تەوەرەی دەنگەکان سەبارەت بەکاری هەروەزی … عەزیز شەریف


کورتەیەك بۆ ناساندنی هەرەوەزی :

هەرەوەزی دیاردە و بوونێکی مێژوویی و جیهانیی هەیە، هەرچەندە زۆر جار ڕەنگ و دەنگی سەردەمی سەرهەڵدانەکەی خۆی گرتووە؛ هەندێك جار وەك خۆکۆمەکیی ئایینی گروپە ئایینی و ڕێڕەوییەکان دەرکەوتووە و هەندێك جار وەك خۆکۆمەکیی خێڵەکی و گوندەکان دەرکەوتووە و هەندێك جاریش وەك خۆبەسێی کۆمەڵە هاوچەرخەکان لە سەردەمی جەنگەکان و قاتوقڕیی وشکە ساڵەکان دەرکەوتووە، بەڵام لەنێو هەموو سەردەمەکان هەرەوەزی و بیرۆکە و ئاوەزی ژییانی هەرەوەزیی بەجۆرێك بوونی هەبووە .
لەنێو ئەم ڕۆژگارەش لە هەرێمی کوردستان خەریکە لەنێو دەروونی قەیرانە ئابووریی و کولتووریی و مۆڕاڵیی و ڕامیاریی و جەنگیی- سەربازییەکان بەجۆرێك هەروەزییەکان و بیرۆکەی هەرەوەزی کۆمەڵایەتیی وەك ئەڵتەرناتیڤێك خۆی دەردەخاتەوە. سایتی دەنگەکان وەك بڵندگۆی دەنگە ڕۆشنبیر و ڕەخنەگر و ناڕازی و بەهەڵوێستەکان بۆ ڕۆشنایی خستنە سەر مێژووی بزووتنەوە و بیرۆکە هەرەوەزییەکان لە هەرێمی کوردستان و ناوچەکە ئەم تەوەرەیەی بۆ گفتۆگۆ و لێدوان لەو بارەوە کردووەتەوە، بە هیوای سەرهەڵدان و درووسبوون و دروستکردنی دیالۆگ و لێدوانیی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی لەبارەی هەرەوەزی و بزووتنەوەی هەرەوەزی وەك ئەڵتەرناتیڤ.

لێرەدا بە زنجیرە وەڵامی نووسەران و چالاکوانانی بواری هەرەوەزی بڵاو دەکەینەوە. 5


دەنگەکان – سەرەتا ئەگەر بکرێت کورتەیەك لەبارەی ڕابووردووی چالاکی خۆت و ئاراستەی بیرکردنەوەت بۆ خوێنەران بگێڕیتەوە؟

+ من ناوم (عەزیز شەریف)ە لە ناوەڕاستی هەشتاکانەوە تێکەڵ بە بزوتنەوەی چەپ و کۆمۆنیستی بووم و بەشداری ڕاپەڕینی بەهاری 1991 کردوەو یەکێک لە هەڵسوڕاوانی شورای سەرشەقام بووم لە شاری سلێمانی . لە ساڵی 2004 تا 2008 ئەندامی حیزبی کۆمۆنیستی کریکاری عێراق بووم لەو مێژوە بەدواوە وەک ئینسانێکی سۆسیالیستی سەربەخۆ و بڕوا بە بەفکری مارکس هەڵسوڕانی سیاسیم هەیە. تەنها لە لاپەڕە تایبەتی خۆم لە فەیس بووک (Aziz Sharif)پۆستی کورت دەنوسم. سپاسی بێ پایانم بۆ سایتی دەنگەکان کە وەک هەمیشە بڵندگۆی دەنگە ئازادەکانە.

دەنگەکان – “بزووتنەوەی هەرەوەزی” ئەم دەستەواژەیە بۆ تۆ چی دەگەیێنێت ؟

عەزیز شەریف + گێڕانەوەی ئیرادە بۆ ئینسان ، کار کردن بۆ ژیانێکی باشتر و دەستپێکی شۆڕشە.

دەنگەکان – بە بۆچوونی تۆ هەرەوەزییەکان ئامرازی ڕیفۆرمکردن یان ئەڵتەرناتیڤن؟

عەزیز شەریف +بەبڕوای من لە ئێستادا ئامرازێکن بۆ ڕیفۆرم ، ڕیفۆرمی ئیرادەی ئینسانی ئەمڕۆ و ڕیفۆرمی ئیقتسادس و سیاسی.

دەنگەکان – بە پشتبەستن بە کامە بنەما و ئەزموون هەرەوەزییەکان دەخرێنە خانەی ئامانجی بزووتنەوەی ڕیفۆرمیستی یان خزمەتکردن بە مانەوەی سیستەمە چینایەتییەکە ؟

عەزیز شەریف + وەک لە سەرەتادا وتم ئەم بزوتنەوەیە ، بزوتنەوەی گێڕانەوەی ئیرادەیە بۆ ئینسان و لەخۆیدا خۆ هۆشیاریە.ئەگەر بەم ئاقارەدا بڕوات نەک نابێتە وەسیلەی مانەوەی سیستەمە چینایەتیەکە بەڵکو ڕێک وەک ئەوەی مارکس لە لێکدانەوەی بۆ سیستەمی سەرمایەداریدا باسی کردوە ،دەبێتە گۆڕهەڵکەنی سیستەمەکە.

دەنگەکان – کەسانێک پێیان وایە ئەم کارە هەرەوزێیانەی کە لە ناوچەی خانەقین دەستی بۆ براوە، لە بنچەدا کاری دەسەڵاتەو دەبێت فشار بۆ دەسەڵات ببرێت لە جیاتی کاری هەرەوەزی. ئەی ئێوە ئەمە چۆبن دەبینن؟

عەزیز شەریف + من بە نمونەیەک وەڵامی ئەم پرسیارەو قسەو توانجی کەسانێک کە لەدوورە دانیشتون و لەجیاتی هاتنە پای ئەم بزوتنەوەیەو دەستخۆشی لە کەسانێک کەڕۆژانە هێزی بازوویان لەم بوارەدا وەگەڕخستوە دەدەمەوە. ئەگەر بڕیاربێت ئەم بزوتنەوەیە قوتابخانە دروست بکات و تەسلیم بە وەزارەتە ئیسلامی و کۆنەپەرستەکەی حکومەتە دزو گەندەڵەکەی بکات و تیایدا منداڵان فێری جەهل و نەزانین بکات ئەوامنیش هەر وەک ئەوان دەڵێم بەڵێ کاری دەسەڵاتە .بەڵام گەر بەپێچەوانەوە قوتابخانەکە ،کەسانی بەدەربەست و هۆشیار بیبەن بەڕێوەو ئە مەنهەجە دواکەتووەی کە لە قوتابخانەکانی تردا دەخوێنرێت ، لاببرێت و کەسانێکی پسپۆڕو شارەزا لە بواری پەروەردە و فێرکردن و دەرس گوتنەوە ، قوتابخانەکە بەرن بەڕێوە نەک هەر ڕیفۆرمێکی شۆڕشگێرانەیە ، بەڵکو دەستپێکی شۆڕشی سۆسیالیستیە.

دەنگەکان – چۆن دەتوانین هەرەوەزییەکان بە ئەڵتەرناتیڤ ببیمین، ئەو گۆرانە پۆزەتیڤانە چین کە هەرەوەزییەکان وەك ڕەتکەرەوەی کردەوەیی سیستەمە چینایەتییەکە نیشاندەدەن، چ کاراییەکیان لەسەر خێراکردن و بەهێزکردنی ڕەوتی گۆڕانی کۆمەڵایەتی و کولتووریی و ڕۆشنبیریی گشتی دەبێت ؟

عەزیز شەریف + زیاتر لە 25 ساڵ تەجرەبەی خەڵکی کوردستان لەگەڵ ئەم حکومەتە دزو گەندەڵە بەسە بۆئەوەی جێتر چاوەڕوانیەکانی خەڵک لە حکومەتی خۆماڵی و کوردی نەمێنێت . ئەمانە نەک هەر کارێک بۆ باشرتر کردنی ژیانی خەڵک ناکەن بەڵکو زۆر لەوە خراپتیان کردوە کە هەبووە. لە سیستەمی جینایەتیدا ئینسان لەبەرانبەر شتێکدا کە پێی دەوترێت پارە مەجبورە کارێک بکات ، بەڵام لەبەر ئەوەی خودی بەرهەمەکە (جاهەرچییەک بێت )ناچێتە گیرفانی بەرهەم هێنەرەوە ، مایەی دڵخۆشی نیەو بەگیان و بەدڵ بەرهەم نایەت . بەڵام ئەوەی لەم هەرەوەزیانەدا بەرهەم دێت ڕێک دەچێتە گیرفانی خودی بەرهەم هێنەرەکانیەوە .ئە خۆی لە خۆیدا هەم دڵی ئەوانەی تیادا بەشدارن ، بە بەرهەمەکە خۆش دەکات هەم ورەو توانایی ئینسانیان دەباتە سەرەوە .

دەنگەکان – چ ئاسۆ و ئامانجێك لە سەرهەڵدانی بزووتنەوەی هەرەوەزی لە هەرێمی کوردستان و خۆرهەڵاتی ناوین دەبینیت ؟

عەزیز شەریف + وابزانم لە وەڵامی پرسیارەکانی پێشودا چومەتە سەر بەشێك لەوەڵام دانەوە بەم پرسیارەوە لەبەر ئەوە زۆر درێژەی پێ نادەم تەنها دەڵێم گێڕانەوەی ئیرادە بۆ ئینسان و ڕیفۆرمێکی شۆڕشگێڕانیە کە هەنگاوەکانی ڕوەو سۆسیالیزمە.

دەنگەکان – لە ڕووی مێژووییەوە، ئایا بزووتنەوەی هەرەوەزی لە ناوچەی لەدایکبوون و ژیانی خۆت هەبووە یان بەخۆت تاکو ئێستا لەنێو هەرەوەزییەك ژیاوی ؟

عەزیز شەریف +بەڵێ من لەیەکێک لە گوندەکانی ناوچەی قەرەداغ بەدنیا هاتووم و بەشی زۆری کاری گوندەکانیش تا ناوەڕاستی هەشتاکان بەهەرەوەزی بووە ، من بۆخۆم کەلە ڕوی تەمەنەوە زۆر منداڵ بووم لە کاری( تووتن کردن وشریت لێدان ) بەشداریم کردوە.
لە بزوتنەوەی شورایش بەشی زۆری کارەکان هەرەوەزی بوو .دەتوانم چەند نمونەباس بکەم لەوانە کاری شارەوانی ، کۆمەک بە ئاوارەکان ، خەستەخانە و دەرمان و دکتۆرو یاریدەدەری دکتۆر و ڕاگرتنی ئەمنیەتی گەڕک و ئەمانە هەموو بە شێوەی هەرەوەزی و خۆبەخشانە و بێ بەرابەر دەکران .

