دەست لە یاسای هەڵبژاردن مەدەن با خراپ نەبێت … عەلی مەحمود محەمەد

یەكێك لەو یاسا باشانەی لە كوردستاندا درچووە لە پاڵ ئەوانەی تۆز لێیان نیشتووەو كاریان پێ ناكرێت لەم هەرێمە, یاسای هەڵبژاردنی هەرێمی كوردستانە, ئەگەر وەربگێردرێتە سەر زمانە جیاجیاكانی جیهان و رای سیاسەتمەدارانی ئەو وڵاتانەی مێژویەكی كۆنیان لە گەڵ دیمكراسیدا هەیە وەربگرترێت, ئەوا زۆر فەرەنسی و ئیتاڵی و سوئیدی و ئەمەریكی ……. خۆزگەی بۆ دەخوازن, ئەوا ئیتر هیندییەكان لە ئاست ئەو یاسایە ناوێرن بڵێن گەورەترین دیموكراسین لە جیهان و ئینگلیزەكانیش بڵێن كۆنترین و هۆڵەندی و ئێسلەنداش بڵێن باشترینین و ئەمەریكاش بڵێت بەهێزترینین, تەنها قسە بۆ سویسرییەكان دەمێنێتەوە كەچیرۆكی ئەوانیش تەواو جیایەو پەیرەو لە دیموكراسی راستەوخۆ دەكەن.

مخابن هەندێك لیست و قەوارە لە گەڵ هەمواركردنەوەی ئەم یاسایەن لە كاتێكدا شەو رۆژ سینگ بۆ ئازادی دادەدڕن, داواكاری سەرجەمیشیان لە گەڵ ویستی دیموكراسیانە و ئازادانەدا ناگونجێت, چونكە چاویان لەو كانە زێڕەیە ناوی هەڵبژاردنە, بۆ ئەوەی دەنگی زیاتری ئەو جەماوەرە بدورنەوە كە تێنووە بە ئازادی و یەكسانی,بۆ ئەوەی هەلی داتەپینی ناوخۆ بقۆزنەوە بۆ كورسی زیاتر و لە بێبەریكردنی خەڵكی دیكە, باشترە پەرلەمانتاران لەگەڵ ئازادی و دادپەروەری بن نەك ژمارەی كورسی و بەرژەوەندی حیزبەكانیان, دزانن ئەو یاسای بودجەی حیزبەكان دەنگیان بۆی دا لە دوا رۆژدا لە لایەن نەوەكانی داهاتووەوە دەبێتە چ نەنگیەك ؟, هەموو كات خۆ فڕێدان لە تاریكیدا بە سەلامەتی لێی دەرناچن.

دەكرێت بە گۆڕینی یاساكە هەندێك حیزب كورسییەك زیاتر بەدەست بهێنێت, یاخود لیستی كوتلەكەی دەرچێت كاتێك دەكرێتە داخراو بە سەندنەوەی ئازادی لە دەنگدەر و زەوت كردنی ئەو مافە لێی, یان مەیلی شارچێتی زاڵ بێت بە دابەشكردنی كوردستان بە چەندین بازنە, وەلێ لە كۆتادا ئازادی دەنگدەر لە هەڵبژاردنی كاندیدی خۆی, دەرچوونی مەیلی سیاسی زیاتر و پەرلەمانی هەمەرەنگترو نوێنەرایەتی زیاتر زیان دەكەن, ئاخر كوردستان بە 3 ملیۆن دەنگدەرەوە 850 ملیۆن دەنگدەری نییە وەك هیندستان تا بیر لە جیا بكاتەوە.كە ناوی ئەو وڵاتانەم هێنایەوە كە زۆر سیاسی و هاووڵاتیانیان خۆزگەم بۆ یاسای هەڵبژاردنەكەی كوردستان دەخوازم دەتوانم نموونەی زیندوو لە دروستی بۆچونەكەم و دادپەروەری كەمتر لە دیاریكردنی نوێنەرایەتی لە هەڵبژاردنی ئەو وڵاتانە بهێنمەوە لە دوا نموونەی هەڵبژاردنەكانیان, لە هەڵبژاردنی هیندستان پارتی بهاراتا جاناتا 31,34% ی دەنگەكانی هێنایەوە بەڵام 282 كورسی لە كۆی 454 كورسی بەدەستهێنا, كە دەیكردە 51,9%ی كورسییەكانی پەرلەمانی هیندستان,لە بەرامبەردا كۆنگرەی نیشتمانی هیندی 19,52% ی دەنگەكانی بەدەست هێنا وەلێ تەنها 44 كورسی بردەوە كە دەیكردە 8,1%ی كورسیەكانی پەرلەمان,لە هەڵبژاردنی ئەمەریكا ترامپ 62,984,825 دەنگی هێنایەوە كە دەیكردە 46,1%ی دەنگەكان, كەچی هیلاری 65,853,516 دەنگی هێنایەوە كە دەیكردە 48,2%ی دەنگەكان وەلێ دۆڕاندی, ترامپ 304 نوێنەری بردەوە , هیلاری 227 نوێنەر, لە فەرەنسا لیستی سەرۆك كۆمار ماكرۆن 32,33%ی دەنگەكانی هێنایەوە كەچی 60,66%ی كورسیەكانی پەرلەمانی برد, لە بەریتانیا پارتی پارێزگاران 42,3%ی دەنگەكانی هێنایەوە كەچی 48,8%ی كورسیەكانی بردەوە كە دەیكردە 317 كورسی لە كۆی 650 كورسی,پارتی سەوز 1,6%ی دەنگەكانی بەدەست هێنا بەڵام 1 كورسی بردەوە , لە كاتێكدا پارتی نەتەوەیی سكۆتلەندی 3%ی دەنگەكانی بردەوە 35 كورسی بەركەوت,لە یابانیش پارتی لیبراڵی دەسەڵاتدار 48,21%ی دەنگەكانی هێنایەوە وەلێ 61,08ی كورسیەكانی برد, پارت كۆمۆتۆی هاوپەیمانی 1,5%ی دەنگەكانی هێنایەوە بەڵام و 6,24%ی كورسیەكانی بەدەست هێنا كە دەیكردە 29 كورسی لە كۆی 465كورسی پەرلەمانی ژاپۆن, بەڵام حیزبی شیوعی 9,02%ی دەنگەكانی هێنایەوە لە بەرامبەردا تەنها 2,58%ی كورسیەكانی بردەوە ……

بەم شێوەیە دەبینین ریّژەی دەنگەكان لە گەڵ ئاستی نوێنەرایەتی هاوتا نابن, هەموو هۆكارەكەش یاسای هەڵبژاردنی ئەو وڵاتانەیە,هەر بۆیە لە زۆربەی ئەو وڵاتانە باسی شۆڕشی سیاسی ودیموكراسی راستەقینە و هەمواركردنەوەی یاسای هەڵبژاردن بۆتە بابەتی رۆژ.بۆیە باشترە یاسای هەڵبژاردنی كوردستان دەستی لێنەدرێت با خراو نەبێت, مافی دەنگدەر و پێكهاتەكان و نوی و بۆچونە جیاوازەكان پارێزراو بێت, تاكە شتێكی جوان لەم وڵاتەدا بمێنێتەوە,با بە دوای دادپەروەری هەڵبژاردنەوەو پڕكردنەوەی كەلەبەرەكانی لیستی دەنگدەرانەوە بین نەك تێكدنی ئەم یاسایە.




