گه‌لی دڵسۆز و سه‌ركرده‌ی بێخه‌م … ڕه‌سوڵ بۆسكێنی

یه‌كێك له‌ تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی كورد ئه‌وه‌یه‌، خه‌ڵكی كورد سه‌ركرده‌كانی خۆیان خۆش ده‌وێ‌، ڕێزیان لێ‌ ده‌گرن و به‌دڵسۆزی و شانازیه‌وه‌ شوێنیان ده‌كه‌ون، له‌پێناوی سه‌رۆكی خۆیاندا گیانی خۆیان فیدا ده‌كه‌ن، هێنده‌ دڵسۆزی سه‌رۆك و به‌رپرسه‌كانی خۆیانن تاڕاده‌ی مردن خۆی له‌پێناوی دا به‌خت ده‌كات، چه‌ندین جار ئه‌وه‌مان بیستووه‌ و بینیومانه‌، سه‌ره‌ڕای مه‌ترسی و نه‌هامه‌تیه‌كان، بۆ سه‌رۆكه‌كانیان خۆیان به‌ره‌و ڕووی مه‌رگ كردۆته‌وه‌، له‌و باره‌یه‌وه‌ شه‌ره‌فخانی بدلیسی ده‌ڵێت: كورد له‌چاو دراوسێكانی هه‌ژار و نه‌دارن، هه‌رگیز گازه‌نده‌ له‌به‌ختی خۆیان ناكه‌ن، له‌پێناوی سه‌ردار و مه‌زنی خۆیان دا به‌گیان و دڵ گیانبازن و به‌تێكڕایی هه‌موویان له‌ قاره‌مانی و ئازایه‌تی و به‌جه‌رگی دا له‌لای ژوورووی هه‌موو كه‌سێكه‌وه‌ن، كورده‌كان ئاكارێكی ناپه‌سندیان كه‌هه‌بێ‌ هه‌ر ئه‌وه‌نده‌یه‌ كه‌سیان سه‌ر بۆكه‌س ناچه‌مێنێ‌ و هه‌روه‌ك تاكه‌ تاكه‌ بیر له‌ سه‌ربه‌رزی خۆی ده‌كاته‌وه‌، تێكرا بیر له‌ سه‌ربڵندی تێكڕایی ناكه‌ن و پشتی یه‌ك ناكرن و نابنه‌ یه‌ك.
ده‌رباره‌ی دڵسۆزی كورده‌كان بۆ سه‌رۆكه‌كانیان ڕیچ له‌ گه‌شتنامه‌كه‌ی دا ده‌ڵێت: له‌ ڕاستی دا پابه‌ندی كورده‌كان به‌سه‌رۆكه‌كانیانه‌وه‌ شتێكی زۆر به‌هێزه‌، له‌گه‌ڵ سه‌رۆكه‌كانیان له‌ حاڵێكدا ده‌بن ته‌واو ده‌ستبه‌رداری خۆیان ده‌بن، تاڵترین ژیان ده‌به‌نه‌سه‌ر و هه‌موو نه‌بوونی و كوێره‌وه‌ریه‌ك ده‌چێژن، به‌بێ‌ ئه‌وه‌ی وه‌رته‌یه‌ك له‌ ده‌میانه‌وه‌ بێت، ئه‌مانه‌ به‌وه‌ ناسراون له‌ته‌نگانه‌دا به‌كۆڵ هه‌ڵگری و ئاوكێشی پاره‌ په‌یدا ده‌كه‌ن، و ده‌یده‌ن به‌سه‌رۆك و سه‌رداره‌كانیان تا پێی بژین، به‌ڕاده‌یه‌ك به‌ سه‌رۆكه‌كانیانه‌وه‌ پابه‌ندن سامی ئاواره‌یی و ده‌ربه‌ده‌ری نایان ترسێنێ‌، به‌رگه‌ری هه‌رچی هه‌ژاری و نه‌بوونیه‌ك ده‌گرن، به‌بێ‌ ئه‌وه‌ی ئاخ و ئۆفێك ده‌رببڕن.
چیرۆك و په‌یامی خۆش و به‌پێز لای ڕه‌فیق حیلمیه‌ بۆ هاتنه‌وه‌ی شێخ مه‌حمودی نه‌مر له‌ به‌ندیخانه‌ی ئینگلیزه‌كان له‌ هیندستان، مه‌گه‌ر هه‌ر مامۆستا ڕه‌فیق حیلمی وێنه‌ی بكێشێ‌ كه‌چۆن، له‌هه‌موو لایه‌كی كوردستانه‌وه‌ پۆل پۆل و ده‌سته‌ ده‌سته‌ ئه‌هالی و عه‌شایه‌ر به‌پێیان و به‌سواری ڕێیان گرتبووه‌به‌ر ڕووه‌ و به‌غدا ده‌چوون تا ده‌وری كفری و هه‌ندێكیشیان تا نزیك به‌غدا ڕۆیشتوون، ڕێگاوبان به‌عه‌شایه‌ری پڕ چه‌ك و سیلاح ڕازابۆوه‌، ده‌گێڕنه‌وه‌ بیست هه‌زار سواری كورد ڕژابوونه‌ ئه‌و ده‌شته‌وه‌، وه‌كو مانگی جه‌ژن بۆ شێخ مه‌حمودیان ده‌ڕوانی، كاتێك شێخیش گه‌یشته‌وه‌ ناو شاری سلێمانی له‌لایه‌ك گریانی خۆشی و هه‌لهه‌له‌ی شۆڕه‌ژنانی مێخه‌ك به‌ندله‌مل و هه‌یاسه‌ له‌پشت، له‌لایه‌كی تر گوڵباران و قریوه‌ی كچۆڵه‌ خنجیلانه‌ و ئێسك سوكه‌كانی په‌نجه‌ خه‌ناوی فرمێسكی شادی به‌چاوانا ده‌هێنایه‌ خواره‌وه‌، هه‌زاران پیاو و ژن به‌چه‌پڵه‌ڕێزان و ده‌نگی هه‌ربژی، هه‌زاران قوتابی كوڕ و كچ سروودی به‌خێرهاتنه‌وه‌ی ده‌خوێنده‌وه‌، ئه‌و ڕۆژه‌ ڕۆژێك بوو سلێمانی ببوه‌ مه‌حشه‌ر.
ئه‌وه‌شمان بیستووه‌ له‌كاتی هاتنی سكۆی شكاك بۆ سلێمانی چۆن و به‌ چ شكۆ و ڕێزێكه‌وه‌ پێشوازی لێ‌ كراوه‌، هه‌ندێكیشمان هێشتا ئاواره‌یی خه‌ڵكی كوردمان له‌بیره‌ له‌كاتی كۆتایی شۆڕشی ئه‌یلول دا بۆ ئێران و ئۆردوگاكانی پڕ مه‌ینه‌ت و ده‌رده‌سه‌ری ئاواره‌ بوون و تووشی چ سه‌رگه‌ردانیه‌ك بوون، مه‌گه‌ر هه‌ر لاپه‌ڕه‌كانی مێژوو بینوسێته‌وه‌، كه‌چی خه‌ڵك گازنده‌یان له‌ سه‌رۆكه‌كانیان نه‌كرد، به‌ڵكو نه‌فره‌تیان له‌ سیاسه‌تی نه‌گریس و چه‌په‌ڵی دوژمنان ده‌كرد، زۆربه‌شمان پێشوازی هاتنه‌وه‌ی ته‌رمی خوالێ‌ خۆش بووان مه‌لا مسته‌فا بارزانی و ئیدریس بارزانیمان له‌بیره‌ كه‌ چ قه‌ره‌باڵغی و ئاپۆرای خه‌ڵك ڕاخزی بوو، نه‌ك هه‌ر ئه‌ندام و لایه‌نگرانی پارتی و بارزانی، به‌ڵكو له‌ژێر ڕێنمایی مه‌كته‌بی سیاسی و سه‌ركردایه‌تی(ی.ن. ك) و له‌ژێر گوشار و پێداگری به‌ڕێز مام جه‌لالی حه‌كیم و ئه‌ندازیاری ئاشتی دا، ئه‌ندام و لایه‌نگرانی یه‌كێتی له‌ ده‌روازه‌ی پێنجوێنه‌وه‌ به‌زنجیره‌ وه‌ستا بوون، به‌شێوه‌یه‌ك نه‌ ئه‌ندام و لایه‌نگرانی پارتی و نه‌بنه‌ماڵه‌ی بارزانیش بیریان له‌وه‌ها پێشهاتێك نه‌ده‌كرده‌وه‌. دیمه‌نه‌ تراژیدیه‌كانی شۆڕشی نوێ‌ (ی.ن.ك)ش چه‌ندان چیرۆكی سه‌رنج ڕاكێشی تێدایه‌، ئه‌مانه‌ و سه‌دان تابلۆی له‌م شێوه‌یه‌ هه‌مووی خۆشه‌ویستی جه‌ماوه‌ری كورده‌ بۆ سه‌رۆك و به‌رپرسه‌كانی، له‌لایه‌كی تریش كورد هێنده‌ تینوی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵاتداری بووه‌، له‌مێژووی كورد دا ڕووی نه‌داوه‌ له‌نێو نه‌ته‌وه‌ی كوردا له‌هیچ سه‌رده‌مێكدا، كورد له‌ سه‌رۆك و ده‌سه‌ڵاتی خۆی ڕاپه‌ڕی بێت، به‌سه‌ركرده‌ سته‌مكار و چاوچنۆكه‌كانیشه‌وه‌، كورد ڕه‌خنه‌ و گازه‌نده‌كه‌ی هێنده‌ گه‌وره‌ بووبێت، میرنشین یا ده‌سه‌ڵاتی خۆماڵی كوردی ڕووخاندبێت، ئه‌دی چۆنه‌ ئه‌مڕۆ خه‌ڵكی كورد ئه‌وه‌نده‌ له‌سه‌رۆك و به‌رپرسه‌كانی نیگه‌رانه‌ و سه‌رۆك و به‌رپرسه‌كانیش هێنده‌ بێ‌ خه‌م و نه‌كاران، گوێ‌ به‌نیگه‌رانیه‌كانی نه‌ته‌وه‌كه‌یان ناده‌ن، ئایا ئه‌م هه‌موو دڵسۆزی و له‌خۆبووردووییه‌ی جه‌ماوه‌ری كورد بۆ سه‌رۆك و به‌پرسه‌كان بۆ ئه‌وه‌ ناشێت به‌خشش و پاداشتێكی هه‌بێت. سه‌رۆك و به‌رپرسه‌كان ده‌بێ‌ ئه‌وه‌ بزانن جه‌ماوه‌ره‌كه‌یان ئه‌وه‌نده‌ نیگه‌رانه‌ هیچ دوورنیه‌ به‌رده‌وامی ئه‌م دۆخه‌ تووشی كاری هه‌ڵه‌یان بكات، پێویسته‌ به‌ده‌نگیانه‌وه‌ بێن و گوێ‌ له‌داواكانیان بگرن، واز له‌ناكۆكی و ململانێ‌ بێنن، سوپای بێگانه‌ بكه‌نه‌ ده‌ره‌وه‌ و ده‌ستی بێگانه‌ له‌م وڵاته‌ ببڕن، خوێندن گه‌شه‌ پێ‌ بده‌ن و وڵات پێش بخه‌ن، موڵك و ماڵی خۆیان بفرۆشن هه‌تا مووچه‌ و پێداویستی جه‌ماوه‌ر دابین بكه‌ن، هه‌روه‌كو ئه‌و وه‌زیره‌ بیانیه‌ی ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر ئه‌وه‌ی كرد، گه‌وره‌ترین شه‌رمه‌زاریه‌ بۆ سه‌رۆك و به‌پرسه‌كانی هه‌رێم و ده‌سه‌ڵاتی كوردی ئه‌مڕۆ خۆی بخاته‌ ئه‌و بواره‌وه‌، ئه‌وان یه‌كه‌م سه‌رۆك و به‌رپرس بن جه‌ماوه‌ری كوردستان له‌جیاتی پاراستنیان هێنده‌ لێیان نیگه‌ران بن، له‌دژیان ڕاپه‌ڕن، یان هه‌رنه‌بێت هاوكاری دوژمنه‌كانیان بكه‌ن بۆ ڕووخاندنیان، ئایا سه‌ركرده‌كانی كورد خۆیان شه‌رمه‌زاری مێژوو ده‌كه‌ن؟!.

