‌ره‌كه‌ بوون وه‌رگرتووه‌و به‌ هه‌ڵه‌ دایانرشتووه‌.
دوو سێ هاوریی سه‌ركردایه‌تی له‌ بیره‌وه‌رییه‌كانیاندا به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك ئاماژن ناده‌ن به‌ چه‌كی پێشمه‌رگه‌كان چونكه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و كاره‌ بكه‌ن سه‌رو گۆیلاكی خۆیان ئه‌گرێته‌وه‌ و، ئه‌وان وه‌ك به‌رپرس مه‌فره‌زه‌كانیان ناردووه‌ته‌ قووڵایی خاكی كوردستان به‌ خراپترین چه‌ك و به‌بێ ته‌قه‌مه‌نی و تفاقی تر بۆ نموونه‌ مه‌فره‌زه‌كه‌ی قزله‌ر.
هاورێی به‌رێزم موهه‌ند ئه‌لبه‌راك { دوكتۆر سادق} كتێبێكی به‌ ناونیشانی ئه‌ی ره‌قیب نووسیوه‌و هه‌روا هاورێیه‌كی تر به‌ ناو { سه‌لام فه‌واز ئه‌لعوبه‌یدی} كتێبێكی به‌ ناونیشانی { بیره‌وه‌رییه‌كانم له‌باره‌ی ژیانی پێشمه‌رگه‌كان} و، رێزدار دوكتۆر عه‌بدوافه‌تاح عه‌لی بۆتانی هه‌ندێ تێبینی و راستكردنه‌وه‌ی نووسیوه‌و جێی ده‌ستخۆشییه‌و، ئه‌ڵێت كتێبه‌كه‌ی سه‌لام فه‌واز سه‌رچاوه‌یه‌كی گرنگه‌و نابێت له‌ نووسینه‌وه‌ی مێژووی خه‌باتی چه‌كداری پێشمه‌رگه‌ شیوعییه‌كان و به‌شداریان له‌ شۆرشی كوردا پیشتكۆیی بخه‌ێن.
ده‌ستخۆشی له‌ دوكتۆر سادق نووسه‌ری { ئه‌ی ره‌قیب} و سه‌لام فه‌واز نووسه‌ری { بیره‌وه‌رییه‌كانم له‌ باره‌ی ژیانی پێشمه‌رگه‌كان} و، هه‌روا رێزدار دوكتۆر عه‌بدولفه‌تاح عه‌لی بۆتانی ئه‌كه‌م و هیوادارم سه‌ركه‌وتوو بن و له‌ كۆتاییدا داواكارم له‌ هه‌ردوو نووسه‌ر د. سادق و سه‌لام ناوی شه‌ره‌كان و هاورێیان راست بنووسن و هه‌روا رۆژه‌كان بۆ نموونه‌ شه‌ری قزله‌ر له‌ 24/3/1980 روویداوه‌ نه‌وه‌ك 27/3/1980.
هاورێ فه‌یسه‌ڵ ئه‌لفوئادی له‌ كتێبه‌كه‌ی : له‌ مێژووی خه‌باتی چه‌كداری پێشمه‌رگه‌كانی حزبی شیوعی عێراق { 1978 ــ 1989} ئه‌نووسێت :
مه‌فره‌زه‌یه‌ك له‌ 16 هاورێ و دۆستان به‌رپرسی عه‌سكه‌رییه‌كه‌ی مه‌لا حوسه‌ێن و موسته‌شاری سیاسییه‌كه‌ی هاوری فارس ره‌حیم ئه‌ندامی محه‌لی سلیمانی بوون هتد… چه‌كه‌كانیان “” ئالی وغه‌یر ئالی “” 24/3/1980 چوونه‌ ناو دێی قزله‌ر، هاورێیان بریاریاندا بۆ نانخواردن بچنه‌ ناودێ و ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ی بریارێكی روونه‌ كه‌ نابێت به‌ رۆژ بچنه‌ ناودێ، مه‌فره‌زه‌كه‌ پاسه‌وانی توندوتۆڵیان دانه‌ناو، هاورێیان به‌ په‌له‌ چوون بۆ مزگه‌وت و چاوه‌روان بوون نانیان بۆ بێنن و، له‌و كاته‌دا 4 هه‌لیكۆپته‌ر له‌ نزیك مزگه‌وته‌كه‌ هاتنه‌ سه‌ر زه‌وی و باره‌كانیان هه‌ڵرشت 120 كه‌س بوون ویه‌كسر كه‌وتنه‌ ته‌قه‌ رووه‌و مزگه‌وته‌كه‌و، پاشان 7 هه‌لیكۆپته‌ری تر هاتن و باره‌كانیان هه‌ڵرشت و ، نووسه‌ر به‌ ئاره‌زووی خۆی زۆر شتی تری نووسیوه‌.
راسته‌ مه‌فره‌زه‌كه‌ 16 هاوری بوو هه‌ر هه‌موو شیوعی بوون حه‌مه‌ كریم قه‌رچه‌تانی به‌رپرسی عه‌سكه‌ری بوو، هاورێ فارس ره‌حیم له‌وێ نه‌بوو قه‌ت موسته‌شاری سیاسی نه‌بووه‌، چه‌كه‌كان خراپترین چه‌ك بوون، چوونه‌ ناودی پیچه‌وانه‌ی هیچ بریارێك نه‌بوو هاورێیان خۆیان بریار ئه‌ده‌ن، له‌ ناودێ پێشمه‌رگه‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجۆمه‌نی دێكه‌ به‌ سه‌رماڵاندا دابه‌ش ئه‌كرێن و ناچنه‌ مزگه‌وت تا نانیان بۆ بێنن، پاسه‌وانی توندوتۆڵ ( كه‌س نازانێت مه‌به‌ستی چییه‌) خۆمان 16 كه‌س بووین من و هاورێ ره‌ووف ره‌شید { بێكه‌س} پاسه‌وان بووین.
هاورێ فه‌یسه‌ڵ فوئادی مێژوو ئه‌نووسێت به‌ڵام مێژووه‌كه‌ ئه‌شێوێنێت.
چل ساڵ به‌ر له‌ ئیستاو له‌ رۆژی (24) ی ئاداری ساڵی (1980) پێشمه‌رگه‌ ئازاو دلێره‌كانی (حزبی شیوعی عێراق) شه‌رێكی پر له‌ قاره‌مانێتی و خۆبه‌خت كردنیان تۆمار كردو ئه‌توانین بڵێن داستانێكی بێ وێنه‌..
رژێمی له‌رزۆكی به‌غدا بۆ داپلۆسینی جه‌ماوه‌رو به‌ هۆی جه‌ژنی نه‌ورۆزه‌وه‌ هێزێكی گه‌وره‌ی سه‌ربازو جاشی هێنابووه‌ شاری سلێمانی و له‌ حاڵه‌تی ئاماده‌باش بوو، ساڵی (1980) به‌ هۆی باران و ته‌روتووشییه‌وه‌ ئاهه‌نگه‌كانی نه‌ورۆز خرابوونه‌ رۆژی (24) ی مانگ و هێزه‌كانی دوژمن له‌ سه‌رپێ بوون بۆ سه‌ركوتكردنی هێزه‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كان.
مه‌فره‌زه‌یه‌كی قاره‌مانی حزب كه‌ له‌ (16) پێشمه‌رگه‌ پێك هاتبوو، به‌یانی زوو دێی زێوێی بناری شاخی سه‌ركه‌شی پیره‌مه‌گروونی به‌جێ هێشت و به‌و سه‌رماو سۆڵه‌یه‌ به‌ره‌و دێی (قزله‌ر) كه‌وته‌رێ و ، به‌فر شكاندن چوونه‌ سه‌ر شاخ و دابه‌زین بۆ دامێنی شاخ بوونه‌ هۆیه‌كی سه‌ره‌كی هیلاك و ماندوو بوونی پێشمه‌رگه‌كان، له‌ كاتژمێری (11) دا پێشمه‌رگه‌كان چونه‌ ناو دێی قزله‌ری سه‌ر به‌ ناحیه‌ی سه‌رچنار بۆ حه‌سانه‌وه‌، به‌ڵام پاش كاتژمێرێك هه‌لێكۆپته‌ره‌كانی دوژمن هاتنه‌ ئاسمانی دێیه‌كه‌ و یه‌كسه‌ر سه‌ربازو جاشیان هه‌ڵرشت و زوو به‌ زوو له‌ هه‌ردوولا ده‌ست كرا به‌ ته‌قه‌كردن.
به‌ڵی پێش چل ساڵ له‌ رۆژێكی وه‌ك ئه‌مرۆدا (24) ی ئاداررژێمی ترسنۆكی فاشی و خۆێنرێژی عێراق به‌ هێزێكی گه‌وره‌ له‌ هێزه‌كانی تایبه‌تی (قوات خاصه‌) به‌ پاڵ پشتی جاش و به‌ (19) هه‌لیكۆپته‌ر هێرشێكی درندانه‌یان كرده‌ سه‌ر مه‌فره‌زه‌ قاره‌مانه‌كه‌ی حزبی شیوعی عێراق له‌ دێی قزله‌رو شه‌رێكی چه‌په‌ڵ و نابه‌رابه‌رو سه‌ختیان هه‌ڵگیرساند.
دوژمنی ترسنۆك به‌ شێوه‌یه‌ك هاتبوو، ئه‌یزانی مه‌فره‌زه‌كه‌ (16) كه‌سه‌و چه‌كه‌كانیان زۆر خراپه‌، به‌ خه‌یاڵی خاوی خۆی هاتبوو مه‌فره‌زه‌كه‌ ده‌ستگیر بكات، له‌ راستیدا چه‌كی پێشمه‌رگه‌كان چه‌كی شه‌ر كردن نه‌بوو، بریتی بوون له‌ (2) كلاشنكۆف و (8) ژێسێ و (5) ماوو* یه‌ك برنه‌و، هه‌موو ئه‌و چه‌كانه‌ش كۆن بوون و، له‌ كاتی ته‌قه‌ كردندا ئه‌وه‌ستان، به‌ڵام سه‌ره‌رای هه‌موو ئه‌و كۆسپ و ته‌گه‌ره‌یه‌ حه‌ماس و وره‌ی به‌رزی پێشمه‌رگه‌و هاورێیان له‌ په‌ره‌سه‌ندندا بوو.
پاش سێ چوار كاتژمێر له‌ شه‌ره‌كه‌ مه‌فره‌زه‌یه‌كی ئازای پێشمه‌رگه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئیسماعیل گه‌وره‌دێی له‌ قۆڵی چۆخماخه‌وه‌ خۆی گه‌یانده‌ گه‌رمه‌ی شه‌ره‌كه‌و هاتن به‌ هانای برا پێشمه‌رگه‌كانیانه‌وه‌، له‌ كاتژمێری (6) ی ئێواره‌ دوژمن كه‌وته‌ پاشه‌كشێ و كۆكردنه‌وه‌ی زیانه‌كانی و به رووره‌شی بۆ مۆڵگاكانی گه‌رایه‌‌وه‌.
مه‌فره‌زه‌كه‌ برێتی بوو له‌م هاورێیانه‌:
1ـ حمه كريم قه ره جه تانى (حه مه صالح) 2 – حسن رشيد (فه‌لاح) 3- كمال مام همزه (هه‌ژار) 4- عمر حه مه بجكول (ملا حسین) 5- معتصم عبدالكريم (أبو زه‌هره)‌ 6- شفيق كريم (مامۆستا شاهۆ) 7- صلاح الدین حسن (مامۆستا خالد) 8- سه‌رباز مه‌لا ئه‌حمد بانيخيلاني 9- عومه‌ر عه‌لی (عمر بوره‌ سلمى) 10- مامۆستا جه‌مال محمد امين 11- حه‌مه‌ساله‌ح سورداشی (مامۆستا سه‌ردار) 12- ره‌ووف ره‌شید (بێكه‌س) 13- محه‌مه‌د مه‌زلوم (أبو محه‌مه‌د) – 14ـ بورهان ئه‌حمه‌د (عه‌تا) 15- ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب (سیروان) 16ـ (عه‌دنان .ط)**

له‌م داستانه‌ شكۆداره‌دا ئه‌م هاورێیانه‌ شه‌هید بوون:
1- عومه‌ر حه‌مه‌ بچكۆل (مه‌لا حسین)، ئه‌ندامی لێژنه‌ی قاعیده‌، كرێكاری كارگه‌ی ته‌نقیحی سلێمانی.
2- شه‌فیق كریم (شاهۆ) مامۆستای زمانی ئینگلیزی له‌ سانه‌وی رۆشنبیر – سلێمانی، ئه‌ندامی لێژنه‌ی قاعیده‌.
3- موعته‌سه‌م عه‌بدولكه‌ریم (أبو زه‌هره‌) ئه‌ندامی حزب، هونه‌رمه‌ندو وێنه‌كێش {شێوه‌كار}.
4- حه‌سه‌ن ره‌شید (فه‌لاح) – كرێكارو لێپرسراوی هێزی پاراستنی باره‌گای كۆمیته‌ی ناوه‌ندی له‌ به‌غدا، ئه‌ندامی قه‌زا، سلێمانی.
5- كه‌مال مام هه‌مزه‌ (هه‌ژار) ئه‌ندامی حزب، كرێكار، سلێمانی.
برینداربوونی (شه‌هاب) پێشمه‌رگه‌ی دلێری یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان.
شایانی باسه‌ (3) هاورێ له‌و هاورێیانه‌ی به‌شداری شه‌ری قزله‌ریان كرد له‌ شوێنی تر شه‌هید بوون:
1 – سه‌رباز مه‌لا ئه‌حمه‌د بانیخێڵانی له‌ داستانه‌كه‌ی به‌كربایفدا به‌ ده‌ستی مۆسته‌شارجاش تحسین شاوه‌یس شه‌هید كرا.
2- عومه‌ر عه‌لی (عومه‌ری پوره‌ سه‌لما) له‌ كاتی ئه‌نجامدانی ئه‌ركێكی حزب و پێشمه‌رگه‌ له‌ رووباری چه‌می سووره‌بان له‌ نزیك دێی چاڵه‌ خه‌زێنه‌ خنكاوو شه‌هید بوو.
3- سه‌لاح الدین حه‌سه‌ن (مامۆستا خالید) ئه‌ندامی مه‌كته‌بی محه‌لی سڵیمانی ـ له‌ كاتی ئه‌نفاله به‌دناو چه‌په‌ڵه‌كه‌ی رژێمی به‌عسی ترسنۆكدا 1988 كه‌وته‌ داوی چه‌ته‌و چڵكاوخۆره‌كانی رژێم و شه‌هید كرا.
سه‌ركه‌وێ خه‌باتی ره‌وای حزبی شیوعی له‌ پێناو ئاواته‌كانی گه‌ل و نیشتمان..
مردن و سه‌رشۆری بۆ دۆژمنان.
تێبینی: مه‌لا حسین له‌ دێی چۆخماخ ته‌سلیم به‌ خاك كراوه‌.
(4) هاورێكه‌ی تر: شه‌فیق و أبو زه‌هره‌و حه‌سه‌ن و هه‌ژار له‌ دێی (قزله‌ر) نێژران، به‌ڵام بۆ به‌یانی 25 ی ئاداری 1988 دوژمنی ترسنۆك لاشه‌كانیانی بۆ شاری سلێمانی گواسته‌وه‌.
** عه‌دنان . ط له‌ پاش ماوه‌یه‌ك زانرا عه‌دنان چڵكاوخۆری رژێمی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بییه‌.
23/3/2020




كێ ئه‌بێته‌‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق و كه‌ی؟… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

پێنج مانگه‌ خۆپیشاندان و راپه‌رین له‌ به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و خوارووی عێراق ده‌ستیپێكردووه‌و سه‌ره‌رای تێهه‌ڵدان و گرتن و ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌دان زیاتر له‌ پێنج سه‌د شه‌هیدو بیست و پێنج هه‌زار بریندارو هه‌زاران بێسه‌روشوێن كه‌س نازانێت عێراق به‌ره‌و كوێ مل ئه‌نێت و به‌ هوێ بارودۆخه‌كه‌و بێتوانایی حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی له‌ دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ر بۆ داخوازییه‌كانی جه‌ماوه‌رو خۆپیشانده‌ران ناچاركرا ده‌ست له‌كار بكێشێته‌وه‌.
سێ مانگه‌ حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی له‌ كاركه‌وتووه‌و حزبه‌كانی شیعه‌ سه‌ریان لێشێواوه‌و روویاكرده‌ ئێران و له‌ شاری قوم به‌ سه‌رپه‌رشتیاری ئێران كۆبوونه‌وه‌و له‌ هاتنه‌وه‌یاندا كه‌سیكیان به‌ ناو ( محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاوی) دا به‌ سه‌رۆك كۆمار بۆ ئه‌وه‌ی ببێته‌ سه‌رۆك وه‌زیران به‌ڵام محه‌مه‌د عه‌لاوی له‌ پاش یه‌ك مانگ خۆی و ناوی كابینه‌كه‌ی چوونه‌ په‌رله‌مانی عێراق و، له‌وی به‌ هۆی ناكۆكی نێوان شیعه‌كان شكستیهێناو كشایه‌وه‌.
تا ئێستا لايەنە شیعەکان لە دیاریکردنى کاندیدى سەرۆک وەزیران دوورن و، رۆژانه‌ كۆئه‌بنه‌وه‌و ته‌نها ناوی دوو كه‌س یان سێ كه‌س تاوتوێ ئه‌كه‌ن و ناگه‌نه‌ ئه‌نجام و، به‌وه‌ش كێشه‌یان بۆ سه‌رۆك كۆمار به‌رهه‌م ساڵح دروستكردووه‌و، شاراوه‌ش نییه‌ به‌رهه‌م ساڵح له‌ ژێر فشاری ئێران و حزبه‌ شیعه‌كانه‌و تا ئه‌م ساتانه‌دا چاوه‌روانه‌ كه‌سێك له‌لایه‌ن ئه‌و حزبانه‌ ده‌ستنیان بكرێت.
مسته‌فا كازمی بێت یان عه‌لی شوكری یان كه‌سێكی تر ئه‌بێت له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه‌ كۆده‌نگی له‌ سه‌ر بێت ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا خرپیشانده‌ران ئه‌ڵێن : ئێمه‌ بریار ئه‌ده‌ین كێ ببێت به‌ سه‌رۆك وه‌زیران، ئێمه‌ خاوه‌ن بریارین، خه‌ڵك خاوه‌ن بریاره‌، خه‌ڵك به‌ ده‌نگی به‌رز ئه‌ڵێن : ئێران بۆ( ده‌ره‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌) و، ئه‌وه‌ كه‌سه‌ له‌لایه‌ن حزبه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات به‌ربژێر ئه‌كرێت پێویسته‌ كه‌سێك بێت خه‌ڵك پێی قایل بێت نه‌ ئه‌مریكاو ئێران، پێویسته‌ هه‌موو لایه‌ك تواناو ئیراده‌ی خه‌ڵك پشتگوێ نه‌خات.

خه‌ڵك به‌رپژێریكی ناوێت ته‌نها له‌لایه‌ن به‌رهه‌م ساڵحه‌وه‌ په‌سه‌ند بكرێت و، حزیه‌ شیعه‌كان دژ به‌ خواست و داوای خه‌ڵكن، ئه‌و خه‌ڵكه‌ دژ به‌ پرۆسه‌ی سیاسی و تایفه‌گه‌ری و پشكپشكێنه‌و گه‌نده‌ڵی و دزیی راپه‌ریوه‌و ئه‌یانه‌وێت عێراق له‌ دارمان و گه‌نده‌ڵی و هه‌ژاری و برسێتی و نه‌خۆشی رزگار بكه‌ن و، له‌ پێناو نه‌مانی مێلیشیاو چه‌ك به‌ ده‌سته‌كان تێئه‌كۆشن و، به‌ دوای ناسنامه‌ی نێشتمان بوون ودیموكراسی راسته‌قینه‌و و دادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌گه‌رێن.
ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی ته‌نها سه‌ره‌تا بوو، خواست و داوای خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریو درێژه‌ی ئه‌بێت و، سوورن له‌ سه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق و تا هه‌نوكه‌ خۆپیشاندانه‌كان به‌ ئامانجه‌كانی گه‌ل نه‌گه‌یشتووه‌و، پرۆسه‌ی سیاسی ئاواته‌كانی گه‌ل ئه‌كوژێت و له‌ ناویان ئه‌بات و، ئه‌مه‌ش هه‌لێكی زێرینه‌ بۆ چه‌سپاندنی چاكسازی گه‌وره‌و، هه‌رسێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ ( سه‌رۆك كۆمار، سه‌رۆك په‌رله‌مان و سه‌رۆك وه‌زیران)‌ ده‌ست له‌ یه‌حه‌ی خه‌ڵك به‌ربده‌ن و، هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ بكرێت و، ئه‌وانه‌ی به‌شدار بوون له‌ دارمانی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی عێراق سزابدرێن.
ئێران به‌ ناوی ئاین و ئیسلامه‌وه‌و له‌رێی حزبه‌ شیعه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات گیروگرفت و كێشه‌كانی ئه‌گوێزێته‌وه‌ بۆ عێراق و وڵاتانی ناوچه‌كه‌و به‌و شێوه‌یه‌ش هه‌وڵی زیاتر ئه‌دات بۆئه‌وه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ بخاته‌ ژێرهه‌یمه‌نه‌و كۆنترۆڵی پاسداران و سوپاكه‌ی و هه‌ر سه‌باره‌ت به‌ دانانی كه‌سێك بۆ سه‌رۆك وه‌زیران عێراق و، بۆ رێكخستنی ناوماڵی شیعه‌ عه‌ڵی شه‌مخانی ئه‌منیداری گشتی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نیشتمانی ئێران خۆی گه‌یانده‌ به‌غداو، یه‌كسه‌ر له‌ گه‌ڵ سه‌ركرده‌كانی حزبه‌ شیعه‌كان كۆبووه‌وه‌و، بێشه‌رمانه‌ ئه‌ندامانی په‌رله‌مانی عێراق سه‌ر به‌ هادی عامری و موقته‌دا سه‌درو نوری مالكی و ئه‌وانی تر له‌ سه‌ر ته‌له‌فزیۆن و سه‌ته‌لایته‌كان رایاگه‌یاندو وتیان شه‌مخانی ئامۆژكاریمانیكرد بۆ رێكخستنی ناوماڵمان و زاڵبێن به‌ سه‌ر كیشه‌كانی نێوانمان و دیاریكردنی كه‌سێك بۆ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیران و، دیاره‌ ئه‌و كه‌سه ئه‌بێت‌ به‌ پێی خواستی ئێران دابنرێ
‌عه‌لی شه‌مخانی له‌ كاتێكدا وڵاته‌كه‌ی دووچاری كۆرۆنا بووه‌ته‌وه‌ سه‌ردانی عێراقی كردو، ئاره‌زوومه‌ندانه‌ هاتووچۆ ئه‌كات و كۆبوونه‌وه‌ ئه‌نجام ئه‌دات و، ته‌مێی شیعه‌كان ئه‌كات و، له‌ رووی ئه‌من وئاسایشه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ فالح فه‌یاز راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق كۆبووه‌وه‌و باسی بارودۆخی عێراق و حه‌شدی شه‌عبی و ده‌ركردنی هێزه‌كانی ئه‌مریكا و هێزه‌ بیانییه‌كان كردو، له‌ پاش گه‌رانه‌وه‌ی بارودۆخی ناوخۆی عێراق و ناوچه‌كه‌ به‌ هؤی بۆردومان و هێرشكردنه‌ سه‌ر بنكه‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانان روو له‌ گرژی و ئاڵۆزی ئه‌كات.
له‌ كاتی نووسینی ئه‌م وتاره‌ هه‌واڵێك بڵاوكرایه‌وه‌ كه‌ حزبه‌ شیعه‌كان كۆكن له‌ سه‌ر ناوی نه‌عیم ئه‌لسوهه‌یل ببێت به‌ سه‌رۆك وه‌زیران و، ئه‌م نه‌عیمه‌ راوێژكاری سه‌رۆك كۆماری پێشووتری عێراق بووه‌و كوری برای تاڵب ئه‌لسوهه‌یله‌ كه‌ له‌ لایه‌ن حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ لوبنان كوژراو، ئه‌گه‌ر زۆره‌ پۆسته‌كه‌ وه‌ربگرێت وچانسی زیاتره‌و رۆژانی داهاتوو په‌رده‌ له‌ سه‌ری لا ئه‌بات.

15/3/2020.




سه‌نگ و قورسایی حزبی شیوعی و ناحه‌زان… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ناحه‌زان و دوژمنانی شیوعییه‌ت له‌ چاوپێكه‌وتن و لێدوانه‌كانیان هه‌لیان بۆ ئه‌ره‌خسێ و هیرشی توندو تیژو ژه‌هراوی و دوور له‌ راستگۆیی‌ ئاراسته‌ی حزبی شیوعی ئه‌كه‌ن به‌ بێ ئه‌وه‌ی رابردوو تێكۆشانی ئه‌و حزبه ماندونه‌ناسه‌‌و رۆڵی كارامه‌ی له‌ پێناو چه‌سپاندنی ئاوات و خواست و ئاره‌زوو ئازادی گه‌ل و نیشتمان بهێننه‌ به‌رچاویان و كوێرانه‌ قسه‌ی پرۆپوچ ئه‌خه‌نه‌‌نه‌ پاڵی ئه‌و حزبه‌ مه‌زنه‌ خاوه‌ن تێكۆشان و هه‌زاران شه‌هید.
له‌گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیی و، له‌ به‌رنامه‌ی رووداو مێژووی كه‌ناڵی NRT له‌ چاوپێكه‌وتنكدا له‌ گه‌ڵ به‌رێز : حامید حاجی غالی ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی نێشتمانی كوردستان و به‌رپرسی نووسینگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی په‌رده‌ له‌ سه‌ر زۆر شت هه‌ڵئه‌داوه‌و ئه‌ڵێت ئێمه‌ی یه‌كێتی له‌ گه‌ڵ پارتی دیموكراتی كوردستان و حزبی سۆشیالیستی كوردستان و ئیسلامییه‌كان بانگهێشت كراین بۆ ئێران و له‌وێ له‌سه‌ر چۆنێتی گرتنی شاری هه‌ڵه‌بجه‌ رێككه‌وتین و هه‌روا چۆنێتی هێنانی سوپای پاسداران و، له‌ هاتنه‌وه‌ماندا بۆ خۆ پاراستن له‌ چه‌كی كیمیاوی ماسك (قناع) و ده‌رزیان به‌ سه‌رماندا دابه‌ش كرد.
پێشكه‌شكاری به‌رنامه‌كه‌ پرسیاری كردو وتی : ئه‌ی ماسك و ده‌رزیتان دا به‌ خه‌ڵكی شار ؟.
حامید: نه‌خێرو، كێ ئه‌توانێت به‌و شه‌وه‌ ئه‌و كاره‌ بكات.
پێشكه‌شكار: رۆڵی تۆ له‌و ئۆپراسیۆنه‌، ئۆپراسیۆنی گرتنی شاری هه‌ڵه‌بجه‌ چی بوو؟
حامید : به‌رپرسی سه‌ربازی پێشمه‌رگه‌كانی یه‌كێتی بووم و، به‌ موقده‌م ( تارانی) م وت من هیزه‌كانم ئه‌نێرمه‌ پێشه‌وه‌و، موقده‌م تارانی زۆری پێخۆش بوو.
پێشكه‌شكار : هه‌ندی لایه‌ن له‌ مه‌ترسی ئه‌و جۆره‌ ئۆپراسیۆنه‌ ئاگادارییان پێداون ، وه‌ك حزبی شیوعی و ئیسلامییه‌كان.
حامید : حزبی شیوعی چی ، كه‌ی ئه‌و قورسایه‌ی هه‌یه‌ به‌شداری بكه‌ن یا نه‌كه‌ن ، په‌نجا كه‌سێكن!.
پێشكه‌شكار ئاماژه‌ به‌ زۆر شت ئه‌دات وه‌ك : تاڵانكردنی پاره‌و زێری بانقی هه‌ڵه‌بجه‌و ته‌قاندنه‌وه‌ی و ، ته‌قاندنی بینای توتنه‌كه‌ (تنقیحه‌كه‌) و بردنی كتێب و هه‌موو ده‌ستنووس و شتی ترو، ئه‌ڵێن بۆ یه‌ك ئه‌نكوستیله‌ په‌نجه‌ی مردووتان بریوه‌ته‌وه و، ئیوه‌ تاوانبارن به‌وه‌ی خه‌ڵكتان ئاگادار نه‌كردووه‌و، سور ئه‌زانن سه‌دام حوسه‌ێن به‌رامبه‌ر به‌و كاره‌ی ئیوه‌و ئێران ده‌ستناپارێزێت‌ و، بۆچی فرۆكه‌وان( تارق ره‌مه‌زان) كه‌ كیمیاوی رشت به‌ سه‌ر هه‌ڵه‌بجه‌و سێوسێنان له‌ سلێمانی ئازادتان كرد
حامید وتی : نه‌مانزانی سه‌دام حوسه‌ێن كیمیاوی به‌ سه‌رماندا ئه‌رژێنێت و، من ئاگام له‌ بردنی پاره‌ی بانقه‌كه‌ نییه‌و وابزانم ئێران بردوویه‌تی و، په‌نجه‌و ده‌ستی كه‌س نه‌براوه‌ته‌وه‌و ئه‌وه‌ بوختانه‌و، سه‌باره‌ت به‌ تارق ره‌مه‌زان نازانم چی بڵێم دیاره‌ ( خه‌ت مایله‌) و كارێكی باشی بۆ كورد كردووه‌ بۆیه‌ ئازاد كراوه‌و ‌، حامید حاجی غالی ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی خۆی له‌ زۆر شت دزییه‌وه‌و وه‌ڵامی نه‌داوه به‌ڵام هاوكاری ئێران له‌ كرتنی هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ شانازی ئه‌زانێت.‌
له‌میانی ئاخافتنه‌كانی به‌رپرسی مه‌كته‌بی كۆمه‌ڵایه‌تی یه‌كێتی زۆری شتی باسكردو راشكاوانه‌ وتی ئێمه‌ هیچمان نه‌كرد به‌ڵكو خه‌ڵك راپه‌رینی كردو، من به‌رپرسی عه‌سكه‌ری بووم وه‌ك حامیدی حاجی غالی هیچم بۆ راپه‌رین نه‌كرد به‌ڵام به‌رێز حامید ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی و به‌رپرسی مه‌كتبی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ و نابی به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك زمانی زبر به‌كار بهێنێت وهه‌وڵ نه‌دات مێژوو بشێوێنێت و راستگۆیان قسه‌ بكات و، بۆ بیرهێنانه‌وه‌ی له‌ سه‌نگ و قورسایی حزبی شیوعی پێویسته‌ به‌ خۆیدابچێته‌وه‌،
له‌ سه‌ره‌تای تێكۆشانی چه‌كداری په‌یوه‌ندی نێوان حزبی شیوعی و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان بته‌وو سه‌قامگیر بوو، له‌و سه‌رده‌مه‌دا جاروباری گرژی و ناكۆكی وده‌مارگیری رووی ئه‌داو، زۆر جار رێكه‌وتن له‌ نێوان هه‌ردوولا ئه‌كراو، له‌ شه‌رو پێكدادان له‌ گه‌ڵ رژێمی خوێنرێژی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی به‌ هانای یه‌كتر ئه‌چوون و، هاتووچۆو وسه‌ردانی یه‌كتر له‌ نێوان جه‌لال تاڵه‌بانی سكرتێری گشتی یه‌كێتی و عه‌زیز محه‌مه‌د سكرتێری حزبی شیوعی عێراق گه‌رم بوو، به‌ڵام به‌ كرداری دوژمنكارانه‌ ناحه‌زان توانیان شه‌رێكی خوێناوی له‌ پشتاشان دروستبكه‌ن و، بووه‌ هۆی شه‌هید كردنی 67 شیوعی و( لێره‌دا وه‌بیر به‌رپرسه‌كه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی یه‌كێتی ئه‌هێنمه‌وه‌و ئه‌ڵێم شیوعیه‌كان 50 یان 60 كه‌س نین كاكی به‌رپرسی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ڵكو خاوه‌نی هه‌زاران شه‌هیدن‌.
له‌ پاش قه‌سابخانه‌كه‌ی پشتاشان و، ئاشتبوونه‌ جاریكی تر تێكۆشان له‌ دژی رژێمی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ نێوان پێشمه‌رگه‌كانی حزبی شیوعی و یه‌كێتی درێژه‌ی هه‌بوو وه‌ك گرتنی شارۆچكه‌ی قه‌ره‌داغ و، شه‌ركه‌ی قه‌لاقایمزو كه‌لۆش و گه‌رمیان له‌ رۆژانی ئه‌نفالداو، خوێنی شه‌هیدانی شیوعی و یه‌كێتی تێكڵاو بوو ، ته‌نها له‌ به‌رنگاری فاشیسته‌كانی به‌عسدا له‌ 9 ی نیسانی 1988 له‌ ئاوایی تازه‌شارو شیخ حه‌میدی بناری گل خوێنی 8 قاره‌مانی شیوعی به‌ سه‌رپه‌رشتی مولازم سامی و 12 قاره‌مانی یه‌كێتی نێشتمانی كوردستان به‌ سه‌رپه‌رشتی فه‌رمانده‌ی شه‌هید نازم بچكۆل و، به‌رنگاربوونه‌وه‌ی هاورێیانی حزبی شیوعی و هه‌ڤاڵانی یه‌كێتی بۆ زیاتر له‌ ماگێك دژ به‌ رژێمی دیكتاتۆری به‌غدا له‌ دۆڵه‌ كۆكاو شاخی چه‌كوش له‌ قه‌ندیلی سه‌ركه‌ش.
بێشك به‌رێز حامید حاجی غالی وه‌ك فه‌رمانده‌و پێشمه‌رگه‌ی دێرین ئه‌زانێت شیوعییه‌كان و حزبه‌ نه‌به‌زه‌كه‌یان حزبی شیوعی هیچ كات له‌ تێكۆشان دوانه‌كه‌وتووه‌و رۆڵیان دیاره‌ له‌ شه‌ۆه‌كانی : قزله‌ر، سێكانی، بادێنان، باڵه‌كایه‌تی، سوێله‌میش، بۆڵقامیش، شه‌قلاوه‌، سماقوڵی ، گه‌رمیان و نه‌وجول و هتد…
10/3/2020




…ناتۆش پاڵپیشتی تیرۆریستان ئه‌گرێت ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ئاشكرایه‌ له‌ هه‌ر كوێ شه‌ر روویدابێت كوردو كوردستانیان به‌ هۆی وڵاته ‌داگیركه‌ره‌كانی كوردستان دووچاری گرتن و كوشتن بوونه‌ته‌وه‌ و هه‌روا له‌ ناوبردنی سامان و دارایی هاوڵاتیانی و خاپوركردنی خاكه‌كه‌ی و ئه‌وه‌تا توركیا چه‌ندین ساڵه‌ شه‌رێكی خوێناوی به‌ نه‌خشه‌و پلانێكی دارێژراوی توكمه‌ دژ به‌ كوردانی باكووری كوردستان‌ هه‌ڵگیرساندووه‌و، سه‌دان هه‌زار كه‌س له‌ سڤیلی بێ ده‌سه‌ڵات دووچاری گرتن و زیندانیكردن و كوشتن بوونه‌ته‌وه‌ له‌ سه‌ر خاكی باوپاپیرانیان ده‌ركراون و ماڵ و سامانیان تاڵانكراوه‌و باخ و بێستان و ره‌زو دارستانه‌كانیان سووتێنراوه‌و، وئاوایی و گوندو شاره‌كانیان وێران كراوه.
بۆ زیندوكردنه‌وه‌ی خه‌لافه‌تی عوسمانلی مردوو پێچووه‌ چاره‌دێزه‌كه‌یان ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان هه‌ڵپه‌ هه‌ڵپیه‌تی و ده‌ست بۆ هه‌موو لایه‌ك ئه‌بات و، ته‌نها له‌ سوریا به‌ ناوی كۆنترۆڵ كردنی سنور ده‌ستیگرت به‌ سه‌ر شارۆچكه‌ی جه‌رابلوس و پاشان گرتنی شاری عه‌فرین و، له دواییدا، له‌ ئوكتۆبه‌ری ساڵی 2019 هێرشی زەمینی و ئاسمانی سوپای تورکیا و گروپە توندڕەوەکانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان، دەستیپێکرد. سه‌ره‌ڕای دژایه‌تی و هه‌ڵوێستی توندی جیهانی به‌ڵام توركیا به‌رده‌وامه‌ له‌ داگیركاری و ژماره‌یه‌كی زۆر خه‌ڵكی مه‌ده‌نییان كردۆته‌ ئامانج و به‌و ‌هۆیه‌وه‌ كوژراو برینداری زۆری لێكه‌وتووه‌ته‌وه‌.
ئه‌مرۆ له‌ شاری ئیدلب شه‌ر گه‌رمه‌ له‌ نێوان توركیاو سوریاو، ئیدلب شارێكی سوریایه‌و له‌ سه‌ره‌تای راپه‌رینی خه‌ڵكی سوریا دژ به‌ رژێمی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌دو به‌ پاڵپشتی حكومه‌تی ئیخوان ئه‌لموسلمینی توركیاوه‌و به‌هۆی لاوازی حكومه‌تی سوریاوه له‌ ساڵانی پێشوو كه‌وته‌ده‌ست توندره‌وه‌ تیرۆریسته‌كان وله‌لایه‌ن توركیاوه‌ به‌رێوه‌ئه‌براو، له‌مرۆدا حكومه‌تی سوریا به‌ پاڵپشتی روسیا ئه‌یوێت شاره‌كه‌ له‌ چنگی ئه‌ردۆگان و تیرۆریستان بسێنێته‌وه‌.

توركیا هه‌موو هه‌وڵ و تواناكانی خستووه‌ته‌گه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی ئیدلب له‌ ژێر ركێفی بمێنێته‌وه‌و ناوچه‌یه‌كی ئارامی لێدروست بكات و، له‌م رێگاشه‌وه‌ ئه‌توانێت له‌ كورد بدات گوایه‌ كورده‌كان مه‌ترسین له‌ سه‌ر بارودۆخی توركیا به‌ڵام له‌ راستیدا ئیدلب له‌ رووی ستراتیژی جۆگرافیاوه‌ بۆ توركیا گرنگییه‌كی زۆری هه‌یه‌و له‌وانه‌ : یه‌كێكه‌ له‌و ناوچانه‌ی له‌ سه‌ره‌تاوه‌ له‌ شۆرشی خه‌ڵكی سوریا به‌شداری كردووه‌و، ناوچه‌یه‌كی ستراتیژییه‌و توركیا له‌و باوه‌ره‌دایه‌ پاراستنی ئیدلب ریگا نادات ده‌ستی دوژمنان بگاته‌ خاكی توركیا و، ریگا خۆشكه‌ره‌یه‌ بۆ گه‌یشتن به‌ ده‌ریای ناوه‌راست { ده‌ریای سپی} و، نزیكه‌ له‌ شاری لازقییه‌ كه‌ به‌ دڵی رژێمی سوریا ئه‌ژمێردرێت و ئه‌وه‌ش بایه‌خی ستراتیژییه‌كه‌ی زیاد ئه‌كات و، هه‌روا نزیكه‌ له‌ شاری‌ ریحانییه‌ی ویلایه‌تی هاتای و، ئیدلب شاریكی گه‌وره‌یه‌و زیاتر له‌ دوو ملیۆن و نیو خه‌ڵكی لێیه‌ و له‌ شاره‌كانی تره‌وه‌ به‌ تایبه‌تی شاری حه‌ڵه‌ب روویان له‌وێكردووه‌.
شه‌ر گه‌رمه‌و سوپای سوریا به‌ یارمه‌تی روسیاوه‌ پێشره‌وی كردووه‌و به‌شێكی فراوانی له‌ خاكی ئێدلب رزگاركردووه‌ و، ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سه‌رۆكی توركیا هه‌ره‌شه‌ ئه‌كات و، ئه‌یه‌وێت سوریا بكشێته‌وه‌و، به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ ئه‌ڵێت ئێمه‌ش هێرش ئه‌كه‌ێن و ده‌ست ناپارێزین وبۆردومانی ناوچه‌كانی تریش له‌ ده‌ره‌وه‌ی سنوری ئیدلب ئه‌كه‌ین.
به‌ هۆی شه‌ری زه‌مین و ئاسمانییه‌وه‌، تۆپباران و فرۆكه‌ی دوو وڵات توركیاو سوریا خه‌ڵكی سڤیل به‌ره‌ورووی له‌ناوچوون بوونه‌ته‌وه‌و نان و ئاویان لێبراوه‌و، دوور نییه‌ ئه‌م شه‌ره‌ زیاتر په‌ره‌بسێنێت و ببێت به‌ شه‌رێكی گه‌وره‌ به‌ تایبه‌ت هێزه‌كانی سوپای سوریا له‌لایه‌ن روسیاوه‌ یارمه‌تی ئه‌درێن و، له‌ سه‌ره‌تای ئه‌م هه‌فته‌دا زیاتر له‌ 33 سه‌ربازی توركیاو 50 سه‌ربازی سوریا كوژراون و، ئه‌م شه‌ره‌ ئاسایش و سه‌قامگیری ناوچه‌كه‌ به‌ره‌و گرژی و ئاڵۆزی زیاتر ئه‌بات و، ئه‌گه‌ر ته‌شه‌نه‌ بكات به‌ ته‌واوه‌تی ئه‌ته‌قێته‌وه‌و لایه‌نی تریش ئه‌گرێته‌وه‌.‌‌
ئه‌ردۆگان زۆر هه‌وڵیدا وڵاتانی په‌یمانی زه‌ریای باكوری ئه‌تله‌نتێك ( ناتۆ) رازی بكات به‌وه‌ی ناوچه‌یه‌كی ئارام و دابراو له‌ خاكی سوریا دروست بكات به‌ڵام ئه‌و وڵاتانه‌ گۆێیان پێنه‌داو، روسیا توانی ئه‌و بۆشایه‌ پر بكاته‌وه‌و پشتگیری له‌ سوریا

ئه‌كات و، به‌ هۆی سوریاوه‌و له‌ سه‌ر بانگهێشتنی حكومه‌تی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د روسیا جێپێی له‌ ناوچه‌كه‌ قایم كردووه‌.
نووسه‌رێك له‌ شیكردنه‌وه‌ی بارودۆخی ناوچه‌كه‌ به‌ ناوی مارتن شۆلۆڤ ئه‌نووسێت و ئه‌ڵێت : ئێستاكه‌ ده‌ستی روسیا له‌ كێشه‌و گیروگرفتی له‌ گه‌ڵ توركیادا بڵنده‌و، ئه‌وه‌ سێ ساڵه‌ سه‌باره‌ت به‌ باكوری سوریاوه‌ مشتومریانه‌ به‌ڵام مشتومره‌كه‌ له‌م دواییه‌دا گوازرایه‌وه‌ بۆ پێكدادانێكی ترسناك له‌ نێوان دوو لایه‌ن یه‌كه‌میان سوریاو روسیاو دووه‌میان توركیاو تیرۆریستان
ئه‌ردۆگان جارێكی تر زه‌لیلانه‌ رووی كرده‌ ناتۆو داوای یارمه‌تی كردو، به‌ پێی نووسین و په‌ره‌گرافه‌كانی یاسای هاوپه‌یمانی ناتۆ‌ ئه‌بێت ئه‌و وڵاته‌ی‌ ئه‌ندامی ناتۆیه‌و تووشی شه‌ر بێت له‌لایه‌ن ناتۆوه‌‌ یارمه‌تێبدرێت و پشتگیری لێوه‌ بكرێت به‌ڵام له‌م حاڵه‌ته‌ی توركیا ئه‌ندامه‌كانی ناتۆ وتیان هێرشكردنه‌ سه‌ر سه‌ربازانی توركیا هه‌ره‌شه‌ له‌ توركیا ناكات و، به‌وته‌ی ئه‌و ئه‌ندامانه‌ هێشتا شه‌ر گه‌رم نییه‌و، له‌ به‌رامبه‌ردا ئه‌ردۆگان هه‌ره‌شه‌ی له‌ یه‌كێتی ئه‌وروپا كرد به‌وه‌ی رێگا له‌ به‌رده‌م كۆچبه‌ران واڵا ئه‌كات به‌ره‌و ئه‌وروپا برۆن و هه‌ره‌شه‌كه‌ی جێبه‌جێ كردو هه‌زاران كۆچبه‌ر روویان له‌ بولگاریاو یۆنان كردووه‌و له‌لایه‌كی تره‌وه‌ پۆتین سوره‌ له‌ سه‌ر كۆتاییهێنان به‌ جه‌نگ له‌ رێی هێرشی ئاسمانییه‌وه‌و شاره‌كه‌ بخاته‌وه‌ ژێر ركێفی سوریاو، به‌و هه‌نگاوه‌ش روسیا له‌ ناوچه‌كه‌ جێگیر ئه‌بێت و، به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی توركیا ته‌ماوه‌ییه‌ و به‌ روونی دیارنییه‌ و له‌ ساڵی 2012 تا 2016 پشتگیری له‌ ئۆپۆزیسیۆنی چه‌كداری كردو هه‌موو هیواو مه‌رامه‌كانی توركیا ئه‌وه‌ بوو كورد له‌ سنوره‌كانی دووربخاته‌وه‌و له‌ ئێستادا هه‌ردوولا (توركیاو سوریا) شه‌ریان ناوێت و هه‌وڵی ئاگربه‌س ئه‌ده‌ن.
پێویسته‌ ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان پشوویه‌ك بدات و به‌ خوێدا بچێته‌وه‌و واز له‌ سیاسه‌تی داگیركردنی خاكی وڵاتێكی تر بێنێت و، هه‌روا به‌ شێوازێكی دووفاقه‌ هه‌ڵسوكه‌وتنه‌كات ، له‌لایه‌ك یارمه‌تی تیرۆریستان ئه‌دات و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ ئه‌یه‌وێت له‌ گه‌ڵ فلادیمیر پۆتین نزیكبێته‌وه‌ و، پیویسته‌ ئه‌ردۆگان له‌ جه‌نگی سوریادا وانه‌ فیربێت و، وانه‌زانێت چوونه‌ ناوی خاكی وڵاتێكی تر گه‌شتوگوزاره‌ و، دیاره‌ پرۆژه‌كه‌ی توركیا به‌ره‌و نه‌مان مل ئه‌نێت.

ژماره‌یه‌ك له‌ سه‌ربازانی لاو به‌ خۆشحاڵییه‌وه‌ چوونه‌ ناو خاكی سوریاو، به‌ پێی ئاخافتنه‌كانی ئه‌ردۆگان و خۆهه‌ڵكێشان و راگه‌یاندنه‌كانی له‌و باوه‌ره‌دا بوون ئه‌مان به‌هیچ شێوه‌یه‌ك تووشی زه‌ره‌روزیان نابن به‌ڵكو ته‌نها سورییه‌كان زه‌ره‌ر ئه‌كه‌ن و، نه‌یان ئه‌زانی جه‌نگ گاڵته‌ی مناڵان نییه‌و، له‌كاردانه‌وه‌ی زیانه‌كانی به‌ فه‌رمانی ئه‌ردۆگان تۆره‌كانی ئه‌نته‌رنێت له‌ شاره‌كانی توركیا پچراو پێجه‌كانی فێسبوك داخران بۆ ئه‌وه‌ی زه‌ره‌روزیانه‌كانی له‌ خه‌ڵك بشارنه‌وه‌و، له‌ شاره‌كانی ئه‌نكه‌ره‌ی پایته‌خت و ئێسته‌نبول خۆپیشاندان دژ به‌ ئه‌ردۆگان و جه‌نگه‌كه‌ی ئه‌نجامدراو ئه‌گه‌ر ئه‌ردۆگان له‌ سه‌ر ره‌فتاره‌كانی بمێنێته‌وه‌ دوور نییه‌ له‌ هه‌موو شاره‌كانی توركیا خۆپیشاندان دژی ده‌ستپێبكات.
ئه‌ردۆگان داوای لە هاوپەیمانی باکوری ئەتڵەسی ( ناتۆ) کرد لە پرسی سوریادا یارمەتی بدەن، به‌ كردار نه‌وه‌ك ته‌نیا به‌ قسه یارمه‌تی توركیا بده‌ن‌ به‌ڵام ناتۆ هیچ یارمه‌تییه‌كی پێشكه‌ش نه‌كردو، ئه‌مجاریان هانا بۆ مۆسكۆ ئه‌بات و بریاره‌ رۆژی 5 ی ئازار له‌ مۆسكۆ چاوی به‌ فلادیمیر پۆتین بكه‌وێت و، سه‌ره‌رای تێكشكاندن و دۆراندن ئاكار خه‌لوسی وه‌زیری به‌رگری توركیا له‌ به‌یاننامه‌یه‌كی پر له‌ درۆ باسی له‌ جه‌نگی ئیدلب كردو وتی هێرشه‌كانمان دژ به‌ سوپای سوریا به‌ سه‌ركه‌وتوویی به‌رێوه‌ئه‌چێت.
ناتۆ له‌ سه‌ر زاری سكرتێری گشتی رێكخراوی ناتۆ یێنس ستۆلتێبێرگ
Jens Stoltenberg, پشتیوانی رێكخراوه‌كه‌ی بۆ توركیا ده‌ربری رایگەیاند هاوپەیمانان هاوخەمیی خۆیان بۆ کوژرانی سەربازە تورکەکان دەرئه‌برن و داوای له‌ روسیاو سوریای كرد هێرشه‌كانیان بوه‌ستێنن و، قسه‌كانی ستۆلتێبێرگ یارمه‌تییه‌ بۆ توندره‌وه‌ تیرۆریسته‌كان.
هه‌زاران كورد به‌ ده‌ستی ئه‌ردۆگان و توركیا كوژران به‌ڵام رۆژێك له‌ رۆژان ناتو ده‌نگی به‌رز نه‌كرده‌وه‌و هاوخه‌می ئه‌ندامه‌كانی بۆ گه‌لی كورد ده‌رببرێت و داوا له‌ ئه‌ردۆگان بكات هێرشه‌كانی بۆ سه‌ر شارو دیهاته‌كانی كوردستان بوه‌ستێنێت و، له‌مرۆدا ئه‌ستێره‌ی ئه‌ردۆگان سه‌ره‌وخوار ئه‌بێته‌وه‌و عه‌فرین و شارو دیهاته‌كانی تریش ئازاد ئه‌كرێن و، دووریش نییه‌ شورشێك دژ به‌ ئه‌ردۆگان به‌رپا بێت.
4/3/2020




حكومه‌ته‌كه‌ی محه‌مه‌د عه‌لاوی جێی متمانه‌ نییه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ رۆژی ده‌ستپێكردنی خۆپیشندانه‌كانی به‌ غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و خوارووی عێراق تا ئه‌مرۆ حزبه‌ شیعه‌كانی سه‌ر ده‌سه‌ڵات له‌ ژێر چاودێری و سه‌رپه‌رشتی پاسداران و سوپای ئێران خه‌ریكی پیلان دارشتنن بۆ سه‌ركوتكردنی خه‌ڵكی راپه‌ریوو بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ هه‌رچی توانایان هه‌یه‌ خستووه‌ته‌گه‌رو چه‌ندین جار ناویان بۆ سه‌رۆك وه‌زیران پاڵاوت و له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌ران ره‌تكرانه‌وه‌و له‌ دواییدا محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاویان هێنا و یه‌كسه‌ر له‌ گۆره‌پانی ته‌حریر وێنه‌كه‌یان هه‌ڵواسی و له ژێره‌وه‌ نووسییان ره‌تی ئه‌كه‌ینه‌وه‌و نامانه‌وێت.

عه‌لاوی ببێت به‌ سه‌رۆك وه‌زیران یان نه‌بێت هیچ له‌ بارودۆخی عێراق ناگۆرێت و شیعه‌كانی سه‌ر ده‌سه‌ڵات پشتیان به‌ ئێران قایمه‌و بێباكانه‌ قسه‌ ئه‌كه‌ن و لوتبه‌رزانه‌ بریار ئه‌ده‌ن و هه‌ره‌شه‌ له‌ كوردو سوننه‌ ئه‌كه‌ن بەوەی بەهۆی دەستتێوەردانی هەندێ لە بەرپرسانیان لە پۆستی سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران ئەگەری ئه‌وه‌ی هەیە هەردوو پۆستی سەرۆکایەتی کۆمار و سەرۆکایەتی پەرلەمان لەدەست بدەن.

بۆ فریودانی خه‌ڵك وه‌ك كاری هه‌میشه‌یان سه‌ركرده‌كانی شیعه‌ په‌نا ئه‌به‌نه‌‌ به‌ر درۆو ئه‌ڵێن ئه‌وه‌ ته‌نها ئێمه‌ نه‌بووین محه‌مه‌د عه‌لاوی كاندید بكه‌ێن به‌ڵكو هه‌موو پێكهاته‌كان بوون به‌ كوردو سوننه‌وه‌ پێشوازیان لێ كردووه‌ بۆ دروستكردنی حكومه‌ت و هه‌ڵبژاردنی وه‌زیره‌كانی له‌ ده‌ره‌وه‌ی پشكپشكێنه‌ و، هه‌موو كوتله‌ سیاسییه‌كان رێككه‌وتوون و ته‌بان بۆ هه‌ڵپژاردنی حكومه‌تێكی نوێ كه‌ توانای له‌ گێرانه‌وه‌ی شكۆێ ده‌وڵه‌تی عێراق هه‌بێت و، دابینكردنی ئاسایش و كاركردن بۆ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ و گێرانه‌وه‌ی متمانه‌ به‌ پرۆسه‌ی سیاسی له عێراق.

له‌ به‌غدا تا ئه‌گاته‌ حیلله‌و، كه‌ربه‌لا، نه‌جه‌ف، دیوانیه‌، ناسریه‌، سه‌ماوه‌، كوت ، عیماره‌و به‌سره‌ خۆپیشانده‌ران و جه‌ماوه‌ری راپه‌ریو وێنه‌كانی محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاوییان هه‌ڵواسیوه‌ و، ئه‌وان عه‌لاویان ناوێت وهاوار ئه‌كه‌ن حكومه‌تێك دروست بكرێت بتوانێت داخوازییه‌كانیان بێنێته‌دی و، حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی
كاربه‌رێكه‌ر بدریته‌ دادگا چونكه‌ زیاتر له‌ 700 كه‌سی كوشتووه‌و نزیكه‌ی 25 هه‌زار بریندارو سه‌قه‌ت هه‌یه‌ و هه‌زاران كه‌س رفێنراون و بێسه‌روشوێنن به‌ڵام له‌ هه‌مووی سه‌یرتر ئه‌وه‌یه‌ كه‌س عه‌لاوی ناوێت و ئه‌ویش دڵی خۆشه‌ كابینه‌كه‌ی ئه‌باته‌ په‌رله‌مانی عێراق و حزبه‌ شیعه‌كان جگه‌ له‌ تاقمه‌كه‌ی نوری مالكی و حه‌یده‌ر عه‌بادی پشتكیری لێوه‌ ئه‌كه‌ن و ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك و له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ئێران هه‌موو هه‌وڵێك ئه‌دات ئه‌گه‌ر بۆ ماوه‌یه‌كی كورتیش بێت عه‌لاوی ببێت به‌ سه‌رۆك وه‌زیران و، له‌ رێێ ئه‌وانه‌وه‌ جارێكی ترو به‌ شێوازێكی توكمه‌تر جێ پێی خوی ئه‌كاته‌وه‌.
حكومه‌ته‌كانی عێراق له‌ دوای پۆل بریمه‌ر به‌ سه‌رۆكایه‌تی : ئه‌یاد عه‌لاوی، ئیبراهیم جه‌عفه‌ری، نوری مالكی ، حه‌یده‌ر عه‌بادی و عادل عه‌بدولمه‌هدی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك به‌ رێكه‌وتن (ته‌وافق) و پشكپشكێنه ‌ دروستبوون و ، ئه‌مرۆ محه‌مه‌د عه‌لاوی ئه‌یه‌وێت دوور له‌ رێكه‌وتن و پشكپشكێنه‌ حكومه‌ت دروست بكات و، ئه‌و هه‌نگاوه‌ش قورسه‌و ئاسان نییه‌ و هیچ حزبێك پێی رازی نابێت و، تا ئێستا پروگرامی كابینه‌كه‌ی دیار نییه‌و، ئه‌یه‌وێت له‌ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق متمانه‌ وه‌ربگرێت و، خۆپیشاده‌ران له‌ یه‌كه‌مین رۆژی راپه‌رینه‌كه‌یان داوایانكرد ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌ چونكه‌ به‌ فێل و ده‌نگ كرین و ته‌زویر ده‌ستبه‌كار بووه‌.

محه‌مه‌د عه‌لاوی سۆزی زۆری به‌ خۆپیشانده‌ران داوه‌ وه‌ك به‌دواچوون و دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ خۆپیشاده‌رانیان كرده‌ ئامانج له‌ گرتن و ئازارو ئه‌شكه‌نجدان و كوشتن و برینداركردن و رفاندن و، نه‌هێشتنی مێلیشیاكان و دۆزینه‌وه‌ی هه‌لی كارو نه‌هێشتنی بێكاری و هه‌ژاری له‌ نێو كۆمه‌ڵگاداو زۆر شتی ترو، ئه‌وش ئاسان نییه‌ و، كێ زامنی جێبه‌جی كردنی ئه‌و ئه‌ركه‌ قورسانه‌ ئه‌كات.
محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاوی ( سه‌رۆك وه‌زیرانی راسپێردراو) لوتبه‌رزانه‌ ره‌فتاری كردووه‌و، وا خۆی ده‌رخستووه‌ دووره‌ له‌ ئێران و حزبه‌ شیعه‌كان به‌ تایبه‌ت تاقمه‌كه‌ی موقته‌دا سه‌درو هادی عامری ژێر به‌ ژێر كار ئه‌كه‌ن و، له‌م رۆژانه‌ی دواییدا شاندی پارتی و یه‌كێتی و گۆران و كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوو چووه‌ به‌غدا و، له‌ گه‌ل عه‌لاوی كۆبوونه‌وه‌و عه‌لاوی ملهورانه‌و بێباك قسه‌ی كردووه‌و راشكاوانه‌ وتوویه‌تی من به‌ ئاره‌زووی خۆم خه‌ڵك بۆ وه‌زاره‌ته‌كان په‌یدا ئه‌كه‌م و، ئه‌گه‌ر ئێوه‌ رازی نین به‌ شێوازی كاره‌كه‌م ئه‌توانن ده‌نگ به‌ كابینه‌كه‌م نه‌ده‌ن و، دیاره‌ عه‌لاوی كابرایه‌كی له‌ خوێ باییه‌و بێشه‌رمانه‌ ، وه‌ك هه‌موو شۆڤه‌نیسته‌كانی عه‌ره‌ب و ئیسلام ئه‌یه‌وێت كورد بچوك پیشانبدات و سور ئه‌زانێت دووه‌مین نه‌ته‌وه‌یه‌ له‌ عێراق.

حزبه‌ شیعه‌كان خاوه‌نی چه‌ك و مێلیشیان و عێراقیان گه‌یانده‌ ئه‌وپه‌ری گه‌نده‌ڵی و چرنووكیان خستووه‌ته‌ بیناقه‌قه‌ی خه‌ڵكه‌وه‌و له‌مرۆدا محه‌مه‌د عه‌لاوی هاتووه‌و روو له‌ شاندی كوردستان ئه‌كات وئه‌ڵێت : من خۆم وەزیرەکان دیاری ئه‌كه‌م و بەهیچ شێوەیەکیش قبوڵ نییە هیچ لایەن و کەسێک ده‌ستوه‌ردات لە دیاریکردنى وەزیرەکان و، من كابینه‌كه‌م رائه‌گه‌یه‌نم و ئه‌مه‌وێت “” شكۆو هه‌ێبه‌ت “” بۆ عێراق بگێرمه‌وه‌و منیش پێویستیم به‌یارمه‌تی ئێوه‌یه‌و، ئه‌گه‌ر یارمه‌تیش ناده‌ن ئه‌وا سێ كورسییه‌كه ‌هه‌تانه‌ به‌ به‌ تاڵی به‌حێبهێڵن و، كورسی چواره‌م خۆم ده‌ستنیشانی ئه‌كه‌ م و، سه‌ره‌رای ئه‌و هه‌لسوكه‌وته‌ی عه‌لاوی كورد بووه‌ به دووبه‌ش و، به‌شێكیان ده‌نگ به‌ كابینه‌كه‌ی عه‌لاوی ئه‌ده‌ن و، فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی ئه‌ڵێن ئێمه‌ ده‌نگ به‌ كابینه‌كه‌ی عه‌لاوی ئه‌ده‌ێن و، هیچ بەرهەڵستییەكمان نییە بەرانبەر بەكابینە وەزارییەكەی محەمەد تۆفیق عەلاوی سەرۆك وەزیری راسپێردراوو، بەشداریكردنی كۆمەڵی ئیسلامی و دەنگدان لەبەرژەوەندی كابینە سەربەخۆكەی عەلاوی لەكاتێكدایە كە هەریەك لە یەكێتیی نیشتیمانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان رایانگەیاندووە ئەوان هیچ وەزیرێكی كورد لە كابینەكەی عەلاویدا قبووڵ ناكەن ئەگەر ئەو كەسە پشتیوانی هێزە كوردییەكانی هەرێمی لەگەڵ نەبێت و، ئاماژه‌ به‌وه‌شكراوه‌ پشتگوێخستنی کورد وەکو پێکھاتەیەکی سەرەکی لەپێکھاتەکانی عێراق کارێگەری نەرێنی ئه‌کاتە سەر دەستووری عێراق.

پێویسته‌ كورد ‌ یه‌ك هه‌ڵوێست بێت و، له‌ گه‌ڵ هه‌موو هێزه‌ سیاسییه‌كانی كوردستان وعێراق بۆ وه‌دیهێنانی ئامانج وخواستی خۆپیشانده‌ران هه‌موو پێكه‌وه‌ كار بكه‌ن له‌ پێناو ئاماده‌كاری بۆ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته و دوورخستنه‌وه‌ی ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌كی به‌ تایبه‌ت ئێران و توركیا.‌
محه‌مه‌د عه‌لاوی به‌ڵێنی داوه‌ پارێزكاری له‌ په‌رژه‌وه‌ندی ‌ حزبه‌ شیعه‌كانی سه‌ر به‌ ئێران بكات و، پێشوه‌خت هه‌ریه‌ك له‌ موقته‌دا سه‌درو هادی عامری پشكی خۆیان له‌ حكومه‌تی داهاتووی عێراق مسۆگه‌ر كردووه‌ به‌ڵام هه‌رچۆنێك تاوتۆێی عه‌لاوی بكرێت ، هه‌موو ئاماژه‌كان راستییه‌ك ده‌رئه‌خه‌ن سه‌ركه‌وتوو نابێت و ، عه‌لاوی له‌لایه‌ن حكومه‌ته گه‌نده‌ڵه‌كه‌ی نوری مالكی تاوانباره‌ به‌ دزی سامانی وه‌زاره‌تی گه‌یاندن و، بۆ ماوه‌یه‌ك خۆی شاردووه‌ته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی نه‌درێت به‌ دادگاو لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌ بۆچی هێزه‌ سیاسییه‌كان له‌م كاته‌دا ئه‌یانه‌وێت ئه‌م كابرایه‌‌‌ زیندوبكه‌نه‌وه‌و كاتێك وه‌زیری گه‌یاندن بوو له‌ حكومه‌ته‌كه‌ی مالكی خۆی له‌ حزب ئه‌ڵڵای لوبنانی نزیك كرده‌وه‌و به‌و هۆیه‌وه‌ چه‌ندین ملیۆن دۆلاری ده‌ستكه‌وت.
حزبه‌ شیعه‌كان به‌ خه‌یاڵی خۆیان محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاوی هانئه‌ده‌ن هێزه‌كانی ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانان ده‌ر بكات و ، ئه‌مریكا پشتگیری له‌ عه‌لاوی ئه‌كات و، دوور نییه‌ پیاوی خۆیان بێت.

24/2/2005




كۆچی دوایی تێكۆشه‌رێكی قاره‌مان … حه‌سان عاكف … وه‌رگێرانی : ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ماڵئاوا مام ئه‌سكه‌نده‌ر… چه‌پایفی * قه‌ره‌داغی خۆشه‌ویست و هه‌ڵۆ به‌رزفره‌كه‌ی ده‌ربه‌ندیخان…! >> ئه‌گه‌ر ئێمه‌ نه‌بین ئه‌ی ئه‌بێ كێ بێ ؟ << ، به‌و شێوه‌یه‌ یه‌كترمان ناسی به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كی روخۆش و كراوه‌ { پان} و، له‌ یه‌كه‌م دیداردا ده‌ستمان له‌ ناو ده‌ستی یه‌كترنا له‌ پایزی ساڵی 1988، له‌و ناوچه‌ كوردستانیه‌ { دۆڵه‌ كۆگا} ** له‌ سه‌ر سنوری عێراق ــ ئێران به‌ ره‌بایا به‌رزه ‌هه‌ڵوه‌سراوه‌كانی له‌ نێوان زه‌ویی و ئاسماندا به‌ره‌ورووی قه‌ڵادزی و رانیه‌ و ده‌ریاچه‌ی دوكان و، ئه‌وه‌ی به‌ عه‌ره‌بییه‌كی راست و ره‌وان وت هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و به‌ زمانی عه‌ره‌بی ناتوانێت قسه‌ بكات و، ئیمكانه‌ نه‌توانیت به‌ زمانی كوردی دایك به‌ باشی بخوێنێت و بنووسێت..
پێم وت ئه‌وه‌ت له‌ كوێ له‌ به‌ر كردووه‌ ؟
ئه‌ویش له‌ زه‌رده‌خه‌نه‌وه‌ ده‌ستی به‌ پێكه‌نین كردو وتی : ئه‌وه‌ یه‌كه‌مین رسته‌یه‌ به‌ عه‌ره‌بی له‌به‌رمگردووه‌و ، له‌ یه‌كێك له‌ خۆپیشاندانه‌كانی شاری سلێمانی له‌ ساڵانی پاشایه‌تیدا گۆێم لێبوو،چه‌ندجار دووباره‌ ئه‌بووه‌وه‌و وشه‌كانم له‌به‌ركرد به‌ بێ ئه‌وه‌ی لێی تێبگه‌م ، خۆپیشانده‌ران به‌ جۆرێك ئه‌و رسته‌یان دووباره‌ ئه‌كرده‌وه‌ پر بوو له‌ هه‌ستی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌و خۆبه‌زلزانین و ، هه‌ر ئه‌وه‌ش پاڵپێوه‌نه‌ر بوو بۆ له‌ به‌ركردنی.
ئه‌و كه‌سه‌ { مام ئیسكه‌نده‌ره‌، رۆڵه‌ی ده‌ربه‌ندیخانه ، جوتیارێكی رووخۆش و، پێشمه‌رگه‌یه‌كی ئازاو نه‌ترسه‌ ، ژیان وجوانییه‌كانی خۆش ئه‌وێت به‌ ئه‌ندازه‌ی خۆشه‌یستی بۆ چوونه‌ ناو مه‌ته‌رسییه‌كان، “چابايفی قه‌ره‌داغ و ده‌ربه‌ندیخان وشاره‌زورر”، و هاورێیان پێیان خۆش بوو ئه‌و ناوه‌ی لێ بنێن ، وه‌ك رێزلێنان بۆ پاكی و ئازایه‌تییه‌ دیارییه‌كه‌ی و دڵپاكی ، هه‌ڵو به‌رزفره‌كه‌ی هه‌ڵه‌بجه‌و شارباژێر/ مام ئیسكه‌نده‌ر باوكی شه‌هید {كاوه‌} و” برای شه‌هید { جه‌وهه‌ر} كوری بنه‌ماڵه‌ی شیوعی خۆبه‌ختكه‌ری خۆبه‌خش . ئه‌و كه‌سه‌ی شارازای ئازایه‌تییه‌كی بێت و، ‌ له‌ كاته‌ مه‌ته‌رسیداره‌كاندا له‌ گه‌ڵیا ژیابێت ئه‌ڵێت : { جواهیری گه‌وره‌} *** مه‌به‌ستی ئه‌و بووه‌ كاتێك وتویه‌تی : { تۆ مردووی ده‌ستی خۆكوژیێت یان شه‌ركه‌ری لوتبه‌رزی ده‌ستی قه‌ده‌ریت} .
هاورێكانی ده‌رباره‌ی مام ئیسكه‌نده‌ر ئه‌گێرننه‌وه‌ و ئه‌ڵێن بۆ راپه‌راندنی هه‌ر ئه‌ركێكی حزبی سه‌خت و ترسناك ناوی خۆی و كوره‌كه‌ی كه‌ شه‌هید بوو له‌ سه‌رووی لیستی ئه‌ركه‌كان ئه‌نووسی و، هه‌موو ئه‌ڵێن هیلاكی یان نه‌خۆشی رێگر نه‌بووه‌ رۆژی له‌ رۆژان { مام} له‌ راپه‌راندنی ئه‌و ئه‌ركه‌ی پێی سپێراوه‌ دووابكه‌وێ
ماوه‌یه‌كه‌ بیر له‌وه‌ ئه‌كه‌مه‌وه‌ له‌م لاپه‌ره‌یه‌دا بڵاوكراوه‌یه‌ك له‌ سه‌ری بنووسم و ، هه‌ندێ له‌ هاورێیان به‌ڵێنیان پێدام وێنه‌م بۆ بنێرن و، سوپاسیان ئه‌كه‌م و به‌ڵێنه‌كه‌یان هێنایه‌دی و، دوێنی وێنه‌یه‌كم بێنی هاورێ له‌ گه‌ڵ هاورێیانی له‌ رۆژانی دژوارداو، لێتان ناشارمه‌وه‌ كاتێك سه‌یری وێنه‌كه‌م كردو رۆژان چی به‌م كه‌سایه‌تییه‌ نورانیه‌ خۆشه‌ویسته‌‌ كردووه‌و فرمێسك له‌ چاوانم ئه‌رژاو، لێره‌دا ئه‌پرسم ئه‌وه‌ چ زریانێك و چ رۆژانێكی جه‌سته‌شكێن بوو هێشتی هه‌ڵۆ به‌رزفره‌كه‌ باڵه‌كانی بێنێته‌ خواره‌وه‌و خۆی بپێچه‌ته‌وه‌ و له‌ سه‌ر ته‌ختی ( قه‌ره‌وێڵه‌) ی نه‌خۆشی راكشێت.
به‌ڵێ ئه‌ی شۆرشگێری نه‌ترس ، ئه‌وه‌ زه‌مان و رۆژه‌ جه‌خت له‌ سه‌ر گه‌وره‌یی خۆت و هاورێیانت ئه‌كات و، ئێوه‌ له‌ مێژه‌وه‌ ئه‌وه‌ دووباره‌ ئه‌كه‌نه‌وه‌ { ئه‌گه‌ر ئێمه‌ نه‌بین ئه‌ی ئه‌بێ كێ بێ ؟} و، ئێستا ، ئێمه‌ به‌هێزو و ته‌ندروستی جاران نین و، عێراقی خۆشه‌ویست ئه‌بینن ته‌ندروستی خراپه‌و له‌لایه‌ن كه‌سانی تره‌وه‌ له‌م به‌رو له‌و به‌ر دراوه‌ته‌ به‌ر كه‌ڵبه‌. { ئه‌م بابه‌ته‌م پیش 4 ساڵ له‌ فێسبوك} بڵاوكرده‌وه‌.
مام ئیسكه‌نده‌ر : شیوعییه‌كی نه‌برد، پێشمه‌رگه‌یه‌كی قاره‌مان، ئازا زو لێهاتوو،فه‌رمانده‌یه‌كی به‌ توانا. كادرێكی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ناو بانگ.

