قسه‌و باسی بێری وایزڵه‌ر سكرتری گشتی سۆشیالیست ئاكشن له‌ كه‌ندا له‌ ڕێپێوانی شاری تۆرنتۆ دژ به‌ هێرشه‌كانی سوپای توركیا بۆ سه‌ر ڕۆژاڤا

خۆشك و برایان، هاوڕیێیان و دۆستان … بژی ڕۆژاڤا… بژی ڕۆژاڤا….

سوپاس بۆ ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ی پێتان به‌خشیم له‌وه‌ی ده‌نگم بخه‌مه‌ پاڵ ده‌نگتان و داوابكه‌م: توركیا له‌ سوریا بڕۆ ده‌ره‌وه‌! ده‌ست هه‌ڵگره‌ له‌ ڕۆژاڤا! سه‌ربه‌خۆی بۆ خه‌ڵكی كورد!

كاتێك دۆناڵد ترامپ چرای سه‌وزی هه‌ڵكرد بۆڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان بۆ بۆمبارانكردن و داگیركردنی ڕۆژاڤا، ئه‌وه‌ خیانه‌تێكی تر بوو له‌ درێژه‌ی ئه‌و هه‌موو خیانه‌تانه‌ی كه‌ ئیمپریالیزم ده‌رحه‌ق به‌ خه‌ڵكی كورد ئه‌نجامیداوه‌.

ده‌وڵه‌مه‌نده‌ له‌ ڕاده‌به‌ده‌ره‌كانی دونیا پێیان وایه‌ مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ چۆنیان بوێت ئاوا یاری به‌ چاره‌نووسی خه‌ڵكه‌وه‌ بكه‌ن، نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌ به‌ڵكوو بۆ ده‌ست گه‌شتنی زیاتریان به‌ سه‌رچاوه‌ جیهانێكان، ئاماده‌ن هه‌موو ئه‌وكه‌سانه‌ له‌ ناو به‌رن كه‌ له‌ ڕوویاندا ده‌وه‌ستێته‌وه‌.

له‌به‌رانبه‌ر ئه‌مه‌دا، كرێكارانی جیهان ده‌ڵێن: نا! نا بۆ پاكتاوی ڕه‌گه‌زی. نا بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیا. نا بۆ كوشتن و بڕین له‌ باكوری سوریا كه‌ ملیۆنه‌ها كوردی تێدا نیشته‌ جێیه‌.

ڕێكه‌وتنامه‌ی سایكس پیكۆ په‌یماننامه‌یه‌كی نهێنی بوو له‌ نێوانی به‌ریتانیا و فه‌ره‌نسا به‌سترا له‌ ساڵی ١٩١٦. له‌ ١٩١٧ له‌ لایه‌ن به‌لشه‌فێكانه‌وه‌ ئاشكرا كرا. له‌ ١٩١٩ له‌ كۆنگره‌ی پاریس بۆ ئاشتی خرایه‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌ به‌ پشتیوانی هه‌ریه‌ك له‌م وڵاتانه‌: ئه‌‌مریكا، ئیتاڵیا و یابان پاش هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ئیمپراتۆریه‌تی عوسمانی. سنووره‌كانیان له‌سه‌ر لم كێشا بۆ به‌ده‌ستهێنانی نه‌وتێكی زۆر. سه‌ده‌یه‌ك دواتر جیهان خه‌ریكه‌ بخنكێت به‌ هۆكاری شه‌ڕ و تێكچوونی كه‌ش و هه‌وا.

بڕیاری ترامپ به‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له‌ باكوری سوریا، هه‌روه‌ك كشانه‌وه‌یه‌تی له‌ ئه‌فغانستان، وه‌ك ده‌سته‌ پاچه‌بوونیه‌تی به‌رانبه‌ر به‌و هێرشانه‌ی ده‌كرێته‌ سه‌ر سه‌فینه‌ بارهه‌ڵگره‌كان، تانكه‌ نه‌وتێكانی سعودییه‌ و خستنه‌ خواره‌وه‌ی فڕۆكه‌ بێفڕۆكه‌وانه‌كانی، ئه‌مانه‌ نیشانه‌ی به‌سه‌ریه‌كدا كه‌وتنی ئیمپریالیزمی ئه‌مریكایه‌ كه‌ سه‌ده‌یه‌كه‌ هه‌ژمونی هێزی خۆی به‌سه‌ر دونیادا سه‌پاندووه‌. به‌ڵام جانه‌وه‌ری بریندار ترسناكه‌.

