1
شهماڵ، دوێنێ شهو له ماڵهكهی خۆیدا كوژرا. ڕووداوێك ههمووانی تووشی خهم و ئازاركرد. له تهمهنی پهنجا و پێنج ساڵیدا، خۆی كوشت، یان كوژرا؟ یان باشتره چیرۆكهكه وهك خۆی بگێڕینهوه، ڕهنگه هاوڕێكهی كوشتبیهتی.
ئهوهی شهماڵی كوشت، هاوڕێی كۆنی شهماڵ بوو، ئێستا پلهبهرزی ناو سوپایه، ناوی ڕهزایه.. من بۆخۆم كه ئهم چیرۆكهتان بۆ دهگێڕمهوه، بهلامهوه گرنگ نییه چ پلهیهكی ههیه، یان بۆم گرنگ نییه، ناوی پلهی سهربازییهكهی به درووستی بپرسم و بۆ ئێوهی نهقڵ بكهم، چونكه خۆم هیچ لهبارهی پله و ئهو ناوه قۆڕانهی سوپاو و سهربازییهوه نازانم، بهڵام دهزانم پله بهرزێكی ناو سوپایه.. من شهماڵ و ڕهزا له ههمووان باشتر دهناسم، دهزانم دوای یهكتر بینینی قاوهخانهكه، ڕهزا بیرۆكهی كوشتی شهماڵی بۆ دروست بوو، دهشبوو بیكوشتبا! لهوهش گرنگتر ئهوهیه من ئێستا ترسی ئهوهم ههیه كه ئهم چیرۆكه دهنووسمهوه، دواتر بكوژرێم! چونكه ئهوهی من بیستوومه ئهوانهی لهنێو سوپادا كاردهكهن، ئاگایان لهههموو شتێكه، تهنانهت دهشزانن شهوان چ خهوێكت بینیوه، دهترسم منیش كهشف ببم و بمدۆزنهوه و بزانن من بووم ئهم چیرۆكهم نووسیوهتهوه.
ڕهزا پێش ئهوهی بیر له كوشتنی شهماڵ بكاتهوه، وهك دوو هاوڕێ له قاوهخانهكهدا دانیشتبوون، باسی سهردهمی منداڵی و ههرزهكاری و لاوێتییان كردبوو. وهك دوو هاوڕێ، كه لهمێژه یهكتریان نهبینیوه.. دهڵێن سهردهمی زانكۆ، كه پێكهوه دهیانخوێند، ڕۆژێك شهماڵ له ڕهزا ونبووه، تا ئهو رۆژهی له قاوهخانهكهدا یهكتریان بینیوهتهوه، یان باشتره بڵێین ڕهزا شهماڵی دۆزییهوهتهوه! كهمێك پێكهوه گهڕابوونهوه نێو چیرۆكهكانی ڕابردوویان. ههندێك كهس ئهو دووانهیان بینیوه دهلێێن پاش ئهو ههموو ساڵه له ونبوونی شهماڵ ههندێ كاغهزییان لهبهردهمدابووه و شتیان نووسیوه، بهڵام بریا ههرگیز یهكتریان نهبینیبا! چونكه ئهو یهكتر بینینه بووه هۆی كوشتنی شهماڵ.
دیداری ئهو رۆژهی شهماڵ و ڕهزا له قاوهخانهكهدا، باسی زۆر شتیان كردبوو، گرنگترینیان نهێنییهكی ڕهزا بوو، كهبۆ شهماڵی باسكردبوو، نهێنییهك یان باشتره بڵێین: باسكردنی دهردێك، كه تهنیا كهسه بۆی باسكردووه. ئهو جارجار شهماڵی لێ دهبێت بهخۆی. ئهوهنده متمانهی پێیهتی، لهمێژه شتێكی گرنگی له شهماڵ شاردۆتهوه، یان نهیشاردۆتهوه. له كاتی ونبوونی شهماڵهوه ڕهزا دهیهوێت شهماڵ ببینێت و باسی ئهو نهێنییه گرنگهی خۆی بكات. باسی نهێنییهك كه ڕهزا بهدهرد ناوی دهبات. دواتریش شهماڵ باسی كارێكی شانۆیی خۆی بۆ كردبوو. كارێكی شانۆیی كه بووه هۆی دهركهوتنهوهی شهماڵ، بووه هۆی كوشتنی.. یان ڕهنگه هۆكارێكی تر بووبێت.