دەنگەکان – ئایا هەروەزییەکان تەنیا ئاڵووێرکردنی کۆمەکی کۆمەڵایەتین، یان واوەتر لەوە دەتوانن ببنە ئەڵتەرناتیڤی بەرهەمهێنان و بەکاربردنی باوی بۆرجوازییانەی ئێستا؟

عەزیز شەریف +بەبڕوای من لە سەرەتادا ئاڵووێرکردنی کۆمەکی کۆمەڵایەتیەو دەتوانێت لە هەنگاوەکانی ئایندەیدا ئەم سەرەتایە تێپەڕنێت و ببێتە بنمەما بۆ ژیانی سۆسیالیستانە ، بەمانای هەرکەس بە قەد توانای خۆی کار دەکات و بەقەد پێویستیەکانی خۆی لە بەرهەمی کۆمەڵایەتی بەشی دەبێت . بێگومان منداڵ و پیر و پەک کەوتەش بەبێ بەرنبەر و وەک هەر فەردێکی تر بەشیان دەبێت .

دەنگەکان – ئایا هەر ئێستا هیچ ئەزموونێکی کردەیی و جێکەوتوو یان پەرەسەندوو لە هەرێمی کوردستان و خۆرهەڵاتی ناوین دەبینیت ؟

عەزیز شەریف + ئەو بزوتنەوەیەی لە خانەقین بەڕێکەوتووە سەرەتاو دەستپێکی بزوتنەوەیەکی پرشنگدارەو لە ڕەئسی ئەم بزوتنەوەیەشدا هاوڕێ سەلام عەبدوڵاو هاوڕێکانی دەورو نەخشی بەرچاویان هەیەو هیوای سەلامەتیان بۆ دەخوازم و ئومێدی ئەوەدەکەم هەموو خەڵکی کوردستان چاو لەو بزوتنەوەیە بکەن و بەسەرکەوتنی بگەیەنن .

دەنگەکان- دوا پرسیاری ئەم جارە، چ پەیام و ڕێنوێنییەکت بۆ چالاکانی هەرەوەزییەکان هەیە ؟

عەزیز شەریف +من ئومێدێکی گەورەم بەم بزوتنەوەیە هەیە . تاکە ڕێنوێنی من ئەمەیە کە قسەی کەسانێکی بێ ئومێدو ڕوخاو ، کە لەدورەوە دانیشتون و لەجیاتی دەستگرتن و دەست خۆشی لەم هاوڕێ بەدەربەستانەی بزوتنەوەی هەرەوەزی خەریکی قسە فڕێدان و بەکەم گرتنی کاری ئەم چالاکوانانەی هەرەوەزیەکانن ، دڵیان سارد نەکاتەوەو لەکارەکانیان بەردەوام بن .
من لێرەدا بە وتەیەکی مارکس کۆتایی بە قسەکانم دێنم

گوڵ لێرەیە وەرە لێرە سەمابکە.




یادی کەلار … بڵاوکراوەیەکی تایبەتە بە ساڵیادی بە قەزابونی کەلار


بۆ خوێندنەوەی ئەم بڵاوکراوەیە کلیکی ئێرەبکەن ….




لە یادی راپەڕینەوە بۆ کۆستی ٧٤ی ئێزدیی … هەندرێن

ئەوەی کە ئێستا لە شنگال و کۆی تەنگژەکانی تر کە روویان داوە و روودەدەن، کۆمەڵگە لێی بەرپرسیارە، چونکە کاتێک ئاکاری زۆرینەی کۆمەڵگە سەتە دوای سەتە رەجەب ئاسا (سەیری تەمسیلی رەجەبی کوردیی بکە نەک تورکیی)، واتە کەهێلی، بێئاگایی، گەلحۆیی و نەداریی، بە دەستی رەتاندنی قەدەرەوە بژیت، بۆیە شایەنی ئەوەیە، مەلای گەورە واتەنی: نەک هەر “قسمێ بەندیی تورک و هێندێ خادمی عەجەم” بێت، بەڵکە شایەنی ئەوەیشە لەسەر ئەم زەویەدا وەک بوونەوەرێکی دمۆر، گەمەپێکراو و “بێ قەدەر و قیمەت” بژیت.
لەوەش بەدتر، هێشتا برین و کۆڤانی کوردی ئێزدیی “رەسەن” بە دەستی قات و قڕکردنی داعشەوە هەتوان و ساڕێژ نەبووە، کەچی بە دەم یادی راپەڕینەوە، دەکەوێتە بەر بوغزی “کوردی ناڕەسەن”ەوە.
لەناو ئەو هەرا و هۆریای شەڕی داعش و پشتگیرییکردنی ئەمەریکا لە ماسوولکەی کوردایەتییەوە گەرەکە کوردی نەدار و بەیەک نەیار بیزانن، بەدەر لە هوشیارییەکی خۆیەکیی نەتەوەیی لە کن زۆرینەی هاووڵاتیی ناسیۆنالیزمی کوردیی، کە لەوێدا یەکێتی کولتووریی لەگەڵ یەکێتی سیاسییدا ئاوێتە و ئاوێزانی یەکتر دەبن، کە ئەمەشە وا دەکات حیزب و نوێنەرە سیاسیی و رۆشنبیرییەکانی کورد بەرژەوەندیی نەتەوە بکەوێتە سەرووی هەموو بەرژەوەندییە خێڵەکیی، حیزبیی و … تاد.

کەواتە پێویستە بە بیرکردنەوەیەک لە ئیرادە ددان بەوەدا بنێین، راپەڕینی ١٩٩١، وەک بەرهەمێک لە بێدارکردنەوەی ناسیۆنالیزمی کورد، نەک هەر نەیتوانی یەکێتی کولتووری لەگەڵ یەکێتی سیاسیی ئاوێتە و ئاوێزان بکات، بەڵکە ئەو لێکدابڕانە ناوەکییەی کوردی پەرتەوازە و پەرێشانتر کرد. ئاکامی ئەمەش، بوونی دوو ئیدارەیی لە کوردستان و ئەو تەنگژە قەبانەن کە هەر لە دوای راپەڕینەوە تا هەنووکە کۆمەڵگە و حیزبەکان تێیدا دەژین.

لەو روانگەیەوە، ئەگەر کۆمەڵگەی کوردستان و هیزەکانی لەو خەونە مێردەزمەییەی کە دوای راپەڕین تێیدا تێداماوە، بێدار نەبنەوە، نەک تشتێک بەناوی نەتەوە و نەتەوایەتیی نییە، بەڵکە هەر رەفتار و کردارێکی تر، نەک هەر لە نموونەی ئەوەی کە ئێستا لە دەڤەری خانەسۆر و کەرکووک دەگوزەرێ، بەڵکە بوونی دوو سێ ئێدارەیی زیاتر لە بیست ساڵ لە کوردستاندا، ئیفلیجکردنی حکومەتی هەڵبژێردراوی خەڵک، کە بە واتەی ژان ژاک رۆسۆیی، بەرهەمی ئیرادەی گشتیی نەتەوەیە، جڕت و فڕتی پەیوەندنی حیزبە کوردییەکان بە دەوڵەتە نەیارەکانی گەلی کورد، ئێران و تورکیا، خیانەتکردنە دەرهەق بە ئیرادەی نەتەوە. کەواتە راپەڕین یادکردنەوەی گەرەک نییە، بەڵکە بێدارکردنەوەی بیرکردنەوەی گەرکە.

لێرەوە ئەگەر کۆمەڵگەیەک تەنێ کولتووری شین و رۆ ڕۆ نەبێت، تێدەگات کە پیشهاتی خانە سۆر رووداو نییە، بەڵکە ئاکامی ئەو ناهوشیارییە قووڵ و قەبەیەی کۆمەڵگە و غیابی گوتاری نیشتمانییە لە لایەن ‌حیزبە کوردییەکانەوە، کە بەرهەمی هوشیارییەکی پۆستخێڵەکیی و پووش و پاوانن.
ئاخر ئەگەر کۆمەڵگەیەک هوشیار و هەراش بێت، دەبێت تێبگات ئەوەی کە روویدا و روودەدا، ئاکامی ئەو ململانێی و بوغزانەیە کە چەندین ساڵە لە نێوان حیزبە کوردییەکاندا لە ئارادان، بۆیە ناژیربێژیی (لۆژیک)ییە ئەگەر ئەو هەموو ناکۆکییانەی نێوان حیزب و تاقمەکانی کورد نەگەن بە تەقینەوەی جۆرا و جۆر و خۆخۆرییە. بۆیە ئەگەر ئەو خەڵکە هوشیار و هەراش بن، گەرەکە بەر لەوەی ئەو ململانێیانە بەو ئاکامە رەشانە بگەن گەرەکە پیشتر لە بری شین و واوەیلای دوای رووداوەکان، بە کردار و ئاکارە هوشیارییەکانییەوە رێگە لەو دۆخە بگرن. کەواتە ئەوەی کە پێشهات و لە داهاتووشدا پێشدێن، دەرکەوتەی دۆخی بیرکردنەوەی کۆمەڵگەن.
بەهەمە حاڵ، بەزمی قەدەری کورد لەوە و لەویتریش ئاڵۆزترە، لێ لێرەدا بۆ ئەوەی لەوەی کە ئێستا لە هەناوی هەڵمساوی کورد دەکوڵێ تێبگەین، گەرەکە بگەڕێینەوە بۆ ئەو شیعرە بڕەندە و رەوانەی مەلای گەورەی کۆیێ، کە نزیک سەتەیەک بەر لە هەنووکە دەبێژێ:
“ئێوە “أحقر الناس” ن ئیمڕۆ لە بەینی ئومــــەم
قسمێ بەندیی تورکن هێندی خادمی عەجەم
ئێوەن بێ قەدر و قیمەت و بێ عەسکەر و بێ عەلەم
بێ تاج و تەخت و دەوڵەت ژێردەستی کوللی عالــەم
چینكه‌نان خۆرى خه‌ڵكى له‌سه‌ر موڵك و ماڵى خۆت
خاكـــــت هه‌موو مه‌عده‌نه‌ خۆت فه‌قير و ڕووت و قوت
تاكه‌ى وه‌كو گاجووتى له‌بن نيــــــــــــــــرى زيللـــــــه‌تى
سه‌د حه‌يف و سه‌د مه‌خابن لاى خۆت ئه‌تۆش ميلله‌تى”