دوو شیعری سامی شۆڕش و ئاماژه‌یه‌ك … سه‌باح ڕه‌نجده‌ر

ئاماژه‌یه‌ك

ساڵی 2004 ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس. كۆشیعری: (هه‌ڵسانه‌وه‌)ی سامی شۆڕشی چاپ كرد. (12) شیعری تێدا ده‌خوێندرێته‌وه‌، شیعر هه‌میشه‌ چاوی یه‌كه‌مم بووه‌. سه‌ره‌تای گه‌نجیم شیعره‌كانی سامی شۆڕشم له‌ ده‌فته‌رێكدا بۆ خۆم نووسیبووه‌وه‌، هه‌روه‌ها شیعری شاعیرانی تری وه‌ك: جه‌لالی میرزا كه‌ریم و ئه‌حمه‌د تاقانه‌ و محه‌مه‌د حه‌مه‌باقی و فازیل شه‌وڕۆ و جه‌لال به‌رزنجی و شاعیرانی تریش، كه‌ كۆشیعره‌ چاپكراوه‌كه‌یم بینی هه‌ستم به‌ كه‌موكورتییه‌كانی كرد. ته‌نیا شیعری: (بووكی ئاو)م لانه‌بوو، ئه‌م باسه‌م له‌گه‌ڵ: (لوتفی شۆڕش) كرده‌وه‌. ئه‌میش ناوی سه‌رچاوه‌ و ژماره‌ی گۆڤاره‌كه‌ی پێ‌ گوتم و پاشان هه‌رخۆی گه‌وره‌یی نواند و بۆ هێنام.
داوام له‌ به‌ڕێوه‌به‌ری ده‌زگای ئاراس: (به‌دران ئه‌حمه‌د حه‌بیب) كرد. به‌ لێزیادكردنی (8) شیعری تر چاپی دووه‌می بكاته‌وه‌. پێشنیاره‌كه‌ی وه‌رگرتم و له‌ ساڵی 2012 چاپی دووه‌می كرده‌وه‌.
دوای چاپی دووه‌م به‌ ماوه‌یه‌كی كورت، دوو شیعری تریشیم دۆزییه‌وه‌. ئه‌وه‌ی وایكرد ئه‌و دوو شیعره‌ش بڵاوبكه‌مه‌وه‌. ئه‌وه‌یه‌، براده‌رێك له‌ ژماره‌ (4)ی گۆڤاری (باران) 2017 دا، شیعرێكی به‌ ناونیشانی: (تیری ئایرۆس)، (ئاماده‌) كردووه‌ و بڵاوكردووه‌ته‌وه‌.
سه‌ره‌تای شیعره‌كه‌ی له‌ سه‌ره‌تای شیعری: (هه‌ڵسانه‌وه‌)ی سامی شۆڕش وه‌رگرتووه‌. (7) په‌راوێزیشی بۆ نووسیوه‌. هه‌ر (7) په‌راوێز زیادن و شتی زاندراو و باون. یه‌ك په‌راوێز پێویست بوو. كه‌چی ئه‌میشی له‌ ئاگایی دوو دیودا نه‌نووسیوه‌. پێویست بوو ئاماژه‌ بدات، كه‌ سه‌ره‌تای شیعره‌كه‌ی له‌ سه‌ره‌تای شیعری: (هه‌ڵسانه‌وه‌)ی سامی شۆڕش وه‌رگرتووه‌، ده‌ی جا چی بووه‌. ئه‌گه‌ر ویستی جارێكی تر له‌ (ئاگایی بێگه‌رد)دا شیعره‌كه‌ی بڵاوبكاته‌وه‌، ئه‌م ئاماژه‌یه‌ یارمه‌تی (خۆبوونی) و (چییه‌تی) نووسینی ده‌دات، (خۆبوونی) و (چییه‌تی)، تۆوی به‌ بڕشتن بۆ به‌خشش و وه‌رگرتنه‌وه‌ی هاوسه‌نگی له‌ده‌ست دراو و ئاست پێدنه‌وه‌ی، هه‌روه‌ها هه‌مان براده‌ر له‌ ژماره‌، (189)ی گۆڤاری (ڕامان) 5/2/2013 دا، شیعرێكی تری به‌ ناونیشانی:
(ماڵێك به‌ میوانان ڕۆش)، (ئاماده‌) كردووه‌ و بڵاوكردووه‌ته‌وه‌. ناونیشانه‌كه‌ی له‌ لاپه‌ڕه‌ (66)ی كۆشیعری: (شه‌ڕی چل ساڵه‌ – سه‌باح ڕه‌نجده‌ر)، 2005 چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌، هه‌ولێر. وه‌ریگرتووه‌.
( مرۆڤی خه‌یاڵپه‌روه‌یش
به‌ناو ده‌غڵدا دێت و ڕێگای ده‌كرێته‌وه‌
((ڕه‌نگی ده‌رگای ماڵه‌ دانیشتووان ڕۆشنه‌كه‌ی
له‌ دڵی نیشت)) ).
ئه‌و (براده‌ره‌) بۆ ئه‌وه‌ی، وه‌رگرتن، یان گواستنه‌وه‌، یان …… یه‌كی خۆی له‌بن خوری حه‌فت ساڵان بیشارێته‌وه‌، له‌م لا و ئه‌و لادا هه‌قیقه‌ته‌كه‌ی ڕێك سه‌د و هه‌شتا پله‌ هه‌ڵگه‌ندووه‌ته‌وه‌ و میكرۆفۆنێكی شه‌ش ده‌میشی به‌ ده‌مه‌وه‌گرتووه‌.
ئه‌م ئاماژه‌یه‌م ته‌نیا بۆ ئه‌مه‌ دا بڵێم: بۆ پڕوپاگه‌نده‌كردن، یان بۆ له‌كه‌ داركردنی (شاعیرێك) له‌سه‌ر گورسێكی كورتدا یاری كرد، ده‌شمه‌وێ‌ ده‌ستكاری په‌ندێكی كوردی بكه‌م.
هه‌تا خاوه‌ن خه‌رمان ڕاوه‌دووی دزی نا، دز خاوه‌ن خه‌رمانی هه‌راسانكرد. ئه‌ی شیعر بێگه‌رد، داوای لێبووردنت لێ‌ ده‌كه‌م. جار جار دێمه‌ سه‌ر سه‌كۆی (ناچاری) یه‌وه‌. ئه‌و نوێژه‌، به‌ری درێژه‌. بۆ ئه‌م ورده‌ پرسانه‌ كتێبێكم به‌ناونیشانی: (مه‌ودای مانا) نووسیوه‌ و له‌سه‌ر سه‌كۆی (ناچاری)یه‌كاندا وه‌ستاوم، ئه‌وه‌ی ویستوومه‌ نووسیوومه‌.
8/11/2017 هه‌ولێر

باوه‌شم ده‌
دڵ ئه‌شكه‌وتی ده‌رگا بزر.
باوه‌شم ده‌..
له‌چاومایه‌ فرمێسكی كه‌و.
له‌گیانمایه‌ سۆزی كۆتر.
باوه‌شم ده‌..
تاڤگه‌ی قژت بڕژێنه‌ ڕووم.
با خه‌رمانه‌ی نه‌رمی به‌فر
له‌ شه‌ودا بۆم بێ‌ به‌ پێخه‌ف.
باوه‌شم ده‌..
بۆ قه‌ندیله‌ی فتیل كزر.
بۆ ئاسمانی ده‌م پڕ له‌ كه‌ف.
منم هه‌تاو. منم ئاگر
باوه‌شم ده‌..
منم هه‌تاو
منم ئاگر.

• ڕۆژنامه‌ی هاوكاری، ژماره‌ (52) 2/1/1970.

له‌ ده‌فته‌ری عاشقێكی هه‌تاوه‌وه‌

1
برسی برسیتی تربێ‌.
ئه‌وه‌ند عه‌شقی گوڵه‌گه‌نم و باران ده‌بێ،
شه‌وگار هه‌ر چه‌ند درێژتربێ‌.
ئه‌وه‌ند غه‌ریب شه‌یدای خۆری ئاسمان ده‌بێ‌،
منیش هه‌ر چه‌ند كوشتن به‌ گیانم فێر ده‌كه‌ن
به‌ری هه‌تاوم لێ‌ ده‌گرن.
ئه‌وه‌ند عه‌شقی ژیان ده‌بم.
ئه‌وه‌ند هه‌تاوم خۆش ده‌وێ‌.
2
ئه‌ی ئه‌و بنجه‌ گوڵه‌ی له‌به‌ر
جۆگه‌ی خه‌مباری برینی مندا ده‌ڕوێی.
له‌سای مه‌رگی مندا شكۆفه‌ ده‌رده‌كه‌ی
تاكه‌ی نه‌توانم بلبلی عه‌شقخوانی ده‌نگی خوێنم
بێنمه‌ سه‌ر چڵت بێنم.
پڕ به‌ ده‌نووكی ئاره‌زووم
بۆ هێلانه‌ی خۆر بخوێنم.
3
– ڕێگا .. ته‌ور
* گیانه‌ دره‌خت چه‌ند لق و پۆپی ببڕن.
ئه‌وه‌ند ڕه‌گ و ڕیشه‌ی به‌ره‌و قووڵتر ده‌ڕوا،
– دنیا شه‌وه‌ و دنیا به‌فره‌.
* شه‌وان خۆر خۆشه‌ویست ده‌بێ‌.
به‌فره‌ ڕۆژیش.
برین ده‌بێته‌ ئاگردان
– گیانه‌ ڕێگا چاڵه‌ و نزمه‌
* خۆشه‌ویستم
ئاشقی خۆر .. هه‌رده‌م ده‌ڕوانێته‌ ئاسمان.

• ڕۆژنامه‌ی هاوكاری، ژماره‌( 176) 20/7/1973.




سوپای باکوور، بناغەی “سوپایەکی نیشتمانی یەکگرتووی کورد”


ئاشتی ئیبراهیم ئەفەندی ….


“سوپای باکوور” بە درێژای سنووری نێوان تورکیا، عیراق و سوریا رووباری فورات نیشتەجی دەکرێت

———————-

سوپا، هێزی سەربازیی فەرمی و نافەرمی، لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، بەدرێژایی مێژوو تا هەنوکە، تاکە سەنتەری بڕیاردانن لە ئاراستە کردنی رووداوەکان، سەپاندنی مەرجی سیاسی، ئابووری و سەربازی، فرەوان کردن، کۆنتڕۆل کردن و سەقامگیر کردنی دەسەڵاتن. کە لەدەرئەنجامدا، زلهێزی دنیا و ناوچەکە، سوپایان، وەکو ئامرازێکی کارێگەر بەکارهێناوە، بۆ یەکلایی کردنەوەی ململانێکان، بڕیار دان لە چارەنووسی میللەتانی ناوچەکە، بە گوێرەی بەرژەوەندییەکانیان.

بەدریژایی خەباتی زیاد لە سەد ساڵەی نەتەوەیی کورد، لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، یەکێک لە خاڵە هەرە لاوازەکانی ئەوە بووە، کە نەتەوەیەکی ٤٠ملیۆنی، خاوەنی سوپایەکی یەکگرتووی پەروەردە بووی بە ڕۆحی نیشتمانی نەتەوەی نەبووە، کە لە توانایدا هەبووبێت، بەرەنگاری لە مەترسیە سەربازییە دەرەکییەکان و ناوەکییەکان بکات و پێداگرێ بۆ پارێزگاری کردن لە سنووری جوگرافیا و کەرامەتی نیشتمانی و نەتەوەی. لە ئەنجامدا نەتەوەی کورد، کە ڕۆڵی سەڕەکی هەبووە لە گۆڕەپانی شەڕ و پێکدادان و بووە بە کەواسووری بەر لەشکر بۆ یەکلای کردنەوەی ململانێکان، جەنگ و کێشەکانی ناوچەکە و قوربانی زۆری داوە، وێرای ئەوەش لە کۆتاییدا لە هەموو کەینوبەینی سیاسیی، دەست بەتاڵ و ماڵوێران ماوەتەوە و کارەسات دوای کارەساتی بەسەردا هاتووە!

ئەمڕۆ، ئیران و تورکیا، دوو زلهێزی ناوچەین، خاوەن دوو سوپای زەبەلاحن و تەنیا نەبوونەتە مەترسی لەسەر چارەنووسی ناوچەکە، دانیشتوان، میللەتان و کپ کردنی دەنگی ئازادیخوازی کەمە نەتەوەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەڵکو مانەوە یان بە زەبەلاحتر بوونی ئەو دوو وڵاتە، مەترسیەکی بێ هاوتا دروست دەکات لەسەر بەرژەوەندیی و خواستە سەربازیی و ئیدارییەکانی زلهێزەکانی دنیا، یەکێک لەوان، ئەمریکایە، کە ڕۆڵی سەرەکی هەیە لە ناوچەکە، بە تایبەتی لە کاتێکدا کە بەبێ هەژمارکردن بۆ ئەمریکا، هەردووکیان هاوپەیمانیەتیان بەستاوە لەگەڵ دوژمنە دێرینەکەی ئەمریکا، کە ئەویش روسیایە.
روسیا، لە رێگەی پتەو کردنی پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتدارانی سوریا، تورکیا و ئێران کە خاوەن سوپای فەرمیی و گروپی چەکداری نافەرمی و تیڕۆڕستن، پێوایە سەرکەوتوو دەبێت لە کۆنتڕۆڵ کردنی ناوچەکە، بەبێ هەژمارکردن بۆ، سروشت و جۆری سیستەمیی سیاسیی و دەسەڵات لە هەر سێ وڵات، بەبێ ئاوڕدانەوە لە کێشە و گرفتی نێوان میللەتانی ناوچەکە لەگەڵ ئەو جۆرە دەسەڵات و رژێمانە، خۆ دزینەوە لەوەی کە میللەتانی ئەو ناوچەیەش زۆر یان کەم خاوەن هێزی چەکدارن، خاوەن پارت و پێگەی جەماوەریین، کە دەتوانن خۆیان ڕێکبخەن و پەیوەندییە دەرەکییەکان بە جۆرێک پیادە بکەن و سوودمەند ببن لە ململانێی نێوان روسیا و ئەمریکا، بۆ نمونە، هێزی یەکینەکانی پارستنی گەل ناسراو بە “یەپەگە” لە رۆژئاوای وڵات.

