ئەنارشیستانی کوردیی-زمان تکایەکی هاوڕێیانە لە خۆم و لە ئێوەش!… هەژێن

وەک مێژوو
بزووتنەوەی ئەنارشیستی بە ئێمە نیشاندەدات، ئەنارشیستەکان ئەو بنەما کردەییەیان
پەیڕەوکردووە :

مەیدانی
بەرەنگاریکردنی سیستەمی سەروەریی چینایەتی زۆر لەوە فراوانترە، کە چەند ڕەوت و
ئاراستەیەکی جیاواز نەتوانن هەر یەکە و بە شێوازی خۆی خەریکی پاگەندەکردنی بۆچوون
و بنەماکانی و کەتوارییکردنەوەی ئەڵتەرناتیڤەکانی بێت.

ئێمە خەریکی
بەرەنگاریکردنی سیستەمی سەروەریی چینایەتی و کۆششی کۆمەڵایەتیینانەی خۆمان دەبین،
کەسانی دیکە  چیدەکەن، ناتوانن ڕێگریی
کەتواریی هەوڵە شۆڕشگەرییەکانی ئێمە بن، ئەگەر ئێمە بەڕاستی لەنێو پەیوەندییە
کۆمەڵایەتییەکان و ڕەوت و بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکان خەریکی کۆشش و خۆڕێکخستنی
خۆمان و بەردەوامیدان بە ناڕەزایەتییەکان بین.

بەدرێژایی
مێژووی سەدەی هەژدە و نۆزدە و بیست و ئێستاش سەرەتای سەدەی بیست و یەک، ئەوە ڕەوت
و ئاراستە ئایدیۆلۆجیی و ڕامیارییەکانی دیکەی بەناو “سۆشیالیزم” و “کۆمونیزم”، شان
بەشانی شێواندن و تۆمەتەکانی سەروەران بۆ ئەنارشیزم و ئەنارشیستەکان، وێناکردنی
بیرکردنەوەی ئێمەیان شێواندندووە و وێنەی ئێمەیان ناشیرینکردووە و لە ئێمە دوژمنی شۆڕش و رزگاری کرێکارانیان
چیکردووە و سەد و هەشتا (180) پلە ئامانج و شێواز و مێژووی ئێمەیان پێچەوانە و لنگاوقووچ نیشانداوە و
هەرچی بەرەنجامی نیگەتیڤیی پارتییایەتی و ئایدیۆلۆجییگەریی خۆیان بووە و هەیە، بە شان و ملی
ئێمە داداوە و هەردەم چ لەوپەڕی دەسەڵاتداریی و چ لەوپەڕی پووچەڵبوونەوەی وەک
ئێستایان بۆ یەک تاقە سات و چرکەش لە دوژمنسازیی لە ئێمە نەوەستاون، چونکە بوونی
ئێمە مەترسیی و ڕێگری سەروەرخوازی و دەسەڵاتخوازیی و ناوبانگخوازیی و
مشەخۆرییخوازیی سەرانی پارتییەکانی ئەوانە.

ئەگەر ئەوە
نەبێت، دەبوو ئێمە نزیکترین دۆست و هاوتێکۆشانی ئەوان بوونایە، هەر ئاوا لە
کۆمونەی پاریس 1871 و لە ڕوسیە 1917-1921 و لە هەرێمی باڤاریای ئاڵمانیا 1918 و لە ئیسپانیا 1936-1939 و لە ئەمەریکای لاتین نیشانمانداوە،  ئێمە هەردەم دژی دەوڵەتان و سەرمایەدارانی
ناوچەکە و جیهان، لە ئەوان (چەپەکان)
پشتیوانیمانکردووە
و ئەوان پاش تەواوبوونی مەترسییەکە، لە پشتەوە
خەنجەری ژەهراوییان لە پشتی هاوسەنگەریی ئێمە داوە.

هاوڕێیان
ئەنارشیستی کوردیی-زمان،
ئەرکی مێژوویی
ئەنارشیستەکان زۆر لە دژایەتیکردنی پارتییە چەپەکان و چەند چەپێکی تەرەکەوتوو،
گەورەتر و فروانترە؛

ئەنارشیستەکان
دژی سەروەریی چینایەتین لە خێڵەکییەوە تاکو پاشایەتی و دەوڵەتی هاوچەرخ و
فەرمانداریی-پارلەمانیی،
نەک بەس جۆرێک
لە سەروەریی،
ئێمە خوازیاری
خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتیی شوێنی کار و ژیان لەسەر بنەمای ئۆتۆنۆمیی خۆجێی و
یەکێتی فێدرالیستیی ئازادانە،

ئەنارشیست
هزرەکان دژی دارایی تایبەت و دارایی دەوڵەتیین، نەک بەس دژی جۆرێکی سەروەری، ئێمە
خوازیاری دارایی کۆمەڵایەتیین، 

ئەنارشیست
هزرەکان دژی کاری کرێگرتەین چ بۆ 
سەرمایەداران و چ بۆ دەوڵەت، نەک بەس جۆرێکی کاری کرێگرتە، ئێمە خوازیاری
بەرهەمهێنانی کۆمەڵایەتیی و هەرەوەزیین،

ئەنارشیست
هزرەکان دژی هەموو ستەم و هەڵاواردنێکین، نەک بەس دژی جۆرێکی ستەم و هەڵاواردن،
ئێمە خوازیاری یەکسانی مافی تاک و کۆمەڵەکان، یەکسانی ماف و ئەرکی ڕەگەزەکان،
یەکسانی ماف و ڕەوایی کولتوورەکانین،

ئەنارشیست
هزرەکان دژی هەموو ڕێکخستنێکی نێوەندگەرا و قووچکەیی و پارتیی و دەوڵەتیین، نەک
بەس دژی جۆرێکی دیاریکراو، خوازیاری خۆڕێکخستنی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی سەربەخۆ و
ئاسۆیین بەبێ سەرۆک و ڕابەر و شوانەیی ڕامیاران،

ئەنارشیست
هزرەکان دژی هەموو بەرتەرییەکی ڕامیاریی و ئابووریی و کۆمەڵایەتیی و کولتووریی
دەستەبژێر و گرووپەکانین، نەک بەس دژی جۆرێکی، ئێمە خوازیاری ئازادی و یەکسانی و
دادپەروەریی کۆمەڵایەتیین،

ئەنارشیست
هزرەکان دژی هەموو سالارییەکی مرۆڤ لەسەر مرۆڤێن، نەک بەس جۆرێکی، ئێمە خوازیاری
یەکێتی و هاوپشتی خۆخواستانە و خۆبەخشانەی تاک و کۆمەڵە ئاازادەکانین،

ئەنارشیست
هزرەکان دژی هەموو بەڕێوەبەرییەکی سەرووخەڵکین، نەک بەس دژی جۆرێکی، ئێمە خوازیاری
خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتیین،

ئەنارشیست
هزرەکان دژی پۆلیس و سوپا و زیندان و قەنارە و دوورخستنەوەین، نەک بەس هی
دوژمنەکانمان، بەڵکو بۆ هەموو کەس،ئێمە خوازیاری خۆپارێزیی کۆمەڵایەتیی شوێنەکانی
کار و خوێندن و ژییان و کۆمەڵەکانین،

ئیدی بەو جۆرە
جیاوازییەکان درێژدەبنەوە، تاکو دەگاتە جۆری ژییانی تایبەتیی و ڕەفتار و گوفتار و
ئەتوار و تەنانەت خواردن و بەکاربردن و ژینگەپارێزیی و خەمخۆریی بۆ نەوەکانی
دواتری مرۆڤایەتی ….تد

بەڵام،

ئەوان دژی
سەروەریی خاوەن کۆمپانییەکانن، بەڵام بۆ سەروەریی پارتییەکەی خۆیان هەوڵدەدەن،

