کیژان ناچنە مێرگوڵان.. مارف عومەر گوڵ

ئێرە دەرسیمە بۆ کوێیان دەبەن

ئێڕە شەنگالە بۆ کوێیان دەبەن

ئێرە گەرمیانە بۆ کوێیان دەبەن

ئێرە کەرکوکە بۆ کوێیان دەبەن ؟

نەهاتنەوە ، نە لاوک و

نە تەمبوورەکانیان ، نەهاتنەوە

نە ” سەوزە سەوزە ” و نە ”  قەتار ” یان نەهاتنەوە

لەوساوە کەس ناچێتە ئەو ” بانە “

لەوساوە ئەڵلاوەیسیەکی تازە لە دایک نابێت

لەوساوە ” کیژان ناچنە مێرگوڵان”

لەوساوە کوڕان ناچنە سەر کەژان !

١٥/١١/٢٠٢١




پەتای هەڵگیرسانەوەی جەنگ .. مارف عومەر گوڵ

بەرد هەڵناسێتە سەر پێ

هەرچی گیاندارە ڕایانکردوە

هەرچی بێ گیانە کەوتونەتە خۆیان

چۆن بە گژ ئەم ڕەشەبایەدا بچینەوە !

ئەم نیشتیمانە گویێ بۆ دەنگی باران هەڵخستوە

زەوی وشکهەڵاتوو لە پێشوازیدایە ،

هەرچی گیاندارە وا ئەم ناوە چۆڵ دەکات

بەرد هەڵناسێتە سەر پێ

بەگژ ئەم ڕەشەبایەدا بچێتەوە

دار و درەخت چەماوەتەوە

کەس ناتوانێت سەر هەڵبڕێت

ئیتر بە چاوی کوێرەوە

باسی جوانیەکانی ناشیرینی دەکەن

لەسەدەی بیست و یەکەمی ژیاننامەی مرۆڤدا

دەبێ هیچ شتێک بە ناوی خۆیەوە

بانگ نەکرێت !

دەبێ بە نێرگزە جاڕ بووترێ کێڵگەی تلیاک

بە چیمەن و گوێ ئاو بڵێن باروتبەند و قەدەغە

بەزیندان بڵێن شوێنی حەوانەوە

بە ژیانیش بڵین ، بازاڕی چەوسانەوە .

چۆن هەناسە بدەین لە سایەی

دەوڵەتدار و حوکمدار و فەرماندار و

قەمەی دەستی ژەندرمەدا ؟

چۆن هەناسە بدەین لە سایەی

شڵەژان و بازاڕدار و

چی دار و ، دارو.. داردا

لە بەرامبەر سێبەر و هەتاو و بەهاردا

دونیا بۆتە پەتا ..

پەتای پەتا.. پەتای پیلان

پەتای هەڵگێڕانەوەی فەرهەنگی زمان

پەتای هەڵگیرسانەوەی

جەنگی دڵرەشە تێرنەخۆرەکان !!

سلێمانی

٢٨/٤/٢٠٢٠




سێ دیوی ژیان.. مارف عومەر گوڵ

دیوی یەکەم :
پڕە لە خۆشی ، پڕە لە پێکەنین و چەپڵەڕێزان،
پڕە لە دیمەنی جوان ، ئاهەنگی بووک گواستنەوە،
چێژو چەشە ، بەهرەو داهێنان،
خۆشەویستی و بە هاناوەچوون، چیمەن و بەهارستان.
لەوێ ، بەیانیان زوو گوڵ دەپشکوێ ،
مۆسیقایەکی دڵگیر لە خەومان هەڵدەستێنێ
نیشتمان ئەوەندە نازدارە ، بە تین و تاو خۆشمان دەوێ
کە خەم روخسار دادەپۆشێت ، بە ماچ دەیسڕینەوە
کە گوڵ ماتەمینی دایدەگرێت ، هەراسان دەبێت،
بە هەناسەی ئەوین شنەبای بۆ هەڵدەکەین .
لەوێ، ئای لەوێ چی دەگوزەرێت ؟!
چوارچێوەیەک نیە ئازادیی گەمارۆ بدات ،
قوروچڵپاوێک نیە لە قولەپێی مرۆڤ بئاڵێت،
کتێب لە بەرگێکی جواندا دەخوێندرێتەوە ،
گۆرانی لە دەنگێکی ناسکدا شەپۆل دەدات
لە تینویتی خاکدا ، رەوی باران ئەوەندە جوانە
لەماڵەوە خۆمان بۆ ناگیرێ و دێینە دەرێ ،
دەسەڵاتێک نیە توانای هەبێت ،
زەوی و باران لە یەک بکات، ڕێڕەوی ئاو بگۆڕێت ،
دەسەڵاتێک نیە تریقەی کوڕوکاڵ بێدەنگ بکات
ئای لەوێ ژیان چەند خۆشە ؟!
مرۆڤ بە بێ ، دەنگی تەقە و هاڕەو وێرانکردن دەسووڕێتەوە
ئای لەوێ کەس ڕێگەی زیندان و
کۆشک و تەلاری فیرعەونەکان نازانێت.
ئای لەوێ پشیلە لە مرۆڤ ناترسێت ،
ئاژەڵی کێوی بەبێ جەنگ و هەرا زاووزێ دەکات
ئای لەوێ ، شار و گوند شارستانیەتێک دروست دەکەن
ڕمووزن شەرمەزارە لە ئاستیدا،
ڕمووزن ریسوایە لە بێ حورمەتیدا
ئای لەوێ ، لەو نیشتیمانە جوانەی ژیان
تریقەی خۆشیی دەگاتە کەشکەلانی فەلەک
بەربەندێک ڕێ لە ئەوین ناگرێت
بەڵێ ، بەربەندێک ڕێ لە ئەوین ناگرێت !