هەنوکە، ئەمریكا لە هەوڵی دروست کردنی ” سوپای باکوور”ە، کە سوپایەكی ٣٠ هەزار كەسییە، پێکهاتەیەک دەبێت لە، شەرڤانانی یەكینەكانی پاراستنی گەل “یەپەگە”و سوپای سوریای دیموكرات “قەسەدە”، وەک سوپایەکی فەرمی مەشق پێکراو، لە ناوچەکە دەناسێندرێت و لە ژێر سەرپەرشتیاری ئەمریکادا دەبێت. “سوپای باکوور” بە درێژای سنووری نێوان تورکیا، عیراق و سوریا نیشتەجی دەکرێت، تا دەگات بە هێڵی جیاکەرەوەی نێوان “سوپای سوریا”ی سەر بە ئەسەدم کە روسیا پشتیوانی دەکات، لەگەڵ هێزی دیموکرات کە ئەمریکا پاڵپشتیانە.

ئێران، سوریا و تورکیا، بە توندی بەرەنگاری ئەو جۆرە بیڕۆکەن، پێیان وایە بەهێز بوونی هێزێکی وەک “یەپەگە” کە نوێنەرایەتی کورد دەکات لە رۆژئاوا، لە بەرژەوەندی ئەوان نییە، هەنگاوێکی سەرەتایە بۆ نەتەوەیی کورد، کە لە دواڕۆژدا، وەک ئەوان، ببێت بە خاوەن سوپایەکی نیشتمانی و نەتەوەیی، لە ئەنجامدا بتوانێت پارێزگاری لە دەستەکەوتە سیاسییەکان بکات، بەربەست بێت لەبەردەم سوپای ئەوان، وەک جاران بۆیان نەلوێت، کوشتنی بە کۆمەڵ ئەنجام بدەن و بە ئاسانی دەنگی ئازادیخوازی نەتەوەی کورد سەرکوت بکەن.
ئەمریکا، بۆ بەرژەوەندیی خۆی ئەو بڕیارەی داوە، بەڵام بێ گومان ئەو جۆرە هەڵوێستەی ئەمریکا، بۆ کورد لە رۆژئاوا، یەکجار بایەخدارە، کاردانەوەی پۆزەتیڤی دەبێت لەسەر جوڵانەوە و پرسی کورد بۆ ئێستا و داهاتوو، بە مەرجێک، ئەگەر یەپەگە، خاوەن سیاسەت، ستراتیژیەت و ئامانجی “کوردی” بێت و نەتوێتەوە لە نێو سیاسەت و بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا و زلهێزە ناوچەیەکانی وەک ئیران و تورکیا.

میللەتی کورد، لە هەر چوار پارچەی کوردستان، خاوەن هێزی چەکداری فەرمیی و نافەرمییە، بەڵام پەرشوبڵاون و دابەش بوون بەسەر هێز و لایەنی سیاسیی لەوانە “پێشمەرگە لە باشوور و رۆژهەڵات، گەریلا لە باکوور و ناوچەکانی تر، شەرەڤان لە رۆژئاوا” ، ئەگەر هەموو لایەنەکان و سەرانی پارتە کوردییەکان، بیر لە بەرژەوەندیی گشتی و پرسی میللەتی کورد بکەنەوە، دەکرێت “سوپای باکوور”، ببێ بە بیناغەیەک بۆ کۆکردنەوەی هەموو هێزە چەکدارە کوردییەکان لە ژێر یەک ئاڵا، مەشق پێکردنیان و دامەزراندنی “سوپایەکی نیشتمانی یەکگرتووی پتەو”.

—————————–
سەرچاوەی هەواڵەکان،

https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-sdf/u-s-led-coalition-helps-to-build-new-syrian-force-angering-turkey-idUSKBN1F30OA
https://www.voanews.com/a/russia-turkey-condemn-us-plans-for-syria-border-force/4208301.html
https://www.voanews.com/a/russia-turkey-condemn-us-plans-for-syria-border-force/4208301.html
http://www.bbc.com/news/world-middle-east-42687958




پیرۆزیه‌كان … ئاری زێندینی

له‌هه‌ر كۆمه‌ڵگه‌یه‌كدا به‌ پیرۆزكردنی شته‌كان هه‌بوو ئه‌وا عه‌قڵ چۆكی به‌رامبه‌ر به‌ خورافه‌ داناوه‌, كاتێك مرۆڤ خۆی خاوه‌نی هه‌موو پیرۆزیه‌كانه‌و هه‌ر خۆیشی داهێنه‌رودروستكه‌ریه‌تی هه‌ر كاتێك ئه‌و هاوكێشه‌یه‌ ڕووبه‌ڕووی خۆی ده‌كاته‌وه‌ باوه‌ڕ به‌م موقه‌ده‌ساتانه‌ ده‌هێنێت دواجار خۆی ئه‌فراندوویه‌تی ئه‌وا له‌ به‌رده‌م دیواریك خۆی ده‌بینێته‌وه‌ كه‌ له‌ بلۆكی وه‌هم بیناكراوه‌وبه‌گه‌مژه‌یی سواغدراوه‌. كۆمه‌ڵگه‌ی رۆژئاوایی ساته‌ وه‌ختی پێشكه‌وتنی و سه‌ده‌ی رووناكی كاتێك ده‌ستپێده‌كات كه‌ پشتی له‌ پیرۆزیه‌كان كردو رووی له‌ زانست ومرۆڤدۆستی كرد دروستبوونی چڤاكی ته‌ندروست و خاوه‌ن ئیراده‌ وژیاری له‌ چركه‌یه‌وه‌ ئیعلانی به‌تاڵبوونه‌وه‌ی پیرۆزیه‌كان راگه‌یاند به‌لام له‌ ڕۆژهه‌لات بوارێك نه‌بووه‌ بۆ مرۆڤ كه‌ ئازادانه‌ بیربكه‌نه‌وه‌ به‌ه‌رده‌وام كۆمه‌ڵگه‌وئاینه‌كان هێلێكیان بۆ كێشاوه‌ و بازنه‌یه‌كیان به‌ده‌وریدا دیاریكردووه‌ ده‌رچوون له‌م بازنه‌یه‌ یه‌كسان بووه‌ به‌ مه‌رگ یان كردنه‌ ده‌ره‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه‌! وه‌ك مه‌نسوری حه‌للاج ووتی (هه‌ی گه‌مژه‌ینه‌ من بۆ ئێوه‌مه‌) , له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی رۆژئاوایی (كۆپه‌ر نیكۆس) توانی ئه‌م كۆتانه‌ بشكێنێت كه‌ ده‌سه‌ڵاتی كه‌نیسه‌ هه‌یبوو له‌ هزری مرۆڤه‌كان به‌ڵام مه‌رگی خۆی ئه‌نجامی بیرووبۆچوونه‌كانی بوو.

له‌كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ش ئه‌و ده‌مه‌ی مرۆڤ ئازادو داهێنه‌ر ده‌بێت كه‌بتوانێ‌ هه‌نگاو به‌سه‌ر پیرۆزیه‌كان بنێت, ئه‌مه‌ مانایی بێڕزی نیه‌ به‌رامبه‌ر بیروبۆچوونه‌كان وباوه‌ڕی هه‌ندێك كه‌س كه‌ ژیانی رۆژانه‌ی خۆیان وا پراكتیزه‌ كردووه‌ كه‌ جیهانبینی خۆیان و له‌و كڵاورۆژنه‌وه‌ ژیان ده‌بینن, قسه‌ی ئێمه‌ له‌ سه‌ر سیسته‌مه‌كه‌یه‌ كه‌ چۆن مرۆڤ ئاماده‌ده‌كات بۆ زانست و مرۆڤدۆستی. كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك له‌سه‌ر بناغه‌ی یاساوسكۆلاری بنیاتنرابێت هه‌رگیز ترسی ئه‌وه‌ت نیه‌ كه‌ تاكه‌كانی ئیراده‌ی خۆیان ته‌سلیمی قه‌ده‌رێك بكه‌ن كه‌ ئاینده‌یه‌كی گه‌شی نه‌بێت بۆ مرۆڤایه‌تی. هه‌موو ئه‌و ئاڵۆزی و كێشانه‌ی له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست رووده‌ده‌ن ئه‌وه‌یه‌ مرۆڤه‌كان باوه‌ڕیان به‌ پیرۆزیه‌كان نه‌ماوه‌ وه‌ك جاران وا هه‌ست ده‌كه‌ن جگه‌ له‌ خودی مرۆڤ خۆی هیچ شتێكیتر پیرۆزنیه‌وگرینگ نییه‌,بۆیه‌ ئه‌وانه‌ی سه‌ركردایه‌تی وڵات ده‌كه‌ن پێویسته‌ بزانن كه‌ كۆمه‌ڵێ‌ ماناوچه‌مك هه‌یه‌ كه‌ ئازادكردنی مرۆڤ بۆ ویسته‌كانی خۆی باشترین چاره‌سه‌ره‌ بۆ نه‌هێشتنی هه‌ر ئاریشه‌یه‌ك كه‌ مرۆڤه‌كان رۆژانه‌ تووشی ده‌بن له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌ركاتێك كۆمه‌ڵگه‌ شته‌كانی بۆ دیاریكردی ئه‌وا دڵنیابه‌ كه‌وا تۆ كه‌سێكی توانایی بیركردنه‌وه‌ت له‌ ده‌ستداوه‌ ئاماده‌ی راپه‌ڕاندنی كاره‌كانت نیت ده‌بێت ده‌رفه‌ت بدرێت به‌ هه‌موو كه‌س گوزارشت له‌ خۆی بكات. سه‌ده‌ی بیست سه‌ده‌ی شه‌ڕه‌ گه‌وره‌كان بوو له‌ جیهان سه‌ده‌یه‌ك بوو پێكدادانی ئایدۆلۆژیه‌كان گه‌یشتبووه‌ لووتكه‌ دووباره‌ مانا به‌خشینه‌وه‌ به‌ پیرۆزیه‌كان كراسێكیتری به‌به‌ردكرابوو هه‌موو ده‌مووچاوه‌ دیاروبه‌ حیساب ڕاسته‌كان له‌ ژێر په‌رده‌وه‌ كاره‌كانیان ده‌كرد وا هه‌ستتده‌كرد ده‌سه‌ڵاتداران هه‌موو شتێكیان به‌ كارده‌هێنا بۆ مه‌به‌ستی خۆیان تا پیرۆزترینی شته‌كان ده‌كه‌وتنه‌ ناو گه‌مه‌كان هه‌موو ئه‌مانه‌ش بۆ هه‌یمه‌نه‌ كردنی ده‌سه‌ڵاتی ڕه‌هایی خۆیان له‌ جیهان لاوازكردنی ئیراده‌ی ئازادانه‌ی مرۆڤه‌كان, هه‌رچه‌نده‌ سه‌ده‌ی بیست و یه‌ك به‌ شه‌ڕوئاشووب ڕكابه‌ڕی ده‌ستپێكرد به‌ڵام دڵنیام كه‌وا ئه‌م سه‌ده‌یه‌ چه‌رخی ئازادی ودیموكراسی ده‌بێت هه‌رچه‌ند شه‌ڕوتوندووتیژیش هه‌بێت به‌ڵام دواجار به‌ قازانجی مرۆڤایه‌تی ده‌شكێته‌وه‌ مرۆڤ خۆی بڕیاڕده‌دات كه‌ چۆن بژی, ئیتر كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ جگه‌ له‌ مرۆڤ هیچ شتێكیتر به‌ (پیرۆز) ناوزه‌د نه‌كرێت چونكه‌ پیویسته‌ هه‌موو شته‌كان له‌ ده‌وری كائینێك كۆببنه‌وه‌ كه‌ پێیده‌ڵین (مرۆڤ)




