تەقینەوەکەی بەیروتی پایتەختی لوبنان کە هەندێک وەک هێرۆشیما ناوی دەبەن، تەقینەوەی ماددەی کیمیاوی پەیوەندیدار بە کەشتیەکی ژاپۆن، یان کۆگای حزبوڵا و و پەیوەندی بە تیرۆر و دادگایی تایبەت بە دۆسیەی ڕەفیق حەریریەوە هەبێت یا هەرچی تر، ڕاچڵەکانێکی دیکە بوو بۆ رۆژهەڵاتی ناوەراست و جیهان، راستی ئەو بارودۆخەمان بەبیردێنێتەوە کە لوبنان و رۆژهەڵاتی ناوەراستی تێدایە.
بەیروتی بوکی ڕۆژهەڵاتی ناوین و پایتەختی جیهانی کتێب، ئێستا بەرپرسەکانی لە پاش تەقینەوەکە بە شاری وێرانە و کارەسات ناوی دەبەن، پێشتر سروشت و هونەر و ڕۆشنبیری و هتد… کردبویە جێی سەرنجی ناوچەکە و جیهان.
بەیروت لە لایەکی سوریا و لە لایەکی تریشی فەلەستین و ئیسرائیل رویەکیشی دەریای ناوەراست دەورەیان داوە، ١٥ ساڵ لەناو شەڕی چەکداری ناوخۆیی پێکهاتە ڕەسەنەکانیدا ژیاوە، ببووە مەیدانی شەڕی هەژمونخوازانەی وڵاتانی ناوچەکە و جیهان بەتایبەت ئێران وئیسرائیل، لەو ڕێیەوە پێکەوە ژیانی ئیسلام لەگەڵ مەسیحی و شیعە لەگەڵ سونە و ئەوان لەگەڵ دروزی زەحمەت کرابوو.
بەیروت لەڕووی جوغرافیەوە بەسەر چەند دەسەڵاتێکی هەرێمیدا دابەشکراوە، هەر دەسەڵاتێکیشیان گرێدراون بە دەوڵەتێکەوە، بازگەی نێوان گەرەکە، شیعەنشین، سونەنشین، مەسیحینشین و دروزی نشین و دیمەنی هێزەچەکدارەکان ئەو مانایە دەدەن کە هەرچەندە شەڕی چەکداری راگیراوە و حکومەتی هاوبەشی نێوان پێکهاتەکان هاوشێوەی عێراق ئاواکراوە و هەر پێکهاتە و نیمچە هەرێمێکی لەژێردەستە، بەڵام تیرۆر و دەستێوەردانی دەوڵەتان و ململانێ نادیموکراتیەکان رێگای لە پێکەوە ژیان و ئارامی گرتوە.
جیاواز لە تەقینەوەکەی چواری ئاب ی بەیروت، لوبنان لە قەیرانێکی سەختی ئابوریدا دەژی کەلەبەر ئیفلاس بووندایە، هەرچەندە ئەو وڵاتە خاوەن دەیان سەرچاوەی مەزنی داهاتە، بەڵام کۆمەڵگا لە دۆخێکی سەختی ئابوریدا دەژین، خۆپیشاندان و نارەزایەتیەکانی ئەم دواییە لە دژی گەندەڵی و نادادی و سەختی ژیان و نائارامی گەیشتبووە لوتکە.
وڵات بەشێوەیەک لە گەندەڵیدا نوقوم بووە کە بووەتە بەهەشتی مافیا و گروپە چەکدارەکان و ناوەندی پارەی ڕەش و ترانزێتی نایاسایی، بەو شەش ملیار دۆلارەی پارەی دزراوی نەوتی هەرێمی کوردستان و پڕۆژە زەبەلاحەکانی بەرپرسانی هەرێم و عێراقیش لەو وڵاتەدا.
تەقینەوەی بەیروت پێمان دەڵێت لەسایەی زهنیەتی شەڕخوازانەی دەوڵەت نەتەوە قەوارە پارێزەکانی ناوچەکە و دەستوەردانی دەوڵەتانی مۆدێرینتەی کەپیتاڵیسی نمونەی نیولیبراڵیزمی ئەمەریکی و کۆڵۆنیالی ئەوروپا تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەراست کەوتووەتە مەترسی شەڕ و ماڵوێرانی، هەر جێیەک بۆنی باروت و چەک و خوێنی لێدێت، مرۆڤایەتی کەوتووەتە بەر هەڕەشە، شەڕ و کێشەکانی لوبنان دابڕاو نیە لە شەڕەکانی، فەڵەستین – ئیسرائیل، سوریا، لیبیا، یەمەن، ئێران، عێراق و تورکیا و ئەو مملانێیانەیی بەرۆکی وڵاتانی دیکەی ناوچەکەی گرتوەتەوە بە کوردستانەوە.