دیوی دووەم:
پڕە لە دیوار ، پڕە لە کۆت و بەند و سنوور
پڕە لە دەسەڵاتی جۆراو جۆر ، تێر نەخۆر و چاوبرسی
لێرە هەموو باخچەیەک تەلبەندی هەیە ،
هەموو ئاوێک پاسەوان ، هەموو نانێک جەردەوان
لێرە چاو هەڵکۆڵین ، وەکو گوڵ هەڵکۆڵین وایە
خۆرهەڵات لە تاریکیی دەچێت ، قۆناغێکی تاڵە تەمەن
مین ڕێژە ژوانگە ، قسە لە ماچێکیش نیە !
حوکمدارێک نامەی هیچ گوڵجاڕێک ناخوێنێتەوە،
بەری باران و هەتاو دەگرێت،
دونیا پەپولەیەکی تێدانیە بە دەوری گوڵێکەوە ،
گوڵێکی تێدانیە لە چاوەڕوانی پەپولەیەکدا !
بۆ دیداری گوڵێکی ئەودیو کێوان دوو دارشەق دەدەنە باخەوەن
ئێرە مەیدانی زۆرانبازیەکە
لەنێوانی خۆشی و ناخۆشیدا ، لە نێوانی مەرگ و ژیاندا
لە نێوانی بوومەلەرزە و زەمیندا ،
کەنار و لافاودا ، جەنگ و ئاشتیدا
لە نێوانی دڵنەوایی و بێدادیدا ،
دڵ بە ئەوینی ژیانەوە لە بەختانێتی
لە دەمەو بەیاندا بای باران هەڵدەکات
لە خۆرئاوابونیشدا شەوی یەڵدا کۆماندەکاتەوە.

دیوی سێیەم:
ئاوابونێکە ، هەندێ جار لێڵ ، هەندێ جار گەش
لە ئایەتەکانی ئاسماندا هەم خۆشیەو هەم ناخۆشێش
لەو ئاوابوونەدا ،
نە دوعاخوازیی هەیە و نە پێکەنین
لەو ئاوابوونەدا ،
پشت لە ئاوەدانی دەکەیت و تەنیایی دەتکوژێت
لەو ئاوابوونەدا ،
دەستبەرداری هەورو هەناسەو هەتاو دەبیت
لەو دیو ئاوابووندا ،
دەست لەملانی تەنیایی و تەشقەڵەی ئەوێ دەبیت
دەتەوێت هەموو ئێرە لە بوخچەیەکدا بەریت، ئەویش نابەیت
لێرە بە نیاز و مرازەوە بە ڕێگاوەیت ، لەوێ بێ ناسنامە تێکەڵ دەبیت
دیوی کۆتایی هەناسەیە ئەوێ ،
قۆناغی ونبونێکی هەمیشەیی ، بێ گەڕانەوە
لەنێوانی ئێرەو ئەوێدا ، مرۆڤ بەردێکی کەڕە
ئاسەوارێک لە ڕێڕەوی سەفەری ئاوابوون نیە .
ژیان تارماییەکە لە نێوانی ئێرەو ئەوێدا ،
نە قەڵەمێک دەنوسێت ، نە نامەیەک دەخوێندرێتەوە .
لە ئایەتەکانی ئاسماندا ،
دڵی ئەوینداران دوای دڵبەر دەکەوێت و ناگەڕێتەوە
ماڵ بێ پەنجەرەیە ،
مرۆڤ لە پۆشتەو پەرداخیدا کۆرپەیەکی ئان و ساتی لە دایکبونە
کورسی و تەلاری بە هەوا سپاردووە
لە نێوانی ئێرە و ئەوێدا ، بەراوردێک نیە
یا لە دونیادا قەلەمڕەوی ئاوا دەبێت ،
یا بە ژێر ئاودا ئاوا دەبێت ،
لە نێوانی ئێرە و ئەوێدا ،
یەک سنوور هەیە هەموو شتێک دەسڕێتەوە.

