[ڕاپۆرتێك دەربارەی چێتی ئەفسانەو خورافیات ]

پێشەكی :
ئاسان نییە خۆ كۆكردنەوە بۆئەوەی دەربارەی ئەفسانەكان پێویستە ، بەڵام كارێكی مەحاڵ و نەكردەنی نییە ، لەبەرئەوە پێویست بوو ئەم كارە ئەنجام بدەم و خۆم یەكلایی بكەمەوە تاهەمیشە و لەهەموو كاتێكدا بیركردنەوە لەو قۆناغە دیاریكراوانەو لەو كەرەستە گرنگانەی بیری مرۆڤایەتی لەبەردەستماندا بن و بەپووختی ئامادەبن و چیتر پێویستمان بەڕاكەڕاك و هەوڵە بێ ئاكامەكان نەبێت كەوزەیەكی زۆری تەمەن دەبات ، ئەمەش سەرەتای هەنگاوەكانی داهاتووە لەپێناو گەشتی كامڵبوون . ….

بۆ خوێندنەوەی ئەم نووسینە کلیکی ئێرەبکەن ……

نیازم نەبوو هیچ بەشدارییەک بکەم لە خوێندنەوەی ئەم دۆخە تازەیەی کۆرۆنا ڤیرۆس هێناویەتییە ئارا، ئەویش لەبەر فاکتۆرێکی زۆر ساکار، لەبەرئەوەی نەخۆشییەکەم بە قۆناغێکی مەترسیدارتردا دەڕوات لە جاران، لەگەڵیدا بوونی ئەو تومۆرە شێرپەنجەییەی لای چەپی مێشکم بیرکردنەوەی پەرش و بڵاو کردوومەتەوە، زۆر بە زەحمەت دەتوانم باری سەرنج و تێڕوانینەکانم لەسەر یەک خاڵی دیاریکراو کۆبکەمەوە، بەڵام نەمتوانی بێدەنگی هەڵبژێرم لە راستای پێشکەشکردنی خوێندنەوەیەکی کوردیی چەپڕەو بۆ ئەو دۆخە تازەیەی کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی پێدا تێدەپەڕێت، کە بینیمان “تۆماس فریدمان” یەکەم کەس بوو، دنیای دابەشکرد بەسەر هەردوو دنیای پێش و پاش کۆرۆنا، کەچی یەکەم کەس نەبوو باس لەوە بکات جیهان لە بەردەم گۆڕانکارییەکی خێرادایە و رەنگە پەردەی شانۆی نیو لیبرالیزم بۆ هەتاهەتایە دابداتەوە، ژبەرئەوەی فریدمان بە رەنگێکی تۆختر لە “یوڤال هەراری” پشتیوانی خۆی بۆ ئەمەریکا و خودی ترەمپ دەربڕیوە.
بیرمە کۆتایی مانگی دیسامبەری 2019، لەو کاتەی هاوڕێکانم خۆیان بۆ کەرنەڤاڵی ساڵی نوێ ئامادە دەکرد، کورتە نامەیەکم بۆ ئازیزێکم نارد و نووسیم “ساڵی 2000 کۆتایی رەمزیی دنیا بوو، بەوەی دنیای کۆن رۆیشت و دنیایەکی تازەتر جێی گرتەوە هیچی لە دنیای پێشوو نەدەچوو، هەرچی ساڵی 2020یشە کۆتایی فیزیکی ئەو دنیایە دەبێت”. ئەگەر ئەمە روون و وردتر بکەمەوە، لەگەڵ هاتنی سەدەی بیست و یەک و هەزارەی سێهەمدا کۆمەڵگەی جیهانی لەناو دۆخێکی کۆمەڵایەتی و ئابووری و کولتووریی زۆر جیاوازتردا خۆی بینییەوە، بۆ منێک کە لە دوو دەیەی کۆتایی سەدە و هەزارەی پێشوودا ژیابووم هەرگیز جێی بڕوا نەبوو، فریای هەنگاونان نەدەکەوتم لەگەڵ ئەو ئاڵوگۆڕە خێرایانەی جیهانگیریی بازاڕ و نیولیبرالیزم ئافراندبوونی. هاتنی 2020 ساڵێک بوو تێیدا پێشبینی زۆر ئەگەر و گۆڕانی رادیکاڵیم دەکرد، نەک ئەوەی هێزێک بە ئاڵایەکی سوورەوە رێبەرایەتی ئەو گۆڕانە بکات، هیچ کات ئەوەندە خۆشخەیاڵ نەبووم، کەچی چاوەڕوانی گۆڕانکاریی بووم، چون دەمزانی سیستمی سەرمایەداریی و دیموکراسی پیربوو و دڵڕەقیی نیو لیبرالیزم چیرۆکەکەی لە تەواوبووندایە، ئەمەش هەروا خەونێکی ئەرخەوانی نەبوو، بەڵکو بەرمەبنای سەرنجدان بوو لەو قەیرانە ئابوورییەی لە 2008ەوە لە وۆڵ ستریتەوە درێژ بووەتەوە تا بە ئەمڕۆ دەگات.
نازانم چەندە زانست پشتگیریی لەو خەیاڵەم دەکات، زۆر جار وا بە مێشکمدا دێت و دەچێت، بەوەی لەوانەیە لە دێریندا شارستانێتی زۆر لەمە گەشەکردووتری وەک لەوەی ئەمڕۆ لەسەر ئەم زەوییە هەبووبێت، بەڵام لە ئاکامی دڕندەیی و چاوچنۆکی مرۆڤەوە هەمووی لە نێو برابێت.! ئەم خەیاڵەشم لە منداڵدانی دیقەتدانەوە لە شوێنەوارە مێژووییەکاندا هاتۆتە دەر، سەرم لەو هێزە سوڕما بوو بینای هەڕەمەکانی میسری کردبوو، یان زۆر شوێنەوار و پاشماوەی فرە کۆنی مرۆڤ دەمخەنە حاڵی حەپەسان و بیرکردنەوەوە. لە ساڵی 2014دا لە بەشە سەرەتاییەکانی مۆزەی “لۆڤەر” ئەو هەستەم زۆر لەلا قووڵتر بووەوە: هەر دەبێت رۆژێک بووبێت مرۆڤایەتی گەیشتبێتە لوتکە و چەشنی یارییە سیزیفییەکە دیسان هاتبێتەوە سەرەتای رێگاکە. لەبەر خۆمەوە دەمووت رەنگە ئەو شارستانییە کۆنانە سروشت و زەوییان ماندوو کردبێت، ژینگە تۆڵەی لێکردبنەوە، وەک ئەو تۆفانە مەزنەی لە ئەفسانەی سۆمەرەوە درێژە بۆتەوە ناو ئاینە ئیبراهیمییەکان، کە تەواوی زەوی داپۆشیوە و دوای ئەوە مرۆڤ لە نۆماڵییەوە دەستی پێکردۆتەوە. یان لە ئەنجامی جەنگێکی وەها وێرانکاردا مرۆڤ گەڕابێتەوە سەردەمی ئەشکەوت. وەک ئەوەی جارێک ئەنیشتاین وتبووی نازانم سروشتی جەنگی جیهانی سێهەم چۆنە، بەڵام جەنگی جیهانی چوارەم لە رێی تێڵا و دارەوە دەکرێ. چون لەدیتنی ئەودا جەنگی سێهەمی جیهان مرۆڤایەتی دەگەڕێنێتەوە بۆ چاخی بەردینی کەونار. خۆ ئەگەر شتی وا لە رابردووشدا رووینەدا بێت، لە ئێستای ئێمەوە نزیکترین ئەگەرە!. بەڵێ ئەگەرێک لەبەردەم دەرگای هەر رۆژێکماندایە.
کێ دەتوانێت لەوە دڵنیا بێت سەدەیەکی تر ئەمەی مرۆڤ لە رێی بەگەڕخستنی عەقڵەوە بەدەستی هێناوە وەک خۆی دەمێنێتەوە؟. ئەم قسەیەم راکێشانی هزری خوێنەر نییە بۆ کۆتایی دنیا وەک خورافەیەکی نوێ یان دووپاتکردنەوەی هەمان سیناریۆی ئاینەکان نییە بۆ ئەو کۆتاییەی لە بارەی دنیاوە دایانڕشتووە. بەڵام هەر ئەو مرۆڤەی تاکو کۆتا کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەهەم “1892” ڤایرۆسی نەدەناسی یان نەیدەتوانی لە رێی چاوییەوە بیبینێت، نەخۆشی بە دیاردەیەکی ناوەکیی دەبینی نەک دوژمنێکی نەبینراویش لە دەرەوە هەبێت نەخۆشی بخات، هەنووکە هێندە ڤیرۆسی نازدار و گاز و ژەهری بەرهەم هێناوە، بەشی دەیان جار خاپورکردنی زەوی و لەباربردنی هەلومەرجە ژینگەییەکانی ژیان دەکات!. کێ هەیە بتوانێت گرەنتی ئەوە بکات رۆژێک ئەم ڤیرۆسانە لە مرۆڤ یاخی نابن و بەندیخانەی تاقیگەکان جێناهێڵن و مرۆڤایەتی کۆمەڵکوژ ناکەن؟ خۆ لە خۆڕا ئەم پرسە نەبووەتە بابەتێکی سەرەکی بیرکردنەوە و فەلسەفە و سینەما. هەروەک چۆن “سلاڤۆی ژیژەک” نموونەی فیلمەکەی “فرێد جیمسن”مان بەبیر دەهێنێتەوە کە “ڤایرۆسێک جیهان لە بن دەردەهێنێت”!. ئەو لەناوچوونە ئایدیالیستەی ئاینەکان بە فۆرمێکی تر باسیان لێ دەکرد، خەریکە ئەمڕۆ پێی دەگەین، بەڵام تاکە جیاوازییەکە ئەوەیە ئەم کارە لەلایەن هێزێکی باڵادەستی میتافیزیکییەوە ئەنجام نادرێت، بەڵکو لە ئەنجامی گەمژەیی ئەو مرۆڤ بەخوابووەی دڵخوازی نیتچەوە وا روودەدات.
تا دەمێکی نزیکیش واماندەزانی عەقڵ هەمیشە ئامڕازی بەدیهێنانی خۆشبەختییە. لێ داخەکەم ئەو عەقڵەی جێی بە ئاین و خورافە و خوداکانیش لێژ کرد، مرۆڤی خستە سەر شاڕێیەکی تازە، نهۆ بەرهەمهێنی وێرانکاریی و کارەساتێکی هێندە گەورەیە هیچ کات لە دەسەڵاتی هیچ باوەڕێکی خورافیدا نەبووە و نابێت. رەنگبێ بپرسن، داخۆ پەیوەندیی کۆرۆنا ڤیرۆس و عەقڵ چییە؟. پرسیارێکی بەجێیە و کاری ئێمەیە وەڵامی پێ بدەینەوە، ئێمە لە ساتەوەختێکی مێژووییداین ناتوانین دەستبەرداری زانست وەک بەرئەنجامی بەگەڕخستنی عەقڵ بین. تازە ناتوانین چی ڤیرۆس و چەکی ئەتۆمیی و کۆکوژە لەناو ببەین؟، مەگەر هەسارەیەکی تر هەیە بیکەینە کەلاوە بۆ فڕێدانی ئەو پاشەڕۆکانە؟. دەبێت دووبارە رێگاچارەیەکی عەقڵانی بگرینەوە بەر، ئەمەش لە توانای ئەو سیستمەدا نییە خۆی بەرهەمهێنی ئەو ئەنجامە کارەساتبارانەیە. هەروەک لە چاوپێکەوتنێکی ئەم دواییانەدا فەیلەسووفی فەڕەنسی “میشێل ئۆنفرێ” وتی “دنیای ئێمە تازە ئەو هۆشیارییەی ئەزموون کردووە کە ئێمە لە کۆتایی ئەم شارستانێتییەدا دەژین”. دواتریش ئەوروپا وەک “پڵینگێکی کاغەزیی” وەسف دەکات.
ئەگەر لە سەرەتای شۆڕشی پیشەسازییدا تێکدەرە ژینگەییەکان لە ناوچەیەکی بەرتەسکدا قەتیس بووبن و بەو ئاستە بەربڵاوە کاریگەرییان نەکردبێتە سەر تێکدانی رەوشی سروشت و بایی ئەوە بووبن لە ماوەیەکی خێرادا هەڵبوەشێنەوە و خاوێن ببنەوە و بگەڕێنەوە بۆ دۆخی پێشووی خۆیان. ئەوا ئێستا تەکنۆلۆژیا زەوی کردۆتە حاویەیەکی گەورە و بە جۆرێک ژینگە وێران بووە و رەوشی کەشوهەوا تێکچووە ملیۆنەها ساڵ پێویستە تاکو زەوی بگەڕێتەوە بۆ باری چەند سەدەیەک بەر لە ئەمڕۆ، کەواتە هیچ رێگەیەک شک نابەین بۆ گەڕانەوە. ئەمەش خەفەتە سەرەکییەکەی ئێمەیە. لەگەڵ ئەو هەموو پێشکەوتنەشدا هێشتا ژمارەیەکی بێشووماری مرۆڤ لە ژینگە پیسەکان و لەدۆزەخی جەنگ و هەژاریی و برسێتیدا دەژین. ئەمەش وای لە “یوڤاڵ نوه هەراری” کرد پێداگریی بکات، بەڵا هەرە گەورەکەی مرۆڤایەتی بە تەنێ بوونی ڤیرۆسێک نییە، بەڵکو کارەساتی لەوە مەرگبارتر ئەوەیە بیر لە ریشەکێش و لەناوبردنی هەژاریی و سەرپێخستنی سیستمێکی تەندروستی بێ جیاوازیی بۆ هەمووان نەکرێتەوە. هەرچەند لە دیدی هەراریدا مومکینە سیستمی باڵادەستی ئێستا ئەو کارە بکات بە تایبەت ئەو چاوی بڕیوەتە هەنگاوەکانی ئەمەریکا لەم راستایەدا. بەڵام ئایا ئەو ئەمەریکای ترەمپ سەرکردایەتی دەکات ئەو کارە بۆ مرۆڤایەتی ئەنجام دەدات.؟ وەڵامەکە روونە: نەخێر.
کاتێک ترەمپ بە سەرۆک کۆماری ئەمەریکا هەڵبژێردرا، بۆ هەندێک سیاسیی و خوێندەواری دنیای ئێمە، ئەنجامێکی چاوەڕواننەکراو بوو، بەڵام بە لای ئێمەومانانەوە ئەگەرێکی نزیک بوو، هەردەبوو ئەکتەرێکی شێت و قۆشمەی وەک ترەمپ جڵەوگیری ئەمەریکا بکات “ئەمە بە دەربڕینی نوام چۆمسکی”. هەموو دەمانبینی چلۆن ئەمەریکا لە رۆڵی پۆلیسی جیهان پاشەکشە دەکات. ئەمەریکا و نیو لیبرالیزم پێویستیان بە پۆپۆلیستێکی وەک دۆناڵد ترەمپ هەبوو سەرکردایەتی ئەو بارە خوارەی هەنووکە بکات. هەر ئەودەم وتارێکم بۆ رۆژنامەیەک ئامادە کرد لەژێر ناوی “هەڵبژاردنی ترەمپ یان کۆتایی سەردەمی رۆمانسیزم لە سیاسەتی ئەمەریکادا”. ئەم وتارە لە رۆژی 10-11-2016 نوسرا و بڵاوکرایەوە. لەوێدا زۆر ئەگەر بۆ داهاتووی نزیک ورد کرابوونەوە، ناوکۆیی هەموو ئەگەرەکانیش لەوەدا چڕ کرابوونەوە بەهاتنی ترەمپ وەک دەمڕاستێکی پۆپۆلیستی سپی پێست، جیهان پێ دەنێتە قۆناغێکی خراپی وەهاوە لە ئێستادا لە توانادا نییە ئاکامە زیانبارەکانی بژمێرین.
هەر لەو وتارەدا نووسیبووم “هەڵبژاردنی ترەمپ وەک سەرۆک کۆماری ئەمەریکا رووداێکی سادە و ساکار نییە تاکو ئێمە فۆرمالیستانە شرۆڤەی بکەین. بە پێچەوانەوە ئەمە گەڕانەوەیەکی دەستەجەمعی خودی ئەمەریکییەکانە بۆ ئاوێنەی تەڵخی نیو کۆلۆنیالیزم و خۆ رادەستکردنی تەواو بە ویستی نیو لیبرالیزم، گەڕانەوەی پلاندانەران و نەخشەداڕێژەرانی سیاسەتی ستراتیژیی ئەمەریکییە بۆ دیدگاکانی کۆنسەرڤاتیزم. ئەم سەردەمە تازەیە گەڕانەوەی رەوتی مێژووە بەرەو دواوە، بەرەو ئەو مێژووەی لە سەرەتای سەدەی بیست بەهۆی قەیرانە داراییەکانی کاپیتالیزمەوە دوو گیان بوو بە دوو روانگەی تۆتالیتێر و مەترسیداری وەک فاشیزم و نازیزم. ئەگەر فرانکۆ و مۆسۆلینی و هیتلەر دیوە تراژیدیکییەکەی ئەو مێژووە بن، ئەوا ترەمپ دیوە گاڵتەجاڕەکەێتی “ئەمە بەدەربڕینی کارل مارکس”. جیا لەمەش ئەگەری دووبارەبوونەوەی هەمان سیناریۆ هەیە لە وڵاتانی تری رۆژئاوایی و ئەوروپیی، بە تایبەت ئەم ئەگەرە بۆ ئەڵمانیا زۆر بەهێزە، ئەویش بە بەرزبوونەوەی کێرڤی رەوت و پارتە راسیست و راستڕەوەکانی لایەنگری نیو لیبرالیزم”.
دەمەوێت لە قسەکردن لەسەر ترەمپەوە بگەڕێمەوە سەر ناوەڕۆکی بابەتەکەمان، ئەویش بە تەرحکردنی ئەو پرسیارەی ئاخۆ کۆرۆنا دەبێتە سەرەتای گۆڕانێکی ریشەیی لە دنیادا؟! یان چی دنیایەک لە دوای کۆرۆنا چاوەڕێمانە؟. دیارە تاکو سەر مرۆڤایەتی لە کابووسی ئەو ڤیرۆسەدا نامێنێتەوە، وەک ئەوەی ئێستا دەبینین بە پێی دوا ئامارەکان ئەوە دەردەخەن لە ئاستی جیهانیدا رۆمانی “تاعون”ی کامۆ پڕ خوێنەرترین کتێبی دۆخی کەرەنتینە و ئەم رەوشە ئاوارتەیە بووە، لەوە دەچێت مرۆڤی سەردەمی کۆرۆنا بیەوێ لە رێی ناسینی تاعونەوە نهێنییەکانی کۆرۆنا ڤیرۆس ئاشکرا بکات، یان بیەوێت رووخسارە لێکچوو و دژەکانیان بدۆزێتەوە. بەڵام ئایا ئەم دۆخە ئاوارتەیە “بەپێی ناولێنانی جۆرجیۆ ئاگامبێن” تاکو سەر دەمێنێتەوە؟. ئەگەرچی من نامەوێت، وەک ئاگامبێن کۆرۆنا بە سووکە هەڵامەت پێناسە بکەم، چوون قەبارەی زیانەکانی کۆرۆنا هەروا بە ئاسانی بۆ سیستمی سەرمایەداریی تێناپەڕێت. ماف بە خۆم دەدەم بڵێم ئەو دۆخە نائاساییەی لە وڵاتان گیراوەتە بەر لە خەمخۆریی نییە بۆ گیانی هاووڵاتیان، هێندەی خەمخواردنە لە وشکبوونی جوڵەی بازرگانی و ئابووری بازاڕ، چون بە روونی بینیمان سەرمایەداریی، ئابووری لەسەروو ژیانی خەڵکەوە دانا. لە کۆتایی داستانەکەدا دیارە سیستمی پزیشکی زاڵ دەبێت بەسەر ڤیرۆسەکەدا، ئەوەی دەمێنێتەوە ئەو دنیا تازەیە دەبێت لە دوای دیار نەمانی کۆرۆنا دێتە ئارا. هەموو دڵنیاین لەوەی رەنگی دنیا دەگۆڕێت کە رەنگە باڵانسی هێزیش لەگەڵیدا بگۆڕێت، ئەوەی لێمان دیار نییە، شێوازی ئەو گۆڕانەیە.
کۆرۆنا تەنێ رووداوێکی ساکاری ناو مێژووی ڤیرۆس نییە، بەو جۆرەی فەلسەفەکاری کورد “ئازاد حەمە” بیری لێ کردۆتەوە. کۆرۆنا هەر ئەو دۆخە ئاوارتەیە نییە حکومەتەکان بۆ کۆنترۆڵی زۆرتر کەڵکی لێوەربگرن، بەو شێوەیەی “ئاگامبێن” لە روانگەی بایۆ سیاسییەوە گەڵاڵەی کردووە،. ئەمیش درێژەپێدانی بیری “فۆکۆ”یە کە هەمیشە دەسەڵات لەسەر ترس و قەمع راوەستاوە. لە دیتنی مندا کۆرۆنا عەبا رەشەکەی سەر قەیران و برینە قووڵەکانی سیستمی سەرمایەداریی هەڵدایەوە، بە تایبەت لەو ساتەوەختەی پایتەختی وڵاتە رۆژئاواییەکان بە چڕی دەکەونە ژێر شاڵاوی ئەو دوژمنە پەنهانەوە. تەنانەت نوکتەیەکیشم لەسەر ئەمە دروستکردووە “کۆرۆنا پڕۆلیتاریایەکی نوێیە” و وەک تارمایی گورز لەو سیستمە دەوەشێنێت بانگەشە بۆ جیهانگیریی ئابووری و بازاڕ و تەندروستی و بچووکبوونەوەی دنیا دەکات بۆ ئاستی گوندێک، تەنانەت یەکێتی ئەوروپا و هاریکاریی گەلانی کردە سەفسەتەیەکی پووچ بە تایبەت لەو نیگارەدا ئەمە بە روونی دەرکەوت وڵاتان سنوورەکانیان بە رووی یەکتردا داخست. کەرەنتینە هەر ئەوە نەبوو هەر مرۆڤێک لە ماڵی خۆی بێت، بەڵکو بازنەکە فراوانتر بووە بۆ هەر وڵاتێک لە ماڵی خۆی و بە سیستمی تەندروستی خۆیەوە رووبەڕووی ئەم بەڵایە ببێتەوە. لانیکەم لە حاڵی حازردا ئەو وەهمەی پووچەڵ کردەوە، نیولیبرالیزم وەک ئەفسون و نموونەی ئیدیاڵ لەبارەی خۆیەوە لە رووی زیهنییەوە بەرهەمی هێنابوو.
شتێک زۆر لێی دڵنیا بم، قۆناغی پۆست کۆرۆنا، دنیا هەمان دنیاکەی پێشوو نابێت. هەمیشە جەنگ و پەتا یونیڤرساڵەکان، دەموچاوی جیهانیان گۆڕیوە. رەنگبێ باشترین فاکت لەم بارەوە پەتا گەورەکەی سەدەی چواردەهەم بێت لە ئەوروپا، گەرچی ئەو پەتایە نزیک بە نیوەی دانیشتوانی ئەودەمەی ئەوروپای قڕ کرد، بەڵام رەنگی ئەوروپا و ژیارەکەشی لە ریشەوە گۆڕی. هەروەک “ژاک ناتالی” باسی دەکات ئەم پەتایە بوو بە فاکتۆری گۆڕانێکی رادیکاڵی لە سیستمی ئاینیدا، ئیدی قەشەکان رۆڵی خۆیان لە دەست دا و جێگەیان بۆ پۆلیس چۆڵ کرد تا بە رۆڵی ئەوان هەڵستێت، ئەمەش بە بەرایی قۆناغی گواستنەوەی دەسەڵات لەسەر مەبنای باوەڕ دادەنێت بۆ بینای دەسەڵاتێک لەسەر بنەمای هێز. ژاک ناتالی لە بارەی ئەو رەوشەی هەنووکەوە بەهۆی کۆرۆنا ڤیرۆسەوە دەڵێت “ئەو سیستەمی دەسەڵاتەی لەسەر پاراستنی مافی تاک بەندە، رەنگە هەرەس بهێنێت، لەگەڵ خۆیشیدا ئەو دوو میکانیزمە بەرەو ئاوابوون دەبات کە پشتیان پێ دەبەستێت: مەبەست لە بازاڕ و دیموکراسییە”.
کەواتە گۆڕان حەتمییە!. پرسیارە تۆقێنەرەکە ئەوەیە، لەم بۆشاییەدا چی چاوەڕێی مرۆڤایەتییە؟. بەدەر لە هەڕەشە ئیکۆلۆژییەکان، کە چەندان ساڵ بوو هۆشداریی دەدرا بە سیاسیی و هەڵسوڕێنەرانی ئابووری جیهانی مرۆڤ لەبەردەم هەڕەشەی ئەو ژینگەیەدایە تاکە هەلومەرجە بۆ ژیان. ئیدی ئەو هۆشدارییانە سوودێکی ئەوتۆیان نەماوە!. هەرچی پەیوەندیی بە سیستمەوە هەیە، ژاک ناتالی لە گریمانەی هەرەسی سیستمە رۆژئاواییەکاندا، ئاسۆ تەڵخ دەبینێت، بەوەی سەردەمێکی تازە دێتە ئارا، رژێمە خۆسەپێنەکان لە رێی هۆشی دەستکردەوە بۆ کۆنترۆڵ و چاودێریی وەک تاکە ئەڵتەرناتیڤ دێنە سەر شانۆ. هەرچی فەیلەسووفی فەڕەنسی “ئالان تۆرین”یشە لە دوا ئینتەرڤیۆی خۆیدا ئاماژە بەوە دەدات “وا دەزانم چووینەتە ناو فۆرمێکی نوێی کۆمەڵگەوە، بە گوێرەی دەربڕینی ئابووریزانەکان، دەشێت بە کۆمەڵگەی خزمەتگوزاریی ناوی بنێین، بەڵام کۆمەڵگەی خزمەتگوزارییە لەنێوان مرۆڤەکاندا، ئەم قەیرانە ئەو توێژە بەرز دەکاتەوە کە چاودێریی و خزمەتگوزاریی دابین دەکەن”. ئەوەی دیارە ئایندە هیچ لە خۆش ناچێت، لەوانەشە تۆرین لەو ئایندەیە ترسابێت بۆیە پێداگریی لە باسی هەنووکە دەکات. گەرچی ئێمە نیولیبرالیزم رەت دەکەینەوە، بەڵام ترسمان هەیە بە ئاوابوونی حکایەتەکەی، چیرۆکی رژێمگەلێک دەست پێبکات دنیا بۆ زەلکاوی فاشیزم رابکێشنە دواوە.
نامەوێت رەشبینی ببەشمەوە، هەمیشە ویستوومە چرایەکی ئومێدەوار بم، ئازارەکەم ئەوەیە ناشێ چاوپۆشی لە روونکردنەوەی ئەوە بکەم لەناو شانۆی ژیانی مرۆڤدا دەگوزەرێت کە تا دێت ئاسۆکە تاریک دەکەن. ئەم رەوشە نائاساییە هەر دەبوو رووبدات، نەک لەبەرئەوەی مەحکوم بووین پێی، لەبەرئەوەی خۆمان مەحکوم کردبوو بە وێرانکردنی ژینگە، چاوچنۆکی ئابووری، بە بازاڕکردنی ژیان، بەرهەمهێنانی زیاد لە پێویست، مەسرەفگەرایی بێمانا، شەڕ و برسیکردنی یەکتر، بڵاوکردنەوەی هەژاریی، بەردەوامیدان بە رامیاریی پەرتکە و زاڵ بە، هەموو ئەمانە یەک ئەنجامی خراپیان دا بەدەستەوە: قەیرانی ئابووری و هێرشی ڤیرۆسەکان. لێ دڵنیام مرۆڤ ئەمڕۆ بێت یان سبەی سەردەکەوێت بەسەر کۆرۆنادا، بەڵام هیچ کات ناتوانێت بەم عەقڵی ئێستایەوە بەر بەو بەڵا گەورانەی داهاتووی نزیک بگرێت، کە رەنگە ئەوکات بیر لە کۆرۆنا بکەینەوە وەک بە بەزەیترین و بەزیوترین دوژمن. ئەوسا کۆمەڵکوژ دەبین و کەسێکیش نەماوە دڵۆپێک ئەسرینمان بۆ بڕژێت. پێش ئەوەی زەوی ببێتە گۆڕستانی تەواوی مرۆڤایەتی، پێویستە فریا بکەوین و بەخۆ بکەوین، بەڵام چۆن؟ من هیچ نازانم.