*هەڵتۆقینی هاوپەیمانییەکی تری بێ بەرهەم بۆ خەڵک… موزەفەر عەبدوڵا

لە ئاکامی، شکستی هەمەلایەنەی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی لە چارەکە سەدەی رابردوودا، وە بەهۆی رۆژبەرۆژ زیاتر قوڵبوونەوەی قەیرانی هەمەلایەنەی دەسەڵاتداریتی کوردایەتی- خیلەکیانەو ناوچەگەریانە، ململانێ و کێشمەکێشی ناوخۆی لە ناو خانەوادەی بۆژوازی کوردا بردۆتە ئاستێکی زیاترەوە، شەری ئەم دەستەوتاقم و باڵ و لاباڵانەی ناو خانەوادەی بۆرژوازی کورد، لەگەڵ یەکتر لەسەر پشکی دەسەڵات و دزین و هەڵوشینی سەروەت وسامانی کوردستان و قوت ونانی کۆمەڵانی خەڵکی بەشمەینەتی کوردستان، هۆکاری سەرەکی هەڵتوقینی دەستەوتاقمی نوێ یەک لەدوای یەکن، قەوارەکەی بەرهەم سالحیش دەرهاویشتەی ئەو دۆخەیە.

ئەگەر لەماوەی رابردودا بینەری هەڵتوقینی تاقمی سەرمایەدارێکی دزو گەندەلی وەک شاسوار عەبدولواحید بووین، لە ژینگەی گەندەڵستان و دزی و ژێر سایەی دەسەڵاتی کوردایەتیدا، کۆنگرەیان بەستو و جولانەوەی نەوەی نوێیان پیکهینا، ئەوە ئەم هەفتەیە هەواڵی بینەری بەستنی یەکەمین کۆنگرەی دامەزرێنەری یان بڵێین هەڵتوقینی هاوپەیمانیتی بەرهەم سالح بوین بەناوی دیموکراسی و دادپەروەری. ئەمەش بووە روداو و پرسێکی کەمێ گەرم لە ئاستی دەزگاکانی راگەیاندن و رای گشتی.
هەڵبەت قسەکردن و هەڵویستگرتن بەرامبەر هەڵتوقینی ئەم دەستەوتاقمانە کە ناوی بریقەداریان لەخۆیان ناوە هیچ پێویستی بە لێکدانەوەی چروپر نییە وەک هەندی لە چاودێران و شرۆڤەکارانی رۆشنبیری ناسیونالیست بۆی دەکەن، بەتایبەت کە میژووی کاراکتەرە سەرەکیەکانی ئەم دەستەو تاقمانە، لە چارەکە سەدەی رابردودا بەکردەوە لە محەک دراون. دەکری تەنها لە کورتەرایەکدا ناوەرۆکیان وەردەخری و هەڵویستی سیاسیان لەبارەوە بگیرێ.

بویە تا ئەو جیگایە دەگەرێتەوە بە هەڵتوقینی ئەم هاوپەیمانییە کە بەرهەم ساڵحەو، هەمیشەش یەکیک بووە لە سەرانی دیاری دەسەڵاتە قەومی و خیڵەکییەکەی کوردایەتی، بە رواڵەتیکی شەخسی مودێرنەوە، بربرە پشتی ئەم هاوپەیمانیەتییەو ئەوانەی لە دەوری کوبونەوەتەوە هەموویان مشیان لەوەخۆش کردوە چۆن لە داهاتوش پشکیان هەبێ لە دەسەڵات و دزی وگەندەڵی، بەڵام بێگومان ئەمانیش وەک هەمو تاقم ودەسەڵاتەکانی تر، نەک هەر لە کوردستان لەهەموو دونیا ناچارن بەناوی کۆمەڵانی خەڵکی کریکارو بێکار و هەژارو برسییەوە قسە بکەن و بریارو پەیمان بدەن، تا لەو رێگایەوە رەوایەتی بۆ هەڵتۆقینیان و بوونیان، فەراهەم بکەن.

خۆ ئەگەر هەر کەس گوێی لە قسەکانی بەرهەم سالح گرتبێ کە لە کۆنگرەدا کردی، بۆی دەرئەکەوی کەهەموو کروزانەوە بوو بۆ کۆمەلانی خەڵکی کوردستان هەروەک مامۆستاو مام و رابەری گەورەی – بە وتەی خوی- جەلال تالەبانی کە بۆ خەڵکی دەکرد، بەڵام لە کردەوەشدا یەکیک بوون لە گەورەترین سەران وبنەمالەی دزو گەندەڵی و سەرکوتگەر.
ئەوەی گومانی تیدا نییە لای زوربەی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان، کە بەرهەم بۆیان دەکروزیتەوە، ئەم هاوپەیمانیەتییەش هیج بەرهەمێکی نابێ بۆ زۆرایەتی بەرهەمهینەرانی راستەقینەی خەڵکی کوردستان لە کریکاران و مامۆستایان و کارمەندان و لاوان و ژنانی یەکسانیخوازی کوردستان، نەک رووسور وەک بەرهەم دەبیژی کە وشەیەکی خێڵەکیانەیەو یەکیکە لە دەستەواژە دواکەوتوەکانی بزوتنەوە قەومی و خیڵەکیەکەیان.

کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان ئەوە دەزانن بەرهەم و هاودیدەکانیشی بەشێکی بەرچاوی ئەم دەسەڵاتە قەیرانگرتوە گەندەڵ و دزەبوون. وە سەرنجدان تەنها لەو ئاماری دزییە کە هاودیدەکانی لەناو یەکیتیدا بڵاویان کردۆتەوە لەسەر بەرهەم بەسە بۆ هەڵویستگرتن لە هاوپەیمانیتی یە بێ بەرهەمەکەی بەرهەم.
وەک وتمان ئەوە بۆ کۆمەڵانی خەڵک کوردستانیش رون و ئاشکرایە کە بەرهەم لە زۆربەی کاتدا یەکیک بووە لە سەرانی یەکیتی و لە دەسەلاتەکەیان، بەڵام لە دوای نەخوش کەوتن و پەککەوتنی تاڵەبانی مام و مامۆستاو رابەری، و قوڵبونەوەی ململلانێی ناوخۆیی یەکێتی، ئەو پیگەیەی کەوتە لێژی. بە تایبەتی دوای مردنی تاڵەبانی ئیتر رۆڵە گیانبازە گەندەڵەکانی خودی تاڵەبانی لە هاوکیشەکە وەدەریان نا، ئەگەرچی تادەریش چوو بەناوی جیگری دووەمی بێ دەسەلاتی سکرتیری گشتی بوو.

ئێستاش هەر لەگەڵ هەڵتوقنی ئەم هاوپەیمانییە یەکسەر بووە هاوپەیمانی کۆمەڵی درندەی ئیسلامی و بزوتنەوەی گۆران کە ئەمانەش سەرەرای دەورانیک لە پروپاگەندەی موعارزبوونی دەسەلات ناوەرۆک و پەیام و کارنامەیان بۆ کۆمەلانی خەڵکی دەرکەوتووە.
هەڵبەت هەڵپەکردنی هاوپەیمانیتییەکەی بەرهەم بۆ ناو هاپەیمانی کۆمەڵ و گۆران تەنها بە ئومیدی ئەوەیە کە هەرچۆن بێ کورسییەکی دەسکەوێ لە ئاستی هەڵبژاردنەکانی داهاتوی عیراقدا، کە لە مانگی ئایاری داهاتودا ئەنجامدەدری.

بۆیە کۆمەڵانی خەڵکی نارازی و بێبەش و ستەمدیدەی کوردستان کە بەرهەم بۆیان دەکروزێتەوە بروا ناکەم کەمترین خوشباوەریان هەبێت بەم هاوپەیمانیتییە بێ بەرهەمەی بەرهەم ساڵیش، بەڵام دیارە بۆ خۆی و دەست و پێوەندەکانی بەرهەم ساڵح سودیکی هەر دەبێ لە بازنەی دەسەڵاتی گەندەڵ و دزو سەرکوتگەری قەومی و خیڵەکی لە کوردستاندا.

تیرۆریزمی ئیسلامی و نارەزایەتی خەڵک لە ئیران…!*

دیاردەی تیرۆریزمی رژیمی ئیسلامی ئیران بە دریژایی دەیان ساڵەی دەسەڵاتەکەی هەمیشە کیشەو بابەتیک بوە نەک هەربۆتە جیگای پرسو رای خەلکی بەلکو بۆتە بەبەتو جیگای نارەزایەتی خەلکی لە ئیران و ناوجەکەو هەمو جیهان لەهەمو ئاستەکاندا. ئیستاش کە نارەزایەتی خەڵک تا ئاستی ڕاثەرین و خواستی خەڵک بۆ روخانی رژیم و کۆتایی هینان بەهەمو دیاردەکانی، بە تایبەتی دیاردەی تیرۆریزمەکەی، بابەتیکی گەرمتری پرس ورای خەلکی یە. بۆیە وا پیویست دەکات ئیمەش لە بابەتی پرس ورای ئەم هەفتەیەمان لەم گۆشەیە نیگایەوە رایەکی کورتی لەبارەوە بدەین.