سلێمانی
مانگی ١١ و١٢ /٢٠٢٠




هه‌ورێكی نه‌بان.. مارف عومه‌ر گوڵ

بۆ ئه‌وێ‌ چووم وامزانی
ئه‌ستێره‌ له‌ مانگه‌شه‌ویدا ده‌جریوێنێ‌
باران له‌ به‌هاریدا تاوتاو خه‌فه‌ت ده‌شواته‌وه‌
هه‌تاو له‌ زستانیدا
دڵی ساردوسڕی ده‌رمه‌نده‌ گه‌رم ده‌كاته‌وه‌
شه‌ماڵ له‌ هاوینیدا ،
به‌سه‌ر گڕه‌و هه‌ڵقرچانا هه‌ڵده‌كات
ئه‌و شه‌وه‌ درێژه‌ كۆتایی نه‌هات
هه‌ندێ‌ جار به‌فر دایده‌پۆشێ و ئه‌وین ڕه‌ق ده‌بۆوه‌
هه‌ندێ‌ جار ده‌نگی گۆرانی ده‌هات
هه‌ندێ‌ جاریش گرمه‌ی شه‌ڕو وێرانكردن .
بۆ ئه‌وێ‌ چووم وامزانی سابات و باغاتێكه‌
ترش و شیرین و مێخۆش ،
به‌ پاڵا دره‌ختێكی ڕوتاوه‌وه‌ گیرسامه‌وه‌ ،
ئیتر سه‌رده‌مێكی تره‌ ده‌وران
هه‌ورازێكی تره‌ ڕێگه‌
پێچ و په‌نایه‌كی تره‌ ژیان .
هه‌ورێكی نه‌بان به‌سه‌رمدا ده‌ڕوا ،
بارانێكی ئاشنا دێته‌خوارێ‌
ته‌ونێكی هه‌ڵگرتوه‌ خه‌یاڵ
هه‌ڵبه‌ز و دابه‌زێتی ناچێته‌ ژێر ڕكێفه‌وه‌
كه‌وتۆته‌ هه‌رده‌و هه‌ڵه‌ت !
گلاره‌ی دیده‌م ئۆقره‌ی نه‌گرت
هه‌رداو هه‌ردو ده‌شتاو ده‌شت
به‌ دوای خوڕه‌می بارانه‌وه‌
له‌ ته‌پونمدا ون ده‌بێت !
ئه‌و هه‌وره‌ش جێم ده‌هێڵێت ،ئای چی بكه‌م
چه‌خماخه‌و شریخه‌ی ده‌مترسێنێت
له‌ ده‌شتێكا جێماوم ،
دڵم به‌و ڕێگه‌یه‌ خۆشه‌ ده‌مباته‌وه‌ ئاوایی ،
وا دیاره‌ به‌م پایزی ژینه‌وه‌
گڵه‌بانی لانه‌ی ئه‌وین هه‌ر به‌ من ناكرێ‌ .
تۆ پڕیت له‌ ده‌رد و كوڵ
ده‌فته‌رێكی سپیم به‌رێ‌ ،پڕی ده‌كه‌م
له‌ خه‌می دڵێكی سه‌ركز ، له‌ نۆته‌ی هه‌ور
به‌سه‌ر حیكایه‌تی ماته‌مینیدا ده‌یگێڕم
ده‌ری ماڵه‌كه‌می پێ گۆرانی پژێن ده‌كه‌م
پرچی په‌شۆكاوی تریفه‌ی پێده‌چنم
گه‌ڵایه‌كی پێده‌خوێنمه‌وه‌
ڕێحانه‌ی حه‌یرانێكی ژێر كه‌پری ئه‌م مه‌رزوبوومه‌
به‌ لاپاڵی ژیانه‌وه‌ ،
به‌یتێك بۆ جه‌سته‌ی نازداران ده‌خوێنێته‌وه‌ .

