بێده‌نگیت ده‌پارێزم
ماندووم ژیان زۆری گووت
پێش من مه‌ڕۆ
تارییکه‌ ده‌ڕێسێ و پڕ گۆته‌یه ژیان
بێده‌نگیت جوانه‌
مردنێکی قووڵه‌ ژیان
سه‌ری گام هێنده‌ی گووت
مردن کورته‌ و زوو ده‌گه‌ییت،
چه‌قیووم له‌ ڕێ
ده‌ترسم له‌ ده‌می ژیان
بمرم و مردن نه‌گات
سه‌ری گام هێنده‌ی گووت
تارماییی گێم
مردنم پڕ ناکا ژیان
تارماییم جێده‌مێنێ
مردن نه‌گات،
که‌ رۆژ ئاواده‌بێ
گۆرانیی بۆ بڵی
حه‌زی له‌ گۆرانی ئارامه‌ رۆژ
ماندووه‌
پیر‌ و ره‌نگ زه‌رد
په‌شێو و خه‌مباره رۆژ‌
له‌ تاریکی خه‌وی لێکه‌وێ
وه‌ ئاگانێ رۆژ،
پڕ ژیان به‌ مردن
دوور له‌ مرۆڤ وشه‌یه‌ک نێته‌ ناو زمان
مردن مرۆڤ ده‌گێ و مرۆڤ ژیان
رۆژ نوستووه‌ له‌ دوێنێ ناچم
په‌رتم له‌ ناو ده‌می ژیان
ده‌مت داخه‌
مرۆڤت بۆ جوان ناکرێ
بۆ گایین لێره‌یه‌ و
گوو له‌ ژیان ‌
ژیان که‌می ویست
زۆری ویست مرۆڤ
بێده‌نگیت ترسه‌
ترسه‌ له‌ رۆژ
ترسه‌ له‌ ژیان
هه‌ر بڵێ و تا ده‌ڕۆیت
بیرت نه‌چێ مردن قووت نادرێ

مرۆڤ هه‌میشه‌ پێویستی به‌ باوه‌شی ئاوه‌ و دوواندنی سێبه‌ری خۆی
بۆ هات و چوون رووبار ئه‌و شوێنه‌یه‌ ژیان مه‌له‌ی تێدا ده‌کا
مه‌راق له‌ رابردوو و ئێستا مه‌خۆ له‌ گه‌ل رووبار پیاسه‌
داهاتوو ئاوه‌دان به‌تاڵیت ده‌یبا ئاو
مرۆڤی بێ سێبه‌ر رابردووی پڕ ئه‌ستێره‌یه‌ و داهاتووی شه‌و
شوێن هه‌یه‌ به‌ردی ڵێ ده‌بارێ
باڵنده‌ ئازادتره له‌ من‌
ماسی حه‌زی به‌ سه‌فه‌ر نیه‌ له‌ گه‌ل تۆ
مرۆڤ بۆ دارستانیش بدوێ بوونه‌وه‌ره‌کانی نه‌خۆش ده‌که‌ون
گه‌ر ده‌ته‌وێ بژیت له‌ ئاو نزیکبه‌و نوێژکه‌‌
هه‌میشه‌ حه‌زده‌که‌م وه‌ک ئاو بڕوا سێبه‌رم
گه‌ر که‌وت رۆینم راستکه‌مه‌وه‌و راستتر بڕۆم تا خوار نه‌بێ و لار نه‌بم
هه‌ندێجاریش ڕێده‌م پێشم که‌وێ بۆ جوانی خۆم
به‌ر له‌وه‌ی ئیش له‌ سه‌رخۆم که‌م ئیش له‌ سه‌ر سێبه‌رم
گه‌ر لێم ونبوو له‌ ده‌رگای ماڵه‌وه‌ دا
ده‌ترسم به‌ هاوڕێیه‌تیم ماندوو‌ له‌ گه‌ل ئاو بڕوا
ماڵه‌وه‌ تاریک بێ سێبه‌ر نازانم بڕۆم به‌ رێدا
بێ سێبه‌ره‌که‌م ته‌نیام و ئاو ده‌مبا
رۆیشتن له‌ گه‌ل ئاو خۆشتره‌ له‌ ته‌نیایی
ئاو جێت ناهێڵێ
ئاو ده‌تبا و سێبه‌رت گه‌وره‌
مرۆڤ فێر نه‌بووه‌ بژیت
سێبه‌ری خۆی نابینێت
ته‌نیایه‌ و ته‌نیایی خۆی نا ناسێت
مرۆڤ ماسی و کۆتر و گوڵ و دره‌خت و سه‌گ و ئاسمان و ئه‌ستێره‌ و سێبه‌ر نا ناسێت
مرۆڤ خۆشی نا ناسێ و نازانێ مرۆڤه،‌
مرۆڤ مرۆڤه‌ و سێبه‌ری خۆی نادوێنێ
مرۆڤه‌ مرۆڤ دژه‌ به‌ خۆی
من سێبه‌ری خۆم خۆشده‌وێ وه‌ک ئاو ده‌ڕوا قاچی ناشکێت
من خۆم خۆشده‌وێ وه‌ک ئاو ده‌رۆم قاچم ناشکێت
ئاو ژیانه‌ وه‌ک ئاو بڕۆ ژیانت ناشکێ و سێبه‌رت ژان ناکا
رۆیشتن وه‌ک ئاو جوانه‌ وه‌ک کۆتر
رۆژباش له‌ سێبه‌ره‌که‌ت که‌
با ئاو وه‌ک کۆتر بفڕێ و
کۆتر وه‌ک ئاو بڕوا

له‌گه‌ڵ خۆت بدوێ له‌ناو ته‌نیاییه‌کی تاریک و قووڵدا جێماویی
ژیان به‌و هه‌موو روونیه‌وه‌ ته‌نیایی و تاریکیت نادۆزته‌وه
‌ئاڵووده‌بوون به‌ و ژووره‌ داخراوه‌ی خۆت
پێکه‌نین له‌ دووریت ده‌خنکێ
دره‌ختی ناخ هه‌ناسه‌ نادا، ژیان ده‌نێژیی
به‌چرپه‌ش نهێنیت مه‌درکێنه‌
له‌ تاریکیش پێویستت به‌ چاوی خۆته‌
متمانه‌ به‌ چرا، باوه‌ڕت کز ده‌کا له‌ شه‌و
باران ناییێته‌ سه‌ر گۆڕت، گۆڕێک با ش له‌گه‌ل خۆی نایبا
مرۆڤ کوێره‌و نامبینێ ته‌رمم له‌ ناو خۆم نێژراوه
له‌ ناوخۆما مردووم به‌ چرپه‌ش مردنم لای ته‌رمه‌که‌م نادرکێنم
ته‌رمیش جار جاره‌ حه‌زی له‌ جووڵه‌و خۆ وه‌رگێڕانه‌
نه‌بادا به‌ زمان بێته‌وه‌ و ‌بڵێ مردووێک له‌ ناو من نێژراوه
ناخی پڕ ژیان و رۆژه‌، زمانی تژییه‌ له‌ ئازادی
سه‌ری دارستانه‌ و چاوی ده‌ریا و ئاسمانه‌
مردووێکی ته‌نیام
ته‌نیا
مردوو
زیندووه‌کانی ئه‌مڕۆ به‌ مردوویی و بۆ مردن لێره‌ن
له‌ ناو ئه‌و هه‌موو مردووانه‌ ته‌نیا له‌ناو پاکی خۆما ژیان
هه‌موومردووه‌کان ده‌بینم له‌ پێشبڕکێدان
بۆ پڕکردنی بازاڕ و نه‌خۆشخانه‌ و جه‌نگ له‌ مردن
بینینێک نیه‌ بۆ هه‌ڵوه‌ریین
بیستنێک نیه‌ بۆ ژان
گوتنێک نیه‌ بۆ ئازادی
ژیان به‌های نیه‌ لای مردووه‌کان
لای مردووه‌کان بێ به‌هایه‌ ژیان

