پێگەی” ژن” لە کۆمەڵگادا … ڕیاز حاجی
گەر سەیر بکەین، بە درێژای مێژوو بە تایبەت مێژووی ناوەراست ژن وەک بونەوەرێکی ناتەواو سەیر کراوەو دابەزیوە بۆ نزمترین ئاست ، واتە کۆیلایەتی رەگەزی زۆربەی کات لەلایەن پیاوانەوە درێژەی پێدراوە ..
ئەو شارستانیەتانەی کە تەنها هەولیان داگیرکاری و تالانکردن بوو، بەزۆری تەنها نێرینە رۆلی هەبووە تیایدا و ئافرەت بەژداری شەریان نەدەکرد، یارمەتی باوکانیان نەدەدا، بۆیە وا هەستیان دەکرد مێینەکان بونەتە بارگرانی بەسەریانەوە ، بۆیە هەر بە چاوێکی نزم سەیر دەکران .
بەشێوەیەکی گشتی لە هەموو شارستانیەتەکان مافی ئافرەت پێشێل کرابوو لەگەل بونی هەنێ جیاوازی لە رووی رەفتارو پێشێلکاریەکانەوە.
لە کۆمەلگای رۆژئاوا بە هەمان شێوە ئافرەتان لە ژیانێکی ناتەواو نالەبار دەژیان و هیچ یاساو ڕێسایەکی بەرچاو نەبوو بەرگری لە مافەکانیان بکات
ژن لە نێو ئەدەبیات دا دیارە جیاوازیەکی زۆر بە دی دەکرێ لە نێوان ئەو وەسفەی کە لە نێو ئەدەبیات باسکراوەو لەگەل ژیانە راستەقینەکەی کە لە زۆربەی کات دا ژن وەک ژێر دەستەیەک سەیر کراوە جیاوازیکی زۆر بەیان دەکرێت لە ئەدەبیات ژن تا پلەی خواوەند بەرز کراوەتەوە وەلێ لەگەل ئەو کلتورە بە جێ ماوە یەک ناگرنەوە ..دەبێ بپرسین ئەو ژنەی ناو ئەدەبیات کێیەو لەکوێیە؟ئەو ژنەی لای خانەوادەو مێردی گیرۆدەی کێیە؟ پێش ئەوەی وەلامی ئەو پرسیارانە بدەینەوە ،دەکرێت بڵێین بەگشتی لە کۆمەڵگای کوردی ژن وا ڕاهێنراوە لەگەڵ بونیادی دەستبەسەرداگرتندا، بۆیە ئێستا نازانن ئازادی چۆنە واتە خویان بەژیانی کۆیلایەتی گرتووە، پارێزگاری لەو دۆخە دەکەن و وەک ئەوەی لەناو قەفەسێک بن و ئازادی شتێکی نامۆ بێت لایان.
بۆ وەلامی ئەم دوو پرسیارە کە لەسەرەوە ئاماژەم پێ کرد کە “ژن” ی ناو ئەدەبیات کێیە ؟و لە کوێیە؟ ئەوە تەنها لە خەیاڵی جوانەکان ومەعشووقەکانن،ڵەلایان نووسەران و فەیلەسووفان، بۆ وەڵامی پرسیاری دووەم ئەو ژنەی لای خانەوادەو مێردی گیرۆدەی کێیە؟ دابوونەریت و مرۆڤە سەرمایەدارو بەشێک لەمرۆڤە ئاینەکان،کاتێک ئەو ستەمە پیاو ساڵاریە دەرهەق بە ژنان دەکرێت و مافیان پێشەڵ دەکرێت، تاوانەکانیش لە نەبونی ئازادی و مافەکانی تاکەوە دەست پێ دەکەن..! لە وڵاتی پاکستانی ئیسڵام کچان لە “۹”ساڵانەوە هاوسەرگیریان پێ دەکرێت،جگە لەم ناهەقیانەی دەرهەق بەمانە دەکرێت، زۆر جار جگە لە گەورە بە بچوک ، لەبڕی خوێن هاوسەرگیریان پێ دەکرێت ، لە کۆتایدا پرسیارێک بۆ هەموو” ژن”ێک بەجێ دێڵم بۆ ئەوەی وەلامی خۆیان بدەنەوە ئایا گەر تەمەن بگەڕێتەوە ئازاد بیت لەوەی هاوسەری خۆت هەڵدەبژێریەوە؟