2
ڕهزا چۆن شهماڵی بینییهوه؟
كاتێك شهماڵ و ڕهزا له زانكۆ لهبهشی فیزیا دهخوێنن، بهیانیان زوو وهك پیشهی ههمیشهییان پێش ههمووان دهچنه زانكۆ، پێكهوه كۆشش دهكهن، پێكهوه دادهنیشن، پێكهوه دهخوێنن، پێكهوه وهڵامی پرسیاری تاقیكردنهوهكان دهدهنهوه، خۆشیان پێیان سهیره كه مامۆستاكان ڕێگهدهدهن ئهو دووانه پێكهوه وهڵامی پرسیارهكان بدهنهوه، تهنیا خۆیان پێیان سهیره! ههرچهنده له پۆلی یهكهمی سهرهتاییهوه ههر پێكهوهبوون، ههر پێكهوهش ههموو شتێكیان كردووه، بهجووته خهریكی شانۆبوون، خهریكی نووسینی دهقی شانۆ بوون، بهڵام لهپڕ ڕۆژێك شهماڵ وندهبێت، ڕهزا ههرچهن دهگهڕێت نایدۆزێتهوه، نازانێت بۆ كوێ چووه، بهڵام گومانێكی ههیه، ئهو تا بینینهوه شهماڵ وایبردهكردهوه كه شهماڵ ئیتر نایهوێت بخوێنێت، ئهو خوێندنی وهك نهمانی پارچهكانی جهستهی خۆی بینیوه، شهماڵ ڕۆژ دوای ڕۆژ ههست بهوه دهكات گهر بهردهوام بێت له خوێندن ئهوا ئیتر جهستهی، خهیاڵهكانی، حهزهكانی بۆ شانۆ وندهبێت.
ڕهزا زهمهنێك بهتهنیا ژیا، دوای شهماڵ ئهویش وازی له زانكۆ هێنا، جارێكی تر پهیوهندی به حزبهوه كرد. ئیتر دهیزانی بهبێ شهماڵ خوێندنی بۆ تهواوناكرێت. هاوڕێكانی تری بینیبوو ههریهكهیان ببوونه پلهدار لهنێو حزب و حكومهتدا، ئهمیش دهیوسیت ههمان شت بێت، دهیوست دهسهڵاتی ههبێت. پاسهوانی تایبهت بهخۆی ههبێت. ئهمهش بۆ ئهو ئاسان بوو، چونكه رۆژگارێك له شاخ لهگهڵ سهركردهكانی شۆڕش خهباتی كردووه، كه گهڕایهوه ناو حزب ههر زووه بووه پلهدار و بهرپرس.
ڕهزا و شهماڵ، كاتێك له شاخیش بوون، خهریكی شانۆ بوون، چهندین تێكستی شانۆییان نووسی بوو. بۆیه حهزی شانۆ شتێك بوو، له خهیاڵی ههردووكیاندا برووسكهی دهدا. دوای ئهوهی ڕهزا بووه پلهداری سهربازی، ئهوهی لهبیری كرد شهماڵ بوو. ئهوهی تێیدا نهما شانۆ بوو. ببوو به پیاوێكی دڵڕهق. پیاوێكی سهربازی. پیاوێكی شهقوهشێنی حزب. پاوكوژی حزب. دهڵێن برای خۆی كوشتووه بۆ حزب. برای ڕاستهقینهی خۆی لهتلهتكردووه.. بهڵام تهمهنێك له ئازاردانی خهڵك و شهقوهشاندن بۆ حزبهكهی، لهپڕ بیری ئهوهی دهكهوێتهوه، شانۆییهك بنووسێت! پیاوێكی سهربازی دڵڕهق دهیهوێت شانۆ بنووسێت.. ڕهزا بهیانییهك به پاسهوانهكانی دهڵێت ئهمڕۆ لهگهڵم مهیهن، قهڵهم و ههندێ كاغهز ههڵدهگرێت و دهڕواته قاوهخانهیهك، بهتهنیا دادهنیشێت، دهستدهكات بهنووسینی ئهو شانۆییهی خهیاڵیان بهگیرهێناوه. دهنووسێت، دهنووسێت، دهنووسێت.. لهوكاتهدا شهماڵ پاش تهمهنێك له ونبوونی دێت و بهرامبهر ڕهزا دادهنیشێت، سهیری یهكتر دهكهن، تهنیا كهمێك پێدهكهنن و به ساردییهكهوه تهماشای یهكتر دهكهن و شانۆییهكه دهنووسن.