مردوو ژیان نابینێت

ژیان پڕه‌ له‌ شه‌ڕی مردووه‌کان
مردووه‌کان هه‌میشه‌ له‌ شه‌ڕدان
گیرفانی شه‌ڕیان تژی کردووه‌ له‌ مردن له‌ ناو مردنی ژیاندان
دوێنێ و ئه‌مڕۆ و به‌یانیان شه‌ڕ
به‌یانی و نیوه‌ڕۆ و ئێواره‌یان دوور له‌ ژیان
نامۆن به‌ ژیان و ده‌ڕۆنه‌ ناو مردن
هه‌ر که‌سه‌و خاوه‌ن کلیلی خۆیه‌تی بۆ کردنه‌وه‌و داخستن
کلیل هه‌یه‌ ده‌رگای ژیان ده‌کاته‌وه مردن داده‌خات ‌
کلیل هه‌یه‌ ده‌رگای مردن ده‌کاته‌وه ژیان داده‌خات ‌
مرۆڤ هه‌یه‌ ته‌نیا کلیلی مردن و شه‌ڕ و تاریکی لایه‌
مرۆڤ هه‌یه‌ ته‌نیا کلیلی ژیان و ئاشتی و روونی لایه
‌مرۆڤی بێ کلیلم خۆشده‌وێ
لێره‌بن و مردن نه‌یانبا
لێره‌بم و مردن نه‌مبا
ژیان به‌و خێرایه‌وه‌ مۆڵه‌تی دابه‌زین نادا
ته‌رمێکم هه‌موو ساڵێ یادی مردنی خۆم ده‌که‌مه‌وه و ژیان لێناگه‌ڕێ دابه‌زم
بوونی مرۆڤم خۆشده‌وێ دوور له‌ دابه‌زیینی ژیان و سه‌رکه‌وتنی مردن
مردن ژیان لێخوڕێ مردنه‌
کلیل واتای کردنه‌وه‌و داخستنه‌
واتا نادا کۆتایی ژیان مردن بێ
ناخ پڕ مردن و ژیان تاریک وه‌ک میوانخانه‌ی بێ چرا و تژیی‌ له‌ ته‌رم
چاویلکه‌ی تاریک بۆ شه‌و و ژیان مردن
به‌ بینینی یه‌کتر سه‌رقاڵن له‌ ده‌ره‌وه‌ی ژیان
ئه‌و هه‌موومردنه‌ نابینن ‌
مردوو مردن نابینێت

هه‌میشه‌ ژیان به‌ دوامه‌وه‌یه‌ من به‌ دوای ژیانه‌وه‌ نیم
له‌ ئاوڕدانه‌وه‌ ماندووم رابردووم پڕی شوێنه
گاڵته‌م به‌ ئه‌مڕۆ و به‌یانی دێ تژیین له‌ له‌ته‌ مردن
شکاین و مردیین، ده‌شکێین و ده‌مریین
کاتم بۆ کۆناکرێته‌وه له‌ مردن ڕژاوه و ماندووه‌ سه‌ر
به‌ گومانه‌وه‌ رۆژباش له‌ مرۆڤ به‌ یه‌قینه‌وه‌ پیاسه‌ له‌ گه‌ل سه‌گ
باڵنده‌ و دره‌خت و ماسیم خۆشده‌وێن به‌و هه‌موو دڵره‌قییه‌وه‌ مرۆڤ تۆش
پووچیی و مردنت ڕژاند، مردوو ناگه‌ڕێته‌وه‌ ناو مردووان،
کێشه‌مان خستۆته‌ ژیان به‌و هه‌موو پووچیی و مردنه‌وه،‌ شه‌هیدان فێڵی تۆ بوو کوژران
باوه‌ڕم وایه‌ مرۆڤ ده‌بێ کارکا، مردن دوورخاته‌وه‌ و ژیان جوانکا
به‌ مردن پاک نابته‌وه‌ شه‌قام، زه‌وی بۆته‌ گۆڕو شوێنی پووچی
گه‌وره‌به‌ به‌ بچووکی ده‌خورێییت، گه‌وره‌به‌ به‌ بچووکی ده‌مرییت،
مردن وونبوونه‌ و گۆڕه‌ گۆڕی گومان
گرنگ نیه‌ شوێنێک هه‌ناسه‌ی لێدات بۆ مانه‌وه‌ ده‌ژی نه‌ک بۆ ژیان
فێریان کردین یه‌کتر بخۆین، یه‌کتر ده‌خۆین جوانه‌ ژیان

مردن ژیان ده‌خوا

به‌که‌ڵکی ژیان ناییێم
مرۆڤ دیلی چاو و ورگییه‌تیی، نان پربووه‌ له‌ شووره‌یی، ژیان له‌ مردن
خۆخۆری که‌وتۆته‌ ژیان، ئازادی شه‌رم له‌ مرۆڤه‌کا
ژیان ژیان ده‌خوا، ژیان مردن، مردن ژیان ده‌خوا
مرۆڤ بوونه‌وه‌رێکی ئاڵۆز و سه‌یره‌
مردن مردن ده‌خوا، مردن ژیان، ژیان مردن ده‌خوا
نه‌گه‌یشتمه‌ ژیان و له‌ مردن جێمام
پێویستمان به‌ باخه‌وانێکه‌ مرۆڤ بڕوێنێ و ژیان ئاودا
مرۆڤ له‌ مردن رزگارکا و به‌ که‌ڵکی ژیان بێت
ژیان مردن نه‌خوا
مردن ژیان نه‌خوا
مردن مردن نه‌خوا
ژیان ژیان نه‌خوا
ژیان پێویستی به‌ ڕووناکییه‌ بۆ گه‌شه‌کردن
مرۆڤ فریو نه‌درێ به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌ی ڕۆژ
ده‌ست به‌ گیرفانی شه‌ودا نه‌کا له‌ تاریکی، ڕێ له‌ خه‌نده‌ نه‌گرێ له‌ که‌نار
ته‌ماشای گزنگی رۆژکا له‌ هات و چوون، به‌یانی و ئێواره‌ جوانکا‌
چرای خۆتبه‌ له‌ شه‌و تاریکیت رووناک که
شه‌وت ته‌نها بۆ پشووبێ تاریکیت نه‌چێته‌ ده‌ره‌وه‌
مرۆڤ تینووه‌ بۆ رووناکی، ناخی مرۆڤ زیندانی رۆژه
هه‌موو رۆژێ تیشکێ له‌و گۆڕه‌ قووڵه‌ سه‌ر ده‌نێته‌وه‌
ناخی مرۆڤ گۆڕێکی قووڵه،‌ نهێنی ئه‌و گۆڕه‌ قووڵه‌ نه‌دۆزراوه‌ته‌وه‌
مرۆڤ خۆشی نازانێ بۆ لێره‌یه‌ و چی ده‌وێ، گوو ده‌کاو پێده‌که‌نێ
هێنده‌ پڕم له‌ ژیان به‌یانیان به‌ هاوژینه‌که‌م ناڵێم رۆژباش
ئه‌وڕۆش ڕۆژێکیتره‌ مردن ژیان ده‌خوا به‌و هه‌موو پووچییه‌وه‌ گوو به‌ گووه‌ بووه‌ ژیان

هه‌ر رۆژێ شوێنێکم دێشێ
رۆژێ دڵ و
‌رۆژێ سی و
رۆژێ پێ
رۆژێ په‌نجه و ده‌مار و گوێ ‌
رۆژێ لووت و زمان و چاو و بژانگ و برۆ
تارمایی و بزه‌ و فرمێسک و پژمینم دێشێ
له‌ بینین و گۆتن و بیستن و هه‌ست وچێژ گه‌رێ
رۆژێ قژ و پێست و خوێنم
رۆژێکیش هه‌موویان پێکه‌وه‌ دێشێ
ده‌زانم گیان کێشان نزیک بووه‌
رۆژێ مردنم
رۆژێ ژیانم دێشێ
ئێشێکی گه‌وره‌ که‌وتۆته‌ نێوان مردن و ژیان
ژیانم دێشی و مردنم ژان ده‌کا
هه‌ناسه‌ و روانین و بیرکردنه‌وه‌ و بیستن و بینینم
ده‌نگم مێشکم مووم دێشێ
پشو و شادی و ماندو و خه‌مم
گۆتن و زمانم دێشێ
لاوازی و جووڵه‌ و هێز وخوێنم
تاریک و روونیم ئێشم دێشێ
ووشه‌م له‌ رسته‌دا دێشێ
بیر له‌ زمان ناکه‌مه‌وه‌ ده‌ربڕیینم دێشێ
ر‌ابردووم فه‌رمۆشکردووه‌ و ئێستام دێشێ
ئێش ده‌گاته‌ به‌یانی
له‌ دوارۆژ گه‌ڕێ هه‌موو شتێ پڕ ئێش بووه‌
باو باران و ته‌م و هه‌ور و شنه‌با
مرۆڤ و ماسی و باڵنده‌ و ئاژه‌ڵ
نان و خۆر و ده‌وروبه‌ر
ئێشێکی زیندوو که‌وتۆته‌ ناو ئێش
ئێشم دێشێ