له‌وێ‌ ، له‌به‌ر شنه‌ی حه‌یران و
له‌به‌ر سه‌ڵای به‌یتی ،
شاخه‌ و شاخ و شاره‌ و شار و
هه‌ورا و هه‌ور و ده‌ورا و ده‌ور و
گوندا و گوند و ماڵه‌ و ماڵدا
چرپه‌ی دێڕی ، منی به‌یتان ، منی مه‌قامی گریان
منی ئاوازی له‌بیر نه‌كراوی ساڵان
منی لاوكی شه‌پۆڕی دوێنێ و ئه‌مڕۆ
چرپه‌ی دێڕی هه‌پرون به‌ هه‌پرونی جه‌سته‌ی دێ‌
بۆ هه‌ورێكی نه‌بان ده‌خوێنێت ،
ده‌ڕوا و ناگه‌ڕێته‌وه‌
له‌به‌ر ئاهونزوله‌ی نه‌نه‌ گه‌وره‌یه‌ك
له‌ به‌هاره‌ شیرینه‌كانی ئه‌م نیشتیمانه‌ ناشیرین كراوه‌دا
نێرگس له‌ ئینجانه‌ی دڵا سه‌وز ده‌بێته‌وه‌ .
ئه‌ڵێی ئاوی ڕه‌وانه‌ ، ئه‌وینه‌ شاراوه‌كه‌ی
ته‌می نه‌بانی ڕۆژگاری هه‌ور و هه‌تاو
ئه‌ڵێی هه‌ڵمه‌تی شه‌پۆلانه‌
له‌ سه‌رده‌می قه‌ڵاچۆكردنی ئینجانه‌ی گوڵ و ڕێحانه‌دا
ئه‌ڵێی گریانی خوێنه‌ ،
له‌ سه‌ده‌ی چه‌قۆ به‌ده‌سته‌كانی نه‌وتا
ئه‌ڵێی ( باخچه‌ی پاشا )ی شیعره‌كانی گۆرانه‌
له‌ سه‌رده‌می وێرانه‌ دا
ئه‌ڵێی ( دڵی كوڕان و كچان )ی مه‌دهۆشه‌
له‌ خۆر نشینی دڵشكانا .

زستان پاڵتۆی سه‌رمای له‌ به‌ركردوه‌ و
باران ده‌یشواته‌وه‌ ،
ئه‌ستێره‌ له‌ باوه‌شی ساماڵدا تریقه‌ی دێ و
مانگ به‌ سه‌ربانی ماڵه‌كه‌ی ئێمه‌وه‌
حیكایه‌تی شه‌وه‌ سپیه‌كانی بۆ كچانی ده‌رو دراوسێ‌ گێڕایه‌وه‌
هه‌واڵی به‌فری له‌و شاخه‌ پرسی ، بارانیش له‌ بنار
هه‌ر هه‌ور بوو ، ده‌هات و نه‌ده‌هات
تووڕه‌ ده‌بوو ، هێور ده‌بۆوه‌
ئه‌و ده‌گریا و من ده‌گریام
هه‌ر هه‌ور بوو له‌ من ده‌چوو ، نیشتیمانی نه‌بوو
له‌ مه‌راقی چاوه‌ڕوانیدا ون ده‌بوو !
هه‌ر هه‌ور بوو له‌ گوڵ ده‌چوو
ڕۆژێك هه‌بوو ڕۆژێك نه‌بوو
هه‌ر هه‌ور بوو له‌ خۆشه‌ویستی ده‌چوو
له‌ هه‌ڕه‌تی گوڕوتینا ئاوا ده‌بوو
له‌م ده‌ور و به‌ره‌ هه‌ر هه‌ور ده‌ناسم
ئیتر هیچ بارانێك نه‌یده‌زانی
له‌ باوه‌شی پان و پۆڕی ئاسماندا چی به‌سه‌ر هات
له‌ چ په‌نایه‌كدا خۆی كۆده‌كاته‌وه‌
هیچ بارانێك نه‌یده‌زانی هه‌ور چی به‌سه‌ر هات
هه‌ور نه‌هات ! دڵم سووتا
بووم به‌ یه‌كێك له‌ قوربانیه‌كانی قه‌ده‌ر
ڕه‌شه‌با په‌لكێشی كردم ،
بۆ مه‌داری په‌ت په‌تێنی ئه‌مسه‌ر دونیا و ئه‌وسه‌ر دونیا
له‌ چاوه‌ڕوانیی هه‌وردا بووم ، پشتی له‌ زه‌وی كرد
له‌ چاوه‌ڕوانیی نێرگسه‌جاڕێكدا بووم ، ڕۆچوو
له‌ چاوه‌ڕوانیی ماچێكدا بووم ، هه‌ڵوه‌ری !
هه‌ور نه‌هات ،
به‌ دره‌ختێكی سووتاوه‌وه‌ خۆم گرته‌وه‌ !

سلێمانی / 3 – 4 / 2020
نه‌بان : نادیده‌ ، نه‌ناس ، كه‌سێك به‌ كه‌سێكی تر ده‌ڵێت : بۆ خۆتمان لێ‌ نه‌بان ده‌كه‌یت .