٢٠١٧.٣.٥




کۆیلە لای نیچە و پرۆلیتاریاش لای ئۆروێڵ … ئاسۆ خالید

کاتێک سیستمی ئەخلاقی کۆیلەکان دروستی دەکەن بۆ ئەوەی سەردارەکانیانی پێ سزا بدەن و تۆلەیان لێبکەنەوە دەبێتە بیرۆکەیەک کە لای نیچە وەک راستیەک دەردەکەویت ((genealogy of morals و لای هەندێکی تریش رەتدەکرێتەوە چونکە بروایان وایە کە سیستمی ئەخلاقی ئالۆزەو هەریەک لە ئاین وفەلسەفە وئەدەب وئەفسانە…هتد پیکهێنەری ئەون. كاتێک نیچە هەژاران و چینی ژێرەوەی کۆمەلگا کە بە دەستەواژەی مۆردیرن پرۆلیتاریان بەر خەنجەری رەخنە دەدات و ستایشی نەجیبزادەکان دەکات؛ چەند دەیەیەک پاش ئەو جۆرج ئۆروێل لە رۆمانی ١٩٨٤دا بانگەشەی ئەوە دەکات کە تاکە هیوا لە چینی پرۆلیتاریادایە. مەبەستی ئۆروێل ئەوەیە تاکە هیز بۆ روبەروبوونەوەی ستەمکاری و نادادی کۆمەلایەتی لای پرۆلیتاریایە. ئەو چینەی کە ئۆروێل زۆر بەباشی لە ئازارەکانیان گەشتوەو هەستی پێکردوە. دەستەکانی نیچە نەرم و ناسک بوون تەنها بۆ نوسین وپیانۆ ژەنین بەکاری دەهێنان. دەستەکانی ئۆروێل زبرورەق بووبوون کە ئەویش لە کارو هەروەها وەک نیچە بۆ نوسینیش بەکاری دەهێنان. بۆچی ئەم بەراوردکاریە؟ مەگەر رۆشنبیر داینەمۆی شۆرشەکان نیە؟ بەلێ وایە بەلام بە لاریبەری شۆرشەکان و ئامانجەکانیشیەتی.

هەژاران دێنە سەر شەقام و رۆشنبیران و نەجیبزادەکان (کە بە درێژای مێژوو هاوپەیمانی نهێنی لە نێوانیاندا هەبوە) دینە سەر کورسی دەستەلات. نەجیبزادەکان کێن؟ ئەوانەی مافی ئەوەیان هەبوو و هەیە کە مرۆڤانێک وەک کۆیلەیان بن و خزمەتێکیان پێ بکەن کە بێ لەوە خۆشگوزەران نابن. نەجیبزادەکان هەر ئەو شوێنەیان لە هەرەمی کۆمەلگا بۆ مابوەوە کە دوای هەمان شوێن درا بە رۆشنبیران وەک لە شۆڕشی کۆمۆنیستی روسیا و ولاتانی تر بە ناوی ئازادی ویەکسانی بەرپاکرا کە دوایش پرۆلیتاریای بەدباختترکردو سیستمی کۆمەڵایەتی و سیاسیشی ستەمکارترکرد. لای نیچە ئەخلاق بیدعەیەک بوو کۆیلەکان خزانیانە نێو ژیانەوە تاکە هۆش بۆ ئەوە تۆلەسەندنەوە لە نەجیبزادەو سەروەرەکانیان بوو. لای ئەو نەجیبزادەکان هێزی جوانی وداهێنانیان لابوو بەلام کۆیلەکان ئەخلاقیان هینایە گۆرەپان و کردیانە هیزێک کە نیچە بەهێزی بەخۆداچوەوە و ناکاریگەر (ئیرتیکاسی) ناوی دەبرد هیزی مەرگ نەک ژیان. ئۆروێل پێچەوانە روانی بۆ ژیان وجوانی وسیستمە کۆمەلایەتی و سیاسیەکان. ئەوترسی گەورەی لە ستەمکاری بوو چ لە ئاستی کۆمەلایەتی و چ لە ئاستی سیاسیدا. ئەو لەو یۆتۆپیانە دە ترسا کە ژیانیان یەک رەنگ دەکرد نمونە لای کۆمەنیستکان کۆمەلگای بێ چین و لای نازیەکان سەروەرکردنی نەژادی رەسەن و لە راستیشدا لای نیچە کۆمەلگای مرۆڤە باڵاکان. خۆی لەراسیتدا ئەمەش هەموی بە موتلەق روانین بوو لە ژیان و هیزەکانی ژیاندن.

ئۆروێل پروپاگەندەی بۆ کۆمەلگای بێ چین نەدەکرد بەلکو بی چەوساندنەوە و ئیستغلال. ئەو باسی لەو بەدبەختیە دەکرد کە مرۆڤی تێکەوتبوو بە هۆی شەڕەکان و سیستمی سەرمایەداری و بەهۆی ستەمکاری کە شێوازی ئابووری و سیاسی و کۆمەڵایەتی هەبوو. نیچە گرنگی بە تاک دەدا و دژ بە زۆرینە بوو ئەو دەیگووت با ئیمە پردێک بین بۆ ئەوەی کە لە داهاتوودا دێت، مەبەستی کۆمەلگای مرۆڤە بالاکان بوو. مرۆڤی باڵا چیە جگە لەو نەجیبزادانەی کە ئەو لەگەلیان سەنگەری لە کۆیلەکان گرتبوو مافی ئەوەی لێ دەسەندنەوە کە ئازادبن لەژێر سایەی سیستمێکی ئەخلاقیدا کە چەوساندنەوە رەتبکاتەوە و باشە و خراپە لەیەک جودا بکاتەوە. لەراستیدا ئەو دەیگووت ئەو دوالیزمی باشە وخراپەیەش سەر بە سیستمە ئەخلاقیەکانە و رەتی دەکردەوە.

لەراستیدا ئەویش یۆتۆپیست بوو. هەرجەندە ئەو بابەتە زۆر هەلدەگرێ. ئۆرویل ریالیستیانە دەیروانیە ژیان و ئامانجی لەناوبردنی هەموو جۆرەکانی چەوساندنەوە بوو چ کۆمەلایەتی وئابووری چ سیاسی. جوانی کە چەمکێکە سەر بەم جیهانەیە و بە دریژایی میژوو مامەلەی لەگەل کراوە بەتایبەت لای رۆمانسیەکان. لای ئۆروێل توانستی هەستپێکردنی نەبوو کاتێک برسی بیت و ماڵێکی گەرمت نەبێت. کورەکان لە شەرەکانن، کچەکان پەنجەیان پەریوە لەسەر ئامیری چاپکردن ئیتر کێ بواری گول لێکردنەوەی هەیە (coming up for air ( . غەمخواردنی گەورەی ئۆروێل نادادی کۆمەلایەتی و ئابووری هەروەک غەمە گەورەکەی جۆن ستوارت میل بوو سەبارەت بە ئازادی مرۆڤی تاک و چارەنوسەکەی کە لە کتێبی On Liberty دا بە درێژی بەرگری لێدەکرد. ئەو دەیگوت تاکی سەربەست کۆمەلگای سەربەست دروست دەکات.

ئەو پاڵپشتی لە رۆشنکردنەوەی عەقلی مرۆڤە بەدبەختەکان بوو کە وەک سوتەمەنی جەنگ سەیر دەکران و ئەوەش لە عاقیبەتدا زیاتر بەدبەختی دەکردن. هەرچەندە ئەو بیهیوایانە دەیگووت کە جەنگ بێ لەئیرادەی ئیمە روودەدات و هەمان شتیشە کە چەند ین سال لەمەوثێش رویداوە و بەدریژای میژووش هەروا بووە. بەزۆریش شەرەکان نەجیبزادەکان یاخود رۆشنبیرە سیاسیەکان بەرپایان دەکردو نیزەی تفەنگی هەژار ونەدارەکانیان بە ورگی یەکتردا دەکرد لە پێناو شتێکدا کە قازانجی ئەو قوربانیانەی تیادا نەبوو. بەم پێیە لای نیچە سپارتاکۆس جگە لە نوێنەریکەری ئەخلاقی رەتکەرەوەی ژیان چ شتێکیتر نەبوو. لای ئۆروێل سپارتاکۆس مەزن بوو چونکە ئەو رۆحە بوو کە دەیویست لەنێو جەستەی هەر مرۆڤێکی ستەملێکراو چەوساوەدابێت.




خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ ڕۆمانی “پڵنگه‌ سپییه‌كه‌”ی ئه‌رڤه‌ند ئه‌دیگا … له‌لایه‌ن: عه‌لی ئه‌حمه‌د

ساڵانێك بوو بۆ كلیل ده‌گه‌ڕایت,به‌ڵام ده‌رگا هه‌میشه‌ كراوه‌ بوو…

“پڵنگه‌ سپییه‌كه‌” به‌ یه‌كێك له‌و ڕۆمانانه‌ ده‌زانم,كه‌ فره‌ ڕه‌هه‌ندو خاوه‌نی په‌یامی مرۆژایه‌تیه‌.
ئەرڤه‌ند ئه‌دیگای نووسه‌ر,كه‌ به‌ڕه‌گه‌ز هندیه‌,له‌چاو ته‌مه‌نی خۆی له‌ده‌رگای زۆر بابه‌تو گرفتی هه‌نوكه‌ییو مێژووی ده‌دات,كه‌ له‌ڕێگه‌یه‌وه‌ ده‌توانین به‌بێ پاسپۆرت به‌نێو كوچه‌و گوندو شاری گه‌وره‌و جه‌نجاڵی (دێلهی) گوزه‌ر بكه‌ین.
یه‌ك له‌و ڕه‌هه‌ندانه‌ په‌روه‌رده‌و كلتوری وڵاته‌كه‌یه‌,كه‌ ئاشنامان ده‌كات به‌و وابه‌سته‌ ئاینیو كۆمه‌ڵایه‌تیانه‌ی,كه‌ هه‌ریه‌ك له‌ هاوڵاتیانی هندستان به‌جۆرێك پێوه‌ی گرێ دراون, سیستمی قوتابخانه‌و شێوازی مامه‌ڵه‌ی مامۆستاو كه‌رتی په‌روه‌رده‌,كه‌ كاریگه‌ری جه‌وهه‌ری له‌ ژیانی تاكی هندی هه‌یه‌.مناڵی هه‌ژاره‌كان ناتوانن بگه‌نه‌ ئه‌نجامێك, به‌ چه‌ندین بیانوو كه‌ سه‌ره‌كیترینیان خودی هه‌ژاریه‌.