مرۆڤ بوونه‌وه‌رێکی سه‌یره‌

تاریکی شه‌و جوانه‌
مرۆڤ رووناکییه‌کی تاریکه‌
ئه‌ستێره‌کان نزیک بوونایه‌ پڕ تاریکی مرۆڤ ده‌بوون
له‌ ناو تاریکی مرۆڤ بینین ده‌که‌وێته‌ گۆڕ
شه‌و پشوودانی گیان و سروشته‌
روناکی فڕێمه‌ده‌ ناو شه‌و
شه‌و خاوێنه‌ مرۆڤ
روناکییت تاریکه‌ خه‌وی ده‌زڕێت شه‌و
رۆژ ئاوێنه‌ی رووناکییه‌
تاریکه‌ رووناکییت، رووناکییت تاریکه‌ مرۆڤ
رۆژ به‌و هه‌موو رووناکییه‌وه‌ رۆشن ناکا ناخت مرۆڤ
له‌ ناو تاریکییت وه‌ره‌ ده‌رێ
شه‌ونیگه‌رانه‌ به‌و هه‌موو تاریکیه‌ی فڕێتداوه‌ته‌ ناو رۆژ
له‌ ناو شه‌وی رۆژ و له‌ ناو رۆژی شه‌ودا خه‌وتوویت مرۆڤ
خه‌وت خستۆته‌ بینینی رۆژ و بیستنی شه‌و
ئه‌ستێره‌کان نزیک بوونایه‌ کۆر ده‌بوون
به‌ کۆریی له‌ ناو ده‌نگی شه‌و و جووڵه‌ی رۆژدایت
ده‌ست به‌ چاوته‌وه‌ بگریت ئاوێنه‌یه‌ ده‌ستت
په‌نجه‌کان ناناسته‌‌وه‌
په‌نجه‌کانت لێده‌بێت به‌ سێداره‌
رۆژی بینین و شه‌وی بیستنت له‌ سێداره‌ ده‌ده‌یت
شه‌و له‌ رۆژ داده‌گیرسێنی و له‌ رۆژ شه‌و
ده‌بینه‌ منداڵی سوتان و مردن
بوونه‌وه‌رێکی سه‌یره‌ به‌ سوتان و مردن ده‌ژی مرۆڤ
له‌ ناو شه‌و و رۆژی خۆمدام مردووه‌ ژیان
گۆڕه‌ و نه‌خۆشخانه‌یه‌ زه‌وی بۆ مردن مرۆڤ

مرۆڤ له‌ ناو خۆی جێینابته‌وه‌ بچوکێکی گه‌وره‌یه و خۆی نازانێ گوو رێژه‌
من مرۆڤم ده‌زانم ئاوده‌ست شوێنی ژیان و پشوودان نیه
سه‌رم پڕبووه‌ له‌ هه‌واڵ مرۆڤ لێناگه‌ڕێ سه‌ر به‌تاڵ بێ له‌ هه‌واڵی خراپ
خراپی مرۆڤ له‌وه‌دایه‌ به‌ هه‌موو شتێکه‌وه‌ رادێ منیش رانایێم به‌ خه‌می مرۆڤ
غه‌ریبی خۆم ده‌که‌م شه‌رم نیه مرۆڤ غه‌ریبی خۆی بکا ‌سه‌یره مرۆڤ غه‌ریبی خۆی نه‌کا‌
دووره‌ هێنده‌ دووره‌ ده‌شمریت ناگا پاڵه‌وانی گۆڕه‌پان نیه گه‌وره‌ی بچووکه، مرۆڤه‌ بچووکی گه‌وره‌
په‌لاماری ژیان هه‌میشه‌ نزیکه‌ خوێنه‌ شه‌قام،
نه‌بینرێیت باشه حه‌ز له‌ سه‌یری جوانی ناکا بینینی پڕبووه‌ له‌ گوو مرۆڤ
سروشتی بازار، شه‌ڕی ئاین، ره‌نگ نه‌خۆش، کۆر بیر بووه‌ مرۆڤ
هاورێکانم درێژ ژیان و به‌ کورتی مردن زۆر ژیان و به‌ که‌می مردن هاورێکانم
هاوڕێیه‌کم هه‌بوو له‌ ژیان ده‌ترساو نه‌مرد له‌ مردن ده‌ترساو نه‌ژیا هاوڕێیه‌کم
هاوڕێیه‌کم هه‌بوو له‌ مردن و له‌ ژیان ده‌ترسا، نه‌ مرد و نه‌ ژیا
هاوڕێیه‌کم هه‌بوو له‌ مردن نه‌ده‌ترساو ژیا له‌ ژیان نه‌ده‌ترساو مرد ها‌وڕێیه‌کم
هاوڕێیه‌کم هه‌بوو نه‌ حه‌زی له‌ ژیان بوو نه‌ له‌ مردن له‌ نێوان مردن و ژیان ده‌سووڕایه‌وه‌
من هه‌رگیز له‌ هاوڕێکانی خۆم نه‌گه‌یشتم و نامه‌وێش بگه‌م و کێشه‌ بخه‌مه‌ ناو ژیان و مردنیان
هه‌میشه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ژیان و مردنی ئه‌واندام بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیه‌کانمان ئاڵۆزی تێنه‌که‌وێت
مرۆڤ غه‌ریبی خۆی بکا شه‌رم نیه‌ له‌ ناو خۆی جێینابته‌وه‌ گوو رێژه‌
سه‌رم پڕبووه‌ له‌ هه‌واڵی خراپ ئاوده‌ست شوێنی پشوودانه
من مرۆڤم و خه‌وم دێ به‌ خه‌وی مرۆڤه‌خوا
پڕبووه‌ له‌ شه‌وی روناک قوربانیه‌که‌ سواوه‌ چرایه‌ک نیه‌ بۆ گه‌شه رۆژی تاریکه‌ تاوان
شۆڕش به‌ ده‌مامکه‌وه‌ شووره‌ییه‌، گورگ و مه‌ڕ و که‌ر منداڵی مرۆڤن خوا ده‌مامکه
منداڵه‌کانی دایانه‌وه‌ که‌ندێ
یه‌کی خوارد، یه‌کی کوشت، سواری یه‌کێکیان بوو
ئاو ئاو چووه‌ مرۆڤ
مرۆڤ زۆر میهره‌بانه‌ وای گووت ئه‌و
گورکه‌ نا،
مه‌ڕه‌که‌ نا،
که‌ره‌که‌ نا،
ئه‌و گوتی،
که‌سیش گوێی له‌ ئه‌و نه‌بوو
مرۆڤ میهره‌بانه‌
که‌سیش گوێی له‌ من نه‌بوو
مرۆڤ دێڕیی کۆتایی ناخوێنته‌وه‌
گه‌ر نه‌کوژێ و نه‌خواو سوارنه‌بێ
سواربوون و خواردن و کوشتنت پیرۆز بوونه‌وه‌ری خراپ
خه‌وت باش بوونه‌وه‌ری چاک با میهره‌بانیت نه‌زڕێت به‌ خه‌وتوویی جوانیت

