مارکسیزم و شۆڕش! … و. سابیر
شۆڕش لە ڕوانگەی مارکس وئەنجلسەوە یانی کۆتایی هێنان بە ” خاوەنداریەتی تایبەتی ” یانی کۆتاییهێنان بە جیاوازی چینایەتی ،پڕۆسەی کۆتاییهێنان بە جیاوازی چینایەتی ئەبێ لە ڕێگەی شۆڕشەوە بێت ، شۆڕش بەبێ نوخبەیەکی تێکۆشەر کە چەکدار بن بە هۆشیاری مارکسی واتە پاراستنی تا سەری ئەو هۆشیاریە کە تا ئەو کاتەی کە کۆتایی بە خاوەنداریەتی تایبەتی نەهێنرێت توانای کۆتایی بە جیاوازی چینایەتی نیە ، دەوڵەتان و حاکمانی کۆمەڵگای سەرمایەداری نمایەندی چینە بۆرژواو دەسەڵاتدارەکانن ، ئەوان لە ڕێگەی پۆلیس و سەرباز و دام و دەزگا داپڵۆسێنەرو سەرکوتگەرەکانیان ومێدیاکانیان و بنکەو مزگەوتە ئاینییەکانیانەوە درێژە بە چەوساندنەوەی چینی کرێکار و خەڵکی تری زەحمەتکێش ئەدەن لە پێناو مانەوەی دەسەڵاتداریەکەیان کە ئەویش بۆ بەدەستهێنان و درێژە دانە بە ژیانێکی خۆشتر بۆ چینەکەی خۆیان ، ئەم نوخبەیەی کە تاسەرئەتوانێت پارێزگاری لەم هۆشیاریە بکات بە واتای مارکس وئەنجلس بریتییە لە ( ڕێکخراو ـحیزب ) ، حیزب یان ڕێکخراوی مارکسیستی هەڵگری ئەم ناوەرۆکەسەرەکییەی ڕوخانی نیزامی سەرمایەداریە ، شۆڕش بە قۆناغ و شێنەیی و پلە بە پلەی پێشکەوتن و دواکەوتنی بۆرژوازی و مەرج بۆدانان ناچێتە پێش و ئەنجام نادرێت ؛ شۆڕش یانی ژیان ، ژیان یانی شۆڕش ، ژیان بە مانای خەبات و تێکۆشان و خۆشەویستی دێت ، و ئەم پرۆسەی خەباتەش شۆڕش بە رهەم ئەهێنێت ؛ بۆرژوازی کوردی ودەسەڵاتەکەی میلیشیایی یان دەوڵەتی مؤسساتی بێت هیچ مەرج بەندیەک بۆ شۆڕش دانانێت و لە گرنگی شۆڕشی چینە هەژارو نەدارەکان کەم ناکاتەوە .
زۆرن ئەوانەی کە بەگوێرەی بەرژەوەندی چینە داراکان بیر ئەکەنەوە ، لەوانەش ڕۆشنفکرانی ووردەبۆرژوازی ، لەبەر ئەوەی خودی توێژە ووردەبۆرژوازیەکان سەرچاوەی گەشەی سیستەمی سەرمایەداری و خاوەنداریەتی تایبەتین ، و بنەمای ئابووری ئەم چینەو کەڵەکەی سەرمایە پێکئەهێنن ، هەربۆیە پرۆتیستکردنیان بۆ ڕوخاندنی ڕژیمی سەرمایەداری نییە ، بەڵکە بۆ باشتر کردنی ژیانی خۆیان و کۆنەپەرستن و هەوڵ ئەدەن کە ڕێگە بە ڕەوڕەوەی مێژوو بگرن لە گەشەی سەرمایەی گەورە ، لە پێناو ئەوەدا کە ئەوان لە ژێر دەست وپێی بۆرژواکان تیا نەچن و بەرەو هێزی یەدەگی بێکاران و کرێکاران نەنێردرێن ؛
“حوکومەتی هەرێم ” پێش ڕیفڕاندۆم یانی ئێستا ودوای ڕیفڕاندۆم هەر ” حوکومەتی هەرێمە ! ، گۆڕینی مؤسساتی ئەم حوکومەتە و شکڵ و شێوەکانی بۆ شۆڕشی کرێکاران و زەحمەتکێشان و چەوساوەکانی کۆمەڵگا هیچ بایەخێکی نییە .