10-10-2016




ئاوڕدانەوەیەک لە یەکەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی سلێمانی…. ئاسۆ گۆران

گومان لەوەدا نیە فێستیڤاڵی فیلم هەنگاوێکی شارستانی و مەدەنیە، وە کاریگەریەکانی پێشکەوتنە لە هەر گۆشەیەکی دنیادا سازبکرێت، بۆیە دەکرێت وەک یەکەم هەوڵی دڵخۆشکەرو وەک یەکەم هەنگاوی گرینگی شکاندنی ڕێگریەکان و سنورەکانی بەردەم فیلمی کوردی بێتە ناسین.
پێش هەرشتێک دەستخۆشی لەسەرجەم ئەو هونەرمەندانە دەکەم کەماندوبون و شەونخونیان کردوە بۆ سازدان و سەرگرتنی ئەم فێستیڤاڵە بە هیوای سەرکەوتنی بەردەوامم بۆیان.
گەرچی فیلم سازی بۆتە پێگ و ململانێیەکی گرینگی بازرگانی (business) لە دنیادا، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا یەکێکە لە کۆڵەکەکانی هونەر کە پڕە لە داهێنان و جوانی وسیحرو سەرسوڕمان، ئەمە جگە لەوەی گێڕانەوەی ئەو چێرۆکانەیە کە لەزەمەنە جیاوازەکاندا ڕویانداوەو ئاشناکردنەوەیەتی بە نەوەی نۆێی و کۆمەڵگای مرۆڤایەتی جارێکیتر .
لەوەیە هیچ کاتێک بەقەد ئێستا فیلم و فلیمسازی لە پێشبڕکدا نەبوبن! ئەمەش وای کردوە تەکنیک و هونەری فیلم بەردەوام لە داهێناندا بێت.
بۆیە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلم لە سلێمانی، فیلم سازان و هونەری فیلم سازی خستە بەردەم بەرپرسیاریتێکی گەورەوە بۆ داهێنان وبەرجەستەکردنەوەی ڕۆڵی گرینگی سینەما لە کۆمەڵگای کوردستاندا.
بۆیە هەر کەم وکوڕیەک لەم ساڵدا ڕویدابێت و بەجۆرێک چاوپۆشیمان لێکردوەو بەسەریا تێپەڕیوین، تەنها لەبەر ئەوەبوە کە یەکەم هەوڵی فێستیڤاڵێکی نێودەولەتی بوە وەک دەستکەوتو وەرچەرخانێکی گرینگ لە مێژوی ئەم شارەدا نرخاندومانە ! دەنا مومکین نیە لە ساڵانی ئاییندەدا ئەم کەم وکوڕییانە تێپەڕێنین و ئاسایی وەریبگرین.
وەک دەستپێک و یەکەم هەنگاو دەکرێت فێستیڤاڵ بەسەرکەوتو بناسێنین و یەکەمین بەردی بناغەی فێستیڤاڵ لە سڵێمانی بە مەحکەمی دانرا، زۆرێک لە هونەر دۆستان و هونەرمەندان پێی دڵخۆشبون، خەونی زۆرێکمان هاتە دی و خەیاڵی زۆرێکمان فروانتربوو.
هەربۆیە زۆر گرینگە هاوڕێیانەو هونەردۆستانە و بە سەلیقەوە هەڵسەنگاندن بۆ فێستیڤاڵەکە بکەین بۆ ئەوەی لە خولەکانی تردا تۆکمەترو هونەریترو جوانترو دامەزراوتریبکەین.
چەند سەرنج وتێبینیەک.
١-هەڵبژاردنی فیلم : ئەوی کە ئاشکرایە هەر فێستیڤاڵێک سیستەمی خۆی هەیە بۆ قبوڵکردن و جۆری فیلم من نازانم ئێوە چۆن فیلمتان هەڵبژاردوە بەس ئەوە دەزانم کە سیستەمی پلاتفۆڕم بوە کە ئەم سیستەمە ئاسانکریەکی باشە بۆ فیلم سازان بەڵام لەوەیە ئەرکی لیژنە ی وەرگرتنی فیلم قورس بکات چونکە ئاسان دەتوانرێت فیلم بنێریت زەختێکی زۆر لەسەر لیژنەکە دروست دەکات بۆیە وەرگرتنی فیلمەکانی ئەم ساڵ وردەکاری بۆ نەکرابو فیلمی زۆر خراپی وەرگرتبوو، دەکرێت ساڵی ئایندە فیلتەری بە هێزترو توندتری بۆ دابنرێت.