‌
‌

تۆ سه‌یری سه‌ری مرۆڤ که‌ بزانه‌ چه‌ند سه‌یره‌ سه‌ری مرۆڤ
خاوه‌ن سه‌رێکه‌و هه‌زار سه‌ر له‌ سه‌ری مرۆڤ جوانتره‌ سه‌ری سه‌گ
سه‌ری مارو مه‌یمون و شێره‌ سه‌ری خۆی نیه‌ سه‌ری تره‌ سه‌ری مرۆڤ
سه‌ری مرۆڤ له‌ سه‌ری کۆتر چووبایه‌ ئه‌شقی ئاسمان ده‌بووین
سه‌ری مرۆڤ له‌ سه‌ری ماسی چووبایه‌ ئه‌شقی ئاو ده‌بووین
سه‌ری مرۆڤ له‌ سه‌ری سه‌گ چووبایه‌ ئه‌شقی زه‌وی ده‌بووین
ده‌ریا و زه‌ویی و ئاسمان تژی ده‌بوون له‌ ژیان
سه‌ری مرۆڤ به‌ره‌ی جه‌نگه‌ ژیانی لێ زیاده‌و ده‌یبه‌خشێ به‌ مردن
بمرین کرێی ژیان ناده‌ین گیرۆده‌ نابین به‌ گرانبوونی هه‌ناسه
بمرین کێشه‌ ناخه‌ینه‌ ناو ژیان‌
مردن پشوودانێکه‌ هه‌واڵی تاریکی مرۆڤ ناگا
نه‌مرین مرۆڤ ده‌مانخوا
نه‌مرین زه‌وی و ئاسمان و ده‌ریا له‌ تینوێتیدا ده‌خنکێن
ده‌سووتێ ژیان، سوپاس مردن جێتنه‌هێشتین نه‌مرد ژیان
مردن نه‌یهێشت ببین به‌ پووشی ده‌مباو ببین به‌ گاڵته‌جاڕی مرۆڤ خوا
پێویستم به‌ مردنێکی خێرایه‌، خێراتر بێت له‌ مردن
دوای مردن تامی نامێنێت مردن، مردن نه‌مێنێت ژیان ده‌مرێت
ژیان گۆرانیه‌کی سارده‌ گوێگر نیه‌ له ناو مردندا
بێده‌نگیه‌کی سامناکه‌ مردن له‌ ناو ژیاندا
له‌ تاریکی فوو له‌ چرا و گۆرانی بۆ مردن گوت مرۆڤ
مردن بازاڕێکی گه‌وره‌یه‌، پارچه‌کانی مرۆڤ به‌ خۆڕایی کۆکه‌وه‌ بێبه‌ها بووه‌ هیچ ناکات
دژی سروشتی مرۆڤم ژیانی فرۆشته‌ مردن، شانازی به‌ مردن ده‌کاو فشه‌ ژیان
هه‌میشه‌ به‌ مردنم گوتووه‌ شه‌و شاد، رۆژ باش ژیان
مرۆڤ به‌ که‌ڵکی ژیان نایه‌ت بۆ مردن ده‌ستنادات
ده‌مرێت و ژیان فێرنابێت، فێره‌ ژیان نابێت و ده‌مرێت
مردوو به‌ که‌ڵکی ژیان نایه‌ت، مرۆڤ فێر نابێت بژیت
ئاسان نیه‌ فێر بوون له‌ خوێنیه‌تی مردن، مردنی به‌رزه‌ له‌ خوێنی
به‌ سه‌ری سه‌گه‌که‌م ته‌ماشای ژیانم کرد چه‌ند جوانه‌ ژیان به‌ خۆشه‌ویستیه‌وه‌
پاککردنه‌وه‌ی ده‌وێ خوێنی مرۆڤ
گۆڕینی ده‌وێ سه‌ری مرۆڤ
شه‌و شاد مردن
سه‌گه‌که‌م له‌ خۆم خۆشتر ده‌وێ درۆ له‌ گه‌ل چاوه‌کانی ناکات
رۆژباش ژیان

‌
‌

وێنه‌یه‌کم بگره‌ له‌ بیرکردنه‌وه‌ ده‌مم ژیان
هۆش وه‌ک چاو، باڵم له‌ وێنه‌ ده‌رکه‌وێ باڵا تا خۆر
ئاڵووده‌ خۆر چوونه‌ ناو ژیان نیه‌، ترسه‌ له‌ رۆژ
مرۆڤ ئافاته و رۆژ پڕ له‌ قۆرت
برینت خستۆته‌ ژیان رۆژ وه‌ک چرای ناخ
شه‌و خۆره به‌ رۆژ، سه‌ر ئێشه‌ شه‌و خه‌و‌
ئه‌و هه‌موو رۆژو شه‌وه‌، ئێش و خه‌وه، ناوی ژیانه‌ یا ‌بوونه‌
شه‌و پڕ له‌ شیوه‌نی تاریک خوێنه‌ مرۆڤ شێر
رۆژ پڕ خه‌می روناکه‌، قۆڕت لێدان بینینه‌
واغارده‌ده‌م مامز له‌چاوم کیسه‌ڵ بۆ‌ نێچیر مێشه هه‌ڵۆ
مناڵیم رژا به‌ شیری مرۆڤ له‌ ناو تاریکی په‌رت
به‌ برینه‌وه‌ له‌ ئازار نزیک، له‌‌ خوێن فێرنه‌بووی دووره‌ شه‌ڕ و نه‌فره‌ت شیر
پڕ شه‌و بووه‌ فڕین، هه‌موو ئازاره‌کان کۆکه‌یته‌وه‌ تاریکی ئاوا نابێ
خۆری من خه‌ریکی رۆژ کوشتنم برین چۆته‌ ناو ژیان شه‌وی ده‌وێ
لای شه‌و خۆم به‌جێدێلم گه‌رنه‌هاتمه‌وه‌ به‌ رۆژ بڵێ هێنده‌ی خۆر خۆشمنه‌ویستووه‌
به‌ شه‌و بڵی چرایه‌ک هه‌لکه‌و تا رۆژ شه‌رم نه‌یگرێ و هێنده‌یتر دوانه‌که‌وێ
زه‌مینی مرۆڤ بێ ئاسمانه‌و کوا رۆژ له‌ تاریکی هه‌ڵدێ
چرای ناخت داگیرسێنه‌ مردن پڕ بووه‌ له‌ ناونیشانی خراپ
رۆژ ئاوا بووه، رۆژ له‌ زه‌مینی تاریک هه‌ڵنایێ
چرای ناخت داگیرسێنه‌ رۆژ پێویستی به‌ خۆره
خۆر نیشتمانی ژیانه‌
بێچرا مردن پڕ ده‌بێ له‌ ناونیشانی خراپ‌
ژیان پڕ ده‌بێ له‌ رۆژی تاریک
وه‌ک مرۆڤی مۆدێرن چرای هه‌یه‌و شه‌و ده‌کاته‌ برین
رۆژی تاریک خۆری ده‌وێ، برین چه‌تری رۆژ
گه‌ر ناتوانی روناک بیت سێبه‌ری رۆژبه‌ له‌ تاریکی باشتر‌
ئه‌ستێره‌یه‌کی بچووکیش بیت باشتره‌ له‌ رۆژی تاریک
ئاگات له‌ رۆینبێ مرۆڤ رۆژی پڕ له‌ قۆرتی تاریک کردووه‌و ژیان ده‌نێژێ
باڵت فه‌رامۆش مه‌که‌ ده‌مت بۆ ژیان ‌
‌