پیرانی تەریقەتی باران.. مارف عومەر گوڵ

سەوڵی خەیاڵە لەناو سەرابی بیابانێکدا
شەپۆلی بەردەم کەشتی دوور مەودای بینینم دەبڕێ
کەی بێ بگەمە کەناری دووری ماڵی لمینی مەل و باڵندان
بەو سەرابەدا ڕێگە بۆ لانەی جریوەو زیقەی
زەڕنەقوتەی سۆز بێ ئاڕاستەیە !
دەور و زەمانە ، با دەستم دەگرێ ، سەراب دەمداتە
دەم شەپۆلێکی نادیارەوە.
دڵ بەندی داوی گۆشەی تۆڕێکە چاوەڕێی تیشکی
ئەستێرە گەشەی هەڵنەهاتووە
دەستەو دامێنی هەور و بارانم تارمایی سەراب لێرە ڕاماڵێ
بیابانی مەنگ تا بنی دونیا بینین نایگاتێ
لە پێچ و داوی گەرداوی ژینا ،
ڕوو لە ئاستانەی دڵی خۆت دەکەی :

ئیتر تۆ ماڵێکت نیە بتپارێزێ
ئەشقێکت نیە بە شەیدایی لە باوەشی بگری
کەپرێکت نیە لە سێبەریا بحەسێیتەوە
دامەچۆ !
ئیتر من و تۆ ، لە دەریایەکی خوێناویدا مەلە دەکەین
ئیتر من و تۆ ، لە سارایەکی ژەهراویدا دەحەسێینەوە
تۆ بە دەردی چارەنوسی کورد دەچی و منیش ،
دڵێکی پێڕەوکەم هەیە بەدوای هەورێکەوە
تاڵ تاڵ ، دەستی بە زوڵفی بارانەوە گرتوە
ئەو سەرابەی لێ دەبێتە باراناوێک
باڵندەی سارانشین ،
پۆل پۆل بەدوای دڵی بەردێکا دەگەڕێن ،
سوارەکانی خەیال ،
ڕۆژانە لە دەشتێکی خوێناویدا ڕمبازێنیانە ،
بوک بۆ شەهیدەکان دەگوازنەوە ،
نە ڕۆژ تەواو دەبێت ، نە ساڵ تەواو دەبێت
بێشە دەبڕن ، هەرد تەی دەکەن
دەڕۆن و ناگەڕێنەوە ، دەڕۆن و دەگەڕێنەوە
داخداری دەردی دەوڵەتمەداری گەردونن
دەستەو دامێنی پیرانی تەریقەتی باران دەبن !
دەست و پێوەندەکانی سروشت فڕکان فڕکان و پەلاماریانە ،
لەبەردەم ئاودا سڵ دەکەنەوە ،
ئەم نیشتمانە گوێی بۆ دەنگی باران هەڵخستوە
زەوی وشکهەڵاتوو لە پێشوازیدایە !
هەتا چەم و جۆگە دەگەنە بیابانی دڵ
وشکەڵانی تەمەن لە چاوەڕوانیدایە !
هەتا باڵندە کۆچەریەکان بە زاق و زیق و جریوە ،
ڕوو لە تووڕەیی زەوی و ئاسمان دەکەن ،
بە گژ واڵایی گەردووندا دەچن ، خۆشکاتەوە
تا لە باخی تازە هەڵچوودا هێلانەی ژین هەڵدەبەستن .
سلێمانی
تشرینی دووەم/ ٢٠١٩




ئاو لە هەموو شوێنێکدا.. هۆنراوەی : مارف عومەر گوڵ

ئاو لە دۆستیدا !
لە مەنگیدا ، لە خوڕیدا ،
لە شەپۆلاندا ، لە نیشتنەوەیدا
لە باراندا ، لە باوەشی کانیدا ،
یارای جوانیە لە ژیاندا .
ئاو لە ناحەزی دا !
لە خنکاندا ، لە لافاودا
لە قەیرانی نێوان ئەم و ئەودا
لە وێرانکردنی سروشتدا ،
دیمەنە دڵکێشەکان دەباو دەڕوا
هاودەمی ناخۆشیە لە گریاندا .
ئاو لە بیاباندا !
دۆستی باڵندەو ، باوەشی دار و دەوەنە
ئاو لە چیاکاندا ،
خوڕەمی قەڵبەزەو ،
دایکی کانیلە و شەیدای جۆگەلەیە
بەگژ قۆرت و قەدەغەدا دەچێتەوە .

                          سلێمانی / بەرەبەیانی
                          20/5/2020



ماڵان …. مارف عومه‌ر گوڵ

-1-
ماڵی په‌پووله‌
به‌سه‌ر دیواری مردنه‌وه‌ بم
به‌مدیودابێ‌ یا به‌ودیوه‌كه‌یدا
هه‌رنایه‌مه‌وه‌ ،
به‌و دیوه‌كه‌یدا لافاوی مه‌رگ ڕاپێچم ده‌كات
به‌مدیوه‌كه‌یدا دڕكی ژیانه‌ ، هێواش ده‌مكوژێت !
خۆ ئێره‌ ماڵه‌ ،ماڵی په‌پووله‌
ژین ده‌رفه‌تێكه‌ .
نه‌ بۆم ده‌مێنێت
نه‌بۆ ئه‌وانه‌ی به‌ته‌مان نه‌مرن !