هەرەشەی داگیرکاری و تیرۆر و پێکدادانی تایفی و برسێتی ئەو ژیانە هاوبەشەیە کە سەرجەم کۆمەڵگە و گەلانی ناوچەکەی روبەروو کراوەتەوە، تەقینەوەی ٤ی ئاب ی ئەمساڵ و هەزاران قوربانیەکەی، ئەنجامی زهنیەتی ئاماژە بۆکراوە کە هەر رۆژ لە مەترسی دوبارە بونەوەدایە.
دورستبوونی دەوڵەت نەتەوەکانی ناوچەکە لەسەدەی بیستەمدا شەڕ و ماڵوێرانی و کۆمەڵکوژی و برسێتی گەلانی لەگەڵ خۆیدا هێنا، لەم سەدەیەشدا گەر تێکۆشانێکی مەزنی دیموکراتی و ئازادی وەک ئەوەی ئێستا لە رۆژئاوای کوردستان بناغەی داناوە پێش نەخرێت، نەکریتە ئەڵتەرناتیڤی گەلانی ناوچەکە بەرامبەر پڕۆژەی شەڕ و خوێنی هێزە هەژمونخواز و دەسەڵاتدارەکان، ژیان لەچوارچێوەی تێکۆشانی دیموکراتی و پێکەوژیانی ئازادانە و خۆبەرێوەبردنی دیموکراتیانە رێکنەخرێت واتە بناغەی ئاشتیەکی هەمیشەیی لەنێو کۆمەڵگەدا دانەنرێت ئاستەمە نە گەلانی ناوچەکە و نە مرۆڤایەتی و گەردونیش توانای بەرگەگردنی ئەم هەموو چەک و ماڵوێرانیە بگرێت.
تاکە رێگای ڕزگاری کۆمەڵگای لوبنان و گەلانی رۆژهەڵاتی ناوەراست بە گەلی کوردەوە، پێشخستنی هێڵی تێکۆشانی ئازادی و دیموکراتی گەلان و یەکترقبوڵکردنە، دەنا قۆناغی پێش و پاش چواری ئاب ی بەیروت جیاوازە، هەر وڵاتێکی ناوچەکە بە کوردستانیشەوە لەمەترسی کارەساتی هاوشێوەی چواری ئاب ی بەیروت بەدوورنیە.

بێریڤان محەمەد

هەشت ساڵ بەسەر شۆڕشی مەزنی رۆژئاوای کوردستان، شۆڕشی دیموکراتی و پێکەوە ژیان، ئازدای و یەکسانی و مرۆڤایەتیدا تێدەپەرێت، ئەم شۆڕشە کە ٢٢ ساڵ لە پاش ئەزمونی شکستخواردووی دەیان ساڵەی بەرێوەبەری باشوری کوردستان دەرکەوت، رویەکی تری کوردی دەرخستەڕوو کە بۆ ناوخۆی کوردان گەڕانەوەی هیوا و باوەر بەخۆبوون و بۆ جیهانیش روی کوردێکی ئازاد و تەسلیم نەبوو بەئیرادە و دیموکراتی خستەڕوو، لە هەموشی گرنگتر مێژویەکی پیاوسالاری پێنج هەزار ساڵەی سەروژێرکرد، ئەو ژنەی لە خراپترین دۆخی کۆیلایەتی دەژیا، کرابونە ئەڵقەی لاوازی کۆیلەکردنی کۆمەڵگا لەم شۆڕشەدا لە سەرجەم مەیدانەکان خۆی گەیاندە ئاستی پێشەنگایەتی و بوبە چاوگی ئازادی بۆ کۆمەڵگا
. لەم یادە مەزنەدا وێرای پیرۆزبایی گەرمم، پێخۆش بوو وێنەی ئەو ماڵە دانێم کە جێگەی یەکەمین پێهەڵگرتنی بناغەدانەری شۆڕشی ڕۆژئاوای کوردستان و لێرەوە راستی ئاوابونی شۆڕش زیاتر روندەبێتەوە.