٢-لەبەرئەوەی هۆڵی نیشاندانی فیلم پرۆفیشیناڵ نەبو واتە سینەمای ئاسایی نەبو ئەمەش کاریگەری خستبوە سەر دەنگ بە شێوەیەکی زۆر زەق وبینەری ماندو هەراساندەکرد، تەنانەت هەندێ جاری پچڕانی خێرا دروست دەبو لە کاتی نمایشدا ئایکۆنی سەر کۆمپیتەرەکان دەهاتنە سەر شاشەی نمایش کە بەڕاستی کە نەک ئەمە نابێت رووبدات بەڵکو جۆرێکە لە بڤەو گوناح بەرامبەر بە فیلم دەکرێت.
٣- هەوڵ بدرێت دەستی سیاسیەکان لەناو کاری هونەرو فێستیڤاڵە هونەریەکاندا کەم و کورت بکرێتەوە، چونکە بمانەوێت و نەمانەوێت سیاسیەکانی کوردستان مەحبوب نین گەرچی کۆمەڵگای ئێمە سەراپا تێکەل و ئالودە بوە بە سیاسەت، بەڵام گرینە ڕەنگە جوانەکانی هونەرو فیلم دوربخەینەوە لە سیاسەت و سیاسیەکان.
٤- بۆ هەنگاوەکانی داهاتو ڕۆڵ ونەخشی ژن زیاترو زۆرتر دەربخەین بەتایبەتی ژنانی دەرهێنەر هەولبدەین زیاتر بیانهێنینە پێشەوە لە ناوپێشبڕکێکاندا کاریگەری و وجودیان هەبێت ، بەداخەوە لەمساڵدا لەئاستی پێویستا نەبو گەرچی من خۆم تێبینم زۆرە لەسەر دنیای بینی و خۆێندنەوەی ژنانی هونەرمەند بەڵام ڕۆڵی ژن لەسینەمادا گرینگەو کاریگەرە لەسەر تێكرای کایە کۆمەڵایەتی و هونەریەکان و ئاستی پێشکەوتنی کۆمەڵگا پیشاندەدات.
٥- میوان :هەندێک میوانی زۆرهاتبون کە نەخش وکاریگەریان لەسەر تێکڕای فێستیڤالەکە نەبو! بە پێچەوانەوە ئەرکی فێستیڤاڵ و پرۆسەی بەڕێوەبردنی میوانداریان قورسترکردبو، دەکرێت لە ساڵی ئایندەدا وردتر میوانداریەکان دەست نیشانبکرێت بەتایبەتی زۆری هونەرمەندانی عێراق و بەشێک لە میوانە کانی تریش تەنانەت نەدهاتنە ناو هۆڵەکانەوە ! تەنانەت کەمترین فیلمیان تەماشادەکرد.
٦-دارشتن و دابەشکردنی فیلمەکان لە هۆڵە جیاوازەکاندا من بۆخۆم زۆرترین هەوڵمدا زیاترین فیلم ببینم بەلام هێشتا زۆرێک فیلمم لەدەست چوو، جگە لە خراپی دابەشکردنی فیلمەکان ! دوو ڕۆژ کەم بو بۆ پیشاندانی فیلم ،بە هیوام لە خولی ئایندەدا وردتر بەرنەمەکان دابڕێژن لە زیاتکردنی ماوەی فێستیڤال و چ لە دابەشکردنی فیلمەکاندا.
٧- فورسەتی زیاتر دابنرێت بۆ قسەکردن لەسەر فیلمەکان و ڕوبەڕوبونەوەی بینەرو دەرهێنەر کە خاڵی گرینگی هەر فێستیڤاڵێکە جگە لە فروان کردنی دنیابینی دەرهێنەر، کەشو هەوایەکی وا دروست دەکات کە بینەرو هونەرمەندانی ئامادەبوش کەڵک لە کارو چالاکی وپڕۆژەکانی داهاتویان وەربگرن.
٨- لە ڕۆژەکانی پێش دەستپێکردنی فێستیڤاڵ دەکرێت میوانە بینیەکان بەرنامەی تایبەتیان بۆ دابنرێت بۆ سەردانی کردنی شۆێنە کەلتوری و مێژویەکان وەک( مۆزەخانەکان، ئەمنەسورەکە. دەربەندی بازیان، قەلای هەولێر. ئەشکەوتەکانی قزقاپان ، هەزارمێردو……هتد ) یان ئەو شۆێنانەی کە تایبەتی خۆی هەیە لە مێژوی ئێمەدا تا ئەوانیش بزانن چۆن سود لەکات وەردەگرین و گرینگی بە کەلتورو مێژوی خۆمان دەدەین ئەمە لەوەیە ببێتە پتەوکردنی لینکی بەهێز بۆ ئاڵوگۆر لە کایە جیاوازەکانی ژیاندا.
٩- گرینگیدان بە ڕمزەکانی سینەماو دراماو شانۆ لە کوردستاندا کە بەشێک لە کەسایەتیە گرینگەکان فرامۆشکرابون بەتایبەتی ژنان!
١٠-بەهێزکردن و توندکردنەوەی دەستەی بەڕێوەبەر (management (خاڵی سەرەکیە بۆ سەرکەوتنی هەمو فێستیڤاڵ و چالاکیەکی هونەری بەداخەوە بە شێوەیەکی گشتی لە زۆربەی بۆنەو چالاکی و فێستیڤالەکاندا مانیجمێنتمان بەهێزنیە تەنانەت دەکرێت کەسی تایبەتی بۆ پەیدا بکەین ئەگەر لەدەرەوەی وڵاتیشبێت لەوەیە هەم تێچون هەم کارەکانمان بۆ ئاسانتربکات بەداخەوە ئەمساڵ شپرزەیی هەبو لە بەڕێوەبردندا!
١١- دەکرێت بۆ ساڵێکیتر بلیت بفرۆشرێت کە ئەمە ڕۆتینترین کاری هەر فێستیڤاڵیکە جگە لەوەی دەستکەوتێکی مادی باشە بۆ فێستیڤاڵ بەجۆرێکیش ڕێگریە لەو بێسەروبەریە کە زۆرێک تەنها سەرەتای فیلمەکەیان دەبینی بە سیفەتی ئەوەی بە دڵیان نیە فیلمیان جێدەهێشت کە دڵنیام ئەگەر بلیتیان بکڕیایە وایان ناکرد گرینگە ئەوەکەسانە سەیری فیلم بکەن هەم تامەزرۆن هەم بۆیان گرینگە ئاستی فیلمەکان هەڵبسەنگێنن زۆروبۆری ئامادەبوان گرینگ نیە کوالێتی بینەرگرینگە .
١٢-دوا خاڵ کە زۆر بەلامەوە گرینگە هاتنە ژوورەوەی مناڵی زۆر بچوک لەگەڵ کەسو کارا یان خوارتەمەنی باڵقبون جگە لەوەی قانونی نیەو دروست نیە شکاندنی پرەنسیپەکانی فێستیڤالە بەتایبەتی بەبەر چاوی میوانە بیانیەکان غەریب ونەگونجاوبو.
سەرکەوتوبن چەند ڕۆژێکی خۆشمان گوزەراند بەهیوای بەردەوامی.
من ئاوا فێستیڤاڵم بینی.