ڕووداوه‌كانی ئه‌م دووایانه‌ ده‌ریان خستووه‌ نائومێدییه‌ هاوپه‌یمانێتیكردن له‌گه‌ڵ ئیمپریالیزم و هێزه‌ دیكتاتۆره‌ نوێیه‌ كۆڵۆنیاڵه‌كانی ناوچه‌كه‌. هه‌موویان ڕقیان له‌ ڕۆژاڤایه‌، بۆ؟ نه‌ك ته‌نها به‌هۆكاری ئه‌وه‌ی ناوچه‌یه‌كی ئۆتۆنۆمی زۆرینه‌ كورده‌، به‌ڵكوو لایه‌نگری چینی كرێكاره‌، لایه‌نگری ئازادی ژنانه‌، و دیموكراتی خه‌ڵكه‌. ئیمپریالیزم قاعیده‌ و داعش و زایۆنیزم و پاشایه‌تی سعودیه‌ی پێباشتره‌ له‌ ڕۆژاڤای سۆشیالیست و فیمینیست. به‌ڵام ئێمه‌ به‌رگری له‌ ڕۆژاڤا ده‌كه‌ین.

ڕۆڵی ئۆتاوا چییه‌ له‌م باروو دۆخه‌ ترسناكه‌؟

جه‌ستن ترودۆ فرمێسكی تیمساحی ده‌ڕێژێت بۆ كورد و یه‌مه‌ن. له‌ هه‌مان كاتیشدا ڕێگه‌ به‌ فرۆشتنی چه‌ك ده‌دات به‌ سعودیه‌ی عه‌ره‌بی. حكومه‌تی لیبراڵ میزانییه‌ی هێزه‌ سه‌ربازێكانی زیاد كردووه‌ به‌ ڕێژه‌ی ٧٠%. درێژه‌ به‌ مانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ده‌دات له‌ لاتڤیا و ئۆكرانیا، هێزی پۆلیسیش له‌ هایتی و له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شدا پشتیوانیكردنی له‌ گروپه‌كه‌ی لیما دژ به‌ حكومه‌تی هه‌ڵبژێردراوی ‌ڤنزوێڵا. جه‌نه‌راڵێكی كه‌نه‌دی له‌ نه‌یتۆ ڕابه‌رایه‌تی بۆمبارانكردنی لیبیای كرد.

ئێمه‌ له‌وه‌ زیاتر فرمێسكه‌ درۆینه‌ و به‌ڵێنه‌ ناراسه‌كانی ترودۆمان ناوێت، گرنگ نییه‌ ده‌مووچاوی خۆی چۆن پیشان ده‌دات. ئێمه‌ له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی كوردداین و به‌ده‌نگی به‌رز ده‌ڵێین:

  • یه‌كخستنی خه‌بات له‌ پێناو دیموكراسی و ئازادی نه‌ته‌وه‌ییدا.
  • له‌ پێناوی شۆڕشی سۆشیالیستیدا له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست! درووستكردنی پارتی شۆڕشگێری كرێكاران لێره‌، له‌وێ و له‌ هه‌موو شوێنێكی تر.
  • تركیا بۆ ده‌ره‌وه‌ له‌ سوریا.
  • له‌ جاری داهاتوودا با خۆپیشاندانه‌كه‌مان به‌رینه‌ پێش كونسڵخانه‌ی توركیا له‌ تۆرنتۆ.
  • پشت نه‌به‌ستن به‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌مریكا.
  • ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانه‌ ئیمپریالیستێكانی له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست برۆنه‌ ده‌ره‌وه‌.
  • كه‌نه‌دا له‌ نه‌یتۆ وه‌ره‌ ده‌ره‌وه‌.
  • سه‌ربه‌خۆی بۆ گه‌لی كورد.



بە هەزاران کەس داوای بایکۆتکردنی کالای تورکیا دەکەن … ڕیاز حاجی

ڕۆژ لە دوای ڕۆژ داواکردنی هاوڵاتیان بۆ بایکۆتکردنی کاڵای تورکی زیاتر دەبێت، لە ئێستادا لە گرپی “بایکۆتی شتومەکی
تورکی” لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک، زیاتر لە۱٥۰ هەزار کەس بەشداری کەمپەینێک بوون و پێکەوە داوا لە تەواویی هاوڵاتیان دەکەن کە شتومەکی تورکی نەکڕن، لەمیانەی هێرشە بەردەوامەکانی چەکدارانی تورک بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان، لەبەرامبەردا کوردانی باشوور و دەرەوەی کوردستانیش بایکۆتی کالای تورکیان ڕاگەیاندووە، دروستبوونی قۆناغێکی نوێ لە شۆڕش گەر نەشتوانن بەژداری لەهێرشەکانی چەکدارەکانی تورکیا بۆ سەر ڕۆژئاوا بکەن ئەوا دەتوانن لەڕێگای بایکۆتکردنی کاڵای تورکیا و زەرەرگەیاندن بە ئابووری تورکیا بەژداربن. ئەم قۆناغە پێویستی بە پشتگیریەکی زۆری هاوڵاتیان هەیە یەکەم کارێک هۆشیاری هاوڵاتیان لەسەرووی هەموویانەوەیە بۆ بایکۆت کردنی کالای تورکیا..