ئەم ماڵە دەکەوێتە گوندێکی نزیک لە کۆبانێ، ٤١ ساڵ لەمەوبەر واتە ساڵی ١٩٧٩ رێبەر ئۆجالان بەهەمان ڕێگای حەزرەتی ئیبراهیم دا لە بەرامبەر ستەمکاری نەمرودەکانی ئەم سەردەمە و لە پێناو ئاواکردنی شۆڕشێکی مەزنی مرۆیدا لە ئورفا و باکوری کوردستانەوە بەرەو رۆژئاوای کوردستان شاری (کوبانێ) و دواتریش سوریا و لوبنان کۆچی دەستپێکرد، پەیوەندی رێکخستنە نوێیەکەی پەکەکە کە ساڵێک بوو کۆنگرەی بەستبوو ئەوەندە لاواز بوو، لەم ماڵە زیاتر شوێنێکی تر نە لە رۆژئاوای کوردستانە نە لە سوریاش نەبوو بۆ ئەوەی رێبەر ئاپۆ روی تێبکات، ماوەیەک لەم ماڵەدا مایەوە و تەنانەت ئەم ماڵەش نەیانزانیبوو ئەم گەنجەی بەرێزێکی زۆر و نمونەیەک لە رەوشت بەرزی ماوەیەکە میوانیانە کێیە، بۆچی هەمیش سەرقاڵی کتێب خوێندنەوەیە، ئەو هەڤاڵانە کێن چەندین کاتژمێر بەپێ دەبڕن دێن بۆ ئەوەی گفتوگۆی لەگەڵدا بکەن.
لەسەر بنەمای ئەو فەلسەفەیەی شۆڕشگێڕ دەبێت ئەفرێنەر بێت و لە نەبوون هەر شتێک ئاوا بکات، لە پاش رەنج و فیداکاری مەزن لە ماوەی چەند ساڵێکی کەم بە هەزاران ماڵی رۆژئاوای کوردستان دەرگاکانیان بۆ رێبەر ئاپۆ و شۆڕشە مەزنەکەی واڵاکرد، دەیان ئەکادیمیا بۆ پەروەردەکردن کرانەوە، لە ژنێکی تازە پێگەشتوو تا دەگاتە دایکێکی ٦٠ بۆ ٧٠ ساڵان، لە کورێکی گەنج تا دەگاتە پیاوێکی بەتەمەن دەهاتن و گوێیان بۆ پەروەردەکانی رێبەر ئاپۆ رادەگرت، هەزاران کادری شۆڕشگێر لە رۆژئاوای کوردستان هاوشانی باکوری کوردستان بەشداری ناو ئەم شۆڕشە نەتەوەییە بوون.
واتە ئەو شۆڕشە ٤١ ساڵ بەر لە ئێستا بە شێوەیەکی پتەو دەست بە دانانی بناغەیەکەی کرا، هەر لەوکاتەوە رۆژبەرۆژ زهنیەتی ئازادی و و باوەڕبەخۆبونی کۆمەڵگە، وڵاتپارێزی و پێکەوە ژیانی گەلان، ژنی ئازاد و بنیادنانی خێزانی دیموکرات پێشکەوت و گەل لە ئەنجامی هۆشیاربونەوەی، خۆی لەهەموو ئاستێکدا بەرێکخستن کرد .
هەشت ساڵ بەر لە ئێستا لەپاش ئەو ئاڵوگۆرەی لە دۆخی سوریادا ڕوویدا، کۆمەڵگای ئامادەی شۆڕش لە رۆژئاوای کوردستان توانی سود لە دۆخەکە وەرگرێت و شەری گەلی شۆڕشگێڕی پێشخات، شۆڕشی خۆی لەسەر بناغەی پرۆژەی خۆبەرێوەبەری دیموکراتی رێبەر ئاپۆ بەسەر بخات.
ئێستا لە پاش ئەم ماوە کەمە لە ئاواکردنی ئیدارەی خۆسەری و بەرگری رەوا و دیبلۆماسی گەلان و جیهان، بەپێشەنگایەتی ژنی ئازاد لەسەرجەم مەیدانەکان، رۆژئاوای کوردستان لە ئاستی هەموو جیهان ماراسۆنێکی مەزنی ئەنجامدا، وێرای هێرشە بەردەوامەکانی گەورەترین تیرۆرستە جیهانیەکان و هێزەکانی ناتۆ، تەوقی گەمارۆی ئابوری بەباشوری کوردستانیشەوە، بەڵام توانی سەرکەوێت و بەردەوامیشە لە سەرکەوتن، باشترین و جوانترین نمونەی مۆدێلی سیستەمی دیموکراتی خۆبەرێوەبەری نیشانی جهیاندا، ئەگەر زیاتر نەبێت خۆی گەیاندە ئاستی شۆڕشە رۆشنگەرییە جیهانیەکان.