ئەوان دژی
دارایی تایبەتیی خاوەنکارانن و لەسەر دارایی دەوڵەتیی پێداگرییدەکەن،

ئەوان دژی
کاری کرێگرتە بۆ خاوەنکارخانەکانن و لەسەر کاری کرێگرتە بۆ دەوڵەت پێداگرییدەکەن،

ئەوان دژی
ستەم و هەڵاواردنی خاوەنکارخانەکانن لە خەڵک و بەرانبەر خەڵک، بەڵام ڕەوایەتیدەری
ستەمکاریی و هەڵاواردنی خۆیان و پاساودەری ئەو کۆمەڵکوژیی و تاوانانەی درێژایی
حەفتا ساڵی سەدەی بیستەم هاوبیرانیان بەرانبەر کۆمەڵ ئەنجامیان داوەن،

ئەوان دژی
ڕێکخستن و ڕێکخراوەکانی سەرمایەدارە تاکەکانن، بەڵام پێداگری هەمان جۆری ڕێکخستنی
ڕامیاریی و ئابووریی و ئایدیۆلۆجیین بۆ خۆیان و نێوەندگەرایی و قووچگەیی سیستەمی
بەڕێوەبردن بە لووتکە دەگەیێنن، هەر بەو جۆرەی موسۆلێنی و هیتلەر و پۆلپۆت و سەدام
و خومەینی گەیاندیان،

ئەوان دژی
بەرتەریی ڕامیاریی و ئابووریی و کۆمەڵایەتیین بۆ دەستەبژێرەکانی سایەی سەرمایەداری
بازاری بەڕەڵا، بەڵام وەک پاشاکان بەرتەریی بۆ 
سەرانی پارتییەکانیان و جەنەڕاڵەکانیان ڕەوایدەکەن،

ئەوان سالاریی
خاوەنکارەکان ڕەتدەکەنەوە،بەڵام خوازیاری جێگرتنەوەی ئەو سالارییەن لەلایەن
خۆیانەوە،

ئەوان دژی
جۆرێکی دەوڵەتن، بەڵام لەسەر پێداویستیی دەوڵەتی قەرەقووشیانەی خۆیان
پێداگرییدەکەن و تەنانەت لەپێناو سەپاندنی کۆمەڵکوژیی ملیۆنی ئەنجامدەدەن،

ئەوان دژی
پۆلیس و سوپا و زیندان و قەنارە لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێستان، بەڵام ڕەواکەری
پۆلیس و سوپا و زیندان و قەنارەی خۆیانن و پاشگری “شۆڕشگێری”یان بۆ
زیاددەکەن،

ئیدی بەو جۆرە
لیستی هەڵوێست و بیرکردنەوەی “بانێکە و دوو
هەوا”ی ئەوان لە کۆتایی نیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدەوە تاکو ئەم ساتە درێژدەبێتەوە
و سەراپای هەوڵی ئەوان بۆ جێگرتنەوەی سەروەریی ئەوانی دیکە بە سەروەریی خۆیان،
جێگرتنەوەی دیکتاتۆریی خۆیان بەناوی “پڕۆلیتاریا”، درووستکردنی پارتیی و چوونە پارلەمان و وەرگرتنی مۆڵەت و
مووچە و کۆمەک لە دەوڵەتانی سەرمایەداریی و تاوانبارکردنی ئێمە بە “خزمەتکردن بە
سەرمایەداریی”
و …تد

بە بۆچوونی من
و سەلماندنی ئەزموونەکانی مێژووی سەد و هەشتا ساڵەی ڕابوردوو، هەر ئەوەشە هۆکاری
دژایەتیکردنی ئەنارشیزم و کۆمەڵکوژکردن و تیرۆرکردنی پاگەندەیی ئەنارشیستەکان،
شێواندنی بنەماکانی هزری ئەنارشیزم، لنگاوقووچ-نیشاندانی
وێنا و وێنەی ڕاستینەی کۆشش و ئامانجەکانی بزووتنەوەی ئەنارشیستی، تاکو ئەندامان
و لایەنگرانی فریوخواردووی خۆیان بە “سۆشیالیزم” و “کۆمونیزم”ی دێوجامەیی لە ڕاستی ئامانج و هەوڵ و مێژووی هزر و بزووتنەوەی ئەنارشیستی
تێنەگەن و تەنانەت وەک ئایینگەراکان کولتووری ترس لە خوێندنەوەی سەرچاوە
ئەنارشیستییەکان باودەکەن و ئەگەر بزانن ئەندام یان لایەنگرێکیان خەریکی ڕامان و
هەوڵدانە بۆ تێگەییشتن لە ئەنارشیزم و سەرچاوەکانی دەخوێنێتەوە، تۆمەتباران و
شەرمنیدەکەن و جەنگی دەروونی بەرانبەر دەکەن.

کورتەی پەیام
و هاندەری نووسینی ئەم پەیامە، هاوڕێیان (ئەنارشیزم) بزووتنەوەیەکی
کۆمەڵایەتیی بووە و شۆڕشگەریی ئەو هەر ئەوەیە و هەر بەوەش دەمێنێت، لەبەرئەوە
مەیدانی پاگەندەکردنی هزر و بۆچوونەکانی ئەنارشیزم، پەیوەندییە
کۆمەڵایەتییەکانن،
مەیدانی کۆششی
ئەنارشیستەکان بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکان؛ ئەرەکە بنەڕەتییەکانی ئەنارشیستەکان وەک
ڕۆشنگەرانی شۆڕشگەر و چالاکانی شۆڕشی کۆمەڵایەتیی، پاگەندەکردنی بۆچوونەکانی
خۆیانە، نەک جەنگی بۆچوونە چەپییەکان؛ بەشداریکردنی ناڕەزایەتی و بزووتنەوە
کۆمەڵایەتییەکانە، نەک بەرەی هاوبەش لەتەک بزووتنەوە نائیدیۆلۆجیی و پارتییەکان،
یان بچووکردنەوەی کۆشش و بەرەنگاریی خۆمان لە دژایەتیکردنی چەند پارتیی و گرووپ و
کەسێک؛ ئەرکی ئەنارشیستەکان هەوڵدابنە بۆ خۆڕێکخستنی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی و
پێکهێنانی ڕێکخراو و گرووپە خۆجێییە سەربەخۆ و ئاسۆییە جەماوەرییەکان، نەک کات
بەفیڕۆدان بە شەڕەدەندووک لەتەک بۆیباخ لەملانی چەپ، ئەوانەی هەر سات خەریکی
هەواڵدان و سازشکردنن لەتەک دەسەڵاتداران بۆ بەدەستهێنانی دەسەڵات و مشەخۆریی.

هەر کەس بەڕێی
خۆی و با لەوە زیاتر کات و وزە و تواناییەکان بەفێرۆنەدەین، کێ دەتوانێت با خەریکی
وەرگێرانی سەرچاوە هزرییەکان، وەرگێڕان و ناساندنی مێژووی بزووتنەوەکە، وەرگێرانی
فیلمە دۆکومێنتەرییەکان، کێ دەتوانێت با وەرگێردراوەکان چاپ و بڵاوبکاتەوە، کێ
دەتوانێت با کۆڕی ڕۆشنگەریی بگێرێت و کێ دەتوانێت با بۆ پیكهێنانی فۆڕووم و گرووپە
خۆجێییە ئەنارشیستییەکان لەنێو گوندەکان، یان لەنێو کۆڵان و گەڕەک و گۆشەی شارەکان
هەوڵبدات، شتێک کە نابێت ئێمە لەبیریبکەین، ئەوەیە؛ ئەنارشیزم بزووتنەوەیەکی
کۆمەڵایەتییە و بەس لەنێو پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و ناڕەزایەتی و
بزووتنەوە  جەماوەریی و کۆمەڵایەتییەکان
ئەگەر و توانای پەرەسندن و کۆمەڵایەتییبوونەوەی ئەنارشیزم هەیە. پارلەمان و
سیمینیاری چەپەکان و فسکە فسکی بنکە پارتییەکان و شەڕە تفەنگی چریکەکان و
خۆنواندنی نێو کاناڵەکانی بۆرجوازی مەیدانی تێکۆشانی ئەنارشیستەکان نین و نەبوون و
نابن.