10-4-2020
خۆرئاوای زەمین

خوێندنەوەیەك بۆ روئیای شیعریی ‘چراکە تەماوی ترە’
………..
لەتیف بێوار
……….

چراکە تەماوی ترە
لەوەی پشت گوێ بخرێ
شەوە یەلدا لە موی نیوان باریکترە
گەر ملی یەک بە یەکیان بە پەتا نەکرێ

یەکێتی و پارتی و ئەوانەی راستەوخۆو ناراستەوخۆ لەدەرەوەو ناوەوە ئیدامەدەری ئەو دەسەلەتە مافیاییەن، کە سی ساڵ پێش ئێستا و دوای راپەڕینی جەماوەریی و سەرتاسەری خەڵکی کوردستان گەڕانەوە وەکو دوو مافیای ئەزمووندار خۆیان کرد بە ناو شارو شارۆچکە ئازادەکانی باشووری کوردستاندا، یەکسەر دەستیان کرد بە بڕینی بانقەکان و پاشان ئاودیوکردنی بنخانی کوردستان؛ هەر لە سەددی بێخمەوە بیگرە تا شۆفڵ و وایەری مس و فافۆن و عەمودی کارەبا، لە شاخ هەر خەریکی خیانەت و بازرگانی بە خوێنی رۆڵەی کوردەوە بوون و لە شاریش لەگەڵ بەشەکەی تردا یەکیان گرتەوە کە ئەمن و بەعسی و کۆنە موستەشارەکان بوون، بۆ درێژەدان و پەرەدان بەو تاوانانەی کە ڕژێمی بەعسیش پەی پێ نەبردوون و نەیکردبوون، زوو هەموو مەلەفەکانیان دەست بەسەردا گرتوو سوتاندنیان، لە شاخیش سەر بەرزاییەکانیان گرتبوو نەیاندەهێشت هیچ هاوڵاتییەك پێش هاتنی سەعاتی سفر رابکات و خۆی و ماڵ و مناڵی رزگار بکات ، کەچی خۆیان سەعاتێ پێش کاتی دیاریکراو بە فەردە پارەکانەوە وەکو سەگی دز دیار نەمان تا ئەو کاتەی رژێمی بەعس کیمیابارانی کرد بەسەر خەڵکدا.
ئەوانە هەر مۆڵگەی گەندەڵی و خیانەت و یاساشکێنی و ستەمن، تا بوونیان مابێ دەبێت کورد هەر کۆیلەی ژمارە ٣ بێت، دەردەکە لەوێدا خەست دەبێتەوە کە ئەو قەڵەمبەدەستانەی خۆیان بە هزرمەندو نووسەرو ئەدیب دەزانن پارچەیەکی پیسن لەو مەنزومەی دەسەڵاتە مافیاییەدا، یان لە رۆژنامەو میدیایەکی سێبەری دەسەڵاتدا کاردەکەن و چەند موچەیەك وەردەگرن، یان لە دەزگایەکی بە ناو رۆشنبیری و چاپەمەنی و بنکەو ڕێکخراوە بەناو مەدەنییەکاندا کار دەکەن و دەست بە سنگیانەوە دەگرن بۆ مەسئولە دزو تاوانبارەکان وخۆ دەچەمێننەوە بۆ سیمبوڵە بۆگەنەکانیان، کەچی لە تۆڕە کۆمەڵایەتی و بەرهەمکانیاندا خۆیان بە قوربانیی دەستی ئەو دەسەڵاتە دەزانن، ئەمەیە دوو فاقیی و دووڕوویی زۆرینەی ئەوانەی وەکو حیزبە ناڕازییەکان کە دروشمی گۆڕان هەڵدەگرن و داوای موچەو مۆڵەت لەو دەسەڵاتە مافیاییە دەکەن، ئیتر بەسە تا کەی خۆڵ دەکەنە چاوی خەڵك، هەرچەندە خەڵك زۆر لەوە هۆشیارتن و ئەو راستیانە دەزانن.

خوازیاری ڕاپسکانێکی تریشقانەم
درەختی ڕیشەکوتراوی بێ بەر ڕاتەکێنێ
ڕێژنەی یەکلاکەرەوە رێکبخا
لافاو ،
بە پلیکانێی چەما ، سەرخا
چی تەپۆڵک و
زۆڵە کۆ لوتکەیە.. بیانسڕێتەوە
شتەکان هەر هەمو
وەک خۆ
بخاتە روو
ئەو مانگرتنە پچڕ پجڕانەی ئیرە و ئەوێ
سەرانسەریی یەکخا
بوێرێ بەو بەرنامە بێ پایە و
ناوەڕۆکە کرچ و کاڵانەیان بڵێ:
هیچوپوچ و
پوکن..
پوک ، پوک
گۆڕانی راستەقینە لە دیدی شاعیرەوە بە راستگۆیی و دڵسۆزیی و بڕوابوون بە دۆزی رەوای میللەتی چەوساوەی کورد دێتە دی، کە خۆی ڕابپسکێنێت لە هەموو ئەو رەگانەی دەچنەوە سەر ئەو دوو بنەماڵە کوردفۆش و دزە، کە ئامادەبن ژیان و مردن وەك یەك تەماشا بکەن لە پێناوی گەشتنە ئەو ئاواتە بەرزو بڵندە کە هیچ کەس و حیزبێك نەیتوانی پێی هەستێت، سەیر ئەوەیە حیزبەکانی بەرهەڵستکار بە دروشمی نەمانی دەسەڵاتی گەندەڵ خەڵکیان فریو دا کەچی دوایی خۆیان سەریان لە بنی بەڕەی ئەو دەسەڵاتە گەندەڵەوە دەرچوو، لێرەدا شاعیرو نموونەی شاعیر دەتوانن ئەو گۆڕانە بکەن بە هیممەت و هەوڵی بێ پسانەوە، خۆ ئەو رەنگە هەر ١٠ ساڵی تر تەمەن بواری بدات، چەند شانازییە ناوی بچێتە لیستی پیاوە مەزنەکانی جیهانەوە کە گەلەکانیان رزگارکرد لە قۆناغی قۆراخکارییەوە بۆ دادپەروەریی راستەقینە، نەك بۆ مشتی پارەی لە کاغەز دروستکراو خۆیان و سومعەی خۆیان بۆ هەتایە ناشرین بکەن، چ هیواو ئامانجێك لەوە مەزنترە میللەتێك رزگار بکرێت لەو دوو میکرۆب و پەتایەی ٣٠ ساڵە گەورەو بچووك پێوەی دەناڵێنێ، موساوەمە لەگەڵ دزدا ناکرێت، راپەڕین و یەکگرتن و جورئەت و تێکۆشان پێویستە بۆ لەناوبردنی ئەو دومەڵە پیسانەی هیچ چارەسەرێکیان نییە جگە لە هەڵکێشانیان نەبێت، کاتیان زۆر نزیک بووەتوە تا لەگەڵ کرۆنادا قەلاچۆبکرێن، لە هەرشوێنێك بینیتانن وەکو چاوچیسکۆ دادگای گەلییان بۆ دابنێن و بە تانک و زریپۆشەکانی خۆیان لەناویان بەرن، لەسەر ئەو ئەو ئەپارتمانە٣٠ قاتانەی بە پارووی دزراوی بێوەژن و هەژاران دروستکراوە فڕێیان بدەنە خوراوە، کەس ناتوانێت بەرەنگاری رقی پەنگخواردووی میللەت بێت، گۆڕانی راستەقینە ئاوها دەکرێت کە موساوەمە نەکرێت بە کێشەی جارەنوسسازی گەل بەرامبەر پارەو کورسی، چی ماوە کاولی نەکەن و بۆگەنی نەکەن؟ ژیان و تەمەنی دوو نەوەیان کاول کرد، عالەمیان توشی دەردی دەروونی کرد، داروبەردو سەرخان و بنخان و ئاوو هەوای کوردستانیان بە عالەمی ئاشکرا دزی و جورئەتێك نییە دەستیان ببڕێ تا ئەو کاتەی هێزی راستەقینەی گۆڕانکاری گەل دێتە بوون و لە ڕیشەوە داری ژەقنەبووتیان هەڵدەکێشێت.
بە وتەی پێشینان: لە بنی هەمانەکە با
یا لەناویان دەبا
یان تیا ئەچین !!
ئازارکێشانی ئەم درم و دەردە
لە خودی (بار)ی سەخت و
قورسترە
لە قوڵایی شەوگارەوە
دەیان خێڵ و
خانەوادە..
لە جامە ڕەشەکانەوە
وەک قەلەڕەش دەڕشێنە سەر جادە
هەر ئەڵێی مێردەزمەی ناو مەتەڵ و
ئاژەڵە درندەی ناو جەنگەڵن
بڕینی (ساتر)
خەمی گەورەی چەقۆیە
داڕێشتنی نەخشە و
داگیرسانی هەر کڵپەیەک
سوێێ مژدەیە
ژیان و تەمەن چەند سات و چرکەیەکی خێران و دووبارەبوونەوەیان مەحاڵە، کەواتە کاتییەتی ئەوانەش کە لە بەتانی ئەو دوو تاقمەوە پێچراون و یان خۆیان پێچاوە بیر لە پاشەڕۆژی نەوەکان بکەنەوە، ئەم کۆشکە بێ بناغەی یەکێتی و پارتی لەسەر ئێشکو پروسکی کوژراوانی شەڕی ناوخۆو بێ سەروشوێنان دروستکراوە درەنگ بێت یان زوو هەر دەڕوخێت و ماڵی هەمووان کاول دەکات، کەواتە با بە شێوەیەکی ئەندازیارانە خۆمان بیڕوخێنین و کۆشکی دادپەروەریی و مافی مرۆڤی لە شوێندا دروست بکەین، ئێسکو پروسکی ئەو بێ تاوانانەش دەربکەینەوەو بیکەین بە جاوی جەللادو بکوژەکانیاندا، ئەمە راچەنینی جەماوەریی دەوێت، ئەمە خۆ داماڵین لە نێرگزییەت و مەسڵەحەتی پێویستە، ٣٠ ساڵە هەموو شتێکمان بینی ئیتر بەسە، لە گەورەو بچوک، شێتو ئاقڵ راستی روونەو بەکەس ناشاردرێتەوە، ئەوانە لە دوژمنی دەرەکی زیاتر بە زیان بوون بۆ میللەت و خاکی کوردستان، ئەو عەوام و رەشۆکانەی نازانێت بۆ چەپڵەیان لێدەدات پێویستە دەست بکەن بە گریان و بزانن ئەوانیش لەگەڵ دەسەڵاتدا تاوانبارن، هاوبەشن لە هەموو ئەو تاوانە گەورەو بچووکانەی رۆژانە پێی هەڵدەستن، هەروا ئەوانەش بە بەڵێیەك دەنگیان پێ دەدەن و بەرگرییان لێ دەکەن با بزانن هیچ جیاوازییەکیان نییە لەگەڵ ئەو سەرە بکوژانەی سەدان تاوانیان دەرهەق خەڵك کردووە هەر لە شاخەو تا شار، هەر لە سەردەمی راو و رووت و سەرانەو تا سەردەمی گرێبەستە نەوتییو نهێنییەکان کە گەل هیچ داهاتێکی نەوت و ناوخۆ نابینێت جگە لەو دزیانەش کە لە موچەی نێرداراوی حوکمەتی ناوەندی دەکەن. ئەوانە نابێت بە زمانی ڕێزو دبلۆماسییەت لەگەڵیان بدوێی چونکە نە سیاسین نە دبلۆماسی، بەڵکو شەلاتییەکی دزن و خۆیان کردووە بە دەمراستی گەل، ئەوانە هیچ ڕێزو بوون و قەوارەیەکی دەولەتییان نییەو وەکو مافیایەکی سوك مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت و تەماشا دەکرێن، جا تۆی خوێنەری بە ئەمەك و تێگەشتووی کورد دەبێت ئەو راستییە بزانیت هەرگیز نابیتە خاوەنی کەسایەتیەکی مرۆڤئاسا تا ئەو کەڵبەی ئەو گورگانە لە جەستەمان دەرنەکەین و بە سزای تاوانەکانی خۆیان نەگەن، ئەوسا ئێمەش لە بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان داوای مافی راستەقینەی گەلی خۆمان دەکەین، نەك بە هەلیکۆپتەر دۆلارمان بۆ بێنن وەک لە ساڵی ٢٠٠٥دا سەرانی یەکێتی و پارتی داوایان لە بریمەر کرد، دەبێت رۆژێك بێت خوێنی بە ناحەقڕژاوی هەموو مامە ڕیشەکان لەو جەللادو تاوانبارانە وەربگرینەوەو سەرتاسەری تاوانەکانیان ئاشکرابکرێت، سەرجەم ئەو موڵك و زەوی و باخ و ڤێللاو هاوینەهەوارو پارەو زێڕو پشك و کۆمپانیاو …..یان لەسەر زگی میللەت قوتیان کردوونەتەوەو دزیوە لێیان بسەنرێتەوەو بە دادپەروەریی بەسەر رەش و رووتی گەلدا دابەش بکرێت، دەبێت دڵنیان بین لەوەی تا ئەوانە مابن کەس خۆشی لە خۆی نابینێت..
لەم قەیرانە جەنجاڵەدا
دز و پاڵەوان لێک ناکرێنەوە