  • ڤاسێلی ئیڤانوڤیچ چاپایڤ به‌ روسی : Василий Иванович Чапаев له‌ شه‌ره‌كانی ناوخۆ دژ به‌ كولاك و ده‌ره‌به‌گ وبنه‌ماڵه‌كانی تیزاره‌كان ئازاو چاونه‌ترس بووه‌و چه‌ندین جار بریندار كراوه‌و له‌ به‌ر ئازایه‌تی له‌ ساڵانی شورشی ئوكتۆبه‌ری مه‌زن بووه‌ به‌ وه‌زیری به‌رگری .
    ** دۆڵه‌ كۆگا – باره‌گای سلێمانی – كه‌ركوكی حزبی شیوعی عێراقی لێبوو.
    اشکرکم من الاعماق..
    *** جه‌واهیری گه‌وره‌ { الجواهری الكبیر} گه‌ورترین شاعیری عێراق و عه‌ره‌ب
    **** حه‌سان عاكف : له‌ بنه‌ماله‌یه‌كی شیوعییه‌و برایه‌كی شه‌هیده‌و و ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی حزبی شیوعی عێراقه‌ و پثشمه‌رگه‌ی دێرینه‌.
    13/2/2020



ئایا محه‌مه‌د عه‌لاوی ئه‌بێته‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وادیاره‌ حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات به‌ پاڵپشتی حزبێكی كوردستانی ناوی ( محه‌مه‌د ته‌وفیق علاوی) یان داناوه‌ ببێته‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق و سیناریۆكی دانانی عادل عه‌بدولمه‌هدی دووباره‌ ئه‌كه‌نه‌وه‌و هه‌ر هه‌موویان له‌ خزمه‌تی جێبه‌جێكردنی فه‌رمانه‌كانی پاسداران و سوپای ئێرانن و له‌م دوواییدا حزبوڵلای لوبنانی له‌ رێی محه‌مه‌د كوسرانی مشه‌خۆرو به‌رپرسی دوسییه‌ی ( فایلی) عێراق خوێ هاویشته‌ ناو گه‌مه‌ی دانانی سه‌رۆك وه‌زیران و ئه‌مانه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ جێپێی خویان قایم ئه‌كه‌ن وه‌ك هێزێكی توكمه‌ كۆڵه‌كه‌ی ئێرانن له‌ناو خاكی عێراقدا داكوتراون.
پێكدادان و هه‌ڵپژان و ململانێی ‌نێوان خۆپیشانده‌ران وخه‌ڵكی راپه‌ریوو هێزه‌ چاره‌ ره‌شه‌كانی ئیسلام به‌ سه‌رۆكایه‌تی موقتدا سه‌در رابه‌ری ره‌وتی سه‌درو ره‌وته‌كه‌ی به‌ناو كڵاو شینه‌كان ، تێهه‌ڵچوون نییه‌ له‌ نێوان چینه‌ جۆراوحۆره‌كانی كۆمه‌ڵگاو، زۆرانی ئابووری نییه‌ له‌ نێوان چینه‌ زۆرانبازه‌كان و خۆكوژه‌كان به‌ڵكو هه‌ڵپژان وململانێیه‌ له‌ نێوان یه‌ك چین، چینێك بێبه‌شه‌ له‌ خه‌یرو سامانی وڵاته‌كه‌ی و به‌ نه‌داری و هه‌ژاری وبرسێتی ئه‌ژی و، تاقمێكی دزو گه‌نده‌ڵ هه‌موو سامانی عێراقیان هه‌ڵلووشی و بۆیه‌ خۆپیشاندان بۆ چاكسازی و له‌ دژی گه‌نده‌ڵی ده‌ستێپێكردو، گه‌نده‌ڵكاران به‌ سه‌رۆكایه‌تی شێتۆكه‌ی توندره‌و داوڵه‌كه‌ی ئێران موقته‌دا چه‌كیان هه‌یه‌و پشتیان به‌ ئێران ئه‌ستووره‌و، به‌ به‌رچاوی دونیا خۆپیشانده‌ران ئه‌كوژن.
عێراق به‌هێزترین به‌ڵگه‌یه‌ به‌ده‌ست ئێرانه‌وه‌ له‌ حاڵه‌تی گفتوگۆ كردن له‌ گه‌ڵ وڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكاو، مانه‌وه‌ی عێراق له‌ ژێر هه‌ژمون و كۆ‌نترۆڵ وركێفی ئێران تا ئه‌و كاته‌ی گیروگرفت و كێشه‌كانی له‌ گه‌ڵ ئه‌مریكا چاره‌سه‌ر ئه‌كات بژارده‌یه‌كی ئیستراتیژییه‌و ، موقته‌دا سه‌دریش به‌هێزترین داشی دامه‌یه‌ ‌ به‌رامبه‌ر به‌ راپه‌رینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست وخوارووی عێراق ، ئه‌و راپه‌رینه‌ كه‌ سه‌رئێشه‌ی بۆ عه‌مامه‌ و په‌رۆ له‌ سه‌ره‌كانی قوم و تاران درۆستكردووه‌و، هێرشی تاقمی سه‌در بۆ سه‌ر گۆره‌پانی { ته‌حریر} و، هه‌رشه‌كانی پیاوه‌ به‌ هێزه‌كه‌ی شیعه‌ وجه‌ماوه‌ره‌ ده‌به‌نگه‌كه‌ی داشێكی به‌هێزه‌ دژ به‌ خۆپیشانده‌ران و راپه‌رێنه‌كه‌ ته‌نها زۆرانێكه‌ له‌ پێناو مانه‌وه‌ی ئێران و، به‌ نه‌مانی تاقمی سیاسی گه‌نده‌ڵ و، دامه‌زراندنی حكومه‌تێكی نیشتمانی به‌ پێی خواست و ئاره‌زووی شه‌قامی عێراقی مانای ئه‌وه‌یه‌ سه‌ره‌تایه‌كه‌ بۆ كۆتایی پێهێنانی رژێمی ئێرانی سه‌ركوتكه‌ر.
له‌ پاش گفتوگۆو وته‌وێژێكی دوورو درێژ له‌ نێوان هه‌ردوو سه‌ركرده‌ی شیعه‌ موقته‌دا سه‌درو هادی عامری به‌ ئاگاداری ئێران گه‌یشتنه‌ ئه‌وه‌ی ناوی محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاوی وه‌ك پاڵێوراو بۆ سه‌رۆك وه‌زیران بده‌ن به‌ به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆمارو، پێشتر تاقمی عامری سه‌ر به‌ ئێران سێ ناویاندا به‌ سه‌رۆك كومارو هه‌رسێكیان جێی متمانه‌ی خۆپیشانده‌ران نه‌بوون و، هه‌روا نه‌یانتوانی له‌رێی مێلیشیاكان و چه‌كداره‌كانیان به‌ كوشتن و گرتن وخه‌ڵك رفاندن خۆپیشاندانه‌كان له‌ناو به‌رن و، ئێران له‌وه‌ ئه‌ترسێت راپه‌رینه‌كه‌ سه‌ربكه‌وێت و به‌وه‌ش كونترۆڵیان به‌ سه‌ر بارودۆخه‌كه‌ نامێنێت و هه‌موو شتێك له‌ ده‌ستیان ده‌رئه‌چێت و، هه‌ره‌شه‌ی ئه‌وه‌ی كردووه‌ ئه‌گه‌ر سه‌رۆك وه‌زیران به‌ پێی نه‌خشه‌ی خۆیان نه‌بێت عێراق ئه‌سووتێنن.
ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ حزبی ده‌عوه‌ی شیعه‌ سه‌ر به‌ نوری مالكی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووتر دژ به‌ دانانی محه‌مه‌د عه‌لاوییه‌ به‌ڵام هه‌ندێك له‌ لایه‌نه‌ سوننییه‌كان پشتگیری لێئه‌كه‌ن و ترسی چاره‌نووسی سیاسی ئاینده‌یان لێنیشتووه‌ به‌ڵام گرنگ دوابریاری لاوانی راپه‌رینه‌كه‌یه‌ كه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك گؤی ناده‌نه‌ پرته‌و بۆڵه‌و بوختانی ناحه‌زان و ئه‌وانه‌ی ئه‌یانه‌وێت راپه‌رینه‌كه‌ له‌كه‌دار بكه‌ن یان له‌ قورسی و سه‌نگی كه‌مبكه‌نه‌وه‌ و، بۆ ئه‌ومه‌به‌سته‌ سیخور و كۆمه‌ڵێك شه‌للاتی له‌ چه‌قو هه‌ڵگرو ده‌مانجه‌ی بێده‌نگی و دار حه‌یزه‌ران بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ بۆ تێكدانی راپه‌رینه‌كه‌و هیچ سوودیان نه‌بووه‌.
له‌ پاش ده‌ستنیشان كردنی محه‌مه‌د عه‌لاوی به‌رامبه‌ر به‌ خۆپیشانده‌ران كه‌ هه‌ر زوو وێنه‌كه‌یان له‌ دیوارداو له‌ ژێری نووسیان گه‌نده‌ڵه‌و نامانه‌وێت و، بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی كاردانه‌وه‌یان له‌ گرته‌یه‌كی ڤیدیۆ ( ده‌نگ و ره‌نگ) عه‌لاوی هه‌ندی ئه‌ركی خسته‌ ئه‌ستۆی خۆی وه‌ك : سزادانی بكوژانی خۆپیشانده‌ران و دژایه‌تیكردنی گه‌نده‌ڵی و ناچێته‌ ژێر باڵی هیچ حزبێك و ئه‌گه‌ر فشاریان خسته‌ سه‌ر یه‌كسه‌ر ده‌ست ئه‌كێشێته‌وه و، سه‌ره‌رای ئه‌مانه‌ به‌ ده‌نگی به‌رزو حه‌ماسه‌تی جه‌ماوه‌ر‌ هه‌ر هه‌موویان ره‌تیان كرده‌وه‌و ، وتیان ئاسته‌نگی زۆر بۆ خۆی كابینه‌كه‌ی دروست ئه‌كه‌ێن نه‌گاته‌ په‌ۆله‌مان.
گه‌مه‌كه‌ی موقته‌دا سه‌در زوو په‌رده‌ی له‌ سه‌ر هه‌ڵماڵرا به‌ ناردنی چه‌ندین كۆمه‌ڵ له‌ لایه‌نگیرانی بۆ گۆره‌پانی { ته‌حریر} و، به‌ زه‌بری چه‌قوو ده‌مانچه‌و و شه‌ره‌ تێڵا توانیان باره‌گای خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریو له‌ ( چیشتخانه‌ی توركی) ده‌ربكه‌ن و، ئه‌م هه‌نگاوه‌ش هاوكات بوو له‌ گه‌ڵ واژووكه‌ی دوكتۆر به‌رهه‌م ساڵح ومتمانه‌ به‌خشین به‌ محه‌مه‌د عه‌لاوی و، راگه‌یاندنه‌ پر درۆكه‌ی موقته‌دا كاتێ وتی: گه‌ل عه‌لاوی هه‌ڵپژاردووه‌و، موقته‌دا وا ئه‌زانێت گه‌لی عێراق ته‌نها ئه‌و سه‌رلێشێواوانه‌ی خۆیه‌تی.
له‌ به‌غدا موقته‌دا توانی بۆ ماوه‌یه‌كی كورت ده‌ستبه‌سه‌ر مه‌یدانی { ته‌حریر} بگرێت و، پاشان زیاتر ریسوا بوو كاتێك خۆپیشانده‌ران سه‌ربه‌رزانه‌ گه‌رانه‌وه‌ مه‌یدانه‌كه‌و، ئێستا له‌ به‌غداو كوت {واسط } وعه‌ماره { میسان} ‌و به‌سره‌و ناسرییه‌ { زیقار} و سه‌ماوه‌ { موسه‌ننا} وحیلله‌ {بابل}و كه‌ربه‌لاو و نه‌جه‌ف و دیوانیه‌ نایانه‌وێت عه‌لاوی پۆستی سه‌رۆك وه‌زێران وه‌ربگرێت و ، دانیشتوانی ئه‌و پارێزگایانه‌ ئه‌ڵێن : محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاوی به‌شیكه‌ له‌ حزبه‌ شیعه‌ گه‌نده‌ڵه‌كانی ده‌سه‌ڵات و، ماوه‌یه‌كی دوورو درێژ كادری پێشكه‌وتووی حزبی ده‌عوه‌ی گه‌نده‌ڵگار بووه‌. بۆیه‌ كه‌س سوور نییه‌ له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی عه‌لاوی ببێت به‌ سه‌رۆك وه‌زیران جگه‌ له‌ داشی دامه‌كه‌ی ئێران موقته‌دا كه‌ بووه‌ته‌ ئامانجی خۆپیشانده‌ران و هه‌ر هه‌موو له‌ دژی هاوار ئه‌كه‌ن و به‌ گه‌نده‌ڵی سه‌ره‌كی ناوی ئه‌به‌ن.
خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریوی به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و خوارووی عێراق داوا ئه‌كه‌ن :
هه‌موو ئه‌زانن چۆن ( عادل عه‌بدولمه‌هدی) یان هێنا هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ ( مه‌حه‌مه‌د عه‌لاوی) یان هێناوه‌و، له‌ لایه‌ن حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات پشتگیری لێئه‌كرێت و نابێت دژ به‌ ده‌ستیوه‌ردانی ئێران و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی بوه‌ستێت و ئه‌مه‌ش لای خۆپیشانده‌ران جێی قبولكردن نێیه‌ و، ئایا عه‌لاوی ئه‌توانیت ئه‌ركه‌كانی به‌ باشی به‌رێوه‌ببات وه‌ك هه‌ڵبژاردنێكی پاك و پوخته‌و پێشوه‌خته‌ و، دۆزینه‌وه‌و ده‌ستنیشان كردنی بكوژانی خۆپیشانده‌ران و سزادانیان و، فایلی گه‌نده‌لكاران بجولێنێت و بدرین به‌ داگا و، ئه‌بێت حكومه‌تی داهاتوو دوور بێت له‌ تایفه‌گه‌ری و پشكپشكێنه‌و به‌ فه‌رمانی گه‌نده‌ڵكاران كار نه‌كات و، به‌بێ ترس و ئازایانه‌ بریار بدات و سه‌ربه‌خۆیی خۆی بپارێزێت وكار له‌ پێناو به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانی بكات و بتوانێت متمانه‌ی خه‌ڵكی راپه‌ریو مسۆگه‌ر بكات، هه‌ڵوێستی هه‌بێت له پاراستنی ‌ ئازادی و رێزگرتن له‌ مافی مرۆڤ و، به‌و جۆره ‌هه‌ڵسوكه‌وته‌ كاره‌كانی حكومه‌ت به‌ره‌وپێش ئه‌روات و، خه‌ڵكی عێراق زۆر نه‌هامه‌تیان دیوه‌و كاریان ئه‌وێت نه‌ قسه‌و باس و سۆز.
ئایا محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌ڵاوی ئه‌بێته‌ سه‌رۆك وه‌زیران یان جه‌ماوه‌ری راپه‌ریو ئه‌یخه‌ن و ناهێڵن بگاته‌ ئاواته‌كه‌ی و، ئه‌گه‌ر بوو به‌ سه‌رۆك وه‌زیران ئایا ئه‌توانێت مه‌رجه‌كانی ئێران پشت گوێ بخات و، رۆژانی داهاتوو توانای عه‌ڵاوی ئه‌خاته‌روو به‌رامبه‌ر به‌ حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات و میلیشیاكانیان.
له‌ هه‌مووی سه‌یرتر هه‌ردوو دوژمنه‌كه‌ ئه‌مریكاو ئێران پێشوازی له‌ هاتنی عه‌لاوی ئه‌كه‌ن و، ئه‌م دووانه‌ هه‌رده‌م به‌ دوای رزگاری گه‌لان ناگه‌رێن جكه‌ له‌ به‌رژه‌وندی خۆیان و، به‌م زوانه‌ محه‌مه‌د عه‌لاوی بۆ خه‌ڵكی عێراق و ناوچه‌كه‌و دونیا ده‌رئه‌كه‌وێت.

5/2/2020




راپه‌رینی شیعه‌و چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا درێژه‌ی هه‌یه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

به‌ به‌ر چاوی هه‌موو دنیا حكومه‌تی عێراق به‌ پاڵپشتی ئێران كۆمه‌ڵكوژی ده‌رهه‌ق خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریووی شاره‌كانی به‌غدادو ناوه‌راست و خوارووی عێراق ئه‌نجامئه‌دات به‌بێ ئه‌وه‌ی كه‌س بڵێ تاكه‌ی ئه‌م خوێنرشتنه‌ درێژه‌ی هه‌یه؟.
‌چوار مانگه‌ راپه‌رین له‌ پێناو چاكسازی و نه‌هێشتنی گه‌نده‌ڵی و ره‌خساندنی هه‌لی كارو دابینكردنی ئاوی خواردنه‌و ده‌ستیپێكردووه‌ به‌ڵام له‌ جیاتی جێبه‌جێكردنی داخوازییه‌كانی خۆپیشانده‌ران حكومه‌ت گریێ تێبه‌ربووه‌و به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك خه‌ڵك ئه‌گرێ و ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌و زیندانیان ئه‌كات و، بۆ ئه‌و كاره‌ گڵاوه‌و له‌ ژێر چاودێری سوپای پاسدارانی ئێران و پسپۆرانی سه‌ربازی،‌ داموده‌زگای ئه‌من و ئاسایش و هه‌واڵگیریی تایبه‌تی دامه‌زراندووه‌ بۆ كوشتن و فراندن و، هیچ جیاوازییه‌كی له‌ نێوان نێرو مێ ولاوو په‌ككه‌وته‌ نه‌كردووه‌و، هه‌موورۆژێك ئه‌و ره‌فتاره‌ قیزه‌ونه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی دووباره‌ ئه‌بێته‌وه‌.
رای گشتی جیهان و كۆمه‌ڵگای نێونه‌ته‌وه‌یی و نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان و کۆمکاری عه‌ره‌ب تابلۆیه‌كی ترسناك و دزێو ئه‌بێنن له‌ تێهه‌ڵدان و گرتن و كوشتن و خوێنرشتن به‌بێ ئه‌وه‌ی هه‌وڵێك بده‌ن بۆ وه‌ستاندنی ئه‌و تاوانه‌و، له‌مرۆژانه‌ی دواییدا به‌ پێی نه‌خشه‌كانی موقتدا سه‌درو ئێران ده‌ستكرا به‌ سوتاندنی خێوه‌ته‌كانی خۆپیشانده‌ران له‌ به‌ غداو شاره‌كانی تر وه‌ك هه‌وڵێكی چه‌په‌ڵ بۆ ده‌مكوتكردنی ده‌نگی نیشتمان وگه‌ل كه‌ داوای مافی ره‌وا ئه‌كات له‌ نیشتمانێكی سه‌ربه‌خۆ بتوانێت ئه‌من و ئاسایش مسۆگه‌ر بكات و، ئه‌وه‌ی ئێستا رووئه‌دات زۆرانبازییه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ له‌ نێوان هێزی هه‌ژارو زه‌حمه‌تكێش وهێزی رۆشنبیری و هه‌موو كه‌سانی هوشیاری خاوه‌ن هه‌ست له‌م كۆمه‌ڵگایه‌دا و، هێزی دزو حه‌رده‌و گه‌نده‌ڵكاران و، سه‌ره‌رای دزی و سته‌مه‌كاری و بردنی سامانی گشتی و خه‌یروبێری عێراق گه‌نده‌ڵكاران وڵاتفرۆشن وئه‌ڵقه‌ له‌ گوێی بیكانه‌ن.

خه‌ڵك كۆشتن ئاسان نییه‌ به‌ڵام له‌ لایه‌ن حزبه‌ شیعه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و حكومه‌تی تایفه‌گه‌ری كارێكی ساناو ساكاره‌ و ئازادانه‌ به‌ فیشه‌ك به‌ به‌ر چاوی دنیاوه‌ خۆپیشاده‌ران ئه‌كوژن و به‌و شێوه‌یه‌ نیازیان وایه‌ كۆتایی به‌ خۆپیشاندانه‌كان بهێنن و، حكومه‌ت بیده‌نگی هه‌ڵبژاردووه‌ له‌ كاتێكدا پاكتاوكردن و كوشتنی ئه‌نقه‌ست وگرتن وفراندن به‌رده‌وامه‌.
میلیشیاكانی حزبه‌ شیعه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات هێرشی درندانه‌ ئه‌كه‌نه‌ سه‌ر خۆپیشانده‌ران و بۆ نمونه‌ ژماره‌یه‌كی رۆخسار پێچراو به‌ په‌رۆو ده‌مامكیان كردووه‌و هه‌موو جۆره‌ چه‌كێكیان پێبووه‌و به‌ ده‌سترێژ حه‌وت خۆپیشانده‌ریان له‌ شاری ناسریه‌ { زیقار} كوشتوه‌ و . چلی تریشی بریندار كردووه‌و، له‌ پاش ئه‌نجامدانی تاوانه‌كانیان چوونه‌ته‌ پاڵ هێزه‌كانی حكومه‌ت و سوپای عێراق.

حكومه‌ت به‌ ناوی ده‌ركردنی هێزه‌كانی ئه‌مریكا به‌ ئۆتۆمبێلی پارێزگاكانی عێراق و شه‌مه‌نده‌فه‌ر توانی میلیشاكانی حزبه‌ شیعه‌كان كۆ بكاته‌وه‌و مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی و، له‌و رێگایه‌وه‌ خۆپیشاندانه‌كان نه‌هێڵێت بۆیه‌ چالاكه‌وانان له‌ به‌غداو پارێزگاكانی تر داوای یارمه‌تیان كرد له‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و وڵاتانی جیهان و رێكخراوه‌كانی مافی مرۆڤ و ئه‌و كه‌سانه‌ی ئازادیخوازو دادپه‌روه‌رن په‌له‌ بكه‌ن و ده‌نگ به‌رز بكه‌نه‌وه‌ بۆ فشارخستنه‌ سه‌ر حكومه‌تی عێراق چیتر قه‌سابخانه‌ دروست نه‌كات و ده‌ست له‌ كوشتنی خۆپیشانده‌ران هه‌ڵگرێت.

ده‌یان و سه‌دان هه‌زار تا ئه‌گاته‌ ملیۆن له‌ لاوانی كچ و كوری عێراق، هه‌ر هه‌موویان به‌ یه‌ك ده‌نگی بڵندو بیستراو له‌ گوره‌پان و شه‌قامه‌كان له‌ خۆپیشاندانه‌كان كه‌ به‌غدای پایته‌خت و زۆربه‌ی شارو شارچكه‌كانی ناوه‌راست و خواری عێراقی گرته‌وه‌ وتیان نا بۆ گه‌نده‌ڵی و، نا بۆ گه‌نده‌ڵكاران و، نا بۆ حزبه‌كانی تایفه‌گه‌ری و پشكپشكینه‌ و، به‌ڵی بۆ چاكسازی و خزمه‌تگوزاری باشتر، نا بۆ ده‌ستێوه‌ردانی ئێران.

زیاتر له‌ سه‌د رۆژه‌و راپه‌رین درێژه‌ی هه‌یه‌ و، رۆژانه‌‌ خوێن ئه‌به‌خشێ بۆ ئه‌وه‌ی سه‌روه‌ری بگه‌رێته‌وه‌ بۆ عێراق” بۆئه‌وه‌ی ده‌ستی ده‌رگی نه‌مێنێ و، قه‌ناس به‌ده‌سته‌كان بوه‌ستن و، حكومه‌تێكی باشتر و ده‌ستپاك دروست بكرێت” وه‌زیرو په‌رله‌مانتاره‌ دزه‌كان دۆر بخرێنه‌وه‌و، به‌ زووترین كات هه‌ڵپژاردنی نوێ ئه‌نجامبدرێت و، تاوانباران و بكوژانی خۆپیشانده‌ران بدرێنه‌ دادگاو زوربه‌یان ناسراون.

تا حزبه‌كانی شیعه‌ له‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات بمێننه‌وه‌ هیچ گۆرانكارییه‌ك له‌ عێراق روونادات چونكه‌ گه‌نده‌ڵكاران كاروباری وڵات به‌رێوه‌ ئه‌به‌ن، گه‌نده‌ڵی و دزێنی سامانی گشتی به‌رده‌وامه‌ و، سیاسه‌تی تایفه‌گه‌ری و پشكپشكێنه‌ به‌ پشتبه‌ستن به‌ ئێرانه‌وه‌ زه‌مینه‌یه‌كی بته‌وتر دروست ئه‌كات و، زیاتر نه‌شونه‌ما ئه‌كات و، مافه‌كانی گه‌ڵ روو له‌ نشوستی و ویرانكاری ئه‌كات و خواستی جه‌ماوه‌ر نایه‌ته‌دی.
خۆپیشاده‌ران ئه‌ڵێن : به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك نابێت به‌رامبه‌ر به‌ گه‌نده‌ڵی و گه‌نده‌ڵكاران بیده‌نگ بین، گه‌نده‌ڵكاران خۆیان هاویشتووه‌ته‌ باوه‌شی بیگانه‌ وبه‌رژه‌وه‌ندی عێراقیان به‌ستووه‌ته‌وه‌ به‌ به‌رژه‌وه‌ندی وڵاتێكی تر كه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك نایه‌وێت عێراق له‌ كێشه‌كانی رزگاری بێت و پێشبكه‌وێت ، وڵاتێك گوێ به‌ مافه‌كانی هاونیشتمانیانی عێراق نه‌دات و، ده‌ستیان كراوه‌ بێت چه‌ندین ملیۆن كه‌سی عێراقی له‌ وڵاتی خۆیان ژێر ده‌سته‌ بن و ، شورشگێرانی ئوكتۆبه‌ر بیده‌نگ نابن وداوای یارمه‌تی له‌ هه‌موو ئازادیخوازان و رێكخروه‌كانی مه‌ده‌نی و نیوده‌وڵه‌تی ئه‌كه‌ن.

29/1/2020




گه‌ل و حزبه‌ شیعه‌كانی ده‌سه‌ڵات له‌ ترازووی خۆپیشانده‌راندا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

نزیكه‌ی چوار مانگه‌ حكومه‌تی عێراق كه‌ له‌لایه‌ن حزبه‌كانی شیعه‌ی سه‌ر به‌ ئێران به‌رێوه‌ ئه‌برێت له‌ به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و باشوری عێراق خه‌ڵك ئه‌كوژیت وتا ئه‌مرۆش درێژه‌ی هه‌یه‌و جه‌ماوه‌ری راپه‌ریوو خۆپیشانده‌ران داویان كرد نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان هه‌ڵوێست ده‌رببرێت به‌ڵام نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان كركه‌وتووه‌و بێده‌نگی هه‌ڵپژاردووه‌و خوێن شه‌قامه‌كانی به‌غداو شاره‌كان سووركردووه‌.
حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی و سه‌ركرده‌ی حزبه‌ شیعه‌كانی ده‌سه‌ڵات به‌ رێی هه‌مه‌ جۆر هه‌وڵئه‌ده‌ن درێژه‌ به‌ مانه‌وه‌یان بده‌ن و، به‌ دوای هه‌لێك ئه‌گه‌رێن له‌و ته‌نگژه‌یه‌ تێكه‌وتوون رزگاریان بێت و، تا ئێستا ده‌ستیان له‌ گرتن و كوشتن و فراندنی خۆپیشانده‌ران هه‌ڵنه‌گرتووه‌و، داخوازییه‌كانیان جێبه‌جی نه‌كردووه‌وو، په‌ڵپ و بیانوو ئه‌گرن ئه‌ڵێن خۆپیشانده‌ران له‌لایه‌ن ده‌ستی ده‌ره‌كییه‌وه‌ هان ئه‌درێن.
خۆپیشانده‌ران مۆڵه‌تیاندا به‌ حكومه‌ت و ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن داخوازییه‌كانیان جێبه‌جی بكه‌ن و حكومه‌ت و په‌رله‌مان به‌ڵینیاندا ئه‌و داخوازییانه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن وه‌لێ مۆڵه‌ت ته‌واو بوو كاربه‌ده‌ستان هیچیان پێنه‌كرا جگه‌ له‌ فشارخستنه‌ سه‌ر خۆپیشانده‌ران و گرتن و كوشتنیان بۆیه‌ خۆپیشاندانه‌كانی پێرێ و دوێنی جیاواز بوون له‌ رۆژانی تر خۆپیشانده‌ران به‌ هه‌مه‌مان گروتین كار ئه‌كه‌ن بۆ به‌رگری له‌ مافه‌ ره‌واكانیان و ، به‌ هۆی به‌رنامه‌و نه‌خشه‌ گڵاوه‌كانی ده‌سه‌ڵات گرژی و ئاڵۆزی له‌ نێوان خۆپیشانده‌ران و هێزی ئه‌من و پۆلیس و حه‌شدی شه‌عبی به‌ جلوبه‌رگی مه‌ده‌نیانه‌وه‌ دروست بوو چه‌ندین كوژراو برینداری لێكه‌وته‌وه‌ و، وته‌بێژه‌كه‌ی فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه‌ چه‌كداره‌كانی عێراق عادل عه‌بدولمه‌هدی عه‌بدولكه‌ریم خه‌ڵه‌ف به‌ روون و ئاشكه‌را وتی : ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نیشتمانی هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی سه‌رپشك كردووه‌ بۆ ده‌ستگیركردنی ئه‌و كه‌سانه‌ی رێگایان ئه‌گرن و داموده‌زگای حكومه‌ت دائه‌خه‌ن و، له‌ كاردانه‌وه‌ی ئه‌و ره‌فتارو ئاخافتن ‌ گوفتاره‌ نابه‌جێیه‌ی وته‌بێژه‌كه‌ی عه‌بدولمه‌هدی خۆپیشاده‌ران بریاریاندا له‌ گۆره‌پانه‌كان بمێننه‌وه‌ و ریگا سه‌ره‌كییه‌كان دابخه‌ن و، سوورن له‌ سه‌ر داوای چاكسازی وباشتر كردنی خزمه‌تگوزاریی و به‌گژدا چوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی و دابینكردنی هه‌لی كارو، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ دوێنی سه‌رۆك وه‌زیرانی كاربه‌ڕێكه‌ری عیراق عادل عەبدولمەهدی له‌ پاش گرتن و كوشتن و خوێنرشتن رایگه‌یاند: عیراق له‌ئاستی ناوچه‌یی و نێوده‌وڵه‌تی له‌بارێكی ئاڵۆزدایه‌، وڵاتیش له‌گه‌ڵ هاوڵاتیانی خۆی و ده‌وڵه‌تانی تردا له‌دۆخێكی ناهه‌مواردایه‌و ، .ئاماژەی بەوەكرد هێزه‌ ئه‌منییه‌كان نایانه‌وێت بكه‌ونه‌ دۆخێكه‌وه‌ كه‌ توندوتیژی له‌دژی خۆپیشانده‌ران به‌كاربهێنن و، به‌م قسه‌ مفتو بێ بایه‌خه‌ عه‌بدولمه‌هدی خۆڵ ئه‌كاته‌ چاوی خه‌ڵكه‌وه‌و، خودی خۆی به‌رپرسی یه‌كه‌مه‌ له‌ كوشتنی خۆپیشانده‌ران و، ئه‌وه‌ته‌ وته‌پێژه‌كه‌شی هانی ئه‌من وپۆلیس وسوپا ئه‌دات بۆ كوشتن و خوێنرشتن.
له‌ سه‌ره‌تای مانگی ئوكتۆبه‌ر { تشرینی یه‌كه‌م} سه‌دان هه‌زار عێراقیی له‌ نه‌ته‌وه‌و چین و توێژه‌ جیاوازەکان هاتنە سه‌رشه‌قامه‌كان بۆ ده‌ربڕینی هیوا بۆ ئایینده‌یه‌كی باشتری بێ گه‌نده‌ڵیی و به‌رژه‌وه‌ندیی حیزبیی و ده‌ستوه‌ردانی بێگانه‌، بەڵام له‌لایه‌كی تره‌وه‌ كوشتن و برینداركردنی خۆپیشانده‌رانی ئاشتیی خواز به‌رده‌وامه‌و، به‌ هۆێ ده‌ستێوه‌ردانی ئێرانه‌وه‌ حكومه‌ت به‌ڵێنەکانی رابردوو جێبه‌جی ناكات و، كات ئه‌كوژێت بۆ مانه‌وه‌و ، بیری چووته‌وه‌ به‌كارهێنانی توندوتیژی گرتن وكوشتن بۆ كپكردنه‌وه‌ خۆپیشاندانه‌كان هه‌رگیز مایه‌ی قبوڵ نییه‌ و پێویسته‌ لێپێچینه‌وه له‌ گه‌ڵ تاوانباران بكرێت و بدرێنه‌ دادگاو،به‌رپرسی سه‌ره‌كی عادل عه‌بدولمه‌هدی و سه‌رۆكی ده‌زگای هه‌واڵگیری عێراق فالح فه‌یازه.‌‌
سه‌یرو سه‌مه‌ره‌ له‌ودایه‌ موقته‌دا سه‌در رێبه‌ری ره‌وتی سه‌در و سه‌ركرده‌ی لیستی سائرو‌ن تا دوێنی دژ به‌ نه‌یاره‌كانی بوو وه‌ك نوری المالكی و هادی العامری و نه‌وه‌كه‌ی ئایتوڵلا حكیم و ئه‌وانی ترو، داوای له‌ خه‌ڵك ئه‌كرد برژێنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان و، به‌ڵێندا چه‌كه‌كانی مێلیشاكه‌ی به‌ ناوی ( سه‌رایا ئه‌لسه‌لام) بداته‌وه‌ به‌ حكومه‌ت به‌ڵام چه‌ندین كه‌ره‌ت چووه‌ ئێران و، له‌ دوای كوشتنی قاسم سلێمانی و ئه‌بو ئه‌لموهندیس به‌ ناوی پرسه‌و سه‌ره‌خۆشی چووه‌ ئێران و، له‌ پاش به‌ خاك سپاردنی سلێمانی ئێران سه‌رۆكی حزبه‌ شیعه‌كانی كۆكرده‌وه‌و، له‌وێ به‌ره‌یه‌كیان دروستكرد بۆ به‌رنگاربوونه‌وه‌ی هێزی ئه‌مریكا و بیانی و ده‌ركردنیان و موقته‌دا سه‌در بۆ سه‌رۆك و فه‌رمانده‌ی ئه‌و تاقمه‌ و، له‌ هاتنه‌وه‌یدا داوای خۆپیشاندانی ملیۆنی كردو، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ده‌ستیان كردووه‌ به‌ كۆكردنه‌وه‌ی شیعه‌ توندره‌وه‌كانی به‌غداو شاره‌كانی ترو ، هه‌رچی ئۆتۆمبێلی پاریزگاو شاره‌وانییه‌كانه‌ ته‌رخان كراون بۆ خه‌ڵك گواستنه‌وه‌ بۆ شاری به‌غدا بۆ ئه‌وه‌ی خۆپیشاندانه‌ ملیۆنییه‌كه‌ی جه‌نه‌راڵ موقته‌دا ئه‌لسه‌در به‌رێوه‌ بچێت و ، ئه‌م كاره‌ش هه‌وڵێكی تره‌ بۆ لاوازكردنی خۆپیشانده‌ران و جه‌ماوه‌ری راپه‌ڕیوی مه‌یدانی ته‌حریرو و گورپانه‌كانی شاره‌كان.
ئامانجی سه‌ره‌كی و بنه‌ره‌تی بانگهێشتی موقته‌دا سه‌در بۆ خۆپیشاندانی ملیۆنی رۆژی هه‌ێنی (24/1/2020) لێدانی خۆپیشاندان و راپه‌رینی خه‌ڵكی عێراقه‌ چونكه‌ سه‌رئێشه‌یان بۆ رژێمی ئێران دروست كردووه‌و، له‌ سه‌ركه‌وتنیاندا نه‌خشه‌ی جیوسیاسی ناوچه‌كه‌ ئه‌گۆرێت و، درز ئه‌خاته‌ ناو رژێمی ئێران و، له‌م كرده‌وه‌ مناڵانه‌ سه‌در وه‌ك جاشی ئێران سه‌یر ئه‌كرێت و ، هانده‌رێكی ئه‌كتیڤه‌ بۆ كوشتن و خوێنرشتنی ژنان و پیاوان و لاوانی عێراق‌ .
میلیشیاكانی شیعه‌ سه‌رشۆری رژێمی ئێرانن و، ئه‌وانه‌ی له‌ قوم كۆبوونه‌وه‌ هه‌رشه‌ له‌ خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریوی عێراق ئه‌كه‌ن و هه‌وڵئه‌ده‌ن گۆره‌پانه‌كانی ته‌حریرو وه‌سبه‌و گۆره‌پانه‌كانی شاره‌كان دابخه‌ن و ناوو ناتۆره‌و كاری نه‌شیاو ئه‌خه‌نه‌ پاڵیان و، موقته‌دا سه‌در وه‌ك خۆی باسی لێوه‌ ئه‌كات، ئه‌یه‌وێت ئه‌مریكای داگیركه‌ر ده‌ربكات و، ئه‌وه‌ی له‌ بیرچووه‌ته‌وه‌ خوێ و ئیسلامییه‌كانی شیعه‌ی یاوه‌ری ئه‌مریكا هێنایانیه‌وه‌ بۆ ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی ده‌سه‌ڵات و، ئه‌مریكا له‌ دوای رۆخانی سه‌دام حوسه‌ێن له‌ ساڵی 2003 وه‌ له‌ عێراقدایه‌ و، موقته‌دا بۆ نیازپاكی “” سوپای مه‌هدی”” سركردو میلیشیلكانی شیعه‌ دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ بنكه‌كانی ئه‌مریكا له‌ سه‌رانسه‌ری عێراق به‌ڵام ئێستا ئێران گیرۆده‌ی گه‌مارۆ بووه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌مریكاوه‌و، ئه‌مریكا له‌ رێكه‌وتنی ئه‌تۆمی چووه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌و كێشه‌ی گه‌وره‌ی بۆ ئێران درۆستكردووه‌ بۆیه‌ شیعه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات به‌م كرداره‌یان نیازیان وایه‌ باری ئێران سوك بكه‌ن.
ئه‌وانه‌ی له‌ ئێران كۆبوونه‌وه‌و سه‌رۆك وه‌زیرانی كاربه‌رێكه‌ر عادل عه‌بدولمه‌هدی و سه‌رۆكه‌كانی شیعه‌ی ده‌سه‌ڵات هه‌ر هه‌موویان كه‌وتوونه‌ته‌ هه‌له‌كه‌‌ سه‌ماو هه‌ڵپه‌ركی و هه‌ڵهه‌ڵه‌ لێدان و بانگهێشتی دۆست و لایه‌ن و ئه‌ندامانیان ئه‌كه‌ن بۆ به‌شداریكردن له‌ خۆپیشاندانه‌ ملیۆنییه‌كه‌ی موقته‌داو، هه‌موو ئه‌و كارانه‌ به‌ چاودێری و نه‌خشه‌ی دارێژراوی پێشوه‌خت له‌لایه‌ن پسپۆرانی سه‌ربازی ئێرانه‌وه‌ دانراون و ئه‌كرێن بۆ ئه‌وه‌ی ته‌نها ده‌ستی ئێران له‌ عێراقدا واڵا بێت و، ئه‌یانه‌وێت ریزی هێزه‌كانی خۆپیشانده‌ران و راپه‌رینه‌كه‌ی ئوكتۆبه‌ر كه‌رت بكه‌ن و به‌ سه‌ریاندا زاڵ بن.‌
هیزی دواكه‌و و حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات هه‌رچی بكه‌ن ناتوانن رێره‌وی راپه‌رێنه‌ مه‌زنه‌كه‌ی خه‌ڵكی عێراق راگرن و، سه‌ره‌رای توندوتیژی و كوشتن و زیندانی كردن و ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌ و ترس و چه‌واشه‌كردن گۆرانكاری روو ئه‌دات و، سه‌ركه‌وتن ته‌نها بۆ گه‌له‌.
22/1/2020
:




سه‌ركرده‌ی حزبه‌ شیعه‌كانی عێراق له‌ ئێران كۆبوونه‌وه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

به‌ هۆی گه‌نده‌ڵی و بێكاری و نه‌بوونی خزمه‌تگوزاری وهه‌لی كارو نه‌بوونی ئاوی خواردنه‌وه‌و بێ كاره‌بایی نزیكه‌ی چوار مانگه‌ خۆپیشاندانه‌كانی به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و خوارووی عێراق درێژه‌یان هه‌یه‌ و رۆژ له‌ دوای رۆژ فراوانتر ئه‌بێت و هه‌روا ژماره‌ی كوژراو شه‌هیدو برینداران له‌ هه‌ڵكشانه‌.
له‌ یه‌كی ئوكتۆبه‌ره‌وه‌ ( تشرینی یه‌كه‌م) ی ساڵی 2019 خۆپیشاندان له‌ به‌غدای پایته‌ختی عێراق و شاره‌كانی باشوور ده‌ستیپێكردووه‌ و درێژه‌ی هه‌یه‌و، كۆمه‌ڵگا‌ دووچاری نه‌خۆشی كوشنده‌ بووه‌ته‌وه ‌وه‌ك : دزی و تاڵان و چه‌ته‌یی و بێ كاری و هه‌ژاری و گرانی و له‌شفرۆشی و، بارودۆخی ئه‌و وڵاته ئاڵۆزو مه‌ترسیداره‌و، به‌ هۆی ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌كی به‌ تایبه‌ت ئێران دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ر ئاسان نییه‌.

له‌ پاش كوشتنی قاسم سلێمانی به‌ ناوی پرسه‌و سه‌ره‌خۆشی سه‌ركرده‌ی حزبه‌ شیعه‌كان روویان له‌ تاران و قم كردوو، له‌وێ به‌سه‌رپه‌رشتی ئاغاكانیان كۆبوونه‌وه‌و ئه‌وانه‌ی به‌شداریانكرد بریتی بوون له‌ : موقته‌دا سه‌در ـ ره‌وتی سائرون، هادی عامری ـ فه‌تح ، ئه‌كره‌م كه‌عبی ـ بزوتنه‌وه‌ی نوجه‌با ، ئه‌بو ئالاء ئه‌لولائی ـ تاقمی سه‌ید الشهداء، لیس خزعه‌لی عه‌سائبی ئه‌هلی حق و ئه‌بو زه‌ینه‌ب اللامی له‌ حه‌شدی شه‌عبی و كه‌سانی تر.

ئه‌وانه‌ی له‌ ئێران كۆبوونه‌وه‌ به( سه‌ركرده‌ی به‌رنگاربوونه‌وه‌) خۆیان داناو، له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ باسی هێزی ئه‌مریكایان له‌ عێراق كردو، چۆنێتی مامه‌ڵه‌كردن بۆ ده‌ركردنیان و، باسی بارۆدۆخی ئه‌من و ئاسایشی وڵاتیان كردو، جه‌ختیان له‌ سه‌ر یه‌كریزی ویه‌كخستنی هه‌وڵه‌كانیان وچۆنێتی كاركردنیان له‌ ناو په‌له‌كانی په‌رنگاربوونه‌وه و، گفتوگۆكردن سه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵبژاردن و، ده‌ستنیشانكردنی سه‌رۆك وه‌زیرانی داهاتوو، له‌ ئه‌نجامی كۆبوونه‌وه‌كه‌ یه‌ك ده‌نگ بوون له‌ سه‌ر: موقته‌دا سه‌در ببێت به‌ سه‌رۆكی سه‌رانی به‌رنگاربوونه‌وه‌و، له‌ جێی فالح فه‌یاز هادی عامری ببێت به‌ سه‌رۆكی حه‌شدی شه‌عبی و، ئه‌مه‌ش په‌یوه‌سته‌ به‌ بریاردانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق و، هه‌ر هه‌موویان جارێكی تر جه‌ختیان كرده‌وه‌ كه‌ پێویسته‌ ئه‌مریكا ده‌ربكه‌ن و قه‌ت له‌م بریاره‌یان پاشگه‌ز نابنه‌وه‌ و، داوا ئه‌كه‌ن خۆپیشاندانی ملیۆنی به‌رپا بكرێت بو ده‌ركردنی هێزی بێگانه‌ به‌تایبه‌ت هێزی ئه‌مریكا كه‌ 5000 پێنج هه‌زار سه‌ربازه‌.
ئه‌مرۆ ئێران به‌ ئاشكرا تراتێن له‌ ناو خاكی عێراق ئه‌كات و، بانگهێشتی سه‌ركرده‌ی حزبه‌ شیعه‌كانی ده‌سه‌ڵات بۆ ئێران ئه‌كات به‌ڵام ئه‌و ده‌ستتێوه‌ردانه‌ی ئێران هه‌ستی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك به‌رز ئه‌كاته‌وه‌و، نارازین به‌ كرده‌وه‌كانی و دروشمی دژایه‌تی ئێران به‌ ده‌نگی دلێر ئه‌ڵێنه‌وه‌و، به‌ هۆی راپه‌رینی خه‌ڵك ئێران ترسی لێنێشتووه‌و واهه‌ست ئه‌كات ده‌سه‌ڵاتی له‌ ناوچه‌كه‌دا كه‌مبێته‌وه‌و، ئاگری راپه‌رێنه‌كه‌ی به‌غداو شاره‌كانی تر ناو خۆی ئێران بگرێته‌وه‌و له‌ویش به‌ ته‌واوه‌تی گر بگرێت و كه‌م نییه‌ له‌م رۆژانه‌ له‌ ناو خۆپیشاندنه‌كانی شاره‌كانی تاران و ئه‌سفه‌هان وته‌ورێزو شاره‌كانی تر دروشمی : مردن بۆ خامنه‌یی دیكتاتۆر به‌رز بكرێته‌وه‌و شایانی باسه‌ شاره‌كانی كر‌ماشان و سنه‌ وشاره‌كانی تری كوردستان به‌شداریان له‌ خۆپیشاندانه‌كانی ئێران كردووه‌.
حزبه‌ شیعه‌كانی ده‌سه‌ڵات تا ئێستا نه‌یانتوانی كه‌سێك بۆ سه‌رۆك وه‌زیران ده‌ستنیشان بكه‌ن هه‌رچه‌نده‌ تاقمه‌كه‌ی عامری ناوی دوو سێ كه‌سی خسته‌ به‌رده‌م سه‌رۆك كۆمار به‌ڵام ئه‌و كه‌سانه‌ به‌ دڵ و خواستی خۆپیشانده‌ران نه‌بوون بۆیه له‌‌ لایه‌ن سه‌رؤك كۆماره‌وه‌ ره‌ت كرانه‌وه‌و، له‌ بێ ئومێدی و كه‌ساسی سه‌رۆكی ئه‌و حزبانه كه‌ له‌ سه‌ره‌مه‌رگدان و ده‌سه‌ڵاته‌كه‌یان رووی له‌ روخان و نه‌مانه‌ نیازیان وایه‌ له‌ په‌‌رله‌مانه‌كه‌یان، په‌رله‌مانی عێراق ده‌نگ بده‌ن به‌ مانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆگ وه‌زیرانی كاربه‌رێكه‌رو موقته‌دا سه‌در پێش چوونی بۆ ئێران وتی : به‌ مانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی خوێنی زیاتر ئه‌رژێت و، له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌ران به‌ خوێنرێژ ناوی ئه‌برێت و، تاوانی زۆری ئه‌نجامداوه‌.
جێی ئاماژه‌یه‌ شیعه‌كانی عێراق له‌ ریزی پێشه‌وه‌ی خه‌ڵكن دژ به‌ ده‌ستێوه‌ردانی ئێران له‌ كاروبارو دۆخی عێراق و، سوور ئه‌زانن به‌ فیتی ئه‌وانه‌وه‌ سه‌ركرده‌ شیعه‌كان بێده‌سه‌ڵات و ملكه‌چن و ، هه‌ر ئێرانه‌ نایه‌ڵێت خواست و ئاره‌زووی خۆپیشانده‌ران بێته‌دی و داخوازییه‌كانیان جێ به‌جێ بكرێن و، كۆتایی به‌ خۆپیشاندان بهێنن به‌ڵام هاوپه‌یمانی شیعه‌كان له‌ ناو ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق زۆرینه‌ن و، ئه‌توانن درێژه‌ به‌ مانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی بده‌ن و بۆ فرسه‌ت و هه‌ل ئه‌گه‌رێن له‌و ته‌نگژه‌یه‌ رزگاریان بێت.
كه‌سانێكی زۆر باوه‌ر ناكه‌ن شیعه‌ به‌و جۆره‌ وه‌ڵامی حزبه‌ شیعه‌كان وئێرانی به‌ناو ئێسلامی بده‌نه‌وه‌ و ، ئه‌وانه‌ی له‌ گۆره‌پانی ته‌حریر { ئازادی} و وه‌سبه‌ { راپه‌رین} له‌ به‌غداو گۆره‌پانه‌كانی شاره‌كان كۆبوونه‌ته‌وه‌ كێبركێ ئه‌كه‌ن بۆ دارشتنی درۆشمی ورووژێنه‌رو زه‌ق دژ به‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی عێراق و ئێران وه‌ك : نا بۆ حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی، نا بۆ په‌رله‌مانی عێراق،په‌رله‌مانی فرت و فێڵ ( ته‌زویر) ، ئێران بۆ ده‌ره‌وه‌ ، بۆ ده‌ره‌وه‌ و ئێرانییه‌كان له‌ وڵاته‌كه‌مان ده‌رچن و، زۆربه‌ی ئه‌و دروشمانه‌ له‌ سه‌ر دیوارو شوێنه‌ به‌ناوبانگه‌كان نووسراون و، جه‌ماوه‌ر به‌ گه‌رموگوری و حه‌ماسه‌وه‌ ئه‌یڵیننه‌وه‌و ، له‌ شاری نه‌جه‌ف خۆپیشانده‌ران ناوی شه‌قامی ( ئیمام خومه‌ین ) یان گۆری بۆ { شه‌قامی شۆرشی ئو‌كتۆبه‌ر} و داموده‌زگای ئه‌من و پۆلیس و سوپای عێراق به‌ سه‌رپه‌رشتی سوپای پاسدارانی ئێران ده‌ستیان له‌ كوشتنی خۆپیشانده‌ران نه‌پاراست و دریغیان له‌ خوێنرشتن نه‌كرد.
له‌ سه‌ره‌تای خۆپیشاندانه‌كان تا ئه‌مرۆ ئێران پێی باش نییه‌ سه‌رانی حزبه‌كانی شیعه‌ داخوازی خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریو جێ به‌جێ بكه‌ن و، داخوازییه‌كان ئاسایین‌ و، یه‌كه‌میان نه‌هێشتنی گه‌نده‌ڵییه‌و دووه‌میان چاكسازییه‌و دانانی یاسای نوێی هه‌ڵبژاردنه‌ تا ئه‌گاته‌ ده‌ركردنی سوپای پاسداران و هه‌رچی ئه‌فسه‌رو و موسته‌شاری سه‌ربازی و قه‌ناس به‌ ده‌سته‌ كه‌ بوونه‌ هۆی شه‌هید كردن و بریندار كردنی نزیكه‌ی سی ــ 30 هه‌زار كه‌س و، عێراقییه‌كان نایانه‌وێت له‌ ژێر چه‌ترو هه‌یمه‌نه‌ی ئێرانییه‌كان بن.
خۆپیشانده‌ران و خه‌ڵكی راپه‌ریو ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه‌ لایان گرنگه‌ :
پێویسته‌ عادل عه‌بدولمه‌هدی ده‌ستله‌كار بكێشێته‌وه‌و، تاوانباره‌ به‌ خوێنرشتن و ئه‌بێ بدرێته‌ دادگاو، فایه‌ل و دوسییه‌ی هه‌موو تاوانباران بخاته‌روو و بیاندات به‌ دادگا.
نه‌مانی گه‌نده‌ڵی و دژی گه‌نده‌ڵكارانن و، دژی تایفه‌گه‌ری و پشكپشكێنه‌ن.
ئێران به‌ ته‌واوه‌تی ده‌ست له‌ عێراق هه‌ڵگری و بچێته‌ ده‌ره‌وه‌و چیتر نه‌خشه ‌دانه‌نات بۆ كوشتنی خه‌ڵك.
ئابووری ئێران به‌ هۆی سزاكانی ئه‌مریكاوه‌ تێكچووه‌و بێهێزه‌ بۆیه‌ ئه‌بێت عێراق خوێ نه‌به‌ستیته‌وه‌ به‌ ئێران چونكه‌ ئێرانییه‌كان هه‌وڵئه‌ده‌ن یاخه‌ی عێراق به‌رنه‌ده‌ن و، ئێران خاك و سامانی عێراقی ئه‌وێت و، ئه‌وه‌ی دژایه‌تی سیاسه‌تیان بكات ئه‌بێ بكوژرێت.
حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات و میلشیاكانیان واز له‌ درۆو فێڵ و ته‌ڵه‌كه‌بازی بێنن و چیتر خۆڵ نه‌كه‌نه‌ چاوی خه‌ڵكه‌وه‌.
ئه‌بی موقته‌دا سه‌درو ره‌وتی سائرون بزانن چێتر جێی متمانه‌ نین و، موقته‌دا بووه‌ته‌ به‌شێك له‌ مالكی و عامری و خه‌زعه‌لی و ئێران و، كردوویانه‌ به “”‌ سه‌رۆكی سه‌رانی به‌رنگاربوونه‌وه‌”” و، فشه‌فش نه‌كات خۆپیشاندانی ملیۆنی ئه‌كات و، هه‌رچه‌نده‌ هه‌موو لایه‌ك ئه‌زانێت موقته‌داو حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات ئه‌توانن خۆپیشاندانی گه‌وره‌ ئه‌نجام بده‌ن و، ئه‌وه‌ش بۆ تێكدان و زاڵبوونه‌ به‌ سه‌ر خۆپیشانده‌رانی گۆره‌پانی ته‌حریرو وه‌سبه‌و، نابێت موقته‌دا به‌ناوی خه‌ڵكی راپه‌ریو قسه‌ بكات.

16/1/2020




ئایا حزبه‌كانی شیعه‌ یه‌كده‌نگن ؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

زیاتر له‌ سێ مانگه ‌خه‌ڵك له‌ به‌غدای پایته‌خت و شاره‌كانی ناوه‌راست وخوارووی عێراق گه‌وره‌ترین خۆپیشاندان له‌ مێژوو ئه‌م وڵاته‌ ده‌ستپێكردووه‌و زیاتر له‌ هه‌زارو بینج سه‌د شه‌هیدو بیست و پێنج هه‌زار برینداریانداوه‌و داوای چاكسازی و نه‌مانی گه‌نده‌ڵی ئه‌كه‌ن و یه‌كێك له‌ درۆشمه‌ زه‌قه‌كانیان : ئێران بؤ ده‌ره‌وه‌ ، بۆ ده‌ره‌وه‌.
له‌ دوای نه‌مانی ده‌سه‌ڵاتی سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی حزبه‌ شیعه‌كان توانیان جێپێی خۆیان قایم بكه‌ن و، به‌ هۆی سه‌رۆكی حزبی ده‌عوه‌ی ئیسلامی و سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووتری عێراق نوری مالكی توانرا هه‌زاران له‌ فارس و شیعه‌كانی ئێران بهێنن و بكرێن به‌ هاوڵاتی عێراقی و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ره‌گه‌زنامه‌ی عێراقییان بۆ دروستكرد.
خاوه‌ن مێلیشیاكان له‌وانه‌ موقته‌دا سه‌ده‌ر ده‌ستیگرت به‌ سه‌ر ته‌ختایه‌كانی چه‌رێ سه‌عده‌ له‌ شاری كوفه‌و، نه‌وه‌كه‌ی حه‌كیم عه‌ممار ده‌ستیگرت به‌ سه‌ر ناوچه‌ی گه‌ره‌كی كونده‌ له‌ شاری نه‌جه‌ف و، نوری مالكی ناوچه‌یه‌كی فراوانی له‌ شاری ئه‌لهندییه‌ ( توێریج) داگیركردو ، هادی عامری و سه‌رانی حزبه‌ شیعه‌كانی تر له‌و نازو نیعمه‌ته‌ بێبه‌ش نه‌بوون و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستان و له‌ناوخۆیاندا چه‌ندین ملیار دولاریان له‌ بژێوو قووتی خه‌ڵك دابه‌شكردو دزییان.
قاسم سڵیمانی فه‌رمانده‌ی فه‌له‌قی قودس و یه‌كێك له‌ دیاریترین فه‌رمانده‌و سیاسه‌تمه‌داره‌كانی كۆماری ئیسلامی و ئەبوو مەهدی موهەندیسی جێگری هێزەکانی حەشدی شەعبی و چەند کەسی تر لە ده‌ستوپه‌یوه‌ندییه‌كانیان سەرلەبەیانی ڕۆژی هەینی 3 ی ئه‌م مانگه‌ لەئاکامی پەلاماری فرۆكه‌یه‌كی بێفرۆكه‌وان له‌ نزیك فڕۆکەخانەی بەغدا كوژران.
له‌ به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و خوارووی عێراق و له‌ هه‌رێمی كوردستان پرسه‌یان بۆ دانراو، شیعه‌كان به‌ به‌ژن وباڵای زۆریان وت و، به‌رپرسانی كوردستان ئاماده‌ی پرسه‌كه‌ی هه‌ولێرو سلێمانی بوون و به‌ ناوی خه‌ڵكی هه‌رێمه‌وه‌ نامه‌یان ئاراسته‌ی عه‌لی خامنه‌یی كردو وتیان قاسم سلێمانی فه‌رمانده‌و دۆستی كورد بووه‌و ، هه‌روا وتیان “” پیاوانی گه‌وره‌ “” له‌ ژیانی خۆیاندا خزمه‌تی ( خه‌ڵك و ئاشتییان) كردووه‌و له‌ ده‌ستدانی بۆ خه‌ڵك و حكومه‌تی كوردستان جێگای نیگه‌رانی ودڵته‌نگیمانه‌ و، له‌ هه‌مووی سه‌یرتر ئه‌ندامێكی كۆنی په‌رله‌مان و ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی پارتی دیموكراتی كوردستان به‌ جیڤارا ناوی برد.
زوربه‌ی خه‌ڵكی راپه‌ریوو خۆپیشانده‌ران شیعه‌ن و، دژی حزبه‌ شیعه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات درۆشم ئه‌ڵێنه‌وه‌و، داوا ئه‌كه‌ن ئه‌وانه‌ی ده‌ستیان به‌ خوێنی شه‌هیدانی خۆپیشاندانه‌كان خوێناوییه‌ وه‌ك قاسم سلێمانی و ئه‌بوو مه‌هدی موهه‌ندیس و هادی عامری و قه‌یس خزعه‌لی و هاوشێوه‌كانیان بدرێنه‌ دادگا.
پاش كوشتی قاسم سلێمانی و ئه‌بوو مه‌هدی موهه‌ندیس شیعه‌كان یه‌كیان گرته‌وه‌و، ئه‌مجاره‌ش موقته‌دا سه‌دری یاخیبوو سه‌ركرده‌ی تاقمی سائرون كه‌ ماوه‌یه‌كه‌ خوێ كردووه‌و به‌ خاوه‌نی خۆپیشاندانه‌كان چووه‌پاڵ مالكی و عه‌بادی و عامری و خه‌زعه‌لی و عه‌ممار ئه‌لحه‌كیم و، هه‌موویان به‌ یه‌كده‌نگ ( گه‌له‌كۆمه‌كی شیعه‌) له‌ ناو په‌رله‌مانی عێراق داوایانكردو بریاریاندا ئه‌مریكاو هێزه‌ بیانییه‌كان له‌ عێراق ده‌ركه‌ن.
زوربه‌ی په‌رله‌مانتارانی عێراق له‌ رێی فێڵ و ده‌نگ دزین ( ته‌زویر) به‌ تایبه‌ت تاقمی ” به‌دری” عامری و ” عه‌سایب ئه‌هل ئه‌لحه‌قی” خه‌زعه‌لی گه‌یشتوونه‌ته‌ په‌رله‌مان و، زۆر سروشتییه‌ بۆ سلێمانی و مه‌هدی موهه‌ندیس بگرین و فرمێسك برێژن و ، له‌ به‌ر خاتری كۆماری ئیسلامی ئێران بۆ ده‌ركردنی ئه‌مریكا یه‌كبگرنه‌وه‌ به‌ڵام ئه‌مانه‌ به‌ هؤی لێدان و برینداركردن و كوشتنی خۆپیشانده‌ران هه‌ر هه‌موویان له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌ران به‌ شێوه‌یه‌كی هه‌میشه‌یی قاودراون و، نازانم ئه‌م دۆست و ئاشتیخوازانه‌ چییان بۆ گه‌لی كوردستان كردووه‌؟ و، زوربه‌ی خه‌ڵك به‌تایبه‌ت له‌ كوردستان ئه‌زانن ئه‌م دۆستانه‌ بۆمبارانی باره‌گای حزبه‌ كوردستانییه‌كانی رۆژهه‌ڵاتیان كردو، دژی ریفراندۆم وه‌ستان و كه‌ركوك له‌ لایه‌ن حه‌شدی شه‌عبی و پیاوه‌كانی عه‌بادییه‌وه‌ داگیركراو 16 ی ئوكتۆبه‌ریان دروستكردو، بوونه‌ هانده‌ری عه‌بادی بۆ داخستنی سنورو فروكه‌خانه‌كان و به‌گژاچوونی‌ كوردستان وله‌ كرده‌وه‌یه‌كی قیزه‌ون و درندانه‌دا به‌ تانكی ئیبرامز پێشمه‌رگه‌یان‌ شێلاو، له‌م دوایه‌دا به‌ فرمانی قاسم سلێمانی خۆپیشانده‌ران كرانه‌ ئامانجی هێزه‌ ئه‌منییه‌كان و، ئه‌ڵێن ده‌ستی هه‌بووه‌ له‌ نه‌خشه‌كێشان بۆ خه‌ڵكه‌ راپه‌ریوی ئێران و، رژیمه‌كه‌شیان دریغی له‌ هه‌ڵواسین كوردان نه‌كردووه‌و هتد…
ده‌رچوونی ئه‌مریكا له‌م كاته‌دا عێراقی بێ سه‌رۆك وه‌زیران و حزبه‌ شیعه‌كان به‌ یارمه‌تی ئێران هه‌و‌ڵئه‌ده‌ن و ئه‌یانه‌وێت له‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات بمێننه‌وه‌ وكه‌سێك بۆ سه‌رۆكایه‌تی حكومه‌ت ده‌ستنیشان بكه‌ن بتوانێت خواست و ئاره‌زووكانیان جێبه‌جێ بكات و به‌رده‌وام بن له‌ دزی وله‌ سه‌ر نه‌خشه‌كانی ئێران برۆن و سامانی وڵات ببنه‌‌ ده‌ره‌وه‌و تا ئێستا چه‌ند ناوێكیان دیاری كردووه‌و ، خۆپیشانده‌ران دژیان وه‌ستاون و، ئه‌ڵێن یه‌كێكمان ئه‌وێت ده‌ستپاك و دزو گه‌نده‌ڵ نه‌بێت‌ بۆیه‌ پێویسته‌ په‌رله‌مانتارانی كوردو سوننه‌ یه‌كبگرن وداوا بكه‌ن ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی له‌ دژی “” ده‌وڵه‌تی ئیسلامی “” داعش بمێننه‌وه‌و به‌ هاوكاری هه‌موو لایه‌ك كه‌سێكی شیاو بۆ سه‌رۆك وه‌زیران بدۆزنه‌وه‌‌.
كاربه‌ده‌ستانی ئێران چه‌ند موشه‌كێكیان ئاراسته‌ی بنكه‌ی سه‌ربازی عه‌ینوئه‌لئه‌سه‌دو هه‌ریری ئه‌مریكا كردووه‌و، ئێران ئه‌ڵێت 80 سه‌ربازمان كوشتووه‌و ئه‌مریكا وعادل عه‌بدولمه‌هدی به‌ درۆێ ئه‌خه‌نه‌وه‌و كه‌س نه‌كوژراوه‌و، عه‌لی خامنه‌یی سووره‌ له‌ سه‌رئه‌وه‌ی دۆخه‌كه‌ گه‌رم بكات به‌ڵام محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران دۆخه‌كه‌ خاوه‌ ئه‌كاته‌وه‌و ئه‌ڵێت ئه‌وه‌ی كردمان به‌سه‌و هه‌وڵئه‌ده‌ێن بارودۆخی ناوچه‌كه‌ ئاڵۆزتر نه‌بێت و، وا ده‌رئه‌كه‌وێت گرژی له‌ نێو سوپاو سۆپای پاسداران و به‌رپرسانی ئێران په‌یدا بووه‌.
پیویسته‌ هه‌موو لایه‌ك له‌ تاكه‌كه‌سه‌وه‌و حزبه‌ پێشكه‌وتووخوازانی عێراق و حزبه‌كانی كوردستان وحكومه‌ت هه‌وڵبده‌ن عێراق له‌ چنگی حزبه‌ ئیسلامییه‌ شیعه‌كان ده‌ربێنن و، له‌ودۆخه‌ ئه‌مرۆ تووشی بووه‌ رزگار بكرێت و، وڵات له‌ چنگی جه‌نگی چه‌په‌ڵی نه‌خوازراو دوور بخرێته‌وه‌و چیتر عێراق و كوردستان نه‌بنه‌ گۆره‌پانی ململانی هێزه‌ ده‌ره‌كییه‌كان.
8/1/2020




له‌ كارگه‌ی شه‌كری سلێمانی بۆ كارگه‌ی چنینی كورانی هه‌ولێر…ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

وانه‌كانی ژیان

له‌ كۆتایی ساڵانی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو‌ ده‌ستكرا به‌ دامه‌زراندنی كارگه‌ی شه‌كری سلێمانی له‌لایه‌ن كۆمپانیای كافێی ئیسپانی و به‌نده‌ له‌ ده‌زگای گشتی دیزاین و دامه‌زراوه‌ی پیشه‌سازی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی پیشه‌سازی ( سه‌رپرشتیاری كاروباری) كارگه‌كه‌ كارم ئه‌كردو كافێ كاری دابوو به‌ كۆمپانیایی سادێی ئیسپانی و ژماره‌یه‌ك به‌ڵێندر له‌وانه‌ : كریمی حاجی فه‌ره‌ج ئه‌فه‌ندی و نیازی توركمان و صلاح كه‌ركوكی و له‌ كۆتایی ساڵی 1973 وه‌ ماوه‌ی چه‌ند مانگێك رۆژانه‌ی كرێكاره‌كانیان نه‌داو كۆمپانیای كافێ رووی له‌ شكستی بوو بێ پاره‌یی رووی تێكردبوون و پاره‌ی به‌ڵێنده‌ره‌كانی نه‌ئه‌دا.
ئێمه‌ وه‌ك حزبی شیوعی عێراق شانه‌یه‌یه‌كی سه‌ره‌كی به‌هێزمان هه‌بوو هاورێیان عه‌لی فه‌تاح { له‌ كیمیا بارانی هه‌ڵه‌بجه‌} شه‌هید بوو‌، كۆچكردو حه‌مه‌ ره‌شید عازه‌بانی و ئه‌حمه‌ده‌ ره‌ش تیادا چالاك بوون و ، رۆڵی باشیان له‌ ناو كریكاران و سه‌ندیكا ئه‌گێراو، سه‌رۆكی سه‌ندیكای كارگه‌ی شه‌كری سلێمانی براده‌رێكی پارتی دیموكراتی كوردستان بوو به‌ناوی كاك ره‌حیم گه‌رمیانی { خه‌ڵكی كفری} بوو، مرۆڤێكی هێمن و رێزدارو چالاك بوو ئێمه‌ی خۆش ئه‌ویست و حه‌زی ئه‌كرد لیمان نزیكبیته‌وه‌و، رۆژێكیان پێكه‌وه‌ باسی كارگه‌و و كرێكاران و بێ پاره‌ییمان كردو وتی: چاره‌ چییه‌و، منیش یه‌كسه‌ر وتم بۆ له‌ گه‌ڵ یه‌كێتی سه‌ندیكای كرێكارانی سلێمانی باسی ناكه‌ێت و، له‌ وه‌ڵامدا وتی چه‌ند جارێك باسمكردووه‌و هه‌ر ئه‌ڵێن بوه‌ستن و په‌له‌ مه‌كه‌ن و، له‌ پاش گفتوكردن بریاری مانگرتنماندا.
من بۆم نه‌بوو به‌شداری بكه‌م و هاورێیان له‌ گه‌ڵ براده‌رانی پارتی و كرێكارانی تر ئاماده‌بوون و، له‌ رۆژی دیاركراودا كرێكاران مانیانگرت وله‌ پاش رۆژێك شاندی یه‌كێتی سه‌ندیكای سلێمانی هاتن ( ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌ نه‌بم بریتی بوون له‌ به‌رێزان ــ مه‌حمودی مه‌لا عیزه‌ت ئه‌ندامی لقی / 4 ی پارتی و كاك ره‌شید عارف سه‌رۆكی یه‌كێتی سه‌ندیكای كرێكارانی سلێمانی) و، كاك ره‌شید وتارێكی هه‌ره‌شه‌ئامێزی خوێنده‌وه‌ و داوی كردو وتی بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ سه‌ر كاره‌كانتان و ئێمه‌ چاره‌سه‌ری بۆ كێشه‌كانتان ئه‌دۆزێنه‌وه‌و، ئه‌وه‌ بوو كرێكاران به‌ یه‌كده‌نگ و به‌ چه‌پڵه‌رێزان داوایان له‌و دوو به‌رێزه‌ كرد كه‌ له‌ كارگه‌ بچنه‌ده‌ره‌وه‌و بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ سلێمانی و له‌ پاش هه‌فته‌یه‌ك كۆمپانیاو به‌ڵێنده‌ره‌كان ناچاركران پاره‌ی كرێكاران بده‌ن و رۆژێك له‌ پاش سه‌ركه‌وتن { وتارێكم له‌ ژێر ناونیشانی : سه‌ركه‌وتن له‌ یه‌كگرتندایه‌ نووسی و له‌ دوالاپه‌ره‌ی بیری نوی بڵاوكرایه‌وه‌}.
به‌ناوی سوكایه‌تی پێكردن به‌و شانده‌ی هاتبووه‌‌ كارگه‌ له‌لایه‌ن یه‌كێتی سه‌ندیكای كرێكارانی سلێمانییه‌وه‌ كاك ره‌حیم و هه‌ڤاڵه‌كانی سزادران و له‌ سه‌ندیكای كرێكارانی كارگه‌ لابران و، به‌ڵێنیاندابوو كه‌سانی تریش به‌ سزای خۆیان ئه‌گه‌ن و، رۆژیكیان كرێكارێكی كومپانیای كافێ به‌ ناوی ( ع. باوه‌مرده‌یی) 3 بلوكی ته‌خته‌ی نایاب و برێ فورمیكای له‌ پیكاپێكی دۆج باركردبوو منی بینی وتی : نازانم بۆم هه‌یه‌ ئه‌م بلۆكه‌ ته‌ختانه‌ ببه‌م له‌ ماڵه‌وه‌ پێویستیم به‌ كتێبخانه‌یه‌كه‌ ، یه‌كسه‌ر وه‌ڵاممدایه‌وه‌ وتم برای به‌رێز ئه‌و كاره‌ی جه‌نابتان به‌هیچ شێوه‌یه‌ك په‌یوه‌ست به‌منه‌وه‌ نییه‌ و، خۆتان ئه‌زانن من پاسه‌وان نیم و له‌ كۆمپانیای كافێ كار ناكه‌م.‌
له‌ پاش هاتنه‌وه‌م له‌ كاره‌كه‌م له‌ كارگه یه‌كسه‌ر ئه‌رۆیشتم بۆ باره‌گای حزب بۆ راپه‌راندنی كاروباری كرێكاران { لێژنه‌ی تایبه‌تی ــ موخته‌سه‌ ــ له‌ گه‌ڵ هاورێیان سه‌لاح ره‌شید و عمر كه‌ماڵانی و ، نووسینگه‌ی رۆژنامه‌گه‌ری‌ له‌ گه‌ڵ هاورێیان : شه‌هید ره‌ۆوف زهدی، كوچكردووان شاعیر حه‌سیب قه‌ره‌داغی و مامۆستا ئه‌حمه‌د ساڵح و هێرۆ گۆران و، لیژنه‌ی ئیداره‌ی باره‌گا له‌ گه‌ڵ هاورێیانی كۆچكردوو دوكتۆر عه‌لی و سه‌ید باقی } و، رۆژیكیان هاورێ ئه‌حمه‌د حامید هاته‌ ژوره‌كه‌م و پرسیاری كرد ئایا جنێوم به‌ كه‌س داوه‌؟ له‌ وه‌ڵامدا وتم نه‌خیرو، وتی باشه‌ به‌یانی له‌ ئه‌رۆێن بۆ باره‌گای لقی / 4 ی پارتی چونكه‌ ئه‌ڵێن ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب جنێوی به‌ مه‌لا مسته‌فا بارزانی داوه‌.
رۆژی دواتر من و هاورێیان ئه‌حمه‌د حامید و فكره‌ت جاوید هه‌ردووكیان ئه‌ندامی ( لوجنه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان) بوون سێ قۆڵی چووین بۆ باره‌گای پارتی و ، ئه‌وان چوونه‌ ژووره‌وه‌ وله‌ پاش كاتژمێرێك هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ و وتیان ئه‌وه‌ی هه‌واڵه‌كه‌ی گه‌یاندوو شكاتی كردووه‌ نه‌هاتووه‌و واته‌ ( عمر باوه‌مرده‌یی) و، بۆ رۆژی دووه‌م دیسانه‌وه‌ سێ قۆڵی ملی رێگامانگرت و چووینه‌ باره‌گای لق وبراده‌ره‌كه‌ی پارتی نه‌هاتبوو، له‌ رۆژی سییه‌م چووین كابرای شكایه‌تكه‌ر ( موخبیر) ئاماده‌ نه‌بوو، له‌وێدا هاورێیان ئه‌حمه‌د و فكرت وتووبیان : براینه‌ هاورێكه‌ی ئێمه‌ تاوانباره‌و له‌ سی رۆژدا ئاماده‌ بووه‌ به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێوه‌ له‌ سێ رۆژدا ئاماده‌ نه‌بووه‌ و دیاره‌ راست ناكات و ئه‌مه‌ش دروستكراوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی نێوانمان تێكبچێت ئه‌گێنا بۆ نایه‌ت له‌ كاتێكدا هه‌ر له‌ پۆلیسه‌كه‌وه‌ تا ئه‌گاته‌ پارێزگار خۆتانن و به‌ كوردییه‌كه‌ی ( حاكمن) بۆچی براده‌ره‌كه‌تان ناهێنن و، له‌ سه‌ر تووره‌بوون و قسه‌كانی هاورێیان هه‌ردو به‌رپرسی پارتی ( حه‌مه‌ی ره‌حیم و قادر جه‌باری) داوای لێبوردنیان كردبوو وتووبیان راست ئه‌كه‌ن و براده‌ره‌كه‌تان بێ تاوانه‌و ئه‌وه‌ی ئێمه‌ سه‌گوسه‌گبابه.‌ گرژی و ئاڵۆزی باڵی به‌ سه‌ر په‌یوه‌ندی حزبی شیوعی و پارتیدا گرتبوو رۆژ له‌ دوای رۆژ رووی له‌ خراپه‌و تووندوتیژی بوو، له‌و رۆژانه‌دا ته‌قه‌ له‌ هاورێ ئه‌حمه‌د حامید كراو چه‌ندگولله‌یه‌كی به‌ركه‌وت خۆشبه‌ختانه‌ رزگاری بوو، وله‌ سه‌ره‌تای مانگی ته‌موزی 1974 ته‌قه‌یان له‌ هاورێ { فكره‌ت جاوید} كردو شه‌هیدیان كرد.
له‌ سه‌ر درۆ شاخداره‌كه‌ی ( عمر باوه‌مرده‌یی) بلۆك دزو درۆزن به‌ بریاری كاك عه‌لی عه‌بدوڵلا سه‌ركرده‌و یه‌كێك له‌ دامه‌زرینه‌رانی پارتی دیموكراتی كوردستان و پارێزگاری سلێمانی گوازرامه‌وه‌ (نقل) له‌ كارگه‌ی شه‌كری سلێمانی بۆ كارگه‌ی چنینی كوران له‌ هه‌ولێر، دیاره‌ ده‌سه‌ڵاتی كاك عه‌لێ سنوردار بوو، هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ بوو من له‌ سلێمانی دوور بخاته‌وه بۆ هه‌ولێر

30/12/2019‌.