یه‌كێكی تر له‌و مه‌سه‌لانه‌ی,كه‌ نوسه‌ر زۆر جه‌ختی له‌سه‌ر كردووه‌ جیاوازی چینایه‌تییه‌,كه‌ وه‌ك درزێكی گه‌وره‌و ڕوون له‌نێوان خێڵو جوگرافیادا ده‌بینرێت.
(دێلهی)پایته‌خت وه‌ك شارێكی مۆدێرن به‌ئاشكرا له‌نێوان گه‌ڕه‌كه‌ هه‌ژارنشینه‌كانو سه‌رمایه‌داره‌كانو كونسوڵخانه‌و هۆتێله‌ پێنج ئه‌ستێركان له‌ڕووی خزموتگوزاریو پاكو خاوێنیو ئاستی هۆشیاری تاكه‌كان.جیاوازیه‌كی گه‌وره‌ی هه‌یه‌.ماهیه‌تی شارو ئاستی پایته‌ختێتی (دێاهی) له‌و دێڕه‌دا خراوه‌ته‌ به‌ر نه‌شته‌ری ڕه‌خنه‌یه‌كی جدیه‌وه‌:”هند ته‌نها پایته‌ختی یه‌ك وڵات نیه‌,به‌ڵكو پایته‌ختی دوو وڵاته‌ (تاریكیو ڕوناكی).” نوسه‌ر ئه‌م دوو چه‌مكه‌ وه‌ك له‌زۆر شوێنی ڕۆمانه‌كه‌ به‌كاردێنێت,وه‌ك دوو دونیای ته‌واو دژیه‌ك.
یه‌ك له‌سیما دیاره‌كانی هندستان,كه‌ نوسه‌ر ده‌یخاته‌ ڕوو بوونی ئه‌و هه‌موو خوداو ڕێچكانه‌یه‌,كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان سه‌رچاوه‌گرتوون به‌مێژووی تایبه‌تی خۆیانو ئه‌داكردنی دروشمه‌ جیاوازه‌كان.
نوسه‌ر توانیویه‌تی وێنه‌یه‌كی بێ ڕتووشی مرۆڤی هندیمان پیشان بدات,له‌به‌پیرۆز زانینی شوێنو كاتو په‌رستراوه‌كان.

گوزارشتكردنی هێنده‌ به‌زمانێكی پاراوكراوه‌,كه‌ له‌هه‌ندێ شوێنی ڕۆمانه‌كه‌ خه‌ریكه‌ خۆت له‌كلكڕاوه‌شانی گامێشو گاكانی سه‌رجاده‌و بازاڕكان لابده‌یت.
بۆنی هاڵاوی شیاكه‌و جۆگه‌له‌كان دێن به‌لوتتدا.

ئارڤه‌ند ئه‌دیگا اه‌ڕێگه‌ی كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی (باڵرام حه‌ڵواچی) ڕه‌خنه‌ی توند له‌سیستمی سیاسی هندستان ده‌گرێت,كه‌ به‌ناوی دیموكراسیه‌وه‌ گه‌وره‌ترین پێشێلكه‌ری دیموكراسی و مافی مرۆڤه‌,كه‌ خۆی له‌ گه‌نده‌ڵی و به‌رتیلو قۆركردنی بازاڕو ئابوری وڵات ده‌بینێته‌وه‌.
باڵرام له‌رێگه‌ی نامه‌یه‌ك,كه‌ بۆ (جیاباو) سه‌رۆكی وڵاتی چین ده‌ینوسێت,كاتێك بۆ سه‌ردان دێته‌ هندستان.به‌راورد لونێوان چین و هندستاندا ده‌كات,له‌هه‌ندێ لایه‌نه‌وه‌,داواس له‌ (جیاباو) ده‌كات,كه‌ پێچه‌وانه‌ی قسه‌كانی سه‌رۆكی هند به‌ڕاست وه‌ربگرێت.
باڵرام له‌شوێنێكدا,كه‌ قسه‌ له‌سه‌ر بانگه‌شه‌ی ده‌نگدان و دیموكراسی ده‌كان,ده‌ڵێت:”ئه‌گه‌ر من وڵاتم بنیادبایه‌,پێش هه‌موو شتێك بۆری ئاوه‌ڕۆم داده‌نا,دوای ئه‌وه‌ دیموكراتی,دوایش ده‌چووم نامیلكه‌و په‌یكه‌ری (گاندی)م پێشكه‌ش به‌خه‌ڵك ده‌كرد.ئه‌مه‌ش ئاماژه‌یه‌كی ڕوونه‌ به‌وه‌ی كه‌ سیاسیه‌كان هه‌میشه‌ مه‌زنی كه‌سایه‌تیه‌ مێژوویه‌كانی ووڵات وه‌ك شه‌رعیه‌ت دان به‌ ئاڕاسته‌ سیاسیه‌كانیان به‌كاردێنن.

كاراكته‌ری ((باڵرام)) ,كه‌ له‌قوتابخانه‌ ده‌رده‌هێنرێتو ده‌خرێته‌ به‌ركاروكاسپی,ئه‌مه‌ له‌كاتێكدایه‌,كه‌ باڵرام قوتابیه‌كی زیره‌كه‌,به‌جۆرێك مامۆستاكه‌ی به‌ “پڵنگی سپی” وه‌سفی ده‌كات.
هه‌ربۆیه‌ به‌دوورخستنه‌وه‌ی له‌قوتابخانه‌ برینێكی قوڵ ده‌كاته‌ ڕۆحیه‌وه‌.به‌شێوه‌یه‌ك,كه‌ دواجار ده‌یكاته‌ پیاوكوژ,ئه‌ویش به‌كوشتنی (ئاسۆك) خاوه‌ن كاره‌كه‌ی.به‌هه‌مان ئاڕاسته‌ی كوشتنی پیره‌ژنه‌ سوخۆره‌كه‌ له‌لایه‌ن(ڕاسكۆڵیكۆڤ) له‌ڕۆمانی (تاوانو سزادا),به‌ڵام له‌فۆرمێكی تردا.
نوسه‌ر ناوی سێ شاعیری به‌ناوبانگی دونیا دێنێت,كه‌ ئه‌وانیش:(مه‌ولانا,ئیقباڵی لاهوریو میرزا غالیب)ه‌,كه‌ كاریگه‌ری دونیا بینیو ڕۆحی فه‌لسه‌فه‌گه‌راییان له‌سه‌ر مرۆڤایه‌تی هه‌یه‌.

لایه‌نێكی تری ڕۆمانه‌كه‌,نیشاندانی دیوێكی تری ژیانی هندیه‌كانه‌ له‌ژێر ڕه‌حمی خاوه‌نكاره‌كانیان,كه‌ وه‌ك كۆیله‌یه‌ك ده‌ڕوانێته‌ به‌رده‌سته‌كانیان.به‌شێوه‌یه‌ك نوسه‌ر ژیانی ئه‌وانی شوبهاندووه‌ به‌و كه‌ڵشێرانه‌ی,كه‌له‌ناو قه‌فه‌سدان له‌ بازاره‌ هه‌ژارنشینه‌كانی (دێلهی).
باڵرام پاش چاوخشاندنی به‌یه‌كێك له‌كتێبه‌ كۆنو زه‌رده‌كاندا ئه‌م وته‌یه‌ی به‌رچاوده‌كه‌وێت:”ساڵانێك بوو به‌دوای كلیلدا ده‌گه‌ڕایت,به‌ڵام ده‌رگا هه‌میشه‌ كراوه‌بوو.” ئه‌مه‌ش وه‌ك گوزارشتكرن له‌ به‌هه‌ڵه‌ هه‌نگاونانی مرۆڤ بۆ هێنانه‌دی خولیاو ئاواته‌كانیو بوونی گه‌نجینه‌كه‌ له‌به‌رده‌مماندا.یان له‌ته‌نیشتماندا,له‌كاتێكدا ئێمه‌ بۆ گه‌یشتنمان دورتر ده‌ڕۆین.
دواجار,له‌بیرمان نه‌چێت ئاماژه‌ به‌ وه‌رگێڕانه‌ جوانو پاراوه‌كه‌ی (شلێر ڕه‌شید)بكه‌ین,كه‌ سه‌لیقه‌یه‌كی تایبه‌تی به‌كاربردووه‌,له‌ گه‌یاندنی په‌یامو بیری نوسه‌ر به‌خوێنه‌ری كورد.




“شەڕی برا کوژی” “شەڕی کورد لەگەڵ کورد” دوو دەربرینی هەڵەو چەواشەکارانە!!


عەبدوڵا مەحمود

دوا بەدوای گرژی و ئاڵۆزییە چەکداریەکەی ٣ ئاداری نێوان ‌هێزەکانی سەر بەپارتی دیموکراتی کوردستان و هێزەکانی سەر بەپەکەکە لە خان سوری شەنگال، تێرمی شەری براکوژی!! جارێکی تر‌ میدیا و کەناڵە راگەیاندنەکانی تەنی. نووسەران و قەڵەم بەدەست و بەرپرسە حزبی و حکومی و زۆرێک لەبەشداربووان لە تورە کۆمەڵایەتیەکانی وەکو فەیس بوک و تویتەر، حەماسەتیان جوڵا. مەقۆلەی شەری براکوژیان لە کارخانەی بزوتنەوەی کوردایەتی و فەرهەنگی حزبەکانیدا، ‌هێنایەوە دەر. دیارە ئەم دەربرینە بۆ ئەوەیە کە ناوەرۆکی شەر و بەیەکدادانی نێوان لایەنەکان، بشارێتەوە. نە براکان و نە خوشکەکان شەر لەگەڵ برا و خوشکەکانیان ناکەن، ئەمە درۆیەکی ئاشکرایە. ئەوەی کە شەر دەکات ئەوانەن کە براکان و خوشکەکان، خەڵتانی خوێن دەکەن و کۆمەڵگا رەشپۆش دەکەن. براکان و خوشکەکان دەکەن بەگژ یەکتریدا و پاساو بۆ کوشتارو رەوایەتی بەو کوشتارە تیۆریزە دەکەن.

شەری نێوان لایەنەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی لەگەڵ یەکتری شەری برا کوژی نییە، شەری دەسەڵاتە. مێژووی ئەم جەنگی دەسەڵاتە، و دەستبردن بۆ چەک بۆ پاوانی دەسەڵات و وەرگرتنی پاداشتی خۆشخزمەتی بە وڵاتانی کۆنەپەرستی ناوچەکە بە تایبەت دەوڵەتی فاشیستی تورکیا و کۆماری کۆنەپەرستی سێدارەو سەنگساری ئیران، نەریت و عادەتێکی لە مێژینەی حزبەکانی بۆرژوازی کوردە. کەم رودەدات برایەک برایەک یان برایەک خوشکیک بکوژێت، بەڵام دیاردەیەکی ئاساییە، جەنگی دەسەڵاتی ئەم حزبانە بۆ دەسەڵات، بە هەزاران و دەیان هەزار خوشک و برا، بخاتە ناو بەرداشی شەری دەسەڵاتەوە، بیان هارێت، کەم ئەندام دیل و ئەتک بکات. و چارەنوسی بی سەروشوێنەکانیش لە دایک و خوشک و براکان بشارێتەوە یان بەعس ئاسا ئەنفالیان بکات. کەسانێک کە چاوپۆشی لەو راستیانە دەکەن، بەشێکن لە ماشینی جەنگی دەسەڵاتی ئەم حزبانە.