پاش ئەم سەرکەوتنە مەزنانە، بەلێشاوی روی ئازادیخوازانی جیهان بەر بە رۆژئاوا، سیستەمی جیهانی و دەسەڵاتدارەکانی ئیپمریالیزمی جیهانی کە توانای ئینکارکردنی شۆڕشەیان نیە، تەنانەت بە دەسەڵاتدارەکانی باشور و هەندێک لە بەناو رۆشنبیرەکانی سەربەدەسەڵاتیش بە ئامانجی دابراندنی شۆڕشی رۆژئاوای کوردستان لە رێبەر ئاپۆ هەر هەوڵێک درا، بەڵام هۆشیاری گەڵ و پەیوەست بون بە فکر و فەلسەفە و پرۆژەکانی رێبەر ئاپۆ سەرجەم ئەم پلانەشی تێکدا، کە لە بناغەوە هێرشێک بوو بۆ لەرێ لادانی شۆڕش و شکست پێهێنانی.
راستی شۆڕشی رۆژئاوا بەمشێوەیە ، بێ رۆڵی مەیدانی و زهنی رێبەر ئاپۆ ناتوانرێ شرۆڤەی راست بۆ ئەم شۆڕش بکرێت، شۆڕش بە بناغەی مەزن دەکرێت، لەسەر زهنیەت و پارادایمی نوێ، ئەوکات دەبێتە هۆی وەرچەرخانی هەمەلایەنەی مەزن لە نێو کۆمەڵگادا، کاتێکش شۆڕش بەم بناغە پتەوە ئاواکرا هێرشەکان چەندە گران بن ناتوانن شکستی پێ بێنن.

لە بەرنامەی بەرنامەدا بڕگەیەک هەبوو بەناوی دێوەکەی عەلادین ، هەرکات لە قۆریەکە دەهاتە دەرەوە و خەبەری دەبوەوە دەیگوت ئەمرکە و تەنفیزی بکەم ، هەرشتێکیشیان لێ داوابکردایە دەیگوت لەتوانای مندا نیە.
وەزارەتی پێشمەرگەکەی هەرێمیش بووەتە دێوەکەی عەلادین.
کاتێ وەزارەتە خۆی نمایش دەکات و لە بەرامبە کۆمەڵگا شانو شەوکەتیان دەردەخەن هەر مەپرسە چی دیمەنێک دەخەنە روو ، بەڵام هاوشێوەی کاهینەکانی سەردەمی فیرعەون جگە لە خەوتن و تێرکردنی سکیان (مەبەستم بەرپرسەکانیانە نەک پێشمەرگە بێ موچەکان) و فێڵ و ساختەکاری و بڵاوکردنەوەی ترس و تۆقاندن لەناو گەلدا یەک شتی تریان لەدەست نایەت.
دانپێدانانەکەی جەبار یاوەر ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگە، بەڵگەی راست و دروستی هەرێمێکە کە خاوەن دەیان هەزار پێشمەرگەیە و کەچی بێ بەرگری ترین هەرێمی ئەم سەرزەویەیە.
ئەوەتا لەبارەی هێرشەکانی تورکیا کە بەشێکی فراوانی ئەم هەرێمەی داگیرکردوە و خەریکە بە تەواوی کۆنترۆڵی دەکات و هەر رۆژێک لە سایەی ئەم هێرشانەوە کۆمەڵکوژیەک ئەنجامدەدرێت، ئەم ئەمیندارە گشتیەی وەزارەت دەڵێت:

• ئەرکی ئێمە نییە لێکۆڵینەوە لە بۆردوومانەکەی کونەماسی بکەین ئەرکی دامودەزگا ئەمنییەکانی سلێمانییە.
• ئەگەر ئەو هێرشانە لەسەر سنووریش بێت، ئەوا هەر ئەرکی ئێمە نیە و ئەرکی هێزی پاسەوانی سنووری سەر بە حکومەتی عێراقە.
• لەسەر ئەو بۆردوومانانە ئەرکی ئێمە نییە هیچ بکەین، ئەرکی وەزارەتی بەرگریی و دەرەوەی عێراقە کاری لەسەر بکەن.
• ئەرکی ئێمە نییە بۆچوونمان لەسەر ئەو بابەتانە هەبێت، بەڵکو ئەو بەیاننامەیەی کە حکومەتی هەرێم دەریدەکات بۆچوونی هەموو وەزارەتەکانە.