به‌ پینه‌و په‌رۆ دۆخه‌كه‌ هێور نابێته‌وه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

راپه‌رێنه‌ مه‌زنه‌كه‌ی گه‌لی عێراق پێێ خسته‌ سێیه‌مین مانگ و هه‌ر له‌ یه‌كه‌مین رۆژی ئوكتۆبه‌ر{ تشرینی یه‌كه‌م} ی 2019 وه‌ تا ئه‌مرۆ له‌ پێناو بنبركردنی گه‌نده‌ڵی و نه‌مانی ده‌سه‌ڵاتی حزبه‌ ئیسلامییه‌ شیعه‌كان و به‌رزكردنه‌وه‌ی درۆشمی چاكسازی و گۆرانكاری سیاسی و ئابوری خۆپیشاندانه‌كان درێژه‌یان هه‌یه‌ و پێش دوو هه‌فته‌ سه‌رۆك وه‌زیران عادل عه‌بدولمه‌هدی ناچاركراو ده‌ستی له‌ كاركێشایه‌وه‌و وابریاره‌ سه‌رۆك كۆمار به‌رهه‌م ساڵح‌ كه‌سێك بۆ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیران ده‌ستنیشان بكات.
به‌ڵێ ، خۆپیشاندان دژ به‌ پشكپشكێنه‌ و شێوازی حوكمی تایفه‌گه‌ری و گه‌نده‌ڵی و دزیی و به‌ هه‌دردانی سامانی گشتی و زۆرانبازی نابه‌جێ له‌ پێناو ده‌سه‌ڵات له‌ناو ركابه‌ره‌كان هه‌ڵگیرساوه له‌ كاتێكداجه‌ماوه‌ر پراوێز خراوه‌و خزمه‌تگوزاری نییه‌و بارودۆخی ژیان قورسه‌و بێكاری و هه‌ژاری زۆره‌و، جیاوازی له‌ هاوڵاتیبوون و دادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی بووه‌ته‌ دیارده‌و، به‌ هۆی جه‌نجاڵی ژیان و شێوازی ژیانی ناته‌ندروسته‌وه ‌خه‌ڵگ له‌ ره‌فتاره‌كانی تاقمی حزبه‌ ئیسلامییه‌كانی شیعه‌ بێزاره‌و، به‌ دوای یه‌كێك ئه‌گه‌رێن پۆستی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێبدرێت وده‌ستیان ناكه‌وێت و، به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك و، به‌ هه‌موو پینه‌و په‌رۆو .هه‌موو فرت و فێڵێكه‌وه‌ تاقمی سه‌رلێشێواو هه‌وڵئه‌ده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی له‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی وڵات بمێننه‌وه‌.
به‌ هوێ بێ ئومێدی و بار گرانی ژیان و، هه‌ڵسوكه‌وتی حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی له‌ گه‌ڵ خۆپیشانده‌ران و، ته‌قه‌كردنی راسته‌خوێ و كوشتنی ژماره‌یه‌كی زۆرو ترسناك و برینداركردنی زیاتر له‌ بیست هه‌زار خۆپیشانده‌رو گرتنی ژماره‌یه‌كی زۆرتر له‌ گه‌نجان و پیرو په‌ككه‌وته‌و به‌بێ جیاوازی له‌ نێوان نێرومێ . پیاوان و ژنان و ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌دانیان بڵێسه‌ی ئاگری راپه‌رینه‌كه‌ی‌ زیاتر گه‌ش كردو، گه‌ل متمانه‌ی به‌ حكومه‌ت و په‌رله‌مان نه‌ماوه‌و داوا ئه‌كه‌ن هه‌رسێ سه‌رۆكایه‌تییكه‌ ده‌ست له‌كاربكشێننه‌وه‌و ئه‌ڵێن كات كوشتن و دواخستنی چارەسەركردنی كێشەكانیش، نیەتی خراپی به‌رپرسه‌ باڵاكان ئه‌سەلمێنێت و، ناتوانن پرسە هەڵپەسێراوەكان چارەسەر بكه‌ن و، داخوازی خۆپیشانده‌ران جێبه‌جێ بكه‌ن و ئاواته‌كانیان بێننه‌دی.
سه‌رانی حزبه‌ ئیسلامییه‌ شیعه‌كان شڵه‌ژاون و پیش ماوه‌یه‌ك توانیان كۆبوونه‌وه‌یه‌كی دوانزه‌ حزبی ئه‌نجام بده‌ن و، ئه‌وه‌ی سه‌یر بوو پارتی و یه‌كێتی به‌ فیتی ده‌ستی ده‌ره‌كی بۆ ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ په‌لكێش كران و، كۆبوونه‌وه‌كه‌ كرچو كاڵ و بێ سوود بوو، له‌ هه‌فته‌ی رابردوو به‌ نهێنی هادی عامری له‌ بلۆكی (فه‌تح) و فالح فه‌یاز، راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی، سه‌رۆكی ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبی و سه‌رۆكی ده‌زگای ئاسایشی عێراق سه‌ردانی هه‌ولێرو سلێمانی ( پارتی و یه‌كێتی) یان كردو، هه‌ولئه‌ده‌ن پشتگیری بۆ گه‌نده‌ڵكاران كۆبكه‌نه‌وه‌ به‌ڵام تا ئێستا شكستیان خواردووه‌و هیچیان پێ ناكرێ و، دیسانه‌وه‌ نیازیان وایه‌ یه‌كێك وه‌ك عادل عه‌بدولمه‌هدی بدۆزنه‌وه‌ و، تا ئێستا به‌ فیڵ و چه‌واشه‌كردن و خوخڵافاندن و به‌ یارمه‌تی قاسم سلێمانی و باڵیۆزی ئێران له‌ به‌غدا درێژه‌ به‌ ده‌سه‌ڵاته‌ له‌رزۆكه قاودراوه‌‌كه‌یان ئه‌ده‌ن.
له‌ پاش گرتن و ئه‌شكه‌نجه‌دان و ته‌قه‌كردن و كوشتن و برینداركردن و رفاندنی رۆژنامه‌نووس و چالاكه‌وانان و په‌ره‌سه‌ندنی خۆپیشاندانه‌كان له‌ به‌غداو شاره‌كانی ناوه‌راست و خوارووی عێراق و، بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی راپه‌رینه‌ گه‌وره‌كه‌ له‌ جیهاندا، وڵاتانی زلهێز وه‌ك ئه‌مریكاو فه‌ره‌نساو ئه‌ڵمانیا و بریتانیا و، مه‌رجه‌عییه‌تی ( بۆگه‌راوه‌) ی باڵاو پایه‌به‌رزی شیعه‌كان پشتگیری له‌ مافه‌ ره‌واكانی خۆپیشانده‌ران ئه‌كه‌ن به‌تایبه‌ت له‌ پاش قه‌سابخانه‌كه‌ی شاری ناسرییه‌و ئه‌لخه‌ڵانی و وه‌سبه‌ له‌ به‌غداو، كوشتنی خه‌ڵك له‌ كه‌ربه‌لا به‌ ده‌مانچه‌ی پێده‌نگ و به‌رزبوونه‌وه‌ی ژماره‌ی شه‌هیدان.
سه‌یره‌ گه‌نده‌ڵكاران وه‌ك نوری المالكی كه‌ مووچه‌ی كوردستانی بری و لوتبه‌رزه‌كه‌ی حه‌شدی شه‌عبی هادی العامری و هاوشێوه‌كانیان باسی چاكسازی ئه‌كه‌ن و به‌ فه‌رمانی ئێران كه‌سانی نه‌شیاو بۆ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیران ده‌ستنیشان ئه‌كه‌ن و، یه‌كێك له‌و ناوانه‌ گه‌نده‌ڵكار محه‌مه‌د شیاع ئه‌لسودانییه‌ و، خۆپیشانده‌ران له‌ گه‌ڵ بیستنی ناوه‌كه‌ی وێنه‌یه‌كیان له‌ گۆره‌پانی ئازادی { التحریر} هه‌ڵواسی و له‌ سه‌ریان نووسیبوو ( محه‌مه‌د شیاع السودانی) گه‌نده‌ڵه‌ و هه‌ر زوو ماڵه‌كه‌یان له‌ شاری عماره‌ ( میسان) سووتاند.
گه‌نده‌ڵكاران و ئێران به‌ ئاشكه‌را به‌ پینه‌و په‌رۆ خه‌ریكن هه‌مان سیناریۆكه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی دووباره‌ بكه‌نه‌وه‌و، خۆپیشاده‌ران به‌ راست و ره‌وان له‌ دیداریاندا له‌ گه‌ڵ سه‌رۆك كومار به‌رهه‌م ساڵح له‌ گه‌ڵ كه‌سێكن خۆیان ده‌ستنیشانی بكه‌ن و نایانه‌وێت ئێران و په‌رله‌مان خه‌ڵك بۆ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیران دابنێن و، هه‌موو لایه‌ك ئه‌زانێت به‌رهه‌م ساڵح له‌ ژێر فشاردایه‌ و، پێویسته‌ بوێرانه‌ ناو كه‌سێكی نیشتمانپه‌روه‌رو ده‌ستپاك وگونجاو بێت له‌ گه‌ڵ خواستی خۆپیشانده‌ران ده‌ستنیشان بكات.
ئه‌بێ پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان پشتگیری له‌ گه‌نده‌ڵكاران نه‌كه‌ن و، ئه‌وه‌ش بزانن له‌ كوردستان حزب و بزوتنه‌وه‌و رێكخراوی تر هه‌یه‌و، نابێ به‌بێ ریكه‌وتن له‌ گه‌ڵ ئه‌و حزب و توێژانه‌ به‌ فشاری ده‌ستی ده‌ره‌كی بچنه‌ پاڵ مالكی وعامری و عه‌بادی و، هاوشێوه‌كانیان و، جێی راسته‌قینه‌ی حزبه‌ كوردستانییه‌كان به‌رگرییه‌ له‌ مافی ره‌وای خه‌ڵك و نه‌فره‌تكردنه‌ له‌ خوێنرشتن.

به‌رهه‌م ساڵح لیستێك ناوی لایه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك جێی ره‌زامه‌ندی خۆپیشانده‌ران نییه‌و ، هه‌موو هه‌وڵێك له‌لایه‌ن سه‌ركرده‌ گه‌نده‌ڵه‌كان و ئێران ئه‌درێت بۆ ئه‌وه‌ی یه‌كێك له‌و ناوانه‌ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیران وه‌ربگرێت و، لیسته‌كه‌ بریتییه‌ له‌ : محه‌مه‌د شیاع السودانی، ئه‌سعه‌د العیدانی و مسته‌فا الكازمی و،هه‌روا دوكتۆر به‌رهه‌م ناوی دادوه‌ر { رائید جوحی} له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌رانه‌وه‌ پێگه‌یشتووه‌ و، دیاره‌ به‌منزیكانه‌ ناوی پاڵێوراو له‌لایه‌ن سه‌رۆككۆماره‌وه‌ دیاری ئه‌كرێت.

16/12/2019




كێ به‌رپرسه‌ له‌ خوێنرشتن؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ سه‌ره‌تای مانگی ئوكتۆبه‌ره‌وه‌ ( تشرینی یه‌كه‌م) ی رابردوو رۆژانه‌ خوێنی خۆپیشانده‌ران له‌ به‌غداو شاره‌كانی باشووری عێراق ئه‌رژێت و خۆپیشاده‌ران داوای ئه‌نجامدانی چاكسازیی و باشتركردنی ئاستی خزمه‌تگوزاریی ئه‌كه‌ن و بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی ده‌رفه‌تی كارو ژیانێكی شایسته‌ بۆ سه‌رجه‌م هاوڵاتیان و دوور له‌ گه‌نده‌ڵی و به‌شبه‌شێنه‌ی حزبایه‌تی به‌تایبه‌تی حزبه‌ ئیسلامییه‌ شیعه‌كانی ده‌سه‌ڵات.
گه‌رمه‌ی خۆپیشاندان له‌ به‌غداو شاره‌كانی ناوراست و باشووری عێراقی گرتووه‌ته‌وه‌، واته‌ { به‌غدا، نه‌جه‌ف، كه‌ربه‌لا، بابل، دیوانییه‌، ناسرییه‌، موسه‌ننا كوت ، عیماره‌ و به‌سره‌} و، خۆپیشانده‌ران داوای چاكسازیی و نه‌هێشتنی بێكاری و دابینكردنی هه‌لی كار ئه‌كه‌ن و، دروشمی سه‌ره‌كییان دژ به‌ گه‌نده‌ڵی ودزیی و پاره‌ خواردنه‌ وله‌ كاتێكدا ــ 30 تا 40 % ی ــ خه‌ڵكی عێراق له‌ ژێر باری هه‌ژاری و نه‌داری ئه‌ژین، به‌رپرسان به‌ تایبه‌ت سه‌رۆكی حزبه‌كان و دستوپه‌یوه‌نده‌كانیان( خزم و خوێش، وه‌زیر، ئه‌ندام په‌رله‌مان) تا دوێنی نان نه‌بوو بیخۆن وله‌مرۆدا بوون به‌ ملیادێرو خاوه‌ن موڵ و ماڵ وته‌لارو سامانی بێ هاوتا.
ته‌مه‌نی زوربه‌ی خۆپیشاده‌ران له‌ 25 ساڵ به‌ره‌وخواره‌و، كه‌میان ئاگادری ناخۆشی مه‌ینه‌تی رۆژانی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بین و، ئه‌م گه‌نجانه‌ په‌یوه‌ست نین به‌ هیچ حزبێكه‌وه‌و، دوور له‌ به‌رژه‌وه‌ندی حزبی و تایفه‌گه‌ری خوپیشاندان ئه‌كه‌ن و ده‌سه‌ڵاتدارانی عێراقێش ( هێزه‌ ئه‌منییه‌كان و پۆلیس و سوپاو حه‌شدی شه‌عبی) بۆ سه‌ركوتكردنیان زیاد له‌ پێویست و به‌ شێوه‌یه‌كی درندانه‌ هێزیان به‌كارهێناوه‌و، له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ ته‌قه‌یان لێئه‌كرێت و شه‌هێدو برینداریش له‌ هه‌ڵكشاندایه‌ و، به‌رپرسانی حكومه‌تی عێراقیش په‌نا ئه‌به‌نه‌‌ به‌ر درۆو ده‌له‌سه‌و فرت و فێڵ گوایه‌ نازانن كێن ئه‌وانه‌ی ته‌قه‌ له‌ خۆپیشنده‌ران ئه‌كه‌ن و، بۆ ئه‌وه‌ی درۆكه‌یان سه‌ربگرێت و راستییه‌كان بشارنه‌وه‌ ده‌زگاكانی راگه‌یاندنیان داخستووه‌و خه‌تی ئێنته‌رنێتیان بریوه‌.
زوربه‌ی خۆپیشانده‌ران شیعه‌ن و هاوار له‌ دژی حزبه‌ شیعه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات ئه‌كه‌ن و به‌ ده‌نگی به‌رز ئه‌ڵێن ئه‌و حزبانه‌ گه‌نده‌ڵن و له‌ گه‌نده‌ڵیدا نقووم بوون و، له‌ ئێستادا بۆ به‌ربه‌ره‌كانی راپه‌رینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی گه‌لی عێراق میلیشیاو چه‌كداره‌كانیان خستووه‌ته‌كارو، به‌ فیتی رابه‌رانی حزبه‌ ئیسلامییه‌كانی شیعه‌ كونسلخانه‌كانی ئێرانیان له‌ كه‌ربه‌لاو نه‌جه‌ف سووتاندو ئه‌و كاره‌یان‌ خسته‌پاڵ و ئه‌ستۆی خۆپیشاندران و، به‌و بیانووه‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كان و حه‌شدی شه‌عبی ده‌ستیان واڵاتر بوو بۆ ته‌قه‌كردن و به‌و هۆێه‌ش ژماره‌یه‌كی زۆر شه‌هیدو برینداری لێكه‌وته‌وه به‌ تایبه‌ت له‌ ناوچه‌ی سنه‌ك‌ له‌ به‌غدای پایته‌خت.
تا ئێستا زیاتر له‌ {400} شه‌هیدو 15 هه‌زار بریندار هه‌یه‌و، ئه‌و كرده‌وانه‌ش تاوانه‌ دژ به‌ مرۆڤایه‌تی وتاوانی چینۆسایده‌ به‌رامبه‌ر به‌ خه‌ڵكی بێده‌سه‌ڵاتی راپه‌ریوو، له‌لایه‌ن به‌رپرسانه‌وه‌ په‌رده‌ پۆش ئه‌كرێن و، له‌ راگه‌یاندندا به‌ ته‌موومژی باسیان لێوه‌ ئه‌كرێت بۆ شاردنه‌وه‌ی راستییه‌كان،.

خۆپیشانده‌ران داوا ئه‌كه‌ن : به‌بێ منجه‌منج سه‌رۆك وه‌زیران عادل عه‌بدولمه‌هدی و حكومه‌ته‌كه‌ی ده‌ستله‌كار بكێشنه‌وه‌و برۆن و، حكومه‌تێكی نوێ پێكبهێنرێت، حكومه‌تێكی خاوه‌ن توانای نێشتمانی وپرده‌سه‌ڵات بێت بۆ ئه‌وه‌ی پێش هه‌موو شتێك عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زێرانی قاودراو فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه ‌چه‌كداره‌كانی سوپای عێراق بداته‌ دادگا چونكه‌ به‌رپرسی یه‌كه‌مه‌و چی كوژراوو بریندار هه‌یه‌ له‌ ئه‌ستۆی ئه‌وه‌.
حكومه‌تی نوێ بتوانێت داخوازییه‌ ره‌واكانی گه‌ڵ و خه‌ڵكی راپه‌ریوو خۆپیشانده‌ران له‌ پێش هه‌موو كارێك یاسای هه‌ڵپژاردن و كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هه‌ڵبژاردنی نوێ بێنێته‌دی و، به‌رله‌مانی عێراق هه‌ڵبووه‌شێنێته‌وه‌ ( زوربه‌یان به‌ فێڵ و ته‌زویر بوونه‌ به‌ ئه‌ندام) و، هه‌روا ئه‌و حكومه‌ته‌ نوێیه‌ بتوانێت هه‌رچی به‌رپرس و تاوانبارو ته‌قه‌كه‌رو بكوژ هه‌یه‌ راپێچی دادگا بكات و، ئه‌بێ په‌رله‌مانی عێراقیش گوێ رایه‌ڵ بێت به‌ داخوازییه‌كانی گه‌ل به‌ مه‌به‌ستی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تێكی مه‌ده‌نی دیموكراسی بتوانێت دادپه‌روه‌ری كومه‌ڵایه‌تی زامن و په‌یره‌و بكات و، كۆتایی به‌ ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ركی بێنێت و عێراق نه‌بێته‌ گۆره‌پانی جه‌نگ له‌ نێوان ئه‌مریكاو ئێران و، لێره‌دا پێویسته‌ ئاماژه‌ به‌ رۆڵی ئه‌ندامه‌ ده‌ستپاكه‌كانی په‌رله‌مان بده‌ێن و هه‌ڵوێستیان له‌ باره‌ی خۆپێشاندانه‌كان به‌رز برخێنین.
ئه‌ركی سه‌ره‌كی حكومه‌تی نوێ و داخوازییه‌كانی خۆپیشانده‌ران رۆڵ و ده‌ستیوه‌ردانی وڵاتانی ده‌وروبه‌ر نه‌هێڵێت به‌تایبه‌ت له‌ ئێستادا ده‌ستی ئێران ببرێت و، رێگا به‌ قاسم سلێمانی و پاسداران نه‌دات ئاره‌زوومه‌ندانه‌ هاتوچوو نه‌كه‌ن و، ئه‌بێ زۆر به‌ وریایی ره‌فتار له‌ گه‌ڵ ئێران بكرێت و، به‌رپرسانی ئێران به‌ ئاسانی ده‌ستبه‌رداری عێراق و حزبه‌ وابه‌سته‌كانیان نابن و، نابێ ریگا به‌ ئه‌مریكا بدرێت باره‌گاو بنكه‌ی سه‌ربازی له‌ سه‌ر خاكی عێراق دابمه‌زرێنێت و، بوونی توركیا له‌ سه‌ر خاكی وڵات نه‌مێنێت
حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی و حزبه‌ شیعه‌كان كه‌ زوربه‌یان سه‌ر به‌ ئێرانن به‌ ئاسانی ده‌ست له‌ نازو نیعمه‌ت و ئیمتیازات و دزی وسامانی كۆكراوه‌یان هه‌ڵناگرن و خۆپیشانده‌ران داوا ئه‌كه‌ن لێپێچینه‌وه‌ی ورد له‌ گه‌ڵیان بكرێت و زوز به‌زوو بدرێن به‌ دادگا.
هێزه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی خۆپیشانده‌ران له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێكهاتوون: یه‌كێتیه‌كانی كرێكاران ، مامۆستایان، قوتابیان و، كۆمه‌ڵه‌ی ئافره‌تان و جوتیاران و رێكخراوه‌كانی كومه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و هێزه‌ ئیسلامییه‌ میانره‌وه‌كان و، له‌م هه‌فتانه‌ی دووایه‌داو له‌ وتاری هةینی عه‌ڵی سیستانی گه‌وره‌ مه‌رجه‌عییه‌تی شیعه‌كان داوای كردووه‌ حكومه‌ت بچێت به‌ پێر داخوازییه‌كانی خۆپیشانده‌ران و، هه‌ر هه‌موویان له‌ گه‌ڵ راپه‌رینه‌ مه‌زنه‌كه‌ن و، ره‌وتی سه‌دریش له‌ پێشدا زۆر به‌ گه‌رمی له‌ گه‌ڵ خۆپیشاده‌ران بوو، له‌م دووایه‌دا رابه‌ره‌كه‌ی موقته‌دا سه‌در تووشی رارا بووه‌و، كه‌س سه‌ری لێده‌ر ناكات و پێیه‌كی له عێراقه‌و ئه‌وی تریان له‌ ئێرانه‌و، هه‌ست ئه‌كات كه‌مه‌ كه‌مه‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی لێی دوور ئه‌بنه‌وه‌و له‌ ژێر فشاری ئێراندایه‌و، له‌ خوارووی عێراق سه‌رۆك خێڵ و عه‌شایه‌ره‌كان بوونه‌ته‌ كۆڵه‌كه‌ی خۆپێشانده‌ران.
بارودۆخی عێراق مه‌ترسیداره‌و، ئه‌گه‌ر وڵاتان به‌ تایبه‌ت زلهێزه‌كان و نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كان فشار نه‌خه‌نه‌ سه‌ر حكومه‌تی قاودراوی عادل عه‌بدولمه‌هدی و په‌رله‌مانی عێراق” بارودۆخه‌كه‌ گرژو ئاڵۆزتر ئه‌بێت و، له‌مرۆدا پیلانی زۆر هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ئاوات و تیكۆشان و خوێنی خۆپیشاندران نه‌یه‌ته‌دی و، به‌لایه‌كی تردا ببرێت و، ئێران به‌ ئاشكرا خوێ كردووه‌ به‌ خاوه‌نی عێراق و ، توركیا له‌ رێێ چڵكاوخۆره‌كانی و به‌ره‌ی توركمانی وبوونی بنكه‌كانی له‌ ناو خا:ی هه‌رێم و عێراقداو، عه‌ره‌بستانی سعودی وهه‌ندێ له‌ وڵاتانی كه‌نداو له‌ رێێ داموده‌زگای هه‌واڵگیری و به‌ یارمه‌تی و هاتوو چۆی به‌عسێیه‌كان خه‌ریكی پیلان داره‌شتنن، بۆیه‌ ئه‌ركی سه‌رشانی نوسه‌ران و رۆشنبێران و رۆژنامه‌نووسان و كه‌سانی پاك و خاوه‌ن شه‌ره‌ف و خه‌ڵگی تێكۆشه‌ره‌ كرده‌وه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ شه‌رمه‌زارو رێسوا بكات.
سوپای عێراق له‌ ساڵی له‌ 23/5/2003 به‌ فه‌رمانی( حاكمی عه‌سكه‌ری ئه‌مریكا) پۆل بریمه‌ر هه‌ڵوه‌شاو، له‌ 8/8/2003 هه‌ر به‌ فه‌رمانی پۆل بریمه‌ر سوپایه‌كی دامه‌زراند ( سوپای عێراق له‌ درۆستبوونه‌و تا ئێستا) دژ به‌ خواستی گه‌له‌و، سوپا نوییه‌كه‌ی عێراق له‌ ساڵی 2014 له‌ سه‌رهه‌ڵدانی داعش تێكچووو، ئێستا لاوازه‌ و، له‌ باتی سوپا خه‌شدی شه‌عبی رۆڵی زیاتره‌و سه‌ركرده‌كانی سه‌ر به‌ ئێرانن بۆیه‌ خۆپیشانده‌ران داوا ئه‌كه‌ن ئه‌م حه‌شده‌ نه‌مێنێت.
به‌پێ دستوۆی عێراق سه‌رۆك كۆمار سه‌رۆك وه‌زیران دا ئه‌نێت و، به‌رهه‌م ساڵح له‌ گه‌ڵ حزبه‌كان و فراكسۆنه‌كانی په‌رله‌مان و نوێنه‌ری خۆپیشانده‌ران كوبووه‌وه‌و، تا ئێستا كه‌سی ده‌ستنیشان نه‌كردووه‌و له‌ ژێر فشاری ئێران و حزبه‌ شیعه‌كانه‌ ئه‌مه‌ له‌ لایه‌ك وله‌ لایه‌كی تره‌وه‌ خۆپیشاندەران بەردەوام ئه‌بن لەخۆپیشاندانەكانیان‌و ئامانجیشیان دەست لەكاركێشانەوەی هەر سێ سەرۆكایەتییەكەیە، كە لەدروشمەكانیان بەڕوونی داوای ئه‌كەن.
هه‌رێمی كوردستان له‌ دووره‌وه‌ چاودێری بارودۆخی عێراق ئه‌كات و، بیده‌نگه‌ به‌رامبه‌ر به‌ خوێرشتن و كوژران و برینداركردنی هه‌زاران گه‌نجی عێراق و، ئه‌و گه‌نجانه‌ خاوه‌نی هه‌ر ئاین و مه‌زهه‌ب و نه‌ته‌وه‌یه‌ك بن مرۆڤن و، پێویسته‌ بیده‌نگی به‌ فه‌رمی پشكێنێت و،په‌له‌ بكات له‌ چاكسازی و گه‌نده‌لكاران وبه‌عسییه‌كان و موسته‌شار جاشه‌كان و تاوانباران وبكوژانی خه‌ڵكی سته‌م دیده‌ی كوردستان له‌ پرۆسه‌كانی ئه‌نفالی چه‌په‌ڵ كه‌ له‌لایه‌ن دادگاكانه‌وه‌ ناویان ئاشكراكراوه‌ بدرێن به‌ دادگاو چیتر داڵده‌ی ئه‌وانه‌و خیانه‌تكاران نه‌درێت و، به فه‌رمی داوا له‌ توركیا بكرێت هێزو بنكه‌كانی بباته‌وه‌و، هه‌وڵ بدرێت قوتابخانه‌ و زانكوكان سه‌ر به‌ توركیاو كۆمپانیاكانی دابخرێن و، بایكۆتی كالای توركی بكه‌ن و، چاره‌سه‌ر بۆ بژێوی هاوڵاتیان به‌ تایبه‌ت هه‌ژاران وكه‌م ئه‌ندامان و زیندانیانی سیاسی و پێشمه‌رگه‌ و ، كێشه‌ی زه‌ویی و خانوبه‌ره‌و تاپۆ بدۆزنه‌وه‌و یارمه‌تی حزبه‌كانی كوردستانی رۆژهه‌ڵات و رۆژئاوا زیاد بكه‌ن و ، واز له‌ چاوسووركردنه‌وه‌ به‌ تایبه‌ت به‌رامبه‌ر به‌و حزبانه‌و رۆژنامه‌نووسان بێنن و، جێی خۆیه‌تی بڵێن ریگا به‌و حزبانه‌ بدرێت چالاكی له‌ دژی دوژمنان بكه‌ن. .
سه‌ركرده‌ی حزبه‌ ئیسلامییه‌كانی‌ شیعه‌ پشت ئه‌ستورن وترسیان نییه‌ و ئێران له‌ ئێستادا به‌رگری له‌و سه‌ركردانه و پاره‌و سامانیان‌ ئه‌كات و” ئه‌گه‌ر وه‌رچه‌رخانێك له‌ بارودۆخی عێراق رووبدات ئه‌وا نوری مالكی و عه‌مار حكیم و هادی عامری و ئه‌وانی تر به‌ره‌و ئێران ئه‌كه‌ونه‌رێ و، كۆماری ئێسلامی داڵده‌یان ئه‌دات.
وه‌زیری به‌رگری عێراق نه‌جاح ئه‌لشه‌مه‌ری ئه‌ڵێت لایه‌نی سییه‌م ته‌قه‌ له‌ خۆپیشاده‌ران ئه‌كات و خه‌ڵك ئه‌كوژێت و، ناوی كه‌س ناهێنێت و، مه‌به‌ست له‌ له‌لانی سێیه‌م ئێرانه‌ به‌ڵام وه‌زسری به‌رگری ده‌ستنیشانی كردووه‌ به‌ڵام له‌ ترسی حزبه‌كانی شیعه وپله‌و پایه‌كه‌ی‌ ترس دایگرتووه‌و لاڵه‌ و، خه‌ڵك ئه‌پرسێت ئه‌گه‌ر وه‌زیری به‌رگری نه‌زانێت لایه‌نی سێیه‌م كێیه‌و، بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و لایه‌نه‌ روو له‌ كێ بكه‌ن و، راگه‌یاندنه‌كه‌ی وه‌زیری به‌رگری چه‌خت له‌ گه‌نده‌ڵی حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی ئه‌كات و، جێی شه‌رمه‌زاری و رووره‌ش و رێسوان.

د




48 ملیۆن دیناركه‌ی په‌رله‌مان زه‌قترین شێوه‌ی گه‌نده‌ڵییه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

48

له ده‌سنیشانكردنی رۆژی هه‌ڵبژاردن بۆ په‌رله‌مان هه‌موو حزبه‌كان له‌ سه‌رانسه‌ری عێراق و كوردستان چالاكانه‌و به‌ گه‌رمی ئه‌كه‌ونه‌كارو دابه‌ش كردنی لاپتۆپ و ده‌مانچه‌ و پاره‌و شتی ترو ده‌ستپێئه‌كات و ئه‌و جۆره‌ كارانه‌ رۆڵی سه‌ره‌كی هه‌یه‌ بۆ كرینی ده‌نگی هاوڵاتیان و، هه‌رچی داموده‌زگای راگه‌یاندیان هه‌یه: رۆژنامه‌ ، رادیۆ، ته‌له‌فزیۆن و سه‌ته‌لایت‌ ئه‌یخه‌نه‌ كارو له‌م بواره‌دا پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان پێشه‌نگن و، به‌ پاره‌ی خه‌ڵك سه‌دان ملیۆن دینار بۆ به‌رێوبردنی ئه‌و ده‌زگانه‌ خه‌رج ئه‌كه‌ن و، له‌ دواییدا ئه‌وه‌ی ده‌نگ ئه‌هێنێت ئه‌بێته‌ نوێنه‌رو، ئه‌وه‌ش توانای دابه‌شكردنی ئه‌و كه‌ره‌سته‌و پاره‌و به‌رتێله‌ی نییه‌ ئه‌بێته‌ ته‌ماشاكه‌رو لاوازانه‌ به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ ئه‌كات.
له‌ وڵاتان په‌رله‌مان له‌ خزمه‌تی هاوڵاتیانه‌و له‌ عێراق و كوردستان په‌رله‌مان له‌ خزمه‌تی په‌رله‌مانتاران و خێزانه‌كانیانه‌و، جاروبار هه‌ندی له‌م په‌رله‌مانتارانه‌ سه‌ره‌رای ئه‌و موچه‌ مۆڵه‌ كه‌ بریتییه‌ له‌ موچه‌ی خوێ و موچه‌ی تاقمی پارێزگاری ( حیمایه‌) و بندیواره‌كانی فێڵ و دزی ئه‌كه‌ن قه‌ت تێرناخۆن و، بۆ نموونه‌ خالد ئه‌لعه‌تییه‌ كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ گه‌وره‌ به‌رپرسانی ناسراوی لیستی ” ده‌وڵه‌تی ئه‌لقانون” سه‌ر به‌ نوری ئه‌لمالكی له‌ فرۆكه‌خانه‌ی هیسرۆ (Heathrow ) له‌ له‌نده‌ن به‌ یه‌ك (ملیۆن) دۆلار گیراو هه‌ر ئه‌م كابرایه‌ ( خالد العتییه‌) عه‌مه‌لیاتی جوانكاری بۆ ژنه‌كه‌ی كردبوو، پاشان له‌ گه‌رانه‌وه‌ی بۆ په‌رله‌مان بۆ چه‌واشه‌كردن و وه‌رگرتنی پاره‌ وتوبووی عه‌مه‌لیاتی به‌واسیرم كردوووه‌ به‌ – 55 – ملیۆن دینار له‌ عێراق به‌ -1- ملیۆن ئه‌كرێت،
به‌رامبه‌ر به‌ كه‌سانی خراپ و بووده‌ڵه‌ ، كه‌سانی ده‌ستپاك و زاناو تێگه‌یشتو رۆشنبیرو نیشتمانپه‌روه‌رو دڵسۆز له‌ په‌رله‌مان هه‌یه‌و، چالاكانه‌ به‌رگری له‌ مافی هاوڵاتیان ئه‌كه‌ن و، گه‌نده‌ڵی و گه‌نده‌ڵكاران ئه‌خه‌نه‌روو شه‌رمه‌زارو ریسوایان ئه‌كه‌ن و هه‌وڵ بۆ چاكسازی و دادپه‌روه‌ری ئه‌ده‌ن.
له‌ ساڵانی پێشوو ئێستاشی له‌ گه‌ڵدا بیت به‌رپرسانی هه‌رێم و حكومه‌ت كوردستانیان دووچاری قه‌یران كردووه‌و، له‌و كاته‌ی مووچه‌ی مامۆستاو فه‌رمانبه‌ران برا، په‌رله‌مان به‌ نیاز بوو ژماره‌یه‌كی زۆر ئۆتۆمبێل له‌ جۆری ( لاندكرۆزر) به‌ ناوی په‌رله‌مانتاران بكرێت به‌ نرخێكی خه‌یالی و، ئه‌وه‌ی به‌دی ئه‌كرێت له‌ خوله‌كانی رابردوودا زوربه‌ی په‌رله‌مانتاران ئۆتۆمبێله‌كانیان نه‌گێراوه‌ته‌وه‌و ده‌ستیان به‌ سه‌ردا گرتووه‌و، لێره‌دا پێویسته‌ په‌رله‌مانتاران هه‌ڵوه‌سته‌یه‌ك بكه‌ن و، له‌ خۆیان بپرسن ئایا نوێنه‌ری كێن؟ و، له‌ پێناوی چی به‌ – 6، 7- ملێۆن دینار خانه‌نشین ئه‌كرێن.
له‌ وڵاتانی پێشكه‌وتوو ده‌وڵه‌مه‌ند كه‌ خولی په‌رلمان كوتایی دێت ، نوێنه‌ره‌كان (ئه‌ندامانی په‌رله‌مان) ئه‌گه‌رێنه‌وه‌ بۆ سه‌ر كارو پیشه‌ی پێشوویان واته‌ مامۆستا بۆ قوتابخانه‌و كرێكار بۆ كارگه‌و دارتاش بۆ دارتاشخانه‌و ئاسنگه‌ر بۆ ئاسنگه‌ری وجوتیار بۆ كێڵگه‌ و، هه‌ر یه‌ك له‌مانه‌ به‌ گوێره‌ی پیشه‌كه‌ی خانه‌نشین ئه‌كرێت.
ئه‌وه‌ی له‌ په‌رله‌مان كراوه‌ هه‌ر په‌رله‌مانتارێك به‌ – 6 ، 7 – ملیۆن دینار مانگانه‌و خانه‌نشینی وه‌ربگرێت و، – 48 – ملیۆن دیناری پێبدرێت زه‌قترین شێوه‌ی گه‌نده‌ڵییه‌ و، له‌ هیچ وڵاتێك ئه‌و جۆره‌كاره‌ نه‌كراوو ناكرێت و، پرسیار ئه‌وه‌یه‌ ئایا ئه‌و پاره‌ مۆڵه‌ به‌رتیله‌ یان پاداشته‌؟ و، پێویسته‌ خه‌ڵك بێدار بێت و بپرسێت ئایا بۆچی نوێنه‌ره‌كانی ملكه‌چی پاره‌ ئه‌بن؟و ئه‌م نوێنه‌رانه‌ له‌ كۆێوه‌‌ هاتوون؟ و تا راده‌یه‌ك خه‌ڵك تاوانباره‌ چونكه‌ له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ده‌نگی به‌و كه‌سانه‌ داوه‌ و له‌مرۆدا جێی متمانه‌ نین.
مامۆستایه‌ك – 30 یان 40 – ساڵ وانه‌ی وتووه‌ته‌وه‌و به‌ ملیۆنیك دینار وبگره‌ كه‌متریش خانه‌نشین ئه‌كرێت به‌ڵام په‌رله‌مانتارێك مووچه‌ی مانگانه‌ی شه‌ش ، حه‌وت ئه‌وه‌ندی مووچه‌ی مامۆستاكه‌یه‌‌ ، هه‌ندی په‌رله‌مانتار تووشی شاگه‌شكه‌ بوون و، قه‌ت بیری نه‌كردووه‌و ئه‌وه‌نده‌ پاره‌ به‌ جارێك وه‌ربگرێت و، یه‌كێك له‌ په‌رله‌مانتاران خوێ به‌ ئیسلامی پله‌ یه‌ك ئه‌زانی وتی: ئه‌و بره‌ پاره‌یه‌‌ به‌پێ شه‌رع وفه‌توا قبوڵه‌و، وادیاره‌ ئیسلامیه‌كان ئه‌و جۆره‌ شه‌رعه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان به‌كار ئه‌هێنن.
ئه‌گه‌ر سه‌یری لیستی ناوه‌كان بكه‌ێن كه‌ – 48 – ملیۆن دیناره‌كه‌ وه‌رئه‌گرن بۆمان ده‌رئه‌كه‌وێت ئه‌و كه‌سانه‌ شه‌وورۆژ باسی گه‌نده‌ڵی وچاكسازی و دادپه‌روه‌ییان ئه‌كرد پێشه‌نگن له‌ وه‌رگرتنی پاداشته‌كه‌1؟، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ خه‌ڵك له‌ داهاتوودا هوشیار بێت و ، بزانێت ده‌نگ به‌ كێ ئه‌ده‌ن،
له‌ كوتاییدا ئاماژه‌ بۆ یه‌ك كه‌س ئه‌كه‌ێن كه‌ – 48 ملیۆن دیناره‌كه‌ی ره‌تكرده‌و وه‌رینه‌گرت ئه‌ویش هاوری عه‌بدولره‌حمان فارسه‌ ناسراو به‌ { ئه‌بو كاروان} ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی حزبی شیوعی كوردستان و،جێی ده‌ستخۆشی و شانازییه‌و نموونه‌یان زۆرتر بێت.
27/11/2019




نا بۆ گه‌نده‌ڵیی و ئێران بۆ ده‌ره‌وه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ ناو گه‌رمه‌ی خۆپیشاندان و راپه‌رینی سه‌رتاسه‌ری گه‌لی عێراق دژ به‌ گه‌نده‌ڵی و ده‌ستێوه‌ردانی ئێران و له‌ ژێر دروشمی : نابۆ گه‌نده‌ڵیی و ئێران بۆ ده‌ره‌وه‌ چه‌ندین پرسیار دێته‌ پێشه‌وه‌و چه‌ندین باسكردن هه‌ڵده‌گرێت و كاردانه‌وه‌ی زۆری لێده‌كه‌وێته‌وه‌ به‌تایبه‌ت له‌ پاش شه‌هید بوونی زیاتر له‌ { 333} كه‌س و برینداربوونی زیاتر له‌ { 6000} كه‌س.
روون و ئاشكرایه‌ حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی بێهێزو بێتوانایه‌و ناتوانێت له‌و هاوكێشه‌ دووفاقه‌یه تێكه‌وتووه‌ رزگاری بێت له‌ لایه‌ك ئاخافتنه‌ بریقه‌داره‌كانی بۆ چاكسازی و چوون به‌ده‌م داخوازییه‌كانی خۆپیشانده‌ران و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ داپڵۆسین وسه‌ركوتكردن و كوشتن و خوێنرشتن، جارێك باسی خۆپێشاندانه‌كان به‌باشی ده‌كه‌ن و جارێكی تر هێزه‌كانی پۆلیس و ئاسایش و هه‌واڵگیری و به‌ هاوكاری راسته‌وخۆێ ئیران به‌كاردێنن و، به‌ ته‌قه‌كردن و به‌كارهێنانی قه‌ناس غازی فرمێسك رێژه‌وه‌ جه‌ماوه‌ری راپه‌ریوی گه‌ل ده‌كوژن و، حكومه‌ت و په‌رله‌مان و سه‌رۆكایه‌تی كۆمار به‌رزترین ده‌سه‌ڵاتن له‌ عێراقداو هه‌رچی داموده‌زگای ئێداری و دادگایی و ئه‌من و ئاسایش و سوپایه‌ له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئه‌واندایه‌و تا ئێستا ناتوانن تاوانباران بدۆزنه‌و ده‌ستگیریان بكه‌ن و، ئه‌گه‌ر توانایان نییه‌ بۆچی بوونه‌ به‌ مۆته‌كه‌ و چۆن له‌ روویان دێت له‌ پۆسته‌كانیان بمێننه‌وه‌؟
دروشمی خۆپیشانده‌ران ئێران بۆ ده‌ره‌وه‌و، له‌و رۆژه‌وه‌ عه‌ڵی خامنه‌یی بووه‌ته‌ “ره‌هبه‌ری شۆرش” دروشمی دژایه‌تی ئه‌مریكای هه‌ڵگرتووه‌ به‌ڵام له‌وماوه‌ دوورو درێژه هیچ كارێكی نه‌كردووه‌ جگه‌ له‌ به‌كارهێنانی زمانی زبرو وتاری پر له‌ ئاگرو قین كه‌ وه‌ك قه‌وانێكی سواوی لێهاتووه‌و، كارێكی ئاسایه‌ خامنه‌یی تومه‌تی جۆراوجۆر بداته‌ پاڵ راپه‌رینی گه‌لی عێراق و، به‌ پێی قسه‌كانی گوایه‌ ئه‌م راپه‌رینه‌ سه‌ر به‌ ئه‌مریكاو ئیسرائیله‌ و ئه‌وان دروستیان كردووه‌و، له‌ بیری چووه‌ته‌وه‌ رۆژانه‌ شه‌لالی خوین شه‌قامه‌كانی به‌غداو شاره‌كه‌كانی خوارووی عێراق سوور ده‌كات و، باش ده‌زانیت ده‌ستوپه‌یوه‌نده‌كانی ده‌ستی باڵایان هه‌یه‌ له‌ كوشتن و رشتنی خوێنی خه‌ڵكی سڤیل كه‌ دژ به‌ گه‌نده‌لی و ده‌ستێوه‌ردانی ئێران خۆپیشاندان ئه‌نجام ده‌ده‌ن و داوای چاكسازی ده‌كه‌ن و، دژ به‌ ده‌ستی چه‌په‌ڵی ده‌ره‌كی و پیلان دژ به‌ خواست و داواكانی گه‌ل تێده‌كۆشن و ئه‌م خۆپیشاندان و راپه‌رینه‌ گوزارشت له‌ مافه‌كانی گه‌ل له‌ ئازادی و دروستكردنی ده‌وڵه‌تێكی مه‌ده‌نی دوور له‌ پشكپشكێنه‌ی قیزه‌وه‌ن و دژ به‌ گه‌نده‌ڵی یاسایی و ئیداری ده‌كات و، سه‌ركه‌وتنی ئه‌م راپه‌رینه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ توانای خۆپیشانده‌ران و، به‌م كاره‌ش وانه‌یه‌كی گرنگ و پاش به‌ هه‌موو دوژمنان ده‌ده‌ن.
سه‌باره‌ت به‌وه‌ی ئایا رژێمی ئێران ده‌توانێت ئه‌م خۆپیشاندانانه‌‌ دابمركێنێته‌وه‌و جه‌ڵه‌وی بارودۆخه‌كه‌و ده‌سه‌ڵات بگرێته‌ده‌ست و، لێره‌دا پێویسته‌ بڵێن : عیراقییه‌كان رژێمی ئێران به‌ سه‌ركوتكه‌رو بكوژی راسته‌قینه‌ی خۆپیشانده‌ران ده‌ناسن و، هه‌روا شایانی وه‌بیرهێنانه‌وه‌یه‌ ئه‌و كاراسات و گاڵته‌جارییه‌ی له‌ پاش روخانی رژێمی دیكتاتۆری سه‌دام حسه‌ێن و حزبی به‌ عسی عه‌ره‌بی خوێنرێژ له‌ عێراقدا روویانداو ئه‌مرۆش عێراق تیادا تێده‌په‌رێت ، رژێمی ئێران رۆڵی كاریگه‌ری هه‌بووه‌ له‌ ناو حزبه‌ مه‌زهه‌بییه‌كان ، ئه‌وانه‌ی پشتگیری له‌ بوونی ئێران له‌ عێراقدا ده‌كه‌ن و، كاریگه‌ری راسته‌خویان بووه‌ له‌ سه‌ر حكومه‌ته‌كانی عێراق له‌ دوای ساڵی 2003 وه‌و، هه‌ر له‌ رۆژانی پاول برێمه‌ر تا ده‌گاته‌ حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی و، رژێمی ئێران به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌و تا ئێستا ده‌ستی چه‌په‌ڵی به‌ شێوه‌یه‌كی ناپه‌سه‌ندو به‌ هه‌موو قورسایی تواناكانی ده‌خاته‌ ناو كاروباری حكومه‌ت و، عێراقییه‌كان په‌نجه‌كانی تاوان بۆ ئه‌و رژێمه‌ سه‌ركوتكه‌ره‌ راده‌كێشن و، قاره‌مانانه‌ دژ به‌ گه‌نده‌ڵی و دزێنی سامانی وڵات ده‌وه‌ستن.
بمانه‌وێت یان نه‌مانه‌ێت خۆپیشاندانه‌كان وبارودۆخی ئه‌مرۆی عێراق كار ده‌كاته‌ سه‌ر ئاسایش و بارودۆخی رژێمی ئێران و، ئه‌گه‌ر ئه‌و بارودۆخه‌ بته‌قێته‌وه ئاغاكانی ده‌سه‌ڵات ناتوانن به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك كۆنترۆڵی بكه‌ن و، له‌ كۆتاییدا په‌ره‌ده‌سێنێت و ئاگره‌كه‌ی ده‌سه‌ڵاتداران ده‌سوتێنێت.
من له‌و بروایه‌دا نیم راپه‌رینی خه‌ڵكی عێراق كاریگه‌ری زۆری هه‌بێت له‌ سه‌ر بارودۆخی ناوچه‌كه‌و، ئاسان نییه‌ بڵێن راپه‌رینه‌كه‌ سه‌رده‌كه‌وێت چونكه‌ دوژمنه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتن و له‌لایه‌ن ده‌ستی ده‌ركییه‌وه‌ یارمه‌تی ده‌درێن و، به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك ده‌یانه‌وێت راپه‌رینه‌كه‌ی خه‌ڵكی عێراق گمارۆ بده‌ن و بیخنكێنن و حكومه‌ته‌ لاوازه‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی به‌ هاوكاری هه‌واڵگیری رژێمی ئێران به‌ دوای پینه‌كردن ده‌گه‌رێت و ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك و، له‌لایه‌كی تره‌وه‌ جه‌ماوه‌ری گه‌ل بۆ وه‌دیهێنانی داخوازییه‌كانیان پێدادگرن و، ده‌یانه‌وێت حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدوالمه‌هدی ده‌ستله‌كاربكێشێته‌وه‌و په‌رله‌مان هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌و راستر هه‌رسێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌و، حكومه‌تێكی نیشتمانی ده‌ستبه‌كار بێت و، بتوانێت داخوازییه‌كانی گه‌ل و خۆپیشانده‌ران بهێنێته‌دی و‌‌ هه‌روا بتوانێت سامانی وڵات و ئه‌و پاره‌ دزراوانانه‌ بگێرێته‌وه‌و هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ رابگه‌ێنێت و گه‌نده‌ڵ و دزه‌كان بداته‌ دادگاو، ئاسان نییه‌ راپه‌رێنه‌كه‌ بتوانیت بارودۆخی ناوچه‌كه‌ رێكبخاته‌وه‌و، هه‌موو لایه‌ك ده‌زانێت باری ناوچه‌كه‌ ئاڵۆزه‌و ئه‌مریكا هێزێكی گه‌وره‌ به‌ هه‌موو جۆره‌ چه‌كی نوێ و مۆدیرن و فرۆكه‌ی ( ب. 52) هێناوه‌ به‌ بیانووی ئێران و پیتاندنی یۆرانیۆم و” ئه‌مریكا ئه‌و هێزه‌ زه‌به‌لاحه‌ی بۆ ئێران نه‌هێناوه‌ به‌ڵكو بۆ نواندنی هێزو توانایه‌ به‌رامبه‌ر به‌ روسیاو ده‌ست به‌ سه‌ر نه‌وتی ناوچه‌كه‌ بگرێت و، توركیاش به‌ ناوی ناوچه‌ی ئارام خاكی وڵاتێكی تر داگیر ده‌كات و، به‌ هوێ ئه‌و ناوچه‌ ئارامه‌ سه‌دان و هه‌زاران خێزانی كورد ئاواره‌ بوون و ماڵ و سامانیان به‌جێهێشت.
تێبینی : ئه‌م بابه‌ته‌م به‌ عه‌ره‌بی له‌ رۆژنامه‌ی ( السياسة الكويتية) له‌ رۆژی چوارشه‌ممه‌ 13/11/2019 بڵاو كراوه‌ته‌وه‌و ئه‌مه‌ش لینكه‌كه‌یه‌تی :
http://al-seyassah.com/%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%aa%d9%81%d8%a7%d8%b6%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b1%d8%a7%d9%82%d9%8a%d8%a9-%d8%a3%d8%b1%d8%b9%d8%a8%d8%aa-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%84%d8%a7%d9%8
13/11/2019




عێراق به‌ره‌و كوێ مل ئه‌نێت ؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌ { تشرینی یه‌كه‌م ــ ئوكتۆبه‌ر } له‌ شاری به‌غدای پایته‌خت و شاره‌كانی خوارووی عێراق دژ به‌ گه‌نده‌ڵی و پشكپشكێنه‌و دزێ خۆپێشاندانه‌و تا ئێستا درێژه‌ی هه‌یه‌ وله‌ { 25 } ی مانگه‌وه‌ خۆپیشاندانه‌كان چرتر بووه‌وه‌ ئه‌نجامه‌كانی بووه‌ هوێ كاره‌ساتێكی گه‌وره‌ و زیاتر له‌ { 100 } كه‌س شه‌هیدو زیاتر له‌ { 4000} برینداری لێكه‌وته‌وه‌.
به‌ هوێ بارودۆخه‌كه‌و، بێتوانایی حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی له‌ دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ری بۆ داخوازییه‌كانی جه‌ماوه‌ر، ژماره‌ی خۆپێشاده‌ران له‌ هه‌ڵكشان و زیادبووندایه‌ و، هێزه‌كانی پۆلێس و ئه‌من و ئاسایشی عێراق ده‌ستیان كراوه‌یه‌و، ته‌قه‌ له‌ خه‌ڵك و خۆپیشانده‌ران ئه‌كه‌ن و، ژماره‌ی شه‌هیدوبرینداران رۆژ له‌ دوای رۆژ به‌رزتر ئه‌بێته‌وه‌.
له‌ به‌ر نه‌چوونی حكومه‌تی عێراق به‌ ده‌م داخوازییه‌كانی خۆپیشانده‌ران دوو په‌رله‌مانتاری ئه‌نجومه‌نی عێراق وه‌ك ناره‌زایه‌تی ده‌ربرین ده‌ستیان له‌ كاركێشایه‌وه‌ و، وتیان په‌رله‌مان جێگه‌ی ئێمه‌ نییه‌و، باشتروایه‌ بچینه‌ ناو خه‌ڵك و، ئه‌و دوو په‌رله‌مانتاره‌ له‌ حزبی شیوعی عێراق بوون به‌ ناوه‌كانی : رائید فه‌همی { سكرتێری حزبی شیوعی عێراق} و ، هه‌یفاء ئه‌لئه‌مین { پێشمه‌رگه‌ی دێرین و شیوعی ناسراو} و، له‌ پاش ئه‌وان چه‌ندان په‌رله‌مانتاری تر ده‌ستیان له‌ كار كێشایه‌وه‌.
ئه‌وه‌ی جێی ئاماژه‌یه‌ گه‌نده‌ڵكاران و تاقمی پشكپشكێنه‌و ده‌ستوپه‌یوه‌ندی وڵاتانی به‌ناو دراوسێی عێراق، داوای چاكسازی و، كۆنترؤلكردنی دۆخی ئه‌منی وڵات ئه‌كه‌ن و، زوربه‌ی خه‌ڵك و خۆپیشانده‌ران ئه‌زانن ئه‌و گه‌نده‌ڵكارانه‌ هوێ سه‌ركین، له‌ دزی و فرت وفێڵ به‌رامبه‌ر به‌ داخوازییه‌كانیان و، ئه‌مرۆ خۆیان شاردووه‌ته‌وه‌و، ده‌مدرێژی وچه‌نه‌بازی ئه‌كه‌ن.
هادی ئه‌لعامری به‌رپرسی تاقمی بدرو ‌لیستی (الفتح) و، نوری ئه‌لمالكی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووتری عێراق و به‌رپرسی لێستی ( ده‌وڵه‌تی یاسا) داوایان له‌ عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیران كرد، كۆنترۆڵی بارودۆخی عێراق بكات و، هێزه‌كانی ئاسایش (ئه‌من) رووبه‌رووی “” ئاژاوه‌كێران”” ببنه‌وه‌و، لێره‌وه‌ ده‌رئه‌كه‌وێت ئه‌و دوو به‌رپرسه‌ خوازیاری خوێنرشتنن و خۆپیشانده‌ران به‌ ئاژه‌وگێران ناو ئه‌به‌ن، كه‌ پایته‌خت و نۆ پارێزگای عێراقی گرتووه‌ته‌وه‌ و، شه‌و رۆژ هاوار ئه‌كه‌ن وداوای چاكسازی ئه‌كه‌ن ، ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووی عێراق داوای چاكسازی ئه‌كات و، ئه‌ڵێت عادل عه‌بدولمه‌هدی داواكاری خۆپیشانده‌ران بۆ ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی جێبه‌جی بكات و، هه‌روا وتی : عێراق له‌ پێناو به‌رژه‌وه‌ندی گه‌نده‌ڵكاران مه‌سوتێنن و، ئه‌وه‌ی له‌ پیرچووه‌ته‌وه‌ زوربه‌ی گه‌نده‌لییه‌كان ودزی و خراپه‌كاری پاشماوه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی خودی خۆیه‌تی و، نابێت كه‌س حه‌یده‌ر عه‌بادی له‌ بیر بكات وه‌ك شۆڤه‌نیستێك وخوێنرێژێك و، كرده‌وه‌و هه‌نگاوه‌ قیزه‌وه‌نه‌كانی به‌رامبه‌ر به‌ گه‌لی كوردستان له‌ پاش پرۆسه‌ی ریفراندۆم و، ئه‌وه‌ ده‌بابه‌كانی عه‌بادی بوون له‌ كه‌ركوك پێشمه‌رگه‌یان شێلاو هێزه‌كانی نارده‌ سه‌ر سنووره‌كانی كوردستان له‌ گه‌ڵ ” عێراقی قیدراڵ “” و، فه‌رمانیپێدان به‌ره‌ورووی پێشمه‌رگه‌ ببنه‌وه
بارودۆخی عێراق مه‌ترسیداره‌و، ئاسۆیه‌كی رونی نییه‌ و، كه‌س نازانێت به‌ره‌و كوێ ئه‌روات و، كی سه‌ركردایه‌تی تووره‌یی و رقی خۆپیشانده‌ران ئه‌كات و، له‌ كوێ زانیاری و رێنه‌مایی وه‌ر ئه‌گرن و، كێ ئه‌م بارودۆخه‌ ئه‌قۆزێته‌وه‌و، به‌رپرسانی شیعه‌كان (عه‌مامه‌ به‌ سه‌ره‌كان) خۆیان مه‌لاسداوه‌و، جارو بار چه‌نه‌بازی ئه‌كه‌ن و، زوربه‌ی دانیشتوانی عێراق ئه‌زانن هه‌ر ئه‌وانن فه‌رمان به‌ چڵكاوخۆرو پاسه‌وانه‌كانیان ئه‌ده‌ن خۆپیشانده‌ران ئه‌كه‌نه‌ ئامانج و ئه‌یانكوژن و، شاراوه‌ نییه‌ ئه‌مریكاو ئێران كارگه‌ریان هه‌یه‌ به‌ سه‌ر شیوازو ره‌فتارو ئاراسته‌ی جموجوڵه‌كانی حكومه‌ت.
حزبی شیوعی عێراق و لێسی سائرونی موقته‌دا ئه‌لصه‌درو كۆمه‌ڵیك په‌رله‌مانتار داوا ئه‌كه‌ن عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیران ده‌ست له‌ كاربكێشێته‌وه‌ چونكه‌ ناتوانێت داخوازییه‌كانی خۆپیشانده‌ران جێبه‌جێ بكات ، و له‌ ئێستادا عێراق دوو رێگای له‌ به‌رده‌مه‌ : مانه‌وه‌ی حكومه‌ت یان گۆرینی نه‌خشه‌ی سیاسی و، ئه‌م دوو رێگایه‌ش به‌ په‌له‌و كتوپرخواستی خۆپیشانده‌ران ناهێنێته‌دی و، ئه‌گه‌ر سه‌رۆك وه‌زیران ده‌ستله‌كار نه‌كێشێته‌وه‌ ، ئه‌بێ كاتێكی دیاریكراوی بدرێتی بۆ چه‌ند مانگێك و، له‌ ژێر چاودێری بێت و، ئایا ئه‌توانێت خواست وداواكارییه‌كانی خۆپیشانده‌ران بهێنێته‌دی و، به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ متمانه‌ی لێبسێنرێته‌وه‌.
نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و بریتانیاو وڵاتانی تر هوشداری ئه‌ده‌نه‌ حكومه‌ت و، داوا ئه‌كه‌ن بچن به‌ پیر داخوازی خۆپیشانده‌ران و، گوێیان لێبگیرێت و، هه‌وڵبده‌ن چیتر خوێن نه‌رژێت و، منیش ئه‌ڵیم وریا بن حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی خوێنمژ نه‌گه‌رێته‌وه‌.
خوێن شه‌قامه‌كانی به‌غدای پایته‌خت و پارێزگاكانی خوارووی عێراقی سوور كردووه‌و، لیسته‌كانی په‌رله‌مان وكه‌سایه‌تییه‌كان داوا له‌ عادل عه‌بدولمه‌هدی ئه‌كه‌ن ده‌ستله‌كار بكشێته‌وه‌ به‌ڵام ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ بۆچی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پشتگیری له‌ حكومه‌تی عێراق و سه‌رۆك وه‌زیران عه‌بدولمه‌هدی ئه‌كات؟ هیچ جیاوازییه‌ك له‌ نێوان عه‌بدولمه‌هدی و مالكی و عه‌بادی نییه‌و، هه‌ر هه‌موویان له‌ ژێر چه‌تری ئێران و مه‌رجه‌عییه‌تن…
30/10/2019




شه‌یتانێكی ئیسلامی فاشیست و بازرگانێكی سیاسی … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ئه‌كشێته‌وه‌و ناكشێته‌وه‌و له دواییدا به‌ بریاری سه‌رۆكه‌ شێتۆ‌كه‌كه‌ی ئه‌مریكا دۆناڵد ترامپ هێزه‌كانی ئه‌مریكا له‌ سوریا كشایه‌وه‌و به‌ پێی یاساورێسای وڵاتێكی زلهێزو داگیركه‌ر وه‌ك بڵێێت خاوه‌نی عێراقه‌ ئه‌و هێزانه‌ ‌ بۆ رۆژئاوای عێراق ره‌وانه‌ ئه‌كرێت و له‌ بنكه‌ سه‌ربازییه‌ گه‌وره‌كه‌ی ئه‌مریكا له‌ پارێزگاری ئه‌لئه‌نبار جێگیر ئه‌بن.
ئه‌ردۆگانی تیرۆریست له‌ یه‌كه‌م رۆژی هێرشه‌ درندانه‌كه‌ی بۆ سه‌ر رۆژئاوای كوردستان، كه‌وته‌ قسه‌كردن و، ئه‌و “” ئیسلامه ‌ئیمانداره “” سه‌ر به‌ بیری بۆكه‌نی ئیخوان ئه‌لموسلمین‌ زۆر ناوو ناتۆره‌ی ناشیرین و نه‌شیاوی به‌رامبه‌ر به‌ كورد به‌كارهێنا و، له‌ هه‌مووی زه‌قتر ئه‌وه‌ بوو وتی كورد ئیسلام نییه‌و، زه‌رده‌شتییه‌ و پێویسته‌ له‌ناو ببرێن.
دۆناڵد ترامپ بازرگانێكی شێتۆكه‌یه‌و، بووه‌ته‌ جێی باس و گاڵته‌جاری له‌ زووربه‌ی وڵاتان و، ره‌خنه‌ی لێئه‌گرن .به‌ تایبه‌ت له‌ ئه‌مریكاو، ئه‌م سه‌رۆكه‌ شه‌ری كوردو توركیای به‌ شه‌ری منداڵان ناوبردووه‌و، وادیاره‌ له‌ مناڵیدا له‌ سه‌ر شه‌قام و كۆڵنه‌كان وه‌ك كابرایه‌كی به‌ره‌ڵا ژیانی به‌ سه‌ر بردووه‌و، به‌ یادی جاران حه‌زی له‌ شه‌ره‌‌ گه‌ركه‌و، له‌ كوێ ره‌خنه‌ی لێبگیرێت وه‌ك سه‌گی هار ئه‌وه‌رێت و په‌لامار ئه‌دات.
رژێمی توركیای ره‌گه‌زپه‌رست له‌ مێژه‌وه‌ تا ئه‌مرۆ به‌ فه‌رمانی سوڵتانه‌ ئیسلامییه‌كه‌ی عوسمانلییه‌كان ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سوپای توركیا ئوپراسیۆن له‌ دووای ئۆپراسیۆن و هێرش دژ به‌ كوردو كوردستانیانی باكورو باشورو رۆژئاوا به‌رێوه‌ ئه‌بات و، تاوانی جینوسایدو قه‌لاچۆكردنی پێكهاته‌ ئێتنیكییه‌كان ئه‌نجام ئه‌دات و، شارو گوندو ماڵی هاوڵاتیان وێران و خاپور ئه‌كات و، له ‌لایه‌ن جه‌نده‌رمه‌و سه‌ربازانی تورك ماڵ و موڵك وسامانیان به‌ تاڵان ئه‌برێت ته‌نانه‌ت مریشك ومراوی وپه‌له‌وه‌ریش له‌ ده‌ستیان قوتاریان نه‌بووه‌ و، ئه‌و كوردانه‌ی ‌ له‌ده‌ستی سوپای تورك رزگاریان بووه‌ ‌ بوونه‌ته‌ كۆچبه‌رو، ژیانێكی تاڵ به‌سه‌ر ئه‌به‌ن.
رەجەب تەیب ئەردوگان خاوەنی ھێزی چەکدارییە و پەیرەوی سیاسەتی پاکتاوکردنی کورد وپێكهاته‌كان ئه‌كات و، ئه‌یه‌وێت خه‌لافه‌تی( ده‌وڵه‌تی عوسمانی) زیندوو بكاته‌وه‌و، توركیا وه‌ك وڵاتێكی داگیركه‌ر هه‌لی بۆ ره‌خساوه‌ درێژه‌ به داگیركردنی خاكی وڵاتان بدات و، له‌ رابووردوودا قوبرسی داگیركردو، وبارگرژی له‌ گه‌ڵ یوناندا دروستكردو، به‌ هوێ دروستبوونی شه‌ر له‌ سوریا، توركیا به‌ یارمه‌تی تیرۆریست و چه‌ته‌كانی به‌ناو ئیسلام و شام و سوڵتان توانی به‌شێك له‌ خاكی سوریاو رۆژئاوای كوردستان وه‌ك جرابلوس و ئه‌لباب و عه‌فرین و به‌شێك له‌ مه‌نبج داگیر بكات و، له‌ ئێستاشدا په‌لی هاویشتووه‌ بۆ لێبیا له‌ دووری هه‌زاران كێلۆمه‌تر ( 1675 كیلومه‌تر دووری سنووری نێوانی ئیسته‌نبول ـ توركیا و ته‌رابلوس ـ لیبیا) یه‌و، له‌وێ { هه‌سه‌ده‌و شه‌رڤانانی} لێ نییه‌و، توركیا بۆ یارمه‌تیدانی داعش و گروپه‌ ئیسلامییه‌ رووره‌شه‌كان رووزی له‌و وڵاته‌ كردووه‌..
له‌ مرۆشدا توركیا له‌ سه‌ر خاكی باشوری كوردستان خاوه‌نی ژماره‌یه‌كی زۆره‌ له‌ بنكه‌و پێگه‌ی سه‌ربازی و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌و، خواكوركی داگیركردووه‌و به‌ره‌و قوڵایی خاكی باشوری كوردستان ئه‌روات.
ئه‌ردۆگان و مه‌لا به‌دناو بێفه‌ره‌كانی له‌ 98 لە مزگەوتەکانی تورکیا لە ڕۆژی هەینی ڕابردوودا بەم شیوەیە ئاماژە و پاساو بۆ کوشتن و لە ناو بردنی کورد ئه‌كه‌ن .
( کورد نەتەوەیەکی بێ خودایە و کافرە ، کوردەکان زەردەشتین ، ئەم نەتەوەیە جیاوازن لە شوێن کەوتوانی دین و بەهاکانی ئێمە بۆیە ئه‌بێ لە ناو ببرێن).
ئه‌ردۆگانی تیرۆریست وفاشیست و خوێنرێژ بیره‌ ئیسلامییه‌ بۆگه‌نه‌كه‌ی، بیری ئیخوان ئه‌لموسلمینی چه‌په‌ڵ پاڵی پیوه‌ ئه‌نێت یارمه‌تیده‌ری توندره‌و تیرۆریسته‌كان بێت، بۆ له‌ ناوبردنی كوردو پاكتاو كردنی پێكهاته‌ ئاینی و ئیتنییه‌كان.
به‌ گوێره‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مریكا رێكه‌وتنه‌كه‌ی جێگری سه‌رۆك دۆناڵد ترامپ مایك پێنس و ئه‌ردۆگان، رێكه‌وتنێكی پر له‌ شه‌رمه‌زارییه‌و، زوربه‌ی وڵاتان و گه‌لان به‌ چاوی سووك سه‌یری وڵاته‌كه‌مان ئه‌كه‌ن و، له‌ هه‌مان كاتدا رێكه‌وتنێكی فریوده‌رانه‌یه‌و ، ئێداره‌ی ترامپ زۆر لاواز ده‌ركه‌وتووه‌و، هه‌موو شتێكی راده‌ست توركیا كردووه‌.
ئه‌وه‌ی پێویسته‌ بووترێت : ترامپ وه‌ك بازرگانێكی سه‌رمایه‌داری خیانه‌تی له‌ كوردو پێكهاته‌كانی تر كرد.
توركیا به‌بێ شه‌ر گه‌یشته‌ ئامانجه‌كانی كه‌ چه‌ند ساڵه‌ بیری لێئه‌كاته‌وه‌و پلان و نه‌خشنه‌ی بۆ دارشتووه‌و، ده‌ستیگرت به‌ سه‌ر پانتایه‌كی گه‌وره‌ له‌ خاكی كوردستان.
ئه‌ردۆگانی تیرۆریست له‌لایه‌ن هێزی خیرخوازو پێشكه‌وتنخواز ناوی وه‌ك : دیكتاتۆر، تێرۆریست، فاشیست وگومرا ناوی ده‌ركرد، ( خوێ هه‌ر وابووه‌) حه‌زی له‌ كوشتن و خوێنرشتنه‌.
زۆر له‌ وڵاتانی ئه‌وروپاو، حزبه‌كان له‌ چه‌په‌وه‌ بۆ راستره‌وه‌كان دژی ئه‌ردۆگان و، ده‌ستدرێژی توركیان بۆ سه‌ر خاكی وڵاتانی ترو، داوا ئه‌كه‌ن توركیا له‌ په‌یمانی ناتۆ ده‌ربكرێت.
ئه‌ردۆگان ئه‌یه‌وێت ببێت به‌ پێشه‌نگی ئێسلامیه‌كان و ئیخوانه‌ سه‌ركیشه‌كان و، به‌ ناوی خواو ئه‌ڵلاهو ئه‌كبه‌ر مرۆڤی بێ تاوان و مناڵ و پیری په‌ككه‌وته‌ ئه‌كوژێت.
خۆبه‌ده‌سته‌ودان دۆراندنه‌ و، راسته‌ شه‌ر به‌رامبه‌ر به‌ وڵاتێكی گه‌وره‌ له‌ بلۆكی ناتۆو، خاوه‌ن سوپایه‌كی گه‌وره‌و تانك و توپ و فرۆكه‌ی جه‌نگی و چه‌كی مۆدێرنه‌، ئاسان نییه‌ به‌ڵام مردنمان له‌ ژیانی ژێرده‌سته‌ی دوژمن باشتره‌، كه‌ وابوو پێویسته‌ هێزی شه‌رڤانان بگه‌رێن به‌ دوای چاره‌سه‌رو، قه‌ت متمانه‌ به‌ ئه‌مریكا نه‌‌كه‌ن.
حكومه‌تی سوریا لاوازه‌و، رۆسیا له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌و حكومه‌ته‌ كار ئه‌كات، بۆیه‌ پێویسته‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی دانوستان له‌ گه‌ڵ سوریا و روسیا ئه‌كه‌ن زۆر وریا و هوشیار بن.
ئه‌وه‌ی گرنگه‌ بۆ باشوری كوردستان
جێی خۆشحاڵییه‌ زوربه‌ی حزب و كه‌ساییه‌تییه‌كان پشتگیری خۆیان له‌ رێی سه‌ته‌لایت و ته‌له‌فزیۆن و راگه‌یاندن وبه‌یان ده‌ركردن بۆ رۆژائاوا ده‌ربری و، هه‌روا تاقمێك دووره‌ په‌رێز بوون و، له‌رزو تاو ترس دایانیگرتبوو نقه‌یان لێوه‌ نه‌هات.
له‌ كۆتاییدا پێویسته‌ حكومه‌تی كوردستان به‌ پشتبه‌ستن به‌ توانای هێزی پێشمه‌رگه‌ی دلێرو خه‌ڵكی خۆراگری كوردستان هه‌ننگاو بنێت بۆ ده‌ركردنی بنكه‌ ومۆڵگاكانی توركیا له‌ ناو خاكی باشوری كوردستان.
دوور نییه‌ ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان به‌ كوده‌تای سه‌ربازی یان به رابوونی جه‌ماوه‌ر له‌ناو ببرێت.

ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

21/10/2019




هێرشی توركیا ودەست و پێوەندەکانیان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ گه‌ل هێرشه‌ درندانه‌كه‌ی خه‌لیفه‌ی ئیسلام ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی ئیخوان ئه‌لموسلمینی تیرۆریست بۆ سه‌ر رۆژئاوا جارێكی تر دوژمنانی كوردو ئازادی و هه‌موو پێكهاته‌كانی ناو كومه‌ڵگا كه‌وتنه‌گه‌رو چه‌نه‌بازی وبوختان كردن به‌ مه‌به‌ستی شێواندن و شاردنه‌وه‌ی راستییه‌كان و جوانكردنی ده‌موچاوی دێزی ئاغاكانیان.
دوژمنان زۆرن و نه‌‌ته‌وه‌كانیان جیاجیایه‌ به‌ڵام لێره‌دا باس له‌ چوار ( جۆر) یان ئه‌كه‌ین و، ئه‌م چواره بریتین له‌: جێنس ستۆلتێنبێرگی‌ نه‌رویجی ــ Jens Stoltenberg ، تارق هاشمی “”عه‌ره‌ب”” ، ئه‌رشه‌د ساڵحی “” تورك”” و عه‌ڵی قه‌ه‌داغی “”كورد””.
** سه‌رۆكی ئه‌مریكا هاری ترومان، له‌ 4 ی نیسانی ساڵی 1949 واژووی ( په‌یمانی ئه‌تله‌سی ــ ناتۆ) ی كردو، و هه‌ر له‌ دروستبوونی ئه‌و په‌یمانه‌ تا ئێستا دژی ئازادی و پێشكه‌وتنی گه‌لان بووه‌و، ئاساییه‌ له‌مرۆدا، سكره‌تێری گشتی ناتۆ ــ جێنس ستۆلتینبێرگ پشتگیری له‌ هێرشی توركان بۆ سه‌ر رۆژئاوا بكات و، هه‌ر به‌و پشتگیرییه‌ش رووی خوێ و هاوشێوه‌كانی زیاتر ره‌ش ئه‌كات و، جێی ئاماژه‌یه‌ زۆربه‌ی وڵاتانی ئه‌ندامی ناتۆ دژ به‌ هێرشه‌كه‌ی توركانن.
**تارق ئه‌لهاشمی “”عه‌ره‌ب”” : كۆنه‌ به‌عسییه‌كی چه‌په‌ڵی درنده‌ترین رژێمێ شۆڤینیستی عه‌ره‌به‌ و، سه‌رۆكی قاودراوی حزبی ئیسلامی عێراقی عروبه‌یه‌ و، جێگری پێشووتری سه‌رۆك كۆماری عێراقی فیدراڵ بوو، به‌ هوێ تیوه‌گلانی له‌ گه‌نده‌ڵی و دزی و كوشتن ، له‌ لایه‌ن ده‌زگاكانی دادو دادپه‌روه‌ری ناوی به‌ تاوانبار ده‌رچوو‌، بۆ ئه‌وه‌ی‌ دادگای نه‌كرێت هه‌ڵات بۆ كوردستان و، بووه‌ مێوانی سه‌رۆكی پێشووی هه‌رێم و، ماوه‌یه‌ك به‌ پاره‌ی خه‌ڵكی ره‌شورووت و هه‌ژاران ژیانێكی خۆشی له‌ هه‌ولێر برده‌سه‌رو، له‌ گه‌ڵ میوانێكی تر به‌ ناوی رافع العیساوی كه ئه‌ویش‌ به‌ هوێ گه‌نده‌ڵی و دزییه‌وه‌ هه‌ڵاتبوو بۆ هه‌ولێر، كونگره‌یان به‌ست و، هێرشان كرده‌ سه‌ر پێشمه‌رگه‌و گه‌ڵی كوردستان ، له‌ كاتێكدا پێشمه‌رگه‌ قاره‌مانه‌كانی كوردستان هێزێكی سه‌ره‌كی‌ بوون له‌ به‌رنگار بوونه‌وه‌ی داعش و له‌ناو بردنیان و، به‌ خوێنی خۆیان كوردستانیان پاراست، به‌ڵام جێی داخه‌ له‌ هه‌ولێره‌وه‌ ئه‌و جووته‌ به‌عسییه‌ هه‌ڵاتووانه‌ له‌ سه‌ته‌لایته‌كان و كه‌ناڵه‌كانی ته‌له‌فزیۆن ، پێشمه‌رگه‌یان به‌داگیركه‌ری گونده‌ عه‌ره‌ب نشینه‌كان ناو بردو، پاشان چۆۆنه‌ توركیاو، هاشمی له‌وێ له‌ بن هه‌نگڵی ئه‌ردۆگان جێگیر بوو، ئێستا ئه‌ڵێت : هێرشی توركیا بۆ سه‌ر رۆژئاوا ره‌وایه‌ و مرۆڤدۆستانه‌یه و‌. توركیا داگیركه‌ر نییه‌ بۆیه‌ پشتیوانی لێئه‌كه‌م.
**ئەرشەد ساڵحی “” تورك””: ئه‌م كابرایه‌ له‌ گه‌ڵ برایه‌كی به‌عسی بوون و، دژی خه‌ڵكی كركوك ره‌فتاریان ئه‌كردو، له‌ پێناوی سه‌دام حوسه‌ێن و رژێمه‌ خوێناوییه‌كه‌ی چالاك بوون و خۆیان به‌خت ئه‌كردو، له‌ هه‌مان كاتدا براكه‌ی ده‌ستی له‌ گه‌ڵ تاقمێكی سه‌رسه‌ری و به‌دره‌وشت تێكڵاو كردبوو، حزبی به‌عس پێیزانی و له‌ سێداره‌یداو، ئه‌رشه‌د مایه‌وه‌و، له‌ گه‌ڵ روخانی رژێمی به‌عس بوو به‌ سەرۆكی بەرەی توركمانی و پەرلەمانتاری عێراق و، ئه‌ویش وه‌ك دوژمنێكی سه‌رسه‌ختی كوردو، هاوشێوه‌ی ئایدن مه‌عروف ئه‌ندامی په‌رله‌مانی كوردستان چۆن پشتگیری توركیای كرد له‌ كاتی شه‌ری عه‌فریندا ئه‌ڵێت : ئۆپەراسیۆنی سوپای توركیا لە دژی رۆژئاوای كوردستان جوڵەیەكی ئەرێنییە بۆ پاراستنی یەكپارچەیی وڵاتانی ناوچەكە و، لێره‌دا حێی ئاماژه‌یه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌رشه‌دو ئایدن توركمانه‌كانی كه‌ركوك خاوه‌نی ئه‌ند ئه‌ستێره‌یه‌كی شیوعی ناودارن وه‌ك: شه‌هیدی ئازاو چاونه‌ترس عه‌تا جه‌میل ، ئیسماعیل تاهیرو خورشید عه‌زیز.
**عه‌لی قه‌ره‌داغی “” كورد”” : ئەمینداری گشتی یەکێتیی زانایانیی موسڵمانانە و ، سەرۆکی ڕابیتەی ئیسلامییه‌ له‌ كوردستان و، ئه‌م ئیسلامه‌ وه‌ك هاوشێوه‌و هاو پێشه‌كانی شه‌وو رۆژ شیوه‌ن ئه‌كات بۆ لابردنی سه‌رۆك محه‌مه‌د مورسی میسری و مردنی و، بۆ حه‌ماس وتوندره‌وه‌كانی به‌نگلادیش وفه‌له‌ستین و رووداوه‌كه‌ی نیوزلانده‌و موسلمانانی میانمار ـ روهینگا به‌ڵام به‌هیچ شێوه‌یه‌ك باسی جینوسایدی كورد له‌ سه‌ر ده‌ستی ئه‌ردۆگان ناكات و، به‌ڵكو عەلی قەرەداغی وەك مەلایەكی تورك مامەڵە ئه‌كات و، پۆستەكەی هه‌رده‌م لەخزمەتی دەوڵەتی توركیادا به‌كار ئه‌هێنێت و لەئاست تاوانەكانی تری ئه‌ردۆگان و توركیای ره‌گه‌زپه‌رست كوێره‌و بێده‌نگه و، بۆ ناسینی ئه‌م مسوڵمانه‌ ” كورده‌”” ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌خه‌مه‌روو:
له‌ به‌رامبه‌ر ئۆپه‌راسیۆنه‌ سه‌ربازییه‌كانی توركیای فاشست له‌ شارو شارۆچكه‌و و گوندو دێهاتی باكووری كوردستان، به‌ به‌‌شداری ده‌یان هه‌زار سه‌رباز، جه‌نده‌رمه‌، پۆلیس و جاش و، به‌ به‌كارهێنانی هه‌موو جوره‌ چه‌كێك: قورس، تۆپ، تانگ، هه‌لیكۆپته‌رو فرۆكه‌ی جه‌نگی و، به‌كارهێنانی ته‌كنۆلۆژیای جه‌نگی مۆدێرن ، عه‌لی قه‌ره‌داغی چڵكاوخۆرو، گوێرایه‌ڵی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی تیرۆریست وه‌ك مه‌لایه‌كی توركی دڵره‌ش ‌ لاڵ و بێده‌نگ بوو.

عه‌لی قه‌ره‌داغی بێشه‌رمانه‌ وه‌ك توركێك له‌ گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندی گه‌وره‌ی توركیا ئیبراهیم تاتلسیس خاوه‌ن چل ئه‌لبۆمی گۆرانی و، مێژوویه‌كی پر له‌ كه‌یف و خۆشی و سه‌فاو، ئالووده‌ی مه‌ی خواردنه‌وه‌و، دۆستی كچ و ئافره‌تانی به‌ره‌ڵاو له‌شفرۆش و، له‌ پێش هه‌موو هه‌ڵبژاردنێكدا بانگه‌شه‌و ریكڵام بۆ ئه‌ردۆگان و ئاكپارتی ئه‌كات و، به‌وه‌ش ناوه‌ستێت و، به‌یاننامه‌ ده‌ر ئه‌كات و، به‌ناو ئاینی ئیسلامه‌وه داوا له‌ موسڵمانان ئه‌كات و، ئه‌ڵێت باشه‌ ده‌نگ به‌ هاورێم ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان بده‌ن و، خۆتان و دنیاو دینتان نزا بكه‌ن و بپارێنه‌وه‌و، له‌ پاڵ ئه‌ردۆگان و ئاكپارتی بوه‌ستن.
عه‌لی قه‌ره‌داغی له‌ روانگه‌ی كێشه‌كانی موسڵمانان هه‌ڵوێستی حكومه‌تی توركیای به‌رز نرخاندوو تی: له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی توركیا پشتگیری له‌ كێشه‌كانی موسڵمانان له‌ فه‌له‌ستین و میانمارو سۆماڵ و یه‌مه‌ن ئه‌كات، پێویسته‌ كاری باشه‌ به‌ باشه‌ وه‌ڵام بدرێته‌وه‌و، بۆیه‌ یه‌كێتییه‌كه‌مان، یه‌كێتی جیهانی زانایانی موسڵمان له‌ ریزی پێشه‌وه‌ بوون بۆ پشتگیری له‌ حكومه‌تی هه‌ڵبژێراوی توركیاو، قه‌ره‌داغی جه‌ختی له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ پێویسته‌ كێشه‌ی فه‌له‌ستین چاره‌سه‌ر بكرێت و، نابێت قه‌ت فه‌له‌ستین له‌ بیر بكه‌ین و، هه‌میشه‌ له‌ دڵماندایه‌ و، پێویسته به‌رامبه‌ری‌ دڵسۆز بین و، ئه‌وانه‌ی به‌ره‌نگاری ئه‌ردۆگان ئه‌بنه‌وه ‌لاده‌رو زاڵمن و، قه‌ره‌داغی نایشارێته‌وه‌و بێباكانه‌و به‌بێ ترس ئه‌ڵێـت: سه‌ركرده‌یه‌كی باشتر له‌ ئه‌ردۆغان له‌ ناوچه‌كه‌دا نییه..
عه‌لی قه‌ره‌داغی و ئوممه‌ی ئیسلامی و زانایانی جیهانی ئیسلامی و هه‌موو ئیخوانه‌كان كرده‌وه‌كانی قه‌ره‌داغی به‌رز ئه‌نرخێنن و ، هه‌ر وه‌ك ئه‌و بیرئه‌كه‌نه‌وه‌و، گشتیان یه‌ك مۆدێلن و، چاویان هه‌موو شتێك ئه‌بێنێت، ته‌نها كورده‌كانی باكووری كوردستان نابینێت كه‌ به‌ ئاگری ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی تیرۆریست و ئاكپارتی دێزو رژێمی توركیای شۆڤه‌نیست ئه‌سووتێن و، چاوه‌كانی عه‌لی قه‌ره‌داغی له‌ ئاستی باكووری كوردستان داخراون و، ته‌نها كوێر كۆمه‌ڵكوژی كوردان له‌ جزیره‌و سڵۆبی و سورو و هه‌زاخ و نسێبین و وان و شرناخ و ئامه‌دو مێردین و جۆڵه‌مێرك و شه‌مزینان و هه‌كاری و گه‌ڤه‌رو ناوچه‌كاتی تر نابینێت.
زیاتر له‌ ساڵێكه‌ ئۆپه‌راسیۆنه‌ سه‌ربازییه‌كانی سوپای توركیا له‌ شاره‌كانی باكووری كوردستان وسه‌دان گوندو دێهات به‌رده‌وامه‌و، ئەو ئۆپەراسیۆنە سه‌ربازییه‌ش به‌ به‌شداری ده‌یان هه‌زار سه‌رباز، جه‌ندرمه، پۆلیس، ئاسایش و جه‌رده‌وان ( جاش) و، به‌ به‌كارهێنانی سه‌رجه‌م جۆره‌كانی چه‌كه‌ قورسه‌كان و ته‌كنۆلۆژیای جه‌نگ و فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كان و هه‌لیكۆپته‌ره‌ سه‌ربازییه‌كان و تانك و تۆپه‌وه‌ بەڕێوەئه‌چێت و، عه‌لی قه‌ره‌داغی و ئوممه‌ی ئیسلامی بێده‌نگن.
هه‌ر زوو له‌ پاش ته‌قینه‌وه‌كانی ئیسته‌نبول عەلی قەرەداغی ئەمینداری گشتی یەكێتی زانایانی موسڵمان و سه‌رۆكی رابیته‌ی كورد، داوای لەهاوڵاتیانی كوردستان كرد بە مەبەستی گەشتوگوزار سەردانی وڵاتی توركیا بكەن و تەقینەوەكانی‌ فرۆكەخانەی ئەتاتورك نەبنه‌ هۆی سارد بوونه‌وه‌تان و، عه‌لی قه‌ره‌داغی ئه‌گه‌ر چڵكاوخۆری رژێمی شۆڤه‌نیستی توركیا نییه‌، بۆ ئه‌و داوایه‌ ئه‌خاته‌روو، له‌باتی هاندانی خه‌ڵك بۆ نوێژو عیباده‌ت، ئه‌م كابرایه‌ هانی خه‌ڵك ئه‌دات بۆ پۆخڵاوات و فاحیشه‌و سیكس كه‌ سه‌رتاپای كۆمه‌ڵگه‌ی توركیای داگیر كردووه‌و، كومه‌ڵكه‌ش به‌و نه‌خۆشییانه‌ ئه‌ناڵێنێت و، به‌زمی عه‌لی قه‌ره‌داغی زۆره‌و، به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك داكۆكی له‌ توركیای ره‌گه‌زپه‌رست و، تیرۆریست ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان ئه‌كات و، ئه‌وه‌نده‌ بێ رێزه‌ ناوی له‌ لێستی تیرۆریستانه‌ له‌ سعودیه‌ و میسرو ئیماراتی عه‌ره‌بی.
16/10/2019




ناوچه‌ ئارامه‌كه‌ی توركیا بۆ نه‌مانی كورده‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ماوه‌یه‌كه‌ توركیا به‌ ناوی ناوچه‌ی ئارام وه‌ك وڵاتێكی داگیركه‌ر هه‌وڵئه‌دات خاكی وڵاتێكی تر داگیر بكات و بۆ ئه‌نجامدانی هه‌وڵه‌كانی چاوساغ و یارمه‌تیده‌ری سه‌ره‌كی داعش بوو له‌ رێی ئه‌وانه‌وه توانی‌ هه‌رچی ئیسلامی توندره‌و تیرۆریست و سوپای ئازادو پۆخڵه‌واتی ناو كۆمه‌ڵگه‌ هه‌بوو له‌ ژێر سێبه‌ری ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سه‌رۆك كۆمارو سه‌رۆكی حزبی به‌ناو “” دادو گه‌شه‌پێدان “” ئاكپارتی كۆبكاته‌وه‌.
ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سه‌رۆكایه‌تی حزبی ئاكپارتی ئیخوان ئه‌لموسلیمینه‌ ئه‌كات و، ئه‌و حزبه‌ له‌ بنچینه‌وه‌ حزبێكی تیرۆریستییه‌ و، له‌ زوربه‌ی وڵاتان ناوی له‌ لیستی ره‌شه‌و قه‌ده‌غه‌كراوه‌ و، ئه‌وه‌ش بووه‌ته‌ ناسنامه‌ی ئه‌ردۆگان وه‌ك كابرایه‌كی ملهورو بێفه‌رو تێرۆریست و، هه‌مووكات ئاماده‌ بووه‌و ئێستاشی له‌ گه‌ڵدا بیت بۆ لێدان و له‌ ناوبردنی كوردو، ووه‌ك سه‌دام حوسه‌ێن و عه‌لی كیمیاوی و سه‌رانی ئێرانی ئێسلامی درنده‌یه‌..

به‌رامبه‌ر به‌ داواكانی ئه‌ردۆگان ” سه‌رۆكه‌ شیتۆكه‌كه‌ی ئه‌مریكا دۆناڵد ترامپ بۆ جاری دووه‌م بریاری كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی وڵاته‌كه‌یداو، به‌و كاره‌ش جارێكی تر خیانه‌تی كردو، گڵۆبی سه‌وزی بۆ توركیا هه‌ڵكرد بۆ داگیركردنی ئه‌وخاكه‌ی له‌ ژێر كو‌نترؤڵی هێزه‌كانی سوریای دیموكراته‌ { هه‌سه‌ده‌ } و، ئه‌و كردوه‌ دوژمنكارانه‌ی ئه‌مریكا، به‌ڵگه‌و وانه‌یه‌كه‌ پێویسته‌ به‌هه‌ند وه‌ربگێرێت كه‌ ئه‌مریكا قه‌ت جێی متمانه‌ نه‌بووه‌و نابێت و، له‌ كوێ به‌رژه‌وه‌ندی خوێ هه‌بێت كار بۆ وه‌ده‌ستهێنانی ئه‌كات و پاشان له‌ په‌یمان و رێكه‌وتنه‌كانی پاشگه‌ز ئه‌بێته‌وه‌.

رێكه‌وتنی ئه‌مریكاو توركیا رێگا خۆش ئه‌كات جارێكی تر داعش یان رێكخراوێكی تیرۆریستی تر له‌ داعش درنده‌تر سه‌ر هه‌ڵبدات و، له‌ هه‌مووحاڵه‌تێك كاركردنه‌ له‌ پێناو نه‌مانی كوردو داگیركردنی خاكه‌كه‌ی و ، هه‌نگاوه‌كه‌ی ترامپ تاوانێكی قیزه‌وه‌ن و،كارێكی خیانه‌تكاران و ناپاكییه‌‌ به‌رامبه‌ر به‌ كورد.
نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و یه‌كێتی ئه‌وروپاو فه‌رانساو ئێران و هاوڵاتیانی خودی توركیا داوا له‌ ئه‌ردۆگان ئه‌كه‌ن توركیا هێرش نه‌كاته‌ سه‌ر رۆژئاوای كوردستان ، به‌ڵام ئه‌ردۆگان به‌ پشتبه‌ستن به‌ تیرۆریسته‌كانی داعش و توندره‌وه‌ ئیسلامییه‌كان وئیخوانه‌ موسلمانه‌كان سوره‌ له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی هێرش بكات و، جارێكی تر سوپاكه‌ی بخاته‌ ناو زه‌ڵكاوی شه‌ر له‌ سوریاو، ناوچه‌كه‌ توشی كاره‌ساتی مرۆیی بكات و، وادیاره‌ ئه‌ردۆگان حه‌زی له‌ خوێنرشتنه‌ و ،گوێ بۆ كه‌س شل ناكات و، عه‌فرین و “” چڵه‌ زه‌یتونه‌كه‌ی “” له‌ بیرچووه‌ته‌وه‌.

له‌ عه‌فرین سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی توركیای داگیركه‌ر به‌ چه‌كی قورس و مۆدێرن و هه‌لیكۆپته‌رو فڕۆكه‌ی جه‌نگی شاره‌كه‌ی بۆردومان كردو، شه‌رڤانانی ئازاو قاره‌مان و خه‌ڵكی كۆڵنه‌ده‌ر ( 58 ) رۆژ به‌رامبه‌ر به‌ دوویه‌مین سوپای هه‌ره‌گه‌وره‌ی ناتۆ، به‌ سه‌رماوسۆڵه‌ی زستانه‌نه‌وه‌ به‌رگری مه‌ردانه‌یان كردو، زه‌ره‌روزیانێكی گه‌وره‌یان له‌ سوپای توركیای داگیركه‌ردا.

له هه‌رێمی كوردستان پێشمه‌رگه‌ ئازاكان پاڵه‌وانانه‌ به‌رنگاری ده‌وڵتی ئێسلامی (داعش) بوونه‌وه‌و ، له‌ رۆژئاوای كوردستانیش شه‌رفانانی ئازاو دلێر توانیان هێزی داعش و، هه‌موو گروپه‌ تیرۆریستییه‌كان تێكوپێك بشكێنن و، گشت ناوچه‌كانی ژێر ده‌ستیان كو‌نترۆڵ بكه‌ن و، بۆ گه‌یشتن به‌و ئامانجه‌و، تۆماركردنی سه‌ربه‌رزی و سه‌روه‌ری بۆ نه‌ته‌وه‌ی كورد قوربانییه‌كی زۆریانداوه‌.
به‌ فه‌رمانی ئه‌ردۆگانی دێزو تیرۆریست سوپای توركیا په‌ره‌ به‌ ئۆپراسێونه‌كانی بۆ سه‌ر خاكی كوردستان { هه‌رێم و رۆژئاوا} داوه‌و، ئه‌وه‌تا سه‌ره‌رای بنكه‌ سه‌ربازییه‌كانی له‌ هه‌رێمی كوردستان به‌ ئاسانی و ( كارئاسانی) له‌ خواكورك به‌ره‌و سیده‌كان تۆز ئه‌كات و، هه‌روا له‌ رۆژئاوا به‌ داگیركردنی جرابلوس و عه‌فرین و شوێنی تر تێری نه‌خواردووه‌و، هێز ره‌وانه‌ی ناوچه‌ سنوریه‌كانی توركیا له‌ گه‌ڵ سوریا ئه‌كات و، مه‌به‌ستی گڵاویان له‌ دروستكردنی “” ناوچه‌ی ئارام “” روون و ئاشكه‌رایه‌و، له‌ باتی گه‌رانه‌وه‌و نیشته‌جێبوونی هه‌زاران خێزانی خه‌ڵكی سوریا، هه‌زاران خێزانی تری ناوچه‌كان هه‌ڵدێن و، سه‌دان و هه‌زاران هاوڵاتی سڤیل و هه‌ژارو جوتیار ئه‌كوژرێن و ئه‌بنه‌ قوربانی.

له‌ كاتی نووسینی ئه‌م وتاره‌ هێرشی توركیا ده‌ستیپێكردو، هێرشه‌كه‌ له‌ لایه‌ن فه‌رانساو، ئه‌ڵمانیاو، بریتانیا و یه‌كێتی ئه‌وروپا ریسواو ئیدانه‌ كراو، سکرتێرى گشتى پەیمانى ناتۆ داواى لە تورکیا کرد هێرشەکانى بوەستێنێت و ئارامى ناوچەکە نەشێوێنێت و، هاوكات لەسەر داواى هەریەکە لە بەریتانیاو ئەڵمانیاو فەڕەنسا و هۆڵنداو بەلجیکا کۆبوونەوەى ئەنجومەنى ئاسایش بەرێوە دەچێت به‌ڵام ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كورد له‌ سوریا ( ئه‌نكه‌سه‌) له‌باتی ئه‌وه‌ی هانی ئه‌ندامه‌كانی بدات چه‌ك هه‌ڵبگرن و رووبه‌رووی سوپای توركیا ببنه‌وه‌و خاكی كوردستان بپارێزن داوای ئیداره‌ی نوێ ئه‌كات.
له‌ عه‌فرین {58} رۆژ توركیا به‌ سوپایه‌كی گه‌وره‌و، به‌ چه‌كی تازه‌و مۆدێرن و تۆپ و فرۆكه‌ی جه‌نگی و، ئێستا توركیا به‌ هه‌مان كه‌ره‌سته‌ و چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی هێرش ئه‌كات و، چاوه‌روان ئه‌بین شه‌رڤانان و گه‌نجانی كوردستان چۆن سه‌ر به‌ توركیای داگیركه‌ر شۆر ئه‌كه‌ن.

9/10/2019
.




زیندانی سیاسی و زیره‌كی حكومه‌ت… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هه‌ر له‌ دوای دروستبوونی وڵاتێك به‌ ناوی عێراق و تا ئه‌مرۆ تێهه‌ڵدان و راونان و گرتنی ئازادیخوازان و ئه‌ندامانی حزبه‌كانی ئۆپۆزسیۆن و گرتنی كه‌سوكاریان بووه‌ته‌ پیشه‌ی حكومه‌ته‌ كۆنه‌په‌رست ودیكتاتۆرییه‌كانی ئه‌و وڵاته.‌
له‌ دوای هاتنی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی راونان وگرتن و داپڵۆسین به‌ره‌و هه‌ڵكشان چوو، ده‌رگای زیندانه‌كان واڵا بوون و، رۆژانه‌ به‌ هوێ سیخوری و ده‌زگاكانی هه‌واڵگیری كه‌سانی ئازادیخوازو، ئه‌ندامانی حزبه‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كان ئه‌گیران و له‌و زیندانانه‌ ئه‌مانه‌وه‌و، ژماره‌یه‌كی زۆرش له‌و كه‌سانه‌ له‌ ژێر ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌دان شه‌هید بوون و، ژماره‌یه‌كی دیكه‌ش بێ سه‌رو شوێنن و، . و به‌و كه‌سانه‌ش له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌ی خۆمان ئه‌وترێت‌ زیندانیانی سیاسی.
سه‌رجه‌م گیراوه‌كان خۆیان به‌ زیندانی سیاسی ناساندووه‌و، سوودیان له‌ بارودۆخی نائاسایی وڵات وه‌رگرتووه‌و، له‌وانه‌ش كۆمه‌ڵێك دزو جه‌رده‌و پیاوكوژو به‌رتیل خۆرو فێڵبازو گه‌نده‌ڵ و بێ ئه‌خلاق و، له‌ پاش روخانی رژێمی خوێنرێژی به‌عسییه‌كان توانیویانه‌ به‌ڵگه‌نامه‌ و بروانامه‌ی‌ زێندان له‌ رێی خزم و ناسیاوو به‌رپرسان و ته‌زویره‌وه‌ وه‌ده‌ستبێنن.
به‌ هۆێ رژێمه‌ سه‌ركوتكه‌ره‌كان خه‌ڵكیكی زۆر بوونه‌ته‌ زیندانی سیاسی و تا ئێستا ژماریه‌كیان هیچ سوودیكیان له‌ حكومه‌ت به‌رنه‌كه‌وتووه‌و، تاقمیكی تر هه‌یه‌ هه‌فته‌یه‌ك یان دوو هه‌فته له‌ سه‌ر گه‌نده‌ڵی‌ گیراوه‌و، خوێ كردووه‌ به‌ زیندانی سیاسی و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌ و، بووه‌ته‌ به‌رپرسی زیندانیان و، له‌ پاڵ ئه‌وانه‌ش ژماره‌یه‌كی نیشتماپه‌روه‌رو تیكۆشه‌ر هه‌ن موچه‌ی مانگانه‌كه‌یان به‌ رێكوپێكی وه‌رناگرن یان هێشتا ناویان تۆمارنه‌كراوه‌.
حكومه‌ت زیره‌كانه‌ هه‌ڵسوكه‌وت له‌ گه‌ڵ زیندانیانی سیاسی ئه‌كات و، له‌لایه‌ك موچه‌ی مانگانه‌ی زیندانیان دوا ئه‌خات و له‌ كاتی خوێدا نایدات و، له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ زیندانیانی سیاسی زیاتر له‌ سێ و چوار ساڵه‌ كۆدیان وه‌رگرتووه‌ و، به‌ ناوی قه‌یران و بێ پاره‌یی موچه‌یان پێنادرێت و، به‌ ته‌واوه‌تی پشتگوێ خراون ..
پێویسته‌ حكومه‌ت بیر له‌ خه‌ڵك بكاته‌وه‌ به‌گشتی و، زیندانیانی سیاسی به‌ تایبه‌تی و، به‌لای كه‌مه‌وه و، بۆ دڵنیایی زیندانیان حكومه‌ت دیاری ‌( منحه) ‌ی زیندانیان و دابیكردنی زه‌وی نێشته‌جێبوونیان بداتێ و، ئێجا هه‌وڵبدات كێشه‌ی موچه‌كانیان چاره‌سه‌ر بكات و، ئه‌بێ حكومه‌ت چیتر خه‌ڵك فریو نه‌دات، گوایه‌ پاره‌ نییه‌ و قه‌یران درێژه‌ی هه‌یه‌ و، ئه‌وتا حكومه‌تی عێراق مانگانه‌ پاره‌ ئه‌نێرێت ، به‌ڵام له‌ كوردستان خه‌ڵكی سودمه‌ند هه‌یه‌ له‌ فرۆشتنی راسته‌خۆێ نه‌وت و، هه‌وڵ ئه‌ده‌ن عێراق و هه‌رێمی كوردستان نه‌گه‌نه‌ رێگكه‌وتن بۆ ئه‌وه‌ی دۆلاری زیاتر كۆ بكه‌نه‌وه‌.
كارێكی باشه‌ حكومه‌ت بیر له‌و كه‌سانه‌ بكاته‌وه‌ كه‌ تووشی ئازارو ئه‌شگه‌نجه‌و قوربانیدان و ماڵوێرانی و، رووبه‌رووی بارودۆخێكی سه‌خت و دژوار بوون و، كاتی ئه‌وه‌ش‌ هاتووه‌ هه‌ندێك له‌ مافه‌ ره‌واكانیان وه‌ربگرن و، قه‌ره‌بووی ساڵانی كوێره‌وه‌ری و زیندانی كردنیان بكرێت و، پێویسته‌ زیندانیانی سیاسی له‌ زیندانیانی تر كه‌ له‌ سه‌ر خراپه‌كاری و گه‌نده‌ڵی و دزی و مرۆڤكوشتن گیراون جیابكرێنه‌وه‌ و، .
كێشه‌ی زیندانیانی سیاسی پرسێكی ئه‌خلاقی و كۆمه‌ڵایه‌تی گرنگه‌و، پێویسته‌ حكومه‌ت بایه‌خی پێبدات و، پشت گوێی نه‌خات و، ئه‌م پرسه‌ به‌ دوور بگرن له‌ سیاسه‌ت و حزبایه‌تی و، حزبه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات واز بێنن له‌ دانانی كه‌سانی نه‌شیاو له‌ پۆسته‌ باڵاكانی زیندانیانی سیاسی و، دوور بن له‌ سیاسه‌تی قورغكردن و داشكان به‌ لای ته‌نها حزبێك و كاركردن ته‌نها بوو ئه‌ندام و لایه‌نگیرانیان و، ئه‌بێ حكومه‌ت رؤڵی هه‌بێت بۆ وه‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانی زیندانیانی سیاسی.
به‌ هوێ ته‌مه‌نه‌وه‌ ساڵانه‌ به‌شێك له‌ زیندانیانی سیاسی كۆچ ئه‌كه‌ن و پرسیار ئه‌وه‌یه‌:كه‌ی حكومه‌ت ئه‌و پرسه‌ چاره‌سه‌ر ئه‌كات.

1/10/2019




تا كه‌ی بازرگانی به‌” كه‌ركوك”ەوە ده‌كه‌ن ؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ماوه‌یه‌كه‌ پرسی شاری كه‌ركوك مشتومری زۆری له‌ سه‌ره‌و هه‌ردوو زلهێزه‌كه‌ی كوردستان پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان بازرگانی به‌ شاری كه‌ركوك ئه‌كه‌ن و باش ئه‌زانن حكومه‌ته‌ كۆنه‌په‌رست و دیكتاتۆرییه‌كانی عێراق دژی خواستی هاوڵاتیان بوون و به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك هه‌وڵی ته‌عریبیان داوه‌و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ هه‌زاران ماڵی عه‌ربیان هێنایه‌ شاركه‌.
ئێستا سه‌ر له ‌نوێ (ته‌عریب ) له‌كه‌ركوك ده‌ستی پێكردووه‌و، عه‌ره‌به‌كان به‌ رابه‌رایه‌تی حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی پرۆژه‌یه‌كیان به‌ده‌سته‌وه‌یه‌ به‌ ناو”” عێراقبوونی”” كه‌ركوك و، له‌ پاڵ ئه‌وه‌ش به‌ فیتی توركیاو، به‌ پشتبه‌ستن به‌ وته‌كه‌ی وه‌زیری ده‌ره‌وی توركیا مه‌ولود ئۆغلو كه‌ بێشه‌رمانه‌ ڕایگه‌یاند، “” كه‌ركوك شارێكی توركمانییه “” ، توركمانه‌كان هه‌وڵی ئه‌وه‌ ئه‌ده‌ن كه‌ركوك بكرێت به‌ شارێكی توركنشین و، به‌ ئاشكه‌را ئایدن مه‌عروف په‌رله‌مانتاری “” به‌ره‌ی توركمانی “” و ئه‌رشه‌د ساڵحی “”سه‌رۆكی به‌ره‌ی توركمانی” ئه‌ڵێێن : به‌ مه‌سعود بارزانیمان وتووه‌: باشتروایه‌ هەڵبژاردنی پارێزگاری كەركوك راستەوخۆ لەلایەن خەڵكی كەركوكەوە بێت و، ئەگەر پارتی و بەشێك لەعەرەبی كەركوك پشتگیری ئەو پێشنیارە بكەن (یەكێتی) ناتوانێت دژی بوەستێتەوەو بەمەش زۆرینەیەك بەرانبەر یەكێتی پێك ئه‌هێنرێت، كە ئه‌توانێت پارێزگاری كەركوك لە بەرژەوەندی خۆی یەكلابكاتەوە.
روون و ئاشكه‌رایه‌ تورك و عه‌ره‌ب ئه‌یانه‌وێت پارتی و یه‌كێتی بده‌ن به‌گژ یه‌كترداو، ببنه‌ خاوه‌نی كه‌ركوك و، سوورش ئه‌زانن نێوان هه‌ردوو حزب زۆر ئاڵۆزه‌و، هه‌ریه‌ك به‌ پێی بیرو بۆچوون و ئه‌جینده‌ی خوێ ره‌فتار ئه‌كات ، له‌ لایه‌ك یه‌كێتی ئه‌ڵێێت پارێزگاری كەركوك لەسەر رێككەوتنی پارتی‌و یەكێتی یەكلائه‌كرێته‌وه‌و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ پارتی ره‌تیشیكردوه‌ته‌وه‌ كه‌ پارتی و یه‌كێتی رێککەوتنیان هەبێت لەسەر هەوڵدان بۆ دانانی‌ پارێزگارێک بۆ کەرکوک.
به‌رپرسانی كوردستان له‌ پاش خیانه‌ته‌كه‌ی 16 ی ئوكتۆبه‌ری ساڵی 2017 و، له‌ پاش ‌ هه‌ڵاتنی پارێزگار نجم الدین كه‌ریم تا ئێستا پارتی و یه‌كێتی شه‌ریان له‌ سه‌ر ئه‌وه‌یه‌، ‌ كێ ئه‌بێته‌ پارێزگارو، هه‌ردوولا له‌ ناو خۆیاندا ته‌با نین و، له‌م زۆرانبازیه پاشقول له‌ یه‌كتر ئه‌گرن و، دیاره‌ ده‌ستی ده‌ره‌كی رۆڵی سه‌ره‌كی هه‌یه‌و، دابه‌شكراون به‌ سه‌ر دوو به‌ره‌: ئێران و توركیا.
رؤڵی توركیا زاڵه‌ به ‌سه‌ر كوردستانه‌وه‌ چونكه‌ خاوه‌نی زیاتر له‌ 19 پیگه‌ی سه‌ربازییه‌ له‌ سه‌ر خاكی باشوری كوردستان و، هه‌ر پیگه‌یه‌كی توركیا خاوه‌نی باشترین و مۆدیرنترین كه‌ره‌سته‌ی جه‌نگییه‌ وه‌ك تۆپ و هلێكۆپته‌رو و هه‌موو جۆره‌ چه‌كی قورس و سوك و، ئابووری توركیا به‌ هوێ بردنی نه‌وتی كوردستانه‌وه‌ بوژاوه‌ته‌وه‌و، هه‌موو كاری ئاسانی بۆ هێزه‌كانی ئه‌كرێت به‌ مه‌به‌ستی داگیركردنی خاكی كوردستان و، بۆ مێژوو له‌ ساڵانی پێشوو سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی نه‌یتوانی خواكورك بگرێت و، له‌مرۆدا به‌ جاده‌ی قیرتاو هێزی ده‌وڵه‌تی تورك له‌ لایه‌ن حزبێكی كوردستانییه‌وه‌ ئه‌هێنرێت و خاكی كوردستان داگیر ئه‌كات.
توركیا داوای لەسەرۆكی پارتی كردوه‌ پرۆژەیەك بدات بەلایەنەكانی كەركوك‌و، پارتی لەو كارەدا هەماهەنگی بكات بۆ ئەوەی بتوانرێت دۆخێكی نوێ لەكەركوك بێته‌كایه‌وه‌‌و، پارێزگاری كه‌ركوك بۆ ( یه‌كێتی) نه‌بێت، به‌ڵكو بدرێت به‌ عەرەبێكی سووننه‌و، بۆ ئه‌و بۆسته‌ ئاماژه‌ ئه‌ده‌ن به‌ناوی “” خه‌میس خه‌نجه‌ر “” عه‌ره‌بێكی ده‌ستبرو دزو كۆنه‌ به‌عسییه‌.
خه‌ڵكی كه‌ركوك گله‌یی زۆریان هه‌یه‌و، داوا له‌ هه‌ردوو حزب ئه‌كه‌ن پارێزگارێك بۆ شاره‌كه‌یان دابنێێن و، كۆتایی به‌ گه‌مه‌كه‌یان بهێنن و، چیتر بازركانی نه‌كه‌ن و، رێز بۆ هاوڵاتیان دابنێن بۆ ئه‌وه‌ی نه‌بنه نه‌بنه‌ جێگه‌ی گاڵته‌جاری و شه‌رمه‌زاری .
‌ 26/9/2019




له‌ ریفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیی بۆ داگیركردنی كوردستان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

                                                  

گه‌لی كوردستان  دووجار پرۆسه‌ی ریفراندۆمی وه‌ك مافێكی سه‌ره‌تایی
به‌رێوه‌بردووه‌ و ئه‌نجامه‌كانی جێی خۆشی و شادی بوون و، له‌ پاش ئه‌و پرۆسه‌یه‌
زوربه‌ی هاوڵاتیان دڵخۆش بوون بەوەی سەرکردایەتی ھەرێمی کوردستان موژدەیەکی
گرنگ و خۆش به گه‌لی كوردستان  ئەبەخشێ و
هه‌ر هه‌مووچاویان بریبووە  دەمی بەرپرسە
گەورەکانی کوردستان و بە ئاوات بوون بێنەگۆ و موژدەکە  كه‌ سه‌ربه‌خۆییه  ‌جاڕ بده‌ن.

بیرۆكه‌ی سه‌ربه‌خۆێی  له‌
ساڵی  2012  له‌ لای به‌رپرسانی كوردستان  به‌ گه‌رمی تاوتۆێ ئه‌كراو، به‌ نیاز بوون له‌
نه‌ورۆزی هه‌مان ساڵدا سه‌ربه‌خؤیی كه‌ ئاواتی 
گه‌لی كوردستان و سه‌رجه‌م نه‌ته‌وه‌ی كورده‌ رابگه‌یێنن و،   وەلێ
بەڵێنی بەرپرسە گەورەکانی کوردستان تەنھا سۆزو قسەی مفت بوون  و، ئاواته‌كه‌ نه‌هاته‌دی و، به‌رپرسان به‌ كوردی
 په‌تی توشی دڵه‌راوكێ و ترس بوون و،
دیسانه‌وه‌ هێڵه‌ سووره‌كانیان كاڵ بوونه‌وه‌ و،  داخوازییە رەواکانی گەلی کوردستان جارێکی تریش
پشتگوێ  خران.

جێی نێگه‌رانییه‌ ئه‌وانه‌ی به‌ گه‌رمی باسی
ریفراندۆم و سه‌ربه‌خۆێ كوردستانیان  كرد،
له‌مرۆدا ئه‌و باسیان له‌ بیرچووه‌ته‌وه‌ و، ده‌ستیانكردووه‌  به گه‌مه‌یه‌كی گڵاوودێزو، له‌ باتی سه‌ربه‌خۆێی
كوردستان گڵۆبی سه‌وزیان بۆ توركیا هه‌ڵكردووه‌ به‌ ئاسانی كوردستان داگیر بكات و،
ئه‌وه‌تا  ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان  سه‌رۆك كۆماری توركیا  له‌ پاش داگیركردنی خواكورك  به خۆشحاڵی و به‌ ناوی خواو بیسمللا ئه‌ڵێت :  سوپای
تورکیا ئۆپه‌راسیۆنی ( چنگ ٢) ی له‌ هه‌رێمی كوردستان دژی  پارتی كرێكارانی كوردستان( په‌كه‌كه‌) ده‌ستپێكردووه.

پێشتر داواكراو وترا :باشتر وایە بەرپرسانی ھەرێمی کوردستان پێش
راگەیاندنی  ریفراندۆم  داوا لە حکومەتی تورکیا بکەن  بنکە سەربازییەکانی  و، ھێزە چەکدارەکانی لە ناو خاکی ھەرێمی
کوردستاندا هه‌ڵگرێت و بەرەو تورکیا بیانباتەوە، چونکە مانەوەی ئەو بنکانە
مەترسیدارەو ئامادەکاریە بۆ شەرێکی گڵاوو دژوار لە دژی گەلی کوردستان و، له‌
ئێستادا توركیا به‌ ئاسانی جاده‌و رێگاوبان به‌ره‌و قوڵایی خاكی كوردستان قیرتاو
ئه‌كات و، خوێ بۆ شه‌ره‌ گڵاوه‌كه‌ ئاماده‌ 
ئه‌كات.

له‌ پاش رووداوه‌كه‌ی هه‌ولێرو كوژرانی  كابرایه‌كی تورك ئه‌ڵێن : سیخور بووه‌ و،
ئاسایش  رۆژ له‌ دوای رۆژ هاوڵاتییه‌ك ئه‌گرێت
و، ئه‌یخاته‌ سه‌ر ژماره‌ی 
هاوڵاتیانی  زیندانی كراو، بۆ ئه‌وه‌ی
ژماره‌كه‌ زۆرتر بێت.

بۆ كوشتنی سیخورێك وله‌ به‌ر خاتری توركیای داگیركه‌ر ئاسایش
چالاكانه‌ كار ئه‌كات و، لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌: كوا بكوژانی سورانی مامه‌ حه‌مه‌،  بكوژانی سه‌رده‌شت عوسمان، بكوژانی كاوه‌ گه‌رمیانی،
بكوژانی وداد حوسه‌ێن و عه‌بدولسه‌تار شه‌ریف و، ئه‌وانی تر كه‌ تا هنوكه‌ بێ سه‌روشوێنن؟.
ئه‌ی بۆ ئاسایش ئه‌و بكوژانه‌ ناگرێت؟ دیاره‌ خوێنی سیخورێك له‌ خوێنی شه‌هیدانی
قه‌ڵه‌م و، خوێنی هاوڵاتیانی كوردستان گرانتره‌.

‌.كوشتنی سیخوره‌ توركه‌كه‌ له‌م كاته‌دا  سیناریۆیه‌كی توكمه‌یه‌ و، خه‌ڵك توركیا
تاوانبار ئه‌كات و، به‌ پاساوی ئه‌و كوشتنه‌ له‌ لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی كوردستان كار
ئاسانی زیاتر بۆ توركیا ئه‌كرێت.

له‌ 26/4/2012  له‌
نووسینیكدا به‌ ناونیشانی  { کوردستان لە چنگی عروبەوە بۆ گەرووی ئەتاتورک}  نووسیومه‌ : بەڵێ، بەڵێ، بەڵێ بۆ سەربەخۆیی
کوردستان. نەء، نەخێر، نا
بۆ کوردستانی سەر بە تورکیا، به‌ڵام جێیداخه‌ 
ئێستاكه‌ توركیا سه‌ربه‌ستانه‌ وبێباك خاكی زیاتر ئه‌خاته‌ ژێر
ركێفی خوێ و، هیچ كه‌س له‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی كوردستان نقه‌یان  لیوه‌ نایه‌ت  و هه‌ر هه‌موو بێده‌نگن.

توركیا  ( 50) ساڵ نه‌وتی
كوردستان ببات و، كه‌س چاوی به‌ دینارێك نه‌كه‌وێت، دیاره‌ ئه‌و خاوه‌ن ماڵه‌ و،
بكوژو به‌بره‌ و، بۆیه‌ ھەرلە ئێستاوە و، له‌ پێناو پیرۆزی خاكی كوردستان ، ئەبێ گەڵی کوردستان
خۆی ئامادە بکات بۆ شەر لە گەڵ ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردوگانی كه‌لله‌پوچ و رژێمی
توركیای ره‌گه‌زپه‌رست.

29/7/2019




با تێبكۆشین له‌ پێناو ده‌ركردنی توركیای داگیركه‌ر … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

چه‌ندان ساڵه هێزه‌كانی ده‌وڵه‌تی توركیا خاكی باشوری كوردستانیان داگیركردووه‌و به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاون و رۆژانه‌ له‌ رێی تۆپی جۆراوجۆرو هه‌لێكۆپته‌رو فرۆكه‌ی جه‌نگییه‌وه‌ به‌خه‌ستی ناوچه‌كانی كوردستان تۆپباران ئه‌كه‌ن و ئه‌وه‌ش ئه‌بێته‌ هوێ ئاواره‌كردنی خه‌ڵكی سڤیلی بێده‌سه‌ڵات و سوتاندنی ماڵ و سامان و ئاژه‌ڵ و پوش و پاوان و دارستانه‌كانیان و تا ئێستا ژماره‌یه‌كی زۆریش له‌ هاوڵاتیان شه‌هید كراون.
نه‌ هه‌ر له‌ باشور به‌ڵكو له‌ باكوری كوردستان ده‌وڵه‌تی توركیای ره‌گه‌زپه‌رست به‌ فه‌رمانی سه‌رۆكه‌كه‌ی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان ناوچه‌ كوردنشینه‌كانی وێران كردو، هاوڵاتیانی به‌گشتی و سیاسی و ئه‌ندامه‌ كورده‌كانی په‌رله‌مان به‌تایبه‌تی ده‌ستگیر كردو، تا هه‌نوكه‌ له‌ زینداندان و، كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤ و، یه‌كێتی ئه‌وروپاو، نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و، حكومه‌تی عێراق نقه‌یان لیوه‌ نایه‌ت و، هه‌موویان بێده‌نگن.

رژێمی توركیای ره‌گه‌زپه‌رست له‌ ساڵی 2015 وه‌ تا ئێستا به‌ فه‌رمانی سوڵتانه‌ ئیسلامییه‌كه‌ی عوسمانلییه‌كان ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سوپای توركیا ئوپراسیۆن له‌ دووای ئۆپراسیۆن دژ به‌ كوردو كوردستانیانی باكورو باشورو رۆژئاوا به‌رێوه‌ ئه‌بات و، تاوانی جینوسایدو قه‌لاچۆكردن ئه‌نجام ئه‌دات و، شارو گوندو ماڵی هاوڵاتیان وێران و خاپور ئه‌كه‌ن و، له ‌لایه‌ن جه‌نده‌رمه‌و سه‌ربازانی تورك ماڵ و موڵك وسامانیان به‌ تاڵان بران و، ئه‌و كوردانه‌ی ‌ له‌ده‌ستی سوپا رزگاریان بووه‌ ‌ بوونه‌ته‌ كۆچبه‌رو، ژیانێكی تاڵ به‌سه‌ر ئه‌به‌ن.

تورکیای ره‌گه‌زپه‌رست بەھۆی داگیرکردنی چەندین ناوچەی باشووری کوردستان بووەتە خاوەن ماڵ و دەسەڵات و سەربەستانە ھاتووچۆ ئەکات و، سیخورەکانی لەناو خاکی کوردستان بڵاوکردووەتەوەو، ته‌نانه‌ت ژماره‌ی ئەندامانی میتی تورکی لە کەرکوک زۆر زیادی کردووه‌و، توركیا په‌یتا په‌یتا و به‌ ئاشكه‌را ئه‌فسه‌رو سیخور ره‌وانه‌ ئه‌كات بۆ پاراستنی توركمانه‌كان و. له ‌سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌دا (ته‌موز) به‌ هوێ هه‌واڵگیری سیخۆره‌كانی میت شۆرشگێرێكی سه‌ركرده‌ی { پارتی كرێكارانی كوردستان ـ دیار غه‌ریب} و دوو گریلای هاورێی شه‌هید بوون و، دیاره‌ پەیوەندی تورکیاو ھەرێمی کوردستان لە خزمەتی تاقمی ئەردۆگانی ئیخوان ئه‌لموسلمینی سه‌رلێشیواوو، حزبه‌كه‌ی ئاگپارتییه‌و، به‌ پێی به‌رپرسانی توركیاو كوردستان پەیوەندیی تورکیا لەگەڵ ھەرێمی کوردستان، پەیوەندی غازو نەوت و دۆلاره‌و، به‌ختی توركیا له‌ هه‌ڵكشانه‌ ، چونكه‌ نه‌وت به‌ مفت هه‌رزان وه‌رئه‌گرێ.

سه‌ره‌رای شاڵاو هێرشی سوپا و جه‌ندرمه‌ بۆ شارو دێهاتی باكوری كوردستان و، تا ئێستا توركیا له‌ شه‌رێكی ناوخۆیی سه‌خت و دوژواردایه‌و، به‌ ئاگرو ئاسن ره‌فتار له‌ گه‌ڵ ماف و داواكارییه‌ ره‌واكانی كورد ئه‌كات و، ده‌ستی له‌ راونان و گرتن و زیندانیكردن و كوشتنی رۆڵه‌كانی كورد هه‌ڵنه‌گرتووه.
رەجەب تەیب ئەردوگان خاوەنی ھێزی چەکدارییە کە پەیرەوی سیاسەتی پاکتاوکردنی کورد ئەکات و، نایشارێته‌وه‌و راشكاوانه‌ ئەڵێت: پێخۆشحاڵم بەو ھاوکارییە ئابورییە گەورەیە لە نێوان تورکیاو (ئیدارەی کوردی) هه‌یه‌و،‌ ( ئه‌ردۆگان و تاقمه‌كه‌ی و هه‌موو دوژمنانی كورد قەت ناڵێن ھەرێمی کوردستان) و، ئه‌ڵێن ئیداره‌ی كوردی یان شمال العراق.

توركیا له‌ سه‌ر خاكی باشوری كوردستان خاوه‌نی ژماره‌یه‌كی گه‌وره‌یه‌ ( بێ سنووره) له‌ بنكه‌و پێگه‌ی سه‌ربازی و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌و، خواكوركی داگیركردو، به‌ شۆفل و گریده‌رو كه‌ره‌سته‌ی رێگاوبان شه‌وو رۆژ خه‌ریكی داربرین و شێواندنی زه‌ویی و زاری هاوڵاتیانن و، به‌رده‌وامن له‌ لێدانی رێگای نوێ وقیرتاوكردنی به‌ره‌و قوڵایی له‌ ناو خاكی باشوری كوردستان.
ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان ئه‌یه‌وێت خه‌لافه‌تی( ده‌وڵه‌تی عوسمانی) زیندوو بكاته‌وه‌و، توركیا وه‌ك وڵاتێكی داگیركه‌ر هه‌لی بۆ ره‌خساوه‌ درێژه‌ به داگیركردنی خاكی وڵاتان بدات و، له‌ رابووردوودا قوبرسی داگیركردو، وبارگرژی له‌ گه‌ڵ یوناندا دروستكردو، به‌ هوێ دروستبوونی شه‌ر له‌ سوریا، توركیا به‌ یارمه‌تی تیرۆریست و چه‌ته‌كانی به‌ناو ئیسلام و شام و سوڵتان توانی به‌شێك له‌ خاكی سوریاو رۆژئاوای كوردستان وه‌ك جرابلوس و ئه‌لباب و عه‌فرین و به‌شێك له‌ مه‌نبج داگیر بكات و، له‌ ئێستاشدا بێ له‌ مۆڵگه‌و بنكه‌ سه‌ربازییه‌كانی له‌ ناو خاكی كوردستان له‌ خواكورك و سیده‌كان خاكی كوردستان داگیر ئه‌كات و، به‌ره‌و قوڵایی ناوچه‌كانی كوردستان پێشره‌وێ ئه‌كات.

جێی شه‌رمه‌زارییه‌ به‌رپرسانی كوردستان هه‌ر له‌ سه‌رۆك هه‌رێم و سه‌رۆك حكومه‌ت و ئه‌نجومه‌نی ئاسایش سه‌ردانی توركیا ئه‌كه‌ن و، پێشوازی له‌ به‌رپرسانی توركیاو شاندو هه‌واڵگیرییه‌كانی به‌ گه‌رمی ئه‌كه‌ن و، نه‌خشه‌كانی توركیا به‌ فه‌رمانی ئه‌وان جێبه‌جێ ئه‌كرێن و، مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی توركیا كه‌نترۆڵ كردنی خاكی كوردستانه‌ و، سه‌فین دزه‌یی وته‌بێژی حكومه‌ت له‌ باتی ئه‌وه‌ی توركیاو هێرشه‌كانی ریسواو شه‌رمه‌زار بكات، پاساو ئه‌هێنێته‌وه‌و، رووی توركیا سپی ئه‌كات و ئه‌ڵێت:
‌(( ئه‌و كرده‌وانه‌ی په‌كه‌كه‌ ده‌یكات نه‌ لۆژیك، نه‌ ویژدان قبوڵی ناكات)) و، وادیاره‌ ئه‌وه‌ی توركیا ئه‌یكات جێی قبوڵه‌ و، پێشتر به‌رپرسه‌ باڵاكانی هه‌رێم و حكومه‌ت چه‌ندان جار ئه‌یانوت : ئه‌بێ میوانه‌كان، مه‌به‌ست (PKK ) یه‌ برۆنه‌ ده‌ره‌وه.

پێویسته‌ سه‌رۆكی هه‌رێم و سه‌رۆكی نوێی حكومه‌ت پێشێلكارییه‌كانی توركیا له‌ ناو خاكی كوردستان‌ رێسوا بكه‌ن و، بتوانن قه‌ره‌بوی ماڵ وێرانی هاوڵاتیان و شه‌هیده‌كان بكه‌ن و، داوا لە حکومەتی تورکیا بکەن بنکە سەربازییەکانی و، ھێزە چەکدارەکانی لە ناو خاکی ھەرێمی کوردستاندا ھەڵبگرێت و بەرەو تورکیا بیانباتەوە، چونکە مانەوەی ئەو بنکانە مەترسیدارەو ئامادەکاریە بۆ شەرێکی گڵاوو دژوار لە دژی گەلی کوردستان و، ھەرلە ئێستاوە ئەبێ گەڵی کوردستان خۆی ئامادە بکات بۆ شەرێکی مان و نەمان لە گەڵ رژێمێکی خوێنرێژو ره‌گه‌زپه‌رست.

10/7/2019




كرێكارو راوێژكار دوو نموونه‌ له‌ كۆمه‌ڵگای بێ یاسا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

كۆمه‌ڵگایه‌ك ئه‌گه‌ر یاساو ده‌ستوری نه‌بوو ئه‌بێته‌ هۆێ پاشاگه‌ردانی و هه‌ر تاكێك به‌ تایبه‌ت به‌رپرسان به‌ گوێره‌ی توانا بۆ خۆیان و كه‌سه‌كارو خێزانه‌كانیان كار ئه‌كه‌ن و هه‌وڵئه‌ده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی زیاتریان ده‌ستبكه‌وێت و زوربه‌یان له‌ ‌ به‌رامبه‌ر پاره‌و ده‌ستكه‌وت لاواز ئه‌بن و روو له‌ دزی و گه‌نده‌ڵی ئه‌كه‌ن.

مووچه‌ی كرێكارێك به‌براورد له‌ گه‌ڵ مووچه‌ی په‌رله‌مانتارێك یان راوێژكارێك وه‌ك شه‌وو رۆژه ، كرێكارێك به‌ درێژایی ته‌مه‌نی رۆژانه‌ هه‌شت كاتژمێر كار ئه‌كات بۆ ئه‌وه‌ی بژێوی خؤی خێزانه‌كه‌ی په‌یدا بكات و، بۆ نموونه‌ له‌ پاش 35 ساڵ خزمه‌ت به‌ (400) هه‌زار دینار خانه‌نشین ئه‌كرێت به‌ڵام په‌رله‌مانتارێك یان راوێژكارێك له‌ پاش ماوه‌یه‌كی كورتدا به‌ شه‌ش تا هه‌شت ملیۆن دینار خانه‌نشین ئه‌كرێت و، هه‌ندێكیان به‌باشی ناچن به‌ سوراخی كاره‌كه‌یان‌.

با وازله‌ په‌رله‌مانتار بێنین چونكه‌ ئه‌و نوێنه‌ری خه‌ڵكه‌و، بۆ كیرفان كار ئه‌كات و، هه‌ندێكیان بێشه‌رمانه‌ به‌ فه‌تواو مه‌توا ئه‌و پاره‌یه‌ ( حه‌ڵال) ئه‌كه‌ن و، په‌رله‌مانتاری وا هه‌یه‌ له‌ ژیانیدا رۆژێك كارینه‌كردووه‌ و، هه‌ندێكیان ده‌م هه‌راش بوون و ئه‌یانوت: ئێمه‌ دژی گه‌نده‌ڵی و دزین و، كار بۆ خۆشی وپێشخستنی گۆمه‌ڵگا ئه‌كه‌ێن ، به‌ڵام كاتێك ده‌میان چه‌ور بوو، پاره‌یان بینی كركه‌وتن ونقه‌یان نایه‌ت.

باز بازین و ته‌راتێن له‌ناو حزبه‌كانی كوردستان درێژه‌ی هه‌یه‌و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ پاره‌و دۆلار رؤڵی گه‌وره‌ ئه‌بینێ و، حزبه‌ گه‌وره‌كان ده‌ستی باڵایان هه‌یه‌ له‌ دامه‌زراندنی یاخیبووی حزبه‌كانی ترو، به‌ باشترین شێوه‌ دایانئه‌مه‌زرێنن و، ئه‌گه‌ر زانا بێت یان نه‌فام، بروانامه‌ی هه‌بێت یانه‌بێت به‌ راوێژكار ده‌ستبه‌كار ئه‌بێت و، له‌ پاش چه‌ند مانگێك یان ساڵێك به‌ هه‌شت ملیؤن دینار خانه‌نشین ئه‌كرێت‌.

له‌مرۆدا راوێژگار زۆره‌و، كه‌سانێك له‌ حزبێك بازیانداوه‌ بۆ حزبێكی ترو، كراون به‌ راوێژكارو، كه‌سانی دیكه‌ وازیان له‌ په‌رله‌مان هێناوه‌و بوونه‌ به‌ راوێژكارو، ته‌نها له‌ په‌رله‌مانی كوردستان و، له‌ ماوه‌ی 3 ساڵدا 45 كه‌س به‌ پله‌ی راوێژكار خانه‌نشین كراون.

له‌ كوردستان حزب خاوه‌نی ده‌سه‌ڵاته‌ نه‌وه‌ك حكومه‌ت ، ته‌نانه‌ت گه‌ر حكومه‌ته‌كه‌ هی خودی حزبه‌كه‌ بێت و، ژماره‌ی راوێژكار ئه‌وه‌نده‌ زۆره‌ هه‌مووته‌مه‌نه‌كانی ته‌نیوه‌، راوێژكاری لاوی بێ تواناو، راوێژكاری كه‌سای به‌ ته‌مه‌ن، به‌ڵام هه‌ردووكیان له‌ پاش مانگێك خانه‌نشین كراون به‌ بێ ئه‌وه‌ی خاوه‌نی بروانامه‌ی شایسته‌ بن.
به‌شێك له‌ په‌رله‌مانتارانی په‌رله‌مانی كوردستان ناتوانن دێرێك بنووسن و، هه‌روا، به‌شێك له‌ راوێژكاران بروانامه‌ی شایسته‌یان نییه‌ و، لێره‌داپێویسته‌ ئاماژه‌ بده‌ێن به‌وه‌ی ئه‌گه‌‌ر په‌رله‌مانتارو راوێژكار نه‌خوێنده‌وار بن، چۆنچۆنی ئه‌توانن یاسا دابنێن و په‌سه‌ندی بكه‌ن و، بمانه‌وێت یا نه‌مانه‌وێت یاساكان به‌بێ شك به‌ كه‌موكوری كاریان پێوه‌ئه‌كرێن.

شایانی باسه‌ پاره‌ی په‌رله‌مانتاران و راوێژكاران به‌ری ره‌نجی كرێكارو هه‌موو زه‌حمه‌تكێشانه‌، پاره‌ی گه‌له، پاره‌ی قوتابیانی ده‌رچووی په‌یمانگاو زانكوكانه‌ كه‌ بێكار له‌ ماڵه‌وه‌ دانشتون ، دیاره‌ ئه‌و پاره‌ زۆره‌ی ئه‌درێت به‌ په‌رله‌مانتارو راوێژكاران‌ به‌شی دامه‌زراندنی زوربه‌ی ده‌رچووان ئه‌كات.
له‌ كۆتاییدا په‌رله‌مانتارو راوێژكاران كه‌ (4 یان 8 مانگ یان ساڵێك) خزمه‌تیان هه‌یه‌ به‌ 8 ملیۆن خانه‌نشین ئه‌كرێن و، چۆن ته‌ماشای كرێكاران ئه‌كه‌ن كه‌ به‌ 400 هه‌زار دینار خانه‌نشین ئه‌كرێن؟ و، چی ئه‌توانن به‌ كۆمه‌ڵگا بڵێن ؟.
هاوڵاتیان به‌ پرۆشه‌وه‌ چاوه‌رێی یاساو ده‌ستورن، بۆ ئه‌وه‌ی جیاوازی نێوان توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا چاره‌سه‌ر بكرێت و، چیتر حزب خاوه‌نی هه‌موو شتێن نه‌بێت.

22/6/2019




خواكورك هه‌نگاوێكی تره‌ به‌ره‌و داگیركردنی كوردستان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

دوژمنانی گەلی کوردستان لە پێش ھەموویانەوە رژێمی رەگەزپەرست و شۆڤێنیستی تورکیا رۆژانە سنووری باشووری کوردستان ئەبەزێنن و به‌ تۆپ و فرۆكه‌ی جه‌نگی تۆپ بارانی چیاو دۆڵ و ئاوایی و شارۆچكه‌و هه‌موو ناوچەکانی ئەکەن و، پاشان ئاره‌زوومه‌ندانه و به‌بێ ترس‌ له‌ ناو خاكی كوردستان ته‌راتێن ئه‌كه‌ن.
توركیا له‌ ساڵی 1992 توانی به‌ هاوكاری راسته‌وخۆیی پارتی دیموكراتی كوردستان له‌ سنوری پاریزگای دهۆك وهه‌ولێر چه‌ندان بنكه‌ی سه‌ربازی و باره‌گای سیخوری دابمه‌زرێنێت و، له‌ 19 خاڵی جیاجیای خاكی باشووری كوردستان خۆی قایم وجێگیر بكات و، وا نزیكه‌ی مانگێكه‌ له‌ خواكورك هێرشێكی به‌رفراوانی به‌ پانی 50 كیلۆمه‌تر و، به‌ قولایی 30 كیلۆمه‌تر ئه‌نجامئه‌دات.

توركیا به‌ هۆێ ئه‌و بنكانه‌و، بردنی نه‌وتی كوردستان به‌بێ به‌رامبه‌ر، بووه‌ته‌ خاوه‌ن ماڵ و، بەرپرسەکانی لای خۆمان بە گەرمی پێشوازییان لێئەکەن و، هه‌ستیان ئه‌پارێزن، نه‌وه‌ك زویر ببن، بۆ نموونه‌ له‌ رۆژی سوێندخواردنی نێچیرڤان بارزانی ڤالا فه‌رید سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان برگه‌كانی به‌رنامه‌ی رێ و ره‌سمه‌كه‌ی خوێنده‌وه‌و، له‌ یه‌كێك له‌ برگه‌كان په‌یوه‌ست بوو به‌ سرودی ئه‌ی ره‌قیب به‌ڵام له‌ به‌ر خاتری چاوش ئۆغڵۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا پرگه‌ی : ئه‌ی ره‌قیب لابرا، نه‌وه‌ك په‌رده‌ی گوێی “” قه‌رداش”” بدرێ.

ئه‌وه‌ی زانراوه‌ ده‌وڵه‌تی توركیا له‌كاتی ئه‌نجامدانی ریفراندۆمه‌كه‌ی ساڵی 2017 كه‌ مافێكی سه‌ره‌تایی و ئاسایی و یاسایی گه‌لی كوردستانه‌، هه‌ڵوێستێكی دوژمنانه‌ی به‌رامبه‌ر به‌ هه‌رێمی كوردستان نواند، له‌ داخستنی ده‌روازه‌ سنوریه‌كان و، قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆ له‌ نێوان هه‌رێم و توركیاو، راگرتنی گه‌شته‌ ئاسمانییه‌كان و، به‌و كرده‌وه‌یه‌ش شۆڤینییه‌تی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی ئیخوان ئه‌لموسلمین، له‌ گه‌ڵ شۆڤینییه‌تی حه‌یده‌ر عه‌بادی حزبی ده‌عوه‌ی ئیسلامی دژ به‌ گه‌لی كوردستان یه‌كیان گرته‌وه‌.

له‌م دواییه‌داو، له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆماری عێراق دووجار سه‌ردانی توركیای كردو، له‌ گه‌ڵ ئه‌ردۆگان كۆبووه‌وه‌و، له‌ پاش گفتوگۆكانی رژێمی توركیا به‌ ئۆپراسیۆنێكی چه‌په‌ڵ ناوی (چنگ) ی لێناوه‌ هێرشی كرده‌ سه‌ر خواكورك و، بۆ وه‌بیرهێنانه‌وه‌ له‌ ساڵی 2011 به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك وه‌زێران بوو له‌ كاتی هاتنی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان رایگه‌یاند :

ئه‌وه‌ سه‌ردانێكی مێژووییه‌ ئه‌ردۆگان دێته‌ فڕۆكه‌خانه‌ی هه‌ولێرو له‌وێوه‌ له‌ زۆرێك له‌ بواره‌كانی وه‌ك ( وزه‌و نه‌وت و گازه ) ‌وه‌ چاوپێكه‌وتن ئه‌نجامده‌ده‌ین و خۆشم به‌ خۆشحاڵ ده‌زانم كه‌ من به‌شێكم له‌م قۆناغه، لێره‌دا روون و ئاشكرایه‌ گفتوگۆكان له‌ سه‌ر سه‌روه‌ری وڵات نییه‌، به‌ڵكو له‌ سه‌ر وزه‌و و نه‌وت و گازه‌و، ئه‌وه‌ی جێی ئاماژه‌یه‌ سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و چڵكاوخۆره‌كانی به‌ تۆپ و فرۆكه‌ی جه‌نگی و كه‌ره‌سه‌ی سه‌ربازی مۆدێرن، نه‌یانتوانی بێنه‌ خواكورك به‌ڵام له‌مرۆدا ئه‌ردۆگان و رژێمی توركیا به‌ هۆی ئاسانكاری و پێشوازی گه‌رم له‌ لایه‌ن به‌رپرسانی پارتی، سوپای توركیا سه‌ربه‌ستانه‌ خواكورك داگیر ئه‌كات بۆ ئه‌وه‌ی كوردستان بكه‌وێته‌ ژێر ركێف و ده‌سه‌لاتی دوژمنانی كوردستان.

له‌ پاش تێكۆشانێكی سه‌خت و، قوربانییه‌كی زۆرو، به‌ یارمه‌تی هێزی ده‌ره‌كی كوردستان له‌ چنگی عروبه‌ و به‌عس و رژێمی دیكتاتۆری به‌غدا رزگاری بوو، به‌ڵام له‌ سه‌ره‌تای شه‌رێ خۆبه‌زێنی دوو حزبه‌ زلهێزه‌كه‌ی كوردستان پارتی و یه‌كێتی و، ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌كی، توركیا توانی له‌ ناو خاكی كوردستان چه‌ندان بنكه‌ی سه‌ربازی و باره‌گای سیخوری دابمه‌زرێنێت و، جێپێی خوی قایم بكات و، هه‌موو خه‌یرو به‌ره‌كه‌ت و سامانی كوردستان بۆ گه‌روی كه‌مالیستییه‌كان بروات.

هێرشی توركیا بۆ سه‌ر خواكورك زۆر مه‌ترسیداره‌ چونكه‌ له‌ لایه‌ك حكومه‌تی عێراق و حكومه‌تی كوردستان كر كه‌وتوون و بێده‌نگن و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ توركیا كه‌نترۆڵی ناوچه‌كانی ده‌هۆك و هه‌ولێری كردووه‌و، هه‌وڵ ئه‌دات بنكه‌و موڵگه‌كانی پێكه‌وه‌ ببه‌ستێته‌وه‌و، ئه‌و كات به‌رپرسانی توركیا له‌ كوردستان ئه‌بن به‌ باڵاده‌ست و، له‌ خاوه‌ن ماڵ ئه‌بن به‌ ئاغاو میرو به‌گ.
جێی رێسوایی و شه‌رمه‌زارییه‌ هه‌رێمی كوردستان هیچ وه‌ڵامێكی نییه‌و ، بێده‌نگه‌و، هیچ كوردستانییه‌كی خاوه‌ن شه‌ره‌ف و كه‌رامه‌ت حه‌ز به‌ ملكه‌چی ناكات و، كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ به‌ ده‌نگی دلێرو زوڵاڵ بڵێن: توركیا بۆ ده‌ره‌وه‌.

18/6/2019

تیرۆریستان لە خواكورك




كه‌ركوك وداگیركردنی خاكی كوردستان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

دوێنی 28/5/2019 شانۆگه‌رییه‌كه‌ی په‌رله‌مانی كوردستان كۆتییپێهات و نێچیرڤان بارزانی بوو به‌ سه‌رۆكی هه‌رێم و ئه‌و چوار كاندیده‌كه‌ی تر هیچ ده‌نگیان نه‌هێناو ئه‌وه‌ش جێی پێكه‌نینه‌و سه‌رسورمانه‌و له‌ هه‌مان كاتیشدا جێی نێگه‌رانییه‌ و هه‌ر به‌وه‌ش ئه‌زانرێت كاره‌كه‌ی په‌رله‌مان گاڵته‌جارییه‌كی بێوێنه‌یه‌ و، له‌ مێژووداو له‌ سه‌رانسه‌ری دونیا قه‌ت رووی نه‌داوه‌ له‌ هه‌ڵبژاردنی به‌رله‌مان چوار كاندید خۆیان به‌پاڵێون بۆ سه‌رۆكی هه‌ریم یان سه‌رۆكی وڵات ته‌نها یه‌ك ده‌نگ به‌ده‌ستنهێنن و، لێره‌دا پێویسته‌ په‌رله‌مانتاران به‌بێ ترس ده‌نگ هه‌ڵبرن و، وه‌ڵامی خه‌ڵك بده‌نه‌وه‌..

باسی كه‌ركوك یان راستر شه‌ری كه‌ركوك گه‌رمه‌ و، ره‌فتاره‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان دۆخی شاره‌كه‌ كه‌ خوێ له‌ بنه‌ره‌تدا ئاڵۆزه‌، ئاڵۆزتر ئه‌كه‌ن و، به‌ چاوی بێرێزی سه‌یری یه‌كتر ئه‌كه‌ن و، هیچ نرخێك بۆ گه‌ل و نیشتمان دانانێن و، ئاره‌زوومه‌ندانه‌ قه‌یرانه‌ كه‌ڵه‌كه‌ كراوه‌كان قوڵتر ئه‌كه‌نه‌وه‌..
هه‌ر دوێنی له‌ كاتێكدا په‌رله‌مانی كوردستان خه‌رێكی “” هه‌ڵپژاردن”” بوو، چه‌نده‌رمه‌و سوپای توركیای ره‌گه‌زپه‌رست، به‌ هه‌موو جۆره‌ چه‌كێكی مۆدێرن‌ هێرشێكی به‌رفراوانی بۆ سه‌ر گونده‌كانی كوردستان له‌ خواكورك و برادۆست و ناوچه‌كانی تر ده‌ستپێكردو، له‌ چه‌ندان ناوچه‌ چێگیربوون و، هێرشه‌كه‌ی عوسمانلییه‌كان به‌ پانتایی 50 كیلۆمه‌ترو قوڵایی 35 كیلۆمه‌تره.