شەری نێوان لایەنگران و هێزی دەست پەروەردەکراوی پارتی، لەگەڵ هیزو لایەنەکان و دەستپەروەردەکراوی پەکەکە، شەری ئاشکرای دەسەڵاتە بە پشتیوانی ئاشکرای رژێمی تورکیا و ئیران و دەسەڵاتی عێراقی نۆکەری ئاخوندەکانی ئێران… ئەم دوو هێزە بە پشیوانی چەک و هێزی چەکداریان. لە جغرافیای کوردستانی گەورەدا!! هەم حزب و ڕیکخراوەی سیاسی، هەم رێکخراوەی جەماوەری و دەزگای میدیایی و تایبەتی و سەربەخۆیان و هەم ‌هێزی چەکداری پەروەردەکراویان هەیە. لە هەر چوار بەشەکەی کوردستاندا، ئەم دوو هێزە لەسەر بنەمای بیئیرادەکردنی خەڵکی کوردستان و رادەستکردنی ئیرادەی سیاسی خۆیان بە وڵاتانی کۆنەپەرست، دژی بزوتنەوەی نارەزایەتی خەڵکی کوردستان، مایەیان داناوە. بۆ پارتی تورکیاو ئەردۆغانی داعشی نزیکترە لە پەکەکەو حزبی دیموکرات و تەنانەت یەکێتی نیشتیمانی. بۆ پەکەکەش کۆماری سێدارەی ئێران و دەسەڵاتی رەوتی شیعە گەرای عێراق… نزیکترە لە حزبی دیموکرات و پارتی و یەکێتی …تاد. ئەمەش نەک روداوێکی بەرێکەوت و سادە، بەڵکە سەرچاوەی لەوەستانەوە بەرووی ئیرادە نواندنی ئازادانەی خەڵکی کوردستانەوە هاتووە. ئەم حزبانە لەخانەوادەی بۆرژوای کورددا، جەنگی نێوان خۆیان و بەرژەوەندیەکانیان، بە ناوی شەر لەسەر خواستەکانی خەڵکی کوردستان و زۆر جار بەدۆسیەی بانگەشەی سەربەخۆیشەوە، ئەنجام دەدەن. تا زۆرترین خوێنی براو خوشکە و کوردەکانیان!! برژێت.

“شەری کورد بەکورد” دەربرێنێکی تری چەواشەکارانەیە. کەم نین کە دەڵێن نابێ خوێنی کورد بەدەستی کورد برژێت! ئەمانە لەلایەکەوە هەموو کورد، وکو یەک دەبینن و خێڵی تاڵانچی و خۆشخزمەت و نۆکەر و کرێگرتەو ملیاردێرو ملیۆنیرەکان و موچەخۆرانی کادری حزب، وەکو زوربەی خەڵکی دزیلێکراو نەدار و بێکارو برسی کوردستان دەبینن. بەم دەربڕینە چەواشەکارانەیە دەیانەوێ تا دنیا هەیە زوربەی زۆری خەڵکی نەدارو دزیلێکراوی کوردستان بێدەنگ بکەن. چونکە برایانی کوردیان، لە خۆیان و لە رەگەزی خوێنی کوردن!!. لە لایەکی تریشەوە خوێنی کورد نابێ بەدەستی کورد برژێ، یانی ئەگەر رەگەزی غەیرە کورد ئەمە بکات، رەوایەتی هەیە. یان ئەگەر کوردەکان خوێنی عەرەب و تورک و فارس و کەسانی دەرەوەی رەگەزی کورد برێژن ئاسایی بێت. بەراستی شەرمە لەدنیای ئەم سەردەمەدا ئەم دەربرێن و بۆچوونانە جێگایان بێتەوە. لەوەش زیاتر لە ساڵی ١٩٩١ وە تا ئێستا، ئەوانەی بانگەشەی برایەتی کورد و کورد دەکەن، فیشەکیكیان دژی هێزە سەرکوتکەرو درندەکانی رژێمی تورکیاو ئێران و سوریا، نەک نەتەقاندووە، بەڵکو لەخزمەتکردن پێیان و پێشلەشکری بۆیان درێغیان نەکردووە. بۆ ئۆزال و خومەینی هێندە شین و گریانی ساختانەیان کردووە، لەکاتێکدا بە کوشتاری برا!! کوردەکانیان، لەجەنگی دەسەڵات و پاوانی قەڵەمرەوی سیاسییدا، مێشێک میوانیان نەبووە.

نە شەرێک هەیە بە ناوی شەری براکوژی و نە شەریش شەری نیوان کورد و کوردە، شەری نێوان حزبە چەکدارەکانی بزوتنەوە کوردایەتی، شەری داسەپاندنی دەسەڵات و پاوانکردنی جغرافیای قەڵەمرەوی سیاسی و داسەپاندنی نەخشەی و تموحی جۆراوجۆرە لەهەر چوار بەشی کوردستاندا.
لە کۆمەڵگای کوردستاندا، قڵشتی چینایەتی راستیەکی حاشاهەڵنەگری کۆمەڵگایەو برا سەرمایەدارە دزو تاڵانچی و دەسەڵات بەدەست و کرێگرتەکان، داهاتی زوربەی زۆری براو خوشک و گەورەو بچوکی کوردستانیان، دەست بەسەردا گرتووە بە زۆری هێزی چەکدارو فریوکاریش… دەچنە جەنگی خوشک و برا کوردە کرێکارو زەحمەتکێش و نەدارە تورەو نارازیەکانی کورستان و لەهەر جێگایەک دەسەڵاتیان بکەوێتە بەردەم هەرەشە، بە سەرکوت و کوشتاری بێپەردە، خوشک و برا و گەورەو بچوکی کوردستان قەسابی دەکەن. هێشتا ئەمە هەموو حکایەتە بەردەوامەکە نییە، هاوکات حزبە چەک بەدەستەکانی بۆرژوازی کورد، لەناو خۆشیاندا چەند باڵ و لاباڵن، ململانێی لەناو خانەوادەی بۆرژوازی کوردا، لەسەر بەشی زۆرتر قەڵەمرەوی سیاسی، داهاتی زۆرتر، خۆشخزمەتی بە قوتبە زلهیزەکانی دنیاو ناوچەییەکان، لە ململانێی و کێشمەکێشی بەردەوام دان. ئەمانە هەموویان خوشک و برای یەکن، هەموویان کوردن، بەڵام هەریەکەیان لەپێناو نەخشەو بەرژەوەندی خۆیان و ئاغاکانیاندا،پەتی تەحەمولیان بەو بەرژەوەنیانە بەستراوەتەوەو لەهەر گۆشەو جێگایەکدا، ئەو بەرژەوەندی و دەسەڵاتەیان، لەلایەن یەکێک لەباڵ و لاباڵە چەکدارەکاندا بکەوێتە بەردەم هەرەشە، دەست بۆ چەک و راکێشان و پێشلەشکری بۆ برا تورک و فارس و عەرەب، ئینگلیزو روس و…!! دەبەن و سڵ لەخوڵقاندنی هیچ کارەساتێک ناکەنەوە.

هەموو شەرو بەیەکدادانەکانی مێژووی بزوتنەوەی بۆرژوازی کورد و حزبەکانی، تا دەگاتە شەرو بەیەکدادانی ٣ی ئازاری ئەم مانگە ریشەی لەهەمان واقعیەت دایە. بۆیە دەربرینی شەری براکوژی، یان شەری کورد بە کورد، درۆیەکی ئاشکراو بەکاربردنیشی لەلایەن سەرانی ئەم حزبانەو میدیای نۆکەریانەوە، پاساوە بۆ پاکانەکردن و شان خاڵیکردنەوە لە بەرپرسیاریەتی ئەم کوشتارو ماڵوێرانیەی لەجەنگی دەسەڵاتی نێوانیاندا، بەسەر کۆمەڵگای دەهێنن…