• ئەو هێرشانە لەڕێگەی فڕۆکەی جەنگییەوە ئەنجام دەدرێت، ئێمە سیستمی ڕادارمان نیە کە ئاگاداری ناسنامەی فڕۆکەکان بین و بزانین فڕۆکەی کێن و لەکوێوە دێن، هیچ دژە ئاسمانییەکیشمان نییە لە هەرێمی کوردستان کە بتوانین ڕووبەڕووی ئەو بۆردوومانانە ببینەوە.
  بە کورتی و کوردی یاوەر دەڵێت هیچ ئەرکێکی بەرگری و پاراستنمان نیە.
  لە پاڵ ئەو بودجە زۆرەی بۆ ئەم وەزارەتە تەرخان کراوە و ئەو ملیۆنان دۆلارەی لەلایەن ئەمەریکا و هاوپەیمانانەوە مانگانە پێی دەدرێت و ئەو لەشکرە زەبەلاح و پڕچەککراوە بە چەکی هاوپەیمانان و ئەو چەک و جبەخانە زۆرەی عێراق لە موسڵ و کەرکوک لە ٢٠١٤ و سەردەمی داعش کەوتە دەستیان، بەڵام تاکە ئەرکێک کە ئەم وەزارەتی پێشمەرگەیە جێبەجێی دەکات سەرکوتکردنی دەنگە ناڕەزاییەکانی شەقام و هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستانە.
  بەگوێرەی وتە و کردەوەی ئەم وەزارەتە چی لە ئێستای هێرشە مەترسیدارەکانی تورکیا و چی لەکاتی هێرشەکانی داعش لەسەر شەنگال و مەخمور ، هەوڵی و هاتنی سوپای عێراق لە دوای ریفراندۆم بۆ ناوچەکانی چوارچێوەی مادەی ١٤٠، هەروەها هێرشە بەردەوامەکانی ئێران، مانەوەی ئەم گەلە بێ بەرگری و پاراستن زیاتر دەرکەوتە روو.
  راستیەکی گردونیش هەیە کە لهیچ بونەوەرێک بێ بەرگری ناتوانێ بژی ، تەنانەت گوڵیکیش لە رێگەی درکەکانی قەدیەوە خۆی دەپارێزێت، بەتایبەت مرۆڤ و بەتایبەت تریش گەلی کورد کە بەردەوام لەبەردەم هەرەشە و مەترسی و لەناوبردنە چۆن دەتوانێ بێ بەرگری درێژە بە هەبونی بدات.
  لە بارودۆخێکی وادا کۆمەڵگە ناچارە بەرگری خۆیی پێش بخات، بۆ ئەمەش ئەزمونی رۆژئاوای کوردستان زۆر گرنگە.
  لە ناو سیستەمی خۆبەرێوەبەری رۆژئاوای کوردستان هێزی پاراستنی رەوا هەیە ، ئەم هێزە لە تەواوی پێکهاتەکانی کۆمەڵگا بە ژن و گەنج و پیاوەوە بە هەموان خۆیان و خاک و وڵات دەپارێزن. ئەم پاراستنەش لە گەرەکێک تا گوندێک و تا شارێک و تا دەگاتە هەموو هەرێمەکە رۆڵی تێدا دەگێرن.
  (پاراسنی رەوا) بە شێوی هەمەڕەنگ لە بەرامبەر سەرجەم هێرشە سەربازی و سیاسی و زهنی و لتوریەکان بە شێوەی هەمە رەنگ ئەنجامدەدرێت و لەو دۆخە مەترسیدارەی رۆژئاوای کوردستان زۆر سەرکەوتوو بوە ، گرنگە لێکۆڵنەوەی زیاتری لێ بکرێ و دڵنیام لە سەدان لاوە پێویستیە و لانی کەم هەم گەل پارێزراو دەبێت و هەمیش کۆمەڵی بازرگان و ساختەکار ناوی پاراستن داهاتی گەل ناتوانن بدزن، هەروەها رزگارمان دەبێ لە هیزێک کە بەئاسانی کەی ویستی بێت نارەزایەتی کۆمەڵگا سەرکوت بکات و ترس و تۆقانن بڵاوکاتەوە.

ئەوەی لە ئۆپەراسیونەکانی تورکیا لەسەر خاکی باشوری کوردستان ڕوودەدات ۳۱ی ئابێکی نوێیە، واتە هەمان پرۆسەی تەسلیمکاریە لە ئاستێکی فراوانتر و قوڵتردا، ئەوەی گۆراوە تەنها چەند ساڵێکی نێوانیانە لەگەڵ کارەکتەری ڕژێمی داگیرکار لە بەعسی (سەدام)ی فاشیست بۆ (ئەردۆغان)ی دەسەڵاتداری دەوڵەتی تورکیای فاشیست..