ماوه‌ی هه‌شت مانگه‌ پارتی و یه‌كێتی گاڵته‌ به‌ هه‌ستی هاوڵاتیانی كوردستان به‌ گشتی وخه‌ڵكی كه‌ركوك به‌تایبه‌تی ئه‌كه‌ن و، جاروبار قسه‌ی زبرو ناشیرین ئاراسته‌ی یه‌كتر ئه‌كه‌ن و، هاوكات باسی یه‌كریزی و نه‌مانی قه‌یران و ئاینده‌یه‌كی گه‌ش بۆ كوردستان ئه‌كه‌ن و، تا ئێستا ناتوانن پارێزگارێك بۆ كه‌ركوك دیاری بكه‌ن و، له‌م دووایه‌دا گه‌مه‌كه‌یان گرژی و ئاڵۆزی تێكه‌وت و، یه‌كێتی ده‌نگی به‌ نێچیرڤان بارزانی نه‌داو، زه‌نگی مه‌ترسیشی لێداو، یه‌‌كێتییه‌كان ئه‌ڵێن ئه‌گه‌ر پارتی به‌ شێوه‌ی لوتبه‌رزی و بێمنه‌تی ره‌فتار بكات به‌شداری حكومه‌تی كابینه‌ نۆێ مه‌سرور بارزانی ناكه‌ن.

پارتی و یه‌كێتی بۆ دانانی پارێزگارێك بۆ كه‌ركوك رێككه‌وتنامه‌یان واژوو كردو به‌ڵام ئێستا پارتی ره‌تی ئه‌كاته‌وه‌ كه‌ له‌ گه‌ڵ یه‌كێتی رێككه‌وتنیان هه‌بێت و، له‌ سه‌ر زاری ئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تی پارتی ئه‌ڵێن: پارێزگاری كه‌ركوك ئه‌بێت كه‌سایه‌تییه‌كی نیشتمانپه‌روه‌ری كوردی شاری كه‌ركوك بێت ، نه‌ پارتی بێت و نه ‌یه‌كێتی، تا كار بۆ هه‌موو كه‌ركوكیه‌كان بكات نه‌ك لایه‌نێكی سیاسی دیاریكراو، راشیگەیاند، پێشتر لەنێوان بەرپرسانی پارتی‌و یەكێتی گفتوگۆ لەبارەی پۆستی پارێزگاری كەركوك كراوەو بڕیارە گفتوگۆكانیش بۆ رێككەوتنی كۆتایی بەردەوام بێت.

توركیا نیوه‌ی خاكی باشووری كوردستانی داگێر كردوه‌و، به‌ هێرشه‌كه‌ی دوێنی شوێنی تریشی كه‌نترۆڵ كردو، توركیا وه‌ك خاوه‌ن ماڵ ره‌فتار ئه‌كات و، له‌ كوردستان بێ له‌ توركه‌ تورانییه‌كان، كه‌سی تریان هه‌یه‌ به‌تایبه‌ت له‌ ناو به‌رپرسه‌ باڵاكان ‌و، له‌ باتی ئه‌وه‌ی پارتی ویه‌كێتی چاره‌سه‌ری كێشه‌كانیان بكه‌ن و، پارێزگارێك بۆ كه‌ركوك بدۆزنه‌وه‌و یه‌كبگرن داوا بكه‌ن هێزو سوپاو جه‌نده‌رمه‌ی توركیا بچێته‌ ده‌ره‌وه‌و، خاكی كوردستان ئازاد بێت، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ئه‌چن به‌ گژی یه‌كترو، دڵه‌راوكی بۆ خه‌ڵك دروست ئه‌كه‌ن.

دۆخی شاری كه‌ركوك مه‌ترسیداره‌و، عه‌ره‌ب و تورك یه‌كئه‌گرنه‌وه‌ بۆ دژایتیكردنی كوردو، راكان چبوری پارێزگاری كه‌ركوك به‌ وكاله‌ت ئه‌ڵێت كه‌ركوك شارێكی عه‌ره‌بییه‌و، ناهێڵین جوداخوازان بۆ خۆیان دایبرن و، ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وپێش مه‌ولود ئۆغلو وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا سه‌ردانی رێكخراوه‌كانی توركانی كردو، بێشه‌رمانه‌ ڕایگه‌یاند، كه‌ركوك شارێكی توركمانییه‌‌و، به‌رپرسانی كوردستان له‌ پاش كاره‌ساته‌كه‌ی 16 ی ئوكتۆبه‌ری ساڵی 2017 و، له‌ پاش ‌ هه‌ڵاتنی پارێزگار نه‌جمه‌دین كه‌ریم تا ئێستا شه‌ریان له‌ سه‌ر ئه‌وه‌یه‌ كێ ئه‌بێته‌ پارێزگارو، له‌ ناو خۆیاندا ته‌با نین و، پاشقول له‌ یه‌كتر ئه‌گرن و، باری خه‌ڵگیان قورس كردووه‌و رۆژانه‌ رووبه‌رووی حه‌شدی شه‌عبی و سوپای عێراق ئه‌بنه‌وه‌. .

هه‌لی زۆرو زێرین بۆ گه‌لی كوردستان له‌ كه‌ركوك و، سه‌رجه‌م ناوچه‌ دابراوه‌كان ره‌خساو، به‌رپرس و سه‌رانی كورد له‌ به‌ر دزی و گیرفان پركردن و گه‌نده‌ڵی و به‌رژه‌وه‌ندی تابه‌تی نه‌یانتوانی ئه‌و هه‌له‌ زێرینانه‌ بقۆزنه‌وه‌و، خۆیان به‌سته‌وه‌ به‌ ماده‌ی (140) و، ده‌ستوری عێراقی و، ، هیچیان بۆ نه‌كراو له‌مرۆشدا ئیفلیج و دۆش داماون و، له‌ جیاتی ده‌ستكه‌وت ئه‌بێ مێشكوژ هه‌ڵگرن و، مێش قاو بده‌ن.

ئه‌گه‌ر پارتی ویه‌كێتی دوور بكه‌ونه‌وه‌ له‌ به‌رژه‌وندی حزبایه‌تی و پۆست و پله‌و پایه‌و، فشار بخه‌نه‌ سه‌ر حكومه‌تی عێراق بۆ جێبه‌جێكردنی ده‌ستوری عێراق و، داوا بكه‌ن به‌پێی ماده‌ی (140) ی ده‌ستوری ناوبراو، هه‌نگاو بنێن بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌كان، ئه‌توانن كه‌سێكی نیشمانپه‌روه‌ر بۆ پارێزگاری كه‌ركوك ده‌ستنیشان بكه‌ن.

29/5/2019.

.




لوت به‌رزی و بێ مێشكی جه‌نگی سییه‌می جیهانی هه‌ڵئه‌گرسێنی … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ده‌مێكه‌ بارگرژی و په‌شێوی له‌ نێوان ئه‌مریكا و ئێران هه‌یه‌و هه‌ردوولا له‌ رووی راگه‌یاندن به‌ گه‌رمی چوون به‌ گژی یه‌كترداو دریغیان نه‌كردووه‌ له‌ ئاخافتنی بێ بنه‌ماو هه‌ره‌شه‌و گوره‌شه‌ كردن و هه‌ردوو وڵات به‌ لوت به‌رزی و بێ مێشكی ئه‌یانه‌وێت ئاگر له‌ ناوچه‌كه‌ هه‌ڵگرسێنن.
بمانه‌وێ و نه‌مانه‌وێ عێراق و هه‌رێمی كوردستان ئه‌بنه‌ گۆره‌پانی شه‌رو، هه‌ردوو وڵات له ناو خاكی ‌ عێراق و كوردستان خاوه‌نی پێگه‌و پایه‌و ده‌سه‌ڵاتێكی زۆرن له‌ رووی سیاسی و ئابوری و، له‌م رۆژانه‌شدا سه‌ربازو كه‌ره‌سته‌ی جه‌نكی ئه‌گوێزنه‌وه‌و حكومه‌تی عێراق و حكومه‌تی كوردستان به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌مریكاو ئێران هیچیان پێ ناكرێ.
عێراق و كوردستان ئه‌بنه‌ گۆره‌پانی سه‌ره‌كی شه‌ری ئه‌مریكاو ئێران و، پێویسته‌ به‌رپرسان: سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق و سه‌رۆك وه‌زیرانی كوردستان وریاو هوشیارو بێ لایه‌ن بن و، پاڵپشتی هیچ لایه‌ك نه‌كه‌ن و، زۆرانی ئه‌م دوو وڵاته‌ ، زۆرانی ده‌سه‌ڵات و به‌رژه‌وه‌ندییه‌و، له‌ هه‌ڵگیرسانی شه‌ر به‌ بێشك گه‌ڵانی ناوچه‌كه‌ تووشی ماڵوێرانی و له‌ناوچوون ئه‌بن.
ئه‌مریكاو سه‌رۆك دۆناڵد ترامپی سه‌ركێش و، به‌رپرسه‌ باڵاكانی پێنتاگۆن و ئاژانسی هه‌واڵگیری ناوه‌ندی بریاریاندا به‌ ناردنی هێزی سه‌ربازی زیاتر له‌(120) هه‌زار سه‌ربازو، ناردنی كه‌شتی فرۆكه‌ هه‌ڵگری >> ئه‌براهام لینكۆلن <<< و ، ناردنی فرۆكه‌ی ( B52 ) ی ستراتیژی و، كه‌شتییه‌كی گه‌وره‌ ( شارێكی پزشكی مۆدیرن ـ نه‌خۆشخانه‌) به‌ (1000) قه‌ره‌وێڵه‌ و ده‌رمانخانه‌ ـ صیدلی ـ و، هه‌موو كه‌ره‌سته‌ی تری پزشكی.
زۆر كه‌س پێێوایه‌ ناردنی هێزی گه‌وره‌ له‌ لایه‌ن ئه‌مریكاوه‌و، كۆكردنه‌وه‌یان له‌ نزیك سنوره‌كانی ئێران دۆخه‌كه‌ ئاڵۆزتر ئه‌كات و، توندره‌وه‌كانی كۆماری ئێسلامی ئێران زیاتر تووشی ده‌مارگیری و هه‌ڵچوون ئه‌بن و، دووریش نییه‌ ئه‌و كرداره‌ی ئه‌مریكا ببێته‌ هوێ هه‌ڵگیرساندنی ئاگری جه‌نگ و، هاوكات ترامپ ئه‌ڵێت ئاگامان له‌ دۆخه‌كه‌یه‌و، با بزانین ئێرانییه‌كان چۆن ره‌فتار ئه‌كه‌ن و، ئه‌گه‌ر كارێكی خراپ بكه‌ن، ئه‌وكات ئه‌زانن چی به‌ سه‌ریان ئه‌هێنین و، له‌م باره‌یه‌وه‌ به‌رپرسێكی ئه‌مریكا وتی : ئه‌وه‌ی ئێمه‌ كردوومانه‌ ته‌نها بۆ به‌رگرییه‌ له‌ خۆمان و هێزه‌كانمان له‌ ناوچه‌كه‌داو، ئێران وڵاتێكی سه‌ره‌كییه‌ بۆ توندوتیژی و پاراستنی تیرۆریستان و، بۆیه‌ ئه‌مانه‌وێت كاربه‌ده‌ستان و به‌رپرسه‌ سه‌ركوتكه‌ره‌كانی كۆماری ئێسلامی ئێران واز له‌ ره‌فتاری چه‌وت ونه‌شیاو بهێنن و، به‌ قسه‌مان بكه‌ن و، ئه‌وه‌ش له‌ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیانه‌و، له‌ كۆتایی ئاخافتنی به‌رپرسه‌كه‌ی ئه‌مریكا وتی: ئه‌مانه‌وێت رژێمی ئێران بگۆرین.
ئێران پشت به‌مانه‌ ئه‌به‌ستی: ‌ سوپا و به‌تایبه‌ت سوپای پاسداران وبه‌سیج له‌ ئێران و، حوسییه‌كانی یه‌مه‌ن و، حه‌شدی شه‌عبی له‌ عێراق و حزبوللا له‌ لوبنان و، حه‌ماس له‌ فه‌له‌ستین و، ئه‌مانه‌ش ئه‌بنه‌ هوێ گرژی و ئاڵۆزی زیاترو، گۆره‌پانی شه‌ره‌كه‌ فراوانتر ئه‌كات و، ئه‌مریكاش هاوكاری هه‌یه‌و بریتین له‌ : عه‌ره‌بستانی سعودی و ئیماراتی عه‌ره‌بی و ئوردن و، ئیسرایل و، تا ئێستا وڵاتانی ئه‌وروپا به‌ تایبه‌ت وڵاتانی ناتۆو یه‌كێتی ئه‌وروپا بێده‌نگن و هه‌ڵوێستیان دیار نییه‌.
هه‌رچه‌نده‌ ئه‌مریكا خوێ بۆ شه‌ر ئاماده‌ كردووه‌و، هێزێكی گه‌وره‌ی هێناوه‌ كه‌ بریتییه‌ له‌ كه‌شتی فرۆكه‌ هه‌ڵگرو، فرۆكه‌ی ( B 52 ) ی وێرانكه‌رو كه‌شتی نه‌خۆشخانه‌ و كه‌ره‌سته‌ی جه‌نگی تر، سور ئه‌زانی ئێران مه‌یلی لێدانی پێگه‌ی ئه‌مریكای نییه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆو، گه‌ر ئه‌و كاره‌ بكات واته‌ ئه‌یه‌وێت خۆی بكوژێت، به‌ڵام ئێران هه‌وڵ ئه‌دات ئیسرایل بێزار بكات و رایبكێشێت بۆ كاری توندوتیژی دژ به‌ دراوسێكانی و، هه‌روا ئه‌مریكاش نایه‌وێت شه‌ر هه‌ڵگیرسێنێت ، به‌ڵام كه‌ش و هه‌وایه‌كی ترسناك دروست ئه‌كات و، شه‌رێكی ده‌رونی به‌رێوه‌ ئه‌بات بۆ ئه‌وه‌ی رووداوه‌كان له‌ چوارچیوه‌ی كه‌نترۆڵ ده‌ربچێت و، رۆژانی داهاتوو نهێنی زیاتر ده‌رئه‌كه‌وێت و، ده‌مێكه‌ ئه‌مریكا به‌ ته‌مای گۆرینی نه‌خشه‌ی وڵاتانه‌ و ، هه‌روا دابه‌شكردنیان و، چه‌ندین وڵاتی تازه‌ بێنێته‌دی و، به‌ چاوه‌روان بین بزانین به‌شی كورد چی ئه‌بێت !.
ئه‌مریكا به‌ هه‌ڵگیرساندنی شه‌ر تووشی گێچه‌ڵی جۆراوجۆری سه‌خت ئه‌بێته‌وه‌و، ترسی زۆری له‌ روسیاو چین و كۆریای باكور هه‌یه‌ بێنه‌ ناو ئه‌م شه‌ره‌و، به‌و هه‌نگاوه‌ش شه‌ری جێهانی سییه‌م به‌رپا ئه‌بێت و، ده‌یان ملیۆن سه‌ربازو خه‌ڵكی سڤیلی بێتاوان ئه‌كوژرێن.
نه‌فره‌ت له‌ لوتبه‌رزی وبێمێشكی و، نه‌فره‌ت له‌ جه‌نگ و، نه‌فره‌ت له‌ بیروباوه‌ری وشك و دوگماو، نه‌فره‌ت له‌ ئیمپریالیزم.

16/5/2019




تكایه‌ ئه‌و شانۆگه‌رییه‌ راگرن …. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ئه‌مرۆ 8/5/2019 پرۆژە یاسای سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان لە پەرلەمان به‌ زۆرترین ده‌نگ په‌سه‌ند كراو ناوه‌كه‌شی گۆرا بۆ ( دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان ) و هه‌روا ماده‌كانی یه‌ك و دوو سێ و چوارو پێنج به‌ ده‌ستكارییه‌وه‌و به‌ ده‌نگی 88 و 89 ی په‌رله‌مانتاران په‌سه‌ند كران و ماده‌كانی تر : شه‌ش و حه‌وت و هه‌شت به‌بێ ده‌ستكاری و به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌سه‌ند كران.
دیاره‌ سێ حزبه‌كه‌ : پارتی و یه‌كێتی و گۆران له‌ پاش گفتوگۆو هاتوچۆیه‌كی حه‌وت مانگ و، شاند هات و شاند چوو، كۆكن له‌ سه‌ر پێكهێنانی حكومه‌ت و، ئه‌وه‌ی سه‌یره‌و وه‌ك له‌ ده‌نگدانی په‌رله‌مانتارانی په‌رله‌مانی كوردستان ده‌ركه‌وت، ئه‌م سێ حزبه‌ كۆپی پێنج حزبه‌كه‌ی حكومه‌تی بنكه ‌فراوانه‌كه‌ی پێشوون كه‌ له‌ نیوه‌ی رێی و له‌ كۆتاییدا زانیان بارودۆخه‌كه‌ به‌ره‌و نشوستی و هه‌ڵدێر ئه‌روات و قه‌یرانه‌كان ته‌شه‌نه‌ ئه‌كه‌ن و بی مووچه‌یی به‌رۆكی هاووڵاتیانی گرتووه‌، یه‌ك له‌ دووای یه‌ك به‌ خشكه‌یی كشانه‌وه‌و، ته‌نها پارتی و یه‌كێتی مانه‌وه.
له‌ ژماردنی ده‌نگه‌كانی په‌رله‌مانتاران و، په‌سه‌ندكردنی پرۆژه‌ی كاراكردنه‌وه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و، هه‌روا په‌سه‌ندكردنی ماده‌كانی یه‌ك تا هه‌شت به‌ 88 ده‌نگ كۆتایی هات و، ئه‌و 88 ده‌نگه‌ هی پارتی و یه‌كێتی و گۆران و پێكهاته‌كانی تر سه‌ر به‌ پارتین.
په‌رله‌مانی كوردستان ده‌ستپێشخه‌ری رووه‌و دیموكراتییه‌ت ئه‌كات و، هه‌نگاوی جوان ئه‌نێت و، ئه‌ڵێت ده‌رگا واڵایه‌ بۆ خۆپاڵاوتن بۆ سه‌رۆكی هه‌رێم و، شانۆگه‌رییه‌كه‌ لێره‌وه‌ ده‌ستپێئه‌كات و كتوپر ته‌واو ئه‌بێت چونكه‌ له‌ پاش هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی 30 ئه‌یلول / سیپته‌مبه‌ری 2018 پارتی دوور له‌ دیموكراتییه‌ت نێچیرڤان بارزانی بۆ ئه‌و سه‌رۆكایه‌تییه‌ ده‌ستنیشان كردووه‌ و، ئه‌مرۆ كه‌س ئه‌و پۆسته‌ی ناوێت و، سور ئه‌زانێت 88 ده‌نگ یان زیاتر له‌ گه‌ڵ نێچیرڤانه‌.
په‌رله‌مان له‌ باتی داكۆكیكردن له‌ خواست و ئاره‌زووی هاوڵاتیان، هه‌نگاوی سێنگ ده‌رپه‌راندن و موزایده‌ ئه‌نوێنێت و، به‌و جۆره‌ ره‌فتارانه‌ خوڵ ئه‌كه‌نه‌ چاوی خه‌ڵك و، بۆیه‌ پێویسته‌ ئه‌و شانۆگه‌رییه‌ راگرن و، یاری به‌ عه‌قڵی هاوڵاتیان نه‌كه‌ن.
له‌ وڵاتانی پێشكه‌وتوو فرت و فێڵ نییه‌و، هیچ پارتێك { گه‌وره‌ یان بچوك} بێت، بۆێ نییه‌ كاندید فه‌رز بكات و، به‌ پێی ده‌نگه‌كان كه‌سانی لێهاتوو شیاو له‌ ناو په‌رله‌مان بۆ پۆسته‌كان هه‌ڵئه‌بژێرن و، وه‌ك لای خۆمان شاند هات و شاند چوو نییه‌و، پارته‌كان به‌ پێ ده‌ستور هه‌ڵسوكه‌وت ئه‌كه‌ن و، لای خۆمان ده‌ستور نییه‌و ، هه‌ره‌مه‌كی و به‌ تۆبزی خه‌ڵك ( به‌ توانا بێت یان بێ توانا) دائه‌نێن و، گرنك ئه‌وه‌یه‌ سه‌ر به‌ حزب بێت.
له‌ كوردستان ده‌ستور نییه و، ئه‌و بێ ده‌ستورییه‌ له‌ خزمه‌تی سه‌رۆكی هه‌رێم ئه‌بێت و، دیاره‌ نیچیرڤان بارزانی وه‌ك مه‌سعود بارزانی خاوه‌نی ده‌سه‌ڵاتێكی زۆره‌و، په‌رله‌مان بوێ نییه‌ لێپرسینه‌وه‌ی له‌ گه‌ڵدا بكات و، ئه‌م هه‌موو ده‌سه‌ڵاتانه‌ ئه‌بنه‌ هۆێ ئاژاوه‌و په‌شێوی له‌ نێوان سه‌رۆكی هه‌رێم و سه‌رۆكی حكومه‌ت و، شاراوه‌ نییه‌ دوو به‌ره‌كی له‌ نێوان نیچیرڤان و مه‌سرور هه‌یه‌و، به‌ سه‌ر دوو باڵدا دابه‌ش بوون.
سه‌رۆكی هه‌رێم دوو جێگری ئه‌بێت و، كه‌س نازانێت جێگری چین‌؟ و. له‌و حاڵه‌ته‌دا (بۆ نموونه‌) گه‌ر سه‌رۆك بچێته‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم جێگره‌كان ئاره‌زوومه‌ندانه‌ كاروبار رائه‌په‌رێنن.
ساڵانی پێشوو هه‌موو لایه‌ك داوای ئه‌كرد سیستێمه‌كه‌ په‌رله‌مانی بێت به‌ڵام سه‌رۆكی پێشوو ئه‌یزانی ده‌نگی زۆرینه‌ی په‌رله‌مانتاران له‌ گه‌ڵی نابێت، بۆیه‌ به‌وه‌ قایل نه‌بوو، ئێستا ئه‌زانێت ده‌نگی زۆرینه‌ی په‌رله‌مانتاران هی خۆیانه‌ رازین “”سیستێمه‌كه‌ په‌رله‌مانی”” بێت، به‌ڵی ده‌ركه‌وت 88 یان 89 ده‌نگ بۆ راسپارده‌كانی پارتی مسۆگه‌ره‌ !.
با چاوه‌روان بین و، بزانین چی رووئه‌دات!.

8/5/2019.




هاتنه‌كه‌ی مه‌ولود ئۆغلو گوماناوییه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌كاتێكدا فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی رژێمی توركیا بۆردوومانی گونده‌كانی كودستان ئه‌كات و ئاڵای توركمان ئێلی له‌ كه‌ركوك ئه‌شه‌كێته‌وه‌و توركمانه‌كانی به‌ره‌ی توركی عێراق وه‌ك به‌عسییه‌كان به‌ هه‌رێمی كوردستان ئه‌ڵێن هه‌ریمی سه‌رووی عێراق ( اقلیم شمال العراق) مه‌ولود ئۆغلو وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا گه‌یشته‌ هه‌ولێر.
له‌ لایه‌ن به‌رپرسانی كوردستان: مه‌سرور بارزانی راویژكاری ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی كوردستان و راسپارده‌ی پارتی بۆ وه‌رگرتنی سه‌رۆكی حكومه‌ت، نێچرڤان بارزانی سه‌رۆكی حكومه‌ت و، قوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆك وه‌زیران پێشوازییه‌كی‌ گه‌رم له‌ ئۆغلو كراو له‌ هه‌موو لایه‌ك فرشی سووریان بۆ راخست.
هاوكات له‌ گه‌ڵ ئه‌م سه‌ردانه‌ی ئۆغلو بۆ هه‌ولێر، وه‌زیری ناوخوی توركیا سلێمان سۆیڵو رایگه‌یاند قه‌ندیل پارویه‌كی ئاسانه‌ بۆ سوپای وڵاته‌كه‌ی و، لێره‌دا روون و ئاشكرایه‌ و، به‌ بێشك ئۆغلو ئه‌یه‌وێت به‌م هاتنه‌ی چه‌ندین پرس بپێكێت و، قه‌ندیل پرسی سه‌ره‌كییه‌ و، نه‌وت و ، دۆزینه‌وه‌ی بازار بۆ ساغكردنه‌وی كالاكانی و، به‌ تابه‌ت به‌ بۆنه‌ی سزاكانی ئه‌مریكا به‌های لێره‌ی توركی چروكه و، ئه‌وه‌ی جێی نیگه‌رانییه‌ به‌رپرسانی كوردستان ئه‌ڵێن ئیمه‌ له‌ گه‌ڵ ئۆغلو هاوراین.
مه‌ولود ئۆغلو بێشه‌رمانه‌ ڕایگه‌یاند، كه‌ركوك شارێكی توركمانییه‌‌و، به‌رپرسانی كوردستان له‌ پاش خیانه‌ته‌كه‌ی 16 ی ئوكتۆبه‌ری ساڵی 2017 و، له‌ پاش ‌ هه‌ڵاتنی پارێزگار نجم الدین كه‌ریم تا ئێستا شه‌ریان له‌ سه‌ر ئه‌وه‌یه‌ كێ ئه‌بێته‌ پارێزگارو، له‌ ناو خۆیاندا ته‌با نین و، پاشقول له‌ یه‌كتر ئه‌گرن.
توركیا خاوه‌ن زیاتر له‌ 19 پیگه‌ی سه‌ربازییه‌ له‌ سه‌ر خاكی باشوری كوردستان و، هه‌ر پیگه‌یه‌كی توركیا خاوه‌نی باشترین و مۆدیرنترین كه‌ره‌سته‌ی جه‌نگییه‌ وه‌ك تۆپ و هلێكۆپته‌رو و جۆره‌ها تۆپ و، لێره‌دا ئه‌بێ پرسیار بكه‌ێن : ئایا به‌رپرسه‌كانی كوردستان داوایان كردووه‌ توركیا له‌ خاكی باشوری كوردستان بكشێته‌وه‌ و، چیتر وڵاته‌كه‌مان داگیر نه‌كات یان به‌رپرسان له‌به‌رامبه‌ر به‌رپرسانی توركیا ترسنۆكن و، زمانیان لاڵه‌.

بەهۆی بۆردومانی فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی توركیا هاوڵاتییان و گوندنشینانی ناوچەکان ترس و دڵەڕاوکێیان لێ نیشتووه‌و، له‌ رابردوودا ژماره‌یه‌ك هاوڵاتی بوونه‌ته‌ قوربانی و، تا ئێستا حكومه‌تی كوردستان بێده‌نگه‌و، ئه‌و ده‌ستدرێژییه‌ی جه‌نده‌رمه‌كانی ئه‌ردوگان ریسوا ناكات و، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ راگه‌یاندنه‌كانی ده‌سه‌ڵات له‌ خزمه‌تی توركیایه‌.
ئۆغلو سه‌ردانی باره‌گای حزبه‌ توركمانه‌كانی هه‌رێمی كردو، له‌ گه‌ڵ به‌رپرسانی ئه‌و حزبانه‌ كۆ بووه‌و، جێی ئاماژه‌یه توركمانه‌كان دژی خواستی گه‌لی كوردستانن و، له‌ كاتی ئه‌نجامدانی پرۆسه‌ی ریفراندۆم به‌ شێوه‌یه‌كی نه‌خشه‌كێشراو له‌ لایه‌ن توركیاوه‌‌ هه‌ڵسوكه‌وتیان ئه‌كردو، له‌ كاتی گرتنی شاری عفرین له‌ لایه‌ن سوپای توركیاوه‌ ئایدن مه‌عروف په‌رله‌مانتاری توركمان راشكاوانه‌ له‌ ناو په‌رله‌مانی كوردستان پشتگیری له‌ داگیركردنی شاره‌كه‌ كردو، ئه‌وه‌ش ئه‌و په‌ری بێرێزی بوو به‌رامبه‌ر به‌ په‌رله‌مانتارانی په‌رله‌مان.
كۆبوونه‌وه‌ی مه‌سرور بارزانی راویژكاری ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی كوردستان له‌ گه‌ڵ مولود ئۆغلوو شاندی یاوه‌ری بۆ گۆرینه‌وه‌ی راو بۆچوون بووه‌، به‌ تایبه‌ت پرسه‌كانی هه‌واڵگیری و، باشتروایه‌ ئه‌و گفتوگۆ ئاخافتنه‌ بخرێته‌ روو بۆ ئه‌وه‌ی گومان نه‌مێنێت و، نابێت كورد په‌لكێش بكرێت بۆ شه‌ری پارتی كرێكارانی كوردستان PKK و، قه‌ندیل پارویه‌كی ئاسان نییه‌و خه‌یاڵیان خاوه‌و، كورد واته‌نی: نه‌یخۆن تاڵه‌.
توركیا تووشی قه‌یرانی ئابووری بووه‌ته‌وه‌و، ئه‌یه‌وێت زیاتر جێپێی خۆی قایم بكات و، نابێت حكومه‌تی كوردستان رێگا بدات سوپای توركیا سنوری باشوری كوردستان ببه‌زێنێت و، نابێ رێگا بدرێت به‌ جه‌ندرمه‌كانی رژێمی توركیا بۆ خواردنی خوان له‌ گه‌ڵ به‌رپرسانی كوردستان وه‌ك ساڵی پێشوو له‌ مانگی ره‌مه‌زان، به‌ تایبه‌ت وا ره‌مه‌زان نزیك بووه‌ته‌وه‌.

30/4/2019




له‌ ساڵیادی نووسه‌رو رۆشنبیری تیكوشه‌ر دانا جه‌لال … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

دانا جه‌لال ئه‌حمه‌د موفتی له‌ ساڵی 1957 و له‌ ناو خێزانێكی شیوعی ناسراو له‌ خانه‌قین چاوی بۆ ژیان هه‌ڵهێناو پاشان به‌ هۆی ئه‌وه‌ی باوكی فه‌رمانبه‌ر بووه‌ له‌ گه‌ڵ خێزانه‌كه‌یان چوونه‌ته‌ ناحیه‌ی مقدادییه‌ (شاره‌بان) و له‌وی نیشته‌جی بوون و هه‌ر له‌وێ ده‌ستیكردووه‌ به‌ خویندن و خیزانه‌ تیكۆشه‌ره‌كه‌یان وه‌ك هه‌زاران خێزانی شیوعی دووچاری گرتن و تێهه‌ڵدان بووه‌ به‌ تایبه‌ت له‌ پاش ئه‌وه‌ی باوكی چووه‌ رێزی پێشمه‌رگه‌كانی حزبی شیوعی عێراق.
دانا ده‌رچووی كۆلیجی ئیداره‌و ئیقتیسادی زانكوی المستنصریه‌ بوو.
سالێك پێش ئێستا وله‌ 24/4/2018 به‌داخ وبه‌ژاره‌یه‌كی دڵهه‌ژێنه‌وه ‌هه‌واڵی كۆچی نووسه‌رو رۆشنبیری تیكۆشه‌ری كورد دانا جه‌لال ئه‌حمه‌د موفتی گه‌یشت و، سته‌مه‌ به‌ وشه‌و نووسینی چه‌ند دێرێك باسی ئه‌و مروڤه‌ خۆنه‌ویست وساده‌و پاك و ئازاو چالاك وگوێ رایه‌ڵ و خۆشه‌ویسته‌ بكرێت و،
ئه‌و هاورێی رۆژانی سه‌خت و دژوار بوو، هه‌ر ئه‌وان بوون به‌خێزانه‌وه‌ له‌ ریزی پێشه‌وه‌ی خه‌بات و تێكۆشان‌ له‌ پێناو گه‌ل و نیشتمان و كوردایه‌تی و حزبی شیوعی و شیوعییه‌ت خۆیان و ماڵ و سامانیان به‌خت كردو، دانا جه‌لال كوردێك بوو به‌ عه‌ره‌بیئه‌ینووسی و به‌كوردی قسه‌ی ئه‌كرد، ڕاستگۆ بوو له‌گه‌ڵ بیروباوه‌ڕی خۆیدا، كه‌سێك بوو بۆ خۆی نه ئه‌‌ژیا به‌ڵكو بۆ ده‌وروبه‌رو هاوڕێكانی.

به‌ڵێ خێزانه‌ سه‌ر بڵنده‌كه‌یان، باوكی جه‌لال ئه‌حمه‌دموفتی و مامیان قادر ئه‌حمه‌د موفتی بوون به‌ چرا، به‌ مامۆستا بۆ هه‌موو شیوعییه‌كان و دۆستانیان و هاوڵاتیان و، به‌ شانازییه‌وه‌ له‌ فێرگه‌كه‌ی ئه‌وان ده‌یان و سه‌دان كه‌س فێری شیوعییه‌ت و تێكۆشان بوون و، ئه‌وان به‌بێ وچان به‌ گوروتێنێكی گه‌رم و ئازایانه‌و دوور له‌ ماندوو بوون په‌ره‌یان به‌ خه‌بات و تێكۆشاندا له‌ پێناو: نیشتمانێكی ئازادو گه‌لێكی به‌ختیار.
دانا جه‌لال نووسه‌رو رۆشنبیروو چالاكه‌وانی مه‌دنی و سیاستمه‌دار له‌ رێی نووسین و وتاره‌كانی داكۆكی له‌ هه‌ژاران و چینی چه‌وساوه‌ ئه‌كردو، هه‌روا وه‌ك شیوعی و كه‌ساییه‌تییه‌كی چه‌پ به‌رگری له‌ مافه‌ ره‌واكانی گه‌لی كوردستان و نه‌ته‌وه‌ی كورد ئه‌كرد.
به‌ڵێ هاورێ دانا : ئێوه‌ دڵێكی فراوانتان هه‌بوو، كه‌سێكی لێبوردوو بوون و، ، پیاوێكی مه‌ردو به‌ شه‌هامه‌ت ولێهاتوو راستگۆ بوون و، هه‌موو كات دژ به‌ كرده‌وه‌ی ناپاك و سته‌م وه‌ستان و به‌رگریتان له‌ هه‌ژاران وبێ مافه‌كان كردو، له‌ تافی لاوێتیدا له‌ گه‌ڵ دلێری برا گه‌وره‌تان تێكه‌ڵ به‌ كاری سیاسی بوون و، ده‌ستان كرد به‌ جموجوڵ له‌ ناو رێكخستنه‌كانی لاوان و قوتابیانداو، پاشان چوونه‌ ناو حزبی شیوعی عێراق و، سه‌ربه‌رزانه‌ له‌ دژی رژێمی خوێناوی دیكتاتۆر سه‌دام حسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی درێژه‌تان به‌ تێكۆشاندا.

.له‌ رۆژێكی سه‌رماو سۆڵه‌ی زستان به‌فر زه‌وی داپۆشیبوو به‌سه‌ر به‌سته‌ڵه‌كه‌دا خۆم گه‌یانده‌ باره‌گای هه‌رێمی كوردستان – حزبی شیوعی عێراق له‌ دۆڵه‌كه‌ی سه‌روی نۆكان و، كاتێك چوومه‌ ژووره‌وه‌ هاورێیان پێشوازییان لێكردم و، له‌وێ بۆ یه‌كه‌مجار چاوم پێتان كه‌وت و، له‌ درێژه‌ی ئاخافتن وباسكردن بۆم ده‌ركه‌وت ئێوه‌ له‌ خێزانی موفتی تێكۆشه‌رن له‌ خانه‌قین و، هاتوون ببن به‌ پێشمه‌رگه‌ وه‌ك هاورێیان دلێر جه‌لال (دڵشاد) ی برا گه‌وره‌تان و سه‌لام عبدالقادر (ئاشتی) ئامۆزاتان كه‌ له‌ كاتی هێرشكردن بۆ سه‌ر مۆڵگایه‌كی رژێمی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی خوێنرێژ له‌ ده‌وروبه‌ری گاپیڵۆن له‌ دۆڵی جافایه‌تی شه‌هید بوو.
ئێوه‌ مرۆڤێكی دڵسوزو ساده‌و دڵساف و خاوه‌ن توانایه‌كی پۆڵایین و سیفاتێكی جوان و سیماو ره‌واڵه‌تێكی كه‌سایه‌تییه‌كی رێزدارو خۆنه‌ویست بوون، دڵسۆز ونیشتمانپه‌رو ده‌ستپاك و جێی متمانه‌و، خاوه‌ن موراڵێكی بی وێنه‌و تیكۆشه‌رێكی بێ هاوتاو ئازاو قاره‌مان و رۆڵه‌یه‌كی به‌ ئه‌مه‌كی گه‌ل بوون.

ئێوه‌ی نووسه‌رو رۆشنبیرو سیاستمه‌دار نه‌ك هه‌ر دیارو ناسراو بوون، به‌ڵكو له‌باره‌ی بارودۆخی كوردستان و ناوچه‌كه‌ له‌ رووی سیاسییه‌وه‌‌ تێڕامان و خوێندنه‌وه‌ی تایبه‌تیتان هه‌بوو له‌ سه‌ر بارودۆخی عێراق و هه‌رێمی كوردستان و دۆزی كورد به‌ گشتی و، له‌ روژئاوابه‌ تایبه‌تی، له‌ دوای به‌رگری قاره‌مانانه‌ی كۆبانی دژ به‌ چه‌ته‌كانی داعش و، رژێمی توركیای داگیركه‌ر، خۆتان به‌خت كردو په‌ره‌تان به‌ تێكوشاندا و، تواناكانتان چر كرده‌وه‌و، زیاتر په‌یوه‌ست بوون به‌ روج ئاڤاو خه‌مه‌كانتان زۆرتر بوون و، هه‌موو كات بیرتان لای قه‌ندیل و دوژمنانی قه‌ندیل بوو، دڵه‌ گه‌وره‌كه‌تان و بیرو هۆشتان له‌ لای ئه‌فرین بوو.

ئێوه‌ وه‌ك پێشمه‌رگه‌یه‌كی دلێرو چالاك له‌ ئه‌نجامدانی كاروبارو ئه‌ركی رۆژانه‌ مرۆڤێكی جوامیرو هێمن و له‌ سه‌رخۆ بوون، له‌ لایه‌ن دۆست و پێشمه‌رگه‌و سه‌رجه‌م هاورییان و هاوڵاتیان جێی رێزو خۆشه‌ویستی بوون، هه‌موو كات ده‌م به‌ پێكه‌نین و قسه‌ خۆش و دڵپاك و راستگۆو، به‌ درێژایی ته‌مه‌نی ژیانتان مه‌ردو و خاوه‌ن هه‌ڵوێست و، به‌ سه‌ر به‌رزی و چاونه‌ترسانه‌ له‌ به‌ره‌ی پێشكه‌وتووخوازو ئازادیخوازان و گه‌ل بوون.

هاورێ دانا له‌ دوا دیدارمان له‌ یه‌كێك له‌ كافتریاكانی شه‌قامی سالم له‌ سلێمانی باس و گفتوگۆمان له‌ سه‌ر چه‌ندین ته‌وه‌ر كردو، راو بۆچوونمان وه‌ك یه‌ك وابوون، له‌و ته‌وه‌رانه‌ : بارودۆخی كوردستان له‌ هه‌رێمه‌وه‌ بۆ رۆژئاوا، رۆژهه‌ڵات وباكور، حكومه‌تی سه‌قه‌ت، بێ موچه‌یی‌ و گوزه‌رانی خه‌ڵك، بێ ئاویی وبێ كاره‌باو، گه‌نده‌ڵی ودیارده‌ی له‌شفرۆشی و گرتن و كوشتنی چالاكه‌وانان و رۆژنامه‌نووسان و گرانی بازارو نه‌بوونی ده‌رمان ونرخه‌كانی و، هێرشی جه‌ندرمه‌ی توركیاو یارمه‌تیدانی داگیر كه‌ران له‌ لایه‌ن به‌رپرسانی حكومه‌ت و چه‌ند پارتێكی كوردستان و جاشه‌ ئیسلامییه‌كان، له سیداره‌دانی كوردان و، كوشتن برین و رۆڵی چه‌په‌ڵی ئه‌مریكاو، به‌درێژی باسی شیوعییه‌ت و قه‌ندیلمان كرد.
له‌ده‌ستدانی مرۆڤێكی شیوعی وه‌ك دانا جه‌لال ئه‌حمه‌د موفتی خه‌ساره‌تێكی گه‌وره‌یه‌. دانا له‌خێزانێكی شیوعی بوو، چه‌ندین قوربانییان داوه‌، له‌ دوا دیدارم له‌گه‌ڵ كاكه‌ دانا ئه‌وه‌ی دووپات ئه‌كرده‌وه‌ كه‌ ئه‌یوت : من شیوعیم و ئاپۆچیم.

22/4/2019

.




ئایا سه‌رۆكی‌ هه‌رێم پێویسته‌؟… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

شه‌ش مانگه‌ هه‌ڵبژاردن ئه‌نجامدراوه‌و تا ئێستا كابینه‌ی نۆێی حكومه‌ت چاوه‌روانه‌ ده‌ستبه‌كار بێت و رۆژانه‌ سێ حزب: پارتی دیموكراتی كوردستان ، یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و بزوتنه‌وه‌ی گۆران سه‌رقاڵی دانوستان و كۆبوونه‌وه‌ له‌ دوای كۆبوونه‌وه‌ ئه‌به‌ستن و تا ئێستا جگه‌ له‌ چاو قاوه‌خواردنه‌وه‌و پێكه‌نینی به‌رپرسان كه‌ له‌ ته‌له‌فزیۆنه‌كان ئه‌بینرێن، هیچیان نه‌كردووه‌و، رێكنه‌كه‌وتوون و، له‌ هه‌مووی سه‌یرتر به‌ بێ یه‌كێتی و به‌ هه‌وڵ و كۆششی پارتی دیموكراتی كوردستان وه‌ك براوه‌ی یه‌كه‌م و پشتگیری گۆران په‌رله‌مانی كوردستان كه‌وته‌كارو سه‌رۆك په‌رله‌مان وجێگرو سكرتێری بۆ دیاریكرا.
له‌ رابردوودا له‌ نێوان پارتی و یه‌كێتی رێكه‌وتنی ستراتیژی هه‌بوو، ئاره‌زوومه‌ندانه‌ سامانی كوردستانیان دابه‌ش ئه‌كردو راست بێت یان درۆ به‌ ناوی قه‌یران موچه‌ی خه‌ڵكیان بری و، له‌ ئێستادا هه‌وڵ وته‌قالا بۆ بته‌وكردنی پایه‌ی بنه‌ماڵه ئه‌ده‌ن و‌، ئه‌و كات ته‌نها بنه‌ماڵه‌ی بارزانی و تاڵه‌بانی بوو، ئه‌مرۆ خه‌ڵكی تریش له‌ ناو یه‌كێتی هاتوونه‌ته‌ سه‌ر خه‌ت و، داوای پۆست پایه‌ ئه‌كه‌ن.
له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان بۆ په‌رله‌مانی عێراق : پارتی بووه ‌خاوه‌نی ( 25) كورسی و، بۆ په‌رله‌مانی كوردستان ( 45) كورسی و، هه‌موو ئه‌زانین ده‌نگی “” كه‌ماتییه‌كان”” به‌ تایبه‌ت توركمانه‌كان بۆ پارتی مسۆگه‌ره‌و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ و، له‌ به‌ر خاتری توركیا كه‌مالیست پۆستی سكرتێری په‌رله‌مانیان به‌ توركمانه‌كان به‌خشیوه‌و، ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌ كه‌ شه‌وو رۆژ پارتی باسی ئه‌كات وه‌ك براوه‌ی یه‌كه‌م، پارتی تووشی له‌ خۆ بایی و لووت به‌رزی كردووه‌و، ئه‌یه‌وێت به‌ خواست و ئاره‌زوو، له‌ پێناو به‌رژه‌وه‌ندی ( حزبایه‌تی) هه‌موو جومگه‌كانی كۆمه‌ڵگا كه‌نترۆڵ بكات.
خه‌ڵكێكی زۆر دژ به‌وه‌یه‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم كارا بكرێته‌وه‌ چونكه‌ ئه‌بێته‌ هۆی بته‌و كردن و مانه‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌كان و، بازدان به‌ره‌و دیكتاتۆرییه‌تی خێڵ و توێژه‌ دواكه‌وتووكانی كۆمه‌ڵگاو، زیندوكردنه‌وه‌ی تاكه‌ حزبێك كه‌ تا ئێستا نه‌یتوانیوه‌ ئاوات و داخوازی گه‌ڵ بێنێته‌دی، به‌ڵام بمانه‌وێ یان نه‌مانه‌وێ، ئه‌و سه‌رۆكایه‌تییه‌ به‌ هۆێ ده‌نگی پارتی و یاوه‌ره‌كانی كارا ئه‌كرێته‌وه‌و، ده‌ستبه‌كار ئه‌بێت.
سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم له‌ هه‌ڵبژاردنی : مه‌سعود بارزانییه‌وه‌ تا دوو كه‌ره‌ت دۆێژكردنه‌وه‌ی سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ی به‌پێچه‌وانه‌ی یاسا، كێشه‌ی زۆری دروستكردو، گرنگترینیان داخستی په‌رله‌مانی كوردستان و، قاودانی وه‌زیره‌كانی بزوتنه‌وه‌ی گۆران بوو، هه‌روا له‌ بازگه‌ی پردێ رێگرییان له‌ سه‌رۆك په‌رله‌مانی كوردستان كردو، نه‌یانهێشت بچیته‌ هه‌ولێری پایته‌خت و، ئه‌و كرده‌وه‌یه‌ بووه‌ جێی شه‌رمه‌زاری و ریسوایی بۆ ده‌سه‌ڵات و به‌رپرسانی حكومه‌ت و، له‌و رۆژانه‌دا ده‌رگای هه‌ولێر به‌ رووی به‌عسی و موسته‌شار جاش و تاوانباران واڵا بوو.
سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و دیوان و فه‌رمانبه‌ران و پاسه‌وانه‌كانیان بودجه‌یه‌كی گه‌وره‌ی خه‌رج ئه‌كردو، گه‌وره‌ترین كاروباریان پێشوازیكردن بوو له‌ به‌رپرسانی وڵاتانی تر كه‌ به‌ بۆنه‌ی شه‌ری ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش ) وه هاتوچۆی كوردستانیان ئه‌كردو، به‌ڵام له‌ ئاستی پرسێكی گه‌وره‌ وه‌ك كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی زیره‌ڤانی و هه‌ڵاتنی به‌رپرسانی پارتی له‌ شه‌نگال و، كوشتنی هه‌زاران كه‌سی ئێزدی بێ تاوان و، گرتنی هه‌زارانی ترو، بردنی ژماره‌یه‌كی گه‌وره‌ی ترسناك له‌ كچ و ئافره‌تانی ئێزدی و مه‌سیحییه‌كانی ناوچه‌كه‌ و، وه‌ك كوێله‌و كه‌نیز به‌ ده‌ستی چه‌ته‌كانی داعشی داگیركه‌ر هه‌راج ئه‌كران و ئه‌فروشران.
راسته‌ به‌ پێی ده‌نگه‌كانی هه‌ڵبژاردن، پارتی براوه‌ی ‌ یه‌كه‌مه‌ و، ئه‌توانێت یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی بۆ پۆستی سه‌رۆك هه‌رێم ده‌ستنیشان بكات و، داوا له‌ حزبه‌كانی تریش بكات بۆ دانانی نوێنه‌رو، به‌ هه‌ڵپژاردن سه‌رۆك دابنێن، نه‌ به‌ دامه‌زراندن ( تعین) و، ئه‌و هه‌نگاوه‌ش كه‌سایه‌تی سه‌رۆك به‌ هێز ئه‌كات هه‌رچه‌نده‌ ژماره‌یه‌كی زۆر دژی كاراكردنه‌وه‌ی پۆسته‌كه‌ن و، سووریش دیاره‌ نوێنه‌ری پارتی ئه‌و پۆسته‌ ئه‌باته‌وه‌.
له‌ كوتاییدا راستییه‌ك هه‌یه‌و، پیویسته‌ خه‌ڵك ئاگادار بێت و، داوا بكری سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم وحكومه‌ت بخرێنه‌‌ ژێر پرسیارو لێكۆڵینه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ نه‌وت فرۆشتن و نه‌مانی خه‌یرو به‌ێری وڵات و، ئه‌و سامانه‌ زۆره‌ چی لێهات.
له‌ پاش شه‌ش مانگ ئه‌بێ چاره‌سه‌رێك بۆ دامه‌زراندنی حكومه‌ت دابنرێت و زوربه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم بدرێت به‌ حكومه‌ت و په‌رله‌مان وه‌ك چۆن له‌ به‌غدا په‌یره‌و ئه‌كرێت.
29/3/2019

.
.




كه‌ی مافه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی دێرین ئه‌درێت؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌م نووسینه‌دا‌ باسی زه‌وی بۆ پێشمه‌رگه‌ی دێرینه‌و به‌ هوێ بازرگانی و گه‌نده‌ڵییه‌وه‌ پێشمه‌رگه‌ى دێرین كراوه‌ به‌ دوو به‌ش، به‌شێكیان بێبه‌شن و زوییان نییه‌و ئه‌و به‌شه‌كه‌ى تریان شانسى هه‌یه‌ له‌ جیاتى یه‌ك پارچه‌ زه‌وى، دوو پارچه‌ی زه‌ویان پێدراوه‌.
كاتێك رۆڵه‌كانی گه‌ڵ وازیان له‌ خۆشی ژیانی لاوێتی و، كارو بژێوی خێزانه‌كانیان هه‌ڵگرت و، روویانكرده‌ شاخه‌ سه‌ركه‌شه‌كانی كوردستان و، بوونه‌ پێشمه‌رگه‌و چه‌كیان دژ به‌ رژیمه‌ دیكتاتۆرییه‌ خوێنمژه‌كان كرده‌ شان، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك بیری ئه‌وه‌یان نه‌كرد پاشه‌رۆژ به‌ بۆنه‌ی ئه‌م چه‌ك هه‌ڵگرتنه‌ ببنه‌ خاوه‌ن موچه‌و زه‌وی و ته‌لارو باخ و تۆتۆمبێل.
پێشمه‌رگه‌: ناوێكی به‌رزو پێرۆزه‌و، هه‌موو كات له‌پێناو بیرو باوه‌رو نیشتمان و گه‌لدا خۆى به‌خت كردووه‌و، دژ به‌ رژێمه‌ دیكتاتۆرییه‌كان و بیرى شۆڤه‌نیستى و ره‌گه‌زپه‌رستى ده‌سه‌لاته‌ داگیركه‌ره‌كانى نیشتمان جه‌نگاوه‌و، به‌وه‌ش سه‌ربه‌رزى بۆ خاك و گه‌له‌كه‌ى تۆماركردووه‌و، رۆژانه‌ ناوى پێشمه‌رگه‌ ئه‌بیسترێت و، زۆربه‌ى خه‌ڵكى زه‌حمه‌تكێشی كوردستان و ئه‌و كه‌سانه‌ى له‌ پێناو ئازادی و ئاواته‌ پیرۆزه‌كانى گه‌لدا تێكۆشاون باسى پێشمه‌رگه‌ و رۆژانى سه‌ختى پێشمه‌رگایه‌تى ئه‌كه‌ن و، به‌ چاوىرێزو شانازییه‌وه‌ ئه‌رواننه‌ ئه‌و مێژووه‌ پر سه‌روه‌رییه،‌ ئه‌مه‌ له‌ لایه‌كه‌وه‌و، له‌ لایه‌كى تره‌وه‌ هه‌ندێ له‌ به‌رپرسانى ده‌سه‌لاتى كوردستان پێشمه‌رگه‌یان كردووه‌ته‌ وێردی سه‌ر زبانیان و، له‌ به‌شه‌كانى راگه‌یاندن ئه‌وه‌ ده‌رئه‌‌خه‌ن كه‌ (هه‌موو) داخوازییه‌كانى پێشمه‌رگه‌یان دابینكردووه‌و، هیچی تر نه‌ماوه‌ بۆیان بكه‌ن و، بۆ چه‌واشه‌كردنى جه‌ماوه‌رى گه‌ل و بۆ داپۆشینى تاوان و گه‌نده‌ڵییه‌كانیان، ، ده‌ستئه‌كه‌نه‌ لاف وگه‌زافى درۆو ده‌له‌سه.

لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌، تاكه‌ى پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌كان بێده‌نگ بن، تاكه‌ى مافه‌كانیان زه‌وت بكرێن، تاكه‌ى مافه‌كانیان بدرێن به‌ كه‌سانى تر، تاكه‌ى به‌رپرسانى كوردستان ته‌نها خۆیان به‌ پێشمه‌رگه‌ بزانن و مافه‌كانی پێشمه‌رگه ‌پێشێل بكه‌ن و، بۆ خۆیان و كه‌سوكارو خزم و ده‌ستوپه‌یوه‌نده‌كانیان هه‌موو شتێك دابین بكه‌ن و، وه‌ك بڵێت كوردستان ته‌نهاو ته‌نها ولاتى ئه‌وانه‌و، ئه‌بێ هه‌موو (خه‌یرو به‌ركه‌تى) هه‌ر بۆ ئه‌وان بێت، تا كه‌ى گه‌نده‌ڵى ریسوا نه‌كرێت، تاكه‌ى رێزی جاش بگیرێت و، پێشمه‌رگه‌ فه‌رامۆش بكرێت، تاكه‌ى رێز له‌ راپۆرت نووسه‌كانى رژێمی به‌عسى فاشى بگیرێت.

ئه‌مرۆ له‌ سایه‌ى ناوى پێشمه‌رگه‌ چه‌ندان تاقم و ده‌یان هه‌زار كه‌س بوونه‌ته‌ خاوه‌ن موچه‌ى به‌رزو، خاوه‌ن ئه‌رزو كۆشك و ته‌لارو، دیاره‌ ته‌نها پێشمه‌رگه‌ مافى خۆیه‌تى به‌ ناوى پێشمه‌رگه‌ى دێرینه‌وه‌ خانه‌نشینى بكرێت و، زه‌وى وه‌ربگرێت، به‌لام ئه‌مرۆ له‌ سایه‌ى میره‌كانی كوردستان گاڵته‌ به‌ ناوى پیرۆزى پێشمه‌رگه‌وه‌ ئه‌كه‌ن و، پاره‌و ئه‌رزه‌ ئه‌بارێن و ئه‌‌یبه‌خشن و ئه‌یده‌ن به‌ باوك و دایك و خوشك و برا و خزم و، دراوسێی و كاسه‌لێس و ده‌ستوپه‌یونده‌كانیان و،
له‌ كوردستان ژماره‌یه‌ك له‌ پیشمه‌رگه‌ زه‌وى وه‌رگرتووه‌ و، ژماره‌كه‌ی تر چاوه‌روانه‌ به‌ڵام سه‌رۆك جاش و جه‌یش شه‌عبى و موختارى راپۆرت نووس و خاوه‌ن فایله‌كان كه‌ سیخورییان بۆ حزبى به‌عس و رژێمه‌كه‌ى به‌غدا ئه‌كرد زه‌وییان وه‌رده‌گرتووه‌و،
كار به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌ هه‌ندێك له‌و سه‌رۆك جاش و موختار راپۆرت نووسانه‌ بوونه‌ته‌ ده‌مراستى به‌رپرسه‌ گه‌وره‌كان و، سه‌ره‌راى ئه‌وه‌ى كه‌ له‌ بنچینه‌وه‌ زه‌وییان هه‌یه‌، زه‌وی تریشیان وه‌رگرتووه‌، دیاره‌ كوردستان تاپۆى ئه‌و جۆره‌ كه‌سانه‌یه‌و، تا سه‌رۆك جاش و خاوه‌ن فایه‌ل ماوه‌ پێشمه‌رگه‌ى دێرین بێ به‌شه.‌.
هێزو پارته‌ كوردستانییه‌كان و حزبى شیوعى پێشمه‌رگه‌یان هه‌بوو، هه‌ریه‌ك له‌مانه‌ له‌ سه‌نگه‌رى گه‌لدا دژ به‌ داگیركه‌رانى كوردستان خه‌باتیان ئه‌‌كردو، هیچ كات به‌رامبه‌ر به‌ دوژمنى دیكتاتورى فاشى سارد نه‌بووه‌و‌، پێشمه‌رگه‌كانى زۆر كارامه‌و گورجوگۆڵ بوون له‌ په‌لامارداندان دژ به‌ دوژمنیان و، ئه‌گه‌ر له‌ پێشمه‌رگه‌ى لایه‌نه‌كانى تریان زۆرتر نه‌كردبێت، قه‌ت كه‌متریان نه‌كردووه‌.

خۆێنى پێشمه‌رگه‌ شیوعییه‌كان له‌ گه‌ڵ خۆێنى پیشمه‌رگه‌ى لایه‌نه‌كانى ترى سه‌ر گۆره‌پانى تێكۆشان له‌ چه‌ندان شه‌رو داستاندا ئاوێته‌و تێكلاوى یه‌كتر بوو ، بۆ نموونه‌ له‌ داستانى سۆێله‌میشدا خۆێنى پێشمه‌رگه‌ى حزبى سۆشیالیستى كوردستان تێكلاوى خۆێنى پێشمه‌رگه‌ نه‌مره‌كانى حزبى شیوعى بوو، هه‌روا له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌ دلێره‌كانى پارتى دیموكراتى كوردستان له‌ گرتنى شارۆچكه‌ى قه‌ره‌داغ و، پێشمه‌رگه‌ ئازاكانى یه‌كێتى نیشتمانى كوردستان له‌ داكۆكى كردن له‌ خاكى پیرۆزى كوردستان له‌ دێی تازه‌ شارو وئاوایى شێخ حه‌میدو بنارى گلدا دژ به‌ پرۆسه‌ى چه‌په‌ڵى ئه‌نفال و، له‌ ده‌یان شه‌رو داستانى تردا.

له‌ سلیمانى به‌ هه‌وڵ و كۆششى هاورێیانى حزبى شیوعى و براده‌رانى یه‌كێتى نیشتمانى كۆمه‌ڵه‌ى پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌كان دامه‌زراو دیاره‌ ئه‌و كاره‌ش، كارێكى باش و پۆزه‌تیڤانه‌یه‌ بۆ داكۆكى كردن له‌ مافى ره‌واى پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌كان و، هه‌وڵیان داوه‌ پێشمه‌رگه‌ى هه‌موو لایه‌نه‌كان له‌ ده‌ورى خۆیاندا كۆ بكه‌نه‌وه‌و، به‌لام خواستیان تا ئێستا نه‌هاتووه‌ته‌ دى و، پێشمه‌رگه‌كانى پارتى دیموكراتى كوردستان دووره‌په‌رێزن و، نایانه‌وێ خۆیان به‌و كۆمه‌ڵه‌یه‌ گرێ بده‌ن.
من وه‌ك سه‌دان وهه‌زاران پێشمه‌رگه‌ له‌ ولاته‌كه‌م مافم خوراوه‌و، بستێك (زه‌وى) یم پێنه‌دراوه‌و، زۆربه‌ى ناسیاوه‌كانم باوه‌ر ناكه‌ن و، هه‌ندێكیان سویند به‌خواو به‌ پێغه‌مبه‌رو به‌ (موقه‌ده‌سات) و ته‌لاق ئه‌خۆن كه‌ زه‌ویم وه‌رگرتووه‌و ، بۆیه‌ بێده‌نگم.‌.

من تا ئێستا (یه‌ك بست زه‌وى) یم وه‌رنه‌گرتووه‌و، هیچ كات بێده‌نگ نه‌بووم و، له‌ زۆر بواردا باسم لێیكردووه‌و، هه‌میشه‌ وتوومه‌ ناسیاوه‌كانم (هه‌قیان) ه‌ باوه‌رم پێ ناكه‌ن و، روو به‌ روو پێم ئه‌ڵێن : ئه‌گه‌ر زه‌وی به‌ (تۆ) ی خاوه‌ن تێكۆشانێكی زۆر نه‌درابێت، ئه‌ى به‌ كێ دراوه‌و، به‌ كێى ئه‌ده‌ن؟؟

ولامدانه‌وه‌ى ئه‌و به‌رێزانه‌ ئاسان نییه‌و، بگره‌ زۆر سه‌خته‌و، ئه‌بی بڵێم : راسته‌ زه‌وى به‌ به‌شێك پێشمه‌رگه‌ دراوه‌و، ئه‌وه‌ش مافی خۆیانه‌و، جێى دڵخۆشى ئێمه‌ى پێشمه‌رگه‌و ئه‌و كه‌سانه‌یه‌ كه‌ دڵسۆزى گه‌ل و نیشتمانن و، من لێره‌دا ناچارم به‌ (راشكاوى) ئاماژه‌ به‌و كه‌سانه‌ بده‌م كه‌ له‌ ریزى به‌عسى دیكتاتۆری كاریان كردووه‌ وه‌ك سیخور، راپۆرت نووس، جاش و موسته‌شارو كارمه‌ندى پایه‌ به‌رزى داموده‌زگاكانى رژێمى گۆر به‌ گۆرو، ئه‌مرۆش هه‌ر ئه‌وان له‌ ریزى پێشه‌وه‌ن و، بوونه‌ته‌ خاوه‌ن ماف له‌ ئه‌رز وه‌رگرتن، مووچه‌ى باش وپله‌وپایه‌ى به‌رزو نایاب و ئه‌ندامى پارله‌مان و موسته‌شارى سه‌روكه‌كان و هتـــــد..
من داوا له‌ وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه‌ و، وه‌زاره‌تی دارایی ئه‌كه‌م مافى هه‌موو لایه‌ك وه‌ك یه‌ك بپارێزن و، جیاوازى له‌نێوان پێشمه‌رگه‌كانى حزبى شیوعی وپارتى و یه‌كیتى و سۆسیالیست و زه‌حمه‌تكیشان نه‌كرێت و، به‌ یه‌ك چاو سه‌یرى هه‌مووان بكرێت و، هه‌وڵبدرێت یارمه‌تی ته‌نها بۆ حزبه‌كانی ده‌سه‌ڵات نه‌بێت و، بچن به‌ هانای پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌كان كه‌ ساڵانه‌ ژماره‌یه‌كیان كۆچ ئه‌كه‌ن.

20/12/2018




بوش پاڵه‌وان و حاجییه‌ یان تاوانباری جه‌نگه‌؟ …. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

رۆژی شه‌ممه‌ی رابردوو جۆرج هێربێت واكێر بوش( جۆرج بوشی باوك) مردو چه‌ند هاوڵاتی و نووسه‌رو رۆژنامه‌وان ناوی حاجی و پاڵه‌وان و رزگاركه‌ریان پێێ به‌خشیوه‌و ئه‌وه‌ش كارێكی ئاساو بۆچوونیی ئازادانه‌ی خۆیانه‌و به‌ڵام باسكردنی هه‌ندێ ده‌سته‌واژه‌ به‌ توانج وپه‌لارو به‌ بێتێگه‌یشتتن جێێ سه‌رنجه.

راسته‌ له‌ ساڵی 1991 ئه‌مریكا له‌ به‌ر به‌رژه‌وندی خوێ و، پاراستنی دۆستانی له‌ كه‌نداو، هێزی زیاتری هیناو گه‌یشته‌ ناوچه‌كه‌ بۆ قاودانی سه‌دام حسه‌ین له‌ كوێت و، ئه‌وه‌ش بووه‌ هوێ هه‌ره‌سهێنانی سوپای عێراق و، هاوڵاتیان له‌ باشورو ناوه‌راستی وڵات هه‌لیان بۆ ره‌خساو، ده‌ستیان گرت به‌سه‌رشاره‌كان و، راوانانی پۆلیس و ئه‌ من و به‌عسییه‌كان، به‌ڵام ئه‌مرێكا كه‌ زانی سه‌ركه‌وتنی گه‌ل له‌ به‌رژه‌وه‌ندیان نییه‌، شه‌ریان راگرت و به‌ سه‌دامیان وت وه‌رن با رێكبكه‌وین و، سه‌دامیش لاوازو نابووت بوو نوێنه‌ره‌كانی ناردو، له‌ ژێر خیوه‌تی سه‌فوان له عێراق به‌ هه‌موو داخوازییه‌كانی ئه‌مریكا رازی بوو، له‌ پاش ئه‌و رێكه‌وتنه‌ پر شه‌رمه‌زارییه، هێزه‌كانی سه‌دامی دیكتاتۆر كه‌وتنه‌ گرتن و كوشتنی خه‌ڵكی راپه‌ریوی عێراق‌ و، ئه‌گێرنه‌وه‌ئه‌وه‌نده‌ كوژراو هه‌بوو سه‌گ و پشیله‌ لاشه‌كانیان ئه‌خوارد.

له‌ كوردستان و هه‌ر له‌ هه‌مه‌مان ساڵدا {1991} گه‌لی قاره‌مانی كوردستان هه‌ڵسان به‌ راپه‌رینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی ئادار، راپه‌رینێكی سه‌راپاو گشتگیر بوو، رۆژانه‌ رۆڵه‌كه‌كانی گه‌ل به‌ پاڵپشتی هێزه‌ شۆرگێره‌كان و هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌ ناوچه‌كان رائه‌په‌رێن وشارو شوێنی تازه‌یان ئازاد ئه‌كردو، راپه‌رین درێژه‌پێده‌ری تێكۆشان و به‌رخودانی گه‌ڵی كوردستان بوو بۆ ره‌تكردنه‌وه‌ی هه‌موو جۆره‌ سته‌م و چه‌وسانه‌وه‌یه‌ك و گه‌یشتن به‌ ئازادی و به‌دیهێنانی مافه‌ره‌واكانی.
به‌ڵێ، ئه‌مریكا، وڵاتێكی ئیمپریالیزمه‌و، هه‌موو كات ئه‌یه‌وێت ده‌سه‌لاتی په‌ره‌بسه‌نێت و، له‌ رێێ هێزه‌وه به‌ تایبه‌ت هێزی سوپا ده‌ستبگرێت به سه‌ر خاكی

وڵاتانی تره‌وه‌و، سیاسه‌تی ئیمپریالیزم‌، سیاسه‌تێكی بێ ئه‌خلاقانه‌یه‌ چونكه‌ وڵاتانی به‌هێز هه‌وڵ ئه‌ده‌ن وڵاتانی لاوازی بێ هێز بتاسێنن و، هه‌رچی سامانیان
هه‌یه‌ ببه‌ن و، له‌م باره‌یه‌وه‌ { فلادمیر ئیلتچ لێنین} ئه‌ڵێت : ئیمپریالیزم بڵندترین قوناغه‌كانی سه‌رمایه‌دارییه‌.

بوش پاڵه‌وان نه‌بوو به‌ڵكو تاوانباری جه‌نگ بوو، با به‌ چه‌ند دێرێك ( مشتێك له‌ خه‌روارێك) ئه‌م پاڵه‌وانه‌ به‌ هه‌وادارانی بناسێنین :
بوش له‌ ساڵی 1944 بۆ مولازم له‌ سوپای ئه‌مریكاو، به‌ فرۆكه‌ی جه‌نگی له‌ جۆری ( گرومان تی. بی. ئێف ئه‌فێنجێر) هێرشیكرده‌ سه‌ر داموده‌زگاكانی جاپۆن و، هه‌زاران كه‌س بوونه‌ قوربانی و، بوش سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی فرۆكه‌كه‌ی تووشی لێدان بوو به‌ربووه‌وه‌و، به‌ په‌ره‌شووت خوێ رزگاركردو، هه‌روا له‌و جۆره‌ كارانه‌و خه‌ڵك كوشتن به‌رده‌وام بوو.
هێرشكردنه‌ سه‌ر وڵاتی په‌نه‌ما كه‌ ژماره‌ی دانیشتوانی دوو ملیۆنه و‌، فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی ئه‌مریكا دوو بۆمبیان خسته‌خواره‌وه‌و، قورسی هه‌ر بۆمبێك (1000) ره‌تڵ بوو، گه‌ره‌كیی كرێكارانی هه‌ژاری گرته‌وه‌و، بووه‌ هوێ كوشتنی (4000) هه‌زار هاوڵاتی و، نزیكه‌ی 50000 به‌بێ خانوو مانه‌وه‌و، سه‌ربازه‌كانی ئه‌مریكا به‌نزیینیان كرده‌سه‌ر 30 ته‌رمی كوژراوه‌كان و، ئاگریان تێبه‌رداو سووتێنران و، پاشان بوونه‌ خۆراكی سه‌گه‌یل.

ئۆرلاندۆ بوش ( هاوڵاتییه‌كی كوبی) بوو، له‌ كاتی شۆرشی كوبا له‌ ساڵی 1959 هه‌ڵهات و، چووه‌ ئه‌مریكاو، له‌ ساڵی 1968 وه‌ ده‌ستگیر كراو به‌ 10 ساڵ سزادراو، پاشان له‌ ساڵی 1972 ئازاد كراو چووه‌ فه‌نزویلاو، دیسانه‌وه‌ به‌ هوێ ته‌قاندنه‌وه‌ی فرۆكه‌یه‌كی كوبی به‌ { 73} سه‌رنشین و، له‌ ناویاندا تيمێكی وه‌رزشی كوبا Fencing گیراو سزادراو، له‌ دوای چه‌ند ساڵێك به‌ هوێ مافه‌كانی مرۆڤه‌وه‌ به‌ره‌ڵا كراو، گه‌رایه‌وه‌ بۆ ئه‌مریكاو.جاریكی تر گیراو، به‌ پێێ فه‌رمانێكی “”پاڵه‌وان”” بوش ئازاد كرا.
سه‌رۆك بوش داوایكرد یارمه‌تی سه‌دام حوسه‌ێن و عێراق بدرێت به‌ پاره‌و چه‌ك و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ فه‌رمانی ده‌ركردو، ئه‌وه‌ بوو وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ 73 رێكه‌وتننامه‌ی چه‌كى له‌ گه‌ڵ عێراق به‌ست، زوربه‌ی چه‌كه‌كان مه‌ترسیدار بوون ( چه‌كی بیولوجی و كیمیاوی) و، هه‌ر له‌و رووه‌وه‌ به‌ناو قه‌رزو، له‌ رێێ( ئه‌ته‌لانتا بانك) چه‌ندین ملیۆن دۆلاریان پێشكه‌ش به‌ رژێمی سه‌دامی دیكتاتۆر كردو، ئاگری شه‌ری عێراق – ئێرانیان زیاتر خۆش كردو، سه‌دام هه‌مان یارمه‌تییه‌كه‌ی جورج بوش له‌ ئه‌نفالی گه‌لی كوردستان به‌كار هێناو، پێویسته‌ هه‌موو كه‌س بزانێت ئه‌مریكا به‌ دوای به‌رژه‌وه‌ندی خوێ ئه‌گه‌رێت.

تاوانه‌كانی جورج بوش زۆرن و، بێ له‌ كوشتن و یارمه‌تیدانی رژێمه كۆنه‌په‌رست و‌ دیكتاتۆره‌كان، تاوانی تر هه‌یه‌ وه‌ك: گیچه‌ڵی سیكسی، بازرگانی به‌ ماراجوناو ماده‌ هوشبه‌ره‌كان و،زۆر شتی بێ ئه‌خلاقانه‌.

7/12/2018




زمان برین و تۆڵه‌و شه‌ره‌ كورسی … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

باسی كورسی سه‌رۆك كۆمار زۆر گه‌رمه‌و جگه‌ له‌ سه‌وز (یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان) و، زه‌رد (پارتی دیموكراتی كوردستان) كه‌سانی تریش خۆیان كاندید كردووه‌ و، یه‌كێك له‌وانه‌، له‌ كۆمه‌ڵی ئێسلامییه‌ به‌ ناو سه‌لیم شوشكه‌یی و، ئه‌م كه‌سه‌ له‌لایه‌ن ئاسایشی هه‌ولێر داواكراوه‌، گوایه‌ ده‌ستی له‌ هێرشه‌كه‌ی سه‌ر پارێزگاری هه‌ولێر هه‌یه‌و، به‌رهه‌م ساله‌ح دوای تۆران و پێكهێنانی لێستێك و، به‌شداری هه‌ڵپژاردنی عێراقی كردو، ئه‌نجامه‌كه‌ی به‌ ده‌ڵ نه‌بوو، له‌م رۆژانه‌دا ئاشتتكرایه‌و، وه‌ك جێگری سكرتیر به‌شداری كۆبوونه‌وه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی كردو، له‌ كێبركێ له‌ گه‌ڵ دوو كه‌سی تر بۆ سه‌رۆك كۆماری عێراق زۆرترین ده‌نگی هێناو، ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ كه‌سیك یه‌ك ده‌نگی هێناوه‌ (دیاره‌ ده‌نگی خۆیه‌تی) سووره‌ له‌ سه‌ر خۆكاندیدكردن.