سەرەتا وا پیویست دەکات ئاماژەیەکی کورت بە خودی فکرو نەریتی سیاسی تیرۆریزم بدەینو کەمی رونکەینەوە کە لە بناغەوە تیرۆریزم شیوەکاری چینی دەسەڵاتدارە بەرامبەر رکابەرو نەیارە فکری و سیاسی یەکانی بۆ پارراستن و مانەوەی دەسەڵاتەکەیان.ئەم نەریتەش هەر لە دەسەڵاتی جینە باڵادەستەکانەوە بە دریژایی میژوو پەریوەتەوە بۆ نەیارانیان. بەتایبەتی ئەو رەوتو باڵانەی کە لە رووی فکری و سیاسی یەوە هەر لەبازنەی جینی فەرمانرەوا، کە ئەمرۆ بۆرژوایە، خولاونەتەوە. یانی ئەمە بیرو نەریتی رەوتەکانی ناو هەمان خانەوادەن کە پییان وایە بۆ پاراستن و مانەوەو ،یاخود بۆ دەسەڵاوەرگرتن دەکری بە تیرۆری کەسانیکو زالکردنی ترسو توقاندن و کوشتو برو هەمەلایەنە دەسەڵاتی دەستەو تاقمیک بروخی هی تری نەیاریان بینە سەر جیگای دەسەلاتیان.

ئەوانەی ئەمە دەبیتە بیرو کارو پیشەیان نایانەوی و ناتوانن هۆشیار کردنەوەی ریکخستنی سیاسی و کۆمەلایەتی ئینسانیانە بابەتی سەرەکی مەیدانی کاروخەباتیان بی لە رووی فکری و سیاسی وحزبی یەوە.
لە دونیای ئەمرۆشدا، بە تایبەتی لە ٣-٤ دەیەی رابردوە تیرۆریزم وەک فکر ،سیاسەت ،و نەریتیکی بەهیز بۆتە شیوازیکی مەیدانداری رژیمە دەسەڵاتدارەکان و رەوتە نەیارەکانیان .وە هەر لیرەشەوە دەستەواژەی تیرۆریزمی دەوڵەتی و غەیرە دەوڵەتی زەقتر هاتە ناو کایەی فەرهەنگی سیاسی یەوە . هەر کە دەڵیی تیرۆریزمی دەوڵەتی و فەرمی جەماوەر ئاماژە دەکا بە رژیمی ئیسیلامی تیرۆریستی ئیران تەنانەت ووشەی تیرۆریستی بۆتە تەواوکەری ناوی ئەو رژیمە.دیارە نابی لەم وەسفە خودی دەستەی فەرمانرەوای ئەمریکاش وەدەرنیین بەتایبەی بەهۆی هاوکاری و هاوپشتی هەمەلایەنەی سیاسی و دارایی و لۆجیستی یان بۆ رەوتە تیرۆریستی یەکان بەتایبەتی ئیسلامی یەکان. بۆ بەڵگە هینانەوەی زیاتری تیرۆریزمی دەوڵەتی و فەرمی ئەمریکا، کوشتنی دەیان کەسایەتی لەرابەرانی جولانەوە چەپگەراکانی ئەمریکای باشور، لەوانە گیڤارای شۆرشگیر، کە سەرەرای هەوڵە ریسواکایی یەکانی سەرانی ئەمریکا، لەهەردو حزب و دەزگا کانی پروپاگەندەی راگەیاندنو جاسوسی یەکانیان لە دژی گیڤارو پیناسەکردنی بە تیرۆریست ،بەڵام هەر بۆتە هیمانی شۆرشگیری و ئازادیخوازی و ئینساندۆستی بۆ مرۆڤایەتی لەمسەربۆ ئەوسەری دونیا.وەهەر کەسو رەوتیکی سیاسی خەباتکار گەردیلەیەک ئازادیخوازی تیا بی گیڤاراو وینەکەی بۆتە هیمای خەباتو بەرخۆدانی ئازادیخوازانەو یەکسانیخوازانە.تەنانەت زۆر کەسو رەوت تەنانەت چەپیش نین و باش دەزانن گیڤارا کەسیکی چەپو کومونسیتش بوە بەڵام شەبقە و تی شیری بە وینەی ئەویان هەڵگرتوە. ئەمە ئیتر زیندوترین بەڵگەیە بۆ تیرۆریزمی دەوڵەتی و فەرمی دەستەی فەرمانرەوای ئەمریکا.
تا ئەو جیگایەی دەگەریتەوە بە رژیمی ئیسلامی ئیرانەوە ئەوە لەوەتەی هاتوتە سەرکارلە کوتایی ساڵی هەفتاوەو، لەئاکامی نەبونی یەک بەدیلی بەهیزو رۆشنی سیاسی و کۆمەڵایەتی کۆمۆنیستی رابەری شۆرش ، بەهاوکاری دەوڵەتو رژیمە کۆنەپەرستەکانی دونیا ئەم باڵەی بزوتنەوەی ئیسلامی سیاسی شیعە بە خشکە دەسەڵاتیان وەرگرت .وە پاش جیگیربونیان و دەسگیرکردنیان لەهەمو جومگەکانی دەسەڵات ئیتر دەستیان دایە سەرکوتو لە سیدارەدانی بە کۆمەڵ و تیرۆری سیاسی لە بجوکترین تا گەورەترین، لە راسترین تا جەپترین، نەیارانیان.ئەمە بوە دیاردەی گەورەوبەرچاوی ناوخویی و ناوجەیی جیهانی ئەم رژیمە لە ٤ دەیەی رابردوو تا ئیستا.

ئەگەر چی راپەرینی خەڵکی ئازادیخوازی ئیران لە دژی شا بە روخانی کۆتایی پیهات و پاشان تیرۆریزمی ئیسلامی رژیم بوە دیاردەیەکی گەورە بەڵام هاوتەریبی ئەو دیاردەیەش هەمیشە نارەزایەتی بە شیوازی جوراوجور لە دژی سەرجەم ئەم دەسەڵاتەو بە تایبەتی دژی ئەم دیاردەیەی ئەم رژیمە ،هەبوە ج لەناو خەڵکی ئیران ج لە ئاستی ووڵاتانی ناوچەکەو جیهان .
ئیستاش کە جاریکی تر دوای ٤٠ ساڵ لە دەسەلاتی هاری تیرۆرییستی ئەم رژیمە نارەزایەتی یەکانی جەماوەر گەیشتوتە ئاستیکی باڵاو دەروازەی راپەرین و دروشمی روخانی رژیمی تیرۆریستی ئیسلامی نەک هەمو کوچەو کۆلانەکانی شارەکانی ئیرانی پر کردوە بەڵکو دەنگدانەوەی جیهانیشی هەیە.

بویە نارەزایەتی تا ئاستی راپەرین لە دژی ئەم رژیمە تیرۆریستی یەو خواستی ڕوخانی هاوتەریبە لەگەڵ دیاردەی فکری و سیاسی تیرۆریزمی ئسیلامی رژیم.
هەر لەم روانگەیەشەوە بە روخانی ئەم رژیمە لە ڕێگای راپەرینی ئازادیخوازانەی خەڵکەوە ئەوە بنەوبارگەی تیرۆریزمەکەشی نەک هەر لە ئیران بەڵکو لەناوچەکەو هەمو جیهان دەپیچریتەوە و رەگیکی قوڵی تیررۆیزم لە ریشەوە دەردەکیشری.

جونکە ئەوە روون کە ئەم رژیمە لەوەتەی هاتوتە سەرکارو پایەکانی بەهیز کردوە بوتە مایەی سەرهەڵدان و هاوکاری کردنی دەیان و سەدان رژیم و رەتو تاقمی ئیسلامی تیۆرریست لە ناوجەکەو جیهان.هەر لە ناوخوی ئیران دەیان باندو میلیشایی تیرۆرریستی هەیە هەتا رژیمو تاقمە حزباللەیەکانی لوبنان حوسی یەکان و دەعوەکان و جیهادی یەکان لە کوردستانیش. قسەکانی علی پابیری رابەری کۆمەلی ئیسلامی تیرۆریست کە سەر بە بالی سوننەگەراکانن لە دژی نارەزایەتی خەلک و بەرگری لە رژیم نمونەیەکەی زنیدویی دەسدریژی ئەو رژیمەیە بو کوردستان و ولاتانی تر.
جا بە کۆتایی هاتنی دەسەلاتی تیرۆریستی ئەم رژیمەو هاتنە سەرکاری رژیمیکی لانی کەمی ئازادو سکولار ئەوە نەک هەر خەلکی ئیران بەلکو خەلکی ناوجەکەو جیهانیش رزگاریان دەبی لە دیاردەیەکی دژی ئینسانی.

لەم گوشە نیگایەشەوە پیویستە پشتیوانی بەهیزی نارەزایەتی وراپەرینی جەماوەری ئازادیخوازی ئیران بکری بۆ کۆتایی هینان و روخانی برینەوەی دەستی تیرۆریستی لە کوردستان و عیراق و ناوجەکە.
*کاتێ گەمژەیەک دەبێ بە سەرۆکێکی زل…!
هەتا ئێستاش کتیبی ئاگرو تورەیی کە لە نوسینی مایکل ۆلف، و یەکیک لە گەورە کارمەندەکان و سیاسەتمەدارانی دەستەی فەرمانرەوای ئەمریکایە دەنگ دەنگانەوەی گەورەی هەیە کە لە ٥ مانگەوە بلاوکراوەو بە پرفرۆشترین کتیب دادەنری لەم ماوەیەدا. ئەمە سەرەرای ئەوەی بۆتە جێگای پرس و رای دەزگاکانی راگەیاندن و چاودیران و شرۆڤەکاران، و تەنانەت گیروگرفت دروستکردن لەناو بەریوەبەرانی کۆشکی سپی و حزبی کۆماریخوازیش.

هەڵبەت بە سەدان و هەزاران کەس کتیبەکەیان نەخویندوتەوە، بەڵام قسەو راشی لەبارەوە دەدەن لە گۆشەنیگای جوراوجورو جیاوازەوە. منیش یەکیکم لەوانەی بێ خویندنەوە دەمەوێ رایەکی کورتی لە گۆشەنیگای خۆمەوە لەبارەوە بدەم.
هەڵبەت چاودیران و شرۆڤەکارانی سیاسی جۆراوجور وەک وتمان ئەوەندە قسەیان لەسەر ئەم کتیبە کردوە کە بە بێ خویندنەوەی هەر کەسێک دەتوانێ بایی ئەوەندە زانیاری دەسکەوێ کە رایەکی لەبارەوە بدات و پرسیارو وەلامی جوراوجوریش بکاو بداتەوە.