مێژوو سەلماندویەتی گورزی گەورەی داگیرکار لە هەر گەل، یان شۆڕشێک تەنها کاتێک ئەنجامگیر دەبێت کە خیانەت لە ناو خۆیدا پێشکەوتبێت، سیخورگەلێک لە ناوخۆ هاوکاری داگیرکەر بووبن، هەر وەک دەڵێن (دار کرمی لەخۆی نەبێ هەزار ساڵ دەژی) لە روخانی دەوڵەتی مادەوە تا ئێستا گەلی کورد قوربانی دەستی خیانەتی ناوخۆییە.

لە پاش چلەکانی سەدەی رابردوەوە تا ئێستا پەدەکە (پارتی ) وەک پارتێک لە باشوری کوردستان لە ئاست و قۆناغە جیاوازەکاندا پێشەنگایەتیەکی هەمەلایەنە لەم یاریە چەپەڵانەدا دەکات، لە بەشداریکردن بۆ لەناوبردنی سەدان شۆرشگێر و سەرکردەی باکور، رۆژهەڵات و تا لە پاش شۆڕشی رۆژئاوای کوردسستان، دژایەتیە راستەوخۆکانی بۆ ئەم شۆرشە مەزنە نیشاندا، زیاتر لە هەموو ئەوانەش ئەو رۆڵە خراپەی لە پێش و پاش راپەرینەوە بەرامبەر گەل و شۆرشگێران و پارتەکانی باشووری کوردستان گێراویەتی، گەر ئامارێک دەرخەین بە دەیان هەزار گەنجی ئەم بەشەی کوردستان لە شەرە ناوخۆییەکان و تیرۆری ناوخۆیی ژێردەسەڵاتی ئەم پارتە و هاوشێوەکانی گیانیان لەدەستداوە.

پەدەکە لە پێناو مانەوەی خۆی و لەناوبردنی ئەوانی تردا هەرگیز سڵی نەکردۆتەوە هەتا لە رێکەوتن لەگەڵ رژێمی داگیرکەرەکانی وەک سەدام و ئێران و ئەسەد و بەتایبەت تورکیایشدا، تەواوی رێکەوتنەکانی بەرێکەوتنە نەوتیەکانیشیەوە لەگەڵ تورکیا خاڵی سەرەکی لەناوبردنی پەکەکە بووە.
هەر ئەم رۆڵەی وابەستەی پدک – عێراق بە داگیرکاران و هێزە ئیمپریالیستەکانی جیهانەوە وای کردوە کە هەردەم پێگەیەکی لە نێو پیلان و پرۆژەکانی ئەو هێزانەدا هەبێت، پارێزگاری لە مانەوەی بکەن وەک کوردی باش لە بەرامبەر تێکۆشەرانی ئازادی کە لای ئەوان کوردی خراپن و لەئاستی جیهاندا سیاسەتە چەپەڵەکانی خۆیانی پێ ماسک کەن.

چی لە پدک گونجاوترە بۆ تورکیا و رژێمە داگیرکارە هەرێمییە هاوشێوەکانی و ئەمریکا و بەریتانیا…هتد تا هێزە ئیمپریالیستە جیهانیەکان پرۆژە و پیلانەکانیانیان لەم هەرێمە گەرمە و دەوروبەری لەڕێی ئەو ڕێکخستنەوە جێ بەجێ بکەن؟ دەستێوەردانەکانیان ئاسانتر بکات، سیاسەتی پەرتکە و زاڵبەیان سەربخات، رێگری لە چارەسەری خێرای پرسی کورد بکات کە گرێکوێرەی کێشەکانی رۆژهەڵاتی ناوەراستە؟ لانی کەم لە رێگەی خۆی و تۆرە وابەستەکەیەوە لە بەشەکانی تری کوردستان، کوردان بە کێشەی ناوخۆیی سەرقاڵ دەکات و ناهێڵێ یەکێتی نێوخۆیی و دیالۆگی نێوخۆیی و پرۆژەی هاوبەش و رێگەچارەی دیموکراتی هاوبەش پێشخرێت، بەئەندازەی داگیرکاران جەخت لەسەر تۆخکردنەوەی سنوورە دەستکردەکانی دوژمن لەنێوان بەشەکانی کوردستان دەکاتەوە، خەندەقی نێوان باشور و رۆژئاوا نمونەی زیندوون کەپاڵ دروستکردنی سنوور لەنێوان شار و ناوچەکانی باشوری لە نێوان هەولێر و سلێمانی، هەولێر و کەرکوک، دهۆک و شەنگال…هتد .