ئاسۆ گۆران/ ١٠/١٠/ ٢٠١٦

نۆێنەری کۆچ فیلم/ لەندەن.




خۆیانن ده‌یانناسمه‌وه‌ … ڕەنجە

ڕەنجە/ دوورترین ژووری دونیا

خۆیانن!!
بەشوێن دەستەكانیاندا…
بە هەناسەكانیاندا
دەیانناسممەوە
پێشتر لەمێژوودا بینیومن…
با.. ناوی خۆیانیان گۆڕیبێت
با سەعالیك نەبن
داعش بن
هەرچی بن
هەر ئەوانن
لەكێوی تەهامەوە…
دابەزیوون
بۆ سەرخستنی خودا
هاتوون و
بێ خودان!!
……………………….
ئەو هەموو ڕق و كینەی
كە لە هەڵمەتەكانیاندایە
ئەو هەموو پەلامارەی
كە لەبازویاندایە
ئەو هەموو بێ شەرمییە
ئەو هەموو بێباكیە.. بێ ڕەحمیە
هی ئەوانە
پێشتر لەمێژوودا بینیومن
ئەوان قوربانین
وەك قوربانیەكانی
دەستی خۆیان!!
……………………….
خزمی تەیمورە لەنگن
بێ دڵن، بێ ئاوەزان
بەدكارن
چێژ لەكوشتن دەبینن
لەچۆڕاوەی خوێن
لەسەری بڕاو
لەهاتوهاواری.. قوربانیەكان.
نەخۆشن
………………………..
ڕق ئەستورن
ڕق لەهەموو كەس
لەخۆیان
لەو دەنگانەی
كە گڕ نین
لەو ڕەنگانەی
ناچنەوە سەر
ڕەنگی دوكەڵ
………………………..
ڕقیانە
لەڕووناكی
لەگوڵدان، لەمۆسیقاو شیعرو
پێكەنین..
له‌ پێكەوە بون
ڕق…
چەقی دڕندەیی
ئەوانە!!
……………………….
بێ خەونن، بێ خۆزگەن
بەتاڵن
هه‌وڵیان ، هونەریان
جوانیەكانی سینەیان
ئەوانەی لەئاژەڵ جیایان دەكاتەوە
مرۆڤبونیان…
تەرخانە
بۆ هەڵمەت بردن
بۆ چەپاو كردن
بوونی ئەوان
لەچەپاودایە
ئەوان
لەڕیزی مرۆڤ
دەركراون و
پێنازانن
پرسیارێ ناكەن
پرسیار بڤەیە
نابێ بكرێ!
……………………….
ئەوان لە ناوگەڵیانەوە
سەیری شتەکان دەکەن
لە ناوگەڵیانەوە
شتەکان..
جیا دەكەنەوە
لەهەرچیی.. كە دەیكەن
دڵنیان!
دڵنیایی…
نەگبەتیەكی گەورەی
مرۆڤە!!
……………………….
دەمكوت كردن
ناچاركردن
بێ بەش كردن
دەسدرێژیی…
خەسڵەتی گەرمی
ئەوانەو
هەرگیز لێیان…
نابێتەوە
ئەوان…
لەدەرەوەی بەهاكانەوە…
دەژین!
……………………….
من…
بە گۆنای شەقار شەقاری دایكم
بە چاوی سوری
خوشكەكانم
بە سەری بڕاوی
باوكم
بە گۆشەوارەی دزراوی
كچەكەم
بە هەنسكی مناڵانی
گەڕەك،،،،
بە برینە…
نەسرەوتەكانی شەنگال:
تلانەوە، تاسەكردن
ئاه و ناڵە
خۆزگەی لەئامێزگرتنەوە
كزانەوەی دەروون
ڕاچەنین و خەو زڕان
ئەوپەڕی دڵتەنگیی
هەموو سەبكێكی
گریان ،،،
گریان… بەفرمێسكەوە…
بە بێ فرمێسك
بە دەنگ و ئاوازەوە…
بە كپی، بەخامۆشی
بە قریشكە
بە تاک، بە كۆ
بە كۆرس
بە لاوانەوە، بە حیكایەتەوە
بە خورپەو ترس و…
هەترەشەوە،،،
بەو منداڵانەی
که‌ بەدەم برسێتیەوە
مردن
سوێن دەخۆم…
خۆیانن
پێشتر لەمێژوودا بینیومن
چەن جارێكی تر…
هاتوون
هەرجارێكیش..
كە دەڕۆن
بیریان ، هۆشیان ، دڵیان
لای جارێكی تری …
هاتنەوەیە !!.




بێپه‌روایی … نه ژاد عزیز سورمێ

ده‌نوویه‌وه‌ ؟
له‌ ئاژاوه‌ و سه‌رگه‌ردانی ئاسۆی لێڵ بوو و
ڕۆژگاری تووش و بابردووی
ته‌مه‌نی تارماییبه‌ند و شكۆفه‌ڕێژت..
كه‌ی له‌ شه‌وی پڕ ئه‌ستێره‌ و هێمنی وا هه‌ڵده‌نگوی ؟

ده‌نوویه‌وه‌ ؟
سبه‌ی كه‌ ڕۆژ ده‌بێته‌وه‌
ئه‌م ته‌نیاییه‌ت
له‌ كوێ ده‌ست ده‌كه‌وێته‌وه‌ ؟
( تۆ و ئه‌ستێره‌ و دنیای كپ بوو
تۆ و گلۆپه‌ چاوزیته‌كانی سه‌ر شه‌قام
تۆ و هه‌وای خوا و
بۆنی گوڵه‌كانی به‌هه‌شت..
تۆ و خۆت و
تونێڵه‌ گوشاده‌كانی
خوێنی گڕگرتووی بێ‌ په‌روات..
تۆ و غوربه‌تی دوا نه‌هاتوو..
تۆ و تۆ و.. و.
……….
……….
……….. )
به‌ ڕۆژ له‌ كوێ؟
له‌ ئاسمانی به‌رته‌نگ و
زه‌وی هه‌وه‌سبازی سوڵتان ..
یا ڤڕه‌ڤڕی فڕه‌ی داڵه‌ زیوكفته‌كان
سمكوڵ و
سه‌ره‌سم و
تیلاكی خوار و سمێڵی بریقه‌دار
چی ده‌بینی و
چی ده‌بیه‌ی ؟!
سبه‌ی كه‌ ڕۆژ ده‌بێته‌وه‌
ئه‌م ته‌نیاییه‌ت
له‌ كوێ‌ ده‌ست ده‌كه‌وێته‌وه‌ ؟

ده‌نوویه‌وه‌ ؟
(نووستن
مردن)
لێ ڕامینه‌ !
به‌ینیان تاڵه‌ موویێكه‌
له‌شه‌وی ئه‌م ڕۆژگاره‌دا
هه‌موو شتێك وه‌كو یه‌كه‌
مرۆڤ له‌ چۆله‌كه‌ ده‌كا
چۆله‌كه‌یش وه‌ك مرۆڤ وایه‌ ،
تنۆكێكی نه‌ڕژاوه‌
له‌چاوی ئه‌وانه‌ی ته‌نیا به‌دڵ ده‌گرین ..
لێ ڕامینه‌ !
له‌ خۆشبه‌ختی شه‌وه‌ یا
به‌دبه‌ختی ڕۆژ
گزنگی خۆر به‌سه‌ر تاوانه‌كانی شه‌و داده‌ڕژێ‌ ؟
ده‌نگ : ( كلیلی ژیانت به‌خۆته‌ پێ‌ نازانی
پێ نازانی
پێ‌
نا
زا
نی..!
له‌قسان ئاڵی زه‌نگانی
له‌ كارانیش….)
-: كار ده‌ترازێ‌
ده‌ترازێ‌..
ده‌
ترا
زێ‌….
تێر نه‌بووی..!؟
ده‌نوویه‌وه‌..
سبه‌ی كه‌ ڕۆژ ده‌بێته‌وه‌
جارێكی دی
ده‌بێ له‌ خۆت جیابییه‌وه‌..
پشت له‌ ده‌رگای كراوه‌ بكه‌ی
ڕوو له‌ ڕێگایێ بێ ئاسۆ و دنیای گومان..
ده‌نگ: (كێن ئه‌وانه‌ی شه‌و به‌هیوای سبه‌ینێ‌
به‌رێ‌ ده‌كه‌ن؟
كێن ئه‌وانه‌ی ڕۆژ به‌ ئومێدی شه‌وی وا
دگوزه‌رێنن ؟
ئاپۆره‌ی شاری خامۆشان
له‌كوێرا گوریسی كورتی خه‌ونه‌كانتان
ده‌پچڕێنن؟)
ته‌نیا ون نه‌بوون به‌س نییه‌ ،
تۆ به‌ته‌مای هه‌لێكی
كه‌ نه‌ ڕه‌نگ و
نه‌ ده‌نگ و
نه‌ناونیشانی ده‌زانی !
هه‌لێ ، كه‌ دێت و نایێ..
ته‌نیا ون نه‌بوون به‌س نییه‌ .