بۆ ئێمە تۆڕە
کۆمەڵایەتییەکان بەس مەیدانی پاگەندەکردنی بۆچوون و گەیاندنی سەرچاوە هزرییەکانی
ئەنارشیزم و وەک خۆیان نیشاندانی بنەما هزرییەکانی ئەنارشیزمن بۆ ڕسواکردنی و بە
درۆخستنەوەی هەموو شێواندنەکانی چەپ و ڕاست. لەبیرمان
نەچێت،
پێش ئەوەی
چەپەکان دژی ئێمە بن،
دوژمنی
گەورەتر هەیە،
کە ڕەوتە
سێکسیست و ئایینییە-ڕامیارییگەرا و ناسیونالیست و شۆڤێنیست و فاشیستەکانن، ئیدی ڕەنگی
ئاڵا و درووشمی ئەو بزووتنەوە ڕاستڕەوانە هەر چی بێت، دوژمنی ئازادی
و یەکسانی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتیین و لە سەرووی ئەوانیشەوە دوژمنە سەرەکی و
گشتییەکە،
لەبیرنەکەین؛
سەروەریی چینایەتی بە هەموو ڕەنگ و زمان و بۆن و قەبارەکانیانەوە!

هاوڕێیان،
تکایە خۆتان و بزووتنەوە و ئامانجەکەتان تاکو شەڕەدەندووککردن لەتەک سەرانی چەپ و
پارتییەکان و گرووپە رامیارییەکان و  چەند
کەسێكی ناوبانگخواز دامەبەزێنن، ئەوەی ئەوان سەرمایەداریی و دەوڵەتەکان و کۆمپانییەکان
و ڕەوتە ڕاستڕەوەکانیان لەبیرکردوون و خەم و قسەی شەو و ڕۆژەیان بووە بە
دژایەتیکردنی ئەنارشیزم و ئەنارشیستەکان و تەنانەت شەوانە بە دژایەتیکردنی
ئەنارشیزمەوە وڕێنەدەکەن، نیشانەی هەژموون و بوونی کۆمەڵایەتییانەی ئێمەیە،
سەرەتای کارە و کاتی خۆڕێکخستن و بەشداریکردنی بزووتنەوە جەماوەریی و
کۆمەڵایەتییەکان و کەتوارییکردنینەوەی ئەلتەرناتیڤە کۆمەڵایەتیی و ئابووریی و
بەڕێوەبەرییەکانە، کاتی خۆڕاپساندنە لە ڕابوردووی چەپڕەویی و ڕاسڕەویی کەسیی، کاتی
هەنگاونانە بە هەر شێویەک دەکرێت و دەلوێت و دەگونجێت و بوار هەیە و تواناییە
کەسییەکانمان بواردەدەن، کاتی ئاشناکردنی بنەماکانی ئەنارشیزمە بە چین و توێژە
نەدار و بێدەسەڵاتەکانی کۆمەڵ، نەک ئەنارشیستکردنی پارلەمانتاران و سەرانی
پارتییەکانی چەپ.
هەر کات ئەوان
بەبێ ڕەتکردنەوەی رابوردوو و دارایی و ناوبانگ و دەسەڵات و پلەیان ببنە ئەنارشیست،
ئەوە نیشانەی ئەوەیە، کە ئێمە لنگاوقووچ لە ئەنارشیزم تێگەییشتووین و خەەریکین
لنگاوقووچ بە کۆمەلی دەناسێنن، ئەنارشیزم هزری کۆمەڵایەتیی نەداران و
بێدەسەڵاتکراوانە، نەک بنێشتە خۆشەی دەمی ڕامیاران و سەرمایەداران و دەروێشانی
ئایدیۆلۆجیی !

هاوڕێیان بۆ ئەوەی
بزانین کە لە ماوەی چواردە ساڵی ڕابوردوو (2005 تاکو ئێستا) چ کات و وزە و
ورەیەک لە بەرەبەرەکانێ و وەڵامدانەوەی تۆمەتەکانی چەپ بەفیڕۆداوە و چووە، بەخۆتان
بەراورد بکەن،
ئەگەر لەجیاتی
ئەوە خەریکی وەرگێران و کاری هونەریی و تێکۆشانی کۆمەڵایەتیی و کاری هەرەوەزیی
بووینایە، ئێستا بزووتنەوەکە خاوەنی چی دەبوو و لە چ ئاستێکی کۆمەڵایەتیی دەبوو.

من لێرەدا
بەڕاشکاویی و بەبێ سڵەمینەوە من بەبێ گومان و بەوپەڕی بڕواوە ئەم دەستەواژەیەی
کۆتایی دەنووسم، بابەتە فەسیبووکییەکان و ڕیزکردنی ناوی ئەنارشیزم  لە ڕیزبەندیی ئاژاوە و خراپەکانی و …تد لەلایەن
چالاکانی ڕەوتە چەپڕەوەکان و راستڕەوەکان بۆ تووڕەکردن و خەریککردنی ئێمەیە، بۆ
گێرانەوەی ئێمەیە لە ئەنجامدانی ئەرکانمان، بۆ دوورخستنەوەی ئێمەیە لە مێژووی
بزووتنەوەکەمان، بۆ بەرگرتنە لە پەرەسەندن و بڵاوبوونەوەی هزری ئەنارشیستی؛ ئاخر
بڵاوبوونەوەی بنەماکانی هزری ئەنارشیستی و تێگەییشتنی چین و توێژە نەدار و
بێدەسەڵاتکراوەکانی کۆمەڵ لە ڕاستیی ئامانجی ئەنارشیستەکان و ئەنارشیزم، بە
خوریکردنەوەی ڕێسی هەموو دەسەڵاتخوازان و ناوبانگخوازان و مشەخۆرانە لە ڕاستەوە بۆ
چەپ، داچڵاکان و هوشیاربوونەوەی چەوساوانە بەوەی کە بەس خۆیان (چەوساوان) دەتوانن
ڕزگاریکەری خۆیان بن و هەموو پارتیی و گرووپ و کەسێک بەناوی “پێشڕەویی
سۆشیالیستی و کۆمونیستی”
وەک ڕامیارانی
نێو پارلەمان و دەسەڵاتداران لەپێناو بەشی گەورەتر لە کێکی تاڵانکردنی ڕەنجی
ڕەنجدەران و سامان و داهاتی کۆمەڵ، هەوڵدەدەن و
هەر کات چەپەکان دەسەڵاتیان هەبێت، هەمان شت
دەکەنەوە کە پێشینانیان کردیان؛ ئەوان هەمان تاکتیکی ئاژاوەچییەتی دەسەڵاتخوازان و
پاوانگەران پەیڕەودەکەن “ئەگەر نەتوانن شۆڕشگەر بن، خۆ دەتوانن
شۆڕش تێکدەر بن”، وەک
بە کردەوە دەبینین و  سەد و پەنجا ساڵ
زیاترە (لە
درووستکردنی یەکەمین پارتیی سۆشیال-دێمۆکراتی
سویسرا تاکو دواهەمین باڵی جیاوەبووی حیکمەتیستەکان)دەردەکەوێت، ئەوان بە
درووستکردنی پارتییەکان و جیابوونەوە و باڵ-باڵێنە
سێکتاریزم پەرەپێدەدەن و بە دەسەڵاتخوازیی و دەوڵەتەکانیان و بەشدارییە
پارلەمانییەکانیان،
چین و توێژە
نەدار و بێدەسەڵاتکراوەکان لە  بەدەسهێنانی
داخوازییەکانیان و سەرکەوتنی شۆڕش نائومێدکردووە و دەکەن و وەرگەڕانی کۆمەڵەکانی
جیهان بەرەو ڕاستڕەویی و پەرەسەندنی بزووتنەوە ئایینییە-رامیارگەرا و
ناسیونالیست و شۆڤێنیست و فاشیست و سێکسیستەکان بەرەنجامی ئەو شکستانەن، کە
دەوڵەتگەرایی چەپ لە بلانکیستەکان تاکو بۆلشەڤیک و مائۆئیستەکان و کاسترۆئیستەکان
و حیکمەتیستەکان و ..تد بەسەر چین و توێژە پڕۆلیتێرەکان هێنایان و ئەوانیان لە ئەگەری سەرکەوتنی
شۆڕش نائومێدکرد!