3
بهشێك له گفتوگۆی نێو قاوهخانهكه.
ڕهزا: شهماڵ گیان، قسهیهكی تۆ كه كاتی خۆی كردت، ژیانی منی گۆڕی، قسهیهك كه زۆركات بیری لێدهكهمهوه، دڵتهنگ دهبم، پێدهكهنم، فرمێسك پێشچاوم لێڵ دهكات. به بیركردنهوه لهو قسهیه، دهخۆمهوه، له خۆم دهدهم، گولله به ئاسمانهوه دهنێم، دواجار لهخۆم دهپرسم بۆ وامكرد؟
شهماڵ: ئێ ڕهزا گیان، من و تۆ زۆر قسهمانكردووه، نازانم كامهیانت مهبهسته، ڕهنگه تهواوی گفتوگۆكانی خۆمان كۆبكهینهوه تاكۆتایی تهمهن بۆمان كۆنهكرێتهوه، ئهوهنده قسهمانكردووه..
ڕهزا: دهزانم شهماڵ گیان، بهڵام من تا ئێستاش نازانم بۆ ئهو بهشهی ژیانم ههڵبژارد؟ تێناگهم بۆ فریوی شتێكم خوارد، كهخۆم نهمدهزانی و ههستم پێنهكردبوو، نهمدهویست وههابم، نه باوهڕم وابوو ڕۆژێك وهها بژییهم؟ نه ههرگیز كهسانی وههام خۆشویستووه، بهڵام تازه واملێهاتووه و تهنیا تۆش دهزانی من كێم و لهكام جۆره مرۆڤانهم.
شهماڵ: ئهها ئێستا تێدهگهم! راستهكهیت، بهڵام خهم مهخۆ كۆمهڵگا به گشتی وایلێهاتووه، دنیا والێهاتووه، مرۆڤایهتی ههموو وههان.. تۆ ئێستا ئیتر بهدهریت لهو گوزارشته، بهڵكو ئهوانهی خوارهوهت دهبێت ئهوهبن، پاسهوانهكانت وهك تۆن، ئهوجا تۆ..
ڕهزا: شهماڵ.. شهماڵ.. شهماڵ.. بهسیكه، من دهزانم مرۆڤایهتی والێهاتووه، دهزانم كۆمهڵگا چی بهسهرهاتووه، بهڵام من نهدهبوو واملێبێت، چونكه هاوڕێی تۆبووم! هاوڕێی كهسێك بووم، كه بهرلهههموو كهس دهركی بهم دهرده كرد، من خهم بۆ ئهوه دهخۆم، كه بهدهستی خۆم و ئاگایانه وهكو ڕێبازێك ههڵمبژارد.
شهماڵ: بهڵام من هێشتا تووشی ئهو دهرده نهبووم، هێشتا دژی ئهو مرۆڤانهم، ئهسڵهن ئێستا خهریكی شانۆییهكم به جوانی باس لهو دهرده دهكات. ئهی نازانی بۆ وازم له زانكۆ هێنا، تهنیا ههستمدهكرد منیش خهریكه تووشی ئهو دهرده دهبم! ئێستا خهریكی شانۆییهكم نازانم بۆ یهكێك له كاراكتهرهكانی لهتۆ دهچێت، من پێش ئهوهی بشزانم تۆ به ویستی خۆت، خۆت تووشی ئهو دهرده كردووه، هاوكات ئهم كاراكتهرهی منیش بهویستی خۆی و ئاگایانه ئهو دهرده ههڵدهبژێرێت.