abdulla.mahmud@gmail.com
www.abdullamahmud.com
٥ ئاداری ٢٠١٧




ئایا شەڕی کورد بەکورد هیچ واقعیەتێکی هەیە؟ … تاهیر حاجی حەسەن

بەرەی ناسیۆنالیزمی کورد لەباشوردا هەرلەسەردەمی شاخیانەوە تا ئەم چرکە ساتەیشی لەگەڵدا بێت،هەرساتەو دەکرێت چاوەڕێی جەنگێکی تری ناوخۆییان لێ چاوەڕوان بکرێت هەروەک ئەو کۆ جەنگەی لەمێژووی ڕابردودا کردویانە لەدژی یەکتری. دەکرێت بپرسین ئاخۆ گەر ناسیۆنالیزم بەمانای چەمکێک بێت خۆی لەسەرو کایە چینایەتیەکانەوە ببینێتەوە،هۆکار چی بوە وابەردەوام ئەو حزبانەی باشوور بەتایبەتیش پەدەکەو یەنەکەو پارتە بچوکەکانیتریشی لەگەڵدا بێت جەنگی دژی یەکتریان کردوە و کوڕی کوردیان بەکوشت داوە؟ ئاخۆ لێرەدا نابێت ئاوڕێک لەمێژووی وڵاتانی دیکەیش بدەینەوەو بەمێژوەکەیاندا بنواڕین کەبزانین لەلایەن دەسەڵات و ئەحزابی بەناو ناسیۆنالیستی و ئەحزابی ئاینیان،چەندین شەڕیان بەرپاکردوەو بەهەزاران هەزار مرۆڤی هاوزمان و هاو نەژاد لەخۆیان بەکوشت دراون؟ باشە ئەوان بۆچی خەڵکی هاوزمانی خۆیان کوشتون؟ ئاخۆ ئەوە لەبنەڕەتدا لەپێناو چیدا بوە؟ ئایا لێرەدا نابێت بگەین بەو دەرئەنجامەی کەئەوەی ڕودەدات لەکایەی جەنگدا،ڕاستەوخۆ دەرگیری نێو کێشمەکێشە چینایەتیەکانە؟ ئاخۆ خەڵکی کورد زمان لەدەرەوەی پێناسە گشتیەکانی جیهانەوەن،تەنها لەبەر ئەوەی خاوەن دەوڵەتی خۆیان نین،ئیتر دەبێت بەچاوێکی جیاوازترەوە ببینرێن و لەکێشمەکێشە چینایەتیەکان بەدەربکرێن؟
ئەو شەڕەی دوێنێ ڕویداو ئەوەی ئەمڕۆ ڕویداو ئەوەی سبەینێ ڕودەدات،نەک بەدەرن لەیاساو ڕێسا چینایەتیەکان،بەڵکو هەڵقوڵاوی نێو ئەو ململانێو کێشمەکێشە چینایەتیانەن و شەڕەکە،شەڕە لەپێناو سەپاندنی هەیمەنەی چینێکی کۆمەڵایەتی دەسەڵاتدار بەسەر کۆی لایەنەکانی تری نێو سیاسەت و پەیوەندیە کۆمەڵایەتیە باوەکەدا.
پارتی دیموکراتی کوردستان و حکومەتەکەی یانی یەکێتی و چوار پێنج حزبەکەی تری نێو ئەو حکومەتە،ماوەی بیست و شەش ساڵە بەڕاستەوخۆ نوێنەرایەتی چینی چەوسێنەری دەسەڵاتدار دەکەن و کۆی پەیوەندیەکانیان لەگەڵ دەوڵەتانی چواردەور و دەوڵەتانی جیهاندا لەپێناو پاراستنی هەیمەنەتی چینایەتیدایە. ئیتر مەسەلەی کوردایەتی و نەفی کردنی شەڕی ناوخۆی براکان و کوشتنی کورد بەدەستی کورد حەرامەو هێڵی سورە،لەدرۆیەکی شاخدار زیاتر شتێکیتر نیە. بۆ مەگەر کورد زیاترە لەعەرەب وائێستا لەدەیان لاوە بەربونەتە یەکتری و کوشتوبڕی کۆمەڵگا درێژە پێ دەدەن؟ بۆ مەگەر کورد لەتورک جیاوازترە،وائێستا بەشێکی زۆری زیندانەکانی تورکیا پڕە لەخەڵکی تورک زمان کەلەلایەن دەوڵەتی تورکەوە زیندانی کراون.بۆمەگەر کورد جیاوازترە لەفارس و پاکستانی و کێوکێیتر کە لەنێو زیندانەکانیاندا پڕاوپڕن لەبەندکراوانی سیاسی و ئەوانەی ناڕازین بەو دەسەڵاتە دیکتاتۆرو چەوسێنەرانەیان؟
بەڕێزان من ئێستایش ئەو پرسیارە دەکەمەوە:ئاخۆ لەبری پەیەدە ئەنەکەسە دەسەڵاتی بەدەستەوە بگرتایە لەڕۆژئاوای کوردستاندا،ڕێی تێدەچو پارتی و دەوڵەتی ئەردۆ داعش پەلاماریان بدایە؟ ئاخۆ هۆکار بۆچی دەگەڕایەوە لەحاڵەتێکی وادا؟ ئاخۆ تەنها هۆکار بۆئەوە نەدەگەڕایەوە کەئەنەکەسە دەبوە جێبەجێ کەری پرۆژە چینایەتیەکانی پارتی و دەوڵەتی ئەردۆ داعش؟ کەوایە هاوکێشەکە ڕونەو پێویست بەخۆ گێل کردن و هێنانەوەی بەهانەی بێ مانا ناکات. پەیەدەو شۆڕشەکەی لەڕۆژئاوای کوردستاندا هەڵگری چەمک گەلێکی جیاوازن و هاوتەبا نین لەگەڵ ئەو خواست و بەرژەوەندی وئەجێندایانەی پارتی و دەسەڵاتدارانی باشور بەشوێنیەوەن. شۆڕشی ڕۆژئاوای کوردستان خاوەنی ئەڵتەرناتیڤێکی جیاوازەو لەهەگبەکەیدا مژدەیەکی نوێی وەرچەرخانی مێژووی هەڵگرتوە کەهەموو ساتێک دووبارە نابێتەوە.هەڵگرتنی مژدەی وەرچەرخانی کۆتای هێنان بەچەوساندنەوەی چینایەتی و کۆتای هێنان بەوەهمی ناسیۆنالیستیانە.تەنها ئەم هۆکارەیشە کۆی بەرەی نەیاری ئەو شۆڕشەی تووشی شۆک کردوە. ئەگەر وانیە،ئەی خێرە ئەردۆ داعشی فاشی ڕێزو حورمەت دەدات بەوالیە کوردیەکەی لەباشوردا بەڵام دێت و جینۆسایدی گەلی زەحمەتکێشی باکوری کورد زمان دەکات،یان بەکۆی سوپاکەیەوە پەلاماری ڕۆژئاوای کوردستان و شۆڕشەکەی دەدات؟
بەڕێزان،مێژوو پڕاو پڕە لەو وەهمە ناسیۆنالیستیەی خۆی لەسەرو خەتی چینایەتیەوە دەناسێنێت.هەرلەسەردەمی شەڕی ناوخۆی ئەمریکاو ڕزگاری ئەمریکا لەساڵی 1776 وە تا دەگات بەشۆڕشی فەرەنسای 1789 و دوای بەدەستەوەگرتنی دەسەڵات لەلایەن ناپۆلێۆنی لاوەوە،ئیتر جەنگەکان لەژێر سەری هەیمەنەی ئایدۆلۆژیا ناسیۆنالیستەکاندا بوە بۆ شاردنەوەی خەتە چینایەتیەکان و زاڵ کردنی هەیمەنەی چینە بۆرژواکان بەسەر چینە کارگەرو زەحمەتکێشەکاندا. مرۆڤ گەر مێژوو بەشێوازە دروستەکەی بخوێنێتەوە باش لەناوەڕۆکە ترسناکەکەی ناسیۆنالیزم تێ دەگات. بەڵام مەخابن،کاتێک ئاستی هۆشیاری سیاسی چینایەتی لاوازە،ئیترە خۆش کردنی ڕێگای جەنگی بەرژەوەند خوازانەی چینە دەسەڵاتدارەکان لەژێر ناوی پاراستنی شەرفی نیشتیمان و تەڵاقی دەوڵەتدا ڕەونەقێکی سەرسوڕهێنەری پێدەدرێت. دەکرێت بپرسین:ئاخۆ گەر ئاستی هۆشیاری سیاسی چینایەتی لەبار بوایەو دەست بردن بۆ خۆڕێکخستن بچوایەتە مەیدانی هاتنە مەیدانەوە،ڕێی تێدەچوو سەرانی ناسیۆنالیزم ئاوا بەئاسانی بیان توانیایە لەڕێی خیانەتەکانیانەوە هێشتا فەزڵ فرۆشی بنوێنن و خۆیان وەک قارەمانی گەل نیشان بدەن؟ ئاخۆ گەر ئاستی هۆشیاری سیاسی چینایەتی لاواز نەبوایە لەسەردەمی جەنگی یەکەمی جیهان و جەنگی دوەمی جیهاندا ڕێی تێدەچوو سەرانی بەرژەوەند خوازی دەوڵەتی بۆرژواکان وا بەئاسانی بیان توانیایە مەیدانی جەنگەکانیان گەرم بکەن و ملیۆنان مرۆڤ بکەنە سوتەمەنی نێو بەرژەوەندیەکانیان؟ ئاخۆ گەر ئێستا بێت ئەو دەوڵەتانە دەتوانن لەژێر هەیمەنەی پاراستنی نیشتیمانی و پاراستنی ئەمنی قەومیدا مرۆڤەکانیان ڕاپێچی نێو جەنگێکیتری وەک ئەو دوو جەنگەی ڕابردوو بکەن؟ کەوایە ئەوەیش ئێستا بۆ پارتی و هەیمەنەتەکەی دەست دەدات ئاستی لاوازی هۆشیاری سیاسی چینایەتی و ناڕێکخراوبونی چینوتوێژە زەحمەتکێشەکانە،بۆیە توانویەتی لەڕوی هێزی سەربازیەوە لەشکری زۆرو زەبەندی هەبێت و لەڕێی وەهمی دەوڵەتی کوردی و ناسیۆنالیزم و ئاڵاوە، هەیمەنەتی حزبی و بنەماڵەیی خۆی بسەپێنێت و بێ هیچ سڵەمینەیەکەوە دەست ببات بۆ شەڕی کورد کوشتن،کەدیارە لای من پێچەوانەکەی ڕاستەو بەشەڕی چینایەتی ناوی لێ دەنێم.
شۆڕشی ڕۆژئاوای کوردستان و هاوپەیمانەکانی هەڵگری چەمکی کۆتای هێنانی ناسیۆنالیزم و چەمکی هەیمەنەی دەوڵەت نەتەوەن،بۆیە هەر لەپارتیەوە تادەگات بەدەوڵەتانی چواردەور بەنەیارو دوژمنی خۆیانی دەزانن. ئەو شەڕەی ئێستایش هەیە نەتەواو دەبێت و وەنە کوشتنی کورد بەدەستی کوردیش کۆتای پێ دێت!

تاهیر حاجی حەسەن
03/03/2017




تەقیننەوە… پشکۆ ناکام

….کاتی خۆی بەعس بکوژ و ببڕ هەر خۆی بوو..ئێستا پارتی……………………………………..
کاتی خۆی بەعس بێ ڕفانن ئەیکوشتین ، ئێستا پارتی و هاوپارتییەکان دوای ڕفانن لەناومان ئەبەن..
کاتی خۆی بەعس گوێی لەکەس نە ئەگرت، ئێستا پارتی و هاو بنەماڵەکەی فەرمان ئەیەن کە خەڵک و لایەنە بە سیاسییەکان چی بکەن و چی نەکەن..
کاتی خۆی بەعس زیا لە پێویست شوڵی لێ هەڵکێشابوو ، ئێستا پارتی و هاوپارتییەکان لە شوڵ و هەڵکێشان تێپەڕیوون و بوون بە خولەفای بارزانییەکان..
کاتی خۆی بەعس هەقی نەبوو کێ هاوکار و هاوخەمی پارچەکانی تری کوردستانە، ئێستا پارتی دیفاع لە پارچەکانی تر بە تاوان ئەزانێ….
کاتی خۆی بنەماڵەیەکی (عۆجە)حوکمی ئەکردین کە هەموویان ناوی عەرەبیان هەبوو، ئێستا بنەماڵەیەکی (بارزان)حوکمان ئەکات کە هەموویان ناوی عەرەبیان هەیە جگە لەوانەی کە لە دایکێکی خەڵکی (سلێمانی)ن….
کاتی خۆی بەعس هێرشی عەسکەری نەئەکردە سەر خەڵک و پێشمەرگەکانی کەس و کارەکانمان لە پارچەکانی تری کوردستان، ئێستا پارتی وەک کەوا زەردی بەر لەشکری عوسمانییەکان بەربۆتە گیانی خەباتگێڕانی باشوور و ڕۆژئاوا وەک پاداشتی ئەوەی کە لە شەنگال ئەوان نەیانهێشت وێنەی دوا پارچە جلی ژێرەوەی بنەماڵە و میلیشیاکانی بکەونە زونی کامێرای میدیاکان…