شۆڕشێکی جیاواز

کورد بە درێژای مێژوو خاوەنی دەیان سەرکردەو دەیان شۆڕش و شێوازی بەرگری بوونە گەر لە سەدەی نۆزدەهەمەوە بڕوانیین لەسەردەمی میرنشینەکان میرەکانی کورد خاوەن دەسەڵات و زەوی بوونە لەگەڵ هێزێکی زۆر لە چەکدار کە ڕێژەیان بە نموونە میرنشینی سۆران خاوەن ۳۰ هەزار سەرباز بووە جێگای باسە خەرجی ئەم سووپایە لەسەر گوند نشینان بووە ئەمەش وایکردبوو بارگرانیێکی زۆر دروست ببێت ئەمەش ڕێک پێچەوانەی ئەو شۆڕشە نوێیەیە کە باسی دەکەم؛
“سەرکردەیەکی جیاواز، شۆڕشێکی جیاواز”
مەهتما گاندی کاتێک سەرکردایەتی هیندییەکانی دەکرد شۆرشێکی نوێ بەکارهێنا بۆ ئەوەی لە دژی بەریتانییەکان بوەستێتەوە کە ئەم شۆڕشە کە بە بێ شەڕ و چەک وە بێ ئەوەی ئاژاوە بنێتەوە داوای لە هاوڵاتیان دەکرد بایکۆتی کاڵای بەریتانی بکەن و هیچ بازگانی و مامەلەیەک لەگەل بەریتانییەکان نەکەن ئەمەش وایکرد کە دەسەڵاتدارانی بەریتانیایی ناچار بە گفتووگۆ کرد توانیانیان مافی زیاتر وەدەست بخەن.
بایکۆتکردنی کاڵای تورکی جوانترین و هێمنترین شێوازی پیشاندانی توڕەی خەڵکی باشوورە بەرامبەر بە هێرشە بەردەوامەکانی سوپای تورکیا بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان و هەروەها زەرەر گەیاندن بە ئابووری تورکیا بۆ ئەمەش پێویستی بە ڕێژەیەکی زۆر هاوڵاتیانە بۆ ئەوەی پشتگیری ئەم کەمپینە بکەن بۆ بایکۆتکردنی ئەو بەرهەمانەی کە کاریگەری ناکاتە سەر ژیانمان بەتایبەتی، وە ڕێگرینەکردنی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ ئەم جۆرە کەمپینانە، لە کاتێکدا دەبێ زیاتر گرنگی بە بەرهەمی ناوخۆی بدرێ بۆ پڕکردنەوەی شوێن بەرهەمەکانی وڵاتانی تر و بەتایبەت تورکیا چونکە جەنگی ئێستا ڕووبەڕوبوونەوەی تورکە، داخوازی زیاتری هاوڵاتیان بۆ بەرهەمە ناوخۆیەکان وادەکات بیر لە دروستکردنی کارگە و کارخانەی زۆری وەبەرهێنان بکرێت بۆ زیاتر تیشک خستنە سەر بەرهەمە ناوخۆیەکان و ئەمەش وادەکات ڕێژەی بێکاری لە هەرێمی کوردستان دابەزێت بۆ ڕێژەیەک گەر هاوکاری و بەدواداچوونی باش لەلاین سەرمایەدارانی ناوخۆ و حکومەتی هەرێمی کوردستان.. جێگای باسە حکومەتی ناوەند بایکۆتی هێلکەی تورکیایان کرد لە ماوەی یەک هەفتە هەشت بازرگانی تورک ئیفلاسیان کرد ڕوونە بە تێـپەڕ بوونی کات و هەوڵدان و بەردەوامی لەسەر ئەم جۆرە کەمپینە، دەرەنجامێکی باشی دەبێت و گورز بە ئابووری تورکیا دەگەیەنێت و ئەم کەمپینەش هیچ بڕیارێکی سیاسی لە پشتەوە نییە بۆیە گەر هاوڵاتیان پشتگیریەکی تەواوبن دەبێتە کڵتور.

ڕیاز حاجی




داهۆڵ … شوان عەباس بەدری

                                                     

ئەمرۆ شەش مانگی تەواوە خۆمم لە ناو ژوورە بچوکەکەم بەند کردووە و بە دیار جگەرە و کتێبەوە ڕۆژگاری خۆم بە سەرئەبەم ، شەش مانگ لەمەوبەر لە ئێوارەیەکی باراناوی ساردا دەستم کرد بە بۆیاخ کردنی ژوورەکەم و سەرتاپای ژوورەکەمم بە بۆیاخی ڕەش بۆیە کرد و پەنجەرەی ژوورەکەشم بە تەختە گرت .