بە درێژایی مێژووی پارتییایەتی و چەپ، فیلۆسۆفیی دژە-شۆڕشانی
دەسەڵاتخواز و  پاوانگەر و ناریسیست ئەوە
بووە “ئەگەر
نەتوانم  شۆش بەیەکجاری لەنێوبەرم، خۆ
دەتوانم پارچە-پارچە و تێکی-بدەم ”، بۆ
سەلماندن و دەرکەوتنی ڕۆڵی دژە-شۆڕشانەی
پارتییچییەکان بەناوی “سۆشیالیزم”
و “کۆمونیزم”، سەرنجێکی
خێرای ڕووداوەکانی نێو بزووتنەوەی کرێکاران و بزووتنەوەی سۆشیالیستی سەدەی نۆزدە و
بیست و ئێستا بەسە، کە هەردەم بەهۆی درووستکردنی پارتییەکان و پەرەدان بە سێکتاریزم  و پەڕشوبڵاوکردنی ڕیزی یەکگرووی کرێکاران و
سۆشیالیستان و کۆمونیستان بەسەر  پارتیی و
گرووپ و دەستەکان، بزووتنەوەی شۆڕشگێرانە وەک هێلکەیەکی پاککراو و وردکراو خراوەتە
پارووی سەرمایەداران و سەروەران، هاوکاتیش پارتییچییەکان شان بە شانی دەوڵەتان و
سەرمایەداران لە ڕۆڵی شۆڕشگەرانەی ئەنارشیستان لەنێو بزووتنەوەی کرێکاران و
بزووتنەوە ئازادیخواز و یەکسانیخواز و دادپەروەرییخوازەکان داوە و سۆشیالیست و
کۆمونیستە ئازادخواز و ڕاستینەکان [ئەنارشیستان]یان بە دوژمنی
چەوساوان ناساندووە؛ ئەوە تاکە کۆشش و بەرەنجامێکی تاکو ئێستای پارتییچییەتی و
دەوڵەتخوازییە بەناوی پڕۆلیتاریا و کرێکاران و سۆشیالیزم و کۆمونیزم.

هاوڕێ، هاورێیان، هاوڕێیان، ئەگەر دەخوازن و ئارەزومەندی وەڵامدانەوەی تۆمەتەکان و شێواندنەکان و دوژمنایەتییەکانن، با هەموومان پێکەوە و هەر کەس لە شوێنی کار و ژییانی خۆی و بەگوێرەی توانا و کات و ئارەزوومەندیی و هۆگریی خۆی خەریکی کۆشش و ئەنجامدانی ئەرکی مێژوویی خۆمان بین، کە شۆڕشی کۆمەڵایەتییە، شۆڕشی کۆمەڵایەتیی [= ناڕەزایەتی کۆمەڵایەتیی، کۆشش و چالاکی کۆمەڵایەتیی، بەرەنگاریکردنی کۆمەڵایەتی، خۆڕێکخستنی کۆمەڵایەتی،پێکهێنانی ڕێکخراوە و گرووپە خۆجێییە جەماوەریی و کۆمەڵایەتییە  سەربەخۆ و ئاسۆییەکانی شوێنی ژییان و کارکردن و خوێندن، هەوڵدان بۆ پێکهێنانی هەرەوەزییە کۆمەڵایەتیی و ئابوورییەکان، هەڵخڕاندنی ڕاپەڕینی کۆمەڵایەتیی، هەوڵدان بۆ لێکگرێدانەوەی تان و پۆی خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتیی خۆجێی و ناوچەیی و هەرێمی و …تد]، چونکە ئەنارشیزم هزر و بۆچوونی شۆڕشگەرانەی کۆمەڵایەتییە بۆ گەییشتن بە کۆمەڵی بەبێ چین و چەوسانە و بەبێ سەروەریی چینایەتی✊

هەژێن

19ی جوونی 2019




ئافرەت و بازرگانی حیزبی … شوانە حسن ابوبکر

ئافرەت ئەو مەخلوقەیە کە بەخشەری هێز و دڵخۆشی و ئاسودەییە لەژیاندا بۆیە پێویستە لەلایەن ڕەگەزی بەرامبەریەوە بەچاوێکی پڕبەها و نرخەوە تێڕابڕوانرێت چونکە شکۆیەکی بەرزی ئینسانیەتە لەهەموو ڕووەکانی واقعی ژیاندا بەداخەوە لە ئەمڕۆدا ئەگەر سەرنج بدەین لە پرۆسه‌ی سیاسی و گۆڕانی ڕه‌وشی ئافرەت له‌م هه‌رێمه‌ی ئێمه‌دا هیچ پرسێك ئه‌وه‌نده‌ی پرسی ئافرەتان نه‌بۆته‌ باس و بابه‌تی بازرگانی و به‌رژه‌وه‌ندیه‌ كه‌سیه‌كان بۆ خۆبردنه‌ پێشه‌وه‌ له‌ حزب و ده‌سه‌ڵاتداران و گه‌یشتن به‌پله‌ی باش و به‌ده‌ستهێنانی به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی، چونكه‌ هه‌موو لایه‌نه‌ سیاسیه‌كان هه‌وڵی نزیك بوونه‌وه‌ی ئافره‌تیان داوه‌ به‌ ئاراسته‌ی خزمه‌ت كردنی به‌رژه‌وه‌ندی سیاسی حزبی خۆیان، به‌ڵام ئه‌وه‌ی تێبینی ده‌كرێت له‌ناو پرۆسه‌ی سیاسی كوردستاندا پرسی ئافرەت له‌ناو حزبه‌ علمانیه‌كاندا له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌، چونكه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ ئه‌و ئافرەتانەی به‌شێلگیریه‌وه‌ هاتنه‌ ناو حزبه‌كان وه‌ك پێویست پشتگیری نه‌كران و حزبه‌ سیاسیه‌كان پشتیوانیان له‌ پرسی ئافرەت نه‌كرد، ته‌نانه‌ت ئه‌و ئافرەتانەی هاتبوونه‌ ناو پرۆسه‌ی سیاسه‌ت زۆر به‌گه‌رموگوڕی كاریان ده‌كرد بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانیان، به‌ڵام وه‌ك پێویست پشتیوانیان لێ‌ نه‌كرا، به‌ڵكو زۆربه‌یان بوونه‌ قوربانی ململانێ‌ سیاسیه‌كانی نێوان حزبه‌كان، له‌بازنه‌یه‌كی لاوازدا سه‌یر ده‌كران و هه‌ر خۆیان زۆرجار هه‌وڵی شكاندن و له‌كه‌دار كردنیان ده‌دان و تۆمه‌تی به‌دڕه‌وشتیان ده‌خستنه‌پاڵ و كه‌سایه‌تیان له‌كه‌دار ده‌كردن،دیارترین نمونەش خاتوو سروە عبدلواحید و کاڵێ خان و هتد …..