ڕهزا: ئۆهــــــ دهی كۆتایی پێبهێنه، بابه مێشكم تێك مهده، من خۆم بێزارم لهخۆم، بێزارم لهوهی بۆ وامكردووه، تۆش هێندهی تر ئازاری ئهخلاقم دهدهیت، ئازاری ویژدانم دهدهیت، من زۆرجار ویستوومه خۆم بكوژم، ویستوومه خۆم لهكۆڵ خۆم بكهوم، وا خهریكه تۆش دهكهویته سهر كۆڵم.
شهماڵ: باشه ڕهزا گیان، ئهوه چیته؟ وهك منداڵ مهجووڵێرهوه، ئهوه خهڵكی سهیرمان دهكهن، ههسته بابڕۆین.
4
گفتوگۆی شهماڵ و ڕهزا لهبارهی پیاوه لهشفرۆشهكانهوه
یهكهمین گفتوگۆی شهماڵ و ڕهزا لهبارهی پیاوه لهشفرۆشهكانهوه، كاتێك بوو له زانكۆ دهیانخوێند. كاتێك كه شهماڵ هێشتا وننهبووبوو، بهیانییهكی زستان له باخچهی كۆلێژ، بهدهم پیاسهكردنهوه، شهماڵ باسی پاوه لهشفرۆشهكانی بۆكردبوو..
شهماڵ: ڕهزا تۆ باوهڕدهكهیت، پیاوانیش لهشفرۆشی دهكهن؟
ڕهزا: هاهاها ئادهی چۆن بابزانم..
شهماڵ: من ڕۆژانه هاوڕێی خۆمان دهبینم لهشی خۆیان دهفرۆشن، بهڵام مهرج نییه وهك لهشفرۆشهكان به بڕێك پاره لهشفرۆشی بكهن، بهڵكو ئهوان به نیگایهك وهك نیگای سهر مهسرهح، به پێكهنینێك، كهنهدهبوو پێبكهنن، به تووڕهبوونێكی ساخته، به ڕازیبوون به دۆخگهلێك یان به جۆره ژیانێك كه هیچ باوهڕێكیان پێی نییه، كهچی بهردهوامن لهسهری. ئهوان لهشی خۆیان بهزۆر شێوه دهفرۆشن. من ههركات بیریان لێدهكهمهوه سهرم ژان دهكات. جاران مرۆڤ كهی وابوو، ئێمه كهی وهها ژیاین؟ ئێمه، كهچووینه شاخ و بووینه پێشمهرگه، كهی بۆ ئهمه رۆیشتین؟ من مرۆڤگهلێكی زۆر دهبینم، كه ڕۆژانه لهم وڵاتهی من و تۆدا، بهلاماندا تێدهپهڕن و سهردهكهون و دهبنه سهركرده، دهبنه كاربهدهست، دهبنه ههمووشتێك. ئهوانه زۆربهیان لهشی خۆیان دهفرۆشن، تا دهگهنه ئهو شوێنانهی ئیتر لهش دهكڕن! تۆ شههابت بیرماوه؟ ڕهزا به تێڕامانهوه سهیری شهماڵ دهكات، بهوردی گوێی بۆ قسهكانی گرتووه، بهسهرهلهقێ پێدهڵێت بهڵێ.. باوهڕدهكهیت ئهو ئێستا ههمووشتێكه لهم وڵاتهدا، پاره، خانوو، ماشین و ژن، ههرچی خۆی بییهوێت ههیهتی. ئهو تهنیا لهشی خۆی فرۆشت بۆ بهدهستهێنانی ئهو شتانه. شههاب، بهدهم ههموو كهسێكهوه پێدهكهنی، مرۆڤێكی بچووك بوو، پڕبوو له ڕق، پڕبوو له لاوازی، بۆیه تهنیا پێدهكهنی و به پێكهنیینهكهی دڵی ههمووكهسی ڕازی دهكرد. كاتی خۆیشی لهگهڵ ڕژێم ههموو شتێكی دهكرد، ئێستاش لهگهڵ ههمووكهسێكی تردا ئهوه دهكات. ئهو ئێستا ههموو شتێكه بهڵام ئهو ئیتر لای من، لهشفرۆشێك زیاتر نییه، بۆیه دهتوانین بهو كهسانه بڵێین: پیاوه لهشفرۆشهكان.. بهڵام ڕهزا گیان ئهوهی زیاتر من نیگهران دهكات، مرۆڤه پاكهكانن، مرۆڤه جوانهكانن، ئهو پیاوه قارهمانانهن، كه ههموو ژیانیان فرۆشت لهپێناو سهربهزی و شۆڕش و خاك و بیروباوهڕیاندا، كهچی ئێستا لهشیان دهفرۆشن، ههیانه خۆی بازاڕ بۆخۆی پهیدا دهكات. ههیانه چێژ له لهشكڕین وهردهگرێت! لهشكرێت لهشی كڕیوه و تێرنابێت، فێریان دهكهن چۆن لهش بكڕن.