بۆنی جگەرە و عەرەقی لەشم و خەو تێکەڵ بە یەک بووە و هەوای ژوورەکەمی ئاڵودە کردووە ، کەم نییە شەش مانگی ڕەبەقە دەرگای ژوورەکەمم نەکردۆتەوە و بە دیار مۆمێکەوە شەوم بە ڕۆژ گەیاندووە و ڕۆژم بە شەو !

کۆمەڵە کتێبێکی زەردهەڵگەڕاوەی داڕزاو لەسەر فەرشی ژوورەکەم کەوتوون و لەولاشەوە کیسێکی پڕ لە جگەرەی سووتاو و تەپڵەکێکی ڕەش هەڵگەڕاو.
شەش مانگ لەمەوبەر بوو کە بۆ دواجار هەنگاوم نایە ناو کۆڵانە باریکە کۆنەکەمان ، زۆرم ڕق لەم کۆڵانەیە بە نەفرەت بێ ، ئەمەندە باریک و تەنگە کە ناچار ئەبێت لە هەموو ئەوانە بڕوانی کە بەرامبەرت دێن و سەلامت لێ ئەکەن ، سەلامەکەیان جگە لە بۆنی دووڕوویی و خیانەت و بێ ویژدانی هیچی تری لێ بەرز نابێتەوە و منیش بە ناچار ئەبێت وەڵامیان بدەمەوە و هەنێ جاریش لەبەر تەنگی ئەم کۆڵانە نەفرەتیە شان بەم لە شانیان. هەشت مانگێک لەمەو بەر دەر و دراوسێ لەبەر بۆنی زێراب و مەنهۆڵی ناو کۆڵانەکە هاواریان لێ هەستابوو ، گەن و گوو سەرتاپای کۆڵانەکەی تەنیبوو کە ئەمەش خۆی نەگبەتییەکی تر بوو.

ئاە ئەو ڕۆژەی بڕیاڕمدا ئیتر خۆم لە هەموو شتێک و هەموو کەسێ دابڕم هەستم بە وزە و هێزێکی سەمەرە ئەکرد لە دەروونمدا ، بەیانییەکەی وەک هەمیشە کاتژمێر پێنج لە خەو هەستام و بە دیار جگەرە و قاوەوە بە نوکی پەنجەم ئەمکێشا بە تەپڵەکەکەی بەرامبەرم و تاوناتاوێ چاوم ئەبڕیە مێچی ژوورەکە و تاو نا تاوێکیش سەیری عەرزەکەم ئەکرد ، کە هەنگاوم نایە دەرەوەی ماڵەوە هاواری ژنەکەی دراوسێمان ئەگەیشتە حەوت تەبەقەی ئاسمان ، مناڵی ئەبوو، خەڵک دەبەنگە مناڵ لە دوای مناڵ ئەخەنەوە و بە بێ ئەوەی ئایندەیەکیان هەبێت ، تەنها ژمارەی ناو ئەم کۆڵانە نەفرەتییە زیاتر ئەکەن و هیچی تر ، لەولاترەوە پیرەپیاوەکەی دراوسێم وەک هەمیشە لە ناوەڕاستی دەرگای دەرەوە گۆچان بە دەست و گوڵ بە ئێخە وستا بوو و وەک هەمیشە سەیری کاتژمێرەکەی ئەکرد و بە خۆی ئەووت : بۆ نەهات ؟ و هایەکی لە شووشەی کاتژمێرەکەی ئەکرد و بە پەڕۆیەکی سپی پاکی ئەکردەوە ، دەمێ ساڵە پیرەپیاوە چاوەڕێی میوانێکی نەناسراو ئەکا و بۆ نەهاتەکەی بۆتە پرسیارێکی بێ وەڵامی ئەزەلی !

ئاااخ ئەوە لاڤەی کچە شۆخ و شەنگەکەی جارانی کۆڵانەکەمان بوو بە لاما تێپەڕی بە بێ ئەوەی هیچ سەلامێک بکات ، سەردەمانێ شۆخی و شەنگی لە حەوت گەڕەک ئەولاتریشەوە باس ئەکرا ، شوخێکی دەم بە خەندە و میهرەبان و زیرەک بوو کە لە نیوەڕۆیەکی شوومی هاوینا بە زۆر لە پیرەمێردێکی حەفتاساڵە مارەیان بڕی و هەموو خەون و ئاوات و خەندەکانیان لە گۆڕنا و دوای سێ مانگ بە تەڵاق دراوی گەڕایەوە ماڵی باوکی و ڕۆژ نییە بە دەستی باوک و براکانی لێدان نەخوا.