شتەکان هەر هەمو
وەک خۆ
بخەنە روو
بە وتەی پێشینان :
لە بنی هەمانەکە بەن
یا تیا ئەچن ، یا تیا ئەچین
بەسە ئیتر !!

ناوی کتێب: كچەی خوێنەر
نووسەر: نیهاد جامی
بابەت: نۆڤلێت
نەخشەسازی: ئاراس ئەکرەم
چاپ: یەکەم – هەولێر، ٢٠١٩
تیراژ: ٧٥٠ دانە
نرخ: دینار
چاپخانە: چاپخانەی ڕۆژهەڵات
لە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کتێبخانە گشتییەکانی هەرێمی
کوردستان ژمارەی سپاردنی ) ( ساڵی 2018ی پێ
دراوە

بۆ خوێندنەوەی ئەم کتێبە کلیکی ئێرەبکەن ……..

بۆ خوێندنەوەی کتێبەکانی تری نووسەر کلیکی ئێرەبکەن …….

به‌شی هه‌شته‌م

گه‌یشتنه‌وه‌ی هێزه‌كانی شێخ عوبه‌یدوڵڵا بۆ نه‌هری و ته‌قه‌للای هه‌ستانه‌وه‌

دوای شكستی ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ و كشانه‌وه‌ی هێزه‌كه‌، زیانێكی زۆری ماڵی و گیانی به‌ر ڕاپه‌ڕیوان و دانیشتوانی گونده‌ كوردنشینه‌كان كه‌وت، هه‌ردوو قۆڵه‌كه‌ی ئازربایجانی خۆرهه‌ڵات (موكریان و میاندواو) و ئازربایجانی خۆرئاوا (ورمێ) نه‌یانتوانی مه‌به‌‌سته‌كانی خۆیان جێبه‌جێ بكه‌ن، لەهەردوو قۆڵی سابڵاغ و ورمێ‌، بەسەركردایەتی شێخ عەبدولقادر و شێخ عوبەیدوڵڵا و هەمزاغای مەنگوڕ و فەرماندەكانی تری هێزەكان، كە لە (10 و 12- 11- 1880ز) سابڵاغ و ورمێیان جێهێشت، هه‌ردوو هێزه‌كه‌، به‌رودوا به‌تێكشكاوی به‌ره‌و مه‌رگه‌وه‌ڕ كشانه‌وه‌، سەرەڕای ئەوەی هێزەكانی عوسمانی سنووریان بە (18) بەتالیۆن سەرباز و (36) عەڕادە تۆپەوە تەنی بوو، بەڵام گەیشتنەوە شوێنەكانی جارانی خۆیان، شێخ عوبه‌یدوڵڵا و شێخ عه‌بدولقادر و ته‌واوی هێزه‌كه‌یان له‌ گوندی مه‌رگه‌وه‌ڕ له‌سنوور په‌ڕینه‌وه‌ و چوونه‌ خاكی عوسمانی، به‌شێكیشیان به‌سه‌ركردایه‌تی هه‌مزاغای مه‌نگوڕ، به‌ره‌و لاجان و سه‌رده‌شت پاشه‌كشێ ده‌كه‌ن و هه‌مزاغا له‌ سنووری سه‌رده‌شته‌وه‌ چووه‌ ناوچه‌ی پشده‌ر له‌ باشووری كوردستان، بن ده‌ستی ده‌وڵه‌تی عوسمانی. پاشان گه‌له‌ كۆمه‌كێی له‌شكره‌كانی ئێرانی و عوسمانی و ڕووسیا به‌ریتانیا ده‌رفه‌تی ته‌قه‌لای سه‌ربازییانه‌ و هه‌ڵسانه‌وه‌ی شۆڕشی كوردیان نه‌داوه‌.
زۆربەی ئەو سەرۆك خێڵە كوردانەی ئێرانیش لەڕاپه‌ڕینەكەدا بەشداریان كردبوو، یان خۆیان بۆ پاڵ ئێران چوونەوە، یان دەوڵەتی ئێران تەقەللای هێنانەوە و نیشتەجێ‌ كردنەوەیانیدا و لە ئاكامدا بەتەنیا هەر (هەمزاغای مەنگوڕ)، لەگەڵ بەشێك لە خێڵەكاندا لەناوچەی (سەردەشت) و (لاجان) و سنوورەكانی ئێران- عوسمانیدا مایەوە و جارجار شەڕی پارتیزانانەی دژی هێزەكان و پیاوانی دەوڵەتی ئێران دەكرد.هێزەكانی دەوڵەتی ئێرانیش كە لەو ناوچانەیه‌دا(حەسەن علی خانی گەڕوسی) سەركردایەتی دەكردن بە هەموو توانایانەوە تەقەلای گرتن و كوشتنیانی دەدا.
دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی شێخ عوبه‌یدوڵڵا و هێزه‌كه‌ی بۆ ناو خاكی عوسمانی، شای ئێران داوای له‌ عوسمانی كرد، ئێستا شێخ عوبه‌یدوڵڵا شكێنراوه‌، پێویسته‌ له‌سه‌ر بابی عالی ده‌بێ شێخ بگرێت، یان سزای بدات، یان ڕاده‌ستی كاربه‌ده‌ستانی‌ ئێرانی بكاته‌وه‌، یانیش ڕێگا به‌هێزه‌كانی ئێران بدات له‌سنوور بپه‌ڕنه‌وه‌ و له‌گه‌ڵ هێزی عوسمانیه‌كاندا هاوكاری بكه‌ن بۆ ده‌ستگیركردنی سه‌ركرده‌ باڵاكانی سه‌رهه‌ڵدانه‌كه‌.
له‌ سه‌ره‌تای كانوونی یه‌كه‌می 1881دا، موحسن خانی سه‌فیری ئێران له‌ ئه‌سته‌مبوڵ نامه‌ی ئاراسته‌ی هه‌موو هێزه‌ ناوبژیكه‌ره‌كان كردبوو، داوای به‌گه‌رخستی ده‌سه‌ڵاتیانی كردبوو، تا كاریگه‌رییان له‌سه‌ر بابی عالی هه‌بێت، هه‌نگاو بنێت بۆ ڕێگاگرتن له‌ شێخ عوبه‌یدوڵڵا، كه‌ ئێستا له‌ناو خاكی توركیا دایه‌ سنووری ئێران نه‌به‌زێنێت، سه‌فیری ڕووسیش سه‌باره‌ت به‌ په‌لاماری كورده‌كان پشتگیری داواكاری موحسن خانی سه‌فیری ئێرانی كردبوو.