5
شهوی كوشتنی شهماڵ
ڕهزا خۆی و پاسهوانهكانی، دێت بۆ ماڵی شهماڵ، شهوێكی سارده، نازانم بۆ زۆربهی چیرۆكهكان، ڕووداوه سهیرهكانیان دهكهوێته شهوه ساردهكانهوه، بهڵام بهڕاستی شهوێكی سارده.. شهماڵ دیسانهوه به تێكستی شانۆییهكهدا دهچێتهوه، دهیخوێنێتهوه و دهیهوێت ئیشێكی جوان بێت، ههرخۆی لهماڵهوهیه، یان باشتره بڵێن: ئهو هێشتا ههر بهتهنیا دهژی. چیرۆكی تهنیاییهكهی چیرۆكێكی دوورودرێژه.. پاسهوانهكانی لهدهرهوهی ماڵهكهی شهماڵ وهستاون. ڕهزا بهجلی سهربازییهوه دێته ژوورهوه، سڵاو له شهماڵ دهكات، شهماڵ ترس دایدهگرێت، نازانێت چی بڵێت.. تهنیا به سهرسوڕمانهوه دهڵێت: ڕهزا!
ڕهزا بهپێكهنینهوه دهڵێت: بیرم لهقسهكانی قاوهخانهكه كردهوه، پێمخۆشبوو بێم بۆ لات، بهڵام هاتووم داوایهكت لێبكهم، سهرت سوڕنهمێنێت و بڵێی داوا؟ بهڵێ داوایهكم لێت ههیه.. شهماڵ كاغهزهكانی هێشتا بهدهستهوهیه و به ڕهزا دهڵێ: تۆ جارێ دانیشه و دواتر داواكهشت بڵێ بزانم دهتوانم بۆت بكهم.
ڕهزا بهتووڕهییهوه دهڵێت: تۆ دهتوانی خۆت بكوژیت؟
شهماڵ: خۆكوشتنی چی؟ بۆ خۆمبكوژم؟!
ڕهزا: ئێستا تۆ دهتوانی خۆت بكوژیت لهبهر من؟
شهماڵ: نهخێر، نهخێر، ئاخر بۆ خۆم بكوژم؟
ڕهزا: بهداخهوه وامزانی دهتوانی خۆت بكوژیت، وامزانی دهتوانی خۆت بهخت بكهیت بۆمن، بهڵام قهینا من خۆم دهتكوژم، من خۆم لهناوت دهبهم و خۆم ڕزگار دهكهم له مێشكم، خۆم ڕزگاردهكهم له تۆ، له ڕابردووم، لهوهی، كه ههموو ڕۆژێك خۆمم وهك لهشفرۆشێك بێته پێشچاو.
شهماڵ: جارێ تۆ له ئێستادا ئیتر لهشفرۆش نیت، بهڵكو لهو كهسانهی كه لهش دهكڕن، لهو بهشهرانهی ههموو سامانهكهت دهبهخشێت لهشێكی تر بكڕیت.. ئێوه دهتانهوێت لهشی ههموو مرۆڤایهتی بكڕن، بهڵام ههرگیز ناتوانن بههای لهشی خۆتان بهدهستبهێننهوه، بۆیه بووهسته، واز لهو بیرۆكه خراپانهت بهێنه..