بە خویندنەوەی چەندین وتار و هەواڵ و راپۆرت لەمبارەوە بە زمانی جوراوجور. زۆر پرسیاری سەرسورهینەرم بەبیردا هات کە سەرسورهینەرترینیان ئەوەبوو باشە ئەم گەمژەیە، بە قسەی سەران وکارمەندانی ئیداری کۆشکی سپی، چۆن بۆتە سەرۆکیکی زلی زلترین ولاتی دونیا؟ چی وای کرد ئەم گەمژەیە ببیتە ئەم سەرۆکە زلە کە پێش ئەو بوو دوو خولی سەرۆکایەتی ئوبامای رەش پیست بوو کە لە ناوەندە سیاسییە بورژوازی یەکانی دونیا بە سیاسییەکی پراگماتیستی و عەقلانی و میانەرەو هەژمار دەکراو هاوکات باکگراوندیکی سیاسی و مافناسیشی هەبوو.

هەر ئەوەی یەکەمین جار ئوباما وەک رەشپێستێک بوە سەرۆکی زلترین دەولەتی سەرمایەداری ئیمپریالیستی بۆ خۆی کاریگەری و دەنگدانەوەی بە جۆریکی تر لەوەی ترامپ هەبو. بە تایبەتی بۆ دوو خولە بێ ململانێ وا بەرچاو چ لەناو حزبی دیموکراتی چ لەگەڵ حزبی کۆماریخواز بە ریژەی دەنگهینانیکی زۆر سەرکەوتنی بەدەستهینا.

بەڵام ئیستا ئەم سەرۆکە گەمژە زلە کە لەجیاتی باکگراوندی سیاسەت بزنسمانیکی خوێنمژی دەیان هەزار کریکارو کارمەند بوو، هەرگیز وا چاوەروان نەدەکرا ببێ بەسەرۆک، کەچی بۆ بەم سەرۆکە زلەی زلهیزترین دەولەتی دونیا.

هەڵبەت ناوەرۆکی کتیبەکە زیاتر رەهەندی باری کەسێتی و هەم کێشەو گیروگرفت و ململانێکانی ناو حزبی کومارییەکان و هاوکات لەگەڵ حزبی دیموکراتی رکابەری هەیە وەدیار دەخات، بەڵام دەکری زیاتر ئەنجامگیری سیاسی لە چوارچیوەی سیستەمی یەک سیاسی لێ دەرکێشی. بیگومان لە کتیبەکەش ئاماژە بەوە دەکات کە روسیاو دامودەزگا جاسوسییەکانی رۆڵی کاریگەریان هەبوو لەسەرکەوتنی ترامپ. بەتایبەتی بەهۆی هەندێک لە سەرمایەدارو دیبلۆماتکارەکان و ئەندامانی خیزانەکەی ترامپ خوی، لەوانە کوڕو زاواکەی، کە کاری هاوبەشی بزنسیان لەگەڵ کاربەدەستانی روسیا لەوانە خودی پۆتینی سەرۆکی روسیا کردوە.

بەهەرحاڵ ڕای دروست لە ڕوانگەی بەرژوەندییەکانی جەماوەری ستەمدیدە لە ئاستی ئەمریکاو هەموو جیهان، بەهۆی ئەوەی ئەمریکا لە دوای شەری دوومی جیهانەوە، وەک یەکیک لە زلترین هێزی ئیمپریالیست وایە، ئەوەیە کە سەردەرهینان و هەڵبژاردنی کەسایەتی جۆروجۆرلە میانەرەوترین تا راسترین نەژاردپەستی وەک ترامپ ممکنە بە پێی بارودۆخی ئابوری و سیاسی سیستەمی سەرمایەداری ئەو وڵاتە. وە هەمیشە لە دەورانە قەیرانگرتوەکان راستی ناو راستەکان هاتونەتە پیشەوە.

سیستەمی بەریوەبەری سیاسی ئەمریکاش کە بالاترین شیوازی دیموکراسی بوۆژوا ئیمپریالی یە لە ٢-٣ سەدەی رابردوە، بە تایبەتی لەدوای شۆرشی گەورەی ئەمریکا، کەسایەتی جۆراجۆری بەخۆیەوە دیوە، بەڵام لە دوای جەنگی جیهانی دوومەوە تا ئیستا زۆربەی کات راستەکان سەریان دەرهیناوە. هیج کات کەسایەتییە بەناو چەپرەکانی ناو ئەو هەردوو حزبی بورژوازی دیموکرات و کۆماری ئەگەر بۆ لیدەری حزبەکانیان هەلنەبژیردراون. زیندوترین نمونە ساندیرزی چەپی ناو حزبی دیموکرات بوو، بەڵام نەک هەر هەڵنەبژیردرا بۆ لیدەری، بەڵکو لەبەرامبەر هیلاری راسترەو کورتی هینا.

هەرچۆنیک بێ ئێستا ترامپی گەمژە بە وتەی سەرانی کۆشکی سپی بۆتە سەرۆکیکی زلی یەکیک لە زلترین دەوڵەتە سەرمایەدارییەکان لەم دەورانە قەیراناوییە ئابوری و سیاسییەی سەرمایەداری جیهان. بەمەش مرۆڤایەتیان زیاتر نزیک کردۆتەوە لە مەترسی جەنگ و شەرو کوشتارو هەروەها زیاتری بیکاری و هەژاری و برسیتی و ئاوارەیی و بێ خزمەتگوزاری و دەیان دیاردەی تری کارەساتباری تر.
ئەمە ئیتر سیستەمی دیموکراسی بۆرژوازی هەڵبژاردنە لە دونیای سەرمایەداریدا نابێ چاوەروانی گەورەمان هەبێ تا لە سایەی هەڵبژاردنەکانیان کە چەند ئازادیش بێ تا ئومیدو ئاوات و خواستەکانمان بەدی بێ لە ئازادی و یەکسانی لانی کەم نەک تەواو.

١٤-١-٢٠١٨




وەرنەمەیدان بۆ پشگیرکردن لەخەباتی خەلکی ئیران و ئازادی بیقەیدوشەرتی دەسگیرکراوەکان!

جەماوەری ئازادیخوازی دانیشتوی فینلاند!

قۆناغی تازەی نارەزایەتیە سەراسەریەکانی خەلکی دژ بە رژیمی ئیسلامی لەماوەی سێ هەفتەی رابردودا، زیاتر لە 100 شاری ئیراندا بەردەوامە .جەماوەری ستەمدیدە لە شەقامە سەرەکیەکانی شارەکاندا بەدەنگی بەرزوبلند رایانگەیاند کەرژیمی جهوری ئیسلامیمان ناویت!
چینی کریکار، هاوکات لەگەل زۆربەی خەلکی ئیراندا بە دەنگێکی ڕەسا ڕایانگەیاند کە ڕژێمی ئیسلامی هۆکاری بنەرەتی بیکاری، گرانی، فەساد و داسەپاندنی هەژاری، فەلاکەت، بێ مافی و چەوسانەوەی ژنان و زۆربەی زۆری خەلکی ئیرانەو ئیتر تەحمولی ناکەین. ئیستە ئیتر دەنگی هەقخوازانەی خەلکی ئیرانە گەشتوە بە گوێ هەموو جیهان!
ئەرکی ئیمە ئازادیخوازنی دانیشتوی فینلاندە، بۆ هاوپشتی لە خەباتی سەراسەری خەلکی ئیران بەشداربین لە خەباتی هەقخوازانەی خەلکی ئیران بۆ سەرنگون کردنی رژیمی ئیسلامی و تەنیا جییانەهیلین. بە بەشداری کردنمان لە گردبوونەوەی نارەزایتیەکان لەبەرامبەر سەفارەتی جمهوری ئیلامیدا رایدەگەیەنین کە رژیمی ئیسلامی زۆر هەر لەسەرەتای هاتەسەرکارەوەیەوە هیچ جۆرە مشروعیەتی سیاسی، ئەخلاقی و ئابوری نەبووەو دەبیت بروات!
ئیمە رایدەگەیەنین کە سەفارەتی رژیمی ئیسلامی لە فینلاندا نووینەری رژیمیکی فاشیستی ئیسلامیە کە بە پیی دان پیانانەکانی خۆیان لە ماوەی سێ هەفتەی رابردودا بۆ چاوترساندنی نارەزایەتیەکانی خەلک زیاتر لە 22 کەس لە خەلکی نارازی لە شەقامەکاندا کوشتوەو پینج کەسیش لە زیندانە ترسینەرەکانیدا لە ژیر ئەشکەنجەی وەحشیانەدا گیانیان لەدەستداوەو زیاتر لە 3700 کەسیش دەستگیرکراو رەوانەی ئەشکەنجەخانەکان کراون. ئیمە داواکارین کە سەفارەتی رژیمی ئیسلامی لە فینلاندا بە تاوانی ئەنجامدانی تاوانی دژی مرۆڤایەتی لە ئیراندا، دابخریت!
لەمبارەیەوە بە مەبەستی هاوپشتکردنی خەباتی سەراسەری خەلکی ئیران، گردبوونەوەی نارەزایەتی لە بەردەم سەفارەتی جهمهوری ئیسلامی لە هیلسنکی ئەنجام دەدەین و بانگەوازی هەموو ئازادیخوازان دەکەین کە بەشداری بکەن لەم نارەزایەتی دەربرینەداو لەم ریگەیەشەوە ئەرکیکی ئینسانی و ئەخلاقی و شۆرشگیرانەی خۆتان نیشان بدەن بۆ پشگیری لەو خەباتە رەوایە!
رۆژی شەممە ریکەوتی 20 / 01 / 2018 کاتژمیر 13 بۆ 15
kulosaarentie 9 _ Helsinki
شواری هاوپشتی خەباتی سەراسەری خەلکی ئیران لە فینلاند
بۆ زانیاری زیاتر دەتوانن پەیوەندی بکەن بەم ژمارە تەلەفونانەوە:

ریبوار عارف 0440464905
اسماعیل ویسی 0503573564
نەجەمە شریفی 0443376185
مستەفا باهیر 0403511767
رەزا کەمانگەر 0405629548




پۆرترێت … زیاد ڕه‌شاد قادر

(بۆ ئایلان كوردی)

كه‌ له‌ دایك بووم
ئێوه‌ نازانن
ڕه‌نگی شادی له‌ ماڵه‌كه‌مان چۆن بوو
كێ‌ مزگێنیی دایه‌ باپیره‌م كوڕێكی دیكه‌
له‌ عیڵ و عه‌شره‌ت زیاد بوو
نوقڵ و چكلێت به‌سه‌ر كێدا به‌شرایه‌وه‌
ئه‌مما وه‌ختێ‌ مردم
هه‌مووتانم گریاند
دنیاتانم تاساند
***
)بۆ عه‌بباسی كه‌مه‌ندی)

ئه‌وان ده‌یانگوت
نانی به‌یانی به‌تاقی ته‌نێ‌ بخۆ
بۆ فراڤین له‌گه‌ڵ هاوڕێكه‌ت بڕۆ سه‌ر خوان
چێشتی ئێوارێ‌ بده‌ به‌ دوژمنه‌كه‌ت
كه‌چی ئه‌و
به‌یانی و نیوه‌ڕۆ و ئێواره‌
له‌گه‌ڵ گۆرانیدا سفره‌ی گیانی ڕاده‌خست
***
(بۆ حه‌سه‌ن سیساوه‌)