حه‌سه‌ن عه‌لی خانی گه‌ڕووسی به‌فه‌رمانڕه‌وای مه‌هاباد
ئە‌گە‌رچی دە‌رباری قاجاری لە‌ سە‌رە‌تادا لە‌ (12/11/1880ز) حاجی سە‌درلدە‌ولە‌ی وە‌ك فە‌رمانداری سابڵاغ دانا، بە‌ڵام ناوبراو نە‌یتوانی چاوپۆشی لە‌و هه‌موو كوشتار و تاڵان و زوڵمە‌ بێ سنوورە‌ بكات، هێزە‌كانی دە‌وڵە‌تی ئێرانی بە‌رامبە‌ر كوردە‌كانی ئێران و سات و ماڵات و گوندە‌كانیان دە‌كات، هە‌ر تە‌نیا ماوە‌ی مانگێك توانی دان بە‌ خۆیدا بگرێ، لە‌بە‌ر ئە‌وە‌ سە‌رانی دە‌وڵە‌تیش كە‌ دە‌زانن هه‌‌ڵسوكە‌وتی بە‌ گوێرە‌ی خواستی ئە‌وان نیە‌، لایدە‌دە‌ن و لە‌ جێی ئە‌و لە‌ (11/12/ 1880ز) حسن علی خانی گە‌ڕوسی- وە‌زیری فە‌وائید بە‌ فە‌رمانڕە‌وای سابڵاغ دادە‌نێن.
وەزیری فەوائید(حسن علی خانی گە‌ڕوسی) كەلە گەورە بەرپرسانی دەوڵەتی ئێران و سەرۆكی ڕاوێژخانەی دەربار و خاوەن قەڵەم و شمشێربوو، لەلایەن شاهەنشاوە كرابووە فەرمانڕەوای سابڵاغ و سەردەشت و لاجان. ئەویش بەڕاوێژ و بەرنامەی زیرەكانەوە، هەرچی عەشایەر بوون، لەماوەیەكی كورتدا ئارام و هێوری كردنەوە و هەندێ‌ سەرانی موكری و لاجانیشی خەڵات كرد و دیاری پێبەخشین، هەندێكی تریشیان لەتۆڵەی كارەكانیان سزادا و هەندێكی تریشی كوشت و لەگەڵ پاشماوەی بنەماڵەی خان باباخان یشدا ئەوپەڕی سۆز و میهرەبانی نواند.
هێزەكەی حەسەن عەلی خانی گەڕووسی، لەم كاتەدا بریتی بوو، لە (4) فەوج سەرباز، بە فەرماندەیی (عەزیزخانی سەرهەنگی تۆپخانە) بە (4) تۆپ و سوارەی قەرەپەپاغ، بەسەركردایەتی حەسەن عەلی خان و (200) كەس و دۆیرن و ئێرانلو و سوارەی بەختیار و یورتچی و فەوجی قەهرەمانییە و حەوتەمی شوقاقی، فەوجێكی حەسەن عەل خان.
ئەم هێزەی حەسەن عەلی خانی گەڕووسی سەركردایەتی دەكرد، ڕۆژی (9- 12- 1880ز) دەگاتە سابڵاغ و سەربازگەی له‌ ئاقاری شاری سابڵاغ دامەزراند و تا بەجێهێنانی بەرنامە و ئەركەكەشی، بارەگای هەر لە سابڵاغ دەبێت.
حسن علی خان پیاوێكی فێڵباز بوو، به‌فراوانی كه‌وته‌ دروست كردنی ده‌سته‌ و تاقمی سیخور و ناردنیان به‌هه‌موو لایه‌كدا، بۆ كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری و ده‌داو خستنی لایه‌گرانی ڕاپه‌ڕینه‌كه‌، به‌تایبه‌ت له‌ قۆڵی سابڵاخ و له‌سنووری سه‌رده‌شت- پشده‌ر كه‌وته‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی سیخوره‌كانی، بۆ دانانی كاریگه‌ری و فریودانی خزم و لایه‌نگرانی هه‌مزاغا، له‌و ‌باره‌یه‌وه‌ كاریگه‌ریان له‌سه‌ر زۆرێك له‌ لایه‌نگرانی هه‌مزاغا دانا، ته‌نانه‌ت كاكه‌ئاڵڵای برای هه‌مزاغاشی فریودا، به‌ناوی ئه‌وه‌ی هه‌مزاغا شیاوی سه‌رۆك خێڵی نیه‌ و ئه‌گه‌ر كاكه‌ئاڵڵا واز له‌ هه‌مزاغا بێنێ و بگه‌ڕێته‌وه‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تی ئێران و له‌سه‌ر ئێل و ماڵی خۆی دابنیشێ، له‌ شوێنی هه‌مزاغا ده‌یكه‌ن به‌ سه‌رۆك هۆزی مه‌نگوڕ.
هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای ده‌ست به‌كابوونیه‌وه‌ به‌پشتیوانی ئه‌و سه‌رۆك خێڵانه‌ی له‌ ده‌مێكه‌وه‌ سه‌ربه‌ ده‌وڵه‌ت بوون، هه‌وڵی هه‌ڵته‌كاندن و له‌به‌ر یه‌ك هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی یه‌كێتی ڕیزه‌كانی سه‌رۆك خێڵ و خێڵه‌ كورده‌كانی داوه‌، له‌ چه‌ندان نامه‌یدا بۆ ناسره‌دین شا و سه‌رانی قاجاری خۆی به‌وه‌ هه‌ڵده‌كێشێ فیتنه‌یی و دووبه‌ره‌كی و ئاژاوه‌ له‌ناو سه‌رۆك عه‌شره‌ته‌ هاوڕێ و دۆسته‌كانی یه‌كتردا دروست بكات و هه‌موویان بترسێنێ و به‌سه‌ر یه‌كه‌وه‌ بیانكات به‌ جاسوس و باوه‌ڕی ده‌وڵه‌تخوازیان لا دروست بكات.
هه‌ر زوو كه‌وته‌ تۆقاندنی لایه‌نگرانی ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ی كورد و‌ شێخ عوبه‌یدوڵڵا و هه‌وڵی دوور خستنه‌وه‌یان له‌ شێخ، به‌وه‌ی كۆبوونه‌وه‌ی فراوان و خێرایان له‌گه‌ڵ بكات و نامه‌ی په‌شیمانیان بۆ ناسره‌دین شا پێ بنووسێ، له‌گه‌ڵ چاندن و بڵاوكردنه‌وه‌ی تۆڕێكی سیخوڕی به‌ناو خه‌ڵكدا له‌هه‌موو لاوه‌ پیاوه‌كانی زانیاریان كۆده‌كرده‌وه‌ و له‌ڕێگای نامه‌وه‌ حه‌سه‌ن عه‌لی خانیان ئاگادار ده‌كرده‌وه‌ و ئه‌ویش زانیاریه‌كانی به‌سه‌رووی خۆی ده‌گه‌یاند.
حه‌سه‌ن عه‌لی خان دوای گه‌یشتنی، به‌هه‌موو لایه‌كدا كه‌وته‌كار، له‌ ته‌لگرافێكدا بۆ ناسره‌دین شا ده‌نووسێت:”هە‌ر كە‌ گە‌یشمە‌ شارۆچكە‌كە‌ (سابڵاغ ) خە‌ڵكم بە‌ هە‌موو لایە‌كدا ڕە‌وانە‌ كرد و ئە‌وانە‌ش كە‌ تا ئە‌و كاتە‌ دڵنیا نە‌بوون و نە‌هاتبوون وە‌ك فە‌یزوڵابە‌گ، حەسەن ئاغای خوشكە‌زای قادرئاغا، برازاكانی احمد بە‌گ، محمد سالح بە‌گی كوڕی بابا خان و محمد به‌گی ئامۆزای پیاو ماقوڵانی باوە‌ڕ پێ كراوی ورمزیار، وە‌ك: مامە‌ند ئاغا، یوسف ئاغا و فڵان و فیسار كە‌ لە ‌(30) كە‌س زیاتر دە‌بوون هە‌ر هە‌موویانم یە‌ك یە‌كە‌ دڵنیا و دڵخۆش كرد و بە‌رە‌بە‌رە‌ هێنایانن، جگە‌ لە‌ خدراغا و ناسراوانی سە‌ردە‌شت، كە‌ هێشتا بە‌ بیانووی بێ سە‌ر و بە‌رە‌وە‌ نە‌هاتوون، لە‌ تایە‌فە‌ی بە‌گزادەو سە‌رانی دیبۆكری و ناودارانی تری ناوچە‌ی موكری هیچ كە‌س نە‌ماوە‌ نە‌هاتبێ و ئه‌م گیان فیدایە هە‌موویانم دڵداونە‌تە‌وە‌ و خە‌ڵاتم كردوون.”
جه‌ربه‌زه‌یی هه‌مزاغا و درێژه‌دانی ڕاپه‌ڕین
جه‌ربه‌زه‌یی و قاره‌مانی و لێهاتوویی هه‌مزاغا له‌وه‌دابوو ئاڵۆزی بارودۆخ و كێشه‌ی ناوچه‌كه‌ و گوشاری ده‌وڵه‌ته‌كان نه‌یانتوانی كۆڵی پێ بده‌ن و واز له‌ ڕاپه‌ڕین بێنێ، به‌ڵكو كه‌وته‌ ته‌قه‌لا و هاندانی هۆزه‌كانی باشووری كوردستان بۆ پشتیوانی شێخ عوبه‌یدوڵڵا و به‌رده‌وامی ڕاپه‌ڕین، له‌ نامه‌یه‌كدا له‌سه‌فاره‌تی ئێرانیه‌وه‌ ناردراوه‌ بۆ بابی عالی له‌ 25ی تشرینی دووه‌می 1880 (21 زوالحجه‌ی 1297)دا ڕایده‌گه‌یه‌نێت: هه‌مزاغا دوای ئه‌وه‌ی له‌ ئێران هه‌ڵاتبوو بۆ ئه‌ودیو سنووری توركیا، له‌وێش دوای ته‌جنید كردنی هه‌ندێ له‌لایه‌نگره‌كانی شێخ عوبه‌یدوڵڵا و چه‌ند هه‌زار كو‌ردێكی ناوچه‌كه‌. به‌رده‌وام له‌ چالاكی دابووه‌.
هه‌موو جوڵه‌ و چالاكیه‌كانی هه‌مزاغا له‌ ڕێگای چاندنی تۆڕێكی جاسوسی حه‌سه‌ن عه‌لی خانی گه‌ڕووسی چاودێری ده‌كرا و له‌ڕێگای نامه‌وه‌ ده‌گه‌یشته‌ ده‌ست حه‌سه‌ن عه‌لی خان و دواتریش بۆ ده‌ست ناسره‌دین شای قاجار، له‌ ناوە‌ڕۆكی نامە‌كانه‌وه‌ خوێنە‌ر بارودۆخی سه‌ختی ئه‌و ڕۆژگاره‌ تێ ده‌گات و ده‌توانێ لە‌ ڕێگا‌ی ئە‌و نامانە‌وە‌ شوێن پێی هە‌مزاغا هە‌ڵبگرێ و بزانێ بە‌ چ ئە‌وینێكی شۆڕشگێڕانە‌ و نیشتیمانپە‌روە‌رانە‌ و جە‌ربە‌زانە‌وە‌، لە‌ناوچە‌كە‌ی خۆیدا ماوە‌تە‌وە‌ و بە‌ تە‌نگ ڕاپە‌ڕاندن و پیادە‌كردنی بە‌رنامە‌ و هە‌ڵسانە‌وە‌ و بە‌زیندوو ڕاگرتنی شۆڕشە‌كە‌ بووه‌، بە‌ ئاواتی دە‌ست پێكردنە‌وە‌یە‌وە‌ دە‌ژی، بێ پە‌روا فە‌رمانە‌كانی شێخ عوبە‌یدوڵڵا‌ لە‌ هە‌موو جێیە‌كی قە‌ڵە‌مڕە‌وی قاجاری و عوسمانیدا جێبە‌جێ دە‌كات، تا ئە‌و كاتە‌ی وە‌ك لە‌ نامە‌ی ژمارە‌ (116)ی حه‌سه‌ن عه‌لی خان دە‌ردە‌كە‌وێ كە‌ لە‌ سە‌رە‌تای مانگی حوزە‌یرانی (1881)داَ هێزە‌كانی دە‌وڵە‌تی عوسمانی دە‌چنە‌ نە‌هری و شێخ عوبە‌یدوڵڵا لە‌ بارە‌گاكە‌ی خۆیدا دە‌ستبە‌سە‌ر دە‌كە‌ن و بە‌رە‌ و ئە‌ستە‌مبووڵی دە‌بە‌ن.
دوای پاشه‌كشێ پێ كردن و ناچاركردنی بۆ كشانه‌وه‌ی یه‌كجاری، له‌ شار و ناوچه‌ ئازاد كراوه‌كانی سابڵاخ و كوردستانی بن ده‌ستی ئێران، و كشانه‌وه‌ی بۆ ده‌ره‌وه‌ی قه‌ڵه‌مڕه‌وی ئێران و پاشان دامركاندنه‌وه‌ و له‌ناوبردنی شو‌ێنه‌واره‌كانی ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ و ڕێكخستنه‌وه‌ی ناوچه‌كانی ڕاپه‌ڕین‌ و هێنانه‌وه‌ی ئه‌و لێشاوه‌ خه‌ڵكه‌ی له‌ ترساندا له‌ناوچه‌كانی خۆیاندا هه‌ڵاتبوون و لێبوردنی پیاوانی ئایینی و سه‌رۆك خێڵه‌كانی موكریان، لاجان، شنۆ و سه‌رده‌شت…كه‌چی تاقه‌ كه‌سێك ده‌رباری قاجاری بۆ هه‌میشه‌ چاوی لێی نه‌پۆشی و لێی نه‌بورد، به‌ته‌نیا هه‌ر هه‌مزاغای مه‌نگوڕ بوو، كه‌ ده‌رباری قاجاری بێ پسانه‌وه‌ مه‌به‌ستی بوو، به‌هه‌ر شێوه‌ و به‌هه‌ر نرخێك بێت، ده‌ستگیری بكات، یان له‌ناوی به‌رێت.
دوای شكستی ڕاپه‌ڕینه‌ و كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی شێخ عوبه‌یدوڵڵا له‌ كوردستانی بن ده‌ستی قاجار بۆ نه‌هری، هه‌مزاغاش له‌ قۆڵی سه‌رده‌شته‌وه‌ كشایه‌وه‌ سه‌ر سنوور و دوایش چووه‌ سنووری ده‌وڵه‌تی عوسمانی له‌ باشووری كوردستان له‌ سه‌ید ئه‌حمه‌دانی ده‌ڤه‌ری ‌پشده‌ر تاوڵی هه‌ڵدا و له‌وێوه‌ شه‌ڕی پاتیزانانه‌ی له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی ئێران ده‌كرد، له‌و باره‌یه‌وه‌ له مێژووی 29 صە‌فە‌ری 1298 كۆچی (21- 1- 1880ز)‌ حه‌سه‌ن عه‌لی خانی گه‌ڕووسی تلگرافێكی بۆ ناسره‌دین شا ناردووه‌، كه‌ له‌ چە‌ند بە‌شێكی نامە‌كە‌دا هاتووه‌:
نامە‌ی ژمارە‌ 56
(چە‌ند بە‌شێك لە‌ نامە‌كە‌ )
لاپە‌ڕە‌:153 – 164
مێژوو:29 صە‌فە‌ری 1298 كۆچی (21- 1- 1880ز)
بۆ: ناسرە‌دین شا (بە‌تلگراف بۆی نێردراوە‌)
“بۆ خاكی بە‌رپێی هومایۆنانە‌ی موبارە‌ك ((ڕوحمان بە‌قوربانی بێت))
دە‌بێ ئە‌وە‌ عە‌رز بكە‌م ئە‌گە‌رچی ڕادە‌ی ئاژاوە‌كە‌ی عوبە‌یدوڵڵای نە‌فرە‌تی و لە‌ بە‌ختی شوومی ئە‌و خە‌ڵكە‌ش، كە‌ بە‌ دڵ و نابە‌دڵ هاوكاریان لە‌گە‌ڵ كردووە،‌ وێرانی و زیانێكی زۆری گیان و سامانیان لە‌ بە‌شێكی گرنگی هه‌‌رێمی ئازربایجان كە‌وتووە‌، بە‌ڵام ئە‌م خە‌ڵكە‌ش هە‌ر لە‌ پاداشتی كردە‌وە‌ی خۆیاندا ئازار و زیانێكی وایان بە‌ركە‌وتووە‌ بە‌ بیردا نایە‌ت، بە‌شێكی زۆری ئە‌م وڵاتە‌ بە‌ جۆرێك ژێرە‌و ژور بووە‌، دە‌بێ چە‌ندین ساڵی پێ بچێت تا لە‌م ناوچە‌یە‌ بڕێك هێمن و ئاسایی ببێتە‌وە‌ و شوێنە‌ كاولە‌كان ئاوە‌دان ببنە‌وە‌.
دوای نیوە‌ڕۆی (17)ی موحە‌رە‌م لە‌لایە‌ن گوڵاوی ئاغا هە‌واڵ گە‌یشت، كە‌ لە‌ كاتێكدا خۆی و عوسمان ئاغا لە‌ سە‌ردە‌شت بوون، هە‌مزاغا بە‌ پشتیوانی هە‌ندێك لە‌ خە‌ڵكی سە‌ردە‌شت بە‌ شە‌ست حە‌فتا كە‌سێكە‌وە‌ لە‌ دە‌ست و پە‌یوە‌ند و نزیكانی خۆیە‌وە‌ لە‌مە‌حاڵی (دارمە‌) كە‌ دە‌كە‌وێتە‌ خاكی سە‌ردە‌شت بە‌ قە‌ڵە‌م ڕە‌وی عوسمانیە‌وە‌ لكاوە،‌ كتوپڕچۆتە‌ ناو سه‌ردە‌شت و گوڵاوی ئاغا و عوسمان ئاغاش كە‌ هێزێكیان لە‌گە‌ڵدا نە‌بووە‌، شارۆچكە‌ی سە‌ردە‌شتان بە‌ جێ هێشتووە‌، هاتوونە‌تە‌ دە‌رە‌وە‌. گیانفیداش بیرم لێكردە‌وە‌ ئە‌گە‌ر مانە‌وە‌ی هە‌مزاغا لە‌سە‌ردە‌شتدا ماوە‌یە‌ك بخایە‌نێ، بێشك خە‌ڵكی سە‌ردە‌شت و خێڵی گە‌ورك لە‌وانە‌یە‌ خێڵە‌كانی تریشی لە‌گە‌ڵدا ڕێكبكە‌ون و ئاژاوە‌یە‌كی تازە‌ بنێنە‌وە،‌ لە‌بە‌ر ئە‌وە‌ هە‌ر ئە‌وساتە‌ لە‌ لایە‌كە‌وە‌ نامە‌م بۆ خزمە‌تی جە‌نابی بە‌ڕێزی پایە‌بە‌رز سوپاسالاری مە‌زن نارد و هه‌‌ر بۆ دڵنیابوونیش سوارە‌ و سوپا و چە‌كی پێویستیشم لە‌و پایە‌ بە‌رزە‌ خواست و لە‌لایە‌كی تریشە‌وە‌ به‌ هە‌موو پیاوماقوڵانی ناوچە‌كە‌م ڕاگە‌یاند، تا هە‌موویان هێزی خۆیان بە‌ سوارە‌ و پیادە‌وە‌ ئامادە‌ بكە‌ن و خۆبە‌ گیان فیدا بگە‌یە‌نن، هە‌ر هه‌‌مان ڕۆژیش سە‌رانی قە‌رە‌ پە‌ پاغ و محمد ئاغای مامە‌ش و یونس خانی بانە‌ییم ئاگادار كرد، تا بە‌ هێزە‌كانی خۆیانە‌وە‌ لە‌ دوولاوە‌ ڕێی دە‌ربازبوونی هە‌مزاغا ببە‌ستن.
هەمزاغا دوای هەڵاتنی لەسەردەشت و هەواڵ زانینی دژایەتی عوسمان ئاغا و خدرئاغا و پیاوماقوڵانی سەردەشت بەرامبەری و بەڵێنیان بۆ گرتن، یان كوشتنی، چۆتە شوێنێك بەناوی (سوێسنە) كە دارستان و كوێستانێكی سەختە و ئەشكەوت و ڕەهۆڵی زۆر تێدایە.
سوێسنە لەسەرسنووری پایەبەرزی بڵندایە و بەمحاڵی (پشدەر) و خاكی عوسمانیەوە لكاوە، هەمزاغا ئێستا خۆی و چوار برازا و عەزیزی فەتاح و براكەی و ئەمین ئاغای كوڕی قادرئاغا و فەتحوڵڵاخانی كوڕی موزەفەرولدەولە و شەست- حەفتا كەسی تری لەتەكدایە و لەوێ‌ نیشتەجێن و خێڵ و تایەفە و ماڵ و منداڵی هەمزاغا و باپیراغای كوڕی لە (سەیید ئەحمەدان) دان، كەسەر بە پشدەر و خاكی عوسمانیە .
ئەو جۆرەی بۆمان دەركەوتووە و ئەرخایەن بووبن، قایمقامی (ڕانیە) كەبەشێكە لە سنجاقی (كۆیە)، بەرامبەر خێڵ و تایەفە و خێزانی هەمزاغا، پشتیوانی پێویستی كردووە و بە تایبەتیش باپیراغای كوڕی هەمزاغای خەڵات كردووە. بۆ ئاگاداری جەنابیشتان ڕایدەگەیەنم، بۆ لەڕیشە دەركێشانی ئەم توخمی خراپەكارییە (هەمزاغا)، لەلایەكەوە كارێكم كردووە، قادراغا و میرزاقاسمی قازی، كە پێشینەی دۆستایەتیان پێكەوە هەیە، كارێكی وا بكەن نامە و ڕاسپێرییان لەگەڵیدا ببێ‌ و ئەگەر بەقسەی ئەم دوو كەسە ئەرخایەن بكرێ‌، ئەوسا بیانێرم لەشوێنێكدا چاویان پێی بكەوێ‌ و بەهەر جۆرێك بێت، بەڵكو بەبڕیار و بەڵێنی گیانفیدا دڵنیای بكەن و بیهێنن.
لەلایەكی تریشەوە سەرقاڵی ئەو فەرمانەم لەجەنابی سوپاسالاری مەزنەوە گەیشتووە، بەمجۆرە بە هاوكاری سەلیم خانی چواردۆڵی، زەمینە و هۆیەك بۆ یەك كەوتنی محەمەد ئاغای مامەش و عوسمان ئاغای گەورك ساز بكەین، بۆ ئەوەی ئەم دوو كەسە دەست بدەنە دەستی یەكتر و لەهەر ڕێگا و بەهەر جۆرێك بۆیان بكرێت، پێكەوە یان بیكوژن، یان بەزیندوویی بیگرن، هیوای زۆرم هەیە، لەناوچاو و بەختی خاوەن شكۆوە، یەكێك لەم دوو تەگبیرە سەربگرێ‌.”
حەسەن عەلی خان نامه‌ی په‌شیمانی یا وه‌ك خۆی ده‌ڵێت (ڕووڕه‌شانه‌)ی به‌خه‌ڵك و لایه‌نگرانی ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ نووسی و پێویست بوو له‌پای نووسینی ئه‌م نامه‌ی په‌شیمانیه‌دا سزا بدرێن و باج بده‌ن، له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌شدا داوای له‌ سیخوڕ و ناپاكه‌كانی ده‌وری خۆی كردووه‌ هه‌مزاغا ده‌داو بخه‌ن و بیكوژن تاكو له‌م سزای (ڕووڕه‌شیانه‌) ببه‌خشرێن، به‌نامه‌یه‌كیش له‌ مێژووی 25ی ڕەبیعی یەكەمی 1298 كۆچی (25- 2- 1881ز) شای له‌ ئه‌نجامی كاره‌كانی ئاگادار كردو‌وه‌ته‌وه‌ و لەسەرەتای ئەم نامەیەدا كە وەڵامە بۆ نامەیەكی ناسرەدین شا بەدوور و درێژی سوپاس و ستایش و دەبدەیەكی زۆرەوە باسی گەیشتنی نامەكەی ناسرەدین شا دەكات، لەبەشێكی داد دەڵێت:
نامەی ژمارە: 60
(بەشێكی)
لاپەڕە: 174-183
مێژوو: 25ی ڕەبیعی یەكەمی 1298 كۆچی (25- 2- 1881ز)
بۆ: ناسرەدین شا
…پوختەی ڕووڕەشیانەی دانیشتوانی موكریان، بەو جۆرەی لەبەرامبەر بەڵێندا، كەلە هۆردوگای سەرەكی، لە پیاوماقوڵانی ئەم هەرێمە وەرگیراوە، بریتیە لە ڕووڕەشیانە و بڕگەیەكیشی بەو جۆرەیە لەبەرامبەر ئەو بەڵێنەدا، مەرجی ئەوە كراوە، بڕی (40) هەزار تمەن، بەناوی (ڕووڕەشیانە) وە بۆ بەر پێی پیرۆز پێشكەش بكەن و داواكردنی ئەم پێشكەش جارێ‌ ڕابگیرێ‌، تا بەڵكو بە پشتیوانی خوای گەورە و بەختی بەهێزی شاهەنشا، ئەو هەمزاغا ناڕەسەن و شەڕانی و ئاژاوەگێڕە، كەماكی فیتنەیی و ئاژاوە نانەوە بووە، لە هەڵكەوتێكدا، كەدێنە سابڵاخ، بەمردویی بێت، یان بەزیندوویی، بیگرن و بەدەست دەوڵەتەوەی بدەن و خۆشمان لەو (ڕووڕەشیانە) ببەخشرێین و دەوڵەتیش لەبەرامبەر ئەو خزمەتەدا، كە گرتن، یان كوشتنی هەمزاغایە، چاوپۆشیمان لێ بكات. بەگوێرەی ئەم مەرج و بەڵێنانە و لەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندی گشتی، هێشتا ئەم پارەی (ڕووڕەشیانە) یە، لەم خەڵكە وەرنەگیراوە.
لەبارەی هەمزاغاشەوە، بەو جۆرەی لەنامەكانی پێشوودا باسكراوە، گیانفیدا لەدوولاوە و بەدوو هۆوە بە وریایی تەواوەوە خەریكی بەئەنجام گەیاندنی ئەم خزمەتەم (واته‌ كوشتنی هه‌مزاغا) و پشتگوێم نەخستووە، دیارە ناوەرۆكی بەڵێننامەی محەمەد ئاغای مامەش لەو بارەیەوە و نامەی خودی هەمزاغاش، كەلە وەڵامی (قادرئاغا) دا نووسیویە، و گیانفیدا چەند ڕۆژێك لەمەوبەر بەتلگراف بۆ سوپاسالاری مەزنم ناردووە، بەرچاوی هومائاساتان كەوتووە”.

ماویه‌تی ….