9/1984




هاوکاری … ساز حسن … ئەدەبی مناڵان

دەگێڕنەوە خێزانێک هەبوو پێکهاتبوو لە دایک و باوک و دوو خوشک، بۆ کارکردن ڕوویان لە کێڵگەیەکی دڵگیری ناوچەی شاخاوی کرد، کە کێڵگەکە لە باپیرەیانەوە {باوکی دایکیان } بۆیان مابوەوە … ڕۆژانە باوکەکە خۆی بەکاری کیشاوەرزی و ئاژەڵەکانیانەوە خەریک دەکرد، دایکەکەش بە کاری ناوماڵ وخواردن دروست کردن هەندێکیش دان پێدان بە جووجەڵەو مریشکەکان و کۆکردنەوەی هێلکە خەریک بووهەرچی دوو خوشکەکە بوو… ڕۆژانە بەیاری ماڵەباجێنە وخۆشاردنەوە لە ناودارستانەکەو جۆلانە سەرقاڵ بوون. ڕۆژێکیان خوشکە بچوک بە خوشکە گەورەی ووت: بۆ ئێمە هاوکاری باوک و دایکمان نەدەین هەندێک ئەرکی سەرشانیان کەم بکەینەوە ؟ خوشکە گەورەش پاش کەمێک (کە دیاربوو بیری لە قسەکانی خوشکە بچووکی دەکردەوە) وتی : زۆر باشە منیش حەز ئەکەم هاوکاریان بکەین هەندێ ئەرکی سەر شانیان کەم بکەینەوە. بەڵام چۆن هاوکاریان بکەین؟! هەردووکیان کەوتنە بیرکردنەوە کە چۆن هاوکاریان بکەن… لە پڕ خوشکە گەورە وتی: سبەینێ بەیانی لەکاتی نان خواردنی بەیانی بە باوک و دایکمان دەڵێین. ئیتر ئەو ڕۆژە یان بەسەر برد ،ڕۆژی دوایی کاتی نان خواردنی بەیانی …خوشکە گەورە بەڕوویەکی گەشەوە تەماشایەکی خوشکە بچوکی کردوو ئینجا ڕووی کردە باوکی وگوتی باوکە دەمانەوێ هاوکاریتان بکەین چونکە ئێوە زۆر ماندوودەبن و ئێمەش هەر خەریکی یاری کردنین و کاتمان زۆرە… باوکی پێکەنی و وتی: کچەکانم من و دایکتان ئەرکی سەرشانی خۆمان بەجێ دەگەیەنین کە کاردەکەین و دە بێت ئێوەش بەجوانترین شێوە کە ئێمە بیزانین پەروەردەتان بکەین ، لەگەڵ ئەوەش دا ئێوە هێشتا منداڵن توانای کاری گرانتان نیە. بەڵام دوو خوشکەکە لەسەرقسەکانی خۆیانان سوربوون هەر کۆڵیان نەدا، دواتر پێشنیاریان خستە بەردەم باوکیان کە ئاوی باخی قەدپاڵەکەی ئەوبەر ماڵی خۆیان بدەن چونکە نەمامەکان بچوک و نزیک بە ماڵەوەیە.. باوکیان زانی جووتە خوشك سورن لەسەر هاوکاری کردن دەیانەوێت ئەو کارە بەئەنجام بگەیەنن ، ڕەزامەندی پێشان داو ڕووی کردە دایکیان و وتی دە توانی تێشوویان بۆ بپێچیتەوە نەک لە وێ برسیان بێت با نان بخۆن.. دایکیش بە خۆش حاڵیەوە ڕزامەندی نیشاندا… دوای نان خواردن باوکیان تورەکەی تێشووی خۆی هەڵگرت و ماڵ ئاوای لێکردن چووبۆسەرکار بەجیاو ، جووتە خوشکیش تورەکەی تێشووی خۆیان هەڵگرت و ماڵ ئاواییان لە دایکیان کرد.
هەر دوو خوشك گەشتنە باخی قەدپاڵەکە و دەستیان کرد بە ئاودان و جۆگە پاککردنەوە ، ڕۆژ خەریک بوو لە نیوە ڕۆ نزیك دەبووەوە خوشکە گەورە بە خوشکە بچوکی ووت: دەڵێیت چی ..کاری باشمان کردووە و هەندێکیش هەست بەبرسێتی دەکەم .. بچین تۆزێ نان بخۆین؟. خوشکە بچوکیش داواکەی پەسەند کرد. چوونە بن دارێکی خۆش لە قەراغ گوێچەمەکە و هەندێ جێگەیان چاککردوو دەستیان کرد بەدەرهێنانی تێشووەکەی ناو تورەکەکە ، پاش تەواو بوون لە نان خواردن خوشکە گەورە وتی ماندووم دەمەوێت کەمێ بخەوم پاش کەمێک خوشکە بچوکیش خەو بردیەوە و ئەویش خەوت.
پاش تێپەڕبوونی ماوەی نزیك کاتژمێرێك، خوشکە گەورە لە خەو هەستاو بینی خوشکە بچوك لە قوڵای خەودایە ، زەردەخەنەیەکی کردوو هەستایە سەرپێ و چوو بۆ تەواو کردنی ئاودانی نەمامەکان کە چەند نەمامێک مابوو ئاو بدرێت هەربۆ ئەوەش خوشکە بچوکی بەئاگانەهێنایەوە… لە گەڵ تەواو بوونی ئاودانەکە، خوشکە گەورە دەیویست بگەڕێتەوە بۆ لای خوشکە بچوک لە پڕ بینی گورگێک لە چڕی دارستانی قەدپاڵەکەوە لە لای سەرەوە دەرکەوت!!.. ئیتر خوشکە گەورە لەترسی ئەوەی خوشکە بچوک بەئاگانەیەت!؟! بەڕاکردن بەرەو لای خوشکە بچوک ڕۆیشت .. لەو کاتەدا خوشکە بچوکیش لەخەوهەستا ، سەیری ئەم لاو ئەولای خۆیکرد ، بینی خوشکە گەورە دیار نیە!؟ وای زانی بەجێی هێشتووە!..دڵی پڕبوو دەستی کرد بەگریان بەدەنگی بەرز!؟! خوشکەگەورەش بۆ ئەوەی خوشکە بچوک نەترسێ و هەروەها لەترسی گورگەکەش بە دەنگی بەرز هاواری کرد بۆ خوشکە بچوك کە ئەو دەگەڕێتەوە بۆلای هەرلەپەسا هاواری دەکرد بەدەنگی بەرز .. گورگەکەش لەم هەموو هاوارهاوارە ترساو گەڕایەوە ناو دارستانەکە وخوشکە گەورە گەڕایەوە بۆ لای خوشکە بچوک ، خوشکە بچوک نیگەران بوو لەوەی کە بۆ بەجێی هێشتوە!؟! خوشکە گەورە پێی ووت کە کاتێ بەئاگاهاتۆتەوە ئەم لە خەوێکی خۆشدا بووەو نەیویستووە بەئاگای بێنێتەوە بەتایبەت کە کارێکی کەمیان مابوو .. ئینجا خوشکە بچوک نیگەرانیەکەی نەماو شتەکانیان کۆکردەوەو بەرەو ماڵەوە کەوتنە ڕێگە بەدڵخۆشی و پێکەنینەوە..ئینجا خوشکە گەورە لەسەر خۆو بە هێمنی باسی گورگەکەی کرد کەلە دارستانەکەوە دەرکەوت.. بۆیە ئەم هەموو هاوارەی دەکرد . خوشکە بچوک باوەڕی نەدەکرد وتی دەتەوێ لەمەو لا هەرخۆت بێیت بۆ ئاودان بۆیە من دەترسێنیت. خوشکەگەورە چەند هەوڵی دا بیسەلمێنێ بەڵام بێسوود بوو خوشکە بچوک هەردەیوت باوەڕناکەم و من وەك تۆ هاوکاری دەکەم.