‌

بوومه‌ته‌ دوو له‌ت، له‌تێکم شه‌ڕی ژیان ده‌کا و له‌تێکم شه‌ڕی مردن
شه‌ڕه‌کان نه‌رمن بۆ مردن و ژیان به‌ نه‌رمی ژیان و مردن ده‌شێڵن
ژیان شێڵانی ده‌وێ، مردن گۆڕ، بمریت باشتره‌ مردن
گه‌رمبووه‌ ژیان به‌ مردن، به‌ مردن ساردبووه ژیان، بژیت باشتره‌ ژیان
سارد ساردبووه بۆ کۆتر و‌‌ ماسی و مامز
بۆ شادی و شه‌ڕ مار و مرۆڤ زوڕناو ژه‌هر
ترسێك له‌ پێکه‌نینی مرۆڤ ده‌بینم، ده‌ترسم به‌ پێکه‌نینه‌وه‌ ژیان قووتدات
ترسێک له‌ خه‌وی مار ده‌بینم فڕین بچێته‌ خه‌ونی قه‌پاڵ له‌ ئاسماندات
هاوڕێ ژه‌هر ماسی و باڵنده‌ راوکا به‌ ته‌نیا بڕوا بۆ گۆڕ ژیان بخوا
له‌تێ گۆڕ و قومێ ته‌نیایی و هه‌ناسه‌ی ژان و مردن جێبێڵێ
بژی بۆ شه‌ڕی ژیان وه‌ک تاژیی ماندوو و ماسی بریندار
وه‌ک باڵنده‌ی قه‌فه‌ز نه‌ زه‌ویی هه‌یه‌و نه‌ ئاسمان
وه‌ک دره‌ختێکی ره‌نگ زه‌رد دوور له‌ ئاو
مرۆڤ له‌ مردن ده‌ترسێ و ژیان راو
گیرۆده‌ بووه‌ به‌ خه‌می مردن،
جوانی ده‌نێژێ بۆ خه‌ون
پڕبووه‌ له‌ برینی شه‌رم
له‌ چاوه‌روانی مردم بۆ ژه‌مێ ژیان، به‌یانیش نێت خۆشمده‌وێ
چه‌ند جوانه‌ مرۆڤی ته‌نیا به‌ ژانه‌وه‌ بۆ ژیان ده‌ڕوێ ‌
له‌ دوێنێ زیاتر خۆشمده‌وێی به‌و هه‌موو ژانه‌وه‌ ژیان
له‌ قه‌فه‌زی مردن وه‌ره‌ ده‌رێ زه‌وی گه‌رم بووه‌ به‌ مردن
به‌ مردن زه‌وی مردووه بگه‌ڕێوه‌ پێش مردن، ژیان شێڵانی ده‌وێ‌
سارد سارد بووه‌ به‌ مردن، بمریت باشتره‌ مردن، بژیت باشتره‌ ژیان
ژیان به‌ گه‌رمی و ساردی ده‌مرێت، به‌ مردن ده‌مرێ، خۆت بشۆ بۆنی مردنت لێدێ
مرۆڤ خۆی بشوا ده‌ریا و زه‌وی و ئاسمان پاک
غه‌ریبی ژیان ده‌که‌م مرۆڤ لێگه‌ڕێ ده‌بم به‌ کۆتر و مامز و ماسی
بیری سه‌گه‌که‌م ده‌که‌م مرۆڤ کوشتت
ژه‌هره‌ شادیت، شه‌ڕت گۆڕ، گۆڕستانیت مرۆڤ
له‌ ئازاری مردن بگه‌ وه‌ک سێبه‌رت نه‌رم،
سه‌یری سێبه‌رتکه‌ تینوو نیه‌ به‌ خوێن، برسی نیه‌ به‌ مه‌رگ
ناژیت بۆ ژیان، کێڵگه‌ی چه‌قۆیت و مردن ده‌گریت
بیری ژیان و سه‌گه‌که‌م ده‌که‌م
مرۆڤ خۆت بشۆ بۆنی گۆڕو جه‌نگ و گووت لێدێت……..

گوناهه‌ ده‌رگا له‌سه‌ر خۆمان داخه‌ین چاوه‌ڕێی ده‌رگا لێدانکه‌ین
مردوو له‌ ماڵه‌وه‌ نیه‌، ژیان سه‌فه‌ر ‌
گۆڕ‌م ته‌نگ، په‌رداخێ بزه، که‌وچکێ ژه‌هر‌
مردن تینو، دڵۆپێ ناڕژێته‌ خوێن و شه‌ڕ
ماسی باڵی نیه‌ قوڵابه‌ شێت، تۆڕه‌ کۆر‌‌
ده‌ریا کوشتارگه‌، چاویش داخه‌م خوێنه و خوێن‌
له‌ گمه‌ی کۆتر، بۆڕینی گا، شه‌قبوونیی هه‌نار ده‌گه‌م
مرۆڤ چێژ له‌ ئازار وه‌رده‌گرێ
زه‌وی قاچی هه‌بوایه‌ ده‌ڕۆی
باڵایه‌ له‌ ره‌نگ، جوانی ده‌نێژێ
ئاسن فێره‌ بینین و به‌رد خۆکوشتن ده‌کا مرۆڤ
مردن ده‌بارێ زه‌وی گۆڕ
مردن له‌ ده‌رگام ده‌دا
باجی شێست ساڵ هه‌ناسه‌ و‌‌ قه‌رزاری رۆژێ ژیان
مردن کۆکه‌وه‌ ژیان نایێته‌ کڕین
مرۆڤ مردن ده‌کێڵێ بۆ وه‌ڕزێکی تر
مردن ده‌چێنێ بۆ ساڵانی دێن
ژماره‌ بانقیان نیه‌ ئه‌سپ و سێو
مار و مراوی و ماسی
بانقه‌کان ئاوسن به‌ مرۆڤ
قه‌رزی شێست ساڵ هه‌ناسه ‌و رۆژێ ژیان
به‌رگه‌ی ئه‌و هه‌موو باجه‌ ناگرم له‌ ده‌رگای مردن ده‌ده‌م
به‌ مرۆڤ ده‌ڵێم شێست ساڵ سوار بوون، بانقه‌کان ئاوس به‌ مردن
ده‌ریا، زه‌وی، ئاسمان بوون به‌ گۆڕستان، گه‌وره‌ترین گۆڕ
مردن له‌ ده‌رگام ده‌دا گۆڕه‌که‌م پڕ بووه‌ له‌ گوو
گۆڕ نیه‌، مرۆڤ وه‌ک ئاوده‌ست ده‌بینێ ژیان
به‌جێماوه‌ له‌ مردن سه‌رم چۆته‌ ناو گۆڕمه‌وه
گریانم به‌ گۆڕی ژیان دێ
ژیان گۆڕێکی ره‌نگاوڕه‌نگه
شه‌رمه‌ مرۆڤ
مردوو چاوه‌ڕێی مردنکا له‌ ده‌رگا بدا

ده‌ره‌وه‌ سارده‌ و ژووره‌وه‌ گه‌رم
مرۆڤ له‌ ده‌ره‌وه‌ گڕی گرتووه‌
چێژ له‌ ساردی ده‌ره‌وه‌ وه‌رناگرم ئاگر له‌ ژیان به‌ربووه‌
ده‌رگا داخه‌ با ئاگر نێته‌ ژووره‌وه‌
سه‌رمامان ده‌بێ به‌و ئاگره‌ سارده
فێره‌ ئاور خواردنبه و به‌ ئاگر خۆت بشۆ ئاور فێره زمانکه‌
به‌ گڕ بڵێ پشوو‌‌ ژیان تۆزێ هه‌ناسه‌ی فێنکی ده‌وێ
له‌ ده‌ره‌وه‌ هه‌نگاوه‌کانی نه‌رمکا
گه‌رمی له‌ فرمێسک فێربێ‌
هه‌ناسه‌ی ساردی له‌ ئاو
ئاگر له‌ ژیان بڕژێ و خۆی بشوا به‌ ژیان
ئاگر ئاو بێ و ژیان نه‌خنکێ
ژیان بخنکێ ئاگر ده‌مرێ
ئاگرم خۆشده‌وێ ژیان نه‌سووتێ
ژیان جوانه‌ به‌ ئاگر گه‌ر سارد نه‌بێ
به‌ ئاگری سارد ژیان ده‌سووتێ
مرۆڤ ئاگر ده‌کاته‌وه‌و له‌ سووتانی سارد ناترسێ
په‌یوه‌ندی من و ئاگر کۆنه‌
هێنده‌ی له‌ مرۆڤ ده‌ترسم له‌ ئاگر نا
به‌و ئاگره‌ سارده‌ت سووتاوم مرۆڤ
سه‌رت له‌ گیرفانت په‌سته‌
پاڵ به‌ سه‌رته‌وه‌نێ با له‌ گیرفانت بنوێ
ده‌مه‌وێ بڕۆمه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ ئاگری سارد و سووتان نه‌ترسم
فوو له‌ ئاگری سارد مه‌که له‌ ئاگری سارد وه‌ره‌ ده‌رێ‌
به‌ ئاگری سارد سه‌رمامان ده‌بێ
به‌ سه‌رما ده‌مرین
ئاوێ به‌ ئاوره‌ سارده‌ داکه
ژیان ئاگری ده‌وێ
به‌و ئاگره‌ سارده‌ت زه‌وی سه‌رمای بووه‌‌
ئاو گه‌رمکه‌ن بۆ شووشتنی زه‌وی
زه‌وی له‌ سه‌ر مه‌رگه‌
له‌ کوێ زه‌وی بنێژین
گوو له‌ کوێ که‌ین