ووردەبۆرژوازی ڕۆشنفکر کە باس لە چەپ و مارکیسیزم و چینی کرێکار ئەکات ، بۆ پاراستنی دەسەڵاتی حوکومەتی هەرێم ئامادەی هەموو دانوساندن و هاوکاریەکە لەگەڵ ئەم دەسەڵاتە ڕەش و سەرکوتگەرەی حیزبە قەومییە کوردییەکان و مەسەلەی شۆڕش ئەسپێرێت بە قۆناغی دروستبوونی دەوڵەتی مؤسساتی قەومی کوردی. لای ئەوان شۆڕش یانی نەخشەی سۆسیال دیمۆکراتیانە بۆی نەک نەخشەی ( چی بکەین ) ی لێنین .
لای ئەوان شۆڕش بەستراوەتەوە بە ڕیفۆرم ، لای ئەوان شۆڕش ئاکامی چەندین ڕیفۆرمە لە چەندین بوراە جیاوەزەکانی ژیاندا ، لای ئەوان کۆمەڵگای سەرمایەداری بە ڕیفۆڕم بەرەوپێشەوە ئەچێت ، لای چەپی ووردەبۆرژوایی ڕیفۆرمیستی سۆسیالیسزمی میللی و شەعبوی و ڕیفۆرمیستە کرێکاریەکان ، مارکسیزم بە واتای زنجیرەیەکی بەردەوامی ئەنجامدانی ڕیفۆرمەکانە ، لای وردەبۆرژوازیەکانی ژێر باڵی ڕیفراندۆمەکەی پارتی و کوردایەتی و حیزبەکانی ، چالاکی مارکسیستی و کۆمۆنیستی بە واتای بەشداریکردن لە چالاکی سەندیکاو ڕێکخراوە جەماوەریەکانی ژێر باڵی بۆرژوازی جیهانی و نەتەوە یەکگرتووەکان دێت.
لای ئەوان چالاکی مارکسیستی بۆ شۆڕش کلکایەتی و پاشکۆیی هەموو ناڕەزایەتییەکی ڕیفۆرمیستانەیە کە لە لایەن حیزبەکان ئۆپۆزیسیۆن و تەنانەت هەر هەنگاوێکی سیاسی کە خودی پارتی و یەکێتی ئەینێن چ بۆ دژایەتی موخالیفینی سیاسی خۆیان وەک ئسلامییە توندڕەوتەکا ن و ئیرهابییەکانیان ، چ بۆ ڕیفۆرمی سیاسی ، چ بۆ بەهێزکردنی دەسەڵاتداریەتی خۆیان بە بیانووی سەربەخۆیی کوردستان و لەژێر پەردەی ( ڕیفڕاندۆم) ، بەرنامەی سیاسی و فیکری ئەم چەپە ڕیفۆرمیستە پێکهاتووە لە دوودیوی دانەبڕاوو بەیەکەوە بەستراوی شۆڕش و ڕیفۆرمە ، واتە پێشمەرجی شۆڕش ڕیفۆرمە ، بەبێ ڕیفۆرم پێشکەوتن و چوونە پێشەوەی دسەڵاتداریەتی حیزبە کوردییەکان لە میلیشیایەوە بە رەو دامەزراوە دەوڵەتیەکان ناچێتە پێشەوە ، وە زەمینە سازی بۆ خەباتی کرێکاران و زەحمەتکێشان شۆڕش کاتی نییە وپێویستە شان بەشانی بۆرژوازی ئەم قۆناغە ببڕین ، ئەمە قۆناغ بەندیکردنی شۆڕشە ، ئەمە هەمان سۆسیال شۆفینیزمێکە کە ستالین بانگەوازی بۆ ئەکرد کە پێویستە پشتی ووردەبۆرژوازی و بۆرژوازی نەتەوەکان بگرین بۆ سەربەخۆیی سیاسیان.