ئامادەکردنی : ساز حسن




کێڵگە … ئامادەکردنی: نازحەسەن … ئەدەبی مناڵان

هەبوو نەبوو ژنێک و پیاوێکی بەتەمەن هەبوون لە کێڵگەیەکی نزیک شارۆچکەیەکدا دەژیان ، خەریک بوون بە چاندنی بەروبوومی کشتوکاڵی کە ڕۆژانە پیرەمێردەکە بەروبوومەکەی بەسەر پشتی گوێدرێژەکەی دەبرد بۆشارۆچکەکە و دەیفرۆشت، بە پارەکەی پێداویستی ڕۆژانەی خۆیانی لێدەکڕی و ئیتر شتێکی زیادەیان بۆ نەدەمایەوە. ڕۆژێک کە شەوی پێشووتر بارانێکی زۆر باری بوو.. بەهۆی بەرزبونەوەی ئاستی ئاوی جۆگەکەی سەر ڕێگەی شارۆچکەکە، پیرەمێردەکە لەکاتی بردنی بەروبوومەکان بۆ شارۆچکەکە بەروبوومەکەنی کەوتە ناو جۆگاکە، کاتێک کە چوو بۆ شارۆچکەکە کەس بەروبوومەکانی لێ نەکڕی چونکە بەروبوومەکانی تەڕ بووبوون … بەڕێکەوت پیاوک بەلایدا تێپەڕی و کاتێک بینی پیرەپیاو بەروبوومی جوانی لایە پێی ووت : ئایە ئەمانە بۆ فرۆشتنە؟ پیرە پیاو لە وەڵامدا ووتی : بەڵێ بۆ فرۆشتنە ،بەڵام لەبەر ئەوەی تەڕبووە خەڵکی لێم ناکڕن !. پیاوەکە ووتی : ئەم بەروبوومە زۆر جوانە و من دەیکڕم بەچەندی دەدەی ؟ پیاوە پیرەکەش ووتی هەموو جارێک فرۆشتوومە بە ١٠ دینار ، بەڵام کەتەڕ بووە نازانم !!… پیاوەکە تۆزێ بیری کردەووەو ووتی: ئەگەر تۆ ڕۆژانە ئەم بەروبوومە جوانەم بۆ بێنیت ئەوا من ٣٠ دینارت دەدەمێ! پیرە پیاو سەرسام بوو وتی: بەڕێز دیارە هەڵە تێگەیشتووی ! چونکە من ووتم ١٠ دیناریان دەداپێم … هەر خێرا کابرای کڕیار ووتی نا مامە پیرە من باش تێگەیشتم ، بەڵام ئەم بەروبوومە جوانە و من دەمەوێت، چونکە ئەمە بەشێوەی سروشتی بەرهەمت هێناوە ! وانیە ؟ پیرە پیاویش وتی بەڵێ ڕاست دەکەی . پیاوەکەش جارێکی تر پێی وتەوە: هەر بۆ ئەوە حەزدەکەم تۆش ڕازی بیت !. پیاوە پیرەکە تۆزێ دۆش داماو ووتی من ڕازیم … دەم وچاوی پیرە پیاو دڵخۆش دیاربوو ، ئینجا هەردووکیان بەروبوومەکەیان بارکردەوە لە پشتی گوێدرێژەکە و بەڕێکەوتن بەرەو ماڵی کابرا، پاش داگرتنی بارەکە لە پشتی گوێدرێژەکە کابرا ٣٠ دیناری دا بە پیاوەپیرەکە، پاشان ماڵ ئاوایی کردوو بەرەو بازاڕی شارۆچکەکە بەڕێکەوت. .کاتێک کە چووە ناو بازاڕودوکانەکانەوە کەلوپەلی ناو ماڵ وقوماشی زۆر جوانی بەرچاوکەت هەر بۆیە بەخۆشییەکی زۆرەوە بڕیاری دا قوماشی جوان و نایاب بۆ هاوسەرەکەی بکڕێ بەبڕی ١٠ دینار وهەروەها پێداویستی ماڵیشی بە ١٠ دینارتر کڕی و لە کۆتایدا ١٠ دیناری تریشی لە گیرفان مابوو. ئینجا بەدڵ خۆشی و ڕووگەشی یەوە گەڕایەوە بۆ کێڵگەکە … کاتێک پیرە ژن چاوی کەوت بە قوماش و پێداویستی ماڵەکە زۆر دڵی خۆش بوو!؟ بەڵام!!! پرسی : ئەمە چۆن دەبێت هەمووکات تۆ توانیوتە تەنها پێداویستی ماڵەکە بکڕی !؟ ئەی ئەم قوماشە چۆن!؟!پیاوە پیرەکە وتی : بەڕێکەوت پیاوێکم بینی و ئیتر هەموو بەسەر هاتەکەی بۆ باسکردو دواتر دەستی کرد بەگیرفانیداو ١٠ دینارەکەی دەرهێنا پێشانی پیرەژنی داو، وتی لەمەو لا هەرچی بەروبوومێکمان هەبێت دەیبەم بۆ ئەو کابرا بەڕێزە چونکە ئەو پیاوە بەڕێزە زۆر بەروبوومی سروشتی بەرز دەنرخاند … بەمەش هەردووک دڵخۆش بوون و بڕیاریان دا ١٠ دینارەکەو هەر پارەیەکی لە ڕۆژانەیان زیاد بێت پاشەکەووتی بکەن بۆ کاتێک کەناتوانن کاربکەن . بۆیە بەم شێوەیە ژیانیان بە خۆشی بە سەربرد.

{کۆتایی}

ئامادەکردنی:ناز حەسەن




دوای دابرانێک ماڵپەری تایبەتی ” عەبدوڵا مەحمود” کەوتەوە گەڕ

بۆ خوێنەران و خوێنەر دۆستان، بۆ هەموو ئەوانەی دەیانەوێت لەدیدی سۆسیالیستی کۆمۆنیزمی کرێکاریدا، بۆچوون و روانین و رێگەچارە و لێکدانەوە و هەڵوێست، لە پەیوەند بە پرسە سەرەکیەکانی کۆمەڵگەوە، زیاتر ببیستن و ببینن… ماڵپەری تایبەتی من کەوتەوە گەر…
دوای دابڕانێکی نزیک بە دوو ساڵە، وا جارێکی تر ماڵپەری تایبەتی من ” عەبدوڵا مەحمود” بە دیزانێکی نوێ و بە هەوڵی بێدرێغی هاوڕێی ئازیزم” ئارام عەلی” کەوتەوە گەر. کە هەر لیرەوە سوپاسی بێ کۆتای ماندوبوون و ستایشی دەست رەنگینیەکەی دەکەم….
بابەتەکانی ئەم ماڵپەرە، لەروانگەی سوسیالیستی و کۆمۆنیزمی کرێکاریدا، دەڕوانێتە پرس و مەسەلە جۆراوجۆرەکانی کۆمەڵگای کوردستان و عێراق و ناوچەکە و پرسە چارەنووسسازەکانی دنیا… هیوادارم بە پێی توانایی و کاتی بەردەست، بتوانم لە دیدی چینی کرێکارو کۆمۆنیزمی کرێکاریدا، روانین و بۆچوون و لکێدانەوەو ڕیگەچارەو هەڵوێستەکانم بە ئێوە بگەیەنم و لەو رێگایەشەوە بتوانم، بێ دابران لەگەڵتان بم… ئامانجیش لەم مالپەرەو هەوڵەکانی من بۆ تەفسیرو لێکدانەوەی دنیا نییە بە تەنها، بەڵکو هەوڵ و تێکٶشانێکی بەنەخشەیە بۆ گۆرێنی دنیا، و بنیاتنانی کۆمەڵگایەی ئازاد و بەرابەرو ئینسانی. کۆمەڵگای کۆمۆنیستی یە… سوپاسی هاوکاری و سەرنج و پێشنیاراتی تەندروستی هەموو هاوڕێ و ئازیزێک دەکەم…