-2-
ماڵی مۆزه‌خانه‌
بڕۆین بۆ ماڵی مۆزه‌خانه‌یه‌ك
رابردوو چۆن بوو ،لێ‌ ی وردبینه‌وه‌ ،
فیرعه‌ونه‌كانی زه‌مانه‌ بێن و
پیت و سامانی سه‌ر زه‌ویش له‌گه‌ڵ خۆیاندا به‌رن
مرۆڤه‌كانی دوای ئێمه‌ دێن و ده‌یدۆزنه‌وه‌
چاكتریش وایه‌ هه‌ر له‌ ئێستاوه‌
ئه‌م نیشتمانه‌ بكه‌ینه‌وه‌ به‌ مۆزه‌خانه‌یه‌ك !
…………………………………………………………………………….
-3-
ماڵی عاشقان
خوڕه‌ی كانیاوی دامێنی به‌فره‌
وا به‌ كوێستانی دڵاندا ده‌ڕوات
گه‌ڵا بۆ كه‌پرو بۆ هه‌وار ده‌بات
دیده‌نیی ماڵی عاشقان ده‌كات !

-4-
ماڵی دڵ
هیچ حیكایه‌تێك
وه‌كو چیرۆكی له‌یه‌ك دابڕان
نامباته‌وه‌ بۆ ناو تۆڕی ئه‌وین
با باوه‌ش به‌سه‌ر سنگی تۆوه‌نێم
له‌ماڵی دڵا پێشوازیم بكه‌یت !
………………………………………………………………………………………………..
-5-
ماڵی روح
چوومه‌ هه‌ر ماڵێك
تاریك و روونێ‌ یه‌خه‌یان گرتم
چوومه‌ هه‌ر شارێك
سه‌رماو گه‌رماكه‌ی شڕ شڕیان كردم
نه‌حه‌سامه‌وه‌ ،
ته‌نها له‌ ماڵی روحمدا نه‌بێت !

-6-
ماڵی دره‌خت
گه‌ڵای وه‌ریوی دره‌ختی ئه‌وین
به‌لق و پۆپی په‌لی خۆزگه‌دا
به‌رده‌بێته‌وه‌ سه‌ركانی و ئاوی
كه‌ناری چه‌مێك ،
به‌جێم ده‌هێڵێ‌ و ناگه‌ڕێته‌وه‌ .
په‌نجه‌ی مناڵیم به‌مشت گرتووه‌ و
به‌ كه‌وانه‌كه‌ی ده‌وری خه‌رمانه‌ی مانگی ژینمدا
ده‌یبه‌م ، ده‌یهێنم
له‌ ماڵی ئاودا ، یا ماڵی دره‌خت
مشت ده‌كه‌مه‌وه‌ ، هێلانه‌یه‌ك بۆ
گه‌ڵارێزانی ئه‌ستێران ده‌كه‌م !

-7-
ماڵی ئاگر
ئه‌وه‌نده‌ی روانین له‌ خۆڵبارانی ئه‌م سه‌ده‌یه‌دا
دورو نزیكی یه‌ك مه‌ودا ته‌مه‌
چاو هه‌ته‌ر ده‌كا !
ژیان ناسكه‌ ،
هه‌روه‌كو شووشه‌ی دوای بوومه‌له‌رزه‌ی په‌نجه‌ره‌ی نێوماڵ
دونیا كۆن بووه‌ ،
وه‌كو دیواری كۆنه‌ هه‌واری ته‌لاری خه‌یاڵ
ته‌خت و تاراجی ئه‌م مه‌رزوبوومه‌
هێلانه‌یه‌كی لێ‌ چێ‌ ناكرێ‌
بۆ كۆتره‌ شینكه‌ی په‌یامهه‌ڵگری لانه‌ شێواوان !
ئه‌و دره‌ختانه‌ی به‌ قه‌راخ ڕێوه‌ گڕیان تێچووه‌
ئه‌وه‌نده‌ جوانن ! هه‌رمنیان كه‌مه‌ له‌و سوتانه‌دا
خۆمن ده‌مێكه‌ ماڵم ئاگره‌
ئه‌وه‌ چی بووه‌ ، وا گڕ نامگرێ‌
له‌نێو شه‌پۆلی ئه‌م گریانه‌دا ؟!

-8-
ماڵی ڕوناكیی
نیوه‌شه‌و ئیتر ،
له‌ تاریكیدا نوقم ده‌بم و
له‌ چراخانی وشه‌گه‌لێكدا سه‌رده‌نێمه‌وه‌،
بۆ دیدارێكم ،
وه‌رنه‌ سه‌ردانی ماڵی روناكیی !
…………………………………………………………………………….