لای ڕیفۆرمیستە سۆسیالیستە شۆفینیزمەکانی ستالین شۆڕش یانی گەشەی ئابووری نیشتمانی ، هەروەها ئەوان پێیان وایە مانگرتنی سەندیکاکان و نەقابەو ڕێکخراوە قانوونی و عەلەنییەکان و فشار لەسەر پەرلەمانی حوکومەت زەمینە سازی ئەکات بۆ شۆڕش ، سەرمایەداری تەنها یەک جۆر شۆڕش ئەخوازێت ، نەک چەندین جۆر شۆڕش وەک جۆری یەکەم و دووەم و سێیەم تا ئەو کاتەی کە زەمینە بۆ شۆڕشی دژ بە سەرمایەداری ساز بکەین ، ئەم تێڕوانینە خیانەتە لە مارکسیزم و خیانەتە لە ژیانی کرێکاران و زەحمەتکێشان ، واتە خیانەتە لە شۆڕش ؛ شۆڕش تەنها بە بڵاوکردنەوەی عیلمی مارکسیستی ئەنجام نادرێت و نایەدتە دی ، ئەگەر خاوەنی حیزبی تێکۆشەری خۆی نەبێت ، تەواوی دنیای سەرمایەداری وخودی تاکتیکی بۆرژوازی جیهانی لەمڕۆدا ئەوە نییە کە کتێبەکانی مارکس بسوووتێنێت ، بەڵکە بە ملیۆنەها نوسخە لە ناو کتێبخانەو سایتەکانی ئەنتەرنێتدا وجودیان هەیە ، ئەوەی کە مەبەستە بۆ بۆرژوازی دژایەتی شۆڕش و حیزبە ، دژایەتی خەباتی سیاسی و ڕێکخراوەیی کرێکاران و زەحمەتکێشانە لە ڕیکخراوبوونیان ببە ئاڕاستەی بنیاتنانی سۆسیالیزمێکی ئەنتەرناسیۆناڵانە .
شۆڕش یانی تێگەیشتن لە لێکدانەوەو لێکۆڵینەوە میسۆدی جەدەلی مارکس وئەنجلسە لە مەڕ شۆڕش ، هەروەها تێگەیشتنە لە لێکدانەوەو هەڵسەنگاندنەکانی لێنین لەسەر حیزب و ئیمپریالیزمە ،وێڕای ئەمانە شۆڕش یانی تێگەیشتنە لە لێکدانەوەو جیدال و خەباتێکە کە ترۆتسکی درێژەی پێدا لەبەرامبەر سۆسیالیزمی شەعبەوی شۆڤێنیانەی میللی و سۆسیالیزم لە یەک ووڵاتی ستالین و شۆڕشی بەردەوام و لەسەر بیرۆکراتیزمی حوکومەتی کرێکاری یەکێتی شوورەیی و ئومێد بەخشین بە خەباتی ئایندەی چینی کرێکاری جیهان بۆ گەیشتن بە سۆسیالیزمی ئەنتەرناسیۆناڵانە ؛
چەپی ڕیفۆرمیست کۆتایی ئیفلاس و هەڵوەشاندنەوەی مادی و مەعنەوی و ڕوحی خیانەتکارانەی خۆ بەوە ڕاگەیاند کە هاوکاری و دەستلەملانێی خۆی لەگەڵ بۆرژوازی کوردی ڕاگەیان ، بە بیانووی سەربەخۆیی و مافی چارەنووسی کوردان ، کە ئەمە لای ئەوان بەمانای پاراستنی چارەنووسی بۆرژوازی کوردی دێت .
بێمافی یان مافی دیمۆکراتیکی خەڵکی کورد بۆ چارەنووسی خۆی بۆتە بەشێک لە شۆڕشی سۆسیالیستی ئەنتەرناسیۆنالیستی کرێکارانی کوردو ناوچەکە و جیهان ، کۆمۆنیستەکان ئەیانەوێت چارەنووسی زۆربەی هەرەزۆری کۆمەڵگا کە کرێکار و زەحمەتکێش و خانەنشین وپەککەوتەو ژنانی تێکۆشەرو چەوساوە لە پێش هەموویانەوە بپارێزن و بەئەنجام بگەیەنن ، نەک چارەنوسی داهاتووی بۆرژوازی کوردی و دەوڵەتە مؤسساتیەکەی لەبەرچاوبگرن .
…..
و. صابر