ئەم رۆڵە ئەنتی ئازادیەی پدک وایکردوە، هێزە دەرەکییەکان رۆڵی بدەنێ و دەسەڵاتی بەسەر کۆمەڵگەی باشوردا بسەپێنن و بیپارێزن، لەدەرەوەش وەک نوێنەری گشتی کوردستان بیناسێنن.
ئێستا پدک و حکومەتەکەی لە هەرێم روپۆش و دەمامکێکە کە لە پشتێووە هەرکەسێک و هەر سیاسەتێکی نەگریس هەیە، بەتایبەت تورکیا، تەنها ئەوەی کە نییە سیاسەتێکی کوردی ئازادە، کە لە بەرژەوەندی خەڵکی باشور و گەلی کورد دا بێت.

بەداخەوە ئەم مۆدێلە ئەگەر پدک پێشەنگایەتیشی بکات، بەڵام فراوان بووە و لە باشوور پارتەکانی تر و کەسانێکی ناو پارتەکانی تریش پێشبرکێیانە چۆن ببنە پەدەکەیەکی لەوشێوەیە لە وابەستە بە داگیرکەران و تەسلیم بوو، کاتێ باس لەوە دەکرێت ١٦ بارەگای فەرمی تەنها میتی تورک لە هەولێر و سلێمانی و دهۆک هەن و خەڵکێکی زۆر کاریان بۆ دەکات و زانیاریان پێدەگەیەنێت ئەوە بەرهەمی ئەم مۆدێلە بەرێگیراوێتێیە کە کلتورێکی لەو شێوەیەی پێشخستوە.

کۆمەڵگە بەرخودێرەکەی باشوری کوردستان کە چەندین سەدەیە لە دژی داگیرکاری لە تێکۆشاندایە و هەنگاوی بەرەودواوە نەناوە، لە پاش راپەرینەوە لەسایەی مۆدێلێکی چەپەڵ لە دەسەڵاتداری و حوکمرانیەکەی، کرانەوە بەروی دەستێوەردان و داگیرکاریە قوڵەکانی داگیرکاران بەتایبەت تورکیا لەروی سیاسی و ئابوری وسەربازی و کلتوری و لەهەموشی خراپتر سیخوری، کۆمەڵگەی تا لێواری لەناوبردن و داڕزان و هەڵوەشاندن بردووە، وێرای بێ ئیرادەکردن و برسیکرن و بێکارکردن، خراوەتە نێو جینۆسایدێکی کلتوری کە زۆر لە جینۆساید و کۆمەڵکوژیە جەستەیەکانی سەردەمی سەدام خراپترە.
مەبەستم لە شیکارکردنی ئەم دۆخە ، لەپێناو گەیشتنە بە چارەسەر، ئێستا بە دۆخێکی فرە مەترسیداردا تێدەپەرین، دەبوو ئەم حکومەتە هەر وەک ئیفلاس بونە ماددیەکەی راگەیاندووە زووتر ئیفلاس بوونە سیاسی و مەعنەویەکەشی راگەیەندایە.
لە دۆخێکدا کە نزیکین لە کۆتایی و لەناوچوون لە باشوری کوردستان با راستیەکانی پشتی تەسلیمکردنی باشور بۆ هەموان ئاشکرا بکەن و تا دەرفەتی ئەوە بمێنێتەوە کۆمەڵگا شەری پاراستن خۆی بکات، بەڵام ئاشکرایە نە جورئەت و نە ئیرادەی ئەو دانپێدانانەیان هەیە و نە گەورەکانیشیان رێگەیان پێ دەدەن دانی پێدابنێن.

گرنگە کۆمەڵگای باشور زیاتر لە دۆخی باشور، لەگەڵ دۆخی گشتی کوردان و ئاڵوگۆرەکانی سەدە کە لەم شەرە نیوو گەرم و نیوو ساردەدا رودەدەن پلانی و پرۆژەی هێزە هەژمونگەرا جیهانی و هەرێمییەکان ببینێت.
دواین هێرشی تورکیا بە پلانێکی هاوبەشی نێوان تورکیا، ئەمریکا، عێراق بەئاگاداری ڕووسیا و هاوکاری پەدەکە و پێدەچێ بە زانیاری هێزی دیکەی باشوور ئەنجامبدرێت، ئەمە ئۆپەراسیونێکی مەترسیدارە لێدانێکی ستراتیژییە لە گەلی کورد و لەو ماراسۆنی ئازادییەی کە هەنگاوی مێژویی تێدا هاوێژراوە و کێشەی کوردی گەیاندۆتە لێواری چارەسەری.