ئەو ڕۆژەی بڕیاڕمدا خۆم زیندانی بکەم کە گەیشتمە سەر کارەکەم چایەکم خواردەوە و جگەرەیەکم کێشا و نامەی دەست لە کارکێشانەوەکەم پێشکەش کرد و بە بێ ئەوەی چاوەڕێی وەڵامەکەیان بکەم چوومە ناو بازاڕ و بۆیاخی ڕەشم کڕی و بەرەو ماڵەوە بەڕێکەوتم ، لەسەر سووچی هەموو شەقامێکا کۆمەڵە مناڵێکی پێ پەتی جل دڕاوی سواڵکەر و لەولاتریشەوە کۆمەڵە سەربازێکی چەک بە دەستی پۆستاڵ لە پێ کە چاودێری ورد و درشتی چواردەوریان ئەکرد ئەبینران، دەسەڵاتداران کۆمەڵە یاسایەکی سەمەرەیان بە سەر خەڵکی و ئاسمانی ووڵاتا سەپاندبوو ، بۆ نموونە فەرمانیان بە کووشتنی هەموو کۆترەکان دەرکردبوو و لە بەرامبەریشا تا حەزت بکردایە قەلەڕەش و قەلەباچکەت ئەبینی ، لە سەر شەقامەکان ئاوێنەیەکی گەورە دانرابوو کە گەر سەربازەکان فەرمانیان پێ بکردیتایە ئەبوایە بچیتە بەر دەمی و بە زەردەخەنەوە سەیری خۆت بکەی و پاشان ستایشی فەرمانڕەوای ووڵات بکەی کە تۆی لە نەخۆشی و ناخۆشی و برسێتی و هەژاری پاراستووە و ژیانی پێ بەخشیوی !

بە نەفرەت بن ئەو شەقام و کۆڵان و خەڵکە ، شەقامگەلێکی پڕ لە چاڵ و چۆڵی کە گەر ئاگات لە خۆت نەبێ و بکەویتە ناویان قاچت ئەشکێ یا گەر شوێنیکیشت نەشکێ سەربازەکان بە تۆمەتی کەمکردنەوە لە هەوڵ و ماندووبوونی فەرمانڕەوا بۆ خۆشگوزەرانی هاوڵاتیان خۆیان دەست و قاچت ئەشکێنن !

شارەکەمان لە کۆمەڵە شەقام و کۆڵان و پردێکی داڕوخاو و گڵی و داتەپیوی بە مشک و جرج تەنراو پێکدێ کە دەور تا دەوری بە تەلی دڕکاوی و دڕک و داڵ تەنراوەو تەنها یەک ڕێگەی هاتوچۆی هەیە بۆ دەرەوەی شار و بە پێچەوانەوە بۆ ناوەوە کە ڕۆژانە تەنها بۆ ماوەی سێ سەعات ڕێگەکە ئەکرێتەوە !

تامی دەمم تاڵ بووە و هێزم لێ بڕاوە ، گاڵتە نییە شەش مانگی ڕەبەق خۆت لە دنیای دەرەوە دابڕی و تەنها بە جگەرەو خواردنێکی کەم خۆت بژێنیت و کاتەکانی خۆت بە کتێب خوێندنەوە پڕ کەیتەوە کە گەر بێتو لایەنە ئەمنییەکان پێی بزانن کتێب ئەخوێنیتەوە بە تۆمەتی بڵاوکرنەوەی فکری دوژمنکارانە و کەوتنە ژێر کاریگەری فەرهەنگ و کەلتووری بێگانە بە کۆمەڵگە لە سێدارەت ئەدەن ، مۆمی ژوورەکەم تروسکایەکی کەم ئەبەخشێتە ژوورە تاریک و ڕەش هەڵگەڕاوەکەم و بە کەشەنگی لەسەر ئەو عەرزە ساردە ڕاکشاوم ، چەند شەوێ لەمەوبەر خەوم بە فەرهەنگەوە بینی ، ئەم بەیانییەش هەرلە خۆیەوە هاتە بەر چاوم و بینیم کە بە چ جۆرێ خۆی هەڵواسی ،قۆڵ کورتێکی سوور و پیجامەیەکی خەت خەتی لە بەرا بوو، بەڵێ بە جوانی بینیم تەنافەکەی وەک پاپیۆنێک خستە دەوری ملی و مێزە بچوکەکەی ژێر پێی وەک تەمەن و ژیانی خۆی فڕێدا و بە دەم گیان دەرچوون و باوەش کردن بە مەرگەوە بە زەدەخەنەیەکی تاڵەوە سەیری ئەکردم ، چاوەکانی سوور سوور هەڵگەڕا بوون و خەریک بوو لە پڵێنە بێنە دەرەوە ، جوان بوون سەرنج ڕاکێش بوون ، دوو چاوی دەرپەڕیو و سیمایەکی دەم بە کەنینی شین هەڵگەڕاوە، نا نا خەو نەبوو ڕاستی بوو ئەم بەیانییە بوو لە بەر چاوما خۆی هەڵواسی ، من بینیم ،خەوەکە چەند شەوێ لەمەوبەر بوو ، خۆ هەڵواسینەکەی ئەم بەیانییە بوو ، بەڵام نازانم بۆ تەرمەکەی لە ناو ژوورەکەما نییە ، کە خۆی کووشت دیار نەما ئەی خۆ من بینیم ئەی بۆ ئێستا هەر چەند سەیری مێچ و دیوار و عەرزی ژوورەکە ئەکەم هیچ نابینم ؟ هیچ دیار نییە !