کاتی خۆی بەعس بە سلێمانی ئەووت سەری مارەکە!!، ئێستا بنەماڵە و پارتی پاشکۆی ئەڵێت سلێمانی سەرچاوەی ئاشوبیەکانە، واتە سەری مارەکە بە شەرحێکی عەشایەری،،،،
کاتی خۆی بەعس ئەبو غرێب و موسڵ ونوگرە سەلمان و ئەمنی عامە و هەیئەی خاصەی کەرکوکی هەبوو، ئێستا بنەماڵە و پارتی پاشکۆی،زیندانەکانی پاراستن و ئاکرێ و ئاسایش و مەصیف و سەری ڕەشی شەرمەزاری هەیە،جگەلە دەیان زیندانی نهێنی تر،
کاتی خۆی بەعس تەقەی لە خۆپیشانەرەکان نەئەکرد و یەکسەر هەندێکیانی ڕاپێچی ئەمن ئەکرد، ئێستا پارتی لە ڕەبایەکانییەوە شەلم کوێرم ناپارێزم تەقە لە خەڵکی بێ دیفاع ئەکات……………….
کاتی خۆی فیدائی صدام هەبوو، ئێستا فیدائی مسعود …. …… …. …
کاتی خۆی قسە ووتن بە سەرۆک ” زێڕە” تاوان بوو، ئێستا ناو هێنانی بنەماڵە بە شێوەیەکی خوانەکردە نەشیاو،جگە لە لایەنە قانونیەکەی ، کفریشە……. … ………
کاتی خۆی بەعس سەرەڕای هەموو تاوانەکانی برسی نە ئەکردی، ئێستا پارتی و بنەماڵە جگە لە دزینی سەرچاوەی قووت و بژێوی کۆمەڵانی خەڵک، سیاسەتی برسی کردن پەیڕەو ئەکات ……
کاتی خۆی بەعس ، ئەیووت گەل دەنگی بۆ سەرۆک یاوە، ئەمڕۆ پارتی و بنەماڵە بە پارە ئیمزا کۆئەکەنەوە کە بۆ ئەوەی سەرۆکی بەناو پارتی لەسەر کورسی سەرۆکایەتی بمێنێتەوە چونکە خوی بەو کورسییەوە گرتوە و نازانێ و ناتوانێ لەسەر کورسی تر دانیشێت…………….. …
کاتی خۆی بەعس ووڵاتی توشی شەڕی لابەلای نەویستراوی وێرانکەر کردبوو، ئێستا و لەسایەی سەری بنەماڵە و پارتە پاشکۆکەی، هەرێم هەر ڕۆژەی تووشی شەڕێک ئەبێت و جگە لە خۆ دەوڵەمەن کردن بۆیان خەڵکی داماو و بەدبەخت باجەکەی ئەیات و لە هەموویشیان خەتەر تر شەڕی شۆڕشگێڕانی باشوور و ڕۆژئاوایە،،،،،
بە کوردی و بە کورتی ئەوەی هانی خەڵی کوردستانی یابۆ ڕاپەڕین، ئەمڕۆ ئەو هۆیانە بە زیا یەوە
هەیە بۆ تەواو کردنی ئەرک و هەنگاوەکانی ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، توڕەبوونی هەموو میللەتێکیش بە تەقیننەوە ئەگاتە مەبەست،،،،




له‌خه‌وندا،خه‌ون …. جەمال حەمەد

که‌ڕائه‌په‌ڕێ تالمیسکێک له‌لێوی هاتووه‌ ئه‌ڵێ ئۆووو شێت !!! په‌له‌وه‌رێک له‌سه‌رگوێسوانه‌که‌یان گۆرانی ئه‌جریوێنێ: باخڕ بێ باخڕبێ، مه‌مکۆڵه‌ی سوخمه‌دڕبێ. یه‌ک تاک پاپووچی لاسیکی ساڵێ بۆ عه‌یامی تێ ئه‌گرێ، گیڤه‌ ئه‌کا به‌په‌نا گوێی مناڵێکی کۆتربازی دراوسێیاندا که‌هاقووه‌که‌ی لێ ته‌ره‌بووه‌.. له‌پڕێکا هه‌وریکی لیخنی شینی ئاسمانی سوور به‌ری چاوی ته‌ڵخ ئه‌کات، و وائه‌زانێ مه‌لاژنه‌، هه‌تا هێزی تیا یه‌ یه‌ک مست وورده‌ له‌گیرفانیا ئه‌بێ که‌هه‌ڵیگرتبوو بۆ محه‌له‌بی شکاندن، هه‌ڵی ئه‌یاته‌ سه‌ر فه‌ڕشه‌که‌، به‌شه‌شا ئه‌که‌وێته‌وه‌، ئه‌ڵێ لیێده‌ هه‌موو واره‌که‌ له‌سه‌ر له‌نگه‌ر.. ببیری دێته‌وه‌ که‌سه‌ماعه‌ی مینبه‌ره‌کی دانه‌خستۆته‌وه‌، گوێی له‌فه‌قێکانی ئه‌بێ ئه‌وه‌نه‌ی زه‌م ئه‌که‌ن ئه‌وه‌نه‌ی زه‌مئه‌که‌ن، ئاره‌قی که‌حله‌ ئه‌کاته‌ پیاڵه‌که‌وه‌و به‌نیازه‌ فڕی کات، کوره‌ ئه‌ڵێ نه‌که‌ی، خۆ تۆ به‌ڕۆژوویت!! ئه‌ی باشه‌ سه‌رفته‌ره‌که‌م چی لێکرد؟؟ئه‌ی ئه‌وه‌ نه‌بوو له‌ڕێگه‌ی چوون بۆ ده‌وامدا له‌ترافیکلایته‌که‌ قه‌ره‌جێ خۆی فڕێدایه‌ به‌رده‌م هێسته‌ره‌که‌ت که‌به‌سه‌ریه‌وه‌ له‌قه‌له‌موون ئه‌چویت، پێی لێکرد به‌که‌وشدا و پێی ووتی هه‌تا ئه‌و ئه‌ڵقه‌ زرگۆنه‌ی ده‌ستم نه‌ده‌یتێ، لغاوی که‌ره‌که‌ت ناده‌مه‌وه‌ده‌ست، وتت جا ئه‌وه‌ که‌ره‌ یان حوشتره‌ هه‌ی هێستر؟؟؟؟ نه‌قیزه‌یه‌کی له‌مووراغه‌ی پشتی ڕۆکرد ، مه‌لاژن هاواری لێبه‌رزبۆوه‌ به‌فڕکان به‌ره‌و موبه‌قه‌که‌ ڕایکرد؛ کوره‌ قاوه‌که‌م هه‌ڵچوو سه‌رت له‌قوڕنێی،، هه‌تا فریای که‌وت که‌ڵه‌شیره‌که‌ پۆپنه‌ی له‌ته‌لبه‌ندی پاسداره‌کان گییرببوو، قوقوقو بانگی ئه‌داو ئه‌یوت مردووتان مرێ هه‌ستن له‌خه‌و واپارشیوه‌.. کوڕه‌قۆزه‌که‌ی دراوسێشتان واله‌گه‌ڵ کوتاڵفرۆشه‌ ده‌ستگیڕه‌که‌دا مشتومڕیانه‌و ئه‌م ئه‌ڵێ هه‌تیو سه‌رت له‌قوڕێنێی ئه‌وه‌ عه‌ماره‌پۆیه‌، ئه‌ویش به‌زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌کی شێتگیرانه‌وه‌ وه‌ڵامی ئه‌دایه‌‌وه‌، جا توو شه‌ره‌ف مووچه‌دراوه‌ تا کرێخانووت بده‌مێ !! دان به‌خۆتابگره‌و مه‌قیژێنه‌ خۆ دوێنێ سه‌ری مانگ بوو ماڵی باوکتم ئاواکرد بۆ خۆت و به‌رخت،، دووگی چاکی پێوه‌یه‌، ئه‌وه‌ بۆ قوربانیی ئه‌بێ؟؟؟ هه‌تیو نه‌تبیستوه‌ کاری ئه‌مڕۆ وبه‌رخی نێر بۆسه‌ربڕینن؟؟؟ هه‌رکه‌له‌ده‌رگای مزگه‌وته‌که‌ وه‌ده‌رکه‌وت خێرا پۆلیسێکی هاتووچۆ سه‌ره‌ڕیی لێگرت وه‌ک حه‌مه‌تاڵی بانه‌. مامۆستا ئاگرت پێیه‌ جگه‌ره‌یه‌کی سۆمه‌رم بده‌یتێ؟؟ تۆش ده‌ستی ڕاستت برد بۆ گیرفانی چه‌پی جبه‌که‌ت و سه‌عاته‌ چاڵمه‌که‌ت ده‌رهێناو کرت کرت؛ کاتمان کردوه‌ وه‌چه‌ن به‌سه‌عاتی عاره‌بیی؟؟ وه‌ختی نوێژ وه‌سه‌رچوو داماو ئه‌وه‌ بۆ دیارنه‌بووی بۆنوێژی جوعمه‌؟؟؟ کابرا سه‌ری سوڕما وه‌ڵامی نه‌دایته‌وه‌ سه‌رێکی باداو لێیدا سواری پاسکیله‌که‌ی بۆوه‌و له‌چاوتروکانێکا به‌ره‌و ئاسمان فڕی. مه‌لا مه‌لا، سه‌رت له‌هه‌شنێی ئه‌ودیوه‌ ئه‌ودیوه‌ !! من بزانم ده‌رگاکه‌یان سه‌وزیی ماستاوی بوو، وانه‌بوو؟؟ با با ئه‌ڵقه‌ڕێز نه‌بوو ئه‌وان جه‌ڕه‌سیان هه‌بوو. ته‌ق ته‌ق له‌توقولبابی ماڵه‌که‌تدا، ئافره‌تێکی سه‌ر ڕوت خۆیکرد به‌درزی ده‌رگاکه‌داو فڕکه‌ی کرده‌ ژووره‌وه‌. یاحافیز یاحافیز، به‌م نیوه‌ ڕۆیه‌ ئه‌م جنۆکه‌یه‌ له‌کوێوه‌ دێته‌وه‌، حاجی شیڕاندی به‌سه‌رتا و ووتی؛ مه‌لا ئه‌وه‌خراپ سه‌یرئه‌که‌ی ها؟؟ به‌سه‌ری حاجی ئه‌وهه‌تیوه‌ی منیش شووڵی لێ هه‌ڵکێشاوه‌و هیچ ئاگای له‌ده‌رسوده‌وره‌که‌ی نه‌ماوه‌، نه به‌خوا، پێم ئه‌ڵی باوه‌ من ئه‌مه‌وێ بچمه‌ کۆلیژی جانه‌وه‌رزانیی، منیش زۆری لێ ئه‌که‌م ولێی ئه‌پاڕێمه‌وه‌ که‌بچێته‌ شه‌ریعه‌، هه‌رئه‌و مسته‌قبه‌لی باشی هه‌یه‌، مێزه‌رێک ئه‌به‌ستیت، جبه‌یه‌کی ئاودامان ئه‌که‌یته‌ به‌رو ده‌ستئه‌که‌ی به‌وه‌عزدان، ئه‌مه‌ هیچ بارگرانی یه‌کی تیایه‌؟؟مه‌لاژن ووتی، ئاده‌ی ده‌ریکه‌، پاره‌ی ئه‌وکراسه‌م نه‌داوه‌ به‌به‌رگدروه‌که‌، بابچم دووده‌سک سڵق بێنم وئیواره‌ به‌تاسکه‌بابی به‌ربانگ بکه‌ینه‌وه‌، ئه‌ڵێی چی؟؟ وه‌ڵا مه‌لاژن گیان بڵێم چی، به‌نیازم ژن بێنم.. یه‌ک مسته‌کۆڵه‌ له‌مووراغه‌ی پشتت درا که‌ئازاره‌که‌ی له‌حه‌وته‌به‌قه‌ی ئاسمان ئه‌زرنگایه‌وه‌ وله‌نووکی تووکی گوێچکه‌ی ڕاستت کوژایه‌وه‌!!!! وه‌ی بابه‌ گیان ژنه‌که‌ ئه‌و ئه‌و ساروخه‌چیی بوو له‌خانوه‌قوڕه‌کانیدا؟؟؟