هه‌نگاوێ دوورم له‌ ئاسمان بۆم نیه‌ باسی زه‌وی که‌م
سه‌رم رژاوه‌ته‌ زه‌وی بۆم نیه‌ سه‌یری ئاسمان که‌م
په‌یوه‌ندی زه‌وی و ئاسمان ئاڵۆزه وه‌ک من و خۆم
سه‌یری ئاسمان مه‌که‌ بێده‌نگیت جوانه‌ له‌ زه‌وی
فێره‌ زمانی تربه‌ مرۆڤ رێنادا بدوێی
له‌ گه‌ل تۆ بێده‌نگی جوانه دووربه‌ له‌ نووزانه‌وه‌ و خواردنه‌وه‌ی خۆت
فێره‌ زمانی باڵنده‌ و ماسی و ئاژه‌ڵ به‌
له‌ گه‌ل ده‌ریا و زه‌وی و ئاسمان بدوێ
له‌ مرۆڤ دوورکه‌وه‌ پێویستت به‌ زمان نیه
مرۆڤ خاوه‌ن زمانه‌ و نازانێ بدوێ‌
‌ده‌ڕۆمه‌ شاخ و بازاڕ و کار
خۆم له‌ ماڵه‌وه‌ جێدێڵم
ئه‌وه‌ من نیم له‌ کارو بازاڕ و شاخ
له‌ ژووره‌که‌م له‌ ناو بێده‌نگی خۆم رژاوم
ده‌ره‌وه‌ ئاڵۆز بووه‌
ناوه‌وه‌ وێرانه‌ و چۆڵ
له‌ ناو ئاڵۆزی و فه‌رامۆشیدا گۆتن سه‌ر ئێشه‌ی زۆر
فێره‌ هه‌ڵپه‌ڕینی خۆتبه‌ سوودی هه‌یه‌ بۆ سوڕی خوێن
له‌ سوریالیه‌تی پێکه‌نین خه‌یاڵ له‌ خه‌ون جیاکه‌وه‌
فێره‌ هاڕینی گه‌نم به نان ده‌م داده‌خات‌
پێکه‌نه‌ به‌ وجود له‌ ده‌ره‌وه‌ دژ به‌ خود به‌
خۆت له‌ ماڵه‌وه‌ جێمێڵه
ماڵه‌وه‌ سارده‌ ته‌مه‌ن ده‌سوتێ ئازادی ناگات
مرۆڤ سواری خۆی بووه‌ و بۆ خۆی ده‌ژی
گاڵته‌ به‌ ژیان و وجود ده‌کات
له‌ رابردوو جێماوه‌و گیرۆده‌ بووه‌ به‌ خۆی
چه‌ند جوانه‌ ژیان له‌ بازنه‌
هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ زۆر جوانتره
گه‌ر فێره‌ زمانی باڵنده‌و ئاژه‌ڵ و ماسی بیت‌

گله‌یی ده‌کا خاوه‌ن ئاکاری به‌رزو دڵی باش
نه‌رمه‌ له‌ ناو مردنی ئه‌مڕۆ و ژیانی سبه‌ی
برین رژاوه‌ته‌ ناو برین ره‌قبووه‌ ژیان
گه‌رده‌لوول پێده‌که‌نێ، مردن رژاوه‌ته‌‌ کورتی ژیان
ژیان پڕ بووه‌ له‌ ره‌قی مردن‌
مردنم رژاوه‌ته‌وه‌ ناو ژیان
ژیانم رژاوه‌ته‌وه‌ ناو مردن
ژیان و مردنم له‌ شه‌ڕدان
فرمێسکی زۆری رشت ژیان، گریانی نه‌برد مردن
پڕ بووه‌‌ گریان، ماندووه‌ ژیان، تینووه‌ مردن
له‌ مردن راناکه‌م، ژیان ناخه‌مه‌ گۆڕ، ته‌رمم ناچێته‌ گۆڕستان
له‌ مردن دێمه‌ده‌رێ ژیان‌ ناونیشان
ژیان برژێ مردن ده‌گات
مردن بگات ژیان ده‌ڕژێ
له‌وه‌ته‌ی هه‌م له‌ شه‌ڕدام
مردنم رژاوه‌ته‌ ناو ژیان
ژیانم رژاوه‌ته‌ ناو مردن
با جه‌نگ به‌رده‌وام بێ
ژیان بڕژێ و مردن نا
مردن بڕژێ و ژیان نا
ژیان روونه‌ مردن نا
رێمه‌ده‌ مردن ژیان تاریک کا
ده‌زانم مردن هه‌ڵۆیه‌ و ژیان نێچیر
بۆ ئه‌وه‌ی بژیت فێر له‌ هه‌ڵۆکه‌ و مردن دواخه‌

‌‌

به‌ دوای پێیه‌کانی مرۆڤ ‌ڕۆیشتم، مرۆڤ هه‌رگیز ناتگه‌یێنێته‌ ئارامی، رێ نیشانده‌ر نیه‌، خوار ده‌ڕواو رێ گێیه مرۆڤ،
له‌ گه‌ل مرۆڤ رێ ناکه‌م، ئاوه‌دانیه‌کی تاریکه‌، نه‌که‌ی به‌ دوای هه‌نگاوه‌کانیدا بڕۆی، که‌وتن چاوه‌ڕێ، دڵنیام گووه‌ تونێڵه‌ نوته‌که‌ رێ
له‌ ناو که‌وتندا ده‌شکێیت، تارمایی سێبه‌ریت شکانی به‌ ئازاره رێ، رۆین ترسه‌، مه‌به‌ به‌ پێ، رێز له‌ هه‌نگاوکانی خۆت بنێ، رۆیشتن له‌ ناو خۆتدا جوانه‌، له‌ ده‌ره‌وه‌ی خۆت گوو،
خاوه‌نی پێیی خۆتبه‌، خاوه‌نی هه‌نگاوی خۆتبه‌، ئاگات له‌ ده‌متبێ ون نه‌بێ رێ‌‌،
ئێره‌ پڕبووه‌ له‌ رێ،
ئاینه‌ رێ، رێ خوا، گورگه‌ رێ، رێ مرۆڤ، لاره‌ رێ، رێ ژاره‌، رێ دۆڵار، لیره‌ رێ،
بانگهێشتی ژیان بۆ سه‌ر سفره‌ی مردن، ژیان گێ بخه‌وه‌ خه‌وتنت جوانتره‌‌ له‌ مردن،
پێویستم به‌ خه‌وتنێکی قووڵه، چاو و هزر داخه‌م، سه‌ده‌یێ بده‌م به‌ ساڵێ ژیان و نه‌دۆڕێم،
ساڵێ ژیان زۆره‌ بیگۆڕه‌ به‌ مانگێ، چوار هه‌فته‌ مانگ
گه‌ر مانگێ ژیان زۆره‌ بیگۆره‌ به‌ هه‌فته‌یێ،
هه‌فته‌یێ بگۆڕیه‌وه‌ به‌ رۆژێ، به‌شی گوو کردن و خه‌وتن ناکا
به‌شی خوله‌کێ پێکه‌نین، ده‌مژمێرێ هه‌ناسه، هه‌یڤێ روندک،‌
‌مانگێ برسی، ساڵێ گریان، سه‌ده‌یێ ژان
رۆژێ به‌ش ناکا که‌مه‌ بۆ ژیان
بۆ گوو له‌ ژیان رۆژێ به‌ش ناکا
رۆژێ به‌ش ناکا بۆ ژیان گان
له‌ ناو گۆتندا ده‌ژیت، ده‌مریت له‌ ناو گۆتندا
له‌ ناو بیستندا ده‌ژیت، ده‌مریت له‌ ناو بیستندا
له‌ ناو بینیندا ده‌ژیت، ده‌مریت له‌ ناو بینیندا
ئاگات له‌ رۆژباشی گۆتن بێت، هه‌موو گوتنێک رۆژباش نیه‌
ئاگات له‌ بیستنی هه‌نگاو بێت، هه‌موو پێیه‌ک هه‌نگاو نیه‌ له‌ رێ
پێیه‌کانی مرۆڤ رێنادا گوو له‌رێ
رێ مرۆڤه‌ گیرفان، گیرفانی مرۆڤه‌ رێ،
رێیه‌کان پڕ بوون له‌ ژه‌هری ره‌نگاوڕه‌نگ
مرۆڤ ده‌دوێ و گوێ ناگرێ
سه‌ده‌یه‌ک زۆره‌ بۆ گوو کردن له‌ ژیان
له‌ ناو پاکییدا بڕۆی خۆشه و بمریت جوان‌‌
هێمنی بپارێزه‌ له‌ ناو ئه‌و هه‌موو هه‌راو رێیه
تێل و تیڤیت داخه‌ دووربه‌ له‌ جه‌نگ و بازاڕ گرژی سروشت پژمینی خوا ڕێیی مرۆڤ
ده‌ڕۆین و نازانین بۆ کۆێ ده‌ڕۆین
بیست و چوار کاتژمێر زۆره‌ ئازاد بژیت
ده‌ڕۆین و ناگه‌ڕێینه‌وه‌ خۆت له‌ بیر مه‌که‌ مرۆڤ‌‌‌
‌‌