نهێنییه‌ك لای پارتی هه‌یه‌و، نایدركێنێ و، حه‌ز به‌ به‌رهه‌م ساله‌ح ناكه‌ن و، پێیانخۆشه‌ فوئاد مه‌عسوم یان مه‌لا به‌ختیار ئه‌و پۆسته‌ وه‌ربگرن و، ئه‌ڵێن ئه‌گه‌ر به‌رهه‌م ساله‌ح بمێنێته‌وه‌ وه‌ك كاندیدی یه‌كێتی ، پارتیش كه‌سێكی ئاماده‌كردووه‌و بۆ ئه‌و پۆسته‌، به‌ روون و ئاشكرا ده‌ستی ده‌ره‌كی له‌و كێشمه‌كێشه‌ هه‌یه‌ و، زۆرانه‌كه‌ له‌ نێوان ئه‌مریكاو ئێرانه‌و، ئه‌م ره‌فتارانه‌ كاردانه‌وه‌ی خراپی به‌ دوواوه‌یه‌و، ودیسانه‌وه‌ به‌بێ پرسی گه‌ڵی كوردستان به‌رپرسان قه‌یرانێكی تر دروست ئه‌كه‌ن.

رۆژگار شتی سه‌یرو سه‌مه‌ره‌ه‌ی تیایه نه‌یاری دوێنی ئه‌بێته‌ خۆشه‌ویستی ئه‌مرۆ، مێژوو هه‌موو شتێك ده‌رئه‌خات، مه‌لا به‌ختیار به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی یه‌كی یه‌كێتی بوو، به‌نیازی شه‌ر راگرتن له‌ نێوانی یه‌كێتی و پارتی و حزبی سۆشیالیستی كوردستان به‌ هاوكاری هاورێیانی حزبمان – حزبی شیوعی له‌ دێی قوله‌گیسكانی شارباژێر كۆبوونه‌وه‌یه‌كی هاوبه‌شكراو، بریاردرا شه‌ر بوه‌ستێت و، چیتر پێشمه‌رگه‌ به‌ ده‌ستی پێشمه‌رگه‌ نه‌كوژرێت و، دوای چوار رۆژ یه‌كێتی گه‌مارۆیی باره‌گاكانی هه‌ردوو حزبیدا له‌ چاڵه‌خه‌زێنه‌ و، مه‌لا به‌ختیار به‌ ده‌نگی به‌رز له‌ رێی بێسیمه‌وه‌ (لاسلكی) له‌ دێی حاجی مامه‌ند هاواری ئه‌كردو هانی پێشمه‌رگه‌كانی ئه‌داو ئه‌یوت هێچیان نه‌ماوه‌ ، ئه‌م خائینانه‌ ده‌رپه‌رێنن و سنور به‌ده‌ریان بكه‌ن.
دیكتاتۆرسه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و رژێمه‌ خوێنرێژه‌كه‌یان قاڵبوون له‌ برینی زمان و گوێ ولووتی سه‌ربازی هه‌ڵاتوو له‌ به‌ره‌كانی جه‌نگدا به‌رامبه‌ر به‌ ئێران و، ئه‌و سه‌ربازانه‌ی رایانكردبوو، خۆیان شاردبووه‌ ( فیراره‌كان) و، به‌رامبه‌ر به‌و كرده‌وه‌ نامرۆڤانه‌ وڵاتانی عه‌ره‌بی و ئیسلامی و ته‌نانه‌ت وڵاتانی رۆژئاواو دیموكراسی نه‌ هاتنه‌ ده‌نگ و، ئه‌و كاره‌ ریسوا بكه‌ن.

بازاری هه‌ڵبژاردن زۆر گه‌رمه‌وه‌و، لێره‌ ژنێك ( كاندیدی ) پارتی له‌ سه‌ر ریبازی دیكتاتۆری رووره‌ش سه‌دام حوسه‌ێن باسی زمان برین ‌ و، له‌وێ دوو سه‌رۆك ئێسلامی صلاح الدین به‌هاء الدین و، یه‌كێك به‌ناو عێلمانی ( عومه‌ری سه‌ید عه‌لێ) باسی تۆڵه‌ سه‌ندندنه‌وه‌ ئه‌كه‌ن.
كاندیده‌كه‌ی پارتی له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی لیستی پارتی ( هێمن هه‌ورامی) وه‌ستا بوو كاتێ‌ دڵگه‌رمانه‌ باسی زمان برینی كردو، سه‌رۆكی لێست نقه‌ی لێوه‌ نه‌هات و، دیاره‌به‌وجۆره‌ ره‌فتارانه‌ راهێنراون، له‌ سونگه‌ی (هه‌ڵپژاردن) كه‌ لای ئه‌وان شه‌ره‌‌و، پێویسته‌ له‌ داهاتوو كه‌ره‌سته‌ی‌ شه‌ركردن له‌ بوتڵی ئاو بگوێزرته‌وه‌ بۆ تێڵاو و شمشێرو پلایس و كه‌ته‌رو ده‌رنه‌فیس.

صلاح الدین به‌هاء الدین وه‌ك ئیخوانه‌كانی هاوشێوه‌ی له‌ حه‌ماسی فه‌له‌ستینی و تاقمه‌كه‌ی محه‌مه‌د مورسی میسری و دواكه‌وتووه‌كانی تالێبان و پاكستان و عومه‌ر ئه‌لبه‌شیری سودان بیر ئه‌كاته‌وه‌و، مه‌گه‌ر خوێ نه‌بوو، له‌ نامه‌كه‌ی بۆ خه‌لیفه‌ی دۆراو نووسی (خوا بتانپارێزێت)، ئه‌و ئه‌ردوكانه‌ كه‌ باكوری كوردستانی ته‌ختكردو، خه‌ڵكی سڤیلی بێتاوانی كوشت و هه‌زاران ئاواره‌ بوون و، له‌ ئێستادا خاكی باشوری كوردستانی داگیركردووه‌و، روون ئاشكرا ئه‌ڵێت هاتنمان بۆ ئه‌وه‌یه‌ قه‌ندیل بگرین ( نه‌یخۆی تاڵه‌)، به‌ڵام عومه‌ری سه‌ید عه‌لی به‌ نیازه‌وه‌ك سومبوله‌كه‌ی ره‌فتار بكات كه‌ له‌ شه‌ری پشتاشان وتی شیوعییه‌كان كه‌میان ماوه‌ بیانگرن و په‌روباڵیان بكه‌ن و، مێژوو وه‌ڵامی ئه‌و جوره‌ بۆچوونه‌ هه‌ڵانه‌ ئه‌داته‌وه‌، شیوعییه‌كان ماون و قه‌ت بنبر ناكرێن.

رۆژانی داهاتوو پره‌ له‌ ره‌فتاری نه‌شیاو پارتی و یه‌كێتی وه‌ك خاوه‌نی كوردستان ئه‌یانه‌وێت هه‌رێم بكه‌نه‌ ده‌سكه‌لاو، شه‌ری ئه‌م و ئه‌وی پێ بكه‌ن و، كێشه‌و ناكۆكی له‌ ناو هه‌ردوو حزب هه‌یه‌و، دره‌نك یان زوو كوده‌تا به‌رپا ئه‌بێت و، بارودۆخه‌كه‌ ئه‌ته‌قێته‌وه‌.




چۆن هه‌ڵپژاردنێك وكام په‌رله‌مان پێویسته‌؟… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هه‌ڵبژاردن ئه‌كرێ یان ناكرێ و، بكرێ یان نه‌كرێ به‌لای خه‌ڵكه‌وه‌ زۆر گرنگ نییه‌و، په‌رله‌مانی پێشوو، نموونه‌ی په‌رله‌مانێكی ئیفلیج‌و بێ تواناو سه‌قه‌ت بوو، مۆركی تاكه‌ حزب له‌كارو بریاره‌كانیدا باڵاده‌ست و زاڵ بوو، خه‌ڵكی بێزارو نيگه‌ران كردبوو‌، له‌ ئه‌مرۆشدا حزب و لایه‌نه سیاسیه‌كان پرش و بڵاون و ته‌بایی و یه‌كریزی نه‌ماوه‌و لێره‌و له‌وێ لایه‌نێك راشكاوانه‌ له‌ گه‌ڵ هه‌ڵبژاردن نییه‌ به‌ڵام لايه‌نێكی تر بۆی لواوه‌و سووره‌و له‌ سه‌ر ئه‌نجامدانی و، بووه‌ته‌ بریارده‌رو به‌ هه‌موو جۆرێك خوێ سه‌پاندوه‌و لای ئه‌وان‌ دواخستنى هه‌ڵبژاردن پێشێلكردنى ياسا و ئيراده‌ى گه‌لى كوردستانه‌!‌.

هه‌ڵپژاردن له‌ وڵاتانی پێشكه‌وتوو پرۆسه‌یه‌كه‌، هه‌موو كات جێی رێزو شانازی هاوڵاتیانه‌و، به‌ شێوه‌یه‌كی دیموكراسی و له‌ كه‌ش و هه‌وایه‌كی هیمن وئارام به‌رێوه‌ ئه‌چێت و، هاوڵاتیان ئازادانه‌ نوێنه‌ری خۆیان ده‌ستنیشان ئه‌كه‌ن و، ده‌نگییان پێ ئه‌ده‌ن و، له‌ كاتی راگه‌یاندی ئه‌نجامه‌كانی، براوه‌و دۆراو، وه‌ك یه‌ك به‌ دڵێكی فراوانه‌وه‌ وه‌ری ئه‌گرن و، دۆراوه‌كان پیرۆزبایی له‌ براوه‌كان ئه‌كه‌ن و، كه‌س باسی دزیی ده‌نگ ناكات.

لای خۆمان هه‌ندی ده‌م به‌تاڵ باسی دیموكراسی ئه‌كات و، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ش لایه‌نه‌كان به‌ گوومانه‌وه‌ به‌ره‌و سنووقی ده‌نگدان ئه‌رۆن و، هه‌ندێكیان( حزبه‌ بچوكه‌كان – ئه‌مه‌ ده‌سته‌واژه‌ی نه‌یارانه‌) ترسیان هه‌یه‌ ده‌نگه‌‌‌كانیان بدزرێن وه‌ك له‌ هه‌ڵپژاردنی مانگی ئایاری ئه‌مساڵ بۆ په‌رله‌مانی عێراق روویداو، “” حزبه‌ گه‌وره‌كان”” خۆیان ئاماده‌ ئه‌كه‌ن بۆ دزێنی ده‌نگه‌كان و، له‌ بیرتان نه‌چێت جارێكیان ” به‌رپرسێك ” كه‌ خوێ به‌ دیموكراتی مۆدێرن بیست عه‌یار ناو ئه‌بات، چاوی سوور كرده‌وه‌و شه‌كری شكاندو وتی: گرنگ نێیه‌ ئه‌گه‌ر ته‌نها یه‌ك كورسیمان هه‌بێت، چونكه‌ ئیمه‌ هێزمان هه‌یه‌، ئه‌م قسه‌یه‌ زۆر ترسناكه‌.

له‌ ناو قه‌یرانه‌كانی حكومه‌تی كوردستان ( بنكه‌ فراوانی پێنجی حزبی) و، له‌ سه‌رووی هه‌موویانه‌وه فرۆشتنی نه‌وت به‌ خۆرایی و،‌ بێ كاریی و، بێ موچه‌یی و، بێ ئاوی وكه‌می كاره‌بای رۆژانه‌و، بار قورسی و خراپی ژیان و گوزه‌رانی خه‌ڵك، كومسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردن بریاریداوه 30 ئه‌م مانگه‌ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان به‌رێوه‌بچێت و، به‌ پێی ئاخافتنه‌كانیان هه‌موو ئاماده‌كارییه‌كیان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ئه‌نجامداوه‌.

دیاره‌ هه‌ر چۆنێك بێت هه‌ڵبژاردن ئه‌كرێت و، لایه‌نه‌كان ( پێیان خۆش بێت یان تاڵبێت) به‌شدار ئه‌بن و، نوێنه‌رانی په‌رله‌مان هه‌ڵئه‌بژێرن و، لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌ گه‌لی كوردستان كام په‌رله‌مانی پێویسته‌؟ په‌رله‌مانیكی ئیفلیج و بێ توانا؟ یان په‌رله‌مانێك بتوانێت بریار بدات و، كاروباری هه‌رێم رێكبخات و، چاودێری حكومه‌ت له‌ هه‌موو روویه‌كه‌وه‌ بكات و، هه‌ر له‌ ده‌ستپێكردنی كاری په‌رله‌مان پێویسته‌ سنوورێك بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ (په‌رله‌مانتارانه‌) كه‌ رێز له‌ سرودی { ئه‌ی ره‌قیب} ناگرن و، هه‌وڵی شیواندنی ئه‌ده‌ن دابنرێت ، چونكه‌ شێواندنی ئه‌و سروده‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ تاوانه‌ به‌رامبه‌ر به‌ كلتورو مێژووی خه‌بات وتێكۆشانی كوردو،{ ئه‌ی ره‌قیب} بووه‌ته‌ ره‌مزو سیمبولی خه‌بات و، له‌ مێژه‌وه‌ بوو به‌ سرودی كوماری كوردستان له‌ مه‌هابادو، لە دوای ڕاپەڕینی 1991و دروستبوونی پەڕلەمانی كوردستان، سروودی { ئەی ڕەقیب} وەكو سروودێكی نیشتیمانی لە هەرێمی كوردستان ناسراوەو، له‌ داهاتووشدا پێویسته‌ په‌رله‌مان سزای ئه‌و “په‌رله‌مانتارانه‌” بدات كه‌ له‌ كاتی خوێندنی { ئه‌ی ره‌قیب } دائه‌نیشن و هه‌ڵناسن و، نابێت هیچ پاساوێك (قبوڵ) بكرێت و، باشتره‌ بكرێنه‌ ده‌ره‌و، به‌ چاوی سوك ته‌ماشا بكرێن و، ئه‌وه‌ی ریز له‌ سرودی نه‌ته‌وه‌كه‌ی نه‌گرێت به‌ تایبه‌ت په‌رله‌مانتار نابێت ریزی لێبگیرێت و، ئه‌مه‌ش له‌وڵاتانی پێشكه‌وتوو قه‌ت روونادات.

له‌ پاش هه‌ڵبژاردن نابێت حزب “” هه‌ه‌رچه‌نده‌ قه‌واره‌ی گه‌وره‌ بێت”” جێی حكومه‌ت بگرێته‌وه‌و، بریارده‌ر بێت و، ئاره‌زوومه‌ندانه وه‌ك روویدا‌ بازگه‌ی دێگه‌ڵه‌ یان پردێ به‌رووی په‌رله‌مانتاران دابخات و، هه‌روا نابێت رێگریان لێ بكات بچنه‌ هه‌ولێر یان شارێكی ترو، كوردستان وڵاتی ته‌نها حزبێك نییه‌ و، وڵاتی هه‌موو كوردانه‌و، ئه‌وه‌ی له‌ پردێ روویدا به‌رامبه‌ر به‌ سه‌رۆكی په‌رله‌مان روویه‌كی ره‌شی ئه‌و ئازادییه‌یه‌‌ كه‌ ده‌سه‌ڵاتداران بانگه‌شه‌ی بۆ ئه‌كه‌ن و، له‌ جیهاندا كاری وانه‌كراوه‌ سه‌رۆك په‌رله‌مان ( هه‌ر كێ بێت) رێی لێبگێرێت و، پایته‌ختی لێ قه‌ده‌غه‌ بكرێت. جێی ئاماژه‌یه‌، رۆژی 12-10-2015 به‌فه‌رمانی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان له‌ بازگه‌ی (پردێ) رێگری له‌ د.یوسف محه‌مه‌د سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان كرا بۆ چوونه‌ ناو شاری هه‌ولێر، هه‌روه‌ها له‌ماوه‌ی رابردوودا چه‌ندین په‌رله‌مانتاری گۆڕانیش روبه‌ڕووی سوكایه‌تیكردن بوونه‌ته‌وه‌ له‌ بازگه‌ی پردێ و دێگه‌ڵه‌.

ئه‌بێ په‌رله‌مان بوێرانه‌ لێكۆڵینه‌وه‌و به‌دواچوون‌ ده‌رباره‌ی تێهه‌ڵدان و گرتن و كوشتنی هاوڵاتیان به‌ گشتی و نووسه‌رو رۆژنامه‌نووسان به‌ تایبه‌تی بكات و، ئه‌و كه‌یسانه‌یان (فایه‌له‌كانیان) كه‌ پێشتر شاراوه‌ بوون بخرێنه‌وه‌ روو، كار بكرێت یاسا سه‌روه‌ر بێت و، بكوژانی { سورانی مامه‌ حه‌مه‌و سه‌رده‌شت عوسمان و كاوه‌ گه‌رمیانی ونهاد حوسه‌ێن } و بارزان ره‌شیدو، ئه‌وانیتر دادگایی بكرین و، بگه‌نه‌ سزای ره‌واو، هه‌روا په‌رله‌مان داوا بكات ئه‌و به‌رپرسانه‌ی داڵده‌ی بكوژان ئه‌ده‌ن بدرێنه‌ دادگا، ده‌سه‌ڵاتداران ئه‌ڵێن یاسا سه‌روه‌ره‌و، ( له‌ په‌نای سه‌روه‌ری یاسا كاری خراپه‌ ئه‌نجام ئه‌ده‌ن).

ئه‌بێ په‌رله‌مان لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ باره‌ی نه‌وت و سامانه‌ سروشتییه‌كان بكات و، بگه‌رێت به‌ دوای پاره‌وپولی فرۆشتنی نه‌وت له‌ ماوه‌ی رابردووداو، داوا بكات ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌ستیان له‌ شاردنه‌وه‌و و بردنی سامانی هاوڵاتیانی كوردستان هه‌یه‌، بدرێن به‌ دادگاو، له‌ رێی دادگاوه‌ هه‌وڵ بدرێت بۆ گه‌رانه‌وه‌ی ئه‌و پاره‌یه‌ براوه‌ته‌ ده‌ره‌ی هه‌رێم كه‌ ده‌یان ملیار دۆلاره‌..
ئه‌بێ نوێنه‌رانی خه‌ڵكی كوردستان هه‌وڵ بده‌ن بۆ سه‌روه‌ری هه‌رێم و، داكوكی كردن له‌ خاك و به‌رژه‌وه‌ندی گه‌لی كوردستان و، سوور بن له‌ سه‌ر ده‌ركردنی پێگه‌و مۆڵگاكانی توركیا له‌ ناو خاكی كوردستان و، هه‌وڵبده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی وڵاتانی “” دراوسێ “” چیتر سنووری كوردستان نه‌به‌زێنن و، له‌ ئێستادا فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی توركیاو توبخانه‌كانی، له‌ گه‌ڵ توبخانه‌كانی كۆماری ئیسلامی ئێران به‌ هه‌وسی خۆیان‌ خاك وگونده‌كانی كوردستان ئه‌كوتن و تۆپبارانیان ئه‌كه‌ن و، زه‌ره‌روزیانێكی گه‌وره گیانی و ماڵی لیئه‌كه‌وێته‌وه‌.

ئه‌بی په‌رله‌مان به‌شیوه‌یه‌كی وریاو گونجاوو، لێهاتووانه‌و، به‌بێ (موزایده‌) باسی سه‌ربه‌خۆێی وه‌ك مافێكی ره‌وای گه‌لی كوردستان بخاته‌ ناو پرۆژه‌و پروگرامه‌كانی و، له‌ رێی دیالۆگ ودانوستان له‌ گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق بگه‌نه‌ ئه‌نجامێكی سه‌ركه‌وتووانه‌و، نابێت قه‌ت ناوچه‌ دابراوه‌كان له‌ بیر بكرێن و، هه‌موو كورد چاوه‌روانی ئه‌وه‌یه‌، ئاواته گه‌وره‌‌كه‌یان كه‌ سه‌ربه‌خۆییه‌ بێته‌دی.

ئه‌رك و كاروبارى په‌رله‌مانتاران زۆره‌و، پێویسته‌ دڵسوزانه‌ كار بكه‌ن و جێی متمانه‌ بن و، لێردا هه‌ندێ له‌و ئه‌رك و كارانه‌ وه‌ك سه‌ره‌قه‌ڵه‌م ئه‌نووسم و، هیوادارم چاره‌سه‌رییان بۆ بدۆزنه‌وه‌ : نه‌خۆشی گه‌وره‌ی كۆمه‌ڵگه‌ ( بێكاری) یه‌، ژیان و بژێوی هاوڵاتیان، ئابوری كوردستان، دابه‌شكردنی زه‌وی و گرانی كرێ خانوو، نه‌خۆشخانه‌كان و گرانی جۆری ده‌رمان و، زۆری ده‌رمانخانه‌كان (صیدلیات) و، كاركردن به‌بێ مۆڵه‌ت، موچه‌، خانشینی كه‌م ئه‌ندامان و پێشمه‌رگه‌ی دێرین، ئاوو كاره‌با، ‌خوێندن و ناورۆكی كتێبه‌كان له‌ قۆناغی سه‌ره‌تاییه‌وه‌ به‌ره‌وسه‌ر، باری قوتابیان و به‌شه‌ ناوخۆییه‌كان، دامه‌زراندن به‌ تایبه‌ت ده‌رچوانی (خریج) په‌یمانگاو زانكۆ، یه‌كگرتنه‌وه‌ی هێزه‌كانی 70 و 80 و سوپای كوردستان، بنبركردنی گه‌نده‌ڵی، لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ سه‌ر كۆمپانیاكان، نه‌وت، پاڵاوگا، چێمه‌نتۆ، راگه‌یاندن و زۆری ته‌له‌فزیۆن و كه‌ناڵی ئاسمانی و چۆنێتی دابیكردنی خه‌رجه‌كانیان. وردكاری تر له‌ سه‌ر بارۆدۆخی كوردستان و دیاره‌ هه‌ر په‌رله‌مانتارێك زۆر شت له‌ باره‌ی كوردستانه‌وه‌ ئه‌زانێت.

13/8/2018




وه‌رزشوانانی جیهان و به‌رپرسه‌ گه‌نده‌ڵه‌كانی كوردستان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

زۆربه‌ی به‌رپرسه‌ باڵاكانی كوردستان له‌ پاش رۆژانی پێشمه‌رگایه‌تی و هه‌ڵگیرسانی راپه‌رینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی گه‌لی كوردستان له‌ شاخ گه‌رانه‌وه‌ بۆ ناو شاره‌كان و به‌ پێی پێگه‌ی هه‌ردوو حزبه‌ زه‌به‌لاحه‌كه‌ پارتی و یه‌كێتی كوردستانیان دابه‌ش كردو هه‌ر یه‌ك جگه‌ له‌ پێشمه‌رگه‌كانیان له‌ شاخ ده‌یان هه‌زار گه‌نجیان وه‌ك پێشمه‌رگه‌ ناونووس كرد بۆ پاراستنی خۆیان و ده‌سكه‌وه‌ته‌كانیان و پاشان چوون به‌گژی یه‌كترو شه‌رێكی چه‌په‌ڵیان دروستكردو سه‌دان كه‌س شه‌هیدو په‌ككه‌وته‌ وسه‌قه‌ت بوون و سه‌دانی تریش تا ئێستا بێ سه‌رو شوینن.

ئێمه‌ وه‌ك پێشمه‌رگه‌ی حزبی شیوعی دۆستایه‌تیمان له‌ گه‌ڵ هه‌موو حزبه‌كانی سه‌ر گۆره‌پانی تێكۆشان دژی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی هه‌بوو، له‌ زۆر شوێندا باره‌گاكانمان تێكڵاوو، له‌ یه‌كتر نزیك بوون، بۆ نموونه‌ له‌ بانی شار له‌ شاخی سه‌ركه‌شی سورێن و، له‌ چه‌مه‌ك و سپارو گۆلی سیاگوێزو قه‌ره‌داغ شوێنه‌كانی تر.

به‌ هۆی نزێك بوونی باره‌گاكانمان و، بۆ كاروباری هاوبه‌ش زوو زوو سه‌ردانی یه‌كترمان ئه‌كردو، به‌ چاوی خۆمان هه‌ندێ به‌رپر سمان ئه‌بینی ماتو مه‌لول دانیشتوون و، هه‌ندیكیان به‌ هوێ بێكاری مێشیان قاو ئه‌داو، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی له‌ ئێران یارمه‌تی و ئازوقه‌یان وه‌رئه‌گرت ،به‌ڵام به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك خواردنی رۆژانه‌یان له‌ گه‌ڵ خواردنی پێشمه‌رگه‌كانی حزبمان به‌راورد نه‌ئه‌كراو، زۆرجار داوای یارمه‌تیان له‌ حزبی شیوعی كردوه‌و، بۆ مێژوو پارتی و یه‌كێتی به‌ بسوڵه‌ی (برگ عبور) بۆ شاره‌كانی ئێران یارمه‌تی ئێمه‌یان ئه‌داو، هاورییانمان هاتووچۆیان ئه‌كردو، له‌ پاش پرۆسه‌ی ئه‌نفالی بێفه‌ره‌و قیزه‌وه‌ن هاورێیانمان له‌ هه‌وڵیرو ده‌شتی موسڵ و دهۆك گه‌یشتنه‌ باره‌گای مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك له‌ دۆڵه‌ كۆگاو گوێزێ رۆژانه ئۆتۆمبێلێك ئازووقه له‌ ئێرانه‌وه ئه‌گه‌یشته‌ باره‌گاو، هاورێ شوان ته‌رخان كرابوو بۆ كرینی ئازووقه‌و ناردنی و، پارتی و یه‌كێتی جێی سوپاس بوون.

له‌و سه‌رگوزشته‌یه‌ی سه‌ره‌ودا ده‌ركه‌وت هیچ كه‌س له به‌پرسه‌كان خاوه‌نی (هیچ) نه‌ بووه‌ به‌ڵام ئه‌مرۆ به‌ هوێ خۆسه‌پاندن و دزی نه‌وت و، هێنانی ده‌رمانی ئێكسپایرو، جگه‌ره‌و ته‌نانه‌ت ده‌رمانه‌ پێهۆشییه‌كان ( مخدرات) ‌‌‌ و، ده‌سه‌ڵات بوونه‌ته‌ خاوه‌ن كێڵگه‌و سامان و خاكی كوردستان و، ئه‌وانه‌ی دوێنی نانیان نه‌بوو بیخۆن، ئیستا خاوه‌نی كارگه‌و ته‌لارو باخن و، هه‌ر به‌رپرسێك به‌ ئاره‌زوی خۆێ باشترین زه‌وی كوردستانی داگێر ردووه‌و، نموونه‌ش زۆره‌ شه‌قلاوه‌و خانزادو ورێی هه‌ولێرو عه‌لیاوه‌و بابه‌ مه‌حمودو بنكوره‌و ، میرگه‌پان و سه‌رگه‌لوو به‌رگه‌ڵوو، سه‌ری ره‌ش و قه‌ڵاچۆلان و ته‌وێڵه‌و بیاره‌و ده‌ربه‌ندزه‌لته‌و هه‌رچی جێی نایاب و دلفرێن و به‌رزایی هه‌یه‌.

باوه‌ر ناكه‌م هیچ به‌رپرسێك له‌وانه‌ی له‌ شاخ نان نه‌بوو بیخۆن دز نه‌بن، ئه‌گینا چۆنچۆنی ته‌لار دروست ئه‌كه‌ن و گه‌راجی ئۆتۆمبێله‌كه‌یان له‌ سه‌رووی ته‌لاره‌كه‌ بێت و، له‌ حه‌وشه‌ی ماڵه‌وه‌ مه‌لوانكه‌ (مسبح) هه‌بێت و، خاوه‌نی كیڵكه‌ی نه‌وت وغازوو چیمه‌نتۆو مۆڵ و، هه‌روا خاوه‌نی سه‌دان ئیزگه‌و ویستگه‌ی ته‌له‌فزیۆن و كه‌ناڵی سته‌لایت و ده‌زگای راگه‌یاندن بن و، به‌ پاره‌ی گه‌ل خه‌رجی هه‌زاران رۆژنامه‌نووس و پێشكه‌شكارو كامێره‌مان و ده‌رهێنه‌رو كاره‌باو كه‌ره‌سته‌ی هونه‌ری و شتی تر دابین ئه‌كه‌ن.

هه‌ر به‌رپرسێك ژماره‌یه‌ك پێشمه‌رگه‌ یان پۆلێسی هه‌یه‌ بۆ پاراستن ( حمایه‌) و، به‌رپرسه‌ ( نیمچه‌باڵاكان) هه‌ریه‌ك به‌تالیۆنێك یان لێوایه‌ك و بگره‌ زیاتر كه‌سی هه‌یه‌ بۆ پاراستن و، ئه‌وانه‌ش خه‌رجێكی زۆریان هه‌یه‌و، خوا نه‌یبری موچه‌ی مانگانه‌شیان به‌ كه‌موكورتی پێیان ئه‌درێت و، به‌رپرسه‌ ( باڵابه‌رزه‌كان – زۆربه‌رز ) هه‌ر یه‌ك فه‌یله‌قێكی پێشمه‌رگه‌ی هه‌یه‌ و، پێویسته‌ ئاگادار بن زۆر كه‌س له‌ پێشمه‌رگه‌و پۆلیس و هاوڵاتی له‌ به‌ر بێ پاره‌یی خۆیان ئه‌كوژن.
براورد به‌و كاره‌ساتانه‌و دزێی و گه‌نده‌ڵی له‌ زۆر بواردا، وه‌ك گواستنه‌وه‌ی سامانی كوردستان بۆ توركیای ره‌گه‌زپه‌رست و ئیتالیاو نه‌مساو سویسراو بریتانیاو ئه‌مریكاو وڵاتانی تر، كرینی زه‌وی و مۆڵ و دروستكردنی ئاپارتمان و ته‌لار، ناتوانن ئاو كاره‌با بۆ گه‌ل دابین بكه‌ن و موچه‌ی كرێكارو فه‌رمانبه‌رو پێشمه‌رگه‌و پۆلیس دابین بكه‌ن.

‌له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ وه‌رزشوانانی جیهان به‌ پێچه‌وانه‌ی به‌رپه‌رسه‌كانی كوردستان یارمه‌تی نه‌خۆش و ئاواره‌ ئه‌ده‌ن و، خه‌سته‌خانه‌ دروست ئه‌كه‌ن و، به‌شداری ته‌واویان له‌ كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌یه‌و، بۆ نموونه‌ مێسی { باشترین یاریزانی جیهان} و یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ی ئیسپانی و، هه‌ڵبژارده‌ی ئه‌رجه‌نتین ده‌زگایه‌كی خێرخوازی له‌ ئه‌رجه‌نتین كرده‌وه‌، بۆ یارمه‌تیدان و فێركردنی ئه‌و مناڵانه‌ی ته‌ندروستی و بارۆدۆخییان خراپه‌و، ناردنی مناڵانی په‌ككه‌وته‌ بۆ ئیسپانیاو تیماركردنیان و، كاتێك مناڵه‌ سورییه‌كه‌ له‌ سه‌ر لێواری ده‌ریا له‌ توركیا دۆزرایه‌وه‌، مێسی یه‌كسه‌ر (100) هه‌زار یۆرۆی به‌خشییه‌ مناڵانی سوریا كه‌ به‌ هوێ جه‌نگه‌وه‌ تووشی ناخۆشی و ده‌ربه‌دری بوون و، هه‌روا یارمه‌تی پێشكه‌ش به‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌كی بۆسنه‌ی كردو، له‌ جزایر ( 3 سێ ) خه‌سته‌خانه‌ی گه‌رۆك (عیاده‌ متنقله‌) دامه‌زراند بۆ خزمه‌تكردنی هه‌ژارو مناڵان. .

كریستانو رۆنالدو- باشترین یاریزانی جیهان – و یانه‌ی یۆفانتۆس و هه‌ڵپژارده‌ی پورته‌گال و، جۆن سینای ئه‌مریكی – پاڵه‌وانی زۆرانبازی و – سیرینا ولیامز ( یه‌كه‌می جیهان له‌ تێنیسی سه‌ر زه‌وی) و، نێمار دا سیلفا یاریزانی پاریس سانت جیرمانی فه‌ره‌نسی، به‌ پێی رێكخراوێكی ئه‌مریكی تایبه‌ت به‌ كاروباری خێرخوازی (DoSomething ) ئه‌و ئه‌ستێرانه‌ ده‌یان ملیۆن یۆرویان به‌خشیوه‌ به‌ لیقه‌وماوانی نه‌خۆشی سه‌خت و دژوارو، بۆ نموونه‌ رۆناڵدو به‌ ته‌نها (5) ملیۆن یۆرۆی دا به‌ لیقه‌وماوانی ئه‌و بومه‌له‌رزه‌یه‌ كه‌ له‌ نیپاڵیداو، بووه‌ هوێ له‌ ناوچوونی زیاتر له‌ دوو هه‌زار كه‌س و، هه‌روا به‌شداری كرد له‌ كۆكردنه‌وه‌ی یارمه‌تی بۆ نیپاڵ و، ئه‌وه‌ی ده‌ستكه‌وت دایان به‌ ده‌زگای خێرخوازی – Save The Children. و، به‌شداركردنی وه‌رزشوانان له‌ زۆر بواری تردا دژی نه‌خۆشی شیرپه‌نجه‌و فایرۆسی ( سی) و، میسی و سیرینا ویلیامز ده‌ستیان كرد به‌ كۆكردنه‌وه‌ی یارمه‌تی له‌ پێناو باشكردنی ژیانی (58) ملیۆن مناڵ له‌ جیهانداو فیركردنیان و، له‌ ساڵی 2010 وه‌ میسی بوو به‌ باڵوێزی نيازپاكی یۆنیسیف بۆ پشتگیری له‌ مافی مناڵان..

یاریزان وئه‌فسانه‌ی تۆپی به‌رازیلی پێلێه بریاریدا هه‌رچی له‌ یاری تۆپی پێ (فوتباڵ) ده‌ستكه‌وتووه‌ وه‌ك : تیشێرت و پێڵاو میدال ( مه‌دالیا) كه‌ له‌ ساڵی 1958 له‌ جامی جیهانیدا ده‌ستیكه‌وتووه‌ له‌ بازار ( مه‌زاد) بفرۆشێت و، چه‌ند كۆكرایه‌وه‌ بدرێت به‌ نه‌خۆشخانه‌ی منداڵانی سوریتیبا له‌ به‌رازیل. و، زۆر له‌ یاریزانانی ناسراو پێڵاوه‌كانیان كه‌ جێی شانازییانه‌ بده‌ن به‌ كۆمه‌ڵه‌كانی خێرخوازی له‌و وڵاتانه‌ی مناڵی نه‌خۆش و هه‌ژاریان هه‌یه‌ و بێ ده‌رامه‌تن و، جێی شانازییه‌ یاریزانی لاوی هه‌ڵبژارده‌ی فه‌رنسا { كیلیان امپاپێ) بریاریدا هه‌رچی وه‌رئه‌گرێت له‌ هه‌ڵپژارده‌ی وڵاته‌كه‌ی به‌ مناڵانی نه‌خۆش ببه‌خشێت.

به‌رپرسه‌ باڵاكانی كوردستان دزی ئه‌كه‌ن وبه‌ سامانی وڵات فێللاو ته‌لارو خانوبه‌ره‌ دروست ئه‌كه‌ن و ناتوانن كاره‌با دابین بكه‌ن و، زۆرجار له‌ سه‌ر (شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆن وكه‌ناڵه‌ كوردییه‌كان) درۆیان كردووه‌و، یه‌كێكیان زۆر دڵگه‌رم بوو به‌ ده‌نگی به‌رز له‌ ساڵی 2009 وتی : ئه‌گه‌ر ساڵیكی تر كاره‌با 24 كاتژمێر نه‌بوو، ئه‌وا پۆسته‌كه‌م به‌جێئه‌هێڵم و، وا ساڵ 2018 و كابرای درۆزن داوای پۆستی به‌رزتر ئه‌كات و، ئه‌وه‌نده‌ی یاریزانانی جیهانیان له‌ ده‌ست نایه‌ت..
وه‌زیری خوێندنی باڵای هه‌رێم یه‌كێكه‌ له‌ وه‌زیرانه‌ی كه‌ گومانده‌كریت له‌ چه‌ندین فایلی گه‌نده‌ڵییه‌وه‌ تیوه‌ گلا بێت و پۆسته‌كه‌ی بۆ خۆ ده‌وڵه‌مه‌ندكردن به‌كار هینا بیت، ئێمه‌ لێره‌دا باسی زۆر شت ناكه‌ین و ته‌نها ئاگاداری ئه‌كه‌ینه‌وه‌ خۆی چاك بكات و ده‌ست له‌و كاره‌ خراپانه‌ی هه‌لگریت ئه‌گینا فه‌یسبووك و راگه‌یاندنه‌كانی كوردستانی و دنیای لێ پر ئه‌كه‌ین و رووی راسته‌قینه‌ی ئاشكرا ئه‌كه‌ین
ئه‌م وه‌زیره‌ هه‌موو هه‌ڵگرانی بڕوانامه‌ی ماسته‌ر و دكتۆراكانی كوردستانی ناچار كردوه‌ بچن شه‌هاده‌ی ئایه‌لس و ده‌وره‌ی زمانی ئینگلیزی ببینن، له‌ كاتیكدا هه‌ر تاقیكردنه‌وه‌یه‌ك بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئه‌و شه‌هاده‌یه‌ نرخه‌كه‌ی نزیكه‌ی 300 دۆلاره‌، نرخی به‌شداریكردن له‌ هه‌ر خولیكیش نزیكه‌ی 500 دۆلاره‌، به‌مه‌ش هه‌زاران ماسته‌ر و دكتۆرای كوردستان ناچار ئه‌بن هه‌ریه‌كه‌یان بری 300 دۆلار بده‌ن به‌ تاقیكردنه‌وه‌ و 500 دۆلار بده‌ن به‌ خولی زمان، به‌مه‌ش ملیۆنه‌ها دۆلار كۆ ئه‌بێته‌وه‌ ، پاشانیش سه‌نته‌ركانی تاقیكردنه‌وه‌ی ئه‌زانن ئه‌مه‌ پێویستی زانكۆیه‌ بۆیه‌ هه‌رگیز ریگه‌ ناده‌ن ئه‌و خویندكاره‌ به‌ یه‌كه‌م تاقیكردنه‌وه‌ نمره‌ی پێویست به‌ده‌ست بهێنێت بۆیه‌ ئه‌بیت چه‌ند جارێك تاقیكردنه‌وه‌ بكات و چه‌ند جارێك 300 دۆلار پیشكه‌ش بكات، گومان ئه‌كریت وه‌زیر خۆی له‌ پشت ئه‌م سیناریۆیه‌وه‌ بێت پشتكیكی گه‌وره‌ی ئه‌و داهاته‌ زه‌به‌لاحه‌ كه‌ ملیۆنه‌ها دۆلاره‌ بۆ وه‌زیر بروات
شتی تریش زۆره‌ وه‌ك ته‌داخولی وه‌زیر له‌ زانكۆ ئه‌هلییه‌كان، زۆری تر … ئیمه‌ چاوه‌ری ئه‌كه‌ین بزانین وه‌زیر خۆی چاك ئه‌كات و به‌ بریاره‌كه‌ی خۆیدا ئه‌چیته‌وه‌ یان نا، ئه‌گه‌ر سوور بوو ئه‌وكات ئیمه‌ كاری خۆمان ئه‌كه‌ین و رووی ئه‌و وه‌زیره و حزبه‌كه‌شی كه‌ یه‌كیتیه‌ بۆ دنیا ئاشكرا ئه‌كه‌ین ،،،، هیوادارین وه‌زیر بیسه‌لمینیت كه‌ پیاویكی پاكه‌

ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب
4/8/2018




له‌گه‌ڵ وراوه‌كانی عه‌لی قه‌ره‌داغی و ئیخوانچییه‌كان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ كۆتایی ساڵی 2010 وه‌و له‌ پێناو ئازادی و كارو نان و بژێوی هه‌ژاران و بۆ له‌ ناوچوونی رژێمه‌ دیكتاتۆرییه‌ خوێنرێژه‌كان و بنبركردنی گه‌نده‌ڵی له چه‌ند‌ وڵاتێكی عه‌ره‌بی زه‌نجیره‌یه‌ك خۆپیشاندان به‌رێوه‌چوو، كار گه‌یشته‌ خۆ سوتاندن و ئه‌وه‌ بوو لاوێكی هه‌ژاری زه‌حمه‌تكیش خه‌ڵكی وڵاتی تونس كه‌ له‌ سه‌ر عه‌ره‌بانه‌ سه‌وزه‌و میوه‌ی ئه‌فرۆشت به‌ ناوی { محه‌مه‌د ئه‌لبو عه‌زیزی} خۆی سوتاندن و، شۆڕشی گه‌لی تونس ده‌ستیپێكردو بووه‌ هۆی روخانی ده‌سه‌لاته‌كه‌ی دیكتاتۆر زین ئه‌لعابدین بن عه‌لی و دواتر ژماره‌یه‌ك له‌ ولاتانی عه‌ره‌بی گرته‌وه‌و، گەلانی رۆژهەڵات هیوایان لەسەر ئه‌و خۆپشاندانانه‌ هەڵچنیبوو بەڵام دەركەوت نمونەی كاولكاری و كۆمەڵكوژیه‌.

شۆرشه‌كان له‌و وڵاتانه‌ به‌ به‌هاری عه‌ره‌بی ناونران و، بۆنه‌ هۆی روخانی ده‌سه‌ڵات له‌ چه‌ند وڵاتێك له‌وانه: تونس و میسرو لیبیاو یه‌مه‌ن‌ و، حزبه‌ ئیسلامییه‌كان توانیان جه‌ڵه‌وی ده‌سه‌ڵات بگرنه‌ ده‌ست و، ئه‌وه‌ بوو هه‌ڵبژاردنه‌كانی وڵاتی تونس رێگایان خۆشكرد بۆ حزبه‌ ئیسلامییه‌كانی تری وڵاتانی عه‌ره‌بی و، له‌وانه‌ سه‌ركه‌وتنی حزبی ئیخوان ئه‌لموسلمین له‌ میسرو، هاتنی محه‌مه‌د مورسی و، شۆرشه‌كانی به‌هاری عه‌ره‌بی به‌ پێی هه‌ندی پسپۆری شاره‌زا له‌ ساڵی 2013 وه‌ بوو به‌ شۆرشه‌كانی زستانێكی ساردوسر، چونكه‌ ئیسلامییه‌كان پتر له‌ كه‌سانی تر‌ دژی ئازادی و مافی مرۆڤن و، به‌ هه‌موو توانایانه‌وه‌ سه‌ركوتكه‌رن وئاره‌زووی خوێنرشتنن و، بۆ نموونه‌ كرده‌وه‌كانی محه‌مه‌د مورسی له‌ میسرو ئیسلامییه‌كان له‌ لیبیاو یه‌مه‌ن وحزبه‌ دێزه‌كه‌ی خه‌لیفه‌ی ئیسلام “” ئاكپارتی “” له‌ توركیادا ئه‌و بۆچوونه‌ پشتراست ئه‌كه‌نه‌وه‌‌.

گه‌لی كورد له‌ لایه‌ن ده‌وڵه‌ته كۆنه‌په‌رسته‌كانی ناوچه‌كه‌‌ دووچاری راونان و كوشتن وبرین بووه‌ته‌وه‌و، به‌رده‌وام رووبه‌رووی كۆمه‌ڵكوژیی كراوه‌ته‌وه‌و، توركیای فاشست له‌و رووه‌وه‌ پێشه‌نگه‌و، هه‌ر چۆن له‌ رابردوودا هه‌ستان به‌ كۆمه‌ڵكوژی ئه‌رمه‌نه‌كان به‌ هه‌مان شێوه‌و به‌بێ به‌زه‌یی به‌ به‌رچاوی عه‌لی قه‌ره‌داغی و ئیخوانچییه‌كانی مسوڵمان كه‌وته‌ كۆمه‌ڵكوژی كوردان.

مێژووی ئیسلام و رۆژانی دەسەڵاتی خەلیفەکان، مێژوویەکی رەش وخوێناویەو ، کوشتن و خوێنرشتن بوو بە باوو، بەربەرەکانی و شەر لە نێوان خەلیفەکان زۆرجار رویداوەو، ھەر یەک ھەوڵیداوە ئەوی تر لە دەسەڵات دوور بخاتەوەو، خۆی شوێنەکەی بگرێتەوەو، ئامانجی کۆنەپەرستان و ئیخوان ئەلموسلمین لە کوشتن و تیرۆری ڕۆژنامەنووسان و رۆشنبیران و ئازادیخوازان یەکئەگرێتەوەو، هیچ كاتێك رێزگرتن له‌ ئازادی و مافی مرۆڤ له‌لای ئیخوانی الموسلمین بوونی نه‌بووه‌.

عه‌لی قه‌ره‌داغی ئه‌مینداری یەكێتیی جیهانی زانایانی موسڵمان و سه‌رۆكی رابیته‌ی ئیسلامی كورد، زۆرجار باسی كوردو كوردایه‌تی ئه‌كات به‌ڵام ئه‌م موسڵمانه‌ له‌ كاتی هێرشی توركیای ره‌گه‌زپه‌رست بۆ سه‌ر عفرین به‌ناوی ئۆپه‌راسیۆنی چڵه‌زه‌یتون له‌ لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی ئه‌نادۆڵی توركی هه‌ڵوێستی خۆی‌ ئاشكراكرد‌و ڕایگه‌یاندو وتی : توركیا مافی خۆیەتی سنوورەکان و خەڵکی خۆی بپارێزێت و، له‌ ئه‌نجامی ئه‌و هێرشه‌ چه‌په‌ڵه‌ سه‌دان هاوڵاتی سڤیلی بێ تاوان شه‌هید بوون، له‌گه‌ڵ ئاواره‌بوونی هه‌زاران هاوڵاتی عه‌فرین به‌ره‌و ده‌ره‌وه‌ی شاره‌كه‌یان.

عه‌لی قه‌ره‌داغی، له‌میانەی بەشداری کردنی لە کۆبونەوەیەکی گەورەی سەدان كه‌س له‌ چه‌شن و ره‌نگی خۆی به‌ ناو”” زانایانی ئایینی ئیسلامی”” لەئیستەنبول، بۆ پشتیوانی کردن لەتورکیاو تیرۆریست رەجەب تەیب ئەردگان، رایگەیاندو وتی : پیلانێكی گه‌وره‌ دژ به‌ ئومه‌تی ئیسلام لەئارادایە و، پیلانه‌كه‌ گه‌وره‌یه‌ و دژ به‌توركیایه‌و ، له‌ ڕووی ئابووریی و سیاسییه‌وه‌ گه‌وره‌یه‌ و به‌ ناحه‌قییش ئه‌‌كرێت.

له‌ به‌رامبه‌ر ئۆپه‌راسیۆنه‌ سه‌ربازییه‌كانی توركیای فاشست له‌ شارو شارۆچكه‌و و گوندو دێهاتی باكووری كوردستان، به‌ به‌‌شداری ده‌یان هه‌زار سه‌رباز، جه‌نده‌رمه‌، پۆلیس و جاش و، به‌ به‌كارهێنانی هه‌موو جوره‌ چه‌كێك: قورس، تۆپ، تانگ، هه‌لیكۆپته‌رو فرۆكه‌ی جه‌نگی و، به‌كارهێنانی ته‌كنۆلۆژیای جه‌نگی مۆدێرن ، عه‌لی قه‌ره‌داغی چڵكاوخۆرو، گوێرایه‌ڵی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی تیرۆریست وه‌ك مه‌لایه‌كی توركی دڵره‌ش ‌ لاڵ و بێده‌نگ بوو.

عه‌لی قه‌ره‌داغی ئه‌ڵێت سێ شت حەرامه‌ : خوێن و ماڵ و ناموس و، سه‌باره‌ت به‌ خوێن توركیای ره‌گه‌زپه‌رست وه‌ك رژێمه‌كه‌ی سه‌دام حوسه‌ێنی دیكتاتۆر ده‌ستێكی باڵای هه‌یه‌ له‌ خوێنرشتن و، ماڵ كاولكردن و، دزینی سامانی خه‌ڵكی سڤێلی ده‌ركراو له‌ زێدی باوباپیرانیان و، ئاغاكانی سه‌روكی یه‌كێتی جیهانی زانایانی موسڵمان ئه‌وه‌نده‌ چروك و بێ ئه‌خلاق بوون له‌ دێهاتی عه‌فرین مریشك و قه‌لیان دزی و، ده‌رباره‌ی ناموس له‌ هه‌فته‌ی رابردوو، لە نزیک شاری عفرین فەرماندەیەکی گرووپە ئیسلامییەکانی دۆستی تورکیا له‌ لیوای سوڵتان سلێمان دەستدرێژی سێکسی كرده‌ سەر ئافرەتێکی كوردو، قه‌ره‌داغی ورته‌ی لێوه‌ نه‌هات.

عه‌ڵی قه‌ره‌داغی و ئیخوانه‌كانی كورد بیرو هۆشیان لای تیرۆریسته‌كانی حه‌ماس و لیبیاو به‌نگلادیشه‌و، قه‌ت رۆژێك له‌ رۆژان باسی ئه‌و سته‌مه‌ی سپێنراوه‌ به‌ سه‌ر كورد ناكه‌ن و، له‌و كاته‌ی به‌نگلادیش توندره‌ تیرۆریسته‌كانی له‌ سێداره‌دا،
ئەمینداری گشتی یەكێتی جیهانی زانایانی موسڵمان وتی: پێویستە گەمارۆ بخرێتە سەر بەنگلادیش و لەگەڵیدا پەیوەندیەكان بپچڕێندرێت و، وەك یەكێتی جیهانی زانایان داوا لە هەموو وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی و بەتایبەتی وڵاتانی كەنداو ئه‌كەین كە گەمارۆ بخەنە سەر بەنگلادیش و پەیوەندییەكان لەگەڵیدا بپچڕێنن.
به‌زمی عه‌لی قه‌ره‌داغی زۆره‌و، به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك داكۆكی له‌ توركیای ره‌گه‌زپه‌رست و، تیرۆریست ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان ئه‌كات و، خوێ و سه‌رۆكه‌كه‌ی یوسف قه‌رزاوی ئه‌وه‌نده‌ بێ رێزن ناویان له‌ لێستی تیرۆریستانه‌ له‌ سعودیه‌ و میسرو ئیماراتی عه‌ره‌بی.

به‌ كورتی عەلی قەرەداغی وەك مەلایەكی تورك مامەڵە ئه‌كات و، پۆستەكەی لەخزمەتی دەوڵەتی توركیادا بەكارئه‌هێنێت و، لەئاست تاوانەكانی دژ بەكوردانی باكوری كوردستان بێدەنگە.

ماویه‌تی
31/8/2018




سه‌رۆك كۆمار پشكی سه‌وزه‌ یان زه‌رده‌؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ ساڵانی پێشوو پۆستی سه‌رۆك كۆماری عێراق بۆ یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان ( لیستی سه‌وز) بوو له‌ جه‌لال تاله‌بانییه‌وه‌ ده‌ستی پێكردو ئه‌م پۆسته‌ هه‌رچه‌نده‌ پۆستیكی ( سیادییه) ‌‌و پشكی‌ كورده به‌ڵام هه‌مو لایه‌ك ئه‌زانن پۆسته‌كه‌ ( ته‌شریفاتیه)‌ واته‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی دیارو سنوورداره‌و مام جه‌لال وه‌ك كه‌سایه‌تییه‌كی سیاسی و نووسه‌رو رۆژنامه‌نووس و یاساناس بوو به‌ یه‌كه‌مین كورد پۆستی سه‌رۆك كۆماری عێراق له‌ مێژوودا وه‌ربگرێت و رۆڵێكی كاریگه‌ری هه‌بوو له‌ پابه‌ندبوون به‌ ده‌ستوورو ته‌بایی نێوان حزبه‌كانی كوردستان و عێراق و پاراستنی سه‌روه‌ری و یه‌كپارچه‌یی خاكی وڵات.
سه‌رۆك جه‌لال تاڵه‌بانی كاریگه‌ریی گه‌وره‌ی هه‌بوو، هه‌میشه‌ زامنی پاراستنی ره‌وشی عیراق و كوردستان بووه‌و، به‌ هوێ نه‌خۆشێیه‌كه‌ی بۆشاییه‌كی گه‌وره‌ی دروستكردو، پاشان فۆئاد مه‌عسوم بوو به‌ سه‌رۆك كۆمارو، ئه‌وه‌ی‌ مام جه‌لال كردی قه‌ت له‌ توانای ئه‌مدا نه‌بووه‌و نییه‌.

كاتێك مام جه‌لال له‌ ژیاندا بوو یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان له‌ گه‌ڵ پارتی دیموكراتی كوردستان ( لیستی زه‌رد) هاوپه‌یمانییه‌كی به‌ناو ستراتیژی به‌ست و، هاوڵاتیانی كوردستان ئێستاشی له‌ گه‌ڵدا بیت نه‌یانزانی و نازانن ئه‌و هاوپه‌یمانییه‌ ستراتیژییه‌ چییه‌و ناورۆكه‌كه‌ی باس له‌ چی ئه‌كات و، زۆر جار به‌پرسانی هه‌ردوولا له‌ سه‌ر هاوپه‌یمانییه‌كه‌ گله‌یی و ره‌خنه‌یان بووه‌و، هه‌ر له‌ زاری خۆیان وتوویانه‌ ئێمه‌ پێكه‌وه‌ زۆر ده‌سكه‌وتمان هه‌بووه‌و ، سه‌ركه‌وتن و پێشكه‌وتنی زۆر له‌ سه‌ر ئاستی كوردستان و عێراق و ناوچه‌كه‌و جیهان هاتووه‌ته‌دی و، له‌وه‌شدا ده‌رئه‌كه‌وێ به‌ پشتبه‌ستن به‌و هاوپه‌یمانییه‌ زۆر له‌ خواست و نهێنی و سامانی گه‌لی كوردستان و، كێشه‌ ناوخۆییه‌كانی هه‌ردولا ( سه‌وزو زه‌رد) په‌رده‌پۆش كراون‌.

له‌ پاش هه‌ڵپژاردنی 12 ی ئایاری ئه‌م ساڵ تا هنوكه‌ ( سه‌وزو زه‌رد) باس له‌ پۆستی سه‌رۆك كۆمار ئه‌كه‌ن و، له‌ كێبركیدان بۆ به‌ده‌ستهێنانی پۆسته‌كه‌و، بازاری هه‌ردوولا زۆر گه‌رمه‌و، یه‌كێتی خوازیاره‌ بۆ جاری چواره‌م پۆسته‌كه‌ پشكی ئه‌وان بێت، به‌ڵام پارتی سووره‌ له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی پۆسته‌كه‌ بدرێت به‌وان و، گه‌مه‌كه‌ له‌ نێوان دكتۆر محه‌مه‌د سابیرو فازڵ میرانیه‌ و، ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسورمانه‌ دوو كه‌سایه‌تی كورد شیعه‌یه‌ك ( دكتۆر كه‌مال عه‌زیز قه‌یتولی – مامۆستای زانكویه‌ له‌ دهۆك) و، سوننه‌یه‌ك‌ ( عومه‌ر به‌رزنجی – پاڵیۆزی عێراق له فاتیكان) رایانگه‌یاندوه‌ خۆیان ئه‌پاڵێون بۆ وه‌رگرتنی‌ پۆسته‌كه‌.

جێی دڵخۆشییه‌ كه‌سانێك خۆیان بپاڵێون بۆ وه‌رگرتنی پۆستی سه‌رۆك كۆمار، به‌ڵام ئه‌وان باش ئه‌زانن ئه‌وه‌ قه‌ت روونادات له‌ وڵاتێك دوور بێت له‌ دیموكراتییه‌ت و، پر بێت له‌ مێلشیاو چه‌كدارو ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ حزب و، ده‌ستێوه‌ردانی ئه‌مریكاو وڵاتانی ده‌ره‌كی.
زۆر كه‌س بۆ ئه‌و پۆسته‌ هه‌وڵئه‌دات، به‌ڵام له‌ لایه‌ن حزبه‌كانی ( سه‌وزو زه‌رد) قۆرغ كراوه‌و براوه‌ته‌وه‌و، له‌ هه‌ردولاش ده‌سه‌ڵاتی بنه‌ماڵه‌ خۆسپێنه‌ره‌، له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ی بارزانی فازڵ میرانی سكرتێری پارتی دیموكراتی كوردستان و، له‌ لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ی تاڵه‌بانی دوكتور محه‌مه‌د سابیر زاوای ابراهیم ئه‌حمه‌د ده‌ستنیشانكراون بۆ وه‌رگرتنی پۆسته‌كه‌.

یه‌كێتی و پارتی ( سه‌وزو زه‌رد) خاوه‌نی زۆرترین ( كورسی په‌رله‌مانن) ، مافی خۆیانه‌ پۆسته‌كه‌ وه‌ربگرن و، به‌لای هاوڵاتیانه‌وه‌ گرنگ نییه‌ كێ ئه‌بێت به‌ سه‌رۆك، به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه‌ چۆن ئه‌توانن خزمه‌تی گه‌لی كوردستان و، پرسه‌ نه‌ته‌وایه‌تییه‌كان بكه‌ن و، پۆسته‌كه‌ بۆ خزم و كه‌سوكار به‌كار نهێنن و، نموونه‌ش له‌م رووه‌وه‌ زۆره‌ له‌ دوكتۆر فۆئاد مه‌عسوم كه‌ له‌ دوای مام جه‌لاله‌وه‌ هاتووه‌ ده‌ستپێئه‌كه‌ێن.
فوئاد مه‌عسوم كه‌ ده‌ستنیشانكرا بۆ وه‌رگرتنی پۆستی سه‌رۆك كۆمار یه‌كسه‌ر به‌ بێ یه‌ك و دوو ( جوانی) كچی به‌ راوێژكار به‌ بری (( ته‌نها 13 ملیۆن)) دینار دامه‌زراند، له‌ كاتێكدا له‌لایه‌ن لێژنه‌ی ده‌ستپاكی په‌رله‌مانه‌وه‌ داواكراوه‌ له‌ سه‌ر گه‌نده‌ڵی له‌ كاتێك وه‌زیری گه‌یاندنی عێراق بووه‌و، ئێستاش دوو موچه‌ وه‌رئه‌گرێت، موچه‌ی خانه‌نشینی (وه‌زیر) و ، موچه‌ی راوێژكاری سه‌رۆك كۆمار.

كۆمپانیای ( BMJ Industries ) ئیماراتی كە كۆمپانیایەكی گەورەی تایبەت بە توتن و جگەرەیە و خاوەنی چەندین براندی بازرگانییە، فوئاد مەعسوم سەرۆك كۆماری عێراق تۆمەتبار ئه‌كات بەوەی كە پۆستەكەی بەكارهێناوە بۆ بەرژەوەندی كۆمپانیایەكی عێراقی كە برازایەكی فوئاد مەعسوم و هاوسەرەكەی خاوەندارێتی دەكەن و، كۆمپانیاكه‌ ناوی ( خیرات المنافع ) ه‌ بۆ بازرگانی گشتی و گواستنەوە كە خاوەنەكەی ( حەیدەر سەباح فەیلی) یه‌ هاوسەری ( نەورۆز محەمەد مەعسوم) ه‌و، شایانی ئاماژه‌یه‌ كومپانیاكه‌ سكاڵای له‌ ره‌فتاری سه‌رۆك كوماری عێراق و، ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی داوه‌ به‌ مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان.
پێویسته‌ سه‌رۆك كۆمار دوور بێت له‌ خۆپه‌رستی و، كار كردن له‌ پێناو خزم و دۆستانی و، هه‌روا نابێت بنه‌ ماڵه‌و حزبه‌كانی سه‌وزو زه‌رد وه‌ك ئێستا باوه‌، خۆیان بخزیننه‌ ناو سه‌رجه‌م جومگه‌كانی ژیانی سیاسی و حكومی و په‌روه‌رده‌یی و ئابووری و رۆشنبیری و كۆمه‌ڵایه‌تیی ئه‌وه‌ش كارێكی قیزه‌وه‌ن وناشیرینه‌.

27/8/2018




‌كه‌ی به‌رپرسان هێرشه‌كانی توركیا رێسوا ئه‌كه‌ن؟… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

ماوه‌ی چه‌ندین ساڵه‌ فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی توركیا‌ رۆژانه‌ به‌چری ناوچه‌ جیاجیاكانی باشوری كوردستان بۆردوومان ئه‌كه‌ن، له قه‌ندیل و‌ وه‌رتێ و سیده‌كان و باڵاكایه‌تی و به‌رواری بالا تا ئه‌گاته‌ گونده‌كانی سه‌ر به‌ قه‌زای ئامیدی و زاخۆو شه‌نگال و، توركیای ره‌گه‌زپه‌رست به‌ بۆردوومانی فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی نه‌وه‌ستاوه‌و، تۆپخانه‌كانی سوپاكه‌ی كه‌ زۆر شوێنی له‌ خاكی باشوری كوردستانی داگیركردووه‌و به‌ ئاره‌زووی خۆی ناوچه‌كانی كوردستان به‌ هه‌ره‌مه‌كی بۆردوومان ئه‌كات.
له‌ ئه‌نجامی‌ بۆردومانی فرۆكه‌ جه‌نگییه‌كان و تۆپخانه‌كانی سوپای توركیاوه‌ ژماره‌یه‌ك هاوڵاتی بوونه‌ قوربانی و، ئه‌وه‌ش دڵه‌راوكێی و ترسێكی‌ زۆری له‌ نێو هاوڵاتیانی سڤیلی بێتاوانی‌ ناوچه‌كه‌ دروستكردووه‌و‌، هه‌ر به‌و هۆیه‌شه‌وه‌ دانیشتوانی‌ گونده‌كان له‌ ماڵه‌كانی خۆیان دووركه‌وتوونه‌ته‌وه‌و ناوچه‌كانیان چۆڵكردووه‌و، زیانێكی زۆر به‌ر‌ باخ و ره‌زو دارو پووش و ئاژه‌ڵ و ماڵ و سامانیان كه‌وتووه‌.

له‌ درێژه‌ی تاوانه‌كانی توركیای ره‌گه‌زپه‌رست و،‌ هاوكات له‌گه‌ڵ یادی چوارساڵه‌ی كۆمه‌ڵكوژی سه‌دان ئێزیدی نیشته‌جێی گوندی كۆچۆ له‌ شه‌نگال له‌ 15ی ئابی 2014 له‌لایه‌ن داعشه‌وه‌. ئێواره‌ی چوارشه‌ممه‌ 15-8-2018 له‌ قه‌زای شه‌نگال و، چه‌ند ناوچه‌یه‌ك له‌لایه‌ن فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی توركیاوه‌ بۆردومان كران و، له‌و رووداوه‌دا، فه‌رمانده‌ی گشتی یه‌كینه‌كانی به‌رخۆدانی شه‌نگال (یه‌به‌شه‌) ی نزیك له‌ په‌كه‌كه‌ { مام زه‌كی شه‌نگالی} ئه‌ندامی كوردیناسیۆنی كومه‌ڵگه‌ی ئێزدی كرایه‌ ئامانج و، له‌ گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك شه‌رڤانان شه‌هید بوون.

لە 3/8/2014 چەكدارانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی (داعش) هێرشیانكردە سەر قەزای شنگال ‌و، لەماوەیەكی كەمدا‌و بەبێ‌ بەرگری و هه‌ڵاتنی فه‌رمانده‌كانی پێشمه‌رگه‌و ئاسایش و به‌رپرسانی سه‌ربازی و حزبییه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان و، به‌ ئاسانی داعش توانی شارەكه‌و ده‌وره‌وبه‌ری كۆنترۆڵ بكات‌و جگە لە شەهیدكردنی سەدان كوڕ‌و پیاوی ئێزیدی بە هەزاران ژن‌و كچ‌و منداڵیان به‌ره‌و باره‌گاكانی داعش له‌ موسڵ و ره‌ققه‌و شوێنه‌كانی تری سوریا برد.

هه‌ر له‌دوای‌ داگیركردنی‌ شه‌نگال مه‌سعود بارزانی ( له‌و كاتانه‌دا سه‌رۆكی هه‌ریم ) بوو رایگه‌یاند ئه‌و كه‌س و به‌رپرسانه‌ی ئه‌ركی پاراستنی شه‌نگالیان له‌ ئه‌ستۆ بوو (هه‌موویان ناسراون) ، له‌ سه‌ر كاره‌كانیان لا ئه‌برێن و لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌ گه‌ڵ ئه‌كرێت و، په‌یوه‌ست به‌و كاره‌ساته‌، ژماره‌یه‌ك له‌فه‌رمانده‌ سه‌ربازییه‌كانی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌‌و، به‌رپرسانی‌ حزبی‌‌و حكومی‌ قه‌زای شه‌نگال، له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارێتی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ روبه‌ڕوی‌ لێپرسینه‌وه‌ كرانه‌وه‌ به‌تۆمه‌تی‌ كه‌مته‌رخه‌می‌ سه‌رباری‌ و، چه‌ندینجار به‌ڵێنی‌ سزادانی‌ تۆمه‌تبارانی‌ كه‌وتنی‌ شه‌نگال درا، به‌ڵام ده‌ره‌نجامی‌ ئه‌و دۆسیه‌یه‌ تا ئێستا ئاشكرا نییه و‌، وا چوار ساڵ بەسەر كارەساتی شنگال تێپەڕ ئه‌بێت ‌و تائێستاش كەمتەرخەمەكانی ئەو كارەساتە نەدراونەتە دادگاو، خه‌ڵك و چالاكه‌ مه‌دنییه‌كان داوای دادگایكردنی كەمتەرخەمەكان ئەكەن.

هه‌ر بۆ بیرخستنه‌وه‌ له بەرەبەیانی رۆژی 25/4/2017 له‌ لایه‌ن 26 فرۆکەی جەنگی تورکیای ره‌گه‌زپه‌رست به‌ چری بۆردومانی شنگال و ده‌وروبه‌ریان كراو، به‌و هۆیه‌وه‌ پێنج پێشمه‌رگه‌و شه‌ڕڤانێك شه‌هیدو یانزه‌ پێشمه‌رگه‌و سێ شه‌ڕڤانی‌ تریش، برینداربوون، هه‌روا به‌هۆی بۆردومانی فڕۆكه‌كانی توركیاوە بۆ سه‌ر ناوه‌ندی گشتیی یه‌په‌گه‌ له‌ چیای قه‌ره‌چۆغ له‌ دێرك، ٢٠ شه‌ڕڤان شه‌هیدبوون و ١٨ شه‌ڕڤانی تریش برینداربوون و، ئەو کارەی تورکیای ره‌گه‌زپه‌رستی خوێنرێژ دەست درێژییە بۆ سەر سەروەری خاکی هەرێمی کوردستان بە گشتی و دەڤەری شنگال بە تایبەتی و دەستتێوەردانه‌ لە كاروباری ناو وڵاتێكی ترو ئەمەش پێشێل کردنێکی ئاشکرای یاسا و رێسا نێودەوڵەتیەکانە و، بۆیه‌ ‌پێویسته‌ هه‌موو خه‌ڵكی به‌ شه‌ره‌ف و مرۆڤدۆستانی ئازادیخوازی دونیا ئه‌و ده‌ستدرێژییه‌ بۆ سه‌ر خاكی هه‌رێمی كوردستان ریسواو شه‌رمه‌زار بكه‌ن و، پێویستە حكومەتی هەرێمی كوردستان كه‌ تا ئێستا ناتوانێت ئه‌و ده‌ستدرێژییه‌ ریسوا بكات، سنورێكی بۆ دابنێت و، چیتر ڕێگە به‌ توركیا نەدرێت بە ئارەزووی خۆی لە ناو باشوری كوردستان تەراتێن بكات.
له‌ دووا هێرشی ئاسمانی توركیا بۆ سه‌ر شه‌نگال { زه‌كی شه‌نگالی} له‌ گه‌ڵ هاورێكانی شه‌هید كران و، دیاره‌ ئه‌و كرده‌وه‌یه‌ش به‌ پێی نه‌خشه‌یه‌كی گڵاوی گووماناوی دارێژراو بووه‌، وه‌ك نه‌خشه‌ دارێژراوه‌ قیزوه‌نه‌كه‌ی داگیركردنی شه‌نگال له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی ئیسلامی به‌دره‌فتار (داعش) و، گومان ئه‌ كرێت هێزێكی‌ نزیك لە پارتی دیموكراتی‌ كوردستان یان حكومەتی عێراق هاوكاریی توركیایان كردبێت لەو هێرشەداو، حكومه‌تی عێراق هاته‌ده‌نگ و، ئه‌و تاوانه‌ی ریسواكردو، وەزارەتی دەرەوەی عیراق به‌یاننامه‌یه‌كی له‌سه‌ر بۆردومانكردنی قه‌زای شه‌نگال له‌لایه‌ن فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی توركیا بڵاوكرده‌وه‌ و تیایدا داوای لە تورکیا كردوه‌ هێزەکانی لە خاکی عیراق بکشێنێتەوە، چونکە به‌پێی به‌یاننامه‌كه‌: ئەوە پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکانە.

ئه‌وه‌ی جێی سه‌رنج و ره‌خنه‌یه‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان تا ئێستا بێده‌نگه‌و، هیچ كاردانه‌وه‌یه‌كی نییه‌و، ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ئه‌گه‌ێنێت به‌رپرسه‌ باڵاكانی باشووری كوردستان ناوێرن به‌رنگاری توركیا ببنه‌وه‌، چونكه‌ نزیكه‌ی نیوه‌ی خاكه‌كه‌ی له‌لایه‌ن توركیای ره‌گه‌زپه‌رست داگیركراوه‌و، وناتوانن بڵێن: توركیا بۆ ده‌ره‌وه‌و، لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌ : تا كه‌ی بێده‌نگ ئه‌بن؟ جه‌ماوه‌رو گه‌لی كوردستان داوا ئه‌كه‌ن: بێده‌نگی بشكێنن.

21/8/2018




بۆ عه‌لی قه‌ره‌داغی شیوه‌ن بۆ لیره‌ی توركی ئه‌كات؟ …. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

به‌ هۆی تێكچوونی په‌یوه‌ندییه‌كانی توركیاو ئه‌مریكاو باج دانان له‌ سه‌ر شیش و ئه‌له‌منیۆم له‌ لایه‌ن ئه‌مریكاوه‌ به‌های لیره‌ی توركی دابه‌زیوه‌و توركیا دووچاری قه‌یران بووه‌ته‌وه‌و ترسێكی گه‌وره‌یش لای وه‌به‌رهێنه‌ره‌كان درووستبووه‌ سه‌باره‌ت به‌ ده‌ستوه‌ردانی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان له‌ ئابووری وڵات.
رژێمی توركیای فاشیست له‌ سایه‌ی ئیخوان ئه‌لموسلمین و حزبی دادو گه‌شه‌پێدان و سه‌رۆكه‌ شۆڤه‌نیسته‌كه‌ی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك له‌ كوشتنی رۆڵه‌كانی كوردستان ده‌ستیان نه‌پاراستووه‌ و، بۆ له‌ ناوبردن و نه‌مانی دانیشتوانی ئه‌م خاكه‌ به‌ ئاشكرا هاوكاری چه‌ته‌ رووره‌شه‌كانی ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌تی ئیسلامی تیرۆریست (داعش) یان كردو، بوونه‌ هۆی قركردنی گه‌لی كوردستان.

تورکیا سیاسەتی ئاگرو ئاسنی لە باکووری کوردستان بەکارھێناو، شارە کوردییەکانی خاپور کردو، هاوڵاتیانی کوردی ناچار کرد خاک و ماڵ و سامانیان بەجێبھێڵن و، سەرگەردان ببن و، دەیان و سەدان و ھەزاران کوردی سڤیل بگرن و بكوژن و، له‌ پاش هه‌ڵگرتنی پارێزبه‌ندی له‌ سه‌ر ئه‌ندامانی حزبی گه‌لانی دیموكراتی { هه‌ده‌په}‌ ژماره‌یه‌كی زۆر خرانه‌ به‌ندیخانه‌كان و، پاشان ئێستاشی له‌ گه‌لدا بێت شاڵاویان ھێنا بۆ باشووری كوردستان و، رۆژانە بە فرۆکەی جەنگی و بە تۆپ کاولی ئەکەن و، ئێمه‌ش هیچ بەرپرسێکی بوێرمان نییه‌ کردەوەکانی تورکیای ره‌گه‌زپه‌رست ریسوا بکات و، دیاره‌ به‌رپرسه‌ باڵاكانی باشووری كوردستان ناوێرن به‌رنگاری توركیا ببنه‌وه‌، چونكه‌ خاكه‌كه‌ی له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌‌ داگیركراوه‌و، و له‌ به‌ر بازرگانی نه‌وت و غاز وگیرفان پركردن ناتوانن به‌ توركیا بڵێن : بۆ ده‌ره‌وه‌.

توركیا به‌ داگیركردنی خاكی وڵاتان و، هاوكاری ده‌وڵه‌تی چه‌په‌ڵی ئیسلامی ( داعش ) و تاقمی دێزی ئه‌لنوسره‌ بووه‌ته‌ هۆی ئاواره‌ بوونی سه‌دان هه‌زار هاوڵاتی سڤیل به‌تایبه‌ت له‌ سوریاو، ئه‌مه‌ش له‌ گه‌ڵ سزاكانی ئه‌مریكاوه‌ بووه‌ته‌ هۆی هه‌ژانی لیره‌ی توركی و دابه‌زینی به‌هاكه‌ی.
ساڵانێكه‌ له‌ سه‌ر بارودۆخی سوریا به‌ گشتی و، ئازادكرنی مه‌نبج به‌ تایبه‌تی و، سیاسه‌ته‌ چه‌وته‌كانی ئه‌ردۆگانی شۆڤه‌نیست په‌یوندییه‌كانی نێوان توركیاو ئه‌مریكا تێكچووه‌و گرژی تێكه‌وتووه‌، ئه‌وه‌ش شتێكی چاوه‌روانكراو بوو، له‌ سه‌ر ره‌فتاری ئه‌ردۆگان و، ئه‌مریكاش سزای ئابووری خستووه‌ته‌ سه‌ر توركیاو، بۆیه‌ به‌های لیره‌ی توركی به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو دابه‌زیوه‌ به‌رامبه‌ر به‌ دۆلاری ئه‌مریكی و ، كاریگه‌ری خراپی له‌ سه‌ر ئابووری توركیا دروستكردووه‌.