ڕهزا: بێدهنگبه كوڕی سهگ! تۆ كوڕی سهگیت سهگ، من نهمدهزانی لهشفرۆشی چییه، نهمدهزانی ڕێگاكانی لهشفرۆشی چین، نهمدهزانی ئهوانهی بهلاماندا تێدهپهڕن و دهبنه خودایهكی بچكۆله لهشفرۆشن، تۆ بۆت شیكردمهوه، تۆ ناڕاستهوخۆ هانتدام ببمه لهشفرۆش، من ڕقم لهخۆمه، بهڵام پێش ئهوهی ڕقم لهخۆم بێت، ڕقم لهتۆیه، تۆ بۆ خۆت ونكرد؟ من حهزدهكهم خۆم بكوژم، چونكه دهزانم مرۆڤێكی ناشیرینم، بهڵام پێش ئهوهی حهزبكهم خۆم بكوژم، حهزدهكهم تۆ بكوژم، چونكه تۆ ناشیرینیت نیشاندام، تۆ دنیایهك نابووتیت نیشاندام و خۆت ونكرد! شهماڵ تۆ نهتدهزانی مرۆڤگهلێكی وهك من ههیه، كه ناكرێت ناشیرینی ببینن، لهگهڵ بینینی نابووتییهكاندا زمانیان لیك دهكات، وهك سهگههارهكان حهزدهكهن گازبگرن و لهنێو نابووتییهكاندا بتلێنهوه، تۆ لهمن تاوانبارتریت، تۆ بهههموو كهس دهلێی لهشفرش، بهڵام بهبێ ئهوهی بزانیت ئێستا ههموو مرۆڤایهتی لهشفرشی دهكات، ئێستا زهوی بۆته لهشفرشخانه، تۆش لهشفرشیت..
شهماڵ: من؟ جا بۆمن لهشفرۆ…
ڕهزا، دهمانچهكهی دهردههێنێت و بههاوارهكهی ناهێڵێت شهماڵ قسهكهی تهواوبكات.. هاواردهكات بێدهنگبه كوڕی سهگ.. گهر ئێمه لهشفرش بین، تۆ كوڕی سهگیت، شانۆیی لهبارهی منهوه بڵاودهكهیتهوه؟ له قاوهخانهكه تۆ شانۆییت لهبارهی منهوه دهنووسی، من دهتكوژم ئهوجا جهستهت لهتلهت دهكهم.
شهماڵ: دهی بمكوژه، تۆ لهم پارچه كاغهزانه دهترسیت؟ لهسهر پارچه نووسینێك دهمكوژیت..
دیسان ناهێڵت قسهكانی تهواوبكات و هاواردهكاتهوه دهڵێت: من لهسهر شانۆ و مانۆ تۆ ناكوژم، من تهنیا بۆ ئهوه تۆ دهكوژم، كه تاكه كهسی دهزانیت منیش لهشفرشیم كردووه تا گهیشتووم به ئێستام. تۆ تاكه كهسی كه دهزانی من خۆم بهدهستی خۆم لهشفرشیم ههڵبژارد، من لهو مرۆڤانهم عاشقی ناشرینی و نابووتییهكان بووم، بهڵام كێ ئهوه دهزانێت جگه لهتۆ؟ تهنیا تۆ دهزانیت كه من تهواوی جهستهی خۆمم برده بهردهم بهرپرسهكان و پێمفرشتن. به دهستهكانم گوللهم دهنا به كهسانێكهوه كه خۆم نهمدهویست پێیانهوه بنێم، جۆرهها قسهم دهكرد، كه خۆم نهمدهویست بیانكهم، شهقم له كهسانێك داوه، كه ههرگیز نهمویستوه شهق بوهشێنم، من مرۆڤم لاقهكردووه، بهڵام كهی خۆم ویستوومه؟! بههۆی ئهوهی من جهستهی خۆمم فرشتووه ناتوانم به دڵی خۆم به بیروباوهڕی خۆم بجووڵێمهوه، ههر لهبهر ئهمانهیه دهمهوێت تۆ بكوژم، دهمهوێت ڕزگارمبێت لهتۆ، ڕزگارم بێت لهخۆم!
6
ڕهزا ئهمهی وت و فیشهكێكی نا بهسهرییهوه، شهماڵ دهكهوێته سهر زهوی.
7
بهدهنگی فیشهكهكهدا، پاسهوانهكان هاتنه ژوورهوه، بینیان خۆی كوشتووه، جله سهربازییهكانی لهبهردایه و هێشتا كاغهزهكانی بهدهستهوهیه.