32 ساڵ بەسەر تاوانی ئەنفالدا تێپەڕی, لە جەرگەی ئەم 198 رۆژەدا, هەموو جۆرە تاوانەكان بەرامبەر بە گەلەكەمان لە لایەن رژێمی بەعسی روخاوو نۆكەرە جاشەكانیەوە پیادە كرا, بۆ رزگار نەبوونی تاوانباران لە سزا , لە 20-5-2007 ەوە بە فەرمی بڕیاری دەستگیركردنی 423 تۆمەتباری ئەنفال لە لایەن دادگای باڵای تاوانەكانەوە دەرچوو, تا ئێستا هیچ كام لەم تۆمەتبارانە كە لە لایەن دادگای باڵای تاوانەكانەوە ناویان دیاریكراوە نە چوونەتە بەردەم دادگا و نە هەوڵیشی بۆ دراوەو نە ناوی هەڵاتووەكانیش لە لایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە دراوە بە پۆلیسی ئینتەرپۆل, بگرە حكومەت و بەرپرسانی حیزبی بە هەموو هێزیانەوە تۆمەتبارانیان پاراستووەو پلەو پۆستی سەربازیان پێ بەخشیون یاخود پشتیوانی مەعنەویان لێكردوون و دیوەخانانەیان بۆ بڕیونەتەوە, ئەو تۆمەتبارانە ناوە ناوە لێیان دەكوژرێت یان دەمرن, بەمەش زیانێكی گەورە لە دۆسیەی جینۆسایدی كورد دەكەوێت بە تایبەتیش ئەنفال, چونكە ئەم تۆمەتبارانە بە هاوتای قوربانیان لە روی دیاریكردنی حەقیقەتی تاوانەكە بگرە زیاتریش مانەوەیان بۆ نووسینەوەی مێژووی دۆسیەكە گرنگە, لاپەڕەی گرنگی تاوانەكان لە باخەڵی ئەماندایەو لایەنێكی گرنگی دەرخستنی حەقیقەتەكانن , بە بێ دادگایی ئەم تۆمەتبارانە هەموو نووسینەوەیەكی مێژووی تاوانەكە و قەرەبویەك و بە جیهان ناساندنێك بەتاڵ دەبێتەوە لە ماناكانی و دادەماڵرێت لە دادپەروەری و خاڵی دەبێت لە جدیەت, حكومەتی هەرێمی كوردستانیش تاوانباری یەكەم لەو بوارەدا و بە ئەركی ئەخلاقی و دادپەروەری خۆی هەڵناسێت و رێز لە خواست و ویستی قوربانیان و بنەماڵەكانیان ناگرێت .لە یادی 32 ساڵەی تاوانی ئەنفال داواكارین:
1- ئەو تۆمەتبارانەی ناویان لە دادگای باڵای تاوانەكان وەك تۆمەتبار هاتۆتەوە ژمارەیان 423 كەسەو 258یان لە هەرێمی كوردستانن و هەندێكیان ئێستا لە وڵاتانی دەرەوە دەژێن بدرێنە دادگا, بەمەش تاوانباران سزای خۆیان وەردەگرن و بێتاوانیش مافەكانیان بۆ دەگەڕێتەوە و سەربەرزانە دەگەڕێنەوە بۆ نا كۆمەڵگا.
2- لیستی تۆمەتبارانی جینۆسایدی گەلی كورد بدرێتە پۆلیسی نێو دەوڵەتی ئینتەرپول بۆ ئەوەی هەڵاتووەكانیان لە دەرەوەی وڵات دادگایی بكرێن, ئەمەش كاری راستەقینەی بە جینۆساید ناسینە لە جیهان نەك فیشاڵەكانی دی.
3- سەرلەنوێ پێداچونەوەی ورد بە دۆسیەی دادگایی ئەنفالدا بكرێتەوە و هۆكاری نەبوونی ناوی هەندێك لە تۆمەتباران لە لیستەكە رونبكرێتەوە.
4-پێویستە تاوانبارانی ئەنفال لە دامودەزگاكانی حكومەتی هەرێم وەك تاوانبار سەیر بكرێن بە تایبەت لە وەزارەتی داد و ئەنجومەنی دادوەری و دواكاری گشتی.
5- جێبەجێنەكردنی بڕیاری دادگا بۆ خۆی تاوانە, حكومەتی هەرێمی كوردستان پێویستە بڕیارەكانی دادگای باڵای تاوانەكان جێبەجێ بكات و بەئەركی یاسایی خۆی هەڵبستێت.
6- بە یاسای تایبەتی حكومەتی هەرێمی كوردستان سكاڵاكەران و شایەدەكان بپارێزێت هاوكات چاودێری وردی تۆمەتباران بكرێت تا ئەوكاتەی لەبەردەم دادگا ئامادە دەبن.
7- پارتە سیاسییەكان ئەستۆپاكی خۆیان لە بوونی تۆمەتباران لە ریزەكانیان رابگەیەنن, نەك بە درۆ لە یادی ئەنفالدا بەیاننامە دەربكەن.
8- هەر پارتێكی سیاسی پێش ئەوەی باسی ئەنفال و قوربانیان بكات و موزایەدە بە دۆسیەكەوە بكات , ئەستۆ پاكی خۆی لە بوونی تۆمەتباران لە ریزەكانی و بوونی پەیوەندی رێكخراوەیی و نهێنی لە گەڵ هەر تاكێكیان رابگەیەنێت.
9- پێویستە فشار بخرێتە سەر حكومەتی عێراقی ببێتە ئەندامی دادگای تاوانی نێو دەوڵەتی ICCبۆ ئەوەی تاوانەكانی ئەنفال و هەڵەبجە و بارزانی و فەیلی و شەنگار و دوز دوبارە نەبنەوە.
10- پێویستە سەرۆك كۆماری عێراق بەناوی دەوڵەتی عێراقەوە داوای لێبوردن لە سەرجەم قوربانیانی كوردستان و عێراق بكات.
11- هەموو ئەو ئیمتیازاتانەی دوای سەپاندنی سیاسەتی سك گوشین سەپێنرا بەسەر بنەماڵەی قوربانیان لە كەمكردنەوەی موچەكانیان بۆیان بگەڕێنرێتەوە.
12-موچەی بنەماڵەی قوربانیان لە جینۆساید, زیندانیان و پێشمەرگەی دێرین و …. بكرێتە ستاندارد بۆ موچە باڵاكان لە هەرێمی كوردستان, بۆ ئەوەی رێز لە قوربانیان و تێكۆشانیانیان بگرترێت.
13- هەموو لیستەكانی موچەی ” شەهیدان, جینۆساید, بریندارانی چەكی كیمیاوی, زیندانیانی سیاسی , پێشمەرگەی دێرین” بڵاو بكرێنەوەو لە بوونی گەندەڵی و ناوی تاوانباران پاك بكرێنەوە.
14- ئەو پارتانەی كوردستانیان كردە بەشێك لە شەڕی عێراق ئێران بە هێنانی پاسدار دان بە هەڵەكانی خۆیاندا بنێن و داوای لێبوردن بكەن.
15- بەهۆی لاوازی سستەمی دادوەری لە كوردستان ” وەزارەتی داد, ئەنجومەنی دادوەری, داواكاری گشتی…” كۆنترۆڵكردنی لە لایەن ئەو پارتانەی لانەی داڵدەدانی تاوانبارنن, كۆردستان بۆتە بەهەشتی رزگاربوونی تاوانبارانی تاوانە مەزنەكان لە سزادان و لێپرسینەوە, تا گەیشتۆتە ئاستی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و كەناڵەكانی راگەیاندنەوە شانازی بە رابردووی خیانەتی خۆیانەوە دەكەن و هاوشان دەسەڵاتداران پرَۆژەكان دەكەنەوە و دەسەڵاتیش جگە لە لایەنگری لێیان تەنانەت یادەكانیش قەدەغە دەكات.دەمانەوەێت ئەوە بڵێین 6 ساڵە سكاڵاكانمان لە سەر مێزەكانی داواكاری گشتی و ئەنجومەنی دادوەری كەوتووە بۆ ئەوەی تۆمەتباران بە پێی یاسا هەڵوێستیان لەبەرامبەر وەربگرترێت وبچنە بەردەم دادگا , لێ مخابن خۆیان لە داواكارییەكەمان دەشارنەوە , بە ئەركی خۆیانی نازانن.لە كۆتاییدا وێڕای ئەوەی مخابن ئەمساڵ بۆ یەكەمجار لە دوای راپەڕینەوە نەمان توانی یادی تاوانەكانی هەڵەبجەو ئەنفل بكەینەوە بەهۆی نەخۆشی كۆرۆناوە, لێ لە كاتی چاكسازییەكاندا یەكێك لە بژاردەكانیان بڕینی موچەی بەشێكی گرنگ لە شەهیدان و قوربانیان بوو, بە شانازییەوە ئێمە دەستپێشخەر بووین لە داكۆكی لە بنەماڵەی قوربانیان و نوچمان نەدا بۆ پاراستنی مافەكانیان , شەقاممان بۆ ساتێكیش بەجێ نەهێشت.لە خوارەوە ناوی تۆمەتبارانی ئەنفال كە لە لایەن دادگای باڵای تاوانەكانەوە دەرچووە و تا ئێستا دادگایی نەكراون , بۆ یاد هێنانەوەی دەسەڵاتداران و دەزگاانی دادوەری و داواكاری گشتی جارێكی دیكە بڵاوی دەكەینەوە :
1- وفیق عجیل السامرائی معاون مدیر الستخبارات العامە2- ولید نایف شبیب مدیر شعبە الشمال3- حامد یوسف حمادی سكرتیر رئیس الجمهوریە4- ابراهیم نصراللە5- احمد بیجو6- احمد جبار جباری7- ارشد احمد زیباری8- اسعد جانگیر هركی9- اسماعیل عزیز ئاغا زنگەنە10- اسماعیل محمود رسول ئاغا بشدری11-الرائد (درع) (محسن كرجی رجی) ك د ب / 5112-الرائد (صباح نازم رقیب السورجی) امر ف2 دفاع دفاع وتنی13-الرائد (عبدالستار عتاالكبیسی) امین سر قیادە شعبە اربیل العسكریە14-الرائد (ق خ ) (عبدالحمزە اسماعیل حمزە ) امر بتخ / 64امغ 2 فل 615-الرائد (محمد سالم حسین ) امین سر قیادە شعبە التامیم العسكریە16-الرائد (مدم) ( زیدان خلیفە لفتە) امر ك مدم /95717-الرائد (مدم) (علی كرمش حسن) امر ك م/7918-الرائد (مدم) (نوری حامد احمد) امر ك م/95619-الرائد الركن (صادق صوب اللە محمد) لمخ 2 فل /420-الرائد التیار (ادریس ابراهیم محمد) =21-الرائد التیار ( انور حمدامین) السرب/422-الرائد التیار (عبدالحمید فرحان عبدالحمید) =23-الرائد التیار (عمران كازم هندی) السرب/224-الرائد التیار (فریق محمد علوان) =25-الرائد التیار (مهدی علی حسن) =26-الرائد التیار (یونس صالح سلمان) السرب/3027-الرائد (ت ن) (غازی مجبل خلف) ت ن فل /128-الرفیق الرائد (انور رحیم تەها) امین سر قیادە الحارس العسكریە29-العقید (احمد سالم جاسم السامرائی) امین سر قیادە شعبە قوات نصرالعسكریە30-العقید (بدیوی حسن صالح) امین سر قیادە فرع الرشید العسكری31-العقید (حاتم عبدالكریم خماس) مدیر امن السلیمانیە32-العقید (خلف عبداللە عمیرە) امین سر قیادە شعبە الفارس العسكریە33-العقید (درع) (فاروق محمد حسن) لمغ/2 فل 434-العقید (رشید احمد سدخان) امین سر قیادە شعبە المعتصم35-العقید (عبدالحكیم توفیق حسون) امین سر قیادە شعبە الشیبانیالعسكریە36-العقید (عبدالرزاق حمید محمد) م ا م ق ق جح د و /137-العقید (عبدالقادر عبدالرحمن قدو) امر كتیبە مدفعیە میدان /7838-العقید (علی عبد غزال) امر مدفعیە میدان /فق 2339-العقید (مدم) (حسین محمد حسن) مقر مدم ق ق جح د و /140-العقید (مدم) (فخری احمد محمد علی) مقدم لوائ مدم فق /441-العقید (مش) (شهاب احمد علی) امر لمغ /2 فل 442-العقید (مش) (فوزی جواد هادی) امر ل /1943-العقید (مش) (قیس ابراهیم مدحت) امر ل /44544-العقید (مشاە) (محمد یعقوب یوسف) امر ل / 43845-العقید (مشاە) (نزار احمد شهاب) امر ل /3946-العقید الركن (ق خ) (خالد بهلول العیبی) امر لمغ 1فل 1خ47-العقید الركن (مش) (علی حسین علی) رئیس اركان فق /448-العقید التیار (ریاز محمد عبدالسعدی) =49-العقید التیار (نجم عبدالرزا عبدالواحد) =50-العقید التیار الركن (اسماعیل سعید فارس) امر ج ت ج /151-العقید مشاە (صلاح داود عبداللە)52-العمید الركن (علی حسین الصفار) ر ا ق جح د و /153-العمید (ا س) محمد مصتفی اسماعیل شعبە الامن الداخلی فل /554-العمید (خلف نجم جاسم) امین سر قیادە شعبە ابی زرالغفاریالعسكریە55-العمید (درع) (كامل زیدان خلف) م1م فق /3356-العمید (رافع حمدون زنون) امر القوات الاولی57-العمید (سمیر توفیق فتحی) امر ت ن ق ق جح د و /158-العمید (علی لفتە حسین العقابی) امیر سر شعبە خالد العسكریە59-العمید (غانم خالد سلیمان الجماس) امین سر قیادە شعبە القعقاعالعسكریە60-العمید (ق خ) (علی حسین مزعل) امر لمش /7261-العمید (ق خ) (نصیف جاسم حمادی) امر لمغ 2 فل /662-العمید (محمد خیری محمد سعید) امیر سر قیادە شعبە شرحبیلالعسكریە63-العمید (مدم) (حبیب خزر ابراهیم) امر مدم فق /464-العمید (مدم) ( متر محمد صالح) امر مدم فق /3365-العمید (مش) (تلعت سلیمان ولی) امر قاتع دوكان66-العمید (مش) (عارف حمید حاتم) امر جح د و /467-العمید الركن (ابراهیم خلیل ابراهیم) قائد فق /3768-العمید الركن (امیر جاسم حمو) قائد فق /769-العمید الركن (زهیر یونس علی) قائد قوات /5070-العمید الركن (صباح اسماعیل) قائد قوات /4571-العمید الركن (صباح نوری علوان) قائد فق /2772-العمید الركن (عبدالالە حامد العناز) قائد فق /2173-العمید الركن (عبدالامیر علوان حسین) قائد قوات /3874-العمید الركن (عبدالجلیل عبدالحمید محسن) قائد فق /2975-العمید الركن (عبدالمجید عباس وهیب) قائد فق /276-العمید الركن (علی احمد محمد صالح) قائد فق /4677-العمید الركن (علی عزیز الفدعم) شعبە الامن الداخلی فل /178-العمید الركن (غانم صالح حسن) قائد قوات جحفل الدفاع الوتنی /579-العمید الركن (مدم) (عتااللە ایوب خلف) رئیس اركان فق /3380-العمید الركن (مزهر عبد مهدی) ر ا ق جح د و /181-العمید الركن (ناصر سعید توفیق) قائد قوات /5082-العمید الركن ق خ (درید مصتفی شاكر) قائد فق /4083-العمید الركن مشاە (عبد عون نعمە نصور) قائد فق /2484-العمید الركن (علی صالح حمودی الدوری) امین سر قیادە شعبە موسیبن نصیر العسكریە85-الفریق (الحكم حسن علی) مدیر تیران الجیش (عزو القیادە العامەللقوات المسلحە)86-الفریق الركن (نعمە فارس حسین) معاون رئیس اركان الجیش للتدریب87-اللوائ (حسن حسین) مدیر منزومە استخبارات المنتقە الشمالیە88-اللوائ (عبد سلمان حمندی) امیر سر فرع عموریە العسكریە89-اللوائ الركن (ایاد خلیل زكی) قائد ق ق جح /د و /190-اللوائ الركن ( حمید شاكر محمود) قائد فق /4191-اللوائ الركن (خالد محمد عباس الجبوری) مدیر منزومە استخباراتالمنتقە الشرقیە92-اللوائ الركن (رمزی محمود عبداللە) قائد فق مش /3393-اللوائ الركن (سعد شمس الدین خالص) قائد ق جح د و /194-اللوائ الركن (عصمت صابر عمر) قائد فق /495-اللوائ الركن (علی محمد شلال) قائد فق /3996-اللوائ الركن (غائب حسون غائب) قائد القوە البحریە (عزو القیادەالعامە للقوات المسلحە)97-اللوائ الركن (محمد تاهر توفیق) قائد فق /3598-اللوائ ق خ (ایاد شعبان رمزی) قائد قوات /4299-المستشار (بابكر وسو محمد) فوج الدفاع الوتنی /112100-المستشار (جمال خزر خالد الدوبردانی) فوج الدفاع الوتنی/110101-المستشار (جمال فقی حسین) ف د و /97102-المستشار (خلیل عبداللە ابراهیم الشرفانی) ف د و /109103-المستشار (سلیم مهند رسول ئاغا) فوج الدفاع الوتنی /98104-المستشار (سوارە فتاج مزح الجاف) ف د و /239105-المستشار (شریف محمود معروف) ف د و /136106-المستشار (شیخ مجید بایز حسن) كف د و /61107-المستشار (صابر احمد رقیب محمد السورجی) ف د و /2108-المستشار (عباس بایز بالواغا) فوج الدفاع الوتنی /91109-المستشار (عباس حاجی اغاسرسیان) فوج الدفاع الوتنی /66110-المستشار (عسمان عبدالرحمن فتح اللە) ف د و /165111-المستشار (عمر احمد علی) ف د و /171112-المستشار ( عمر بابكر سلیم) فوج الدفاع الوتنی /114113-المستشار (فخری اسماعیل عبد القادر) ف د و /133114-المستشار (قادر شفیق نعمان) ف د و /63115-المستشار (قاسم فارس تاهر مصتفی اغا) ف د و /85116-المستشار (لتیف احمد محمد الزیباری) فوج الدفاع الوتنی/1117-المستشار (مامند حمد مولود) ف د و /51118-المستشار (محمد تاهر یونس محمد (رینكاوی) ف د و /107119-المستشار (محمد علی رسول) فوج الدفاع الوتنی/148120-المستشار (محمود حمە رسول اغا) فوج الدفاع الوتنی/26121-المستشار (نوزاد انور بتواتە) فوج الدفاع الوتنی /4122-المستشار مام یحیی (كویە) فوج 86 دفاع وتنی123-المستشار میرزا اسماعیل شرف رزا مستشار فوج 207 دفاع وتنی124-المستشار (حسین محمد عسمان) فوج الدفاع الوتنی /175125-المقاتل (محمد كامبنی بانواغا) معاون مستشار ف و /147126-المقدم (ادریس سعید محمد) امین سر قیادە شعبە زاخوش العسكریە127-المقدم (اسماعیل محمود عبد خلف) امین سر قیادە شعبە المنصورالعسكریە128-المقدم (حاتم متنی العواد) امین سر قیادە شعبە السلیمانیە العسكریەالاولی129-المقدم (حسن احمد عبداللە) امر د ج ق ق جح د و /1130-المقدم (درع) (عبدالكریم عبدالهادی سالم) امر ك د ب /41131-المقدم (صلاح صبری محمود) امین سر قیادە شعبە السلیمانیەالعسكریە السانیە132-المقدم (زاری عبدالكریم هادی) ز امن ق ق جح د و /1133-المقدم (عبدالستار جواد حمزەالحدیسی) مدیر ادارە فرع عموریەالعسكریە134-المقدم (مدم) (حسین فزل الدین عبدالقادر) امر ك م م /22135-المقدم (مدم) (صحاب جدوع زیاب) امر ك م م /10136-المقدم (مدم) (صلاح الدین محمد عبدالكریم) امر ك مدم /662137-المقدم الركن (حسین علی حمید) امر ل /36138-المقدم التیار (محمد فوزی حسن محمود) =139-المقدم التیار (احمد رشید فتنە المعازیدی) =140-المقدم التیار (خزیر عیسی جواد) =141-المقدم التیار (عبدالرزاق ابراهیم عبدالرزاق) ج ت ج /1142-الملازم (فرهاد مامند حمد) ف د و /51143-الملازم التیار (حسام ابراهیم حمود) السرب/107144-الملازم التیار (خالد مال اللە مردان) السرب /2145-الملازم التیار (رزوان غازی احمد) السرب /4146-الملازم التیار (عماد شلبی محمد) السرب/2147-الملازم التیار (عماد عباس محسن) السرب /2148-الملازم التیار (فازل عباس محسن) السرب /2149-النقیب (اسلحە) (وعد محمد علی) السرب /2150-النقیب (عبدالكریم صالح جواد) ممسل من منزومە الاستخباراتالعسكریە151-النقیب (ق خ) (حمزە خزر حمزە) امر بت خ /17152-النقیب (ق ف) (عبدللە حسن صالح) مستشار ف د و /151153-النقیب التیار (صباح علی حسن) السرب /2154-النقیب التیار (غالب شایع زیارە) السرب /2155-انور محمد رەزا محمود الجاف156-برهان شوانی157-بكر علی حاج مشیر158-بكر كریم غفور159-توفیق جبار قارمان160-سامر نصیف جاسم محافز كركوك161-جاسم محمد زیباری162-جبار شیخ هادی163-جبار موسی قەر هنجیری (جیهاد)164-جعفر عبدالكریم البرزنجی محافز السلیمانیە165-جمال حسین دووزی166-جوهر محی جانگیر ههركی167-جیا سورجی168-حجاج عبدالغفور خالد دوبە ردانی169-حسن محمود بك امین هەورامی170-حسیب محمد نجم جباری171-حمدامین حمە شاسوار مختار قریە (كانی میل)172-حمزە عباس مامند ئاكو173-حمەی حاجی حسین174-خالد محمود احمد علی غوارە175-خزیر فتاح حسین كامیش176-خیراللە دوزی استخبارات177-رسول مامند قیردولی178-زید سورجی179-سعید عدنان جباری180-سعید محی الدین احمد زنكنە181-مستشار سید رەزا سەید تەها (سید مانكا)182-سید مجنون183-شامل درویش184-شریف حمە شریف (شەفەی خاتون)185-شریف محمد كرداوی186-شهاب احمد وایرمن187-شیخ احمد برزنجی188-شیخ برهان مدیر ناحیە (زراین)189-شیخ جلال صالیی190-شیخ روناك191-شیخ سعاد تالبنی192-شیخ صلاح نقشبندی193-شیخ كریم شیخ شهاب194-شیرزاد علی بەلەكە195-تارق شفیع كافروش196-تارق عزیز رەزا ئاغا197-تاهر عسمان روستم امر سریە –فوج /53198-عاصف احمد زیباری199-عاصی حمە دیزە استخبارات200-عبدالجبار محسن مدیر