عه‌لی قه‌ره‌داغی ئه‌مینداری گشتی یه‌كێتی زانایانی موسڵمانی جیهان و سه‌روكی رابیته‌ی ئیسلامی كورد، له‌باره‌ی قه‌یرانی دارایی توركیا و دابه‌زینی به‌های لیره‌ی توركی ئه‌ڵێت : توركیا رووبه‌رووی جه‌نگێكی ئابوری بووه‌ته‌وه‌و، داوایكرد وڵاتانی ئابووریی خۆیان بۆ رووبه‌رووبوونه‌وه‌ی فشاره‌كانی ئه‌مریكاو وڵاتانی رۆژئاوا یه‌كبخه‌ن.
عه‌لی قه‌ره‌داغی له‌ نووسینیكدا ئه‌ڵێت : به‌ پشتیوانی خوای گه‌وره‌ ئابووری توركیا بەهێز ئه‌بێتەوە و كۆتای بەم جەنگە بۆگەنە دێت كه‌ به‌ هۆی دابه‌زینی به‌های لیره‌ی توركی هه‌ندێ وڵاتی خۆشحاڵ كردووه‌و، ئه‌م عه‌لێ قه‌ره‌داغییه‌ له‌ پاش ته‌قینه‌وه‌كانی ئیسته‌نبول (29 يونى / حوزه‌یرانی 2016) داوای لەهاوڵاتیانی كوردستان كرد بە مەبەستی گەشتوگوزار سەردانی وڵاتی توركیا بكەن (بۆ خۆشی و رابواردن و مه‌ی خواردنه‌وه‌و گه‌مه‌كردن له‌ گه‌ڵ له‌شفرۆشان) و هه‌موو ئه‌مانه‌ له‌ پێناوی بووژاندنه‌وه‌ی ئابووری توركياو وتى: تەقینەوەكانی‌ فرۆكەخانەی ئەتاتورك پێویست ناكات ببنه‌‌ هۆی سارد بوونه‌وه‌تان و، ئه‌گه‌ر ئه‌م عه‌لی قه‌ره‌داغییه‌ چڵكاوخۆری رژێمی شۆڤه‌نیستی توركیا نییه‌، بۆ ئه‌و داوایه‌ ئه‌خاته‌روو، له‌باتی هاندانی خه‌ڵك بۆ نوێژو عیباده‌ت، هانی خه‌ڵك ئه‌دات بۆ پۆخڵاوات و سیكس و (فاحیشه‌) كه‌ سه‌رتاپای كۆمه‌ڵگه‌ی توركیای داگیر كردووه‌و، كومه‌ڵكه‌ش به‌و نه‌خۆشییانه‌ ئه‌ناڵێنێت.

عه‌لی قه‌ره‌داغی و ئوممه‌ی ئیسلامی و زانایانی جیهانی ئیسلامی و گشت ئیخوانه‌كان یه‌ك مۆدێلن و چاویان هه‌موو شتێك ئه‌بێنێت، ته‌نها گه‌لی كوردستان نه‌بێت، كه‌ به‌ ئاگری ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی تیرۆریست و ئاكپارتی دێزو رژێمی توركیای شۆڤه‌نیست ئه‌سووتێن و، چاوه‌كانی عه‌لی قه‌ره‌داغی له‌ ئاستی كوردستان داخراون و، كۆمه‌ڵكوژی كوردان له‌ جزیره‌و سڵۆبی و سورو نسێبین و وان و شرناخ و ئامه‌دو مێردین و جۆڵه‌مێرك و شه‌مزینان و هه‌كاری و گه‌ڤه‌رو سیده‌كان و قه‌ندیل و ئامادی و ناوچه‌كاتی تر نابینێت.
رژێمی توركیای ره‌گه‌زپه‌رست توانیویه‌تی هه‌ندێ كه‌ناڵ وژماره‌یه‌ك رۆژنامه‌نووس و حزب و سه‌ركرده‌ی حزب، ئه‌وانه‌ی له‌ سه‌ر بیرو بۆچوونی ئیخوان ئه‌لموسلمین و حزبی دادو گه‌شه‌پێدان گۆشكراون له‌ باشووری كوردستان بكرێت و، شه‌و رۆژ له‌ خزمه‌تی ئاغا تۆرانییه‌كانیان بن و، ئه‌م رژێمه‌ داپلۆسێنه‌ره‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك له‌ كوشتنی رۆڵه‌كانی كوردستان ده‌ست ناپارێزێت و، بۆ له‌ ناوبردن و نه‌مانی دانیشتوانی ئه‌م خاكه‌ به‌ ئاشكرا هاوكاری چه‌ته‌ رووره‌شه‌كانی ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌تی ئیسلامی تیرۆریست (داعش) و، تاقمی ئه‌لنوسره‌یه‌ كردو له‌ ئێستاشدا ئه‌یكات.

له‌ هه‌فته‌ی رابردوو ده‌نگۆی ئه‌وه‌ بڵاوكرایه‌وه‌ كه‌ یەکێتی جیھانی زانایانی مسوڵمان مەکتەبی ھەرێمی کوردستان بە ئامادەبوونی عەلی قەرەداغی و سەرۆکی فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان له‌ هه‌رێمی كوردستان و بەرپرسان ئه‌كاته‌وه‌و، به‌م كاره‌ش پێگه‌یه‌كی تری سیخوریی میتی توركی له‌ كوردستان ده‌ست به‌كار ئه‌بێت.

ئه‌ركی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌ هه‌ڵوێستی بته‌و بگرێته‌به‌ر له‌ ئاست پاراستنی هاووڵاتیانی كوردستان و ئاسایشیان و، هه‌ر لێره‌وه‌ داوا له‌ حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ئه‌‌كرێت دۆسیه‌ی ده‌ستدرێژییه‌كانی توركیاو بۆردومانكردنی خه‌ڵكی سڤیلی بێ تاوان و، خاپور كردنی دێهات و، سوتاندنی پوش و دارستان وباخه‌كانی وڵاته‌كه‌مان بگه‌یه‌نێته‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و، به‌ فه‌رمی سكاڵا به‌رامبه‌ر به‌ توركیای فاشیست تۆمار بكات و، هاوكات داوا له‌ پارت و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی كوردستان ئه‌‌كرێت هه‌ڵوێستی راشكاوانه‌ به‌رامبه‌ر به‌م تاوانانه‌ ده‌رببڕن و ریسوا‌ی بكه‌ن كه‌ به‌رامبه‌ر به‌ گه‌ل و نیشتمان ئه‌‌كرێن.

حكومەتی هەرێمی كوردستان به‌ هۆی توركیاوه‌ هەڵوێستی به‌رامبه‌ر به‌ عه‌لی قه‌ره‌داغی زۆر لاوازه‌و، پێویسته‌ هه‌ڵویستی توند بگرێتەبەر بەرامبەری ، چونكە خۆی بەكورد ئه‌زانێت و لەولاشەوە بە هەڵویستەكانی پشتگیری لەدەوڵەتی توركیا ئه‌كات و لەئاست تاوانەكانی دژ بە گه‌لی كوردستان بێدەنگە.

15/8/2018




پێش 53 ساڵ له‌م رۆژه‌دا گیرام …. ئه‌حمه‌د رجه‌ب


ئه‌م رووداوه‌ له‌ ده‌ربه‌ندیخان به‌ رووداوی تانكه‌كه‌ ناسراوه‌.

له‌ تێكۆشاندا له‌ پێناو ئامانجه‌ پیرۆزه‌كانی گه‌ل و دوارۆژێكی پرشنگدار بۆ گه‌لانی ترو مرۆڤایه‌تی پێشكه‌وتوخواز ژماره‌یه‌كی زۆر خۆیان به‌خت ئه‌كه‌ن و ئه‌بنه‌ قوربانی و شیوعییه‌كان و چه‌په‌كان له‌و‌ بواره‌دا رۆڵی سه‌ره‌كییان نواندووه‌و پێشه‌نگ بوون‌‌.
له‌ درێژه‌ی كاروانی تێكۆشانداو، له‌ گه‌رمه‌ی ئیشوكاری رێكخراویی حزبداو، له‌م رۆژه‌دا پێش {53} ساڵ له‌ لایه‌ن ئیستخباراتی كه‌تیبه‌ی (32) ی سوپای عێراق به‌ هاوكاری به‌ریو‌به‌رایه‌تی ئاسایشی ده‌ربه‌ندیخان و، له‌ ماڵی كه‌سایه‌تی نیشتمانی و شیوعی ناسراو تێكۆشه‌ر { حسه‌ێن حاجی كه‌ریمی زۆراب، بابی شه‌هید (ره‌فیق ) له‌ ده‌ربه‌ندیخان گیرام.
له‌و رۆژانه‌دا به‌رپرسی رێكخراوی ده‌ربه‌ندیخان بووم و، رۆژێكیان هاورێی تێكۆشه‌ر عه‌بدوڵلای مه‌لا فه‌ره‌ج قه‌ره‌داغی { مه‌لا عه‌لی} نامه‌یه‌كی بۆ ناردم له‌ گه‌ڵ پسووڵه‌ی گواستنه‌وه‌ی محه‌مه‌د ناوێك ( ره‌یس عوره‌فا) له‌ كه‌تیبه‌ی (32) له‌ ده‌ربه‌ندیخان.

پسووڵه‌ تایبه‌تییه‌كه‌ی محه‌مه‌دم وه‌رگرت و، به‌شیوه‌یه‌كی زیره‌كانه‌ چاومان به‌یه‌كتر كه‌وت و، دیار بوو محه‌مه‌د زێته‌ڵ و وریایه‌، بۆیه‌
پێش ئه‌وه‌ی بیخه‌ینه‌ ناو رێكخراوی تایبه‌تی سه‌ربازه‌كانی تر له‌ كه‌تیبه‌ی 32 و به‌تالیۆنی ده‌ربه‌ندیخان، داوای زانیاری زیاترم له‌ مه‌لا عه‌لی كرد.
ده‌ربه‌ندیخان به‌ هوێ به‌نداوه‌كه‌و شاخه‌ به‌رزكانی له‌ رووی سه‌ربازییه‌وه‌ شوێنێكی ئیستراتیجی گرنگ بوو، كه‌تیبه‌ی 32 به‌ فه‌رمانده‌یی موقه‌ده‌م كه‌مال ئه‌حمه‌د ئه‌لراوی و، به‌تالیۆنی ده‌ربه‌ندیخان به‌ فه‌رمانه‌یی جه‌میل ئه‌لشێخلی تیادا جێگیر بوو بوون و، سه‌باره‌ت به‌ هاتنی محه‌مه‌د گوماناوی بوو، دڵنیا نه‌بووم بخرێته‌ ناو رێكخراوی سه‌ربازه‌كان و، هه‌ر له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و بارودۆخه‌دا له‌ رۆژی 7/8/1965 گیرام.

ئێمه‌ وه‌ك حزبی شیوعی عێراق له‌ چه‌ند شوێنێكی كوردستان له‌ شۆرشی ئازادیخوازانه‌ی كورد به‌شدار بووین و، لقی {10} ی تێكۆشه‌ر له‌ قه‌ره‌داغ بوو، نزیكترین هێزی پێشمه‌رگه‌ی حزب بوو له‌ ناوچه‌كه‌دا، هاورێ مه‌لا عه‌لی به‌رپرسی یه‌كه‌می رێكخراوه‌كانی حزب و، هاوكات سه‌رلقی لقی {10} بوو.
لقی {10} وه‌ك هێزێكی پێشمه‌رگه‌ پێویستی به‌ زۆر شتومه‌ك و كه‌ره‌سته‌ هه‌بوو، وه‌ك دووربین و ته‌قه‌مه‌نی و تفاقی سه‌ربازی و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ قسه‌مان له‌ گه‌ڵ ره‌یس عورفا محه‌مه‌د كردو، ئاماده‌یی پێشاندا به‌رامبه‌ر نرخێكی كه‌م و، له‌ كۆبوونه‌وه‌ی داهاتوو له‌ برواری 7/8/1965 هه‌ندی شتومه‌كی هێناو، به‌ هاوری حسه‌ێن ره‌وانه‌ی جییه‌كی ترمان كردو، به‌ هاوری حسه‌ینم وت له‌ مامرستا غه‌ریب حه‌مه‌ سه‌عید ئه‌ندامی لێژنه‌ له‌ ده‌ربه‌ندیخان هه‌ندێ پاره‌ له‌ بری ئه‌و شتومه‌كانه‌ بێنێت.

له‌ گه‌ڵ ده‌رچوونی هاوری حسه‌ێن له‌ ماڵه‌وه‌و، له‌ پاش ماوه‌یه‌كی كورت هێزێكی سوپاو ئه‌فسه‌رێك و، تاقمێكی ئاسایش و مفه‌وه‌ز غالب و، موختاری شار شیخ محه‌مه‌د مه‌لا قادر بانیخێڵانی هه‌ڵیانكوتا سه‌ر ماڵی هاورێی تێكۆشه‌رو، یه‌كسه‌ر ئه‌فسه‌ره‌كه‌ زله‌یه‌كی كێشا به‌ به‌ناگۆێی ره‌یس عوره‌فا محه‌مه‌دو كه‌وته‌ لێدانی و، فه‌رمانیدا به‌ سه‌ربازه‌كانی به‌ مردووی بێبه‌نه‌وه‌ بۆ كه‌تێبه‌ و، له‌ منی پرسی نه‌خشه‌ی چیتان ئه‌كێشا؟ منیش وه‌ڵامم نه‌دایه‌وه‌و، زانیم ره‌یس عوره‌فا محه‌مه‌ توانی خوێ بخزێنه‌ته‌ ناو رێكخراوی حزبمان و، ئه‌فسه‌ره‌كه‌ كێشای به‌ سه‌رمداو پرسیاره‌كه‌ی دووباره‌ كرده‌وه‌ و، منیش زۆر به‌ هێمنی وتم: من به‌ره‌و ماڵه‌وه‌ بۆ كه‌مپی خوار ئه‌رۆیشتم و ئه‌و كابرایه‌ كه‌ له‌ گه‌ڵ سه‌ربازه‌كانت بۆ باره‌گای كه‌تیبه‌ ناردته‌وه‌ وتی: ئه‌مه‌وێ له‌م ماڵه‌ { بێستانه‌كه‌ی تێكۆشه‌ر حسه‌ێن} ته‌مانه‌و بامیه‌و سه‌وزه‌ بكرم ئه‌توانی یارمه‌تیم بده‌ی له‌ وه‌رگێران چونكه‌ كوردی نازانم.

ئه‌فسه‌ره‌كه‌ وتی: كوا ئه‌و شتومه‌كانه‌ كه‌ ره‌یس عوره‌فا محه‌مه‌د بۆتانی هێنا؟ و، به‌ سه‌ربازه‌كانی وت: ماڵه‌كه‌ ببشكێنن و، سه‌ربازو موختارو ئه‌منه‌كان كه‌وتنه‌ بشكنین و ماڵه‌كه‌یان ژێروبان كردو تووشی شۆك هاتن و هیچیان نه‌دۆزییه‌وه‌و، ئه‌فسه‌ره‌كه‌ تووشی شڵه‌ژان بوو و، داوای كه‌ره‌سته‌كانی ئه‌كرد بۆ ئه‌وه‌ی بیگێرێته‌وه‌ بۆ كه‌تیبه‌ و، له‌ باوه‌ره‌دا نه‌بوو شته‌كان به‌و خێرایه‌ گواسترا بێته‌وه‌ بۆ شوێنێكی ترو، له‌وێ ( زانیم نه‌خشه‌ی شانۆگه‌رییه‌كی كرچوكاڵیان دارشته‌وه‌ بۆ گرتنم و نهێنییه‌كانی حزب بدركێنم) كاتێك زانی وه‌ڵامم نییه‌ كه‌وته لێدانم و‌ به‌ تووره‌ییه‌وه‌ به‌ تاقمه‌كه‌ی وت: لێده‌ن و بیبه‌ن بۆ ناو ئۆتۆمبێله‌كه‌و، له‌ ماڵ حاجی حسه‌ێن هاتینه‌ ده‌ره‌وه‌و، به‌ شه‌ق و زلله‌و بۆكس به‌ ته‌نافه‌كانی گه‌رماوه‌كه‌ی حاجی تالیب كۆكسی ده‌ست و قاچه‌كانم به‌سترانه‌وه‌و، به‌ راكێشان‌ تا لای زیله‌كه‌ كه‌ له‌ به‌رده‌م یه‌كه‌مین مزگه‌وتی ئه‌وسای ده‌ربه‌ندیخان وه‌ستا بوو بردمیان و، فرێیاندامه‌ ناو زیلكه‌و ده‌م وچاوو روومه‌تم سووتاو، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی له‌شم و قاچ و ده‌سته‌كانم به‌سترابوونه‌وه ‌نه‌متواتی له‌ گه‌رمای پلێتی زیله‌كه‌ رزگارم بێت و، به‌و شێوه‌یه‌ تا كه‌تێبه‌ مامه‌وه‌.

له‌ كتیبه‌ بردمیانه‌ ژوره‌كه‌ی فه‌رمانده‌ وله‌وی موقده‌م كمال الراوی وتی: ئه‌مناسی؟ وتم: گرنگ نییه‌ بتناسم یان نه‌تناسم به‌ڵام ئه‌مه‌وێت بزانم بۆ منتان گرتووه‌؟ فه‌رمانده‌ پێكه‌نی و وتی: ئه‌گه‌ر یارمه‌تیمان بده‌یت و له‌ گه‌ڵماندا راستگۆ بێت یه‌كسه‌ر به‌ره‌ڵات ئه‌كه‌ێن و، نه‌وه‌ستاو پرسیاری كردو وتی: ئه‌ندامانی رێكخراوی حزبه‌كه‌تان له‌م شاره كێن‌؟ مه‌به‌ستم رێكخراوی حزبی شیوعی عێراقه‌؟ و، ئه‌ندامانی هێڵی عه‌سكه‌ری كێن؟ په‌یوه‌ندی به‌ كێوه‌ ئه‌كه‌ێت؟ ناو به‌رپرسه‌كه‌ت چییه‌؟ ئه‌ركی هێزه‌كه‌تان له‌ ناو بزوتنه‌وه‌ی “”یاخیبووی كورد چییه””‌؟ جموجوڵ و چالاكی لقی {10} چییه‌؟ و، هه‌ندی پرسیاری تریش و، له‌ وه‌ڵامدا وتم: من به‌ رێی خۆم ئه‌رۆیشتم له‌ پر ره‌یس عوره‌فایه‌كم دی و، وتی ئه‌توانی یارمه‌تیم بده‌ی له‌ كرینی ته‌ماته‌وه‌وسه‌وزه‌ به‌ڵام تۆ له‌ باره‌ی رێكخراوه‌كانی حزبی شیوعی عێراق پرسیار ئه‌كه‌ێت ، من هیچ زانیارییه‌كم نییه‌و نازانم لقی {10} چییه‌.
موقه‌ده‌م كمال الراوی وه‌ك گای تۆر له‌ شوێنه‌كه‌ی خوێ هه‌ڵساو به‌ نه‌رم ونیان وتی: من ئازادت ئه‌كه‌م ئه‌گه‌ر بڵێت: ئه‌و ( ماڵه‌ جێی خراپه‌كارییه‌) و، منیش یه‌كسه‌ر ته‌قیمه‌وه‌ وقیراندم و وتم: كمال الراوی ئه‌زانێت كام ئافره‌ت خراپكارو سووكه‌؟ جارێكی تر وه‌ك شێت و به‌ تووره‌ییه‌وه‌ وتی: كێیه‌؟

منیش وه‌ك لاوێكی خوێن گه‌رم و راشكاوانه‌ وتم: ژنی ئه‌و ئه‌فسه‌رانه‌ی كه‌ دێنه‌ كوردستان بۆ كوشتنی گه‌لێكی بێوه‌ی، له‌وێدا عروبه‌چی كمال الراوی خوێ پێنه‌گیراو، به‌ ده‌مانچه‌كه‌ی هات به‌ سه‌روگوێلاكم و خوێن به‌ ناوچاوانمه‌وه‌ هاته‌ خواره‌وه‌و، بانگی ره‌یس عورفا محه‌مه‌دی كردو وتی : بیبه‌ن بیكوژن و، هه‌ر له‌وێ به‌ لوله‌ی تانكێك هه‌لیانواسیم و، به‌ شوڵ به‌ سه‌رپه‌رشتی محه‌مه‌د كه‌وتنه‌ لێدانم و، پاشان ده‌ستمیان به‌ ئۆتۆمبێلك و قاچه‌كانم به‌ ئۆتۆمبێلێكی تر به‌سته‌وه‌و بۆ ترساندنم، كراسه‌كه‌یان له‌ به‌رم داكه‌ندو، له‌ پاش لێدانم و بۆ پشوودان جگه‌ره‌كانیان له‌ سه‌ر پشتم و جاروبار سێنگم دائه‌نا ( باشترین ته‌پڵه‌ك) یان دۆزێیه‌وه‌، له‌ پاش چه‌ند ۆرژێك ڵیدانی وه‌حشیانه‌ به‌ ره‌تڵێكی عه‌سكه‌ری (قافڵه‌) له‌ ده‌ربه‌ندیخان گواستمیانه‌وه‌ بۆ جه‌له‌ولاو پاشان بۆ
سه‌ربازگه‌ی سه‌عه‌د له‌ باقوبه‌ و به‌غدا و كه‌ركوك و سلێمانی.
زیندانی سلێمانی له‌ چاو به‌غداو كه‌ركوك وه‌ك (به‌هه‌شت) وابوو، له‌ سلێمانی ئاگادار كرامه‌وه‌ له‌گه‌ڵ مام هوسه‌ینی هوسه‌ینی هۆرێنی و حاجی محه‌مه‌دی كه‌ریمی زۆراب ئه‌درێن به‌ دادگای عه‌سكه‌ری و ، ئێمكانه‌ من سزای له‌ سیداره‌دان بدرێم ئه‌گه‌ر به‌ڵگه‌یان ده‌سكه‌وێت كه‌ من له‌ گه‌ڵ حزبه‌كانی دژ به‌ رژێم هاوكار بم، به‌ هوێ شه‌ركردن له‌ گه‌ڵ یه‌كێك له‌ سه‌رسه‌رییه‌كان به‌ناو (عمر به‌هاو) و خاینێكی رووره‌ش بۆ كه‌ركوك گواستمیانه‌وه‌و، زیندانی كه‌ركوك (ته‌ویله‌كه‌) به‌ پێی راپۆرتی ڤێته‌نه‌ری ( بیطره‌) ده‌ستنادات وڵاخ تیادا بژێ كه‌ چی (600) كه‌سی تیا بوو.
كمال الراوی ده‌ركه‌وت سیخوری ئیسرائیله‌ له‌ تاقمه‌كه‌ی یوسف زه‌ڵخا، له‌ به‌ره‌كانی شه‌ر له‌ سوریا به‌ جلی خه‌و (پیجامه‌) هێنایانه‌وه‌ بۆ به‌غدا و وله‌ پاش سزادانی گولله‌ باران كراو، لاشه‌كه‌یان له‌ مه‌یدانی ئازادی (باب الشه‌رجی) له‌ ناوه‌راستی به‌غدا هه‌ڵواسی.
نه‌مری بۆ تێكۆشه‌ر حسه‌ێن حاجی كه‌رێم زۆراب. سه‌ربه‌رزی بۆ تێكۆشه‌ری بێ هاوتا رابیعه‌ خان داێكی شه‌هید ره‌فیق.
مردن بۆ دوژمنانی شیوعییه‌ت.

ئه‌م بابه‌ته به‌ عه‌ره‌بی له‌ 7/8/2005 بڵاو كراوه‌ته‌وه‌و، له‌ سه‌ر ئه‌م لینكه‌:
http://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=42778

7/8/2018




باسى كام ئازادى ئه‌كه‌ن؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ پاش راپه‌رینه‌ شكۆداره‌كه‌ی ساڵی 1991 له‌ باشووری كوردستان حزبه‌كانی سه‌ر گۆره‌پانی خه‌بات و تێكۆشان دژ به‌ رژێمی دیكتاتۆر سه‌دام حسه‌ێن وحزبی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ شاخه‌وه‌ خۆیان گه‌یانده‌ شارو شارۆچكه‌كانی كوردستان و هه‌ر زوو خۆیان كرد به‌ پێشه‌واو سه‌ركرده‌ی راپه‌رینه‌كه‌ وئه‌وه‌ی شایانی ئاماژه‌یه‌ رۆڵی دره‌وشاوه‌ی حزبی شیوعی و پێشمه‌رگه‌كانی له‌و راپه‌رینه‌دا دیاره‌و‌ به‌ خوێن له‌ گه‌ڵ خه‌ڵكی به‌ شه‌ره‌ف له‌ هه‌ڵگیرسانی راپه‌رینه‌كه‌ له‌ ده‌ڤه‌ری رانیه‌ كه‌ بووه‌ ده‌روازه‌ی راپه‌رین به‌شدار بوون.
له‌ گه‌ڵ سه‌ركه‌وتنی راپه‌رینه‌كه‌ “”حزبه‌ گه‌وره‌كان”” پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی كوردستان شه‌قیان له‌ به‌ره‌ی كوردستانیدا، ئه‌و به‌ره‌یه‌ كه‌ له‌ پاش شكسته‌كانی رۆژانی ئه‌نفالی به‌دناو مۆریانكردو، داوای پشتگیریان له‌ جه‌ماوه‌ری كوردستان كرد به‌ڵام رۆژگار ده‌رخستی راستگۆ نه‌بوون و هه‌ریه‌ك به‌ دوای به‌رژه‌وه‌ندی ته‌سكی حزبایه‌تی كه‌وت و، به‌بێ گوێدان به‌ حزبه‌كانی تر خۆیان كرد به‌ خاوه‌نی كوردستان.

هه‌ردوو ” زلهێزه‌كه‌ ” كه‌وتوونه‌ته‌ لاف و گه‌زافی ئازادی وه‌ك قه‌وان شه‌وو رۆژ لێیئه‌ده‌نه‌وه‌و باسی ئه‌كه‌ن و، له‌ ناو ئه‌م درۆو ده‌له‌سه‌یه‌ به‌ بیانووی بێ مۆڵه‌تی كه‌ناڵی { ئازادیان} داخست بۆ كپكردنی ده‌نگی دلێرو زوڵاڵی شیوعی و چه‌په‌كانی كوردستان، وه‌ك چۆن به‌ ئاره‌زوو به‌بێ ( موڵه‌ت ) پۆلێ ئه‌ستێره‌یان له‌ناو بردو، به‌ هوێ ئه‌و تاوانانه‌ له‌ ناو گۆمه‌ڵگا سه‌رشۆرو ریسوا بوون و تا ئێستا بكوژه‌كانیان به‌ شه‌قامه‌كاندا سه‌ربه‌ستانه ته‌راتێن ئه‌كه‌ن‌.
دوو زلهێزه‌كه‌و حكومه‌ته‌ شكستخواردووه‌كه‌یان ‌باسی كام ئازادی ئه‌كه‌ن؟ ئازادی كوشتنی سۆرانی مامه‌ حه‌مه‌، ئازادی كوشتنی سه‌رده‌شت عوسمان، ئازادی كوشتنی كاوه‌ گه‌رمیانی، ئازادی له‌ناوبردنی رۆژنامه‌نووسانی بوێرو ئه‌كتیڤ و به‌تواناو خاوه‌ن قه‌ڵه‌مه‌كان، ئازادی تیرۆركردنی هاورییانی چه‌پ و شیوعی به‌ پێی یاساكانی دارستان و، به‌وه‌ش خه‌ڵك چه‌واشه‌ ئه‌كه‌ن و، ئه‌ڵێن: یاسا سه‌روه‌ره‌!!!!؟؟؟.

داخستنی كه‌ناڵی { ئازادی } په‌یوه‌ست نییه‌ به‌ نه‌بوونی مۆڵه‌ته‌وه‌، به‌ڵكو پابه‌نده‌ به‌ لوتبه‌رزی به‌شێك له‌ به‌رپرسانی ده‌سه‌ڵاتی شكستخواردوو‌، هێرشكردنه‌ بۆ سه‌ر ئازادی ده‌ربرین و،سه‌ركوتكردنی ئازادیخوازان و سه‌رجه‌م هاوڵاتیان بۆ ئه‌وه‌ی چیتر به‌رگری له‌ مافه‌ ره‌واكانیان نه‌كه‌ن و، ده‌ست بۆ گه‌نده‌ڵی و دزییه‌كانیان نه‌به‌ن و، جێی ئاماژه‌یه‌ ئه‌م كه‌ناڵه‌ چه‌ندین جار هه‌وڵیداوه‌ مۆڵه‌ت وه‌ربگرێت و، له‌ ساڵی 1992 وه‌ ئه‌م كه‌ناڵه‌ له‌ كوردستان كار ئه‌كات و، نازانم كه‌ناڵه‌كانی خۆیان كه‌ به‌ پاره‌ی هاوڵاتیان كار ئه‌كه‌ن مۆڵه‌تیان هه‌یه‌؟ و، كێ موڵه‌تی پێداون؟.

باسی كام ئازادی ئه‌كه‌ن؟ باسی كه‌ناڵی ئازادی ئه‌كه‌ن یان ئه‌و ئازادییه‌ی درا به‌و فه‌رمانده‌و به‌رپرسانه‌ی پارتی دیموكراتی كوردستان كه‌ له‌ شه‌نگال هه‌ڵاتن و، بوونه‌ هوێ شه‌هیدكردنی هه‌زاران كورو پیاوی ئێزدی و، بردنی هه‌زاران كچ و ژنی كوردی ئێزدی به‌ كه‌نیزه‌ك بۆ موسڵ و سوریاو فرۆشتنیان له‌ بازاره‌كانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی – داعشی – بۆگن ودێز.

ئازادی بۆ تاوانبارانی هه‌ڵاتوو به‌رپرس و فه‌رمانده گه‌وره‌كانی پارتی له‌ شه‌نگال‌ : سه‌ربه‌ست باپیری، موسا گه‌ردی، شیخ عه‌لۆ، سه‌عید كیسته‌یی وژماره‌یه‌كی تری ئه‌فسه‌ری پله‌ به‌رز، كه‌ سه‌رجه‌م ئه‌و به‌رپرسه‌ سه‌ربازی و حزبییانه‌ی پارتی له‌لایه‌ن مه‌سرور بارزانی سه‌رپه‌رشتی ئه‌كران، ئه‌گه‌ر ئازادی بۆ ئه‌و تاوانیارانه‌ نییه‌، كوا به‌ڵێنه‌كانی مه‌سعود بارزانی كاتێ رایگه‌یاند: ( ئه‌و كه‌س و به‌رپرسانه‌ی ئه‌ركی پاراستنی شه‌نگالیان له‌ ئه‌ستۆ بوو له‌ سه‌ر كاره‌كانیان لاده‌برێن و لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌ گه‌ڵ ده‌كرێت له‌ سه‌ر كه‌مته‌رخه‌میان) ، بارزانی وتی: (ده‌بوو ئه‌و به‌رپرسانه‌ خۆیان فیدا بكردایه‌، نه‌ك شه‌نگالیان به‌جێهیشتایه‌).

باسی كام ئازادی ئه‌كه‌ن؟ ئازادی كه‌ناڵی ئازادی یان ئازادی بكوژه‌كه‌ی بارزان ره‌شید به‌ هوێ هه‌ڵكردنی فوللایت، كام ئازادی؟ ئازادی بۆ ئه‌فسه‌ره‌ پیاو كوژه‌كه‌ كه‌ به‌ به‌ر چاوی خه‌ڵك له‌ ترافیكلایتێكی هه‌ولێر به‌ ده‌مانچه‌ ته‌قه‌ی كردو، كۆتایی به‌ ژیانی گه‌نجێكی بێتاوان هێناو، چونكه‌ بكوژه‌كه‌ خزمی ئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تی پارتییه‌ خوێ راده‌ستی دادگا نه‌كردو ئه‌ڵێن : یاسا سه‌روه‌ره‌!.

باسی كام ئازادی ئه‌كه‌ن؟، ئازادی رێكه‌وتنی 50 ساڵه‌ی هه‌رێم و توركیا، ئه‌و رێكه‌وتنه‌ نهێنییه‌ جێی گومانه‌، نه‌ ته‌نها خه‌ڵكی كوردستان به‌ڵكو په‌رله‌مانی كوردستانیش ئاگایان له‌ناورۆكه‌كه‌ی نییه‌و، ئه‌و كه‌سانه‌ی ئازادییان ( پێ به‌خشراوه‌) ئه‌ڵێن: ئامانجی سه‌ره‌كی له‌و رێكه‌وتنه‌ بته‌وكردنی بواری بازرگانییه‌ له‌ نێوان هه‌رێم و توركیا، ئه‌گه‌ر باسی ئازادی ئه‌كه‌ن با سه‌رۆك وه‌زیران وئاشتی هه‌ورامی ناورۆكی رێكه‌وتنه‌كه‌ بۆ رای گشتی بڵاوبكه‌نه‌وه‌.
پارتی باسی كام ئازادی ئه‌كات؟ ئازادی بدرێت به‌ توركیا بۆ داگیركردن و قركردنی كوردستان، ئازادی به‌زاندنی سنووری كوردستان و، زیادكردنی موڵگه‌كانی توركیا، ئازادییه‌ك ده‌ستی رژێمی ره‌گه‌زپه‌رستی توركیا واڵا بكات بۆ توپبارانكردنی دێهات و شاخ و سامانی كوردستان، فرۆكه‌ی جه‌نگی و هه‌لیكۆپته‌ر ئاره‌زوومه‌ندانه‌ بومبارانی هه‌موو شوێنێك بكه‌ن و، خه‌ڵكی سڤیل وبێ تاوانی هه‌رێم بكوژن و، خوێنی شه‌هیدان به‌فیرۆ بروات و، سه‌باره‌ت به‌م پرسه‌ پەرلەمانی کوردستان لە دانیشتنی خۆیدا بڕیاری دەرکرد کە بارەگا سەربازییەکانی سوپای تورکیا لە خاکی هەرێمی کوردستان دابخرێن، بەڵام ئەو بڕیارە هەرگیز نەخرایە بواری جێبەجێکردنەوه‌و، توركیا له‌ كوردستان بێباكانه‌و به‌ ئازادی په‌ره‌ به‌كاره‌ گڵاوه‌كانی ئه‌دات.

كام ئازادی؟ توركیا به‌ ئاشكه‌را رۆژ له‌ دوای رۆژ هێزو ته‌قه‌مه‌نی وتفاقی شه‌رو چه‌كی قورس و مۆدیرن و تانك و هه‌لیكۆپتر ره‌وانه‌ی كوردستان ئه‌كات و، راشكاوانه‌ و بێ شه‌رمانه‌ به‌رپرسانی تورك ئه‌ڵێن نیازمان لێدان و داگیركردنی قه‌ندیله‌و، ئازادانه‌ به‌رپرسانی پارتی پێشوازییان له‌ سوپای توركیا كردو، له‌ مانگی ره‌مه‌زان خوانیان بۆ ئاماده‌ كردو، پێكه‌وه‌‌ نانیان خوارد.
بارتی باسی كام ئازادی ئه‌كات؟ هه‌ر له‌ دهۆكه‌وه‌ تا ئه‌گاته‌ پیرمام و سه‌ری ره‌ش و ناوچه‌كانی تر به‌ كه‌سانی هه‌واڵگیری مێت ته‌نراوه‌و، مه‌به‌ستی سه‌ره‌كییان مۆڵه‌تی هه‌ناسه‌ به‌ دانیشتوانی كوردستان نه‌ده‌ن.
بژی ئازادی، نا بۆ داخستنی كه‌ناڵی ئازادی.

28/7/2018




ئه‌رته‌شی ئازاد یان ئه‌رته‌شی تیرۆریست ؟…. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

بۆ ئه‌و سایته‌ به‌ناو كوردییه‌ كه‌ شه‌وو رۆژ باسی ” ئه‌رته‌شی ئازاد” ئه‌كات.
هه‌ر له‌ پاش راپه‌رینی گه‌لانی سوریا دژ به‌ رژێمی سه‌ركوتكه‌ری به‌شار ئه‌لئه‌سه‌دو حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی ئیسلامه‌ توندره‌وه‌كان به‌ یارمه‌تی و پاڵپشتی وڵاته‌ كۆنه‌په‌رسته‌كانی ناوچه‌كه‌ به‌تایبه‌ت توركیا كه‌وتنه‌كار بۆ گۆرینی ئاراسته‌ی راپه‌رینه‌كه‌ بۆ جێبه‌جێكردنی خواست و مه‌رامه‌ گڵاوه‌كانیان و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش وتیان ئه‌م راپه‌رینه‌ دژ به‌و گاورانه‌یه‌ كه‌ جه‌نگیان دژ به‌ خواو موسڵمانان راگه‌یاندووه‌.
به هه‌وڵ و كۆشش و پاره‌ی هه‌ندی له‌ وڵاتانی كه‌نداوو یارمه‌تی و پشتگیری راسته‌وخۆی توركیا ژماره‌یه‌ك له‌ خه‌ڵكی هه‌ڵاتووی سوریا ئه‌نجومه‌نێكیان له‌ ژێر ناوی “” ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی سوریا “” دروستكرد، بۆ ئه‌وه‌ی ببێت به‌ نوێنه‌ری راسته‌قینه‌ی ئۆپۆزسیۆنی سوریاو، هه‌ر له‌وێدا ده‌سبه‌جێ و، له‌ ژێر چاودێری و فیتی توركیادا ئاماژه‌یان به‌وه‌دا كه‌ ئامانجی سه‌ره‌کی و گرنگی ئه‌وان له‌ ئێستادا له‌ناوبردنی حکومه‌تی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌دو کۆتایی هێنانه‌ به‌ ده‌سه‌ڵاتی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و، سه‌باره‌ت به‌ کێشه‌ی کورد هیچیان باس نه‌كردو، وتیان ئه‌بێ سه‌ره‌تا کاری سه‌ره‌کی شۆڕش ته‌واو ببێ و دواتر له‌سه‌ر هه‌موو کێشه‌کانی سوریا بڕیاری کۆتایی ئه‌ده‌ێن.

وڵاته‌ كۆنه‌په‌رسته‌كانی ناوچكه‌ توانیان “” ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی سوریا”” دامه‌زرێنن و، هیوایان ئه‌وه‌ بوو وه‌ك نوێنه‌ری خه‌ڵكی سوریا له‌ رووی سیاسییه‌وه‌ كارو چالاكی ئه‌نجامبدات و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش له‌ رووی ئابووری و راگه‌یاندنه‌وه‌ پشتگیری لێ ئه‌كه‌ن و، به‌ پێی توانا به‌ چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی وتفاقی شه‌ركردن یارمه‌تی ئه‌ده‌ن بۆ رووبه‌رووبوونه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی.
ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی سوریا له‌ ژێر چاودێری هه‌وأڵگیری < میت > ی توركیادا سوپایه‌كی به‌ناوی “”سوپای ئازاد”” دامه‌زراندو، ئه‌و سوپایه‌ له‌ ئه‌فسه‌رو سه‌ربازو خه‌ڵكی هه‌ڵاتوو له‌ چنگی به‌شارو حزبی به‌عس پێكهاتبوو، هه‌ر زوو به‌ هوێ ده‌ستێوه‌ردانی تاقمه‌ رووره‌شه‌كه‌ی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ۆدۆگانی تیرۆریست بارودۆخی “سوپاكه‌” تێكچوو، بووه‌ گۆره‌پانێكی گووماناوی و، تاقمی ئیخوان ئه‌لموسلمین وچه‌ته‌كانی قاعیده‌و رێكخراوه‌ ئیسلامییه‌ توندره‌وه‌كان به‌ ئاره‌زووی خۆیان له‌و گۆره‌پانه‌دا ته‌راتێنیان ئه‌كرد.

له‌ پاش ماوه‌یه‌كی كورتدا له‌ دامه‌زراندنی ئه‌نجومه‌ن ‌و سوپاكه‌و، به‌ هوێ كێشه‌و گیروگرفتی نێوانیان له‌ سه‌ر به‌رێوه‌به‌رایه‌تی و سه‌ركردایه‌تی و ده‌سه‌ڵات، سه‌رانی رژێمی توركیا بێ هیوا بوون له‌ كارو هه‌ڵسوكه‌وتیان چونكه‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ نه‌یتوانی كه‌نترۆڵی چه‌ته‌كانی “سوپای ئازاد” بكات و، هه‌روا دروست بوونی كێشه‌و ناكۆكی له‌ نێوان رێكخراوی ئێخوان ئه‌لموسلمین- هاوكاری یه‌كه‌می توركیا و لایه‌نه‌كانی ترو، ئه‌م ناكۆكییان رۆژ له‌ دوای رۆژ له‌ په‌ره‌سه‌ندندا بوون و، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ش ده‌ستێوه‌ردانی هه‌میشه‌یی وڵاتانی تر وه‌ك فه‌رانساو عه‌ره‌بستانی سعودی و قه‌ته‌ر.
له‌ گه‌ڵ سه‌رهه‌ڵدانی تاقمی خوێنرێژی داعش “سوپای ئازاد” گوروتینێكی به‌خۆیه‌وه‌ دی و، له‌ زۆر شوێندا یه‌گتریان گرته‌وه‌و، شان به‌شان دژ به‌ نه‌یاره‌كانیان شه‌ریانكردو، به‌ پێی نه‌خشه‌كانی توركیا ئه‌جوڵانه‌وه‌و‌. لێره‌دا ئه‌بێ ئاماژه‌ به‌وه‌ بده‌ێن كه‌ توركیا به‌ هاوكاری به‌رپرسانی پارتی دیموكراتی كوردستان و، حزبه‌ كوردستانییه‌كانی سوریا توانی ژماره‌یه‌ك كه‌س كۆبكاته‌وه‌و، به‌ “”پێشمەرگەی رۆژئاوا”” ناویان ببات و، هه‌روا توانی له‌گه‌ڵ تاقمی “سوپای ئازاد” رێكیان بخات.
به‌ وته‌ی به‌رپرسانی توركیا زیاتر له بیست هه‌زار چه‌كداری “سوپای ئازاد” له‌ گه‌ڵ سوپای توركیای ره‌گه‌زپه‌رست له‌ شه‌ری ئیفرین به‌شدار بوون و، ناویان وه‌ك دزو بكوژ ده‌ركرد، له‌ به‌ر دزینی مریشك و قه‌ل و قازی دیهاته‌ ویرانكراوه‌كانی كوردستان و، كوشتنی خه‌ڵكی سڤیلی بێ تاوان و، به‌و كاره‌ قیزوه‌نه‌ شوناسنامه‌ی رووره‌شی خۆیان خسته‌روو.

له‌م دووایه‌دا رێككەوتنێك كراوە لە نێوان دەزگای هەواڵگری توركیا < میت > و سه‌ركرده‌كانی “سوپای ئازاد” و، به‌رپرسارانی حزبكانی ناو نه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردی سوریا ( ئه‌نه‌كه‌سه‌ ) و، یاوه‌ره‌كانیان له باشووری كوردستان‌ بۆ هێرشكردنه‌ سه‌ر شاخی قه‌ندیل و، هه‌ر له‌ ئێستادا ئه‌بێ هه‌موو كوردانی خاوه‌ن شه‌ره‌ف و هه‌ڵوێست بێنه‌ده‌نگ و، ئه‌و جۆره‌ كارانه‌ رێسواو شه‌رمه‌زار بكه‌ن. نه‌فره‌ت له‌ ئه‌رته‌شی ئازاد، ئه‌رته‌شی تیرۆریست.

17/7/2018




له‌ ژیانمدا ناتوانم دوو رووداوی ئازاربه‌خش له‌ بیربكه‌م … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌ مێژه‌وه‌ حزبی شیوعی عێراق هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای رژێمی پاشایه‌تى بۆگه‌نی به‌كرێگیراوی وڵاتانی كۆلۆنیالیزمی بریتانیاو ئه‌مریكادا دووچاری شاڵاوی هێرش بووه‌ته‌وه‌و، هه‌روا رووبه‌رووی هێرشی رژێمه‌ دیكتاتۆرییه‌كان عێراق بووه‌ته‌وه‌و، له‌ هه‌موویان بێفه‌رو چه‌په‌ڵتر دیكتاتۆرییه‌تی سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی درنده‌.
پیشه‌ی ئه‌و رژێمه‌ درنده‌ سه‌ركوتكه‌رو خوێنمژانه راونان و گرتنی شیوعییه‌كان و نیشتماپه‌روه‌ران بووه‌و، پاشان كه‌وتوونه‌ته‌ گیانیان به‌ لێدان و ئازاردانی وه‌حشیانه‌و له‌ سێداره‌دانیان و، شیوعییه‌كان پشكی گه‌وره‌یان به‌ر ئه‌كه‌وێت و، له‌م رووه‌وه‌ پێشه‌نگن و، له‌ سێداره‌دانی یوسف فه‌هدی قاره‌مان سكرتێرو دامه‌زرینه‌ی حزب و، هاوریانی ئازاو نه‌ترس حازم و صارم ده‌ستپێئه‌كات و، شاڵاوی دێزی دوژمنان درێژه‌ی هه‌بوو، ئه‌م قاره‌مانانه‌ به‌ركه‌وتن و له‌ سێداره‌دران: سه‌لام عادل سكرتێری حزب وهاورێیانی سه‌ركرده‌: جمال حه‌یده‌ری، جۆرج ته‌لۆ، محه‌مه‌د صالح عه‌به‌لی، محه‌مه‌د حوسه‌ێن ئه‌بوالعیس، حه‌سه‌ن عوێنه‌، هه‌مزه‌ سه‌لمان، نافع یونس، مه‌هدی حه‌مید، مونزر ئه‌بوالعیس، جه‌لال ئه‌لئه‌وقاتی، فازل عباس ئه‌لمه‌هداوی، ماجد محه‌مه‌د ئه‌مین، وه‌صفی تاهیر، ته‌ها شێخ ئه‌حمه‌د، سه‌تار خزه‌یر، عه‌لی حوسه‌ێن به‌رزنجی، مارف به‌رزنجی، ره‌ووف حاجی قادر، عادل سه‌لیم، كازم ئه‌جاسم و، ئه‌م لیسته‌ زۆر درێژه‌و به‌ یه‌ك نووسین كۆتایی نایه‌ت و، چونكه‌ هه‌زاران شیوعی و نیشتمانپه‌روه‌ری تر له‌ سێداره‌دراون. ‌
له‌ بزوتنه‌وه‌ی پێشمه‌رگایه‌تیدا حزب دیسانه‌وه‌ تووشی شه‌ر هات و به‌ره‌نگاری رژێمی فاشسیستی سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی بووه‌وه‌و، له‌ گۆره‌پانی شه‌ركردن دژ به‌و دوژمنانه‌و، له‌ پێناو رزگاربوون له‌و بكوژه‌‌ خوێنمژانه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر شه‌هید خوێنی ئاڵی خۆیان به‌ گه‌ل و نیشتمان پێشكه‌شكردو، له‌وانه‌ قاره‌مانان: نزار ناجی یوسف، سیدو خلو الیزیدی، عمیده‌عه‌زبی حالوب، مولازم حه‌سان” مولازم بروا، مولازم سامی، مولازم حامد. مام كاوه‌یس، به‌كر ته‌لانی، ئه‌حمه‌د حه‌ساری، ره‌ووف حاجی محه‌مه‌د{ جه‌وهه‌ر}. مونالیزا ئه‌مین، عه‌لی عه‌بدوالكه‌ریم {عه‌بیر}، صلاح حه‌سه‌ن { مامۆستا خالد}، ره‌سمییه‌ جه‌بر {ام لێنا}، خه‌لیل ره‌زا كه‌بابچی، علی حاجی، مام ره‌سوله‌ سوور، ئه‌بو ڤیان، ئه‌حمه‌دبازۆكا، مامۆستا ئه‌نوه‌ر، ئه‌بو فوئاد، عه‌لی عه‌ره‌ب و، لێستی شه‌هیدانی حزب و پێشمه‌رگه‌كانی زۆر درێژه‌و قه‌ت به‌ په‌ره‌یه‌ك یان دوو لاپه‌ره‌ كۆتایی نایه‌ت و، ئه‌بێت به‌ چه‌ند كتێبێك ناوه‌كان تۆمار بكرێن.
پێشمه‌رگه‌كان ساڵانه‌ له‌ رۆژی دامه‌زراندنی حزبدا له‌ مه‌فره‌زه‌و باره‌گاكاندا ئاهه‌نگیان ئه‌گێرا، به‌ڵام له‌ ساڵانی 1986 و 1988 به‌ هۆی رووبه‌روو بوونه‌وه‌ی دوو رووداوی ئازار به‌خش نه‌یانتوانی ئاهه‌نگ بگێرن.

رووداوی یه‌كه‌م:

باره‌گای مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك و باره‌گای به‌تالیۆنی 9 ی سلێمانی له‌ گونده‌كانی چه‌مه‌ك و سپیار بوون و، ته‌نها 500 – 600 مه‌تر له‌ یه‌كه‌وه‌ دوور بوون، پێشمه‌رگه‌كان چه‌ندان ژووری جوانیان دروستكرد بوو، له‌ مانگی شوبات و، له‌ رۆژی 15/2/1986 دا، سوپای ئێران به‌ هێزێكی گه‌وره‌وه‌ له‌ ئوپراسیۆنی وه‌لفه‌جر 9 هێرشیان كرده‌ سه‌ر سه‌نگه‌رو مۆڵگاكانی سوپای عێراق و، زۆر به‌ ئاسانی توانیان ده‌ستبگرن به‌ سه‌ر گونده‌ چۆڵكراوه‌كانی شارباژێرو قه‌زای چوارتاو، هه‌ندێ شوێنی دیكه‌ی نزیك به‌ شاری سلێمانی.
بارودۆخی ناوچه‌كه‌ گۆراو، هاوری و پێشمه‌رگه‌كانی حزب له‌ گه‌ڵ سه‌ربازی ئێرانی تووشی كێشمه‌كێش ئه‌بوونه‌وه‌و، له‌ هه‌ر جوڵه‌یه‌كدا داوای پسوڵه‌ی هاتووچۆیان ئه‌كردو، له‌ كاتی ئاخافتندا پێشمه‌رگه‌كان ئه‌یانوت ئه‌مه‌ خاكی خۆمانه‌و پێویست به‌ پسوڵه‌ ناكات و، له‌ وڵامدا ئه‌یانوت ئه‌م خاكه‌، خاكی ئێسلامه‌و، لێره‌وه‌ رێگا ئه‌گرینه‌به‌ر به‌ره‌و شاری كه‌ربه‌لا ئه‌رۆێن، ( له‌ شاری كه‌ربه‌لا ئارامگای حه‌زره‌تی حوسه‌ێن و حه‌زره‌تی عه‌باسی لێیه‌)..
له‌ رۆژێكی ساردی شارباژێردا ژماره‌یه‌ك ئه‌فسه‌رو سه‌رباز خۆیان كرد به‌ باره‌گای حزبداو، داویان كرد ناوچه‌كه‌ چۆڵ بكه‌ێن و، وتیان ئێوه‌ ئه‌زانن ئه‌م ناوچه‌یه‌ به‌ هۆی جه‌نگی عێراق و ئێران بووه‌ته‌ ناوچه‌یه‌كی سه‌ربازی و، ئێمه‌ش گفتوگۆمان له‌ گه‌ڵ ئه‌فسه‌ره‌كان كردو، ئه‌وان كه‌له‌ره‌ق بوون و، له‌ سه‌ر داوه‌كانیان سوور بوون و، له‌ كۆتاییدا وتیان ئێره‌ ئه‌كه‌ینه‌ خه‌سته‌خانه‌ی گۆره‌پانی شه‌رو، له‌ پاش كۆبوونه‌وه‌ی به‌رپرسانی مه‌ڵبه‌ند و به‌تالیؤن بریاردرا ئه‌م باره‌گانه‌ چۆڵ بكه‌ێن و، به‌ دووای شوێنی نوێ بگه‌رێن و، له‌ هه‌مووی گرنگتر ئه‌وه‌ بوو له‌ رۆژی دامه‌زراندنی حزبدا له‌ {31} ی ئازاردا له‌ باره‌گاكان چوینه‌ ده‌ره‌وه‌..

رووداوی دووه‌م:

له‌ مانگی ئازاردا سوپای رژێمی دیكتاتۆری جانه‌وه‌ر ده‌ستیكرد به‌ پرۆسه‌ی ئه‌نفالی دێزو چه‌په‌ڵی به‌دناوی ئه‌نفالی (2) وهێرشیان كرده‌ سه‌ر ناوچه‌ی بورجی قه‌ره‌داغ، شایانی باسه‌ هاورێیانمان پێش هێزی حزبه‌كانی دیكه‌ به‌رنگاری هێرشی دوژمن بوونه‌وه‌و، له‌ یه‌كه‌م رۆژدا قاره‌مان { بارام حه‌مه‌ ره‌زاو له‌ 24/3/1988و، له‌ رۆژی دووه‌مدا شوان محه‌مه‌د ئیبراهیم – شوانی حه‌مه‌ قتوو له‌ 25/3/1988} شه‌هید كران و، هه‌ر له‌م رۆژه‌دا هیزه‌كانی دوژمنی ترسنۆك به‌ هۆی هاوشتنی تۆپ ناوچه‌كه‌ی ئاگر باران كردو په‌ره‌ی به‌ هێرشه‌كانیداو، له‌ قۆڵی ده‌ربه‌ندیخانه‌وه‌ هێزێكی گه‌وره‌ی ناردو پێشمه‌رگه‌كانی به‌تالیۆنی 7 ی هه‌ورامانی حزبی شیوعی له‌ گه‌ڵ هاورێیانی باره‌گای مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك شێرانه‌ له‌ گه‌ڵ هێزه‌كانی یه‌كێتی نێشتمانی كوردستان له‌ قه‌ڵاقایمز به‌ره‌نگاری بوونه‌وه‌و، هاوكات هێزه‌كانی حزبمان: به‌تالیۆنی 7 ی هه‌ورامان له‌ دێی شیوی قازی و، به‌تالیۆنی 9 ی سلێمانی له‌ دێی كه‌سنه‌زان و، به‌تالیۆنی 15 ی قه‌ره‌داغ له‌ كۆشكی خوارووو مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی و كه‌ركوك له‌ دێی ئه‌ستێڵی سه‌رو كه‌وتنه‌ خۆ ئاماده‌ كردن و، له‌ كۆبوونه‌ویه‌كی كورتدا به‌ به‌شداری كادیری عه‌سكه‌ری و سیاسی له‌ 30/3/1988 بریاردرا: ناردنی هه‌موو خێزانه‌كان بۆ ناو شاره‌كان و، به‌ زووترین كات بریاره‌كه‌ جێیبه‌جێ بكرێت چونكه‌ دوژمن به‌ نیازه‌ ده‌ستبگرێت به‌ سه‌ر ناوچه‌كه‌داو، هه‌روا به‌ رێكه‌وتن له‌ گه‌ڵ یه‌كێتی نیشتمانی { دوو هێزی سه‌ره‌كی گۆره‌پانه‌كه‌} ناوچه‌كه‌ چۆڵ بكه‌ێن، ئه‌وه‌ بوو له‌ 31 ی ئازاری 1988 دا { رۆژی دامه‌زراندی حزب} به‌ره‌و گه‌رمیان كه‌وتینی ری و، ناوچه‌كه‌مان چۆڵ كرد..
پیرۆز بێ رۆژی 31 ی ئازار و، سه‌رشۆری و مردن بۆ دوژمنان.

للإطلاع بالعربية:
http://www.m.ahewar.org/s.asp?aid=511303&r=0&cid=0&u=&i=0&q
http://www.bahzani.net/services/forum/showthread.php?117782-
https://www.al-nnas.com/ARTICLE/ARjb/30k.htm




توركیا به‌ پشتیوانی بارزانی و سوننه‌ به‌عسییه‌كان ئه‌چێته‌ شه‌ره‌وه‌ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هه‌واڵه‌كانی ناوخۆو جیهانییه‌كان باس له‌ نزیكبوونه‌وه‌ی شه‌ری موسڵ ئه‌كه‌ن و عێراق داوا ئه‌كات توركیا بگه‌رێته‌وه‌و، ئه‌مریكا هه‌وڵئه‌دات هه‌ردوو وڵات له‌ سه‌ر شه‌ری موسڵ رێكبكه‌ون و رێز له‌ خاكی عێراق بگێرێت ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك، له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ توركیا سووره‌ له‌ سه‌ر مانه‌وه‌و به‌شداریكردن و، پشت به‌ مه‌سعود بارزانی وسوننه‌ به‌عسییه‌كان به‌ ناوی “” حه‌شدی نیشتمانی”” ویارمه‌تی عه‌ره‌بستانی سعودی و قه‌ته‌رو وڵاتانی كه‌نداو ئه‌به‌ستێت.
ئه‌مریكا سووره‌ له‌ سه‌ر ده‌ستپێكردنی شه‌ری موسڵ و، هه‌وڵئه‌دات جۆرێك له‌ ته‌بایی له‌ نێوان عێراق و توركیاو، حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، عه‌ره‌به‌ سوننه‌ به‌عسییه‌كان بێته‌ كایه‌وه‌و، ئه‌مریكا ئه‌یه‌وێت پێش ئه‌وه‌ی باراك ئۆباما ماڵئاوایی له‌ كۆشكی سپی بكات، سه‌ركه‌وتن له‌ شه‌ری موسڵدا به‌دێبهێنێت و، ئه‌وه‌ش ئه‌بێته‌ هۆیه‌كی گرنگ بۆ سه‌ركه‌وتنی هێلاری كلێنتۆن پاڵێوراوی دیموكراته‌كان له‌ هه‌ڵپژاردنی چاوەڕوانكراوەكەی كۆتایی ئەمساڵ.
توركیا وه‌ك میراتگری ده‌وڵه‌تی عوسمانی هه‌ر له‌ دروستبوونییه‌وه‌ به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌كی درندانه‌ كه‌وته‌ گرتن و گوشتنی گه‌لان و، بۆ نموونه‌ كوشتنی به‌ كومه‌ڵ (جینۆسایدی) ئه‌رمه‌نه‌كان و، سه‌ركوتكردنی كوردو شۆرشه‌كانی، شۆرشی شیخ سه‌عیدی پیران و، شۆرشی ئاگریداغ و تاوانی كۆمه‌ڵكوژی ده‌رسیم و، له‌ سه‌ر هه‌مان سیاستدا هیچ رژێمێك له‌ رژێمه‌ داگیركه‌ره‌كانی كوردستان به‌ ئه‌ندازه‌ی رژێمی توركیای كه‌مالی خوێنرێژ هه‌وڵی پاكتاوی نه‌ژادی كوردی نه‌داوه‌و، ته‌نانه‌ت له‌ به‌عسییه‌كان زیاترو زیاتر.
توركیا له‌ دوای راپه‌رێنه‌ مه‌زنه‌كه‌ی گه‌لی كوردستان و، دروستبوونی‌ هه‌رێمی كوردستان به‌ هه‌موو جۆرێك دژایه‌تی سیاسی و ئابوری هه‌رێمیان كردو، له‌ پاش روخانی رژێمی دیكتاتۆری سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی روویكرده‌ سیاسه‌تی ده‌ستێوه‌ردانی كوردستان و، پێش هه‌موو شتێك یارمه‌تیدانی توركه‌كان و، كه‌مه‌ كه‌مه‌ خۆی له‌ به‌رپرسانی هه‌رێم نزیككرده‌وه‌و، ده‌ستی كرد به‌ ناردنی كۆمپانیای بواره‌كانی خزمه‌تگوزاری و بیناسازی و رێگاوبان.
توركیا له گه‌ڵ به‌رپرسانی هه‌رێمی كوردستان نزیكبووه‌وه‌و، به‌ڵام ده‌ستیكرد به‌ ئۆپەراسیۆنێكی قیزه‌وه‌ن و، سەربازه‌کانی سوپای تورکیا لە شارەکانی باکووری کوردستان سەدان گوندو دێھاتیان وێرانكردو، ئەو ئۆپەراسیۆنە سەربازییەش بە بەشداری دەیان ھەزار سەرباز، جەندرمە، پۆلیس، ئاسایش و جەردەوان ( جاش) و، بە بەکارھێنانی سەرجەم جۆرەکانی چەکە قورسەکان و تەکنۆلۆژیای جەنگ و فڕۆکە جەنگییەکان و ھەلیکۆپتەرە سەربازییەکان و تانک و راكێت و تۆپەوە بەڕێوه‌چوو.
رژێمی توركیا سوودی له‌ شه‌ری نگریسی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان (پدك) و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان (ینك) وه‌رگرت و، بۆ یارمه‌تیدان و پشتگیری پدك هێزی سوپای توركیا سنوری هه‌رێمیان به‌زاندو، له‌ پاش وه‌ستانی شه‌رو، رێكه‌وتنی واشنتۆن له‌ نێوان پدك و ینك سوپای توركیا نه‌كشایه‌وه‌و، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ بڵاوه‌ی به‌ هێزه‌كانی كردو، له‌ چه‌ندین شوێن، له‌ ئامێدی و بامه‌رانی و شوێنی دیكه‌ جێگیربوون و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌ به‌ تۆپ و فرۆكه‌ی جه‌نگی خاكی كوردستان له‌ قه‌ندیل و زاخۆو ئامێدی و شوێنی دیكه‌ ئه‌كوتێ و، ئه‌گه‌ر شه‌ری موسڵ ده‌ستپێبكات، توركیا له‌شكر كێشی بۆ قوڵایی هه‌رێمی كوردستان ئه‌كات و، به‌ نیازه‌ بگاته‌ ئاواته‌كه‌ی به‌ داگیركردنی كه‌ركوك.
عه‌ربستانی سعودی به‌ ئاشكراو، له‌ سه‌ر زاری عادل ئه‌لجبیر وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ پشتیوانی له‌ هێزه‌كه‌ی توركیا له‌ باشیك ئه‌كات، چونكه‌ سیاسه‌تی عه‌ره‌بستانی سعودی له‌ گه‌ڵ سیاسه‌تی توركیا یه‌كئه‌گرێته‌وه‌و، هه‌ردوو په‌رۆشن و، گوایه‌ رێگه‌ ناده‌ن دیمۆگرافیای موسڵ تێکبدرێت و، به‌رامبه‌ر به‌ ئاخافتنه‌كه‌ی عادل الجبیر، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وی عێراق وه‌ڵامیدایه‌وه‌ كه‌ حه‌شدی شه‌عبی رۆڵیان هه‌بووه‌ له‌ شه‌ر دژی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) و، له‌ شه‌ری موسڵیشدا رۆڵیان ئه‌بێت و، راشیگه‌یاندووه‌: ئاخافتنه‌كه‌ی وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى عه‌ره‌بستانی سعودی بێ نرخه‌.

توركیا هه‌وڵئه‌دات به‌شدری له‌ شه‌ری مۆسڵدا بكات و، عێراق نایه‌وێت توركیا به‌شداری بكات و، رەنگە سەرەتای شەڕەكە لە نێوان هێزەكانی حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، هێزه‌كانی حه‌شدی به‌ناو نیشتمانی سوننەكان دروستبێت و، بەدوایدا وه‌ك مۆدێل و دیكۆره‌كه‌ی راپه‌رینی خه‌ڵكی سوریا، هەندێك گروپی جیهادیی ئیخوان ئه‌الموسلمین و، وهابی و سه‌له‌فی كه‌ لەلایەن توركیا و عه‌ربستانی سعودی و قەتەرەوە ئاماده‌كراون دەست بەسەر هەندێك ناوچه‌دا بگرن و، هێزە شیعەكانیش دەستەوەستان نابن و هەندێك ناوچەی دیكە كۆنترۆڵ ئه‌كه‌ن.
زۆربه‌ی خه‌ڵكی موسڵ عه‌ره‌بی سوننه‌ن و، ژماره‌یه‌كی زۆریش كوردی تیایه‌و، له‌ مێژه‌وه‌ زۆران له‌ نێوان كوردو حكومه‌تی ناوه‌ندی هه‌یه‌و، توركیا په‌یوه‌ندی بته‌وی له‌ گه‌ڵ به‌رپرسانی هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌و، ئه‌یه‌وێت له‌و سونگه‌یه‌وه‌ دزه‌ بكات و، به‌شداری بێت له‌ شه‌ری موسڵداو،. بێگومان بۆ توركیا موسڵ تام و چێژی تایبه‌تی هه‌یه‌و، خەونێكی عوسممانلییه‌و، ده‌مێكه‌ هه‌وڵئه‌دات بۆ گه‌یشتن به‌و ئاواته‌.
دوور نییه‌ له‌ پرۆسه‌ی شه‌ری موسڵ، شه‌رێكی چاوه‌روانه‌كراو له‌ نێوان هێزه‌كانی توركیاو، هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان دروست بێت و، ئه‌وه‌ش سه‌ره‌رای په‌یوه‌ندی پته‌و له‌ نێوانی به‌رپرسانی هه‌ردوولا هه‌یه‌و، ئه‌م هه‌نگاوه‌ش له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندی وڵاتان به‌ تایبه‌ت ئێران و ئه‌مریكا ناگونجێت و، سیاسه‌تی واشنتۆن پشتگیریكردنه‌ له‌ كوردان و، له‌ به‌ر ئه‌م هۆیه‌ شه‌ری موسڵ دوائه‌كه‌وێت و، زۆر ستم و سه‌خته‌ بزانرێت ده‌سكه‌وتی توركیا له‌ رووی سه‌ربازییه‌وه‌ چییه و، له‌م كاتانه‌دا هێزه‌ چه‌كداره‌كانی عێراق ئاماده‌یه‌ شاره‌كه‌ ئازاد بكات و، وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا دووپاتی ئه‌كاته‌وه‌ كه‌ به‌غدا سه‌ركردایه‌تی هه‌ڵمه‌تی ئازادكردنی شاره‌كه‌ ئه‌كات و، بۆ به‌شداریكردن له‌م هه‌ڵمه‌ته‌دا سه‌دان راوێژكار له‌ ئه‌مریكاو وڵاتانی رۆژئاوا هاتوون و، وایان داناوه‌ پرۆسه‌كه‌ كاتێكی درێژی بؤێت.‌
توركیاو عه‌ره‌بستانی سعودی و قه‌ته‌رو هه‌ندێ له‌ وڵاتانی كه‌نداو به‌ پاڵبشتی عه‌ره‌به‌ سوننه‌ به‌عسییه‌كان هه‌وڵ ئه‌ده‌ن به‌شداری بكه‌ن له‌ شه‌ری موسڵدا به‌ بیانووی پاراستنی دیموگراڤیای شاری موسڵ و،به‌لام له‌ راستیدا توركیاو عه‌ره‌بستانی سعودی ده‌ستیان بۆ رێكخراوه‌ تیرۆریستییه‌كان درێژ كردووه‌و، ئالووده‌ی ده‌ستێوه‌ردانن له‌ وڵاتانی دیكه‌و، له‌ ئێستادا بۆ نموونه‌ عه‌ره‌بستانی سعودی ده‌ستی له‌ كاروباری یه‌مه‌ن و به‌حرین و عێراق و سوریاو لیبیاوتونس و وڵاتانی ئه‌فریقیا هه‌یه‌و، توركیا و وڵاتانی كه‌نداو پێیان ناخۆش بوو، كاتێك‌ شیعه‌كان توانیان چه‌ته‌كانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) له‌ تكریت و ئه‌نبارو فه‌للوجه‌و گه‌یاره راوبنێن و، ئه‌و ناوچانه‌ پاك بكرێنه‌وه‌و، كورزی گه‌وره‌ له‌ گروپه‌ ئیسلامییه‌ توندره‌وه‌كان و تیرۆریستان بسره‌وێنن.
ئه‌مریكا داوای له‌ توركیاو عێراق كرد دان به‌خۆیان بگرن و، قسه‌كانی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان و وڵامه‌كانی حه‌یدر ئه‌لعه‌بادی وه‌لابخه‌ن و، به‌ دوای چاره‌سه‌ر بگه‌رێن و، به‌ پێی وته‌بێژی وزاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا هه‌موو ئه‌و هێزانه‌ له‌ عێراقدا ئه‌بێت له‌ گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق رێكبكه‌ون و، هه‌موو لایه‌ك هه‌وڵبدات دژی دوژمنی سه‌ره‌كی هاوبه‌ش بێت كه‌ داعشه‌و، وپێویسته‌ رێز له‌ سه‌روه‌ری عێراق بگیرێت.
به‌ هۆی مه‌كرو نازی توركیاوه‌ شه‌ری موسڵ زۆر ئاڵۆز ئه‌بێت و، هه‌ره‌شه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ژماره‌یه‌ك له‌ وڵاتانی ناوچه‌كه‌ ئه‌كات و، دوور نییه‌ پرۆسه‌ی ئازادكردنی شاره‌كه‌ كه‌ له‌ ژێر ده‌ستی داعشدایه‌و، له‌م رۆژانه‌دا ده‌ستپێ ئه‌كات ببێته‌ هۆی ناكۆكی عێراق و ئێران و توركیاو، به‌ پێی پسپۆره‌ سه‌ربازییه‌كان توركیا نیازی پرۆسه‌یه‌كی وه‌ك داگیركردنی جه‌رابلوسی سوریا هه‌یه‌و،په‌ره‌ به‌داگیركردنی خاكی عێراق بدات و، ئه‌و كاره‌ش ئاسۆی په‌یوه‌ندییه‌كانی نیوان عێراق و توركیا روونتر ئه‌كاته‌وه‌.
توركیا واسه‌یری موسڵ ئه‌كات به‌شێك بێت له‌ خاكی توركیاو، كاتی خۆی ویلایه‌تی موسڵ، یه‌كێك بووه‌ له‌ ویلاته‌كانی ئیمبراتۆرییه‌تی عوسمانی و، له‌ ساڵی 1921 عێراق په‌یدا بوو، موسڵ خرایه‌ سه‌ر عێراق و، له‌ ساڵی 1926 داننرا به‌ سنووری كۆتایی و، له‌و كاته‌وه‌ تا ئێستا توركیا هه‌وڵئه‌دات موسڵی بۆ بگه‌رێته‌وه‌ وه‌ك به‌شێك له‌ خاكه‌كه‌ی و، ئێستا توركیا جێپێی له‌ خاكی عێراق قایم كردووه‌و، یه‌كینه‌ی سه‌ربازی هه‌یه‌و، سوننه‌ عه‌ره‌به‌كان هاوراو هاوجووتن له‌ گه‌ڵیانداو، هه‌وڵئه‌ده‌ن ببنه‌ به‌ربه‌ست له‌ به‌رامبه‌ر حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست به‌سه‌ر شاری موسڵ نه‌گرن و، به‌رپرسانی توركیا شه‌ڵه‌ژاون و، ئه‌ترسن به‌غدا به‌ ته‌واوه‌تی ده‌ست به‌سه‌ر موسڵ بگرێت و، هیزه‌ سوننییه‌كان قاو بده‌ن و، ئه‌گه‌ری پێكدادان له‌ نێوان ئێران و توركیا له‌ موسڵ رووبدات و، هه‌ریه‌ك له‌و دووانه‌ هه‌وڵ ئه‌ده‌ن ئه‌م ناوچه‌ ئیستراتیجییه كه‌ به‌ نه‌وت ده‌وڵه‌مه‌نده‌ بخاته‌ ژێر ركیڤی خۆی.‌
به‌ پێی لێدوانی پارێزگاری پێشووی نه‌ینه‌وا ( موسڵ) ترسنۆكی هه‌ڵاتوو ئه‌سیل نوجه‌یفی شه‌ری موسڵ به‌بێ توركیا نابێت و، ناتوانرێت پشتگیری توركیا له‌ شه‌ری ئازادكردنی موسڵدا پشتگۆێ بخرێت و، پێوایه‌ حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان رۆڵیان له‌ شه‌ری موسڵدا نابێت و، رۆڵی سه‌ركی ئه‌مانه‌ن: سوپای عێراق، پێشمه‌رگه‌ و حه‌شدی “”نیشتمانی”” و هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی و، لێره‌شدا ئه‌م ترسنۆكه‌ له‌ باتی پێشمه‌رگه‌ ئه‌ڵێت كورده‌كان.
ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌ شه‌ری موسڵ سوڵتان ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان به‌ سه‌رشۆری بگه‌رێته‌وه‌ بۆ توركیا یان جوڵه‌ به‌ هێزه‌كانی نه‌كات و، چاوه‌روانی ده‌رئه‌نجامه‌كانی شه‌ره‌كه‌ بكات و، ده‌نگۆی ئه‌وه‌ هه‌یه‌ داعش به‌بێ شه‌ر له‌ موسڵ بچێته‌ ده‌ره‌وه‌و، ئه‌ڵێن ئه‌مریكاو عه‌ره‌بستانی سعودی رێككه‌وتوون رێگا به‌ره‌و سوریا له‌ رووی چه‌ته‌كان بكرێته‌وه‌و، شه‌ره‌كه‌ بگۆێزنه‌وه‌ بۆ سوریا.
كورد هیوای به‌ هێزی پێشمه‌رگه‌یه‌ رێگر بێت له‌ به‌رده‌م هه‌وڵ و ته‌ماحی توركیاو، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك نه‌هێڵێت توركیا بۆ ناوچه‌ كوردستانییه‌كان بكشێت و، تا توانایان هه‌یه‌ پاڵپشتی هێزه‌كانی سوپای عێراق بن بۆ له‌ناوبردنی داعش.
ئه‌گه‌ر توركیا به‌ره‌و دواوه‌ نه‌كشێته‌وه‌و رێگا خۆش ئه‌كات ئێران به‌ ئاشكرا بێته‌ ناو شه‌ره‌كه‌و، ئه‌و كات لافاوی خۆێن هه‌ڵئه‌چێ و به‌رز ئه‌بێته‌وه‌ خه‌ڵكێكی زۆری تیائه‌چێ و، له‌وه‌ش خراپتر ئه‌گه‌ر حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان بكه‌ونه‌ شه‌ر له‌گه‌ڵ سوننه‌كانی حه‌شدی “” نیشتمانی”” و، كه‌س نازانێت ئاراسته‌كان به‌ره‌و كوێ ئه‌چه‌ن و، له‌م دوو حه‌شده‌ كامیان سه‌ركه‌وتن وه‌ده‌سئه‌هێنێ و، براوه‌ ئه‌بێت.