ئه‌و، نه‌ ده‌یزانی هونه‌ر بخاته‌ ڕسته‌وه‌
نه‌ شێوه‌ و شه‌وق و تارماییه‌كه‌ی ده‌ناسییه‌وه‌
لێ‌ هونه‌رمه‌ندێك بوو
تا بڵێی ڕه‌سه‌ن و ڕاستگۆ
***
(بۆ وه‌فایی)

تۆ چیت مه‌ولام
ئه‌گه‌ر ته‌نیا
(من له‌ سڕڕی حیكمه‌تی چاوت عه‌جه‌ب ماوم عه‌جه‌ب)ت
نووسیبا
به‌س بوو بۆ ئه‌وه‌ی
په‌یكه‌رێكت له‌ ته‌ڵا بۆ چێكرێ‌
***
(بۆ ئه‌حمه‌د كایا)

خه‌م مه‌خۆ هاوڕێ‌ خه‌م مه‌خۆ
یه‌كێك له‌و به‌هایانه‌ی ئه‌وه‌ ده‌هێنێ‌
مرۆڤ له‌پێناویا دژی ناشرینییه‌كانی
ئه‌م دونیایه‌ بجه‌نگێ‌
ئه‌وینه‌ ئه‌وین
یه‌كێ‌ له‌و به‌هایانه‌ی بۆی هه‌یه‌
هه‌ر كه‌سێ‌ شانازیی پێوه‌ بكا
باوه‌ڕه‌ باوه‌ڕ
***
(بۆ هوجام سورچی)

بمبووره‌ سه‌یدا
من ناتوانم
ئه‌م ڕووباری فرمێسكانه‌ كۆكه‌مه‌وه‌
بمبه‌خشه‌ به‌خودا من ناتوانم
هه‌نسك و كه‌سه‌ر بنووسمه‌وه‌
من نازانم نا
له‌به‌رده‌م ڕۆحی بڵندی زه‌حمه‌تدیده‌ت
هیچ بڵێم هیچ…
***
(بۆ خۆم)

ده‌شێ‌ زێڕ ژه‌نگ هه‌ڵێنێ‌
به‌ڵام هه‌رگیز
كڵوكۆی منداڵی خامۆش نابێ‌
***
(بۆ گۆران)

جاری وایه‌
بۆ نیگایه‌كی زۆر كورت
ده‌كه‌ویه‌ نزاكردن “خوایه‌ هێزی ئینشایه‌ك” و
هیچی ترت بۆ نایه‌
***

(بۆ داپیرم)

ئه‌و له‌ ژیانیدا بۆدلێر و ڕامبۆی نه‌خوێندبۆوه‌
یه‌ك جاریش گوێی له‌ شیعری محه‌مه‌د ماغوت و شاملو نه‌بووبوو
ناوی ئۆكتۆڤیۆباز و مه‌لای جزیری هه‌ر نه‌بیستبوو
نه‌یده‌زانی میلان كۆندێرا و هه‌مزه‌تۆڤ و یه‌شار كه‌مال كێن
كه‌چی جوانترین شیعری فێر كردم
ناسكترین وشه‌ی دا به‌گوێم دا
ئه‌و كه‌ ده‌یگوت ڕۆڵه‌ مه‌چۆ به‌ر باران
جه‌رگی دایه‌ی بێ‌ ساقۆ مه‌ڕۆ مه‌كته‌بێ‌
كوڕه‌ جوانه‌كه‌م وه‌ره‌ نانه‌كه‌ت بخۆ
ئه‌گه‌ر به‌دنمه‌كیم بنواندایه‌ و بمگوتایه‌
دایه‌ گه‌وره‌م ده‌ لێمگه‌ڕێ‌ سه‌رمام نابێ‌
وازم لێ‌ بێنه‌ نانم پێناخورێ‌
به‌ ناسكه‌گله‌ییه‌كه‌وه‌ ده‌یگوت
“چ بكه‌م چ! زگم ده‌سووتێ‌ به‌ ده‌ست خۆم نییه‌
چ له‌و زگه‌ كافره‌ی بكه‌م
خۆ نایده‌مه‌ به‌ر خه‌نجه‌ران”
***
(بۆ شه‌ماڵ موفتی)

یه‌كێك بوو له‌ مرۆڤه‌ جوانه‌كانی
ئه‌م چه‌رخه‌
هیچی نه‌كردبێ‌
توانی وامان لێ بكا
دره‌خت و گوڵمان به‌قه‌د خۆمان خۆش بوێ‌
***
(بۆ له‌ته‌كه‌ی دیكه‌ی خۆم)

وه‌ك چۆن تۆ ئازادی
ته‌نێ‌ به‌ دزه‌نیگایه‌ك
پڕ پڕمكه‌ی له‌ هێشووی وشه‌
با منیش سه‌ربه‌ست بم له‌وه‌ی
هه‌ر شیعرێكم نووسی
ئه‌گه‌ر بۆ تۆش نه‌بێ‌
به‌ یه‌كێك له‌ ڕێگاكان
بێته‌وه‌ به‌ر ماڵی تۆ
………………………………

زیاد ڕه‌شاد قادر

هه‌ولێر، نۆڤه‌مبه‌ری 2016




نیشتیمانم لە تەنیشت منەوە بنێژن … ناڵە حەسەن

نەوڕەسی من
ئەی هاودەم و هاودیدەکەی من
بەرلەوەی دوا قومی جگەرەی تەمەن و
دواپێکی شەڕابی ئومێدەکانم هەڵبدەم
بەرلەوەی
وەسییەتەکانی خۆم
لەنێو کتێبی دڵۆپە بارانێک بنووسمەوە
بە پەیژەکانی ئاسمان هەڵگەڕێ
بڕۆ / لەبنار کێوێکی سەخت و دوورەدەستی
نێو ناوجە شاخاوییەکانی خۆرەتاو
بۆ خۆم و خۆت
کەپرێک
یان کەلاوەیەک بدۆزەرەوە
با ئەگەر بۆ ساتێکیش بێت
لە ژێر تەوژمی تاڤگەکانی
ئەم دڵەڕاوکێیە و نائومێدییەمان
دووربکەوینەوە
بڕۆ ئەی نەوڕەسی من بڕۆ
بەرلەوەی
دوادێری ئەم قەسیدەیەم بنووسمەوە
یان دوانوختە بۆ ( دەقی تەمەن ) م دابنێم
یان دواپیاسە بەنێو شەقامەکانی
مردنی خۆمدا بکەم
یان بۆ دواجار
گوێ لە گۆرانییە حەزینەکانی ڕەشەبا بگرم
یان هەڵوەرینی دواهەمین
پەرەمووچەی باڵەکانی پەرەسێلکە بێنازەکان و
هەڵوەرینی گەڵای دواهەمین
درەختی خەونە گەورەکانم ببینم
بە پەیژەکانی ئاسمان هەڵگەڕێ و
بڕۆ /
لەسەر دوورترین ئەستێرە
لەنێو دڵی کاتژمێر و سەوزاییە سەرمەستەکان
ئارامگەیەک بدۆزەرەوە
لەوێدا /
نیشتیمانم لە تەنیشت منەوە بنێژە
بەدیوی سەرەوەی جەستەی نیشتیمانم
لەنێو کتێبێکی بەرگ سپی
بە قەڵەمێکی ڕەشەوە / بنووسە
ئەوە نیشتیمانێک بوو
بەر لە سەدەکانی مێژوو
بەر لەسەدەکانی مەسیحەوە
هەر لە خاچ دەدرا
ئەوە نیشتیمانێک بوو
بستێک لە جەستەی نەمابوو برین نەبێ و
بە ئەندازەی هەموو ئۆقیانووسەکانی خودا
خوێن لە جەستەی دەچۆڕا
نەوڕەسەکەم
هەر لەنێو ئەم کتێبەدا / بنووسە
ئەوە نیشتیمانێک بوو
لەنێو مردندا هەناسەی دەدا و
هەر لەنێو مردنیش خەونی دەبینی
ئەوە نیشتیمانێک بوو
بۆ هەمیشەو هەمیشە و هەمیشە
لەسەر دەستی
پیاوە بچووکەکانی نێو دنیای سیاسەت
لەنێو بازارەکانی
عەرەب و تورک و عەجەم
هەڕاج دەکرا
نیشتیمانێکی بێ شوناس و بێ ئاڵا
نیشتیمانێک / بێ خودان و بێ پشتوپەنا
بڕۆ ئەی نەوڕەسی من زووکە بڕۆ
بەرلەوەی بەرەبەیانی ئەو تەنیاییەم
لەنێو شەوەکانمدا نەزیف ببێ و
ڕەنگە دڵگەشەکانی پاییز
لەنێو ئەلبووم و
نیگارەکانی سروشت کاڵببنەوە
یان / ژیان مۆمی بیست و دووهەمین
سەدەی مردنی خۆی هەڵبکا
یان بەرلەوەی
میلی کاتژمێری پەلکەزێڕینە غەمگینەکان
بگاتە سەر بیست و پێنجی خۆکوشتن
دەی نەوڕەسی من / دەزووکە دەی
بەرلەوەی شەپۆلەکانی یاخیبوون
لەسەر لوتکە و گردەکانی سەرسینگی ئاو
بەچۆک دابێن
یان تریفەی مانگ
بە زمانی تاریکی سروودەکانی بچڕێ
ڕووبارەکان میلۆدییەکانی عەشقییان بیربچێتەوە
گەردەلوول بە ئیفلیجی خول بخواتەوە و
خۆرەتاویش بەسەرخۆشی
نێولەپ و نێو نیگای خەونەکانمان بخوێنێتەوە
بڕۆ بڕۆ بڕۆ / نەوڕەسەکەم بڕۆ
بە پەیژەکانی ئاسمان هەڵگەڕێ
لەنێو پێدەشتی هەورە دوورەکان و
ئاقارە ئاوریشمییەکانی
نێو بروسکە و تەمە سپییەکاندا
لەوێدا /
لەنێو کیشوەرە ئاگراوییەکانی
دوورترین دۆزەخدا
ئارامگەیەک بدۆزەرەوە
نیشتیمانم لە تەنیشت منەوە بنێژە
لەسەر کێلەکەشی بنووسە
نیشتیمانی چلوپێنج ملیۆن مرۆڤی ونبوو
پێنچ هەزار ئەستێرەی ڕژاو
هەزاران هەزار باڵندەی سەربڕاو
سەدوهەشتاودوو هەزار پەپوولەی ئەنفال
نیشتیمانێکی بێ شوناس و بێ ئاڵا
نیشتیمانێک / بێ خودان و بێ پشتوپەنا
نیشتیمانێک لەنێو هەموو
سەدەکان و وەرزەکان و ساڵەکان و
مانگەکان و ڕۆژەکانیدا
کازێوەیەکی شەبەنگی
پرشنگی نەداو نەدرەوشایەوە
لەنێو شەوە سوور و سپی و شینەکانیدا
ناقوورەیەکی ئازادی
بەبنار مەمکۆڵەکانییەوە
فەوارەی نەداو نەبریسکایەوە
نیشتیمانێکی ماندوو
ماندوو ماندوو ماندوو
لێیگەڕێن
با چاوە گەشە پرشنگییەکانی لەسەریەک دابنێ و
بە بەرینایی جەستەی خۆی
لەنێو گۆڕەکەیدا ڕابکشێ و بحەسێتەوە
منیش هەرلەوێدا
لەنێو ئەم ئارامگە رووناکەدا
هەروەکجاران
لاوکەکانی تەنیایی و
لاوژەکانی هەرەس و
سەدای سووتماکی سووتانەکان و
نرکەوناڵە پڕ حەسرەتییەکان و
خەونە خاکییە خەزانییەکانی
خۆم و نیشتیمانم
لەنێو قەسیدەیەکی درێژدا
بۆ ئێوەی وەک من مردوو
بە ڕێنووسە /
نارنجییەکانی نائومێدی / دەنووسمەوە …!