وەک چۆن داگیرکردنی قەندیل بۆ داگیرکاران گەرەنتی بە داگیرکراو هێشتنەوەی هەرچواربەشی کوردستانە لەسەروو هەموشیانەوە باشوری کوردستان، ئەوا بۆ گەلی کورد قەندیل واتە تێکۆشانی ئازادی کە بە پێشەنگایەتی پەکەکە چارەنوسسازە و سەرکەوتنی هەمیشەیی گەلی کورد دیاری دەکات، چارەنوسی هەموو گەلیش لەو کەشتییەدایە.
گەلی کورد لە سایەی ئەو ماراسۆنی ئازادیەی پەکەکە ئەنجامی مەزنی بۆ بەدەستخست و زۆرینەی پیلان و پرۆژەی داگیرکارانی سەروبن کرد، کوردی نەک لە مردن هەستاندەوە، بەڵکو لە ئاسۆی ئازادبون و سەرکەوتنیشی نزیک کردوەتەوە، ئەو کوردەی ئازادی خوڵقاند دژی تەسلیمیەت و بەکرێگیراوی شەردەکات ئەو خاوەن ئیرادەی ئازادی خۆیەتی، گەلی کوردی کردە رێکخستنی مەزنی سیاسی و پاراستنی و خاوەن فکری ئازاد و دیموکرات و پرۆژەی خۆسەر، هەر ئەمەشە وادەکات مەزنی پیلانەکان بەتایبەت لەم قۆناغی فیناڵەدا فراواتر و مەترسیدارتربێت و لە کەسایەتی پەکەکەشدا لەسەر تەواوی گەلی کورد چڕبکرێتەوە.

وەک دەرئەنجام رۆڵی کۆمەڵگەی باشوری لەهەرلایەک زیاتر دیارکەرە، ئەو ترسەی کە دەسەڵات بەمەبەست بڵاویدەکاتەوە لە رێگەی میلیتاریزەکردنی شارەکان و دەستگیرکردی چالاکوانانەوە ، هیچ نیە جگە لە ترسی خودی دەسەڵات خۆی نەبێت لە ئیرادەی ئازادیخوازانی کۆمەڵگە کە پێویستە بەتوندی بشکێندرێت، چونکە هیچ کات دەسەڵاتی پشتبەستوو بە داگیرکار لە بەرامبەر پێشکەوتنی تێکۆشانی ئازادی هێندەی ئێستا لاواز نەبووە، لە جێگەی چاوەروانی لە هەر هێزێکی دەرەکی، بە پشتبەستن بە خودی هێزی کۆمەڵگە خۆی، پێشخستنی تێکۆشانێکی گەلی شۆرشگێری پێویستیە، قەیرانی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی گرێدروای زهنیەتی حوکمرانە کە بەهەموو هێزی خۆی گرێداوە بە داگیرکاری تورکیا و دوور لە کۆمەڵگایە.
دۆخی باشور لە نێو داگیرکاریە قوڵە هەمەلایەنەکانی تورکیا و هێشتنەوەی لە ڕەوشی شەری بەردەوام و هەمەلایەنەدا لەلایەن دەسەڵاتی ستەمکاری ناوخۆیی لەژێر هەژمونگەرایی پدک، نە ئەزەلییە و نە ئەبەدی، بەڵکو هاتنە لای یەکی رۆشنبیرانی ئازادیخواز، چالاکوانان و رەنجدەران بە ژنان و گەنجان و ئەو هێزە سیاسی و کۆمەڵایەتیانەی خۆیان لەو چوارچێوەیەدا دەبینن، ئاواکردنی بزوتنەوەی رادیکاڵی ئازادیخوازی و دیموکرات و یەکسانیخواز دەتوانێت هێزی شۆرشێکی دیموکراتیانە بخوڵقێنێت, کە هەم دەسکەوتەکانی گەل لەم بەشە رزگار بکات و کۆمەڵگا لەدەست ستەمکاری ناوخۆیی و داگیرکاری دەرەکی رزگار بکات, دەسکەوتەکانی بخاتە خزمەت کۆمەڵگەی باشوور لە پێناوی ژیانێکی خوشگوزەران و شایستە، هەروەها تێکۆشانی ئازادی باشوور گرێ بدات بە شۆڕش و تێکۆشانی مەزنی ئازادی گەلەکەمان لە بەشەکانی تری کوردستان و تا بننە هێزی بۆ یەکتر و گەیشتن بە ئامانجە مەزنەکان چونکە چارەنوسەکان بەیەکەوەن.