ئه‌مه‌ش بووه‌ هۆی نیگه‌رانی ئه‌و ئافرەتانەی خۆیان بۆكاری سیاسی ته‌رخان كرد بوو، له‌دوا جاردا زۆر له‌وانه‌ له‌كاره‌كه‌یان نائومێد بوون و دوور كه‌وتنه‌وه‌، حزبه‌ ئیسلامیه‌كانیش سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی زۆر له‌ ژنانی دین په‌روه‌ریان به‌هۆی هاوسه‌رگیری سیاسی و ئه‌و بابه‌تانه‌ به‌دبه‌خت و ماڵوێران كرد، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا تائێستاش توانیویانه‌ زیاتر كاریگه‌ری له‌سه‌ر ئافره‌تان دابنێن و بتوانن له‌ده‌وری خۆیان كۆبكه‌نه‌وه‌، زیاتر له‌ حزبه‌ سۆسیالیست و دیموكراته‌كان ڕه‌وشی ئافرەت له‌قازانجی خۆیان به‌كاربێنن، دیاره‌ هۆكاره‌ دینیه‌كان كاریگه‌ری زۆری له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگای كوردی به‌گشتی و ئافرەتان به‌تایبه‌تی هه‌یه‌، حزبه‌ ئیسلامیه‌كان توانیان به‌ناوی ئاینه‌وه‌ ده‌رفه‌ت بێنن و بارودۆخه‌كه‌ به‌قازانجی خۆیان بگۆڕن هه‌ڵبه‌ته‌ ده‌توانین ئه‌وه‌ بڵێین ئه‌گه‌ر له‌حزبه‌ علمانیه‌كان زیاتریان به‌ژن نه‌كردبێ‌ كه‌متریان پێ‌ نه‌كردووه‌.

باشە ئەگەر بپرسین ئه‌و ئافرەتانەی به‌پشتگرتنی حزبه‌كان هاتوونه‌ته‌ ناو پرۆسه‌ی سیاسی تا چه‌ند توانیویانه‌ له‌به‌ره‌و پێش بردنی پرسی ئافرەتاندا به‌شداری بكه‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌ڕێگای حزبه‌ سیاسیه‌كانه‌وه‌ گه‌یشتونه‌ته‌ ده‌سه‌ڵات ناچارن بیركردنه‌وه‌شیان له‌چوارچێوه‌ی بیركردنه‌وه‌ی حزبه‌كان دابێت و هه‌ڵگری ئایدیۆلۆژیا و فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌و حزبه‌ بێت، بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌ر ئافرەتێکی سه‌ر به‌ پارته‌ ئیسلامیه‌كان له‌گه‌ڵ فره‌ژنیش نه‌بێت وه‌كو خۆی، به‌ڵام وه‌كو ئافره‌تێك له‌ حزبێكی سیاسی ئیسلامی كارده‌كات و په‌یڕه‌وی فه‌لسه‌فه‌ی حزبه‌كه‌ی ده‌كات، ده‌نگ له‌سه‌ر جێبه‌جێ‌ كردنی یاسای فره‌ژنی ده‌دات، خۆ ئه‌گه‌ر پرسیاری لێ‌ بكه‌یت ئایا له‌گه‌ڵ فره‌ ژنی دایت بێ‌ گومان ده‌ڵێت نه‌خێر ، پێچه‌وانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی كێشه‌ی ئافره‌تان و ڕای تایبه‌تی خۆشی كارده‌كات، وه‌ك بنه‌مایه‌كی ئاینی و بیروباوه‌ڕی حزبه‌كه‌ی كه‌حزبێكی ئیسلامیه‌ ڕه‌فتار ده‌كات.

ئه‌وه‌ی تێبینی ده‌كرێت حزبه‌ سیاسیه‌كان ئه‌وه‌نده‌ی پێویست بێت بۆ به‌رژوه‌ندی سیاسی حزبه‌كانیان كارئاسانی ده‌كه‌ن ئافرەتان بێنه‌ بواری هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ بۆ پۆسته‌ په‌رله‌مانی و حزبیه‌كانیش، به‌ڵام كه‌متر ڕێگا ده‌ده‌ن به‌ئافرەتان له‌ وه‌زاره‌ت و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كان و پۆسته‌ كارگێڕیه‌ به‌رپرسیارێتیه‌كانی تر شوێنیان پێبدرێت، ئه‌وه‌ش ڕه‌نگه‌ ته‌نیا هۆكاره‌كه‌ی ئه‌وه‌بێت پێیان وابێت به‌شێك له‌و ئافرەتانەی هاتوونه‌ته‌ پێشه‌وه‌ به‌ پشتیوانی حزب له‌هه‌ڵبژاردندا ئه‌و شوێنه‌ی پێبه‌خشراوه‌، به‌ڵام له‌ڕووی كارگێڕیه‌وه‌ ڕه‌نگه‌ له‌و ئاسته‌دا نه‌بن بتوانن كاری وا گه‌وره‌ به‌ ئه‌وان بسپێرن.
ئه‌وه‌ش ئه‌وه‌ ده‌سه‌لمێنێ‌ پێشكه‌وتنی ڕه‌وشی ئافرەتان هێشتا له‌و ئاسته‌ دا نیه‌ جێگای دڵخۆشی ئافرەتان بێت. پێویسته‌ ئافرەتان خۆیان په‌روه‌رده‌ بكه‌ن پشت به‌خۆیان ببه‌ستن بۆ ئه‌وه‌ی كادری لێهاتوو به‌توانایان لێ‌ ده‌رچێت و خاوه‌ن توانی خۆیان بن، چونكه‌ ئافرەتانیش وه‌ك پیاوان هه‌میشه‌ هه‌ندێك له‌و ئافرەتانەی له‌به‌ر چاوانن و له‌به‌رپرسه‌كان نزیكن له‌هه‌موو پۆست و كاره‌كاندا ئه‌وانه‌ دووباره‌ ده‌بنه‌وه‌ و ڕێگا بەئافرەتانی تر ناده‌ن بێنه‌ پێشه‌وه‌، ئه‌وان خۆشیان له‌و ئاسته‌دا نین بتوانن ڕچه‌بشكێنن و سنوور ببه‌زێنن تا بارودۆخی ئافرەتان له‌سه‌رده‌ستی ئه‌وان گه‌شه‌ بكات و پێش بكه‌وێت كرۆكی كاره‌كه‌ش لێره‌دایه‌، چونكه‌ پرسی ئافرەتان په‌یوه‌سته‌ به‌ ئافرەتان و ته‌نیا خۆیان ده‌توانن پانتایی مه‌سه‌لەی ئافرەتان فراوان بكه‌ن و ببێته‌ جێگای دڵخۆشی هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌خه‌می ئه‌م پرسه‌دان بۆ پێشكه‌وتنی پرسی ئافرەتان،و پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵگاش چونکە ئەگەر ئافرەتان لەپشت یەکبن دەتوانن پایەکی بەهێز دروست بکەن بۆخۆیان لە ئێستا و دواڕۆژدا .

ڕۆژنامەنووس و دەروونناس: شوانە حسن ابوبکر




خواكورك هه‌نگاوێكی تره‌ به‌ره‌و داگیركردنی كوردستان … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

دوژمنانی گەلی کوردستان لە پێش ھەموویانەوە رژێمی رەگەزپەرست و شۆڤێنیستی تورکیا رۆژانە سنووری باشووری کوردستان ئەبەزێنن و به‌ تۆپ و فرۆكه‌ی جه‌نگی تۆپ بارانی چیاو دۆڵ و ئاوایی و شارۆچكه‌و هه‌موو ناوچەکانی ئەکەن و، پاشان ئاره‌زوومه‌ندانه و به‌بێ ترس‌ له‌ ناو خاكی كوردستان ته‌راتێن ئه‌كه‌ن.
توركیا له‌ ساڵی 1992 توانی به‌ هاوكاری راسته‌وخۆیی پارتی دیموكراتی كوردستان له‌ سنوری پاریزگای دهۆك وهه‌ولێر چه‌ندان بنكه‌ی سه‌ربازی و باره‌گای سیخوری دابمه‌زرێنێت و، له‌ 19 خاڵی جیاجیای خاكی باشووری كوردستان خۆی قایم وجێگیر بكات و، وا نزیكه‌ی مانگێكه‌ له‌ خواكورك هێرشێكی به‌رفراوانی به‌ پانی 50 كیلۆمه‌تر و، به‌ قولایی 30 كیلۆمه‌تر ئه‌نجامئه‌دات.