التوجیە السیاسی یحزر اجتماعاتالقیادە العامە للقوات المسلحە201-عبدالكریم محمد سلیم شوشی زیباری202-عبداللە كاك امیر ( عەبە كەركوكی)203-عبد محمد عبداللە مدیر امن شقلاوە204-عبداللە حسن صالح بابان205-عبدالمجید حسین اسماعیل شیخكی206-عدنان عبداللە نجم الجاف207-عزیز حسن فتاح208-علی حسن عزیز قائمقام جمجمال و عزو فرع209-علی لوت ماسی210-عمر حاجی بادینان211-عمر حاجی صالح212-عمر حمە رستم213-عمر خزر حمد سورجی214-فواد كریم بایز هموند215-فارس محمد قادر عزیز سورجی216-قاسم رشید درەیی217-كامران احمد (كامران سور) خارج القتر فی ایران-بیر انشار218-كامل شیخ هادی219-كمال حمە مام سورانی220-كمال محمد حیدر (كمال شصە)221-محمد جوهر كوران222-محمد شیخ عبدالكریم برزنجی223-محمد قادر ئاغا سورجی224-محمد كریم شوشی زیباری225-محمد كلحی ریكانی226-محی الدین حمە رحیم227-مدحت توفیق داودی228-ملا حسین روغزایی استخبارات229-ملا عوزیر230-ملازم اول تیار (احمد ابراهیم احمد) ج ت ج /1231-ملازم اول تیار (احمد سلمان زناد) السرب /2232-ملازم اول تیار (احمد عابد داود) =233-ملازم اول تیار (اسكندر ابراهیم جمعە) =234-ملازم اول تیار (الهام عون الرفیق یونس) ج ت ج /1235-ملازم اول تیار (امانج منازل خزر) السرب /21236-ملازم اول تیار ( انمار محمد احمد) ج ت ج /1237-ملازم اول تیار (حسین علی عبداللە) السرب /106238-ملازم اول تیار (حمید منصور خلیل) السرب /4239-ملازم اول تیار (خالد عبدالعزیز عبداللە) ج ت ج /1240-ملازم اول تیار (خلف حسین علاوی) ج ت ج /1241-ملازم اول تیار (رمزان متلك احمد) =242-ملازم اول تیار (سالم فتحی حسن) ج ت ج /1243-ملازم اول تیار (سعد احمد قاسم) السرب /30244-ملازم اول تیار (سعد عبدالرحمن سعید) السرب /4245-ملازم اول تیار (شجاع یاس روحی) ج ت ج /1246-ملازم اول تیار (شلال رشید عتیە) =247-ملازم اول تیار (زیائ جعفر رازی) السرب /4248-ملازم اول تیار (تەها فتحی صالح) السرب /2249-ملازم اول تیار (تەها محمد احمد) السرب /2250-ملازم اول تیار (عبدالكریم جدعان علی) =251-ملازم اول تیار (عدی حاتم لفتە) السرب /2252-ملازم اول تیار (علی حسین سلمان) السرب /41253-ملازم اول تیار (فارس ابراهیم رشید) السرب /41254-ملازم اول تیار (قیس حبیب مصتفی) =255-ملازم اول تیار (كریم یاسین زیدان) السرب /41256-ملازم اول تیار (لیس عبدالعزیز عبداللە) السرب /106257-ملازم اول تیار (محمد خزعل فیصل) =258-نامق رقیب السورجی259-نامق عبدالكریم مختار قریە (بی باز)260-عبدالرحمن عبدالكریم261-یحیی الجاف محافز اربیل262-یعرب الربیعی مدیر امن الموصل263-اسود النعیمی امین سر فرع السلیمانیە264-تارق كافی امین سر فرع دهوك265-صایل العبدلی امین سر فرع الموصل266-نزار یونس امین سر فرع نینوی267-خزر الدوری امین سر فرع كركوك268-تاهر جلیل الحبوش269-عمید فتاح بك جاف مستشار فوج (35)270-زاهر اغا كویە مستشار271-عدنان دیسكو مستشار272-تارق كاكەیی مستشار273-سعید غیدان (حمە سعید) مستشار274-مجید غیدان معاون مستشار275-شمال رفعت كلی امر سریە276-حمە كریم حمە فرج مختار قریە سیتلان277-مصتفی سلیمان وزە امر سریە278-عمر حمە علی جرمكا مستشار279-جبار دریز مفرزە خاصە280-صابر سورجی مستشار281-مامند قشقە مستشار282-علی سلمە جوارتایی مفرزە خاصە283-حاج علی نبیاوا مفرزە خاصە284-عقید حمید عسمان مستشار فوج 300285-انور حسو مفرزە خاصە286-سید قدرت مقاتل287-محمد كاوانی مفرزە خاصە288-حمە بوخجی مستشار289-ابراهیم بالول اغا مستشار290-عمر صوفی مفرزە خاصە291-عمر حسین ( عمر عرب ) مفرزە خاصە292-قالە ی عە زە نالبند293-صلاح شینە مفرزە خاصە294-میرزا حسن مستشار295-محمد حسین نوری مفرزە خاصە296-عمر اغا مستشار297-حسین حمە سور اغا مستشار298-ئاوات احمد حسن رش مستشار فوج 266299-احمد جمیل امین مستشار فوج 240300-احمد صوفی اسماعیل صالح مستشار فوج 356301-احمد كویخا رجب مستشار فوج 90302-اسعد سلیم حاجی ئاغا مستشار فوج 302303-انور رشید خزر میران مستشار فوج 52304-انور میرزا ابراهیم كلی مستشار فوج 209305-ابراهیم احمد ابراهیم منتك مستشار فوج 22306-ابوبكر فقی الصالحی مستشار307-بایز عزیز رشید باوجان مستشار فوج 213 و منح نوت الشجاعە308-بهرام محمد عبدالرحمن محمد مستشار فوج 11309-برهان توفیق بابكر هاورامی مستشار فوج 238310-توفیق حمە فرج حمە رستم ناورولی مستشار فوج 70311-توفیق سلیمان یاسین برواری مستشار فوج 113312-تارق سعید براهیم مزوری مستشار فوج 19021-الرائد التیار ( انور حمدامین) السرب/4313-تەیب محمد عسمان (شیخ تەیب ) مستشار فوج 203314-جاسم محمد فارس محمد مستشار فوج 225315-كركیس حمید حیدر مستشار فوج 156316-جلال اسعد رەزا جرمكایی مستشار فوج 79317-جلال شیخ نجم الدین كریم مستشار فوج 135318-جلال محمد عبدالرحمن هلالی مستشار فوج 198319-جلال محمود صالح برادوستی مستشار فوج 232320-جمال نصرالدین عزیز مستشار فوج 357321-جمیل كریم مجید اغا كوری مستشار فوج 29322-جعفر انور سلیمان مستشار فوج 305323-حسین جهانكیر جادر مزوری مستشار فوج 9324-حسین حمە فتاح قادر مستشار فوج 120325-حسین خزر حمد مستشار فوج 6326-حلمی سعید قادر محمد جاف مستشار فوج 199327-حمود عمر صالح تاجالدین میرنی مستشار فوج 71328-خالد قاسم محمد امین مستشار فوج 270329-خالد شیخو مراد مستشار فوج 226330-خزر عبداللە حسین مستشار فوج 210331-خورشید اسعد رسول مستشار فوج 253332-رحیم كریم قادر مستشار فوج 244333-دلسوز خزر مینە بلباس مستشار فوج 235334-رشید صالح رشید ئتروشی مستشار فوج 227335-زاهر تاهر توفیق مستشار فوج 150336-سمكو عبدی حسن زدكی مستشار فوج 54337-شكر جندی عنتر مزوری مستشار فوج 272338-صادق زیرو امین مستشار فوج 36339-صالح احمد اسماعیل الروفی مستشار فوج 255340-صباح اسماعیل خزر مستشار فوج 351341-صدیق علی محمد امین هارونی مستشار فوج 245342-صلاح الدین خزر رسول مستشار فوج 241343-عادل توفیق رشید مستشار فوج 206344-عبدالرحمن عاصی عزالدین مستشار فوج 322345-عبدالقادر مستەفا محمد مستشار فوج 182346-عبدالكریم حسین خالد مستشار فوج 346347-عبداللە فیصل عبداللە ماوانی مستشار فوج 333348-عبدالكریم سعدی سلیمان سعدی مستشار فوج 285349-عدنان عبداللە احمد جبارە مستشار فوج 231350-عرب صالح عمر قادر مستشار فوج 218351-علائ محمد امین عیسی مستشار فوج 306352-علی احمد حاجی شعبان مستشار فوج 93353-علی سلیمان حسین مستشار فوج 224354-علی عبوش عبدی غزالە مستشار فوج 59355-عونی حاجی مستەفا جبرائیل مستشار فوج 103356-علی احمد محمد هارونی مستشار فوج 197357-علی اورحمان حسن مستشار فوج 168358-عمر مردخان جلیلە مستشار فوج 116359-عمر مجمد حیدر مستشار فوج 246360-عمر بشار صالح مستشار فوج 152361-عمر حسن رسول كردی مستشار فوج 28362-عصمت دینو بیری مستشار فوج 157363-غیاس توفیق سلیمان یاسین مستشار فوج 113364-فاتح تاهر مستەفا عبدالقادر مستشار فوج 354365-فاروق رشید علی محمد نورولی مستشار فوج 196366-فازل مستەفا حسن برواری مستشار فوج 208367-فرهاد مامند حمد مولود مستشار فوج 35368-قادر محمود خلیفە عبدالصمد مستشار فوج 31369-قادر محمد رشید عبدالقادر مستشار فوج 252370-قاسم كریم احمد محمود مستشار فوج 237371-كریم خان محمود خلیفە مستشار فوج 40372-مجید سلیمان احمد جاف مستشار فوج 364373-مجید شیخ بایز حسن مستشار فوج 61374-محمد جوهر اسماعیل صالح مستشار فوج 108375-محمد شیخ معروف بیر داود مستشار فوج 49376-محسن محمد یاسین مستشار فوج 155377-محمد تاهر رشید حمە امین مستشار فوج 254378-مجمد حمە امین حسین زراری مستشار فوج 216379-محمد سعید محمود شمیرانی مستشار فوج 118380-محمد عمر امین جمیل ( باساكی ) مستشار فوج 81381-محمد نجیب صادق بهائ الدین مستشار فوج 119382-محمد حمزە زازلەیی مستشار فوج 204383-محمود احمد شریف غوارە مستشار فوج 122384-محمود حسین محمود علی مستشار فوج 356385-محی الدین عزیز محمد بابا علی مستشار فوج 242386-مشیر ابراهیم احمد مستشار فوج 46387-مشیر هادی حمد اغا مستشار فوج 48388-نجم الدین صالح محمد برزنجی مستشار فوج 174389-نوری حسن مراد برزنجی مستشار فوج 111390-هلكورد عبدالكریم الكنزانی مستشار فوج 83391-هوشیار سلیم احمد باشا مستشار فوج 215392-وهاب رحمان حمد امین مستشار فوج 153393-یونس رمزان غوارە مستشار فوج 243394-حمە خان دارە رشید منح نوت الشجاعە بموجب المرسوم الجمهوریرقم ( 808 )395-حمە رشید عبدالرحمن عبدالرحیم =396-خزیر رشید بحری =397-سالار نصراللە قادر =398-سعید احمد شیشە =399-سعید قادر محمد الجاف =400-شیخ محمود سید كول =401-صالح احمد حسین =402-عباس حاجی اغا رسول =403-فتاح كریم فتاح =404-كریم عبداللە محمد =405-كسری محمد سعید محمد فتاح =406-محمد حسن علی میرزا =407-محمود حمە امین حمە صالح =408-ابراهیم علی ملو الزوری =409-تحسین شاویس سعید =410-رشید حمد امین عزیز =411-رەزا تەها محی الدین =412-رفعت محمد علی =413-زیرك تاهر سعید =414-سعاد فیزاللە محمد =415-تاهر علی عبدالرحمن =416-محمد سلیم قادر عوسمان =417-مدحت توفیق منصور =418-معتصم عبدالكریم حسین =419-محمد صادق محمد شوانی منح نوت الشجاعە بموجب المرسومالجمهوری رقم ( 809 )420-عمر محمود محمد ماموی =421-ابراهیم نصرالدین عزیز البرزنجی منح نوت الشجاعە بموجبالمرسوم الجمهوری رقم (1014)422-محمد عیسی بیرویس عیسی الجاف =423-محمد سعید احمد محمد الهارونی =ئەمەی خوارەوەش ناوی 258 تۆمەتباری ئەنفالی دانیشتووی هەرێمی كوردستانە , كە حكومەتی هەرێمی كوردستان هێزی گرتن و دادگاییكردنیانی نییە .1. محمد كریم شوش زێباری2. خورشید أسعد رسول3. خدر عبدالله حسین4. خالد شیخۆ مراد5. خالد قاسم محمدأمین6. حمود عمر صالح تاج الدین میرنی7. حلمی سعید قادر محمد جاف8. حسین خدر حمد9. حسین حمە فتاح قادر10. نامق رقیب سورچی11. عاصف احمد زیباری12. عبدالكریم محمد سلیم شوش زیباری13. عبدالله كاك امیر(عەبە كەركوكی)14. عبدالله حسن صالح بابان15. عدنان عبدالله نجم الجاف16. اسماعیل محمود رسول ئاغە پشدری17. اسماعیل عزیز ئاغە زنگەنە18. أحمد بیجۆ19. أحمد جبار جباری20. محمد جوهر گۆران21. كمال محمد حیدر(كمال شمە)22. كمال حمە مام سورانی23. كامران أحمد(كامران سور)24. محمد شێخ عبدالكریم برزنجی25. عمر حاجی بادینان26. علی لوت ماسی27. عمر خدر حمد سورچی28. فۆاد كریم بایز هموند29. فارس محمد قادر عزیز سورچی30. عادل توفیق رشید31. عبدالله حسن صالح32. جلال محمد عبدالرحمن هلالی33. جلال شیخ نجم الدین كریم34. جلال أسعد ره زا چەرمەگایی35. گركیس حمید حیدر36. جاسم محمد فارس محمد37. ته یب محمد عوسمان (شێخ ته یب)38. عمر محمود محمد مامویی39. محمد صادق محمد شوانی40. عمر محمد حیدر41. عمر مردخان جلیلە42. علی أورحمان أسعد43. علی أحمد محمد هارونی44. عونی حاجی مصگفی جبرائیل45. علی عبوش عبدی غزالە46. علی سلیمان حسین47. علی أحمد حاجی شعبان48. شیخ برهان49. شیخ جلال صالەیی50. شیخ سعاد تالنی51. شیخ روناك52. عمر حمە رستم53. كامل شیخ هادی54. عمر حاجی صالح55. عبدالمجید حسین اسماعیل شیخكی56. ملا حسن روغزایی57. شیخ كریم شیخ شهاب58. سید مجنون59. شامل درویش60. حمەی حاجی حسین61. جبار موسی قرەهەنجیری(جیهاد)62. جعفر عبدالكریم برزنجی63. جمال حسین دوزیی64. چیا سورچی65. حجاج عبدالغفور خالد دوبەردانی66. حسن محمود بگ امین هواری67. حسیب محمد نجم جباری68. مامند حمد مولود69. محمد علی رسول70. محمود حمە رسول اًغا71. نوزاد انور بیتواتە72. مام یحی(كویە)73. أسعد سلیم حاجی ئاغا74. أحمد كویخا رجب75. أحمد صوفی اسماعیل صالح76. حمە بوخجی77. میرزا حسن78. أنور حسو79. محمد كاوانی80. عمر حسن(عمر عرب)81. سید قدرت82. عمر صوفی83. صلاح شینە84. عمر اغا85. هوشیار سلیم أحمد پاشا86. هلگورد عبدالكریم الكسنزانی87. نوری حسن مراد برزنجی88. نجم الدین صالح محمد برزنجی89. مشیر هادی حمد اغا90. مشیر ابراهیم احمد91. محی الدین عزیز محمد باباعلی92. محمود حسین محمود علی93. محمود احمد شریف غوارە94. محمد حمزە زازلەیی95. محمد نجیب صادق بها‌والدین96. محمد عمر امین جمیل(باساكی)97. تاهر علی عبدالرحمن98. محمد سلیم قادر عپمان99. ابراهیم بالول اغا100. عقید حمید عپمان101. محمد شیخ معروف بیرداود102. مجید سلیمان احمد جاف103. كریم خان محمود خلیفە104. قاسم كریم أحمد محمود105. قادر محمود خلیفە عبدالصمد106. قادر محمد رشید عبدالقادر107. فرهاد مامند حمد مولود108. فاتح گاهر مصگفی عبدالقادر109. وهاب رحمان حمدأمین110. میرزا اسماعیل شرف رچا111. خدر فتاح حسین گامیش112. رسول مامند قیردولی113. زید سورچی114. سعید عدنان جباری115. سعید محی الدین احمد زنكنه116. سید ره زا سید ته ها(سید مانكا)117. جبار دریز118. حاج علی نبیاوە119. علی سلمە چوارتایی120. اسعد جانكیز هركی121. محمد جوهر اسماعیل صالح122. جوهر محی جانكیز هركی123. ارشد احمد الزیباری124. محمد سعید محمود شمیرانی125. محمد حمەامین حسین زراری126. محمد تاهر رشید حمەامین127. محسن محمد یاسین128. محمد كانبی بانو اغا129. حسین محمد عپمان130. حمەخان دارە رشید131. یونس رمچان غوارە132. كیسری محمد سعید محمد فتاح133. محمد حسن علی میرزا134. تحسین شاویس سعید135. ابراهیم علی ملو الزوری136. محمود حمەامین حمە صالح137. رشید حمە امین عزیز138. رەزا ته ها محی الدین139. رفعت محمد علی140. زیرك گاهر سعید141. سعاد فیچ الله محمد142. عاصی حمە دیزە143. دلسوز خدر مینە بلباس144. فازل مصته فی حسن برواری145. فاروق رشید علی محمد نورولی146. كریم عبدالله محمد147. فتاح كریم فتاح148. عباس حاجی اغا رسول149. صالح احمد حسین150. جبار شیخ هادی151. خیرالله دوزی152. خالد محمود أحمد علی غوارە153. شیخ محمود سید گول154. سعید قادر محمد الجاف155. سعید احمد شیشە156. سالار نصرالله قادر157. خچیر رشید بحری158. سعید غیدان (حمە سعید)159. زاهر اغا كویە160. عدنان دیسكو161. مجید غیدان162. گارق كاكەیی163. صباح سورچی164. عبدالكریم سعدی سلیمان سعدی165. عبدالله فیصل عبدالله ماوانی166. عبدالكریم حسین خالد167. عبدالقادر مصته فا محمد168. عبدالرحمن عاصی عزالدین169. حمدامین حمە شاسوار170. حمزە عباس مامند ئاكو171. قالەی عەزە نالبند172. مدحت توفیق داودی173. ملا عوزیر174. محسن كرچی رحی175. صباح نازم رقیب السورچی176. محمد كلحی ریكان177. محمد قادر اغا سورجی178. فرهاد مامند حمد179. شیرزاد علی بەلەكە180. تارق شفیع كافروش181. تارق عزیز ره زا اغا182. شیخ صلاح نقشبندی183. أنور محمد رچا محمود الجاف184. برهان شوانی185. بكر علی حاج مشیر186. بكر كریم غفور187. جاسم محمد زیباری188. محی الدین حمە رحیم189. نامق عبدالكریم190. حمە رشید عبدالرحمان عبدالرحیم191. شمال رفعت كلی192. مامند قشقە193. عمر حمە علی چەرمەگا194. مصته فا سلیمان وزە195. حمە كریم حمە فرج196. عمید فتاح بك جاف197. یحیی جاف198. گاهر عپمان روستم199. بابكر وسو محمد200. جمال خچر خالد201. جمال فقی حسین202. خلیل عبالله ابراهیم203. توفیق سلیمان یاسین برواری204. أحمد جمیل امین205. حسین حمە سور اغا206. ئاوات احمد حسن رش207. توفیق حمە فرج حمە روسم نورولی208. بهرام محمد عبدالرحمن محمد209. باییز عزیز رشید باوەجانی210. ابوبكر فقی صالحی211. ابراهیم احمد ابراهیم منتك212. أنور میرزا ابراهیم گلی213. أنور رشید خچیر میران214. علا‌و محمد أمین عیسی215. عرب صالح عمر قادر216. عدنان عبدالله احمد جبارە217. قاسم رشید دزەیی218. غیاپ توفیق سلیمان یاسین219. عصمت دینو بیری220. عمر حسن رسول كردی221. عمر بشار صالح222. شریف حمە شریف(شەفەی خاتون)223. شریف حمد كرداوی224. شیخ احمد برزنجی225. شهاب احمد وایرمن226. صدیق علی محمد أمین هارونی227. صباح اسماعیل خچر228. صالح احمد اسماعیل الرفعی229. صادق زید وایرمن230. شكر جندی عنتر مزوری231. رشید صالح رشید أتروشی232. زاهر تاهر توفیق233. سمكو عبدی حسن زدكی234. تارق سعید ابراهیم مزوری235. حسین جیهانكیر جادر مزوری236. جعفر أنور سلیمان237. جمیل كریم مجید اغا كوری238. محمد عیسی بیرویس عیسی الجاف239. ابراهیم نصرالدین عزیز البرزنجی240. جمال نصالدین عزیز241. جلال محمود صالح دوستی242. صابر احمد رقیب243. عباس باییز بالو اغا244. عباس حاجی أخاسر سیان245. عپمان عبدالرحمن فتح الله246. عمر احمد علی247. عمر بابكر سلیم248. فخری اسماعیل عبدالقادر249. قادر شفیق نعمان250. رحیم كریم قادر251. قاسم فاوس تاهر مسته فا اغا252. له تیف احمد محمد الزیباری253. سلیم مهند رسول254. محمد تاهر یونس محمد(رینكاوی)255. سوارە فتاح فرج الجاف256. شریف محمود معروف257. شیخ مجید باییز حسن258. صلاح الدین خدر رسول