عەبدوڵا مەحمود
٢٠١٦ ئۆکتۆبەری

لینکی ماڵپەر….
www.abdullamahmud.com




توركیاو یاوه‌ره‌كانی له‌ شه‌ری موسڵدا … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

له‌م رۆژانه‌دا مقۆ مقۆیه‌كی خه‌ست و سه‌خت له‌ نێوان ئه‌مریكاو توركیاو یاوه‌ره‌كانی و عێراق و پێشمه‌رگه‌و حه‌شدی شه‌عبی له‌ ئارادایه‌و، هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ پلان و ئه‌جیندای تایبه‌تی خؤی هه‌یه‌و به‌ دوای به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان ئه‌گه‌رێن و، ئه‌مریكا به‌ قورسایی خۆی و هه‌موو تواناكانیه‌وه‌ ئه‌یه‌وێت به‌ زووترین كات ده‌ستبكرێت به‌ شه‌ری موسڵ و، ده‌رباره‌ی بوونی توركیا له‌ ناو خاكی عێراق برێت مەكگۆڕك نوێنه‌ری سه‌رۆك باراك ئۆباما رایگەیاند، كە هەموو ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكان لەناو خاكی عێراق بەهەماهەنگی سوپای عێراق ئەنجامئه‌درێت، بەڵام ئەو هێزەی توركیا بەهۆی ئەوەی لەچوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی نییە، هیچ هەماهەنگییەكیشی لەگەڵ لایەنی عێراقی نەكردووە..
هۆنه‌رمه‌ندی عێراقی به‌ناوبانگ عه‌زیز عه‌لی به‌ ( مه‌نه‌لۆجیست) ناسراوه‌و، له‌ مه‌نه‌لۆجێكدا ئه‌ڵێت ( بژی و ببینه)‌ و، دیاره‌ شه‌ری موسڵ زۆر ئاڵۆزه‌و، هه‌ندێ له‌ یاریكه‌ره‌كان سه‌ركێش و گومران و، ناووناتۆره‌ی جۆراوجۆرو ناشیرین ئه‌خه‌نه‌ پاڵ یه‌كترو، له‌ لایه‌كه‌وه‌ توركیای شۆڤه‌نیستی داگیركه‌رو یاوه‌ركانی له‌ عه‌ره‌بی سووننه‌و به‌عسییه‌ هه‌ڵاتووه‌كان و ئیخوان ئه‌لموسلمین و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ حكومه‌تی عێراق و حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، ئه‌وانه‌ی پشتگیریان لێئه‌كه‌ن.
شه‌ر ده‌ستیپێنه‌كردووه‌و كێشه‌ی نێوان توركیاو عێراق كه‌مه‌ كه‌مه‌ گه‌وره‌ ئه‌بێت و، بابه‌تی سه‌ره‌كی بوونی هێزی سوپای توركیاو ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانه‌ له‌ سه‌ر خاكی عێراق و، توركیا ئه‌لێت به‌ ئاگاداری عێراق هاتوومه‌ته‌ به‌عشیقه‌ بۆ مه‌شقپێكردن به‌ پۆلیس و سوپای عێراق و، به‌رپرسانی عێراقیش ئه‌ڵێن بیانووه‌كانی توركیا دووره‌ له‌ راستی و، توركیا وه‌ك خاوه‌ن ماڵ ره‌فتاره‌ ئه‌كات و، خۆی كردووه‌ته‌ لایه‌كی سه‌ره‌كی و، ئه‌یه‌وێت سوننه‌ عه‌ره‌به‌كان و به‌عسیه‌ هه‌ڵاتووه‌كان كه‌ له‌ هه‌ولێر نیشته‌جێن و، چڵكاوخۆره‌كانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئیسته‌نبوڵ په‌لكێش بكات و، بچن به‌ گژ سوپای عێراق و حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان و، جێی ئاماژه‌یه‌ عێراق توركیا به‌ داگیركه‌ر ناو ئه‌بات و، مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی توركیا داگیركردنی ناوچه‌كانی تره‌و، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك دژایه‌تی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) ناكه‌ن.
توركیا له‌ هاتنی حه‌شدی شه‌عبی ئه‌ترسێ و، له‌ هه‌مان كاتیشدا به‌ پشتبه‌ستن به‌ سوپاكه‌ی و، چڵكاوخۆره‌كانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئیسته‌نبوڵ و “” سوپای ئازاد”” و سوننه‌كان وبه‌عسییه‌كان هه‌ره‌شه‌ی ئه‌وه‌ ئه‌كات كه‌ ته‌روو وشك ئه‌سوتێنی به‌ ناوی پارێزگاری له‌ خه‌ڵكی موسڵ و، هه‌موو هه‌وڵێك ئه‌ده‌ن خه‌ڵكی ده‌ره‌وه‌ی شاره‌كه نه‌رواته‌ ناو شارو، گۆڕان به‌سه‌ر دیمۆگرافیای شاره‌كه‌دا نه‌هێنن.
بەرپرسانی باڵای سەربازی ئەمەریكا‌و عێراق‌و هەرێمی كوردستان كۆبوونەوه‌و، ئەمەریكییەكان لەگەڵ بەرپرسانی عێراقی هاوڕابون لەسەر ئەوەی بەهیچ شێوەیەك رێگەنەدرێت سوپای توركیا لە شەڕی موسڵدا بەشداری بكات له‌ پێناو ئه‌وه‌ی گرژی و ئاڵۆزی دروست نه‌بێت، چونكه به‌رپرسانی حه‌شدی شه‌عبی خۆیان ئاماده‌ كردووه‌ بچن به‌ گژ هێزی سه‌ربازی توركیاو یاوه‌ره‌كانی و، توركیا وه‌ك داگیركه‌ر له‌ قه‌ڵه‌م ئه‌ده‌ن.‌
عێراق له‌ به‌ربه‌ره‌كانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) تووشی كێشه‌ی زۆر بووه‌ته‌وه‌و، وڵاتانی ده‌وروبه‌ری له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ گه‌مارۆیانداوه‌و، له‌ كاتی ئازادكردنی شاری فه‌للوجه‌دا شه‌رێكی گه‌وره‌ كه‌وته‌ نێوان حه‌شدی شه‌عبی و عه‌ره‌بستانی سعودییه‌و، ئه‌وه‌تا هێشتا شه‌ری موسڵ به‌رپا نه‌بووه‌و، شه‌ره‌ قسه‌له‌ نێوان حه‌شدی شه‌عبی توركیاوه‌ دروست بووه‌و، ئه‌و له‌ كاتێكدایه‌ عێراق داوای له‌ توركیا نه‌كردووه‌ هێز ره‌وانه‌ی عێراق بكرێت و، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا داوای له‌ وڵاتانی دراوسێی عێراق كردووه‌ كه‌ رێز له‌ ( سه‌روه‌ری‌ و خاكی عێراق) بگرن و، ته‌نها عێراق بۆی هه‌یه‌ رۆڵی توركیا له‌ شه‌ری موسڵدا دیاری بكات.
وڵاتانی ئه‌وروپاو ناتۆو ئه‌مریكاو نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كان له‌ هه‌ڵسوكه‌وتی توركیا رازی نین و، ئه‌ڵێن هه‌ر یارمه‌تیدانێكی حكومه‌تی عێراق ئه‌بێ له‌ گه‌ڵ په‌یماننامه‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان بگونجێت و، ئه‌بی توركیا له‌ پێش هه‌ركارێك له‌و جۆره‌، هه‌وڵبدات ره‌زامه‌ندی حكومه‌تی عێراق وه‌ده‌ستبێنێت و، برێت مەكگۆڕك نوێنەری باراك ئۆبامای سەرۆكی ئەمریكا لەهاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش رایگەیاند، سوپای توركیا بەبێ‌ هەماهەنگی هاوپەیمانان لەناوچەی بەعشیقەی موسڵ جێگیركراون.
دوور نییه‌ به‌هۆی بار گرژی له‌ نێوان عێراق و توركیا شه‌ری موسڵ دووابكه‌وێت و، ئه‌مریكاو نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان ئه‌و پۆچوونه‌ پشتراست ئه‌كه‌نه‌وه‌و، ئه‌گه‌ر هه‌ردوولا توركیاو عێراق له‌ سه‌ر شه‌ری موسڵ كۆك نه‌بن، ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ شه‌ری موسڵ گرێی زۆری تێبكه‌وێت و، نزیگ بوونه‌وه‌ی توركیا له‌ گه‌ڵ عه‌ره‌بستانی سعودیییه‌ بارگرژی و ئاڵۆزییه‌كه‌ی نێوان عێراق و توركیا زیاتر ئه‌كات و، هه‌ڵوێستی سعودیه‌ و توركیا دژ به‌ حه‌شدی شه‌عبی روون و ئاشكرایه‌و، ئه‌گه‌ر حه‌شدی شه‌عبی وه‌ڵامی ئه‌و دوو وڵاته‌ بداته‌وه‌ ئاگری شه‌رێكی مه‌زهه‌بی به‌رز ئه‌بێته‌وه‌و كه‌نترۆڵكردنی كوژاندمه‌وه‌ی ئاسان نییه‌و، كه‌س نازانێت رووداوه‌كان به‌ره‌و كوێ مل ئه‌نێن.‌
عەممار حەكیم سەرۆكی هاوپەیمانی نیشتمانی شیعەكانی عێراق هەڕەشە لە توركیا ئه‌كات بەوەی تا سەر دان بەخۆیاندا ناگرن‌و هێرش ئه‌كەنە سەر سوپای توركیا لەعێراق و، بزوتنه‌وه‌ی نوجه‌باء كه‌ باڵێكی گرنگه‌ له‌ ناو حه‌شدی شه‌عبی به‌ هێزه‌كانی توركیا ئه‌ڵێت وڵامدانه‌وه‌مان بۆمه‌له‌رزه‌ له‌ ژێر پێتان دروست ئه‌كه‌ین و، هه‌ر له‌ سه‌ر هه‌مان ئاوازو ریتمی باڵی نوجوباء، كتیبه‌كانی حزب الله و، عه‌سائبی ئه‌هل ئه‌لحه‌ق خۆیان ئاماده‌ كردووه‌ بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ده‌ستدرێژی توركیا له‌ خاكی عێراقدا.
عەممار حەكیم، سەرۆكی گەورەترین هاوپەیمانی عێراقه‌ لەمیانی وتارێك رایگەیاند عێراق بەئاسانی پارێزگای نەینەوا نادات بەدەستەوەو ئەوانیش لەبەرانبەر سوپای توركیا بێدەنگ نابن و، هه‌روا راگەیاند، ئەوان ئه‌یانەوێت پەیوەندییەكی باشیان لەگەڵ توركیا هەبێت، بۆیە داوای كرد بەو هەڵوێستانەیاندا كه‌ بەرانبەر به‌ عێراق هەیانە بچنه‌وه‌و، توركیاش سوورە لەسەر نەكشانەوەی ئەو هێزانەی كه‌ لەو ناوچەیه‌ جێگیركردووە.
به‌ پێی سه‌رچاوه‌ی حكومه‌تی عێراق ئه‌م لێدوانانه‌ دژ به‌ به‌ حكومه‌تی توركیا له‌ پاش كۆبوونه‌وه‌ی هاوپه‌یمانی نیشتمانی و سه‌ركرده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و به‌رپرسانی باڵیۆزخانه‌ ئێران له‌ به‌غدا سه‌ریانهه‌ڵداو، دوواتریش به‌یننامه‌و رلگه‌یاندنی هه‌ره‌شه‌ ئامێز دژ به‌ توركیاو داگیركردنی خاكی عێراق به‌رز بووه‌وه‌و، هه‌ر له‌و باره‌یه‌وه‌و، به‌ پێی سه‌رچاوه‌كان باڵوێزخانه‌ی ئێران په‌یوه‌ندییان به‌ نووسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیران حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی كرد. ‌.
پێنج فراكسیۆنی په‌رله‌مانی كوردستان : هەریەک لە فراکسیۆنەکانی گۆڕان و یەکێتی و کۆمەڵی ئیسلامی وحزبی شیوعی و بزوتنەوەی ئیسلامی ڕایانگەیاند، پێویسته‌ کوردستان نه‌یكه‌ینه‌ به‌شێك له‌ ململانێی ئیقلیمی و نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و، شایانی باسه‌ ئه‌و پێنج فراكسیۆنه‌ی په‌رله‌مانی كوردستان به‌بێ فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كگرتووی ئیسلامی راگه‌یه‌ندراوه‌ هاوبه‌شه‌كه‌یان بڵاوكرده‌وه‌ و، داوایانکرد سوپای تورکیا بە زوویی لە هەرێمی کوردستان بکشێتەوە و بوونی ئەو هێزانەشیان به‌ نادەستوری و نایاسایی له‌قه‌ڵه‌مداوه‌.