-9-
ماڵی ته‌نیایی
له‌ ژاوه‌ ژاوی
فڕكان فڕكان و چاوچنۆكی دا
له‌سه‌رخۆ و ئارام
له‌ دیوه‌خانی رازاوه‌ی شیعرا
چوومه‌ حوزوری ماڵی ته‌نیایی !

-10-
ماڵی باران
دیسان سه‌رسه‌ختیم روی تێكردمه‌وه‌
گوێ‌ له‌ هاواری بێده‌نگیم بگره‌
به‌یانیان لاوك ، ئێواران حه‌یران
نیوه‌شه‌و ئای ئای ، دادو بێدادی
دڵ له‌ به‌هاری ته‌مه‌ندا سووتا
چاو له‌ هه‌ڕه‌تی بینیندا كزبوو
سه‌ر كه‌وته‌ داوی گڕوهاڵاوی،
پووشه‌ڵانێكی گڕتێبه‌ردراو
له‌ هیچ ماڵێكدا ناحه‌سێمه‌وه‌ !
سه‌رده‌نێمه‌وه‌ ،
وه‌ك یاخی بووه‌كه‌ی رۆژگاری جاران
له‌ماڵی ده‌شت و چۆڵه‌وانی دا
بۆ ماڵی باران .

-11-
ماڵی تریفه‌
له‌ تاریكایی شه‌وه‌زه‌نگێكدا
بێ‌ ماڵ و داڵده‌
كه‌وتمه‌ سه‌ر رۆخی ترسێكی سامناك
ماڵم له‌ پرچی تریفه‌ چنی
مانگ بووه‌ هاوڕێم ،
وه‌ك جاری جاران
ڕێی خۆم دیه‌وه‌
چون ده‌مه‌و به‌یان .

-12-
ماڵی ئارام
ئه‌وه‌نده‌ سووتام
ئه‌وه‌نده‌ ده‌شت و بیابان گه‌ڕام
له‌ نێو گه‌رداوی خه‌یاڵاتێكدا
ده‌حه‌سێمه‌وه‌ ،
یه‌ك پارچه‌ بوومه‌ ئاوازی ته‌نیاو
سه‌ڵای دووره‌ ده‌ست ،
ده‌شت و ده‌رێكی پڕ به‌رده‌ڵانه‌
ماڵی ئارام و ئۆقره‌و ته‌نیاییم
ژێی ئه‌وینێكه‌ له‌ دووری تۆدا
ده‌نگی باڵنده‌ی نیوه‌شه‌وێكه‌
سۆراخی خواستێك هه‌ڵی گرتووه‌
ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هێلانه‌كه‌ی !

-13-
ماڵی هه‌ور
له‌ دارو په‌ردوی ، دوای مێژویه‌كی
ساڵ له‌ دوای ساڵی ئه‌م گه‌ردونه‌وه‌
لاوكبێژانی ئاگربارانی سه‌ده‌ی خوێن رشتن
به‌ تووله‌ رێگه‌ی هه‌ڵزنانێكا
پایز دوای پایز ،
له‌به‌رده‌م ماڵی هه‌ورو هه‌تاوا
بوكه‌بارانێ‌ ، بۆ كۆته‌ره‌ی دار
چه‌پڵه‌رێزانی ئاوی ژیانه‌ .
ئێستاكه‌ش به‌دوای غه‌دری مرۆڤدا
وه‌چه‌ی به‌هاران
ده‌مه‌و ئێواران
ده‌بنه‌ داره‌وان !

-14-
ماڵی ئاسمان
ئه‌ستێره‌یه‌كی یاخی و سه‌رگه‌ردان
كۆشی ئاسمان و ئه‌وینی جوانی ئه‌ستێرانی دی
به‌جێ‌ ده‌هێڵێ‌ ،
نوقمی سێبه‌ری ته‌نیایی ده‌بێ‌
بۆ مه‌مكی چه‌پی هاوسه‌فه‌ری ژین
له‌ هه‌ورا چاوی پڕ گریان ده‌بێ‌ .
راز نیازی سه‌رتاپای ته‌مه‌ن
له‌ جریوه‌یدا ، ده‌گه‌شێته‌وه‌
مانگ به‌جێ‌ دێڵێ‌ ،
له‌ تیشكی رۆژدا ده‌رژێته‌ دونیای
خۆڵه‌مێشینی ئه‌رز و ئاسمانی
دیار و په‌نهانی !
ئه‌ستێره‌یه‌كی یاخی و سه‌رگه‌ردان
خۆی دایه‌ ده‌ستی هه‌وره‌ بروسكه‌ ،
خۆی نه‌سپارده‌ حوكمی ئه‌ستوری فه‌رمانی سوڵتان
له‌ خۆرهه‌ڵاتا ، بوو به‌ نوری خوا

له‌ خۆرئاوادا ،
چووه‌ كاروانی هه‌ورو ئه‌ستێران
گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ ماڵی ئاسمان .