توركیا به‌ هۆێ ئه‌و بنكانه‌و، بردنی نه‌وتی كوردستان به‌بێ به‌رامبه‌ر، بووه‌ته‌ خاوه‌ن ماڵ و، بەرپرسەکانی لای خۆمان بە گەرمی پێشوازییان لێئەکەن و، هه‌ستیان ئه‌پارێزن، نه‌وه‌ك زویر ببن، بۆ نموونه‌ له‌ رۆژی سوێندخواردنی نێچیرڤان بارزانی ڤالا فه‌رید سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان برگه‌كانی به‌رنامه‌ی رێ و ره‌سمه‌كه‌ی خوێنده‌وه‌و، له‌ یه‌كێك له‌ برگه‌كان په‌یوه‌ست بوو به‌ سرودی ئه‌ی ره‌قیب به‌ڵام له‌ به‌ر خاتری چاوش ئۆغڵۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا پرگه‌ی : ئه‌ی ره‌قیب لابرا، نه‌وه‌ك په‌رده‌ی گوێی “” قه‌رداش”” بدرێ.

ئه‌وه‌ی زانراوه‌ ده‌وڵه‌تی توركیا له‌كاتی ئه‌نجامدانی ریفراندۆمه‌كه‌ی ساڵی 2017 كه‌ مافێكی سه‌ره‌تایی و ئاسایی و یاسایی گه‌لی كوردستانه‌، هه‌ڵوێستێكی دوژمنانه‌ی به‌رامبه‌ر به‌ هه‌رێمی كوردستان نواند، له‌ داخستنی ده‌روازه‌ سنوریه‌كان و، قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆ له‌ نێوان هه‌رێم و توركیاو، راگرتنی گه‌شته‌ ئاسمانییه‌كان و، به‌و كرده‌وه‌یه‌ش شۆڤینییه‌تی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی ئیخوان ئه‌لموسلمین، له‌ گه‌ڵ شۆڤینییه‌تی حه‌یده‌ر عه‌بادی حزبی ده‌عوه‌ی ئیسلامی دژ به‌ گه‌لی كوردستان یه‌كیان گرته‌وه‌.

له‌م دواییه‌داو، له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆماری عێراق دووجار سه‌ردانی توركیای كردو، له‌ گه‌ڵ ئه‌ردۆگان كۆبووه‌وه‌و، له‌ پاش گفتوگۆكانی رژێمی توركیا به‌ ئۆپراسیۆنێكی چه‌په‌ڵ ناوی (چنگ) ی لێناوه‌ هێرشی كرده‌ سه‌ر خواكورك و، بۆ وه‌بیرهێنانه‌وه‌ له‌ ساڵی 2011 به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك وه‌زێران بوو له‌ كاتی هاتنی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان رایگه‌یاند :

ئه‌وه‌ سه‌ردانێكی مێژووییه‌ ئه‌ردۆگان دێته‌ فڕۆكه‌خانه‌ی هه‌ولێرو له‌وێوه‌ له‌ زۆرێك له‌ بواره‌كانی وه‌ك ( وزه‌و نه‌وت و گازه ) ‌وه‌ چاوپێكه‌وتن ئه‌نجامده‌ده‌ین و خۆشم به‌ خۆشحاڵ ده‌زانم كه‌ من به‌شێكم له‌م قۆناغه، لێره‌دا روون و ئاشكرایه‌ گفتوگۆكان له‌ سه‌ر سه‌روه‌ری وڵات نییه‌، به‌ڵكو له‌ سه‌ر وزه‌و و نه‌وت و گازه‌و، ئه‌وه‌ی جێی ئاماژه‌یه‌ سه‌دام حوسه‌ێن و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و چڵكاوخۆره‌كانی به‌ تۆپ و فرۆكه‌ی جه‌نگی و كه‌ره‌سه‌ی سه‌ربازی مۆدێرن، نه‌یانتوانی بێنه‌ خواكورك به‌ڵام له‌مرۆدا ئه‌ردۆگان و رژێمی توركیا به‌ هۆی ئاسانكاری و پێشوازی گه‌رم له‌ لایه‌ن به‌رپرسانی پارتی، سوپای توركیا سه‌ربه‌ستانه‌ خواكورك داگیر ئه‌كات بۆ ئه‌وه‌ی كوردستان بكه‌وێته‌ ژێر ركێف و ده‌سه‌لاتی دوژمنانی كوردستان.

له‌ پاش تێكۆشانێكی سه‌خت و، قوربانییه‌كی زۆرو، به‌ یارمه‌تی هێزی ده‌ره‌كی كوردستان له‌ چنگی عروبه‌ و به‌عس و رژێمی دیكتاتۆری به‌غدا رزگاری بوو، به‌ڵام له‌ سه‌ره‌تای شه‌رێ خۆبه‌زێنی دوو حزبه‌ زلهێزه‌كه‌ی كوردستان پارتی و یه‌كێتی و، ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌كی، توركیا توانی له‌ ناو خاكی كوردستان چه‌ندان بنكه‌ی سه‌ربازی و باره‌گای سیخوری دابمه‌زرێنێت و، جێپێی خوی قایم بكات و، هه‌موو خه‌یرو به‌ره‌كه‌ت و سامانی كوردستان بۆ گه‌روی كه‌مالیستییه‌كان بروات.

هێرشی توركیا بۆ سه‌ر خواكورك زۆر مه‌ترسیداره‌ چونكه‌ له‌ لایه‌ك حكومه‌تی عێراق و حكومه‌تی كوردستان كر كه‌وتوون و بێده‌نگن و، له‌ لایه‌كی تره‌وه‌ توركیا كه‌نترۆڵی ناوچه‌كانی ده‌هۆك و هه‌ولێری كردووه‌و، هه‌وڵ ئه‌دات بنكه‌و موڵگه‌كانی پێكه‌وه‌ ببه‌ستێته‌وه‌و، ئه‌و كات به‌رپرسانی توركیا له‌ كوردستان ئه‌بن به‌ باڵاده‌ست و، له‌ خاوه‌ن ماڵ ئه‌بن به‌ ئاغاو میرو به‌گ.
جێی رێسوایی و شه‌رمه‌زارییه‌ هه‌رێمی كوردستان هیچ وه‌ڵامێكی نییه‌و ، بێده‌نگه‌و، هیچ كوردستانییه‌كی خاوه‌ن شه‌ره‌ف و كه‌رامه‌ت حه‌ز به‌ ملكه‌چی ناكات و، كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ به‌ ده‌نگی دلێرو زوڵاڵ بڵێن: توركیا بۆ ده‌ره‌وه‌.