ئاە فەرهەنگ بیرم کەوتەوە چەن مانگێ لەمەوبەر پیاوە ئاینییەکەی کۆڵانەکەمانی نارد بۆ خوازبێنی کچە دراوسێکەیان کەچی ئەو ناکەس بەچەیە بۆ خۆی داوای کردبوو فەرهەنگیش خۆی کووشت دوای ئەوەش لایەنە ئەمنییەکان بە تۆمەتی وەرنەگرتنی مۆڵەتی ئەمنی بۆ خۆکووشتن باوکیان لە سێدارە دا !

باشە ئەی ئەمە کێ بوو ئەم بەیانییە لەبەرچاوما خۆی هەڵواسی و ئێستا سێبەرێکی تەناف لە مل لە سەر دیواری ژوورەکەم یاری ئەکات و کەچی تەرمەکەشی دیار نییە؟!
قۆڵ کورتە سوورەکەم لەبەر عەرەق و دوکەڵ سپی و ڕەش هەڵگەڕاوە و پیجامە خەت خەتەکەشم لە چەن لایەک بە جگەرە سووتاوە و چڵک سەرتاپای داپۆشیوە، ئەم نیوەڕۆیە لە خۆمەوە کتێبێکم گرتە دەست و کە کردمەوە ئەم دێڕە هاتە بەر دەمم : ئەی خۆکووشتن ئەی دەزگیرانە دێرینەکەم ئاخۆ کەی بێ ڕۆژی گواستنەوە دیاری بکەین و بە یەک بگەین؟

لە دەرەوە دەنگی غەڵبەغەڵبی خەڵکی دێ و سات بە سات ئەو غەڵبەغەڵب و هات و هاوارە لە ژوورەکەم نزیک و نزیکتر ئەبێتەوە ، زۆر ئەترسم ئەم خەڵکە نەفرەتییە هێرشم بۆ بێنن و لەم تەنیایی و گۆشەگیرییە دەرم بێنن .
لەو دیو دەرگاکەوە گوێم لە خەڵکە کە ئەڵێن : دەرگاکە بشکێنن بۆگەنی کردووە .
٭٭٭٭ ٭٭٭٭٭ ٭٭٭٭٭
بە شکاندنی دەرگای ژوورەکە چەند پیاوێکی سمێڵ زلی کەڵەکەت خۆیان ئەکەن بە ژوورەکە و یەکێکیان کە بە لایتێک تەرمە هەڵواسڕاوەکەی ناو ژوورەکەی ئەپشکنی بە هاوڕێکەی وت :ڕەنگە شەش مانگێک بێ کە خۆی کوشتبێت.

کۆتایی




دوو شیعر له‌ (فازڵ عه‌ززاوی)ـه‌وه‌

و : نه‌ژاد عزیز سورمێ

(1)
فلیمێك لە وێستگەیەكی شەمەندەفەردا

زستان ، لە وێستگەیەكی شەمەندەفەردا
لە سەفەرێكی درێژ دەگەڕامەوە
خۆم دیتەوە
لە ساڵۆنێكی سینەمای ڕێبواران دانیشتووم
فلیمێك دەبینم ، چیرۆكەكەی نازانم
پێش هاتنی من ، دەستی پێ‌ كردبوو ..
فلیمێك هەرگیز تەواو نابێ ‌ ..
گرینگ نییە لە كوێڕای دەبینی
چوون هەموو بەشەكانی ، وەك خودی ژیان
دووبارە دەبنەوە..

قارەمان ماسكی دزان دەپۆشن .
لەشكر بۆ ئەوەی بگەنە شارێ‌ ،
بەسەر شەختەدا هەڵمەت دێنن .
گاڵتەجاڕ بە پێش عارەبانان كەوتوون
ئەسپی شەكەت ڕایاندەكێشێ ‌ ..
پیاو بە باڵی مۆمییەوە
مەلە لە هەوادا دەكەن ..
زیندەوەر ڕێی سەیریان
لەژێر خۆری سووتێنەردا
بەرەو هەساران دەبڕن ..
تێیاندایە مروارییان دەدۆزێتەوە ،
پاشان بزری دەكاتەوە
ئێمەش بە سەر چەرچەفانەوە
لەسەر پێخەفی موسافیران
لە ئوتێلێكی هەرزان بۆ شەوێك ،
خوێنمان لەبەر دەڕوا ..