…………………………………………………………………………………………….
-15-
ماڵی دارستان
ماڵی دارستان دیمه‌نی جوانه‌
دڵم به‌ ته‌نیا له‌وێ‌ میوانه‌
له‌نێو سێبه‌رو خۆره‌ تاوێكدا ،
نازانم بۆچی وا چاوه‌ڕوانه‌ .
…………………………………………………………………………………………….
-16-
ماڵی مانگ
مانگ خه‌رمانه‌ی دا ،
ئه‌ستێره‌ هه‌موو بانگی یه‌ك ده‌كه‌ن

له‌م لا یه‌كێكیان ده‌كشێ‌ و ونده‌بێ‌
له‌ولا گه‌لاوێژ شای ئه‌ستێرانه‌
رێگه‌ی كاكێشان
مه‌ودای ده‌گاته‌ ئه‌وپه‌ڕی دونیا
مانگ به‌تریفه‌ له‌كانی و ئاوا بسكی ته‌ڕده‌كات
به‌ئاوازی با ورشه‌ی داروبار .
ناچێته‌ ماڵی كچی عه‌یار و كوڕی چاوباشقاڵ
نه‌ سینه‌ی ئاسمان به‌جێ‌ ده‌هێڵێ‌ ،
نه‌ باوه‌شی ئاو ،
هیچ هێلانه‌یه‌ك نادۆزێته‌وه‌
كه‌ ئه‌و نه‌یه‌ته‌ ماڵی دڵمه‌وه‌ ،
ده‌چمه‌وه‌ ماڵی خه‌رمانه‌ی مانگ و
ورده‌ ئه‌ستێره‌ی كه‌وانه‌ی ئاسمان لێم كۆده‌بنه‌وه‌
یه‌ك یه‌ك لاپه‌ڕه‌ی شایه‌دی مێژوی
دوێنێ‌ و ئه‌مرۆكه‌ی مرۆڤ دێنن و
شه‌ڕو وێرانه‌ی لێ‌ ده‌رده‌هاون !

                                                                                         سلێمانی –  كه‌ركوك
                                                                                                                مانگی 4/2016 -5/2018  



وڵاتی شەیدایی … مارف عومەر گوڵ

ناحەوێتەوە ،
دڵ دێوانەیە لە دووریت ،
چرایەکی بەدەستەوەیە ،
بردمی بەرەو سنورێکی دوور دوور ،
ئێوارە چوومە باوەشی هەور
ئەوەندە باسی ئەستێرەی بۆ کردم ،
تا تاریک داهات و کەوتە جریوە بەسەر سەرمەوە
هێشتا مەیە ، عەشق و شەیدایی
لەودیو هەورەوەیە ،
هەتا باڵ نەگری مەیە !
ئەو ڕێگایە پێدەزانی ،
دەگاتە خەرمانەی مانگی شەیداییم
یا هێشتا باڵی فڕینت بێ پەڕە ؟
هێشتا لەماڵ مەیە دەرێ ،
تەپوتۆزی لەناکاوی جەنگی ژیان
بیناییت ڵێڵ و چاوی منیش کوێر دەکات
جارێ چاوەڕێ بە ،
هەتا عەشق ئەبێتە سنەوبەرێکی کەڵەگەت
جارێ چاوەڕێ بە ،
لە دەمەو بەیانیەکا من بە تەپڵی شادمانیەوە
مژدانەیەکم پێیە بۆم هێناویت
تۆ بە پەڕوباڵی خۆتەوەو
من بەڕێگایەکی تردا ،
دەچینەوە بۆ وڵاتی شەیدایی !
هێشتا مەیە ، عەشقت زەرنەقوتەیە
ئەم جەنگی باروتە دەتپڕوکێنێ
خەرمانەی شەیداییم وێران مەکە
بێ ماڵ و حاڵ دەمێنمەوە
هێشتا مەیە
هێشتا پەپولە ناوێرێ قۆزاخەی گوڵ جێ بهێڵێ ،
ماڵی خۆت و ماڵی منیش وێران مەکە ، مەیە
سەرتاپای ژینم ،
بەسەر باڵەخانەی شەیداییمەوە
هێلانەیەکم بۆ تۆ دروست کردوە ،
هەر من دەزانم باڵی بەختەوەریت
بۆ کوێم دەبات !
لەم پەرێشانیەدا خۆت بگرە ،
لەو خەڵوەتی بێ پەڕ و باڵیەدا بحەوێوە ،
لە دەمەو بەیانێکدا پەیدا دەبم !

٢٦ – ٢٧ / ٦ / ٢٠١٨
کەرکوک – سلێمانی
تێبینی: ئەم شیعرە لە ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ / ئەدەب و هونەر ، ژمارە (٧٧٦٦) لە ١٧/١/٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.