10/10/2016




کورتەنامەی شیعریی … فەتاح حەسەن

بەشی پێنجەم

خۆشەویستێك و
دوو هاوڕیی راستەقینە و
پێکێك شەراب
و
لەتێك نانم هەبێت ..
ئەمن پاشام.

بەر لە، خەوتن
کە، بەخەبەردێم ..
کەسێك بە خەیاڵمدا دێت
ئەو کەسەش .. تۆی.

با هەر چوار وەرزەکە
خونچە بپشکوێ
کە، خونچەی دڵی من، نەپشکوێ ..
بەمن چی ؟!

ئەو کاتانە، زیاتر
خۆم خۆشدەوێ
کە بیر لە تۆ دەکەمەوە
ئەدی ئەتٶ؟

گرنگ نییە
خەڵك چی دەڵێ
تەنها خۆت بڵێ
هەستکردن .. ژیان
خۆشەویستی
بێ تۆ چییە؟

کە، زیزت دەکەم
رقم لەخۆم دەبێتەوە
بەخۆم دەڵێم
ئای چەن شێتم؟!

تۆ دەگرێی
چاوت پڕدەبێت لە فرمێسك
منیش رۆحم
دەبەس بگری
لێگەڕێ رۆحم .. ئاسودەبێ .

بەزەییم بەخۆمدا بێتەوە
یان .. قینم بێت
لە بێباکی تۆ
بەرامبەر بە من؟
منێک .. کە، خۆم کردە
بەردەبازی رێی تۆ

چۆن تۆ بێدەسەڵاتی
لەوەی خۆشمدەوێی
منیش
لەوەی خۆشتناوێم.

گەر ئەوە ترسنۆکیی بێت
کە نەتوانم،
دڵی کەسێك ئازار بدەم کە رۆژێك لە رۆژان
خۆشمدەویست
دەبا.. هەر، من ترسنۆك بم.

فەتاح حەسەن
دانیمارك/ ڤالبی

.
.




بابه‌ی شیرین …عه‌لی حه‌مه‌ڕه‌شید به‌رزنجی

سۆز و نازی بابه‌ی شیرین
توانا و تینن
سه‌رچاوه‌ن بۆ خۆشبه‌ختی ژین
پڕ ئه‌وینن
ئه‌و كاته‌ی باوكم ده‌مدوێنێ
دڵخۆش د یارم
خه‌نده‌ و خۆشیم بۆ ده‌هێنێ
زۆر به‌ختیارم
بۆیـــه‌ به‌هێز و بـــــڕواوه‌
هه‌نگاو ده‌نێم
بــه‌ دڵی پـــــڕ له‌ هیواوه‌
ســرود ده‌ڵێم
……………….
30/1/2016