هه‌ندی جار ده‌مه‌وێ راکه‌م هه‌ندێ جاریش رێکه‌م، له‌وه‌ ده‌ترسم به‌ رۆیشتن نه‌گه‌م، به‌ غاردانیش خۆم له‌ بیرکه‌م، بۆیه‌ هه‌میشه‌ حه‌زم له‌ ڕامانه‌، سه‌یری راکردن و رۆیین که‌م، له‌ مێژه‌ ده‌مه‌وێ شتێک بڵێم نه‌مگوتبێ، گوێ رادێرم گوێم له‌ بانگی ئازادی بێ و گوێم لێنه‌بووه‌و گوێم لێنا‌بێ، مرۆڤ له‌ مێژه‌ له‌ گۆتن بۆته‌وه‌و هیچ ناڵێ، گوێی له‌ هه‌نگاوه‌کانی خۆی نیه‌، نه‌ راده‌کاو نه‌ ده‌ڕوا، له‌ جه‌نگه‌ڵێکی خامۆشدا خه‌وتووه‌و ئازاره‌کانی خۆی ده‌خوا،
ئاڵووده‌ بووه‌ به‌ خه‌وتن، ده‌ڕواو راده‌کا، رۆیین و راکردنت بێ کۆتایه‌ له‌و جه‌نگه‌ڵه‌ خه‌وتوودا، مرۆڤ له‌ خه‌وتندا ته‌نها ته‌م و خه‌ون و ته‌رمه، له‌ ناو خه‌ون و ته‌رم و ته‌می تۆ دام، تارمایه‌کم خۆم نابینم و نابینرێم،
ته‌م بتبینێ و نه‌تبینێ با‌،
ته‌رم و خه‌ونیش چرایه‌که‌ بۆ کۆره‌،
ژوورێکم گه‌ره‌که‌ له‌ تارمایی، ته‌م دایپۆشیبێ و له‌ بینین به‌ دوور، هه‌نگاوه‌کانت رێی پێنه‌که‌وێ، وه‌ک ئه‌مڕۆ ون، خۆشنییه‌ له‌ ناو خه‌می خۆم و خه‌وتنی تۆدا ئاره‌زووکه‌م تارمایی بم، بخه‌وم و خه‌ون و ته‌رم و ته‌مبم،
له‌و جه‌نگه‌ڵه‌ خه‌وتووه‌دا گوێم له‌ ده‌نگی خۆم نیه‌، مردنێکی سارده‌ مرۆڤ، مردووی ئێره‌ رۆین و راکردنت جوان نیه‌، ده‌خۆیی و ده‌ڕی، ئاگات له‌ ژیان نیه‌ و ناخت گۆڕه‌ و خۆت ناشتووه‌،
بیری پێش مردنی مرۆڤ ده‌که‌م
جاران مرۆڤ جوان بوو
بیری جوانی خۆم ده‌که‌م
خه‌فه‌ت له‌ ئه‌مڕۆی تۆ ده‌خۆم
خۆمم لێ ونبووه‌
تارمایی و ته‌میت له‌ داهاتووش نابینرێم،
ئازارت گه‌وره‌تره‌ له‌و جه‌نگه‌ڵه‌ سارده‌
ساردتریت له‌ مردن
پێش مردن ژیان هه‌بوو
بیری ژیان ده‌که‌م
پێش ژیان مردن نه‌بوو
زووتر گوێم له‌ مردن نه‌بوو
بیری ژیان ده‌که‌م
زووتر مرۆڤ خه‌ونی بچووک نه‌بوو
سارد نه‌بوو خه‌ونی
بیری خه‌ونی جوانی ده‌که‌م
باوه‌شی گه‌رمی
بیری خاوێنی مرۆڤ ده‌که‌م
جاران مرۆڤ پیس نه‌بوو
ته‌رم و ته‌م و گۆڕ نه‌بوو
پێش مردن ژیان هه‌بوو
بیری ژیان ده‌که‌م
بووه‌سته‌ مرۆڤ دابه‌زین هه‌یه‌

شه‌و و رۆژ بیست و چوار ده‌مژمێره‌،
نوستن و کارکردن،
گوو کردن و ده‌م شوشتن،
ئه‌و ده‌مه‌ی هه‌رگیز خاوێن نابته‌وه وه‌ک قوون،
چه‌قۆیه‌ بۆ بڕین،
تۆ کاتژمێریت،
چه‌ند ده‌مژمێر ده‌ده‌ی به‌ کوشتن و مردن، به‌ خوێن و ژیان،
چه‌ند ده‌مژمێر ده‌ده‌ی به‌ جه‌نگ و سوتان به‌ ورگ و گیرفان،
ده‌مژمێرێک ناده‌ی به‌ مۆراڵ و مێشک و ئاکار،
جه‌نگ گه‌رم ده‌که‌ی له‌ پێناوی گیرفان،
ئاوه‌دانی و خۆشه‌ویستی وێران ده‌که‌ی بۆ گه‌وره‌کردنی گیرفان،
ورگت گیرفانی برسیه‌تییه‌،
سه‌رت گیرفانی وێرانه‌یی، ماڵی ماسی و مارو مرۆڤ وێران ده‌که‌ی،
سۆزو وێژدان و بینینت گیرفانه‌،
له‌ پێناوی سه‌وزی گیرفانت، ژیان پڕ گریان و مردن ده‌که‌ی
له‌ ناو مردن ده‌ژیم
ده‌ژیم له‌ گه‌ل مردن
به‌یانیان رۆژ پڕ ده‌بێ له‌ تاریکی
رۆژ پڕ ده‌بێ له‌ تاریکی نیوه‌ڕۆیان
ئێواران رۆژ پڕ ده‌بێ له‌ تاریکی
رۆژ پڕ ده‌بێ له‌ تاریکی شه‌وان
مرۆڤ تۆ بخه‌وه‌ به‌ خه‌وتنت ژیان روناک ده‌بته‌وه‌
به‌یانیان ،نیوه‌ڕۆیان، ئێواره‌، شه‌وان ڕوناک
باڵنده‌، ماسی، ئاژه‌ڵ به‌ چاویڵکه‌ی ڕه‌شه‌وه‌ مالئاوا له‌ مردن و له‌ ژیان ڕێ،
کاتژمێرێکت ماوه‌ بۆ مردن مرۆڤ،
،شه‌ڕێکی گه‌وره‌ داگیرساوه،
ده‌م و قوونت وه‌کو یه‌کن به‌ فریای شووشتن ناکه‌وی،
زمانت پڕ په‌یڤی خراپ،
ویژدانت پڕ جه‌نگ، گیرفانی ناخت پڕ ژه‌هر،
ژه‌هر پڕژێن ده‌که‌ی ژیان، ژه‌هرت ڕواند له‌ ژیان،
سه‌گ و کۆتر و ماسی و هه‌نار له‌ ناو ئاوه‌دانی و ئه‌ڤین و خه‌نده‌ی تۆی ژه‌هردان له‌ ناو ژه‌هر و مردنداین،
مرۆڤ له‌ ناو گیرفاندا گه‌شه ‌ناکا
جوانی له‌ کۆڵانه‌کانی گیرفان بار ده‌کا
گیرفان باڵی نیه‌ بۆ فڕین
ژوان نیه‌ بۆ ئه‌ڤین
له‌ ناو گیرڤان وه‌ره‌ ده‌رێ، مردن راگره‌
ژیان بانگت ده‌کا
له‌ گه‌ل ژیان ئاشتبه‌وه
گیرڤان مردنی ژیانه‌
جه‌نگه‌کان، پژمینی که‌ش و هه‌وا
ئاسمان هه‌میشه‌ گریان
مرۆڤی بێ گیرفان جوانه
گیرفانه‌ مرۆڤ له‌ خۆت پرسیووه‌ بۆ زه‌وی پڕبووه‌ له‌ په‌پووڵه‌ی کۆر،
له‌ باڵنده‌ی بریندار،
له‌ ئاژه‌ڵی خوودار،
له‌ ماسی گێژ،
له‌ دره‌ختی خه‌مبار،
له‌ مرۆڤی گیرفان،
کاتژمیرێکت ماوه‌ بۆ مردن مرۆڤه‌ گیرفان،
که‌ مردیشیت گیرفانه‌ مرۆڤ قووتت ده‌دا،
مرۆڤه‌ گیرفان بمره‌، ژیان پێویستی به‌ هه‌ناسه‌ دانه‌،
مرۆڤ حه‌زی له‌ غاردانه‌ وه‌ک ئه‌سپ
وه‌ک کۆتر حه‌زی له‌ فڕینه‌
ئه‌شقی ئاوه‌ وه‌ک ماسی
وه‌ک دره‌ختێکی هه‌میشه‌ سه‌وز ئاشق
وه‌ک سه‌گ وه‌فا
بمره‌ یان وه‌ره‌ ده‌رێ له‌ گیرفان.