تەماشاكه‌ری مردوو.. تەماشاكه‌ری زیندوو
هەیە دێتە ژوورەوە ، هەیە دەچێتە دەرەوە ..
هۆڵ هەمیشە تاریكە
فلیمەكەشمان بێ‌ دیماهیهاتن بەردەوامە ..

كەژاوەی بێدەنگ
دەستەكانم لە گیرفانی كون كونمدا ناوە ،
بە شەقامدا ڕادەبوورم
بینیمن به‌دزیەوە ، لەو دیو مینای چایخانە و مغازان
سەیرم دەكەن ..
پاشان بە پەلەپروزێ‌ دێنەدەرێ‌ و دوام دەكەون .

بە ئەنقەست وەستام جگەرەیەك دابگیرسێنم
ئاوڕم لە دواوە دایەوە
وەك كەسێ‌ بە پشتی
خۆی لە با دەپارێزێ ‌ ..
نیگایێكم بۆ كەژاوەی بێدەنگ هاوێت:
دز ، پاشا ، بكوژ ، پەیامبەر و شاعیر
لە هەموو شوێنێكەوە باز دەدەن و بەدوامەوەن ،
چاوەڕێی ئاماژەیێكی منن..

سەرم بە سەرسڕمانەوە بادا و
ڕێگەم گرتەبەر ، فیكەشم لێ‌ دەدا ..
ئاوازی گۆرانییەكی باو
خۆم وانیشان دەدا ڕۆڵ لە فلیمێكدا دەبینم
هەموو ئەوەی لەسەرمە بیكەم
تا كۆتاییە تاڵەكە ، هەمیشە بەرەوپێش بڕۆم.

(2)
لە پەنجەرەیەكی كراوەوە
بەسەر شەقامێكی تاریكدا
لە كاتێكدا چاوم لە پەنجەرە بڕیوە
گوێم بۆ ژاوەژاوی داگیركه‌ران لە شەقامدا هەڵخستبوو ،
پەیتوونەكانیان لە تاریكیدا لێ‌ دەخوڕی ..
كوڕوكاڵیان بەدواوە بوو دەفیان لێ‌ دەدا و
كۆیلەی دیلیش زنجیربەند ..
مۆتەكە پەنا بۆ من دێنن
لە دەرگای ماڵەكەم دەدەن:
جەللاد و قوربانییەكەی
پاشاو گاڵتەجار و
نهێنیپارێزی .

جەللاد دێ‌ دەستی بەخوێنی
لەبەر لوولەی ئاوی مندا بشوا
قوربانیی دێ‌ پیاڵەیێك فرمێسكی سوێری
پێشكەش دەكا ..
پاشا دێ‌ عەرشی خۆی
لە باخچەی مندا هەڵدەدا .
گاڵتەجاڕ دێ‌ یارییەكانیم پیشان دەدا
نهێنیپارێز نهێنی خۆیم بۆ دەدركێنێ ‌ ..

دوا مۆمم پێ‌ دەكەم
شەو لەبەر پەنجەرە دەوەستم
زۆرن ئەوانەی پێش بەیانیدان
لە دەرگام دەدەن .

  • له‌ فازڵ عه‌ززاوی ، كۆشیعری ( فراشة في طريقها الى النار )
    بڵاوكردنه‌وه‌ی ده‌زگای ( المدی) 1998 – كراون به‌ كوردی .



كتێبێكی دیكه‌ی سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی له‌ ژێر چاپدایه‌

دوای ئه‌وه‌ی له‌ چه‌ند ڕۆژی ڕابردوودا، كتێبی(په‌یڤه‌كان ده‌دوێن)ی چاپ و بڵاو كرده‌وه‌، له‌ ئێستادا كتێبێكی دیكه‌ی سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی به‌ناوی(په‌روه‌رده‌ی ڕواندز له‌ ده‌ ساڵه‌ی ته‌مه‌نیدا)له‌ ژێر چاپدایه‌ و له‌ ئایینده‌یه‌كی نزیكدا بڵاوده‌بێته‌وه‌. ئه‌م كتێبه‌، ناساندنێكی كورت و ئاماری ده‌ ساڵی كاروچاڵاكییه‌كانی په‌روه‌رده‌ی ڕواندز له‌خۆ ده‌گرێت. چونكه‌ پێشتر نووسه‌ری كتێبه‌كه‌ بۆ ماوه‌ی نۆ ساڵ به‌رپرسی ڕاگه‌یاندنی په‌روه‌رده‌ی ڕواندزبووه‌..