18/6/2019

تیرۆریستان لە خواكورك




ئێمه‌ له‌ مێژه‌ مردووین هاوڕێ … شه‌یدا عه‌لیخا

ئه‌ی هه‌موو ئه‌و هاوڕێیانه‌ی
چه‌ند خوله‌کێ یه‌کمان بینی و
بۆ هه‌تایه‌ لێك بزربووین
یان هێشتا یه‌کمان نه‌دیوه!‌
ئێستا له‌ هه‌ر گۆڕێکا بن ئێوه‌
رووناك یان تار!
دڵنیام
سه‌دای ئه‌م شمشاڵه کۆنه‌ی شیعر
ته‌زوویه‌ك به‌ گیانتان ده‌داو
ساتێ کۆمان ده‌کاته‌وه..
ئێمه‌ ئه‌و کاته‌ مردین
سه‌حه‌رێکی زوو
دوای په‌یمانی درۆینه‌ی
نه‌سره‌دینه‌کان ‌که‌وتین
هه‌تا بمانباته‌ سه‌ر کار
که‌چی هه‌ر نه‌مانبینییه‌وه
ئه‌و ساتانه‌ی تۆپباران ده‌کراین و
نه‌مانده‌زانی (شه‌ڕ) مانای چی؟
نه‌ماده‌زانی له‌ کوێوه‌ داده‌بارێت و
قومپاره‌کان
هی سه‌ربازه‌کانن یان شۆڕشگێڕ؟
مردین
له‌گه‌ڵ به‌کر عه‌لیدا-
به‌ده‌م گوتنی ئه‌و شیعرانه‌ی
که‌سێ گوێی بۆ رانه‌دێران!
له‌گه‌ڵ ئازاد سوبحیدا-
له‌ ناکاو
به‌ر نیگا فه‌رامۆشه‌کان که‌وتین و
نه‌بینراینه‌وه‌..
مردین؛
ئه‌و ساتانه‌ی
(کۆیله)‌ ئازادی به‌ندکردو
سزای له‌ سێداره‌دانی دا…
خه‌مبارانه‌
له‌کاتی ئاهه‌نگه‌کانی ئه‌واندا
ئێمه‌ مردین
ئه‌و کاتانه‌ی له‌ ناو قه‌ره‌باڵغییه‌کاندا
به‌ بێ پسوڵه‌ی حیزب بووین
به‌ڵام جێگامان نه‌بووه‌وه‌و ده‌رده‌کراین..
ڕێی تاراوگه‌مان گرته‌ به‌ر
به‌ڵام پێش گه‌یشتنه‌ مه‌به‌ست
له‌گه‌ڵ ئه‌و موسافیرانه‌دا مردین
که‌ لاشه‌کانیان شێوێنراو
که‌سیش پرسه‌ی بۆ دانه‌نان
به‌ ئه‌سپایی له‌ (گۆڕستانی نامۆ)یان
بیر چوونه‌وه..‌
وه‌کو ئه‌و چرایانه‌ی
به‌ر له‌ عنه‌تی ره‌شه‌با که‌وتن
زوو خامۆش بووین
ئه‌و ساتانه‌ی
که‌س نه‌یده‌ویست له‌ نهێنی
رووناکی تێبگا..
مردین،
ساته‌وه‌ختی له‌دایكبوونمان
دایکیش نه‌یده‌ویست بێینه‌ بوون
هه‌تاوه‌کو مه‌ینه‌ته‌کان
وه‌ك کۆڵانه‌کانی پیرمه‌سوور
چۆڵ و ته‌نیاترمان نه‌کا
له‌ مێژه‌ ئێمه‌ مردووین هاوڕێ
گه‌رچی ره‌نگه‌
هێشتا به‌خۆمان نه‌زانیبێ!‌




خوێنم خڵتانی خۆشه‌ویستییه‌ — یاسر زه‌ییات … و: نه‌ژاد عزیز سورمێ

                                                 

ناگری ، ڕه‌نگه‌ لاواز ده‌ربكه‌وێ
دڵداری ناكا
ڕقی له‌ كه‌س نابێته‌وه‌ و ناژی
چوون له‌وانه‌یه‌ ‌‌ لاواز بێته ‌به‌رچاو ..
ناخوا .. ناخواته‌وه‌ .. نانووسێ
نه‌بادا لاواز ببینرێ ..
به‌ نهۆمی نۆیه‌م هه‌ڵواسراو ، خۆی ناكوژێ
بۆنی ئه‌وه‌ی له‌ پێش خۆی دانا
چاوی ، پێستی ، لێوه‌كانی
ده‌ستی پێكرد به‌خۆیدا بڵێ ..
په‌رستاره‌كه‌ گریا
پێخه‌ف ،
پاكه‌وانه‌كه‌ ،
هه‌موویان گریان
ئه‌ویش وڕێنه‌ی ده‌كرد
ڕۆژانه‌ كه‌ ئیشی ده‌كرد ،
وه‌ختێ ڕیشی ده‌تاشی ،
‌ له‌ ڕێگادا به‌ره‌و نه‌خۆشخانه‌
گوێی بۆ جنێوی شوفێران ڕاده‌دێرا
له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌په‌یڤی ..

شاعیرێك ژنێكی خۆشویست
كه‌ گۆرانیبێژێكی به‌ناوبانگی خۆش ده‌وێ
گۆرانیبێژی به‌ناوبانگیش ژنێكی خۆشویست
حه‌ز له‌ شیعر ده‌كا .

ژنێك ڕۆژانه‌ گوڵ ده‌كڕێ
بیخاته‌ به‌ر پێی گۆرانیبێژێكی به‌ناو و بانگ
ژنێكیش هه‌موو ڕۆژێ گوڵ ده‌كڕێ
بۆ شاعیری ده‌با له‌ نه‌خۆشخانه ..
گۆرانیبێژ و شاعیر ڕۆژانه‌ ده‌گرین
گوڵیش ڕۆژانه‌ سیس ده‌بن .

له‌ ئه‌سانسێسردا ، ته‌واو له‌ ئه‌سانسێردا
له‌ ته‌نیشت ده‌رگای ئه‌سانسێردا
ده‌ستی له‌سه‌ر سنگی دانا
هه‌ستی به‌ ئازار كرد
له‌ ئه‌سانسێری دوای ئه‌و ، ته‌واو له‌ بان سه‌ریدا
ده‌ستیان له‌سه‌ر سنگی دانا
هه‌ستی به‌ ئازار كرد
پێش ئه‌سانسێر هه‌ستی به‌ ئازار كرد
له‌سه‌ر قه‌ره‌وێڵه‌ به‌ ئازار بوو
كه‌ خۆشیویست ،
كه‌ بیری كه‌وته‌وه‌ ،
كاتێ ویستی ڕقی لێ بێته‌وه‌
هه‌ستی به‌ ئازار كرد .
ژنه‌كه‌ پێی وت: ئارام به‌ !
پێی وت : بۆچی ده‌رمانی ئارامبه‌خشت نه‌خواردووه‌ ؟
پێی وت : جارێكی دی ده‌رزییه‌كه‌ ده‌رنه‌هێنی .
پێی وت : ئه‌ی بۆ ئاوا لاواز و بنێساویت ؟
پێی وت : بۆ ئازار ناچێژیت ؟
به‌ ژنه‌كه‌ی وت : ده‌ست له‌سه‌ر ئه‌و چركه‌ساته‌ ئه‌به‌دییه‌
خۆشگوزه‌ره‌ دابنێ و
نه‌ختێك ئازار بچێژه‌ ..
ده‌ستی دانا .. ئازاری چه‌شت ،
گریا و به‌بیری هاته‌وه‌ و
له‌سه‌ر گۆڕی ته‌نیشتییه‌وه‌ ڕاكشا …
هه‌ستی به‌ ئازار ده‌كرد و
ده‌رمانی ئارامبه‌خشی وه‌رنه‌گرت !

دكتۆر ده‌ڵێن : خوێنم خڵتانی خۆشه‌ویستییه‌ ..
لێزان و فاڵچی ده‌ڵێن :خوێنم خڵتانی خۆشه‌ویستییه‌ .
ڕۆژنامه‌فرۆش ده‌ڵێ : وێنه‌ت له‌ وێنه‌ی دوێنێی
لاپه‌ڕه‌ی مردووان ده‌چێ .
گۆڕهه‌ڵكه‌ن ده‌ڵێن : ئه‌و مردووه‌ شێته‌
بۆچی ئازار ده‌كێشێ ؟
فریشته‌كان ده‌ڵێن : ئه‌دی له‌و جه‌ڵته‌ی سۆزه‌
ئاگادارمان نه‌كردییه‌وه‌ ؟
كرمه‌كان ده‌ڵێن :
ئه‌و جه‌سته‌یه‌ ژنایه‌تییه‌كی غه‌دداری
له‌گه‌ڵ تێكه‌ڵ كراوه‌
بۆن ده‌ڵێ : من دوو بۆنم
خۆشه‌ویستی ده‌ڵێ له‌و گێله‌م ده‌ربێنن
ئه‌و بڕوا به‌ هه‌موو شتێك ده‌كا ..
خوایش ئه‌مر ئه‌كا ،
له‌ مردووه‌كانی دیكه‌ی جیا بكه‌نه‌وه‌ .