*کاتژمێر9 ماڵئاوا له‌ سه‌گه‌که‌م به‌ نه‌خۆشی به‌ هۆی دکتۆری بڕوانامه‌ی باڵای گیرفان

2023-7-20

‌

سه‌گه‌که‌م له‌ هاوژینه‌که‌م زیاتر خۆشیده‌وێم
له‌ سه‌گ فێره‌ خۆشه‌ویستییبه‌ مرۆڤ
ئاوێنه‌ و ئه‌وینه‌ خۆشه‌ویستی و ژیان
ببه‌ به‌ ماسی و باڵنده‌ ببه‌ به‌ دره‌خت و سه‌گ
فێربه‌ فێربوون جوانیه مرۆڤ‌‌
ژیان بازاڕێکی ڕه‌شه‌ بۆ سپیکردنه‌وه‌ی ڕق
بارانبه‌ له‌ روبارێکی درێژ وغه‌مگین بۆ خاکی وشک ئاو
ژیان هه‌رزان فرۆش مه‌که‌ بۆ رۆژێکی خنکاو
به‌و ڕێگایه‌ بڕۆیت ده‌گه‌یته‌ هیچ
لێی تێپه‌ڕیووم هه‌نگاوه‌ ونبووکانم بزر‌
کاڵ بومه‌ته‌وه‌ هێنده‌ی له‌ ئاسمان بڕوانم
رێگایه‌ک تاقیکه‌وه‌ که‌ من پێیدا نه‌ڕۆیشتبم
به‌ گۆرانیه‌کانی خۆت دڵ خۆشبه‌
رێمه‌ده‌ ده‌ست به‌ گیرفانی فرمێسکه‌کانت بگێڕن
به‌ مرۆڤ بوون سزا
رۆژی‌ تاریکت له‌ ناو شه‌وی روناک فڕێده‌
زووتر ئه‌ستێره‌کان مرۆڤ بوون به‌ رێیه‌کی خواردا رۆیشتن
ونبوونی ئه‌وانیدی ئاوێنه‌نیه‌ و نابینی خۆت
له‌ ناو ئاوێنه‌ی خۆت بگری باشتره‌ له‌ پێکه‌نینی ساردی مرۆڤ
ئاوه‌دانیه‌کی شیرینه‌ په‌ڕینه‌وه‌ له‌ خه‌می تاریک
فڕینێکی نزمه برین ‌
خه‌وی گران قه‌فه‌ز
له‌ ئاسمان بچووک دیاره مرۆڤ ‌
له‌ خۆی نزمتر خه‌ونی
خێرایه‌ بۆ مردن
نه‌ خۆشخانه‌ هوتێڵه‌ بۆ ژیان خه‌واندن
بانقه‌ و ژیانی لێداده‌نێین بۆ مردن
له‌ ده‌ره‌وه‌ی خۆتبه‌
مردوو ته‌ڕ نابێت به‌ باران
ئاو ناخواته‌وه‌ تینووه‌ مردوو بۆ ده‌ره‌وه‌ی ژیان
‌ژیان مردووه‌ به‌ ده‌مامک
ماندووه‌ به‌ پێکه‌نینی درۆی سارد
به‌ چه‌قۆی ئاگر و سوتانی ماچ
ئه‌وینی بریندارو مردنی ژیان
له‌ تۆ فێره‌ خۆشه‌ویستی نه‌بووم
چه‌قۆی درۆ و سوتانی سارد
سه‌گ ئازا بوو خۆشتبوێم
تۆش مار و ماسی و مه‌ڕ و مراویت خۆشبوێ مرۆڤ
به‌ خۆشه‌ویستی ده‌ژیت و نامریت
ئاسانه‌ وه‌ک من نه‌مریت و بژیت
هه‌رزانه ژیان ‌
مردن گران‌

ویژدان چۆته‌ ناو سه‌رم، ورگی مر‌ۆڤم پڕ کردووه‌ له‌ پیاسه، له‌ ناو ورگی مرۆڤ مه‌گری، گوو ده‌بارێ به‌ گریان، ده‌می پڕه‌ له‌ چه‌قۆی شه‌ڕ، ئاشتی ئاوده‌ست، برسی مردن و تینوه‌ خوێن، سه‌ری ئه‌شکه‌وت پڕله‌ ترس، دۆزه‌خ و به‌هه‌شتی بێ چراو شه‌وه‌ زه‌نگ چاو، له‌ ناو با و باوه‌ڕ شکاوه‌و مردووه‌، ده‌ست و پێی درێژ بووه‌، پێشبڕکێیه‌کی قۆڕه مردن، ژیان له‌ ناو ورگیدا روخاوه خراپ،‌
ژیان له‌ ناو ورگیدا بریندار
له‌ ناو ورگیدا مردووه ژیان ‌‌‌‌
ده‌ستی درێژ بووه‌ بۆ ورگی
بۆ ورگی پێی درێژ بووه
‌ورگی پڕ سه‌ری بووه
سه‌ری بۆته‌ ورگ
ورگی مرۆڤ له‌ مه‌یدانی جه‌نگ ده‌چێت له‌ گۆرستانێکی خاپور، جه‌نگ گۆرستانیش وێران ده‌کا،
ورگی مرۆڤ گۆڕی ناو گۆرستانی وێرانی دوای جه‌نگه‌،
گۆڕت له‌ ناو ورگتدایه‌ چ وێرانه‌یه‌که‌ ورگت، له‌ ناو ورگت وه‌ره‌ ده‌رێ پێش مردنت خۆت مه‌نێژه‌، ده‌سته‌کانت کورت که‌وه‌ بۆ سه‌ر دڵت، هه‌نگاو بنێ بۆ ویژدان له‌ ناو ورگت وه‌ره‌ ده‌رێ، برسیبه‌ بۆ ژیان، ناو ورگت مردنه‌، ورگ په‌ناگه‌ نیه‌ هه‌تاوی سوتانه‌ سێبه‌ری ژه‌هر، ده‌ست به‌ ورگی که‌س وه‌مه‌نێ بۆ وه‌ستان، ده‌ڕوخێ ورگ وه‌ک مرۆڤی جه‌نگه‌کان، ده‌دۆڕێ ورگه‌ مرۆڤ،
به‌ لای خواره‌وه‌‌ مه‌ڕۆ ته‌ڕه‌ وه‌ک باران، به‌رده‌ ڕه‌ق،
مردن‌ هه‌ر مردنه‌ له‌ ئاوه‌دانی ورگبێ یا له‌ چۆڵی ژیان،
له‌ ده‌ره‌وه‌ی ورگ باران ته‌ڕی کردووم، ئازاری زۆرم کێشا تا برسی نه‌بم،
بۆ ئاوه‌دانی ورگ نووزانه‌وه‌ و بچووک و سێبه‌ر،
گوو- مان کرده‌ هزر، هه‌میشه‌ وتوومه‌ بارانیش ببارێ ژیان له‌ گوو پاک نابته‌وه‌، ‌
هاتوومه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ ورگ
نه‌ شیعرێکی ته‌ڕ ده‌نووسم
نه‌ پێکه‌نین ده‌خه‌مه‌ سه‌ر زمانم
ڕووم له‌ مرۆڤه‌ ئه‌و مرۆڤه‌ی دژه‌ ورگه‌
ئاوێنه‌یه‌کی ڕووته‌ مرۆڤی ئه‌مڕۆ ده‌ستی درێژه و هه‌نگاوی خێرا بۆ ورگ مه‌رگه
له‌ گه‌ڵ مه‌رگی خۆیدا ده‌ڕواو پێده‌که‌نێ
پێکه‌نینی به‌ مردن دێ له‌ ناو ورگیدا ده‌مرێ
له‌ مردن ناگا پێده‌که‌نێ، له‌ پێکه‌نین ناگا ده‌مرێ
روونه‌ ئاوێنه‌یه‌ هزری ورگن، ده‌خواو ده‌ڕی و ده‌مرێ‌