چیرۆک بۆ منداڵان.. گورگێکی هـار.. رەزا شـوان

لە گێڵگەیەکی فراوان و بەریندا، پـڕ لە کانی و جۆگەلە و چەم و باخ و دار و دەوەن و سەوزەگـیا، چەند مێگەلـێک ئاسکە و مـەڕ و بـزن و ئەسـپ دەژیـان. بێـوەی بـوون و زیانیان بۆ کەس نەبـوو. کێڵگەکەیان زۆر خۆشدەویست، شوێنی باو و با پیرانیان بوو.
رۆژێک کۆمەڵێکی زۆری چەقەڵ و رێـوی نامۆ، بە هـاندان و یارمەتی گورگێکی هـار، هـێڕشیان کـردە سەر ئاژەڵـەکـانی کـێڵگەکە، بەشـێک لە گـێڵگەکـەیـان لێ داگـیرکـردن. شەڕێـکی زۆر سـەخـت لـە نێـوان ئـەو چەقـەڵ و ڕێـوییـە داگـیرکـەرانە و ئـاژەڵـەکـان، دەستی پێکرد.. کەڵە ئاسکەکان و مامزەکان بە شاخە تیژەکانیان و ئەسپەکان بە جووتە لـێـدان و سەگەکـانیش بە قەپـاڵگـرتن شەڕیـان دەکـرد.. ژمـارەیـەکی زۆر لـە چەقـەڵ و رێوییەکان لەم شەڕانـەدا کـوژران.. ئەوانەشی کە مانـەوە بەزین و لە تـرسا هـەڵهـاتن. پەنـایـان بـۆ گورگـە هـارەکە بـرد.
گورگە هـار و دڕندەکە هەڕەشەی لە ئاژەڵەکان کرد، کە گێڵگەکەیان چۆڵ بکەن، ئەگینا قـڕتـان دەکـەیـن.
ئاژەڵەکان لە هەڕەشەی گورگە هارەکە نەترسان.. پێکەوە بڕیاریان دا، کە بە ئەوپـەڕی هـێزیانەوە بەرگری لە خۆیان و لە گـێڵگەکەیان بکەن، کە نیشتمانی شیرین و جوانیانە.

سەگـەکـانیش دەیانـزانی، کـە گـورگ لـە دەنـگی دەهـۆڵ زۆر دەتـرسێـت.. چـوون دوو دەهـۆڵـیان پەیـداکـرد.
ئاژەڵەکـان کـۆبـوونـەوە و پێکـەوە پـلان و شـێـوازی چـۆنـێـتی بەرگـریکـردنیـان دانـا.
دوای چەند رۆژێک، چەندین گەلەگورگ، لە گەڵ ئەو چەقەڵ و رێـوییە هەڵهاتـووانەدی هاوپەیمانیان، لە چەندین شوێنـەوە، هـێڕشیان کردە سەر ئاژەڵەکـان.. شەڕێکی سەخت هەڵگیرسا.. ئاژەلەکـان قـارەمانانە بەرگریـیان دەکـرد.. سەگەکانیش دەچـوونە پێشەوەی شەڕەکەوە و بە قـایمی لە دەهـۆڵەکـانیان دەدا.. چەنـدین گـورگ و چەقـەڵ و رێـوی لەم شەڕەدا کوژران.. گورگەکان لە بەردەم خـۆڕاگـری و کۆڵـنەدانی ئاژەڵەکـان و لە دەنگی دەهـۆڵەکـان تـۆقـین و ناچـاربـوون کە پـاشەکشێ بکـەن و لە کێـڵگـەکە بچـنە دەرەوە.
ئاژەڵەکـان بـەم سەرکەوتنانەیـان شـاد و دڵخـۆشـبوون.. لەم شـەڕانەشـدا کۆمەڵـێک لە هاوڕێکانیان بوون بە قوربانی رزگارکردنی کێڵگەکەیان لەو گورگ و رێوی و چەقەڵانە.
ئامادەیی خۆشـیان راگەیـانـد.. کە بە گـوڕ و تینێکی زیاتـر و بەهـێزترەوە، رووبەڕووی هـەر هـێڕشێک دەوەسـتنەوە، گەر ئەو گورگ و چەقـەڵ و رێوییـانە بیکەنە سەریـان.

رەزا شـوان
نەرویـج: ١٥ی/ ئوکـتۆبەر/ ٢٠١٩
(*) ئـەم چـیرۆکە بـۆ منـداڵانی تەمـەن (یـانـزە ـ بۆ ـ سـیانـزە) سـاڵان نـووسـیومە.