كوردستان بێ جینۆسایدKurdistan without genocide11-4-2020

له‌سه‌ره‌تاكانی مانگی ئۆكتۆبه‌ری ساڵی ڕابردوو , شه‌پۆلێكی گه‌وره‌ی ناڕه‌زایه‌تی له‌ شه‌قامی عێراقی هه‌ڵگیسرا, كه‌ هاوكات گۆڕه‌پانی ته‌حریری شاری به‌غداد به‌ مه‌ڵبه‌ندی سه‌ره‌كی ئه‌و ناڕه‌زایه‌تیه‌ داده‌نرا , كه‌ هاوكات ئه‌و ناڕه‌زایه‌تیه‌ی سه‌ره‌تای مانگی ئۆكتۆبه‌ری ساڵی 2019 جیاوازتر بوو له‌ سه‌رجه‌م ناڕه‌زایه‌تیه‌كانی دیكه‌ی شه‌قامی عێراقی كه‌ له‌ ساڵانی ڕابردوو هه‌ڵگیسرا بوون , ئه‌مه‌ش به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌م ناڕه‌زاه‌تیه‌ی ئه‌مجاره‌ زنجیره‌یه‌كی درێژی به‌دوای خۆیدا هێنا كه‌ زیاتر له‌ پێنج مانگی خه‌یاند كه‌ خۆپیشانده‌ران له‌سه‌رجه‌م چین و توێژه‌كانی گه‌لی عێراق پێكهاتبوو , كه‌ ئیتر تووڕه‌یی گه‌یشتبووه‌ سه‌ر ئێسكه‌كانیان به‌تایبه‌تیش چینی گه‌نجان كه‌ داوای هه‌لی كار و ژیانی خۆش و دادپه‌روه‌ریان ده‌كرد له‌ حكومه‌ته‌ گه‌ندڵكاره‌كه‌ی عێراق , به‌ڵام ئه‌گه‌رچی حكومه‌ت به‌ فیشه‌ك و چه‌ندین هۆكاری تر وه‌ڵامی خۆپیشانده‌رانی دایه‌وه‌ له‌ ده‌رئه‌نجامدا به‌چه‌ندین كوژرا و برینداری لێكه‌وته‌وه‌, به‌ڵام هیچیان كاریان نه‌كرده‌ سه‌ر خۆپیشانده‌ران به‌ڵكو خۆپیشانده‌ران زیاتر سووربوون له‌ داواكانی خۆیان , خۆپیشانده‌ران فشارێكی توندیان خسته‌ سه‌ر عادل عه‌بدلمه‌هدی بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست له‌كاربكشێنێته‌وه‌ , به‌ڵام بۆ دواجار له‌سه‌ره‌تای مانگی دیسه‌مبه‌ری ساڵی ڕابردوو بڕیاری ده‌ست له‌ كاركێشانه‌وه‌ی خۆی له‌ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیران پێشكه‌شی په‌رله‌مان كرد , به‌ڵام له‌پاشان ئیتر عێراق بوو حكومه‌تێكی كابه‌ڕێكه‌ری بێ چاره‌نووس به‌ڵام خۆپیشانده‌رانیش به‌رده‌وام بوون له‌ خۆپیشاندانه‌كانیان هه‌تاوه‌كو سه‌رجه‌م مافه‌كانیان ده‌سته‌به‌رده‌كرێت بۆیان , ئه‌گه‌رچی هیچ هێزێك نه‌یتوانی خۆپیشانده‌رانی عێراق كپ بكاته‌وه‌ به‌ڵام له‌ ناوه‌ڕاستی مانگی شووباتی ساڵی 2020 به‌هۆی فراوانبوونی ڤایرۆسی كۆرۆنا كه‌ عێراقیشی به‌خۆیه‌وه‌ گرته‌وه‌ , ئیتر ئه‌مه‌ وای كرد كه‌ خۆپیشانده‌ران به‌ره‌و ماڵه‌كانی خۆیان بڕۆن و گۆڕه‌پانی ته‌حریر و خه‌لانیه‌ و ناچه‌كانی دیكه‌ به‌جێ بهێلن بۆ كاتێكی نادیار, ئیتر پاشان چه‌ند كه‌سێكی تر له‌لایه‌ن سه‌رۆك كۆماره‌وه‌ كاندید كراو بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی نوێی عێراق وه‌كو محه‌مه‌د ته‌وفیق عه‌لاوی و عه‌دنان زورفی به‌ڵام ئه‌م دووانه‌ نه‌یان توانی بێنه‌ گۆڕه‌پانی سیاسه‌تی عێراق به‌هۆی نه‌بوونی ده‌نگی پێویست له‌نێو كوتله‌كان دا, به‌ڵام له‌ ئێستادا مسته‌فا كازمی هاتۆته‌ گۆڕه‌پانی سیاسه‌تی عێراق كه‌ توانیویه‌تی ده‌نگی كورد و سونه‌كان و به‌شێكی شیعه‌كان به‌ده‌ست بهێنێت و چاوه‌ڕێ ده‌كرێت له‌ ئاینده‌دا حكومه‌تێكی نوێی له‌ عێراق درووست بكات .
له‌ ئێستادا فۆكسه‌كه‌ له‌سه‌ر مسته‌فا كازمی دایه‌ كه‌ ئاخۆ ده‌توانێت له‌م بارۆدۆخه‌دا حكومه‌تێكی دادپه‌روه‌رانه‌ بهێنێته‌ ئاراوه‌ كه‌ سه‌رجه‌م داواكاریه‌كانی چه‌ندین مانگه‌ی خۆپیشانده‌رانی عێراق و گۆڕه‌پانی ته‌حریری به‌دی بهێنێت ؟.
گرنگ نیه‌ كه‌ كێ حكومه‌تی عێراق پێك ده‌هێنێت , گرنگ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كه‌سێكی خاوه‌ن ئیراده‌ بێت بتوانێت به‌سه‌ر سه‌رجه‌م گه‌نده‌ڵیه‌كانی عێراقدا زاڵبێت كه‌ ساڵانێكه‌ عێراق به‌ده‌ستیه‌وه‌ ده‌ناڵێنێته‌وه‌, بۆیه‌ ده‌بێت له‌ئێستادا مسته‌فا كازمی كار له‌سه‌ر ئه‌وه‌بكات كه‌ حكومه‌تێكی نیشتمانی له‌ پێناو به‌رژه‌وه‌ندی هه‌موو گه‌لی عێراق دا بێت , هاوكاتیش دووربێت له‌ هه‌موو جۆره‌ ده‌ستێوه‌ردانێكی مه‌زبه‌گه‌ریه‌تی و نه‌ته‌وه‌یی چوونكه‌ ئه‌مه‌ جارێكی تر حوكمڕانی عێراق به‌ره‌و ئاراستیه‌كی نادیارتر ده‌بات كه‌ ئه‌مه‌ش وا ده‌كات دووباره‌ خۆپیشانده‌ران ناچاربن بڕژێنه‌ گۆڕه‌پانه‌كان, بۆیه‌ له‌ ئێستادا تاكه‌ حكومه‌تی سه‌ركه‌وتوو له‌ عێراق بریتیه‌ له‌ حكومه‌تێكی مه‌ده‌نی, كه‌ هه‌موو خه‌ڵكی به‌بێ جیاوازی له‌ژێریدا به‌ ئاسووده‌یی بحه‌سێته‌وه‌.

ئه‌حمه‌د كامه‌ران

من كه‌سێكی وام خۆش ده‌وێ
ھەرگیز نه‌زانێ چۆن بژی
كه‌سێ له‌سه‌ر
زه‌وی خه‌وتووه‌كان بێداربێ
له‌گه‌ڵ ئاوابونی خۆرا
خوازیاری فه‌نا بوونی بێ
له‌گه‌ڵ گزنگ ھەڵبێت و بگه‌ڕێته‌وه‌

من كه‌سێكی وام خۆش ده‌وێ
پاساو بۆ مانه‌وه‌ی خۆی بهێنێته‌وه‌
بوێرانه‌ به‌ نیگای ئەفسوناوی
هه‌موو شتێكم پێ بڵێ
كه‌سێك, كه‌ هه‌ڵزنێت به‌سه‌ر خه‌مەکانا
چاو له‌ دڵ ته‌نگی دابگرێ

من كه‌سێكی وام خۆش ده‌وێ
سه‌ما زان بێ
له‌ودیو په‌لكه‌زێرینه‌وه‌ سه‌ما بكا و
ره‌نگه‌كانیم بۆ دابگرێ
كه‌سێك, ته‌واو بگۆڕدرێ
ئه‌مڕۆ و دوێنێ ڕه‌تكاته‌وه‌
خه‌نده‌كانی بە ساماڵ و بێ هه‌ور بێ

من كه‌سێكی وام خۆش ده‌وێ
یه‌خسیرم بێ
هانا بۆ خوای ئەوین به‌رێ
تا ده‌گاته‌ لێواری ته‌نیایی تەمەن
تا ئاشنای ئەو ساتانه‌ بێ
كه‌دڵ ئەنجن ئەنجن ده‌بێ

من كه‌سێكی وام خۆش ده‌وێ
په‌نجه‌كانی ئالوده‌ی کاری چنین بێ
به‌ڵكو تۆڕێك بۆ ئەم ڕۆحەم بچنێت و
كه‌سێك, له‌هه‌موو ساتێكدا
له‌بۆسه‌داب ته‌نیاییم دابێ
کنەی قوڵایی ناخم کا
له‌ دواهه‌مین خواستم بگا

من كه‌سێكی وام خۆش ده‌وێ
ڕۆحێكی دانسقه‌یی بێ
حه‌زێكی بێ هاوتای هه‌بێ
له‌كۆتایی هه‌ر هیچ نه‌بێ
بۆ ژیانم ڕەقیبم بێ .

30 / 9 / 2019
سلێمانی

چراکە تەماوی ترە
لەوەی پشت گوێ بخرێ
شەوە یەلدا لە موی نیوان باریکترە
گەر ملی یەک بە یەکیان بە پەتا نەکرێ
عەیب لە دییەکانما شک نابەم
چوون سوار لە ناسوار
ئاواش ،
مەی لە ئاو جیادەکەمەوە
نە مەست ، نە حەیران و نەش خەواڵوم
بە دەست کاریگەری لێکەوتەکانەوە

• ئەوانەی دەجزێنە مۆخ و
  بە ئاوات و
  سەنگ و
  گەدە و قووتم.. _ ناتەواوم
  چاوم لە هەنگاوی ئاوسی
  مەیلە و سوور و
  گشتییە
  خوازیاری ڕاپسکانێکی تریشقانەم
  درەختی ڕیشەکوتراوی بێ بەر ڕاتەکێنێ
  ڕێژنەی یەکلاکەرەوە رێکبخا
  لافاو ،
  بە پلیکانێی چەما ، سەرخا
  چی تەپۆڵک و
  زۆڵە کۆ لوتکەیە.. بیانسڕێتەوە
  نەبینراوەکان وەک بینراو هەڵێنجێنێ
  شتەکان هەر هەمو
  وەک خۆ
  بخاتە روو
  ئەو مانگرتنە پچڕ پجڕانەی ئیرە و ئەوێ
  سەرانسەریی یەکخا
  بوێرێ بەو بەرنامە بێ پایە و
  ناوەڕۆکە کرچ و کاڵانەیان بڵێ:
  هیچوپوچ و
  پوکن..
  پوک ، پوک
  بە وتەی پێشینان: لە بنی هەمانەکە با
  یا لەناویان دەبا
  یان تیا ئەچین !!
  ئازارکێشانی ئەم درم و دەردە
  لە خودی (بار)ی سەخت و
  قورسترە
  لە قوڵایی شەوگارەوە
  دەیان خێڵ و
  خانەوادە..
  لە جامە ڕەشەکانەوە
  وەک قەلەڕەش دەڕشێنە سەر جادە
  هەر ئەڵێی مێردەزمەی ناو مەتەڵ و
  ئاژەڵە درندەی ناو جەنگەڵن
  بڕینی (ساتر)
  خەمی گەورەی چەقۆیە
  داڕێشتنی نەخشە و
  داگیرسانی هەر کڵپەیەک
  سوێێ مژدەیە
  بازار.. بازگە..
  دەزگا و مەیخانە تا مزگەوت
  هەر هەمو دەکوڵێن
  لە سەرەوەی ویست و
  خەباتی یەکپارچەییەوە
  شۆردەبنە خوێنبەرەکانی تەور و داس
  بۆ سڕینی کلی چاو و
  خەنەی گیراوی
  قژی خاو
  لەم قەیرانە جەنجاڵەدا
  دز و پاڵەوان لێک ناکرێنەوە
  مەرد و نامەرد
  گاندەر و گانکەر هاوسەنگن
  لە حەن کۆنە ڕاوێژکاری سەر بە دوژمن
  دەسەڵاتداران.. بێدەنگن
  زۆرن ئەوانەی باس لە رووخان و
  ڕاماڵینی گومەز و منارە و
  کەعبە دەکەن
  هەڵوێست.. لە مەبەستی بێگەرد
  بەتاڵ دەکەن
  لەبەر زبری رووداو و
  لە ناوبردنی ئەرشیفەکان
  قڕکردن و
  کیمیا باران…
  بەراوردی خۆ بە فریشتەی سەر شان دەکەن
  نەبینراوەکان وەک بینراو هەڵێنجێنن
  شتەکان هەر هەمو
  وەک خۆ
  بخەنە روو
  بە وتەی پێشینان :
  لە بنی هەمانەکە بەن
  یا تیا ئەچن ، یا تیا ئەچین
  بەسە ئیتر !!