15/10/2016




توركیاو یاوه‌ره‌كانی له‌ شه‌ری موسڵدا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌م رۆژانه‌دا مقۆ مقۆیه‌كی خه‌ست و سه‌خت له‌ نێوان ئه‌مریكاو توركیاو یاوه‌ره‌كانی و عێراق و پێشمه‌رگه‌و حه‌شدی شه‌عبی له‌ ئارادایه‌و، هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ پلان و ئه‌جیندای تایبه‌تی خؤی هه‌یه‌و به‌ دوای به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان ئه‌گه‌رێن و، ئه‌مریكا به‌ قورسایی خۆی و هه‌موو تواناكانیه‌وه‌ ئه‌یه‌وێت به‌ زووترین كات ده‌ستبكرێت به‌ شه‌ری موسڵ و، ده‌رباره‌ی بوونی توركیا له‌ ناو خاكی عێراق برێت مەكگۆڕك نوێنه‌ری سه‌رۆك باراك ئۆباما رایگەیاند، كە هەموو ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكان لەناو خاكی عێراق بەهەماهەنگی سوپای عێراق ئەنجامئه‌درێت، بەڵام ئەو هێزەی توركیا بەهۆی ئەوەی لەچوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی نییە، هیچ هەماهەنگییەكیشی لەگەڵ لایەنی عێراقی نەكردووە..
هۆنه‌رمه‌ندی عێراقی به‌ناوبانگ عه‌زیز عه‌لی به‌ ( مه‌نه‌لۆجیست) ناسراوه‌و، له‌ مه‌نه‌لۆجێكدا ئه‌ڵێت ( بژی و ببینه)‌ و، دیاره‌ شه‌ری موسڵ زۆر ئاڵۆزه‌و، هه‌ندێ له‌ یاریكه‌ره‌كان سه‌ركێش و گومران و، ناووناتۆره‌ی جۆراوجۆرو ناشیرین ئه‌خه‌نه‌ پاڵ یه‌كترو، له‌ لایه‌كه‌وه‌ توركیای شۆڤه‌نیستی داگیركه‌رو یاوه‌ركانی له‌ عه‌ره‌بی سووننه‌و به‌عسییه‌ هه‌ڵاتووه‌كان و ئیخوان ئه‌لموسلمین و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ حكومه‌تی عێراق و حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، ئه‌وانه‌ی پشتگیریان لێئه‌كه‌ن.
شه‌ر ده‌ستیپێنه‌كردووه‌و كێشه‌ی نێوان توركیاو عێراق كه‌مه‌ كه‌مه‌ گه‌وره‌ ئه‌بێت و، بابه‌تی سه‌ره‌كی بوونی هێزی سوپای توركیاو ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانه‌ له‌ سه‌ر خاكی عێراق و، توركیا ئه‌لێت به‌ ئاگاداری عێراق هاتوومه‌ته‌ به‌عشیقه‌ بۆ مه‌شقپێكردن به‌ پۆلیس و سوپای عێراق و، به‌رپرسانی عێراقیش ئه‌ڵێن بیانووه‌كانی توركیا دووره‌ له‌ راستی و، توركیا وه‌ك خاوه‌ن ماڵ ره‌فتاره‌ ئه‌كات و، خۆی كردووه‌ته‌ لایه‌كی سه‌ره‌كی و، ئه‌یه‌وێت سوننه‌ عه‌ره‌به‌كان و به‌عسیه‌ هه‌ڵاتووه‌كان كه‌ له‌ هه‌ولێر نیشته‌جێن و، چڵكاوخۆره‌كانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئیسته‌نبوڵ په‌لكێش بكات و، بچن به‌ گژ سوپای عێراق و حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، جێی ئاماژه‌یه‌ عێراق توركیا به‌ داگیركه‌ر ناو ئه‌بات و، مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی توركیا داگیركردنی ناوچه‌كانی تره‌و، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك دژایه‌تی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) ناكه‌ن.
توركیا له‌ هاتنی حه‌شدی شه‌عبی ئه‌ترسێ و، له‌ هه‌مان كاتیشدا به‌ پشتبه‌ستن به‌ سوپاكه‌ی و، چڵكاوخۆره‌كانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئیسته‌نبوڵ و “” سوپای ئازاد”” و سوننه‌كان وبه‌عسییه‌كان هه‌ره‌شه‌ی ئه‌وه‌ ئه‌كات كه‌ ته‌روو وشك ئه‌سوتێنی به‌ ناوی پارێزگاری له‌ خه‌ڵكی موسڵ و، هه‌موو هه‌وڵێك ئه‌ده‌ن خه‌ڵكی ده‌ره‌وه‌ی شاره‌كه نه‌رواته‌ ناو شارو، گۆڕان به‌سه‌ر دیمۆگرافیای شاره‌كه‌دا نه‌هێنن.
بەرپرسانی باڵای سەربازی ئەمەریكا‌و عێراق‌و هەرێمی كوردستان كۆبوونەوه‌و، ئەمەریكییەكان لەگەڵ بەرپرسانی عێراقی هاوڕابون لەسەر ئەوەی بەهیچ شێوەیەك رێگەنەدرێت سوپای توركیا لە شەڕی موسڵدا بەشداری بكات له‌ پێناو ئه‌وه‌ی گرژی و ئاڵۆزی دروست نه‌بێت، چونكه به‌رپرسانی حه‌شدی شه‌عبی خۆیان ئاماده‌ كردووه‌ بچن به‌ گژ هێزی سه‌ربازی توركیاو یاوه‌ره‌كانی و، توركیا وه‌ك داگیركه‌ر له‌ قه‌ڵه‌م ئه‌ده‌ن.‌
عێراق له‌ به‌ربه‌ره‌كانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) تووشی كێشه‌ی زۆر بووه‌ته‌وه‌و، وڵاتانی ده‌وروبه‌ری له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ گه‌مارۆیانداوه‌و، له‌ كاتی ئازادكردنی شاری فه‌للوجه‌دا شه‌رێكی گه‌وره‌ كه‌وته‌ نێوان حه‌شدی شه‌عبی و عه‌ره‌بستانی سعودییه‌و، ئه‌وه‌تا هێشتا شه‌ری موسڵ به‌رپا نه‌بووه‌و، شه‌ره‌ قسه‌له‌ نێوان حه‌شدی شه‌عبی توركیاوه‌ دروست بووه‌و، ئه‌و له‌ كاتێكدایه‌ عێراق داوای له‌ توركیا نه‌كردووه‌ هێز ره‌وانه‌ی عێراق بكرێت و، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا داوای له‌ وڵاتانی دراوسێی عێراق كردووه‌ كه‌ رێز له‌ ( سه‌روه‌ری‌ و خاكی عێراق) بگرن و، ته‌نها عێراق بۆی هه‌یه‌ رۆڵی توركیا له‌ شه‌ری موسڵدا دیاری بكات.
وڵاتانی ئه‌وروپاو ناتۆو ئه‌مریكاو نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كان له‌ هه‌ڵسوكه‌وتی توركیا رازی نین و، ئه‌ڵێن هه‌ر یارمه‌تیدانێكی حكومه‌تی عێراق ئه‌بێ له‌ گه‌ڵ په‌یماننامه‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان بگونجێت و، ئه‌بی توركیا له‌ پێش هه‌ركارێك له‌و جۆره‌، هه‌وڵبدات ره‌زامه‌ندی حكومه‌تی عێراق وه‌ده‌ستبێنێت و، برێت مەكگۆڕك نوێنەری باراك ئۆبامای سەرۆكی ئەمریكا لەهاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش رایگەیاند، سوپای توركیا بەبێ‌ هەماهەنگی هاوپەیمانان لەناوچەی بەعشیقەی موسڵ جێگیركراون.
دوور نییه‌ به‌هۆی بار گرژی له‌ نێوان عێراق و توركیا شه‌ری موسڵ دووابكه‌وێت و، ئه‌مریكاو نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان ئه‌و پۆچوونه‌ پشتراست ئه‌كه‌نه‌وه‌و، ئه‌گه‌ر هه‌ردوولا توركیاو عێراق له‌ سه‌ر شه‌ری موسڵ كۆك نه‌بن، ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ شه‌ری موسڵ گرێی زۆری تێبكه‌وێت و، نزیگ بوونه‌وه‌ی توركیا له‌ گه‌ڵ عه‌ره‌بستانی سعودیییه‌ بارگرژی و ئاڵۆزییه‌كه‌ی نێوان عێراق و توركیا زیاتر ئه‌كات و، هه‌ڵوێستی سعودیه‌ و توركیا دژ به‌ حه‌شدی شه‌عبی روون و ئاشكرایه‌و، ئه‌گه‌ر حه‌شدی شه‌عبی وه‌ڵامی ئه‌و دوو وڵاته‌ بداته‌وه‌ ئاگری شه‌رێكی مه‌زهه‌بی به‌رز ئه‌بێته‌وه‌و كه‌نترۆڵكردنی كوژاندمه‌وه‌ی ئاسان نییه‌و، كه‌س نازانێت رووداوه‌كان به‌ره‌و كوێ مل ئه‌نێن.‌
عەممار حەكیم سەرۆكی هاوپەیمانی نیشتمانی شیعەكانی عێراق هەڕەشە لە توركیا ئه‌كات بەوەی تا سەر دان بەخۆیاندا ناگرن‌و هێرش ئه‌كەنە سەر سوپای توركیا لەعێراق و، بزوتنه‌وه‌ی نوجه‌باء كه‌ باڵێكی گرنگه‌ له‌ ناو حه‌شدی شه‌عبی به‌ هێزه‌كانی توركیا ئه‌ڵێت وڵامدانه‌وه‌مان بۆمه‌له‌رزه‌ له‌ ژێر پێتان دروست ئه‌كه‌ین و، هه‌ر له‌ سه‌ر هه‌مان ئاوازو ریتمی باڵی نوجوباء، كتیبه‌كانی حزب الله و، عه‌سائبی ئه‌هل ئه‌لحه‌ق خۆیان ئاماده‌ كردووه‌ بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ده‌ستدرێژی توركیا له‌ خاكی عێراقدا.
عەممار حەكیم، سەرۆكی گەورەترین هاوپەیمانی عێراقه‌ لەمیانی وتارێك رایگەیاند عێراق بەئاسانی پارێزگای نەینەوا نادات بەدەستەوەو ئەوانیش لەبەرانبەر سوپای توركیا بێدەنگ نابن و، هه‌روا راگەیاند، ئەوان ئه‌یانەوێت پەیوەندییەكی باشیان لەگەڵ توركیا هەبێت، بۆیە داوای كرد بەو هەڵوێستانەیاندا كه‌ بەرانبەر به‌ عێراق هەیانە بچنه‌وه‌و، توركیاش سوورە لەسەر نەكشانەوەی ئەو هێزانەی كه‌ لەو ناوچەیه‌ جێگیركردووە.
به‌ پێی سه‌رچاوه‌ی حكومه‌تی عێراق ئه‌م لێدوانانه‌ دژ به‌ به‌ حكومه‌تی توركیا له‌ پاش كۆبوونه‌وه‌ی هاوپه‌یمانی نیشتمانی و سه‌ركرده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و به‌رپرسانی باڵیۆزخانه‌ ئێران له‌ به‌غدا سه‌ریانهه‌ڵداو، دوواتریش به‌یننامه‌و رلگه‌یاندنی هه‌ره‌شه‌ ئامێز دژ به‌ توركیاو داگیركردنی خاكی عێراق به‌رز بووه‌وه‌و، هه‌ر له‌و باره‌یه‌وه‌و، به‌ پێی سه‌رچاوه‌كان باڵوێزخانه‌ی ئێران په‌یوه‌ندییان به‌ نووسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیران حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی كرد. ‌.
پێنج فراكسیۆنی په‌رله‌مانی كوردستان : هەریەک لە فراکسیۆنەکانی گۆڕان و یەکێتی و کۆمەڵی ئیسلامی وحزبی شیوعی و بزوتنەوەی ئیسلامی ڕایانگەیاند، پێویسته‌ کوردستان نه‌یكه‌ینه‌ به‌شێك له‌ ململانێی ئیقلیمی و نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و، شایانی باسه‌ ئه‌و پێنج فراكسیۆنه‌ی په‌رله‌مانی كوردستان به‌بێ فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كگرتووی ئیسلامی راگه‌یه‌ندراوه‌ هاوبه‌شه‌كه‌یان بڵاوكرده‌وه‌ و، داوایانکرد سوپای تورکیا بە زوویی لە هەرێمی کوردستان بکشێتەوە و بوونی ئەو هێزانەشیان به‌ نادەستوری و نایاسایی له‌قه‌ڵه‌مداوه‌.

10/10/2016




توركیاو یاوه‌ره‌كانی له‌ شه‌ری موسڵدا ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌م رۆژانه‌دا مقۆ مقۆیه‌كی خه‌ست و سه‌خت له‌ نێوان ئه‌مریكاو توركیاو یاوه‌ره‌كانی و عێراق و پێشمه‌رگه‌و حه‌شدی شه‌عبی له‌ ئارادایه‌و، هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ پلان و ئه‌جیندای تایبه‌تی خؤی هه‌یه‌و به‌ دوای به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان ئه‌گه‌رێن و، ئه‌مریكا به‌ قورسایی خۆی و هه‌موو تواناكانیه‌وه‌ ئه‌یه‌وێت به‌ زووترین كات ده‌ستبكرێت به‌ شه‌ری موسڵ و، ده‌رباره‌ی بوونی توركیا له‌ ناو خاكی عێراق برێت مەكگۆڕك نوێنه‌ری سه‌رۆك باراك ئۆباما رایگەیاند، كە هەموو ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكان لەناو خاكی عێراق بەهەماهەنگی سوپای عێراق ئەنجامئه‌درێت، بەڵام ئەو هێزەی توركیا بەهۆی ئەوەی لەچوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی نییە، هیچ هەماهەنگییەكیشی لەگەڵ لایەنی عێراقی نەكردووە..
هۆنه‌رمه‌ندی عێراقی به‌ناوبانگ عه‌زیز عه‌لی به‌ ( مه‌نه‌لۆجیست) ناسراوه‌و، له‌ مه‌نه‌لۆجێكدا ئه‌ڵێت ( بژی و ببینه)‌ و، دیاره‌ شه‌ری موسڵ زۆر ئاڵۆزه‌و، هه‌ندێ له‌ یاریكه‌ره‌كان سه‌ركێش و گومران و، ناووناتۆره‌ی جۆراوجۆرو ناشیرین ئه‌خه‌نه‌ پاڵ یه‌كترو، له‌ لایه‌كه‌وه‌ توركیای شۆڤه‌نیستی داگیركه‌رو یاوه‌ركانی له‌ عه‌ره‌بی سووننه‌و به‌عسییه‌ هه‌ڵاتووه‌كان و ئیخوان ئه‌لموسلمین و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ حكومه‌تی عێراق و حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، ئه‌وانه‌ی پشتگیریان لێئه‌كه‌ن.
شه‌ر ده‌ستیپێنه‌كردووه‌و كێشه‌ی نێوان توركیاو عێراق كه‌مه‌ كه‌مه‌ گه‌وره‌ ئه‌بێت و، بابه‌تی سه‌ره‌كی بوونی هێزی سوپای توركیاو ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانه‌ له‌ سه‌ر خاكی عێراق و، توركیا ئه‌لێت به‌ ئاگاداری عێراق هاتوومه‌ته‌ به‌عشیقه‌ بۆ مه‌شقپێكردن به‌ پۆلیس و سوپای عێراق و، به‌رپرسانی عێراقیش ئه‌ڵێن بیانووه‌كانی توركیا دووره‌ له‌ راستی و، توركیا وه‌ك خاوه‌ن ماڵ ره‌فتاره‌ ئه‌كات و، خۆی كردووه‌ته‌ لایه‌كی سه‌ره‌كی و، ئه‌یه‌وێت سوننه‌ عه‌ره‌به‌كان و به‌عسیه‌ هه‌ڵاتووه‌كان كه‌ له‌ هه‌ولێر نیشته‌جێن و، چڵكاوخۆره‌كانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئیسته‌نبوڵ په‌لكێش بكات و، بچن به‌ گژ سوپای عێراق و حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، جێی ئاماژه‌یه‌ عێراق توركیا به‌ داگیركه‌ر ناو ئه‌بات و، مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی توركیا داگیركردنی ناوچه‌كانی تره‌و، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك دژایه‌تی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) ناكه‌ن.
توركیا له‌ هاتنی حه‌شدی شه‌عبی ئه‌ترسێ و، له‌ هه‌مان كاتیشدا به‌ پشتبه‌ستن به‌ سوپاكه‌ی و، چڵكاوخۆره‌كانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئیسته‌نبوڵ و “” سوپای ئازاد”” و سوننه‌كان وبه‌عسییه‌كان هه‌ره‌شه‌ی ئه‌وه‌ ئه‌كات كه‌ ته‌روو وشك ئه‌سوتێنی به‌ ناوی پارێزگاری له‌ خه‌ڵكی موسڵ و، هه‌موو هه‌وڵێك ئه‌ده‌ن خه‌ڵكی ده‌ره‌وه‌ی شاره‌كه نه‌رواته‌ ناو شارو، گۆڕان به‌سه‌ر دیمۆگرافیای شاره‌كه‌دا نه‌هێنن.
بەرپرسانی باڵای سەربازی ئەمەریكا‌و عێراق‌و هەرێمی كوردستان كۆبوونەوه‌و، ئەمەریكییەكان لەگەڵ بەرپرسانی عێراقی هاوڕابون لەسەر ئەوەی بەهیچ شێوەیەك رێگەنەدرێت سوپای توركیا لە شەڕی موسڵدا بەشداری بكات له‌ پێناو ئه‌وه‌ی گرژی و ئاڵۆزی دروست نه‌بێت، چونكه به‌رپرسانی حه‌شدی شه‌عبی خۆیان ئاماده‌ كردووه‌ بچن به‌ گژ هێزی سه‌ربازی توركیاو یاوه‌ره‌كانی و، توركیا وه‌ك داگیركه‌ر له‌ قه‌ڵه‌م ئه‌ده‌ن.‌
عێراق له‌ به‌ربه‌ره‌كانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) تووشی كێشه‌ی زۆر بووه‌ته‌وه‌و، وڵاتانی ده‌وروبه‌ری له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ گه‌مارۆیانداوه‌و، له‌ كاتی ئازادكردنی شاری فه‌للوجه‌دا شه‌رێكی گه‌وره‌ كه‌وته‌ نێوان حه‌شدی شه‌عبی و عه‌ره‌بستانی سعودییه‌و، ئه‌وه‌تا هێشتا شه‌ری موسڵ به‌رپا نه‌بووه‌و، شه‌ره‌ قسه‌له‌ نێوان حه‌شدی شه‌عبی توركیاوه‌ دروست بووه‌و، ئه‌و له‌ كاتێكدایه‌ عێراق داوای له‌ توركیا نه‌كردووه‌ هێز ره‌وانه‌ی عێراق بكرێت و، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا داوای له‌ وڵاتانی دراوسێی عێراق كردووه‌ كه‌ رێز له‌ ( سه‌روه‌ری‌ و خاكی عێراق) بگرن و، ته‌نها عێراق بۆی هه‌یه‌ رۆڵی توركیا له‌ شه‌ری موسڵدا دیاری بكات.
وڵاتانی ئه‌وروپاو ناتۆو ئه‌مریكاو نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كان له‌ هه‌ڵسوكه‌وتی توركیا رازی نین و، ئه‌ڵێن هه‌ر یارمه‌تیدانێكی حكومه‌تی عێراق ئه‌بێ له‌ گه‌ڵ په‌یماننامه‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان بگونجێت و، ئه‌بی توركیا له‌ پێش هه‌ركارێك له‌و جۆره‌، هه‌وڵبدات ره‌زامه‌ندی حكومه‌تی عێراق وه‌ده‌ستبێنێت و، برێت مەكگۆڕك نوێنەری باراك ئۆبامای سەرۆكی ئەمریكا لەهاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش رایگەیاند، سوپای توركیا بەبێ‌ هەماهەنگی هاوپەیمانان لەناوچەی بەعشیقەی موسڵ جێگیركراون.
دوور نییه‌ به‌هۆی بار گرژی له‌ نێوان عێراق و توركیا شه‌ری موسڵ دووابكه‌وێت و، ئه‌مریكاو نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان ئه‌و پۆچوونه‌ پشتراست ئه‌كه‌نه‌وه‌و، ئه‌گه‌ر هه‌ردوولا توركیاو عێراق له‌ سه‌ر شه‌ری موسڵ كۆك نه‌بن، ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ شه‌ری موسڵ گرێی زۆری تێبكه‌وێت و، نزیگ بوونه‌وه‌ی توركیا له‌ گه‌ڵ عه‌ره‌بستانی سعودیییه‌ بارگرژی و ئاڵۆزییه‌كه‌ی نێوان عێراق و توركیا زیاتر ئه‌كات و، هه‌ڵوێستی سعودیه‌ و توركیا دژ به‌ حه‌شدی شه‌عبی روون و ئاشكرایه‌و، ئه‌گه‌ر حه‌شدی شه‌عبی وه‌ڵامی ئه‌و دوو وڵاته‌ بداته‌وه‌ ئاگری شه‌رێكی مه‌زهه‌بی به‌رز ئه‌بێته‌وه‌و كه‌نترۆڵكردنی كوژاندمه‌وه‌ی ئاسان نییه‌و، كه‌س نازانێت رووداوه‌كان به‌ره‌و كوێ مل ئه‌نێن.‌
عەممار حەكیم سەرۆكی هاوپەیمانی نیشتمانی شیعەكانی عێراق هەڕەشە لە توركیا ئه‌كات بەوەی تا سەر دان بەخۆیاندا ناگرن‌و هێرش ئه‌كەنە سەر سوپای توركیا لەعێراق و، بزوتنه‌وه‌ی نوجه‌باء كه‌ باڵێكی گرنگه‌ له‌ ناو حه‌شدی شه‌عبی به‌ هێزه‌كانی توركیا ئه‌ڵێت وڵامدانه‌وه‌مان بۆمه‌له‌رزه‌ له‌ ژێر پێتان دروست ئه‌كه‌ین و، هه‌ر له‌ سه‌ر هه‌مان ئاوازو ریتمی باڵی نوجوباء، كتیبه‌كانی حزب الله و، عه‌سائبی ئه‌هل ئه‌لحه‌ق خۆیان ئاماده‌ كردووه‌ بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ده‌ستدرێژی توركیا له‌ خاكی عێراقدا.
عەممار حەكیم، سەرۆكی گەورەترین هاوپەیمانی عێراقه‌ لەمیانی وتارێك رایگەیاند عێراق بەئاسانی پارێزگای نەینەوا نادات بەدەستەوەو ئەوانیش لەبەرانبەر سوپای توركیا بێدەنگ نابن و، هه‌روا راگەیاند، ئەوان ئه‌یانەوێت پەیوەندییەكی باشیان لەگەڵ توركیا هەبێت، بۆیە داوای كرد بەو هەڵوێستانەیاندا كه‌ بەرانبەر به‌ عێراق هەیانە بچنه‌وه‌و، توركیاش سوورە لەسەر نەكشانەوەی ئەو هێزانەی كه‌ لەو ناوچەیه‌ جێگیركردووە.
به‌ پێی سه‌رچاوه‌ی حكومه‌تی عێراق ئه‌م لێدوانانه‌ دژ به‌ به‌ حكومه‌تی توركیا له‌ پاش كۆبوونه‌وه‌ی هاوپه‌یمانی نیشتمانی و سه‌ركرده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و به‌رپرسانی باڵیۆزخانه‌ ئێران له‌ به‌غدا سه‌ریانهه‌ڵداو، دوواتریش به‌یننامه‌و رلگه‌یاندنی هه‌ره‌شه‌ ئامێز دژ به‌ توركیاو داگیركردنی خاكی عێراق به‌رز بووه‌وه‌و، هه‌ر له‌و باره‌یه‌وه‌و، به‌ پێی سه‌رچاوه‌كان باڵوێزخانه‌ی ئێران په‌یوه‌ندییان به‌ نووسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیران حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی كرد. ‌.
پێنج فراكسیۆنی په‌رله‌مانی كوردستان : هەریەک لە فراکسیۆنەکانی گۆڕان و یەکێتی و کۆمەڵی ئیسلامی وحزبی شیوعی و بزوتنەوەی ئیسلامی ڕایانگەیاند، پێویسته‌ کوردستان نه‌یكه‌ینه‌ به‌شێك له‌ ململانێی ئیقلیمی و نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و، شایانی باسه‌ ئه‌و پێنج فراكسیۆنه‌ی په‌رله‌مانی كوردستان به‌بێ فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كگرتووی ئیسلامی راگه‌یه‌ندراوه‌ هاوبه‌شه‌كه‌یان بڵاوكرده‌وه‌ و، داوایانکرد سوپای تورکیا بە زوویی لە هەرێمی کوردستان بکشێتەوە و بوونی ئەو هێزانەشیان به‌ نادەستوری و نایاسایی له‌قه‌ڵه‌مداوه‌.

10/10/2016

.




تیرۆریستانی ئیخوان ئه‌لموسلمین و كوشتن … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

مێژووی ئیسلام و رۆژانی ده‌سه‌ڵاتی خه‌لیفه‌كان، مێژوویه‌كی ره‌ش وخوێناویه‌و ، كوشتن و خوێنرشتن بوو به‌ باوو، به‌ربه‌ره‌كانی و شه‌ر له‌ نێوان خه‌لیفه‌كان زۆرجار رویداوه‌و، هه‌ر یه‌ك هه‌وڵیداوه‌ ئه‌وی تر له‌ ده‌سه‌ڵات دوور بخاته‌وه‌و، خۆی شوێنه‌كه‌ی بگرێته‌وه‌و، له‌ پاش ‌ كوشتنی خه‌لیفه‌كانی راشدی عوسمان بن عه‌فان و عه‌لی بن تاڵب و، كوشتنی ئیمام حوسه‌ێن، ئه‌مه‌وییه‌كان بوونه‌ خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و، له‌ پاش ئه‌وانیش عه‌باسییه‌كان و، ئینجا خه‌لافه‌تی عوسمانی درێژه‌ی هه‌بوو تا په‌یمانی سیڤه‌رو، هه‌ر به‌ مۆركردنی ئه‌و په‌یمانه‌ خه‌ڵافه‌ته‌كان له‌ناوچوون و نه‌مان.
له‌و ماوه‌یه‌دا له‌ هه‌ڵپه‌ی وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵات هه‌زاران هه‌زار كه‌س له‌ناوچوون و، له‌ ساڵی 1928 به‌ خه‌ونی زیندیكردنه‌وه‌ی خه‌لافه‌ت حه‌سه‌ن ئه‌لبه‌نا تووانی رێكخراوی ئیخوان ئه‌لموسلمین دامه‌زرێنێت و، له‌ رۆژه‌وه‌ مێژوویه‌كی دێزی قیزه‌وه‌نی تۆمار كردووه‌و، تا ئێستا به‌رده‌وامن له‌ سه‌رپه‌راندن و كوشتنی خه‌ڵكی بێتاوان به‌ تایبه‌ت نووسه‌رو رۆشنبیران و رۆژنامه‌نووسان و هه‌ندێ سیاسه‌تمه‌دار.
كۆنه‌په‌رستان و ئیخوان ئه‌لموسلمین ئامانجیان له‌ كوشتن و تیرۆری ڕۆژنامەنووسان و رۆشنبیران و ئازادیخوازان یه‌كئه‌گرێته‌وه‌و، لە كوردستان بە شێوەیەكی زۆر دڕندانە و لە ژێر ئەشكەنجەدا ژماره‌یه‌ك له‌و رۆژنامه‌نووس و رۆشنبیرانه‌ تیرۆر كران: سۆران مامه‌ حه‌مه‌، سه‌رده‌شت عوسمان، عه‌بدولسه‌تار شه‌ریف، به‌كر عه‌لی، كاوه‌ گه‌رمیانی و ودات حوسه‌ێن.
له‌ عێراقداو به‌به‌رچاوی به‌رپرساندا درنده‌كانی حزبی ده‌عوه‌ی ئیسلامی و، ئه‌فسه‌ره‌كانی نوری ئه‌لمالكی به‌ ده‌مانچه‌ی بێده‌نگ { كامل شیاع } یان شه‌هید كرد. كامل شیاع ئه‌ندامی پێشكه‌وتووی حزبی شیوعی عێراق و، نووسه‌رو لێكۆله‌رو ره‌خنگری ناسراوو، راوێژكاری وه‌زاره‌تی رۆشنبیری عێراق بوو، هه‌روا هادی ئه‌لمه‌هدی رۆژنامه‌نووس و شانۆكاری ناسراوو ده‌رهێنری به‌ناوبانگ.
ئیخوانه‌كان مێژوویه‌كی ره‌شیان له‌ كوشتن و خوێنرشتن هه‌یه‌و، ئامانجیان گه‌یشتنه‌ به‌ ده‌سه‌ڵات به‌ هه‌ر نرخێك بێت و، بازرگانی به‌ ئاینه‌وه‌ ئه‌كه‌ن و، به‌ ئاره‌زووی خۆیان و، به‌ پێی به‌رژه‌وندییان یاری به‌ وشه‌كانی ئاین ئه‌كه‌ن و، ئه‌یانه‌وێت هه‌رچی ره‌واڵه‌تی نویكردنه‌وه‌و شارستانییه‌ وردوخاشی بكه‌ن.
ئیخوانه‌كان ده‌ستیان خوێناویه‌ به‌ كوشتنی ژماره‌یه‌ك خه‌ڵكی ناودارو سیاستمه‌دارو رۆشنبیرو، یوسف قه‌رزاوی سه‌رۆكی به‌ناو (زانایانی موسڵمان) له‌ كوشتنی ئه‌لنقراشی پاشا خۆشخاڵی ده‌رئه‌بری و، بكوژه‌كه به‌ ئیمام ناو ئه‌بات و، به‌ شانوباڵی هه‌ڵئه‌دات‌ و، به‌ ئیمامی لاوان ناوزه‌دی ئه‌كات و، لێره‌دا ئه‌م “زانایه‌” یوسف ئه‌لقه‌ره‌زاوی سه‌رۆكی یه‌كێتی زانایانی جیهان له‌ بیر چوو ئاینی ئیسلام له‌ گه‌ڵ كوشتنی كه‌س نییه‌.
له‌ زه‌نجیره‌ی تاوانه‌كانی ئیخوانه‌كان كوشتنی ئه‌م كه‌ساییه‌تییانه‌ به‌دی ئه‌كرین: محه‌مه‌د ماهر پاشاسه‌رۆك وزیرانی میسرو، ئه‌حمه‌د خه‌زنه‌دار ( دادوه‌ر) و، ئیمام یه‌حیا بن حه‌مید ( حاكمی یه‌مه‌ن) و، ئه لنقراشی پاشا سه‌رۆك وه‌زیران و، ئه‌ندازیار سه‌ید فایزو، سه‌دان هه‌زارتریش و، كه‌س ناتوانێت بیانژمێرێت.
ئیخوانه‌كان به‌و هه‌موو كوشتنه‌ كۆڵیان نه‌داو ئه‌م تاوانانه‌شیان خسته‌ سه‌ر تاوانه‌كانی تریان و ده‌ستیان كرد به‌ كوشتنی: دكتۆر پێشكه‌وتنخواز فه‌ره‌ج فۆده‌، ناجی ئه‌لعه‌لی كاریكاریست، سه‌میر قه‌سیر رۆژنامه‌نووس و بیرمه‌ند، شیوعی به‌ناوبانگ حوسه‌ێن مرووه‌ نووسه‌رو بیرمه‌ند ته‌مه‌نی 77 ساڵ و له‌ سه‌ر جێگا كوژرا، یوسف ئه‌لسوباعی رۆمان نووس، تاهر جاعوت رۆژنامه‌نووس ونووسه‌ری جه‌زایری پێشكه‌وتوو هتد…..
ئیخوانه‌كان له‌ رێی دوو گه‌نجی ئیسلامی سه‌رلێشێواوی توندره‌و ویستیان به‌ چه‌قۆ ئه‌دیبی ناسراوو رۆماننووسی كه‌م وێنه‌ و برنده‌ی خه‌ڵاتی نۆبل نه‌جیب مه‌حفوز بكوژن، به‌ڵام به‌ چه‌قۆ ملیان به‌ سه‌ختی بریندار كردو، وتیان له‌ رۆمانی { كورگه‌لی گه‌ره‌كه‌مان } قسه‌ی به‌ (زاتی ئیلاهی) وتووه‌و، و، له‌ هه‌فته‌ی رابردوو هه‌مان ئه‌م قه‌وانه‌و سیناریۆیه‌ له‌ ئه‌رده‌ن له‌ به‌رده‌م كۆشكی داد له‌ ناوه‌ندی عه‌مانی پایته‌خت له‌ لایه‌ن ئیخوانێكی ئیسلامییه‌وه‌‌ نۆێكرایه‌وه‌، كاتێك سێ گولله‌ی به‌ ده‌مانچه‌ نا به‌سه‌ر شیوعی و چه‌پی ناوداری كریستیانی { ناهز حه‌تر} نووسه‌رو رۆژنامه‌نووس كاریكاریستی به‌ توانا، گوایه‌ قسه‌ی به‌ ( زاتی ئیلاهی) وتووه‌و، شایانی ئاماژه‌یه‌ بكوژه‌ ئیسلامییه‌كه‌ له‌لایه‌ن ئاسایش و پۆلیسه‌وه‌ ده‌ستگیر كرا.
تیرۆركردنی ئه‌و كۆمه‌ڵه‌ كه‌سایه‌تییه‌ ناودارانه‌ به‌ هۆی هه‌ڵوێستی سیاسی و بیركردنه‌وه‌و نووسین له‌ سه‌رده‌می ئه‌نته‌رنێت و فیسبوكه‌وه ‌رووداوێكی ریسواویی و شه‌رمه‌زارییه‌ بۆ ده‌سه‌ڵاتدارانی داپڵۆسێنه‌رو، ئیسلامییه‌كانی هه‌ڵگری بیری بۆگه‌نی سه‌له‌فی، وه‌هابی، ده‌عوه‌تی، جیهادی، ئیخوان ئه‌لموسلمین، ده‌وڵه‌تی ئیسلامی (داعش)، قاعیده‌ و به‌ره‌ی ئه‌لنوسره‌ “”فتح الشام””.
تیرۆركردنی سۆران و سه‌رده‌شت و كاوه‌ گه‌رمیانی و كامل شیاع و هادی ئه‌لمه‌هدی و ناهز حتر په‌ڵه‌یه‌كی ره‌شه‌ به‌ناوچه‌وانی ده‌سه‌ڵات و ئه‌نجامده‌رانی كاره‌ تیرۆریستییه‌كان و، رووداوێكی ئابرووبه‌رانه‌یه‌ بۆ ئیسلامییه‌كان و، ئه‌و كۆمه‌ڵگانه‌ كه‌ توندره‌وو تیرۆریستان له‌خۆ ئه‌گرن.‌

2/10/2016




عه‌ره‌بستانی سعودی و خه‌ونی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌م رۆژا‌نه‌دا دوژمنایه‌تی له‌ نێوان دوو وڵاتی ئیسلامی گه‌وره‌و ده‌وڵه‌مه‌ندو كۆنه‌په‌رست و دوواكه‌وتوو ( ئێران و عه‌ربستانی سعودییه‌) به‌ هؤی مه‌زهه‌ب و ده‌مارگیری نه‌ته‌وه‌یی شیعه‌و سوننه‌ گه‌یشتووه‌ته‌ لوتكه‌و سه‌ر ئێسقان و هه‌ردوولا له‌ رۆژنامه‌و رادیۆو ته‌له‌فزیۆن و سه‌ته‌لایت و هه‌موو به‌شه‌كانی راگه‌یاندن و ماس میدیا هێرش ئه‌كه‌نه‌ سه‌ر یه‌كترو ئه‌وه‌ی سه‌یره‌ لاف و گه‌زافی مرۆڤدۆستی و دیمو‌كراسی لێئه‌ده‌ن.
هه‌ر له‌م رۆژانه‌دا هه‌ندێ كه‌س له‌وانه‌ی ماڵپه‌ری كوردییان بۆ ئاماده‌ كراوه‌و پاره‌ی نووسین وه‌رئه‌گرن، خۆشحاڵن به‌ عه‌ره‌بستانی سعودییه‌و ، ده‌ستێوه‌ردانی له‌ خاكی كوردستان و، به‌ پشتبه‌ستن به‌ هاشه‌وهوشه‌ی باڵیۆزو قونسڵ و راگه‌یاندنه‌كانی ئه‌و وڵاته‌، ده‌ستیانداوه‌ته‌ نووسین و، بانگه‌شه‌ی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ئه‌كه‌ن.
پێگەی عەرەبستانی سعودیە لە ناوچەكەو جیهانیشدا زۆر گرنگه‌و، وڵاتێكی دوواكه‌وتوو داخراوه‌و، به‌ڵام به‌ هۆی نه‌وت فرۆشتن بووه‌ته‌ وڵاتێكی ده‌وڵه‌مه‌ندو پێگەی به‌ناوبانگه‌ له‌ ‌ خه‌رجكردن وبه‌خشینی دۆلارو له‌ ئێستادا بۆ وڵاتانی شۆڤه‌نیست وتاقمه‌ توندره‌وو تیرۆریسته‌كان بۆ نموونه‌ توركیاو حه‌ماس و ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) و ئه‌حرار ئه‌لشام و به‌ره‌ی نوسره‌ ( فتح الشام) و ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئیسته‌نبوڵ و پێشتریش بۆ تاقمی قاعیده‌ی خوێنرێژو ئوسامه‌ بن لادن و تالێبانی ئه‌فغانستان و بزوتنه‌وه‌ ئیسلامییه‌ ره‌نگاوره‌نگه‌كان سەلەفی و وهابی و جیهادی و هتد….
دزین وفرۆشتنی نه‌وت و گه‌نده‌ڵی بنه‌ماڵه‌ی ئال سعود كه‌ خۆیان كردووه‌ به‌ خاوه‌نی گشت خاك و سه‌رمایه‌و نه‌وت و ده‌سه‌ڵات و، هه‌رچی پۆستی شایسته‌ هه‌یه‌ وه‌ك : سه‌رۆك وه‌زیران و، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌و ناوخۆو وبه‌رگری و، ئاژانسی ئه‌من و ئاسایش له‌و په‌ری گه‌نده‌ڵیدایه‌و، زوربه‌ی گه‌نده‌ڵییه‌كان له‌ بواری نه‌وتدا به‌دی ئه‌‌كرێن كه‌ یه‌ك له‌ سه‌ر چواری نه‌وتی دونیایه‌و له‌ ژێر ركێفی بنه‌ ماڵه‌ی شا سه‌لمانی خه‌ڵه‌فاو نه‌زانه‌.
‌ئه‌توانین بڵێن ئه‌م بنه‌ماڵه‌ گه‌نده‌ڵه سه‌رپه‌رشتی كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان ئه‌كات و،‌ بووه‌‌ته‌ پاسه‌وانی به‌رژه‌وه‌ندی ئابووری ئه‌مریكاو وڵاتانی رۆژئاواو،‌ گه‌ڵی عه‌ره‌بستانی سعودی له‌ زۆر رووه‌وه‌ فه‌رامۆش كراوه‌و، نه‌وته‌كه‌یان له‌ خزمه‌تی بێگانه‌یه‌و بووه‌ته‌ به‌ڵا به‌سه‌ریانه‌وه‌‌.
هه‌ندێ له‌ نووسه‌ران دڵخۆشن كاتێك راوێژکاری شای پێشووی سعودییە (ئه‌نوه‌ر عیشقی) باس لە مافی سەربەخۆیی کوردستان ئه‌كات و، وه‌ك رێوییه‌كی فێڵبازو له‌ ژێرلێوه‌وه‌ ئه‌ڵێت: پشتیوانی لەسەربەخۆیی کوردستان ئه‌كه‌ین و، هه‌ر زوو خۆی به‌درۆ ئه‌خاته‌وه‌و ئه‌ڵێت : ئێمە لەسیاسەتی دەرەوە باس لە یەکپارچەیی خاکی عێراق ئه‌کەین و، لێره‌دا پێویسته‌ ئه‌و نووسه‌رانه‌ هه‌ڵوه‌سته‌یه‌ك بكه‌ن و بزانن كه‌ وڵاتێكی عه‌ره‌بی كۆنه‌په‌رست وه‌ك عه‌ره‌بستانی سعودی قه‌ت له‌ گه‌ڵ مافێكی ره‌وای گه‌له‌مان یه‌كناگرنه‌وه‌.
عه‌ره‌بستانی سعودی له‌ ژێر دروشمی ئیسلام و، ئاڵای ئه‌ڵلاهو ئه‌كبه‌ر بزوتنه‌وه‌ توندره‌وه‌كان بڵاو ئه‌كاته‌وه‌و، ره‌خنه‌ له‌ هه‌ڵوێستی وڵاتانی رۆژئاوا به‌گشتی و، ئه‌مریكا به‌ تایبه‌تی ئه‌گرێت و، له‌م باره‌یه‌وه‌ هێلاری كلێنتۆن پاڵێوراوی دیموكراته‌كان بۆ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مریكا له‌ وتارێكدا وتی: كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ به‌ر له‌ سعودییه‌كان و قه‌ته‌رییه‌كان و كوێتییه‌كان و، كه‌سانی تر له‌ وڵاته‌كانیان بگێرێت بۆ ئه‌وه‌ی چیتر پاره‌ نه‌ده‌ن به‌ رێكخراوه‌كانی توندوتیژی و، پشتگیری له‌ قوتابخانه‌و مزگه‌وته‌كانی توندوتیژی نه‌كه‌ن، كه‌ پاڵ به‌ ژماره‌یه‌كی گه‌وره‌ی گه‌نجان ئه‌دات له‌ سه‌ر رێی توندوتیژی له‌ جیهاندا خۆیان بنوێنن.
له‌ شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ كه‌وته‌ یارمه‌تیدانی توندره‌وه‌كان دژ به‌ بیروباوه‌ری جه‌مال عه‌بدولناصر و ئایدلوژیای سۆسیالیوم و شیوعییه‌ت و، سعودییه‌كان وتوویانه‌و ئێستاش ئه‌یڵێنه‌وه‌: ئیسلامێتی رێگایه‌كی به‌سووده‌ گه‌ر بته‌وێت له‌ بوارێكی فراواندا به‌كاری بێنێت و، لێره‌دا شایانی باسه‌ سه‌رۆكی ئه‌مریكا باراك ئۆباما له‌ چاوپێكه‌وتنێكی رۆژنامه‌وانیدا راشكاوانه‌ وتی: عه‌ره‌بستانی سعودی به‌ ئاشكرا توندوتیژی له‌ جیهاندا بڵاو ئه‌كاته‌وه‌و، رووی ئیسلام ناشیرین ئه‌كات.
عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ به‌وه‌ ناوه‌ستێت ته‌نها خه‌رجی توندره‌و تیرۆریستان دابین بكات، به‌ڵكو ئه‌م بیره‌ توندره‌وه ( وهابییه‌)‌ له‌ رێی مزگه‌وت و قوتابخانه‌كانی جیهان بڵاو ئه‌كاته‌وه‌و. بۆیه‌ لاپه‌ره‌ی وڵاتی عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ له‌ بواری مافه‌كانی مرۆڤ پره‌ له‌ كاره‌سات و، بێ وێنه‌یه‌ له‌ جیهاندا وه‌ك: سه‌رپه‌راندن و، بێبه‌شكردنی ئافره‌تان له‌ هه‌موو مافه‌كانی.
له‌ رووی جوگرافیاوه‌ عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ نزیكه‌ له‌ ته‌نگه‌ی هورمزو ته‌نگه‌ی باب ئه‌لمه‌نده‌ب و كه‌نالی سوئیس و، ئه‌م شوێنه‌ زۆر گرنگه‌ بۆ ئه‌مریكا كه‌ هه‌میشه‌ له‌ هه‌وڵی زامنكردنی رێگای گواستنه‌وه‌ی نه‌وته‌و ، له‌ ساڵانی پێشوودا رێگابرین له‌وه‌ی بیرو نفوزی شیوعییه‌ت په‌ره‌بسێنێت و، هاوكات عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ بوو بوو به‌ بنكه‌یه‌كی ئابووری ئه‌مریكاو، شان به‌ شانی ئێران كه‌ بنكه‌ی سه‌ربازی ئه‌مریكا بوو.
ئه‌و قۆناغه‌، قۆناغی ئاڵتونی ئه‌مریكا بوو، چونكه‌ عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ له‌ گه‌ڵ ئێران هاوپه‌یمان بوون بۆ به‌ربه‌ره‌كانی شیوعییه‌ت و، له‌ پاش شۆرشه‌كه‌ی میسرو هاتنی جه‌مال عه‌بدولناصرو، بڵاوبوونه‌وه‌ی بیری نه‌ته‌وایه‌تی عه‌ره‌ب، میسر بوو به‌ ركابه‌ری به‌هێزی عه‌ره‌بستانی سعودییه.
سامر ئەلسەهبان باڵیۆزی عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ له‌ عێراق لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ڕۆژنامەی الشرق الاوسط پشتگیریی تیرۆریستە سعوودییە زیندانیکراوەکانی ناو عێراقی کردو، داوای لە حکومەتی عێراق ئه‌کات ئەو تیرۆریستە سعوودییانەی لە بەندیخانەکانی عێراقدان بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دادگایی بکرێن و، هەروەها لە بەشێکی تری گفتوگۆکەیدا داوا ئه‌کات مافی مرۆڤ بۆ ئەو تیرۆریستە زیندانیکراوانە پارێزراو بێ.
رێكخراوی هومان رایتس ره‌خنه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتی پیاوان بۆ سه‌ر ژنان ئه‌گرێت و، تا ئێستا ژنان مافیان پارێزراونییه‌ و، هیچ ژنێك به‌بێ فه‌رمانی پیاوه‌كه‌ی ناتوانێت گه‌شتێك بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات بكات یان له‌ جێگایه‌ك ئیش بدۆزێته‌و كار بكات و، ئافره‌تێك له‌ ته‌مه‌نی 62 ساڵ ئه‌ڵێت هه‌ست به‌ شه‌رمه‌زاری ئه‌كه‌م چونكه‌ به‌بێ مۆڵه‌تی كوره‌كه‌م ناتوانم بچمه‌ ده‌ره‌وه‌، من ئه‌وم گه‌وره‌ كرد به‌ڵام ئه‌و خاوه‌نی منه‌.
رێبازی عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ به‌ پێی “” ده‌سته‌ی گه‌وره زانایان “” له‌ سه‌ر شه‌ریعه‌تی ئیسلامه‌و، هه‌موو مافێكی ده‌ستبه‌ركردووه‌وه‌و، بنچینه‌كانی دادپه‌روه‌ری و ئازادییه‌كانی چه‌سپاندووه‌و، له‌م رووه‌وه‌ ئه‌مینداری گشتی ده‌سته‌ی‌ زانایان شیخ فه‌هد سه‌عد ئه‌لماجد ئه‌ڵێت: شانشینی عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ وڵاتی هه‌ردوو ( حه‌ره‌می شه‌ریفه‌) و لانكی په‌یام و ده‌ستپێكی ئیسلامه‌و مافی مرۆڤ و كه‌رامه‌تی ئه‌پارێزێت.
بۆ وه‌ڵامی ئه‌و “” گه‌وره‌ زانایانه‌ “” درۆزنانه رێكخراوه‌كانی مافی مرۆڤ و ئه‌وانه‌ی به‌رگری له‌ ئازادییه‌كان ئه‌كه‌ن ئه‌ڵێن: عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ پێشه‌نگه‌ له‌ پێشێلكردنی‌ مافی مرۆڤ و ئازادییه‌كان و، ئه‌مه‌ راستییه‌كی حاشاهه‌ڵنگره‌و، هه‌ر له‌ مێژه‌وه‌ له‌ ساڵی 1927 وه‌ له‌ سه‌ر ده‌ستی شا عه‌بدولعه‌زیز تا ئێستا په‌یره‌و ئه‌كرێت و، ئه‌م وڵاته‌ خۆی له‌ قه‌ره‌ی 30 ملیۆن كه‌س ئه‌دات ‌و، ساڵانه‌ 600 ملیار دۆلار ئه‌چێته‌ سه‌ر گه‌نجینه‌ی وڵات، به‌ڵام خه‌ڵكێكی زۆر هه‌ژارو برسی به‌دی ئه‌كرێن.
هیچ كاتێك شا به‌ ته‌نگی هاوڵاتیان نایه‌ت و، ته‌نها بۆ بنه‌ماڵه‌ كار ئه‌كات و، هه‌رچه‌نده‌ باس له‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی دوور له‌ گه‌نده‌ڵی و ده‌مارگیری ئه‌كرێت، به‌ڵام عه‌ره‌بستلنی سعودییه‌ بووه‌ته‌ وڵاتێكی دوواكه‌وتوو، باری ئاسایشی به‌ره‌و خه‌راپه‌ مل ئه‌نێت و، تاقمێك خۆیان كردووه‌ به‌ زاناو موفتی و، ئه‌م موفتییانه‌ به‌ ئاره‌زووی شاو بنه‌ماڵه‌ی شا فتوای – ده‌ستبرین و، چاو هه‌ڵكۆڵین و ده‌ركردن و، لێدانی جه‌ڵده‌ (هه‌ر مرۆڤێك تاوانبار بكرێت) به‌ كرده‌وه‌یه‌ك جه‌سته‌ی ئه‌خه‌نه‌ به‌ر لێدانی قایش و سونده‌ (ئه‌وه‌ش موفتی بریار ئه‌دات چه‌ند جه‌ڵده‌ی لێ بدرێت).
به‌ پێی رێكخراوی فریدۆم Freedom House كه‌ تایبه‌ته‌ به‌ لێكۆڵینه‌وه‌ ده‌رباره‌ی دیموكراتییه‌ت و ئازادی سیاسی عه‌ره‌بستانی سعودییه‌و توركیا له‌ ریزی خراپترین وڵاتانی جیهانن، له‌ پێشێلكردن و سه‌ركوتكردنی ماف و ئازادییه‌كانی مرۆڤ و، كه‌س ناتوانێت ده‌نگ به‌رز بكاته‌وه‌ یه‌كسه‌ر راپێچی ئه‌كه‌ن وله‌ پاش سوكایه‌تی و لێدان تووری ئه‌ده‌نه‌ زیندانه‌وه‌.
چالاكه‌وان و ئافره‌تانی ئه‌كتیڤ له‌ به‌رگری له‌ مافی ژنان، ئاماژه‌ به‌وه‌ ئه‌كه‌ن رژێمی عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ دوواكه‌وتووه‌و، ئافره‌ت هیچ ئازادییه‌كی نییه‌و، ئه‌م وڵاته‌ یه‌كه‌مێن وڵاته‌ ئافره‌ت بۆی نییه‌ ئۆتۆمبێل واژو بكات.
له‌ناو بنه‌ماڵه‌ی شا سه‌لمان باڵ باڵێنه‌و زورانێك له‌ نێوانیاندا به‌رێوه‌ ئه‌چێت و، ئه‌مریكا چاودێری ئه‌و بارودۆخه‌ ئه‌كات و، وایداناوه‌ به‌م زووانه‌ شازاده‌ محه‌مه‌د سه‌لمان ئه‌بێته‌ شای عه‌ره‌بستانی سعودی چونكه‌ شا سه‌لمان و، جێگره‌كه‌ی شازاده‌ محه‌مه‌د نایف نه‌خۆشن و توانایان نه‌ماوه‌و، بۆیه‌ ئه‌مریكا بانگهێشتی محه‌مه‌د سه‌لمانیان كردو سه‌ردانی ئه‌مریكای كرد له‌ پێناو ناسینی له‌ نزیكه‌وه‌و، ورده‌كاری و زانیاری له‌ سه‌ر ژیانی.
له‌ ئاینده‌یه‌كی نزیكدا زۆرانی ئێران و شیعه‌كان و، عه‌ره‌بستانی سعودییه‌و سوننه‌كان ئه‌بێنێن و، هه‌ردوولا ئه‌یانه‌وێت له‌ كوردستان نزیك ببنه‌وه‌و، كوردستان راپێچی جه‌نگ بكه‌ن، بۆیه‌ پێویسته‌ ئێمه‌و، ئه‌و نووسه‌ره‌ به‌رێزانه‌ بانگه‌شه‌ی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ئه‌كه‌ن له‌ گه‌ڵ گه‌له ‌قاره‌مانه‌كه‌مان و پێشمه‌رگه‌ ئازاو خۆراگره‌كانی سه‌نگه‌ر دژ به‌ ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) ‌داوا بكه‌ین له‌ ئاگری ئێران و عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ دوور بكه‌وینه‌وه‌و، قه‌ت دڵخۆش نه‌بێن وڵاتێكی كۆنه‌په‌رست و دوواكه‌وتوو سه‌ربه‌خۆیی بێنێته‌دی.‌

28/9/2016




كێ جه‌نگی سێیه‌می جیهانی هه‌ڵئه‌گرسێنێت ؟؟؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌م رۆژانه‌دا به‌ گه‌رمی ده‌نگۆی ئالۆزی و شه‌رو ئاژاوه‌ له‌ نێوان سوننه‌و شیعه بڵاو بووه‌ته‌وه‌و هه‌ندێ وڵات خۆی كردووه‌ته‌ پارێزو به‌ پێی لێدوان و راگه‌یاندنه‌كانی به‌رپرسه‌ باڵاو گه‌وره‌كانی ئه‌و وڵاتانه‌‌ ئاماده‌ن هه‌موو توانایان بخه‌نه‌گه‌ر بۆ یارمه‌تیدانی هه‌وادارانیان و بۆ نموونه‌ ئێران و عه‌ره‌بستانی سعودی.
سوننه‌كانی عێراق له‌ گه‌ڵ شیعه‌كان ئاویان به‌ یه‌ك جۆگه‌له‌ ناروات و، هه‌موو كات دان له‌ یه‌كتر جیر ئه‌كه‌نه‌وه‌و، بار گرژی دروست ئه‌كه‌ن و، ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك و له‌ لایكی تره‌وه‌ عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ ژماره‌یه‌ك له‌ وڵاتانی سوننه‌ی كه‌نداوی به‌ناوی به‌ره‌ی هاوپه‌یمان كۆكردووه‌ته‌وه‌و، له‌ دژی حوسییه‌ شیعه‌كانی یه‌مه‌ن شه‌ر ئه‌كه‌ن و، به‌ شێوه‌یه‌كی ئاشكرا ئێران یارمه‌تی حوسییه‌كان و شیعه‌كانی وڵاتانی كه‌نداو ئه‌دات و، هه‌ردوو وڵات ئێران و عه‌ره‌بستانی سعودییه‌ نه‌یانشاردووه‌ته‌وه‌و، له ‌راگه‌یاندن و میدیاكان به‌ قسه‌ی زبرو ناشیرین و جنێۆ‌دان سه‌رو گوێلاكی یه‌كتر ئه‌شكێنن.
توركیا زیاتر له‌ ساڵێكه‌ شه‌رێكی خوێناوی به‌ نه‌خشه‌و پلانێكی دارێژراوی توكمه‌ دژ به‌ كوردانی باكووری كوردستان‌ هه‌ڵگیرساندووه‌و، سه‌دان هه‌زار كه‌س له‌ سڤیلی بێ ده‌سه‌ڵات دووچاری گرتن و زیندانیكردن و كوشتن بوونه‌ته‌وه‌و، له‌ سه‌ر خاكی باوپاپیرانیان ده‌ركراون و، ماڵ و سامانیان تاڵانكراوه‌و، وباخ و بێستان و ره‌زو دارستانه‌كانیان سووتێنراوه‌و، وئاوایی و گوندو شاره‌كانیان وێران كراوه‌و، توركیا سه‌ره‌رای ئه‌و تاوانانه‌ ئالووده‌ی ده‌ستێوه‌ردانی وڵاتانه‌و، له‌ سالى 1974 وڵاتی قوبرسی كرد به‌ دووله‌ت و داگیری كردو، له‌ كاتی راپه‌رینی گه‌لانی سوریا كه‌وته‌ هه‌وڵدان بۆ ده‌ستێوه‌ردان و، هه‌رچه‌نده‌ عه‌ره‌بستانی سعودییه‌وه‌ قه‌ته‌ر پاره‌یان بۆ ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان هه‌ڵرشت و، خه‌رجی داعش و هه‌موو تیرۆریستان و توندره‌وه‌كان مسۆگه‌ر كرد، به‌ڵام توركیا بۆی نه‌ره‌خسا بچێته‌ ناو خاكی سوریا تا رۆژی 24/8/2016 ، ئه‌وه‌ بوو له‌و رۆژه‌دا شاری جه‌رابلوسی داگیركردو، ئه‌یه‌وێت هێرشه‌كه‌ی په‌ره‌پێبدات و بگاته‌ شاروچكه‌ی باب و، هه‌وڵی ئه‌وه‌ ئه‌دات كانتۆنه‌كانی كۆبانێ و عه‌فرین یه‌كنگرنه‌وه‌.
توركیا وه‌ك پیشه‌ی كۆنی عوسمانییه‌كان حه‌زیان له‌ داگیركردنی خاكی وڵاتانه‌و، هه‌ر له‌و سونگه‌یه‌وه‌ سه‌ره‌راری ئه‌وه‌ی توركیا به‌شێكی له‌ خاكی باشووری كوردستانی داگیركردووه‌و، له‌ كۆتایی ساڵی 2015 سوپاكه‌ی خاكی عێراقیان به‌زاندو گه‌یشتنه‌ شارۆچكه‌ی به‌عشیقه‌.
ئه‌وانه‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ باسكران ( ورده‌واڵه‌ن) و، زه‌مینه‌ خۆشكه‌رن بۆ بار گرژی و ناكۆكی وچاوه‌روانكردنی ته‌قینه‌وه‌و، ئه‌بنه‌ ده‌سپێكی شه‌رێكی چاوه‌روان كراوو، كه‌مه‌كه‌مه‌ په‌ره‌ئه‌سێنێت و، پرشی وڵاتانی تر ئه‌گرێته‌وه‌و، ئه‌بنه‌ هۆی به‌شداریكردنی زلهێزه‌كان و، به‌و شێوه‌یه‌ جه‌نگی سێیه‌می جیهانی دروست ئه‌بێت و، ئه‌و كات زۆر له‌ وڵاتان له‌ناو ئه‌چن و ناویان نامێنێت.
شه‌ر زۆره‌ له‌ جیهاندا بۆ نموونه‌: ئیسرائیل و فه‌له‌ستین و سه‌رۆكه‌ عه‌ره‌به‌ درۆزنه‌كان، شه‌ری ناه‌خۆی لوبنان، لیبیا، شه‌ری سودان و دارفورو خواری سودان، شه‌ری مه‌غریب و بیابانی رۆژئاوا، شه‌ری عه‌شایره‌كان زۆروزه‌به‌نده، بوكه‌ حه‌رام، قاعیده‌، وه‌هابی، سه‌له‌فی، ده‌وڵه‌تی ئسلامی ( داعش)، شه‌ری هیندستان و پاكستان.
مه‌ترسی گه‌وره‌ له‌ دروستكردنی جه‌نگێكی جیهانی به‌نده‌ به‌ وڵاته‌ زلهێزه‌كان به‌تایبه‌ت ئه‌مریكاو روسیاو، ئێستا بارودۆخی نێوده‌وڵه‌تی زۆر مه‌ترسیداره‌، چونكه‌ ئه‌مریكا ئاره‌زووی نییه‌ واز له‌ قۆرخكردنی جیهان بێنێت و، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئه‌یه‌وێت هێزی چه‌كداری به‌كاربهێنێت بۆ پاراستنی بوونی خۆی و، روسیا به‌ دانانی كه‌ره‌سته‌ی به‌رگری ئاسمانی زۆر هه‌ستیار له‌ سوریا، رێگه‌ی له‌ دووباره‌كردنه‌وه‌ی سیناریۆكه‌ی لێبیا گرت.
شایانی ئاماژه‌یه‌ سوپای روسیا له‌ كاتێك ئه‌مریكا پێش چه‌ند ساڵێك پروپاگه‌نده‌ی بۆ دانانی دامه‌زراوه‌ی باڵی راكێته‌كانی له‌ ئه‌ورۆپای رۆژهه‌ڵات بڵاوئه‌كردووه گه‌یشته‌ ئه‌وه‌ی، باشترین رێگا بۆ نه‌مانی مه‌ترسی له‌و راكێتانه‌ لێدانی پێشوه‌خته‌ به‌ راكێتی ئه‌سكه‌نده‌رو، له‌ ئێستادا راكێتی كالێبه‌ره، ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر سه‌ركردایه‌تی روسیا بگاته‌ ‌ئه‌وه‌ی جه‌نگ به‌ ( بێشك) رووئه‌دات.
له‌ناوبردنی بنكه‌كانی باڵی راكیته‌كان به‌ چه‌كی ئاسایی مۆدێرن و، به‌بێ ئه‌تۆم به‌رگری له‌وه‌ ئه‌كات كه‌ جه‌نگی ئه‌تۆمی له‌ گه‌ڵ ئه‌مریكا دروست نه‌بێت، به‌ڵام ئه‌بێته‌ هۆی پێكدادان و شه‌ر له‌ گه‌ڵ ئه‌و وڵاتانه‌ بنكه‌ی سه‌ربازی لێیه‌.
سه‌ركردایه‌تی روسیا ئه‌مه‌‌ ئه‌خاته‌روو، ئه‌و بنكه‌ نزیكانه‌ كه‌ ئه‌توانێت راكێتی ئه‌تۆمی بهاوێت، به‌ شێوه‌یه‌كی مه‌ترسیدار له‌ سنوره‌كانی روسیا، هه‌ره‌شه‌یه‌كی گه‌وره‌ی مه‌ترسیداره‌ له‌ سه‌ر ده‌وڵه‌تی روسیا، بۆیه‌ له‌م حاڵه‌ته‌دا سه‌ركردایه‌تی ئه‌توانێت چه‌كی ئه‌تۆمی به‌كار بێنێت، ئه‌وه‌ش به‌پێ بروای به‌رگری نۆێ، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر دوژمن چه‌كی ئه‌تۆمی دژ به‌ روسیا به‌كار نه‌هێنێت.
به‌رامبه‌ر به‌م كارو بۆچوونه‌ وه‌ڵامی ئه‌مریكا پربوو له‌ هیستیریاو، وایان دانابوو لایه‌نی روسی به‌پێی ئه‌م حاڵه‌ته‌ نۆێیه‌ به‌ره‌و دوواوه‌ ئه‌كشێته‌وه، به‌ڵام مۆسكۆ ئه‌و كرداره‌ی پێ باش بوو، راده‌ی گره‌وی به‌رز كرده‌وه‌و، ئه‌وه‌شی له‌ سه‌ر ئه‌مریكا فه‌رز كرد كه‌ بریار بدات: به‌رده‌وامبوونی مه‌ترسییه‌كان له‌ گه‌ڵ ئیمكانی هه‌ڵگیرسانی ئاگرێكی ئه‌تۆمی به‌رفراوان یان به‌كارهێنانی عه‌قڵ و گه‌رانه‌وه‌ له‌ به‌رامبه‌ری جیهان.
ئه‌مریكا مه‌یلی شه‌ری هه‌یه‌و زۆریش ئه‌ترسێت و،په‌نا بۆ هه‌ندێ كرده‌وه‌ ئه‌بات وه‌ك ئه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مریكا به‌ كۆێ ده‌نگ له‌ گه‌ڵ پرۆژه‌ی یاسای “”پشتگیری باری هێمنی و دیموكراسی”” له‌ ئۆكراینا بوون و، له‌و پرۆژه‌یه‌دا لیستێكی چه‌كی كوشنده‌ هه‌یه‌ كه‌ ئه‌توانرێت ره‌وانه‌ی ئۆكراینا بكرێت و، ئه‌و سزایانه‌ له‌ سه‌ر روسیا به‌رده‌وام بێت.
شایانی ئاماژه‌پێدانه‌ چاودێره‌ روسه‌كان جه‌خت له‌وه‌ ئه‌كه‌نه‌وه‌ ئه‌م پرۆژه‌ ئه‌مریكییه‌ به‌پێچه‌وانه‌ی ( رێكه‌وتنی مینسك ) ه‌، سه‌باره‌ت به‌ ئۆكرایناو، ئه‌بێته‌ هۆی په‌ره‌پێدانی شه‌ری چه‌كداری له‌ نێوان ده‌سه‌ڵاته‌كانی كێێڤ و، ده‌سه‌ڵاتی خۆجێی له‌ ناوچه‌ی دونباس و، هێنانی چه‌كی كوشنده‌ بۆ ئه‌م وڵاته‌ هه‌ره‌شه‌یه‌ له‌ سه‌ر ئاسایشی روسیا.
روسیا و فه‌ره‌نساو ئه‌ڵمانیا پێخۆشحاڵن به‌ ئاگربه‌ستی رۆژهه‌ڵاتی ئۆكراینا سه‌ره‌رای ئاماده‌یی ئه‌مریكا بۆ جه‌نگ ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك و، له‌لایه‌كی تره‌وه ‌هه‌ڵمه‌تی راگه‌یاندن و لادان و به‌كارهێنانی ده‌سته‌واژه‌ی نابه‌جێ درێژه‌ی هه‌یه‌ بۆ چه‌واشه‌كردنی رای گشتی له‌ پێناو دۆزینه‌وه‌ی بیانوو بۆ به‌كارهێنانی توندوتیژی له‌ ناوچه‌و هه‌رێمه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ئۆكراینا.
له‌ پاش دوو ساڵ له‌ هه‌موو هه‌وڵه‌كانی ئه‌مریكا بۆ به‌كار هێنانی دیكۆمینته‌كانی ئۆكراینا وه‌ك قورسایی له‌ سه‌ر روسیا بێسوود بوون، به‌ڵام به‌ هاتنی جۆ بایدن جێگری سه‌رۆكی ئه‌مریكا ده‌می كرده‌وه‌و، ده‌سه‌ڵاتدارانی كێێڤی كرده‌ ئامانج و، به‌ ئاشكرا وریایانی كرده‌وه‌و، ئاخافتنه‌كانی به‌چاو سووركردنه‌وه‌ جێی شه‌رمه‌زاری و بۆگه‌ن بوون و، هاوكات هاندان بوون دژ به‌ روسیا.
هه‌ر له‌ میانه‌ی جه‌نگی سێیه‌می جیهانی و، به‌پێی ئاژانسی هه‌واڵی ناوه‌ندی بیۆنگ یانگ { كوریای باكوور} هه‌ره‌شه‌ی به‌كارهێنانی چه‌كی ئه‌تۆمی له‌ سییۆل ( كوریای باشوور) و بنكه‌یه‌كی سه‌ربازی ئه‌مریكا له‌ ئۆقیانۆسی ئارام ئه‌كات و، ئاژانسه‌كه‌ له‌ به‌یاننامه‌یه‌كدا ئاماژه‌ بۆ كرده‌وه‌ خراپكاره‌كانی ئه‌مریكاو كوریای باشوور ئه‌كات و، وایان له‌و دوورگه‌یه‌ كردووه‌و‌، له‌ حاڵه‌تێكدایه‌ ناتوانرێت كه‌نترۆل بكرێت و، هه‌ره‌شه‌یه‌ بۆ هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی ئه‌تۆمی و، ئاماژه‌ش به‌وه‌ كراوه‌ وه‌ك سزایه‌ك ‌ سه‌ره‌ ئه‌تۆمییه‌كانی سوپای میللی كوریای باكور سییۆل ئه‌كاته‌ خۆڵه‌مێش و، به‌پێی سه‌رچاوه‌یه‌كی سوپای كوریای باكوور ( بنكه‌ سه‌ربازییه‌كه‌ی ئه‌مریكا) له‌ دورگه‌ی گوام له‌ ئه‌قیانۆسی ئارام له‌ سه‌ر زه‌وی نامێنێت، ئه‌گه‌ر فرۆكه‌ ئیستراتیجییه‌كانی ئه‌مریكا له‌ سه‌ر دورگه‌ی كوریا هاتوچۆ بكه‌ن و، له‌و باریه‌وه‌ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی كوریای باشوور یون بیونگ سێ كوریای باكووری تاوانبار كرد به‌وه‌ی گاڵته‌ به‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان ئه‌كات و، سه‌رانی كوریای باكوور گۆێ له‌ كه‌س ناگرن و ، به‌رده‌وامن له‌ سه‌ر تاقیكردنه‌وه‌ی راكیته‌ ئه‌تۆمییه‌كانی و، ئه‌بێت چاو به‌ ئه‌ندامێتییه‌كه‌ی له‌و رێكخراوه بگیرێت و‌.‌هه‌ر له‌و باره‌یه‌وه‌ گۆڤاری كاروباری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا ( Foreign Affairs) له‌ وتارێكداپرسیاری ئه‌وه‌ ئه‌كات ئه‌بێ چی بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی جه‌نكی ئه‌تۆمی له‌ گه‌ڵ كوریای باكوور دوور بخرێته‌وه‌و، كه‌م كه‌س مه‌زه‌نه‌ی ئه‌وه‌یان كردووه‌ له‌ ساڵی 2016 ئه‌م تاقیكردنه‌وه‌یانه‌ بكرێن و، ئه‌مه‌ جاری یه‌كه‌مه‌و، وێنه‌ی نییه‌.
روسیا له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ نییه‌ چه‌كی ئه‌تۆمی كوریای باكوور به‌پێ مه‌رج داماڵنرێت و، مۆسكۆ پشتگیری ئه‌وه‌ ئه‌كات گفتوگۆ له‌ گه‌ل كوریای باكوور به‌بێ مه‌رج بكرێت و، ئه‌وه‌ی ئه‌مریكا داوای ئه‌كات جێی ره‌زامه‌ندی مۆسكۆو كوریای باكوور نییه‌و، روسیا هه‌موو كات ‌له‌ گه‌ڵ چاره‌سه‌ری ئاشتیانه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌مریكا له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه‌ جێهانێكی سه‌ربه‌خۆ دامه‌زرێنێت و، كه‌س به‌وه‌ قایل نییه‌و، پێویسته‌ ئه‌مریكا له‌ لوت به‌رزی واز بێنێت و، ته‌نها ئه‌و نییه‌ وڵاتان سه‌ری بۆ دانوێنن.
قسه‌كه‌رێك به ‌ناوی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی كوریای باكوور وتی: ئێمه‌ دژ به‌ به‌یاننامه‌كه‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تین و، به‌ هاندانی ئه‌مریكا نووسراوه‌ته‌وه‌و، ئێمه‌ یاداشتیكمان پێشكه‌ش كرد، به‌ڵام ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی وه‌ری نه‌گرت و، ئه‌وه‌ش سیاسه‌تی دوو فاقه‌ی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌.
پێش ئه‌م كه‌ین و به‌ینه‌یه‌ هینری كیسنگێر ( Henry Kissinger ) سیاسه‌تمه‌دارو وه‌زیری كۆنی ئه‌مریكا له‌ شیكردنه‌وه‌یه‌ك بۆ كه‌ناڵی: لیكۆڵینه‌وه‌ی جیهانی- ناوه‌ندی لێكۆڵینه‌وه‌ – سه‌باره‌ت به‌ گلوباڵ ( عه‌وله‌مه‌) وتی:
Global Research – Centre for Research on Globalization
ده‌نگی‌ ده‌هۆڵی‌ شه‌ڕ دێ‌ ئه‌وه‌ی‌ ده‌نگه‌كه‌ نابیستێ‌ كه‌ڕه‌ و، هه‌موو ده‌نگوباسه‌كان بۆنی شه‌ری لێوه‌ دێت و، جه‌نگی سێیه‌می جیهانی ئه‌گه‌ر هه‌ڵسا مرۆڤایه‌تی تووشی شكستی گه‌وره‌ ئه‌بێته‌وه‌و، خه‌ڵكێكی زۆر ئه‌بنه‌ قوربانی.

26/9/2016