بەفرانباری ٢٠١٨




نیشتمانه‌ باڵداره‌كان … نه‌ژاد عزیز سورمێ

ئاگات له‌و ده‌نگانه‌ بێ
به‌ ماندوویه‌تی دێن!
ئه‌و زیندانانه‌ت له‌بیر بێ
خۆمان دروستمان كردنه‌وه‌!
ئه‌و ئاسۆیه‌ت بێته‌وه‌ به‌رچاو
هه‌موو له‌ هه‌مووی به‌خشش بوو..!

چیرۆكی نیشتیمانه‌ باڵداره‌كان
لێره‌وه‌ ده‌ستی پێ كرد:

خاك تووڕ درابوو
له‌ شه‌ڕ و
خولیای خه‌مهێنه‌ر و
زه‌نگی بێزاری
لێ نه‌ده‌بینرا ..
بینایی كز..
كوێره‌ڕگایه‌ك نه‌ما
هیوای تۆزاویمانی پێ بسپێرین !
ڕێژنه‌یه‌ك
له‌ ئاره‌زوویه‌كی ئه‌فسووناویدا خه‌مڵیوه ‌،
به‌سه‌ر دارستانی دڕنداندا ده‌بارێ ..
چڕتر له ‌،
سێبه‌ری دره‌ختی كه‌ناران
ئاوی لێ كه‌سك ده‌نوێنێ ..
شازاده‌یه‌كی ڕازاوه‌
پیاسه‌ به‌ شۆسته‌ و شه‌قامه‌ وه‌همییه‌كانی ده‌كا .

نیشتیمانه‌ باڵداره‌كان
ئه‌وانه‌ی
له‌به‌ر شه‌ڕ و
خولیای خه‌مهێنه‌ر و
زه‌نگی بێزاری باڵیان گرتووه‌ ،
نه‌ مزگه‌وتیان تێدایه‌
نه‌ دێر و كه‌نیسه‌ و
نه‌ هیچ په‌رستگایه‌ك ..
سێویان به‌ تاڤگاندا دێنه‌ خوار ..
په‌یتوونیان
به‌ كووچه‌ و كۆڵانان دێ و ده‌چن ،
ده‌نگی سمی ئه‌سپه‌كانییان
له‌ بزاڤی ڕۆژانه‌ی
به‌رد و چه‌وی
ڕووبار و زێیان ده‌چێ ..
په‌لكه‌گیا له‌و نیشتمانانه‌دا
هه‌ر ده‌مه‌ی به‌ ڕه‌نگێ ده‌رده‌كه‌ون .
دانیشتوانیان غه‌مگینیش بن ،
شیرینی له‌ ژاڵه‌
شادی له‌ خه‌م هه‌ڵده‌هێنجن ..
مردووه‌كانیان ده‌خه‌نه‌وه‌ سه‌ر زه‌وی .
مۆسیقایان به‌ ڕیتمی فڕینیانه ‌..
گۆرانییان ،
باسی مه‌ستی و
په‌سنی هه‌وای خوا و
ئاسمانی فراوان و فره‌چین ده‌كا .
مێژوویان ،
له‌گه‌ڵ مێژووی هه‌ڵۆ و
قومری و
چۆله‌كه‌ و
قورینگ و
نه‌وره‌سان دایه‌ ..
قوتابخانه‌ و نه‌خۆشخانه‌ له‌و نیشتمانانه‌دا
له‌ میوانخانه‌كانی خواوه‌ند ده‌چن ..
زانست ،
له‌ئیكسیری وردبوونه‌وه‌ و
كوانووی ڕوونبینی و پۆشته‌كردنی با و
ماكی گه‌وهه‌رناسی و
مژده‌ی مه‌رگی له‌خۆنووسان فێر ده‌بن ..
مێژوو ،
له‌ كۆیله‌یی و پێناویی و گومڕایی زه‌وی ..
ده‌رمان ،
له‌ ڕه‌نگی كازیوه‌ و
تریفه‌ی نیوه‌شه‌وانی مانگ و
فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌شكه‌نجه‌
دروست ده‌كه‌ن .

نیشتمانه‌ باڵداره‌كان
به‌ ده‌گمه‌ن شه‌ڕیان تێدا ده‌بێ
شه‌ڕ له‌و نیشتیمانانه‌دا ،
وه‌ك شه‌ڕی
نیشتیمانه‌ وه‌ستاوه‌ بۆگه‌نه‌كانی
سه‌ر زه‌وی نییه ‌..
له‌وێ ڕكابه‌رایه‌تی
له‌سه‌ر
به‌رزفڕی و
بڵاوكردنه‌وه‌ی ئۆكسجین و
جوانیناسی و
فه‌نتازیای ئاواز و
هه‌نیه‌ و گۆنای دره‌وشاوه‌یه ‌..

ژنان له‌و نیشتمانانه‌دا
به‌زه‌رده‌ی به‌یانی و
نه‌شئه‌ی خه‌ون و
سۆمای سروه‌ و
سێبه‌ری پاكیزه‌كانی چیا
خۆیان جوان ده‌كه‌ن .
باڵایان
له‌ خه‌نده‌ دڵگیرتره‌..

نیشتمانه‌ باڵداره‌كان
ئاژه‌ڵی دڕنده‌ی لێ نییه ‌،
هه‌موو ئاژه‌ڵه‌كانی دۆستی مرۆڤن
مرۆڤ دۆستی ئاژه‌ڵ .
پێوه‌ندی له‌و نیشتمانانه‌دا :
هه‌موو به‌رپرسیاره‌ له‌ هه‌موو..
پاشا له‌و نیشتمانانه‌دا ،
له‌ كرێكاری كارگه‌كان ماندووتره‌
باڵی فڕین ، فڕینی نیشتمان
پاشا ڕایانده‌وه‌شێنێ ..
به‌ شنه‌بای تۆقه‌لانانیان
خۆیان فێنك ده‌كه‌نه‌وه‌.
نه‌وت و گاز وكانزای لێ نییه‌
چرا و گڵۆپ و سۆپاكانیان
به‌ شیعر و مۆسیقا كار ده‌كه‌ن
ماڵێك له‌ مانگێكدا
چه‌ند كۆپله‌یێ شیعر و
چه‌ند پارچه‌ مۆسیقایه‌كی به‌سه ‌.
شیعر و مۆسیقا
له‌ ئاسمانی هه‌ره‌ به‌رزه‌وه‌
به‌سه‌ر كۆشكی پاشادا ده‌بارێ
ئه‌ویش به‌ یه‌كسانی
به‌سه‌ر هاونیشتمانییانی دابه‌ش ده‌كا .
شاعیران له‌ نیشتیمانه‌ باڵداره‌كان
ئیره‌یی به‌ شیعری
ئاسمان نابه‌ن ،
ئه‌وان جیاواز ده‌نووسن ..

نیشتمانه‌ باڵداره‌كان
ڕۆژنامه‌ و ڕادیۆ و
ته‌له‌فزیۆن و ئینته‌رنێتیان نییه ‌،
سه‌ر ئاسووده‌
پێكه‌وه‌ ده‌ژین ..
فڕۆكه‌شیان نییه‌
خۆیان باڵیان هه‌یه‌ ده‌فڕن ..
یه‌ك زمانیان هه‌یه‌
هه‌موویان ،
به‌و زمانه‌ قسه‌ ده‌كه‌ن و ده‌نووسن .

تاكه‌ گرفتی نیشتمانه‌ باڵداره‌كان
هه‌ڵم و دووكه‌ڵ و
نیفاق و دووڕوویی و
هه‌وای پیسی زه‌وییه‌
زۆر جار ناچاریان ده‌كا
به‌رز و به‌رزتر ببنه‌وه ‌.

ئابی/ 2017




ئه‌وه‌ی شێوه‌ی له‌ تۆ بكات … كاوه‌ی خه‌سره‌وكاوانی

ئه‌وه‌ی شێوه‌ی له‌ تۆ بكات
ئه‌وه‌ی پیتێك له‌ پیته‌كانی ناوه‌كه‌ی
وه‌ك ناوت بێت…
ئه‌وه‌ی سه‌رنجی له‌ سه‌رنجی تۆ بچێ‌ و
ره‌نگی چاوی وه‌ك چاوت بێت…خۆشم ده‌وێت
ئه‌وه‌ی خزم و دراوسێت بێت
ناسیاوت بێت
هه‌رچی خه‌ڵكی شاری تۆش بێت …
ئه‌و گوڵانه‌ی ره‌نگیان وه‌كو لێوت سوورن
ئه‌و كچانه‌ی ره‌نگی قژیان له‌ تۆ ده‌كات
رووخساریان جوان و روخۆش بێت…خۆشم ده‌وێت
ئه‌و جێگایه‌ی تۆ بۆ ساتێك
هه‌ناسه‌ی پشووت لێ‌ دابێت…
ئه‌و رێگایه‌ی سنگیان بۆت واڵا كردبێت
روخسارت جوانیان پێ‌ دابێت…خۆشم ده‌وێت
ئه‌و ده‌سته‌خوشكانه‌شت كه‌ ته‌نیا جارێ‌
لێوه‌كانتیان خستۆته‌ سه‌مای پێكه‌نین…
جانتای ده‌ستت
ئه‌وانه‌ش كه‌ خۆشیان ویستی و
فێریان كردی ووشه‌ی ئه‌وین….خۆشم ده‌وێت

19/5/2012