قه‌سه‌م به‌خوا له‌نزیک ماڵی خوله‌مه‌تی دا !! دره‌نگه‌ خۆت بگۆڕه‌ ، بابچین بۆ به‌ستۆره‌. که‌ی کاتی گۆرانی ووتنه‌ ئێره‌ مینبه‌ری هۆڵی ڕۆشنبیری یه‌. میوانه‌ ئازیزه‌کان به‌خێرهاتنتان ئه‌که‌ین بۆ دیبه‌یتی نێوان دوو له‌ هه‌ڵبژێراوانی خیلافه‌ته‌که‌مان که‌ئه‌وانیش ئایه‌تووڵاو خوتبه‌خوێن وپێشنوێژو فه‌تواده‌رو فاڵگره‌وه‌ودکتۆری مناڵان و ئاوسبوون وزۆرجار شریقه‌ له‌ سمتی ڕه‌شه‌ووڵاخیش ئه‌دات ،ئه‌وی تریشیان کوڕه‌قۆزه‌که‌ی گه‌ڕه‌کی خۆمانه‌. ئاده‌ی ڕۆڵه‌ لاچۆ باببینم هه‌یفا چۆن حیجاب ئه‌پێچێته‌وه‌؟؟؟ مه‌لاژن وای ووت. هه‌یفاش تازه‌ وهه‌رئه‌وساته‌ شاوه‌ری وه‌رگرتبوو به‌بیتاقه‌ی بایه‌عیه‌که‌
خه‌ریکی چیت من پرسیارم لێکردی ئه‌گه‌ر بیکه‌م به‌دوان تۆ ڕازی ئه‌بییت؟ هیچ هه‌قوهقووقێکت ناخۆین به‌جووته‌، تۆ هه‌تا هه‌تا هه‌تایه‌ ژنی گوێڕایه‌ڵی خۆم ئه‌بیت. هه‌تیوه‌که‌یان خۆی کرد به‌بازاڕی به‌ربه‌له‌دێی قسه‌کانیانا، و ووتی بابه‌ به‌رله‌وه‌ی ژن بۆخۆت بێنی مشووری سه‌ربانی مزگه‌وته‌که‌مان وه‌کوو شووتی بخۆی باشتر نی یه‌، وا دڵۆپه‌ ئه‌کات و بانگوشه‌که‌ش خۆمان خۆش، که‌س نی یه‌ تۆزێ بیگێڕێت به‌ده‌وریا، باگردێنه‌به‌رده‌که‌ش بووه‌ به‌دووکه‌رته‌وه‌، ئه‌وشه‌وه‌ وه‌کوو مانگی شه‌قبوو دوله‌ت بوو. مه‌لا که‌تائه‌وکاته‌ وایزانیی خه‌و ئه‌بینێ هه‌ڵسا و شه‌قازلـله‌یه‌کی سره‌وانده‌ په‌نا گوێی مه‌لاژن.

که‌ڕوی وه‌رگێڕا ئه‌ونه‌بوو ، ئافره‌تێکی ترو له‌له‌شێکی ترو ڕوخسارێکی تابڵێی جوانتری هه‌بوو، له‌چکیشی نه‌به‌ستبوو وده‌م به‌بزه‌ تر بو له‌مه‌لاژن، ووتی ئه‌ی تۆ کێی؟؟ ئه‌و ووتی ئه‌ی تۆ نه‌تووت ئه‌یکه‌م به‌دوان!! مه‌لا بیری نه‌که‌وته‌وه‌ که‌ مه‌لاژنی ڕازیکردوه‌ به‌م فیعله‌جوانه‌ی سه‌یری ده‌رگاکه‌ی کرد ، لایه‌ڵ بوو، ووتی ئیستا نا ئیستا به‌خۆی وجبه‌و حیجابه‌که‌یه‌وه‌ خۆی ئه‌کا به‌ژووراو ئه‌مکا به‌فلیم، خۆم من نه‌مووتوه‌ ئه‌یکه‌م به دوو ، وای نه‌زانیی بێت که‌من مه‌به‌ستم ته‌نکی سه‌ربان بووبێت!! له‌وانه‌شه‌. له‌پلیکانه‌کان هاته‌ خواره‌وه‌ به‌رچایی ئاماده‌کرابوو، له‌نانی تییریو هه‌نگوین وشیری سپیی و له‌وانه‌یه‌ هێلکه‌ی مه‌زنی ووشترمرخ بووبێت، ڕه‌نگه‌. مه‌لاژنیش دانیشتبوو له‌کوونی حیجابه‌وه‌ بابه‌غه‌نووشی ئاودیوئه‌کرد. پێش ئه‌لسه‌لاموعه‌له‌یکوم، ووتی کچێ بیسمیلاتکردوه‌؟؟؟؟ کوڕه‌که‌یان یه‌ک ده‌رزه‌ن کتێب به‌بن هه‌نگڵی یه‌وه‌ بوو دوو زه‌یتوونی سه‌وزی هه‌ڵدایه‌ ده‌میه‌وه‌، ناوکه‌که‌ی له‌قوڕگی گیرا ، خه‌ریکبوو بخنکێ له‌ئاوی دوکانا!!!هه‌تیو ئه‌ڵێم ئه‌وه‌نه‌ به‌په‌له‌شت مه‌خۆ، ئه‌خنکێی. یه‌ڵا باییی، هاواریکرد. تۆسه‌یری ئه‌م داماوه‌ به‌م ڕۆژگاره‌ ئه‌لێی سه‌گی پێسووتاوه‌ له‌م ئه‌وروپا گه‌وره‌وگرانه‌دا، چۆته‌ کۆلێژی ماڵداریی !!!مه‌لاژن به‌ده‌م هه‌ڵقوڕینی قاوه‌ی شله‌تێنه‌وه‌ وای ووت. بیجامه‌کانی فڕێدا، کاره‌که‌ره‌ ڕه‌شپێسته‌که‌یان وه‌کوو گۆڵچی خۆی بۆ هه‌ڵداو نه‌یهێشت بگاته‌ سه‌رزه‌وی یه‌که‌، گرتی یه‌وه‌.پانتۆڵه‌ قاوه‌ییه‌که‌ی له‌پێکردوو کراسه‌ مـقه‌لـله‌مه‌ شینه‌که‌ی وچاکه‌تی هه‌مان پانتۆڵی کردبه‌سه‌ریا، بۆینباخێکی سووریشی بۆ به‌ست. پرسیاری لێکرد ئه‌ڵێی به‌ره‌و زانکۆ ئه‌ڕۆیت؟؟ ووتی : نا.. ئه‌مڕۆ عه‌مه‌لیاتێکی گه‌وره‌م هه‌یه‌، به‌نیازم قاچیی فیلێک شکاوه‌ بیهێنمه‌وه‌ جێی خۆی. ئه‌یه‌ڕۆ هی کێیه‌؟؟؟ ئه‌سحابولفیل!! ئه‌م ووتی.ئه‌ی به‌چی وای لێهات؟؟ فڕی به‌سه‌رشاره‌که‌یا ئه‌ویشی به‌سه‌ره‌وه‌بوو، ئوموری ڕه‌عیه‌تیان به‌سه‌رئه‌کرده‌وه‌، که‌وته‌خواره‌، له‌سه‌ره‌وه‌ ده‌عمی کردبوو، ووتیان. ئه‌ی خاوه‌نه‌که‌ی؟؟ ئه‌وپه‌ڕه‌شووتی پێبوو ، باشبوو. ئه‌مجاره‌یان هێزی دایه‌ به‌رخۆی و سه‌ری به‌رزکرده‌وه‌، له‌سه‌رزه‌وی یه‌که‌ له‌سه‌ردۆشه‌که‌ ئیسفنجه‌که‌، هه‌رچی ئازای به‌ده‌نیه‌تی شه‌ڵاڵی ئاره‌قه‌ بووبوو، ئه‌وجاتێگه‌ی نه‌ژنی هێناوه‌و نه‌ته‌ڕه‌ماش ونه‌له‌به‌هه‌شته‌ونه‌له‌جه‌هه‌ننه‌م. هه‌ستا ده‌ستنوێژی هه‌ڵگرت وڕۆشته‌ده‌ر بۆ کاسبی وپاره‌په‌یاکردنه‌که‌ی، به‌ئاره‌قه‌ی ناوچه‌وانی نا، هه‌ڵفڕینی فیل بۆ شوێنکه‌وتوه‌ داماوه‌کانی که‌ پێنج فه‌رزه‌ له‌به‌رده‌م میحرابه‌که‌یدا ده‌میان داچه‌قاندووه‌.




یادی ٢٩هەمین ساڵڕۆژی تاوانی کیمیابارانی هەڵەبجە لە شاری کۆپنهاگن

هەڵەبجە بۆ ؟
لە (٢٩)هەمین ساڵڕۆژی تاوانی کیمیابارانی هەڵەبجەدا، یادێکی شکۆدار لە شاری کۆبنهاگن سازدەکرێت، لەم یادەدا بابەتی جۆرا و جۆر( شانۆ، مۆسیک، فلیمی دیکۆمێنتاری، پێشانگا، باسی سیاسی) پیشکەش دەکرێن.
ڕۆژ: یەکشەممە
ڕێکەت: 2017-3-19
کاتژمێر:00:14
ئەدرەس: Valby Kulturhus
Valgårdsvej 4
2500 Valby
بۆ زانیاری زیاتر پەیوەندی بکەن بەم ژمارە تەلەفونانەوە:
28121223 یان 23664602
دەستەی سەربەخۆی سەرپەرشتی یادی هەڵەبجە لە دانیمارک.