‌‌

  • یاسر زه‌ییات شاعیرێكی گه‌نجی میسرییه‌ .
  • له‌ گۆڤاری ( الهلال )ی میسری ژماره ‌6 – ته‌مووزی2007 .



…بەرەو کوێ.؟ — شیعر: نزار قبانی وەرگێڕانی: پشکۆ ناکام

          
      چی تر نازانم
     روو لە کوێ بکەم
   هەموو ڕۆژێک.......
          هەست ئەکەم 
      نزیکتر ئەبیت لێم 
     هەموو ڕۆژێک
       ڕوخسارت ئەبێتە بەشێک 
         لە ژیانم
               و
    تەمەن بە بەرەکت تر...
         ئەبێت
                و
       شێوەکان جوانتر ئەبن 
                و
       شت و مەکەکانیش 
        جوان و بەتامتر ئەبن 

        +++++++++ 

        وەک دڵۆپەکانی  ئاورنگ
                          بە هەموو لەشما 
                 بێ دەنگ
       چویتەتە خوارێ....
              خۆ ڕاهێنان 
         لەسەر دووریت ، قورسە 
                  و 
             خۆ ڕاهێنان.. 
            لەسەر ئامادە بوونت
                  قورستر... 

               ++++++++ 

        ئای چەنم خۆش ئەوێیت 
         ئەوەنەم  خۆش ئەوێیت 
               کە تەنانەت خۆم 
  سەرم لەخۆم  سوڕماوە !! 
       شیعر لە باغچەی چاوەکانتا 
               نیشتە جێ بوە..
                     بۆیە بێ چاوەکانت
        شیعر نانووسرێتەوە
            بێ چاوەکانت.... 

             ++++++++

       لەوەتی خۆشم ویستویت 
                    ئەستێرەکان
       ڕوویان وەرگێڕاوە....
                 و 
              ئاسمانیش 
                    پاک تر 
                    ڕوون تر 
             کراوە ترە.... 

          +++++++

    لەوەتی خۆشم ویستویت
           هەموو دەریاکان 
            لە چاوەکانتەوە 
         ئاو ئەخۆنەوە.....
         ئەم خۆشەویستییە
              بێ بەزییە
          لە خۆم گەورە ترە
               ئیتر  بۆچی 
             بە قۆڵەکانتا 
               لە خاچ بدرێم 
                بۆچی..؟

            ++++++++ 

       خۆشەویستم............
         هەڵە بووم کە وام زانی
                 پاشایەکم 
              تووشی دۆڕان نابم
          وەک مناڵێکی بچوک
              ڕەفتارم کرد 
           مناڵێک کە بیەوێ 
         دوورتر لە ئەستێرەکان 
         هەنگاو بنێ..... 

       +++++++++

                  حەز ئەکەم
       ببیت بە " بیل بیلەی" چاوم   
             پێت وایە
              داوایەکم کردوە
          کە نابێ داوا بکرێ..؟!
              پێم   بڵێ ، 
              تۆ  کێیت!
           هەستم وەک هەستی
                 کەسێکە
              کە  کەروێشک 
            ....       ڕاو ئەنێ 
                تۆ لە ژیانما 
               جوانترین خەرافاتی
                  ئەو کەسەش 
           کە دوای خەرافات  ئەکەوێ 
                 ئەبێ تامی
               ماندوو بوون بچێژێ... 

       +++++++++++++ 

مارس / 2018




زەنگیانەی ئاوییی – ڕستی یانزەهەم … فەتاح حەسەن

( خەون )
مرۆڤی تەنیا کەمتر خەون دەبینێ
خەونەکانیشی زیاتر زیندەخەون
هەرکات
سەرەتای خەوبینیم، لەبیرما
دڵنیابە،
ئەوسا .. ئەمن
کەسێکی ترم، خۆشدەوێ.

( هەواری خاڵیی )
كەم دڵم بشكێنە وبڵێ نا..
ڕۆژێك دادێت
بێیتە سەرهەواری خاڵی
ئەوجا..
پەنجەی پەشیمانی دەگەزی و
دەڵێی:-
خۆزگە ھێندە نەموتایە،نا
ئەوساش
پەشیمانیی، دادت نادات ،نا

( درۆزن )
هەرچەند ناوت دەبەم
دەیگەزم زمانم،
بڕیار لەگەڵ خۆمدا دەدەم
چیدی ناوت نەیەتە سەر زارم
ئای لە من، کە، درۆزنم.

( ئێستا)
کە، من دەمەوێ
لە ئیستادا بژیم
ڕابردووم بەبیر مەهێنەوە
داهاتووش هەرچی دەبی باببێ،
کەپیی گەیشتم،
دەبیت بە ئێستا..

( بەخشندە)
بەندەیەك لەبری ئەوەی بەرد بگرێتە شەیتان
گرتییە کابەو
بەتەمایە خوا بیبەخشێت
چون دەزانێت
خودا بەخشندەیە،
ژن هەیە گوڵیشی تێبگریت
بەخشندەیی خۆی نانوێنێ،نا

( کڕنووشبردن)
ئەگەر بەنیازی
کڕنووش بردن بم، بۆ مرۆڤ
تەنها و تەنها..
کڕنوش بۆ خودی خۆم دەبەم..

( دڕك)
هەرکەس وێرای
بە گوڵ بڵێت ناشرینە
چاك بزانە
بەدڕکی گوڵیش نابێ.

( تاریکیی )
شەمشەمەکوێرە
چەند حەزی بە ڕوناکییە
مرۆڤی تەنیاش، هێندە بەتاریکیی

( خۆڕاگر )
سنەوبەرێك و ھەنجیرێ
بوو بەشەڕیان
ھەنجیرەكە
تاتوانای بوو
پرچی سنەوبەری داڕنی
سنەوبەرەكە وتی
ئەمن لێتدەگەگەڕێم
بۆ پایز.

( دوودڵیی )
لەودەمەیدا جوتێك کۆتری نێرو مێ
بەدەمی یەکدا دەڕشێنەوە،
واشەیەك بێ و
ئەوانیش بدەن لە شەقەی باڵ
نازانم
نەفرەت لە برسییەك کەم
یا..
ببمە قوربانی عاشق و مەعشوقێك

فەتاح حەسەن
دانیمارك/ ڤالبی




ژووری وێنه‌ كێشان … عه‌لی حه‌مه‌ڕه‌شید

ئه‌مڕۆ ژووری وێنه‌كێشــان
پڕ بوو بوو له‌ منداڵی جوان
زۆر دڵخۆش و شادومان بوون
خــه‌ریكی وێنه‌كێشان بوون
به‌خــولیاوه‌،زۆر باش و ورد
ڕه‌نگه‌كانیان تێكه‌ڵ ده‌كرد
تا ڕه‌نگی تر دروسـت بكه‌ن
وریایی خـــۆیان ده‌ربخه‌ن
گیانی یارمه‌تی و هاوكاری
ژووره‌كه‌ی كرد به‌جێی یاری
هێنده‌یان وێنه‌ كێشــا بوو
ژوور وه‌كو پێشه‌نگه‌ وابوو
مامۆستاش ده‌م به‌ پێكه‌نین
ده‌یوت گوڵه‌كان ئافــه‌رین

4/7/2018




کـەروێـشـکـەکـەی لانــە … محەمەد بەرزی

کـەروێـشـکـە زەردەی لانــە
نــاوی نــاوە زیــزانــە

گـوێـچـکـەی پـان و درێـژە
دانـی پـێـشـەوەی تـیـژە

چـاوی ڕەشـی وەک تـرێ
هـەر بـۆ نـەوس دەگـەڕێ

لـەسـەر پـاشـووی دەوەسـتـێ
نـاچـێـتـە لای هـیـچ کـەسـێ

کـۆشـی لانـەی پـێـخـۆشـە
دیـارە بـۆ مـڕ و مـووشـە

لانـەش دڵـی زۆر چـاکــە
زوو زوو ورگـی تـێـر دەکـا

١٣ / ١ / ٢٠١٩