١٥/١/٢٠١٩ کفری

قەیرانی حکومەتی و فەشەلی حزب و قەوارە پەرلەمانیەکان دوای چەند مانگێک بۆ دانانی سەرۆک وەزیرانێکی تر، قەیرانی ڕژێمەکە و مایەپوچی و پێکهاتە ناکۆک و لە چارنەهاتووە نێوخۆییەکانی، بە شێوەیەکی ئاشکرا دەردەخات.
ڕاپەڕین کە عادل عەبدول مەهەدی ناچار کرد دەست لە سەرۆک وەزیری بکێشێتەوە، دەرگای بەڕووی کێشەیەکی وەها گەورەتر و فراوانتردا کردەوە کە ئەو هێز و حزبە ئیسلامی و قەومیە داسەپاوانە بەسەر ملی جەماوەردا، لە توانایاندا نەبێت هەروا بە ئاسانی چارەسەری بکەن.
ڕاپەڕین، ناکۆکیەکانی نێوان باڵە جیاجیاکان و هێزەکانی ئەم ڕژێمەی قوڵترکردەوە و گۆڕی بۆ جەمسەرگیریەکی توندوتیژتر، بە جۆرێک کە هەر لایەک هەرچی زیاتر و زیاتر پشت ببەستێ بە لایەنە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکان، وە بە دیاریکراویش پشت بە ئەمریکا و ئێران ببەستێ و خۆی پێ بەهێز بکات.
دەسنیشانکردنی سەرۆک وەزیران و پێکهینانی حکومەت کە بۆتە چەقی ئەم کێشمەکێشە گەرماوگەرمەیە، ئاڵۆزکاویەکی کوشندە لە قەیرانی ئەم ڕژێمە و قوڵی کێشمەکێشی نێوان هێزە جیاجیاکانی نیشان دەدات و توندی پێکدادانی بەرژەوەندیە جیۆ سیاسی و ئابوورییەکانی هەر یەک لە ئەمریکا و ئێرانیش دەردەخات لە ناوخۆی عێڕاقدا.
لە ساڵی ٢٠٠٣ ەوە، میلیشیاکان بەهێزی چەک و سەرکوتی ئاشکرا، مافی کارکردنی ئازادانەی سیاسیان لە جەماوەر زەوتکرد، دەستیانگرت بەسەر دەسەڵاتدا، هەموو کاروبارێکیان گرتەدەست، دەسەڵاتی سیاسیان بۆ خۆیان پاوان کرد و پاشانیش هەڵبژاردنیان هێنا بۆ وەرگرتنی “شەرعیەت” لە جەماوەر، ئەمە ئەو کارەیە کە حزبە قەومیە فەرمانڕەواکانی کوردستان پێشوتر ئەمەیان کردبوو. هەموو ئەمانەش لە پەیوەندیەکی توندوتۆڵ بە ستراتیژی ئەمریکا و ئێران و کێشمەکێشەکانیانەوە ئەنجامدراون بۆ جڵەوکردنی ڕێڕەوەکان لە عێڕاقدا.
جەماوەری ڕاپەڕیو؛ کرێکاران و زەحمەتکێشان، ژنان و لاوان و قوتابیان، بە هاتنە ناوەوەی ڕاستەوخۆیان بۆ گۆڕەپانی سیاسی و هەڵسان بە ڕاپەرینێکی جەماوەریی شۆڕشگێرانە لە ئۆکتۆبری ساڵی ڕابردوودا، گورزێکی کوشندەیان سرەواندە ئەم هاوکێشەیە، بەمەش کورسی و مێزی دەسەڵاتیان بەسەر سەروپۆتەڵاکی هێزە میلیشیاکان و حزب و ڕژێمەکەیاندا قڵپاندەوە. ڕاپەڕین دروشمی ڕوخانی تەواوەتی ئەم ڕژێمە و کۆتایهێنان بە پاشکۆیەتی ئێران و ئەمریکای بەرزکردەوە. خۆشباوەڕیەکانی پێشووشی تێپەڕاند، ئیدی ئێستا گیرۆدەی ئاواتی هێنانەدی چاکسازییەکان نیە لە لایەن ئەم ڕژێمە داڕوخاوەی ئێستاوە، کە تاوانی قێزەوەنیش ئەنجامدەدات بەرامبەر خۆپیشاندەران.
ئەمرۆژانە عێڕاق لە جەرگەی بڵاوبونەوەی پەتای کوڕۆنادا، بە بارودۆخێکی کارەساتباری توندوتیژتر و بەرفراوانتر لە جاران تێدەپەڕێ، ملیۆنان خەڵک بە هۆی بارودۆخی داتەپیوی ئابوری و کەرێنتێنەکردنی خۆپاراستنەوە لە کوڕۆنا، بە هەژاری و برسیەتی و بێکاری و بەبێ داهاتی ڕۆژانە دەژین. دەسەڵاتدارانی فەرمانڕەوا، نەک هەر ناتوانن پێداویستیە خۆپارێزییەکان بۆ هاوڵاتیان دابین بکەن، بەڵکو هەوڵیش دەدن خۆیان بدزنەوە لە بەرپرسیارەتی دابینکردنی گوزەرانی ئەوانەی کار و سەرچاوەی بژێوییان لەدەستداوە بە هۆی ئەم هەلومەرجەوە.
ئەمە و ئەم هەلومەرجە پڕئازارەی جەماوەر تیایدا دەژی، ڕێگر نەبووە لەوەی هێز و حزبە دەسەڵاتدارەکان، کێشمەکێشی نیوانیان توندوتیژ بکەنەوە لەسەر دیاریکردنی سەرۆک وەزیران و ملکەچپێکردنی خواستەکانی جەماوەر بۆ پێداویستیە ستراتیژیەکانی ئەمریکا و ئێران لە عێڕاقدا. هەروەها ئەم هەلومەرجە ڕێگریشی نەکردوە لە ئەمریکا و ئێران بۆ تاوسەندنی کێشمەکێشی نێوانیان لە پێناو دەسبەسەراگرتنی چارەنوسی عێڕاق، نەک هەر بە دیاریکردنی سەرۆک وەزیران، بەڵکو بەوەش وڵاتەکە بکەنە گۆڕەپانی پێکدادانی سەربازی نێوانیان. لایەک میلیشیاکانی سەربە ئێران هەڵدەستن بە موشەکبارانی بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا لە عێڕاق و هەڕەشەی تاوپێسەندنی هێرشی سەربازی دەکەن، وە لەلایەکی ترەوە، ئەمریکاش ئەم هەلومەرجە دەقۆزێتەوە تا بوونی خۆی و شوێنە سەربازییەکانی قایمتر بکا لە عێڕاق و موشەکی پاتریۆت دامەزرێنێت لە چەند شوێنێکی وڵاتەکە و هەڕەشەی تۆڵەسەندنەوە دەکات لە ئێران.
بێ ئابڕویی هێز و حزبەکانی ئەم ڕژێمە و مایەپوچیان بۆ هەموان ئاشکرایە، هیچ ڕێگایەکی پێشڕەویش لە ئارادانیە جگە لە ڕزگاربوون لەدەست ئەم ڕژێمە. ڕەتکردنەوەی هەر کاندیدێک کە هیزەکانی ئەم ڕژێمە دەستنیشانی دەکەن بۆ پۆستی سەرۆک وەزیران لەلایەن جەماوەری کرێکار و زەحمەتکێش و لاوان و قوتابیانەوە، بەشیکە لە ئامانجەکانی ڕاپەڕین و لاری تیا نیە.
ئەو ئاڵوگۆرە کۆمەڵایەتی و سیاسیانەی کە پێشدێن بە هۆی ئاکامەکانی ئەو بارودۆخەی ئێستاوە کە لە پەتای کوڕۆناوە سەرچاوەی گرتووە، بە ناچاری ڕزگار بوون لەم ڕژێمە کە ئامانجی ڕاپەڕینەکەیە، لە پێشەوەی ئەجەندای ئاڵوگۆڕی شۆڕشگێڕانە دادەنێت. هەروەها چینی کریکاریش سۆشیالیزم دەکاتە ئامانجێکی بنەڕيتی و هەر ئێستای خەباتەکەی، چونکە هێنانەدی ئاڵوگۆڕی شۆڕشگێڕانە بەبێ ئەم ئامانجە بەدی نایەت لە ژیانی دەیان ملیۆن لە کرێکار و ڕەنجدەر و زەحمەتکێش لە عێراقدا.
ڕوخانی ئەم ڕژێمەی ئێستا و گۆڕینی بە ڕژێمێکی سیاسی کە دامەزرابێت لەسەر ئیرادەی سەربەخۆی جەماوەری ڕاپەڕیو لە کرێکاران و زەحەمەتکێشان و لاوان و قوتابیان و سەرجەم بێبەشان و پیاوان و ژنانی چەوساوە، هەنگاوێکی بنچینەیی پێکدەهێنێت بۆ کۆتایهێنان بەم بنبەستەی ئێستای عێڕاق و هێنانەدی ئازادی و یەکسانی و خۆشگوزەرانی بۆ هەموان.
٥ نیسانی ٢٠٢٠

ڕێکخراوی بەدیلی کۆمۆنیستی لە عێڕاق

ئه‌وه‌ی هه‌مووان ده‌یزانن، نه‌ك له‌م زه‌مانی كۆرۆنا‌دا به‌ڵكو له‌رۆژانی ئاساییشدا وه‌زعی ئابووری كوردستان و نرخی شتومه‌ك له‌سه‌ر قه‌زا و قه‌ده‌ر و مه‌به‌ست و ئاره‌زوو و هه‌وه‌سی خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندی و ده‌سترۆیشتوان وه‌ستاوه‌ نه‌ك ده‌رخستن و خستنه‌بازاری شتومه‌ك و خواستن و داخوازی كه‌ بناغه‌ی ئابووری به‌ناو ئازادی دونیای سه‌رمایه‌داری پێك دێنێت‌.
جگه‌ له‌وه‌ی له‌ رووی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیه‌وه‌ زۆر شتی نه‌زانراو ده‌رده‌كه‌وێت، له‌ رووی ئابووریشه‌وه‌ ئه‌م سه‌رده‌می كۆرۆنایه‌ زۆر شتی واقعی و به‌ بڕاوه‌یی بۆ هه‌مولایه‌كی روون كرده‌وه‌. ئه‌وه‌ی شه‌و و رۆژ قۆرخكارانی كوردستان باسیان ده‌كرد و ده‌یانناڕاند كه‌ له‌ هه‌موو شوێنێكی دونیا و له‌هه‌ر سیستمێكدا بێت نرخ له‌سه‌ر بڕی خه‌رجكراو و راده‌ی داواكاری هه‌ر ده‌رخسته‌یه‌ك به‌قه‌د خواستن و پێویستی و زه‌روره‌تبونی وه‌ستاوه‌ و جوڵان به‌نرخه‌كه‌ ده‌كه‌ن. بۆیه‌ نمونه‌ی فرۆشتنی نه‌وتی جیهانیان ده‌هینایه‌وه‌ و هه‌روه‌ك سه‌رجه‌م كاڵاكانی تریان به‌وه‌ ده‌به‌سته‌وه‌ بۆ هه‌روڵاتێك بڕبڕه‌ی پشتی ئابووریه‌كه‌ی داهاتی نه‌وت بێت. هه‌روه‌ها نرخی دراو و هه‌ر كاڵایه‌ك به‌ به‌راودر به‌ نرخی نه‌وت له‌جیهان له‌ لایه‌كه‌وه‌ و، به‌ پێێ پێویستی شتومه‌كه‌كه‌ له‌ شوێنێكه‌وه‌ بۆ ئه‌ویتر ده‌گۆڕێت و له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ژیان و گوزه‌رانی خه‌ڵك وپێویستیه‌كان هاوكێشه‌یه‌كی پێكه‌وه‌به‌ستراون و چه‌ند داواكاری له‌سه‌ر هه‌ر شتێك زۆر بێت ئه‌گه‌ر به‌رده‌ست نه‌بێت نرخی زیاتر ده‌بێت( له‌م باره‌ش چه‌ندین جار زیادو كه‌می كاڵایان به‌ده‌ستی خۆیان گۆڕی) ئه‌مه ‌ئه‌گه‌ر قۆرخكاریش وه‌لاونێین.
هه‌ر له‌كوردستانی له‌مه‌ڕ خۆمان له‌به‌ر چه‌ندین هۆكار ئه‌و یاسایه‌ ناخوات :

• سیاسه‌یكان هه‌مان ئه‌وكه‌سانه‌ن كه‌ بازرگانی ده‌كه‌ن یان حزبه‌كانن یان ئه‌وكه‌سانه‌ن كه‌ ژێرده‌سته‌ و شێخی ده‌رباری ئه‌وانن و بازاریان كۆنترۆڵ كردووه‌ وته‌نانه‌ت ده‌رخسته‌ و داواكاری خه‌ڵكیشیان به‌ پروپاگه‌نده‌ و له‌گۆشه‌ی سودی خۆیان تێكداوه‌ و به‌ میزاجی خۆیان به‌ڕێوه‌یده‌به‌ن نه‌ك به‌ پێی پێویستی خه‌ڵك و مامه‌ڵه‌ی سروشتی بازار.
• راگه‌یاندنیان كۆنترۆڵ كردووه‌ و، ئه‌مه‌ش واده‌كات به‌ هه‌ر پروپانگه‌نده‌یه‌ك له‌ هه‌ر لایه‌نێك بیه‌وێت كاڵایه‌كی خه‌رج بێت، له‌ ده‌زگایه‌كی راگه‌یاندنه‌وه‌ بازار ده‌وروژێت و هه‌رچی كاڵای به‌سه‌رچوش بێت له‌كۆگاكان به‌تاڵی ده‌كه‌ن و نایهێڵن و له‌وێشدا هیچ ده‌زگایه‌كی راگه‌یاندن نیه‌ به‌رپه‌رچیان بداته‌وه‌ و ته‌نانه‌ت وه‌كو جیهانی سه‌رمایه‌داری ململانێ دروست بكات و بتوانێت به‌درۆیان بخاته‌وه‌ و، ئه‌و راگه‌یاندنانه‌ی خۆیان به‌سه‌ربه‌خۆش له‌قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن یان حزبه‌كانی له‌پشتیانن یان خاوه‌نه‌كانیان خه‌ڵكی سه‌رمایه‌دار و بازرگان كه‌ ئه‌ویش له‌م بواره‌ قازانجی باش دكات و مه‌عقول نیه‌ ده‌ست به‌ قازانجی خۆیه‌وه‌ بنێت و، له‌مباره‌وه‌ فزه‌یان لێوه‌نایه‌ت.
• كۆنترۆڵی هاورده‌كردنی ده‌ره‌كی به‌ ره‌هایی له‌ده‌ست حزبدایه‌ و به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت ئه‌ویش بۆ بژێزی ژیانی له‌شكری كادره‌كانی یاری به‌ بازار و ده‌رخسته‌ وداخوازی ده‌كات.
  باشترین به‌ڵگه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بیسه‌لمێنێن كه‌ بازار به‌پێی ده‌رخسته‌ وداخوازی نیه‌ و به‌ده‌ستی ئه‌م چاوچنۆك و قۆرخكار و مافیا و گه‌نده‌ڵانه‌یه‌، ئه‌وه‌ش ئه‌گه‌ر ته‌نها چاو له‌م ماوه‌یه‌ی كۆرۆنا بكه‌یت كه‌ داخوازی له‌سه‌ر به‌نزین تا سێ له‌سه‌ر چواری ئه‌وسای ژیانی خه‌ڵك كه‌م بۆته‌وه‌ و به‌هه‌مان شێوه‌ هاورده‌ ده‌كرێت و بڕی ده‌رخستنی له‌ سه‌دا هه‌شت‌ سه‌د زیادی كردووه‌ كه‌چی نرخی وه‌كو خۆی بێ هیچ گۆڕانكاریه‌ك ته‌نانه‌ت به‌ فلسیك كه‌می نه‌كردووه‌، به‌ڵام پێشتر و به‌بریاری حكومه‌تی و له‌ كاتێكدا كه‌ داخوازی له‌سه‌ر زۆریش بوو نرخه‌كه‌یان كه‌م كرده‌وه‌، به‌ پێچه‌وانه‌ی هه‌موو یاسایه‌كی ئابووری له‌هه‌ر سیستمێكدا بێت به‌ سه‌رمایه‌داری و سۆشیالیستی و سۆشیال دیموكرات و لیبراڵیشته‌وه‌.
  بۆیه‌ چۆن سیاسه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م هه‌رێم و گه‌له‌ به‌دبه‌خته‌ له‌سه‌ر قه‌زا و قه‌ده‌ر و میزاج و بۆچون و بره‌ژه‌وه‌ندی كۆمه‌ڵێك بنه‌ماڵه‌ و ده‌سترۆیشو به‌رێوه‌ ده‌چێت ئاوها وه‌كو بوارێكی هاوپوه‌ست به‌سیاسه‌ته‌وه‌ ئابوریه‌كه‌ش به‌مان رێڕه‌و و به‌ شێوه‌یه‌ك تێكدراوه‌ كه‌ كه‌س ناتوانێت پێشبینی وخه‌مڵاندن بۆ هیچ شتێك بكات، بۆیه‌ بۆمان هه‌یه‌ بڵێین؛ له‌ كوردستانه‌كه‌ی له‌مه‌ڕ خۆمان، ئاشی نه‌زان خوا ده‌یگێڕێت.

کۆرۆنا بەندی کردووین
ژیانی خۆشی بردووین

خۆمان جوان دەپارێزین
بەرامبەری نابەزین

ورەمان دانابەزێ
هەر دەبێ ئەو ببەزێ

ئەوکاتە دێمە دەرێ
باپیرە دەستم دەگرێ

گوڵ دەبەین ، گوڵی بۆندار
بۆ پزیشک و پەرستار

بۆ کەسانی میهرەبان
پەنا بوون بۆ هەژاران

٩ / ٤ / ٢٠٢٠