شاخەوان شۆڕش
٢٠/١٠/٢٠٢٠
ڕێککەوتنی نێوان حکومەتی ناوەند و هەرێم لە ١ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٠ دا، وەکو ڕاگەیەندراوە مەبەستی گەراندنەوەی ئارامی و ئاسایشە بۆ شاری شەنگال و ناوچەکە، هەروەها نیازی وایە لەژێر کاریگەری پارتی دیموکراتی کوردستان (پ.د.ک) و حکومەتی ناوەنددا قایمقام و هێزێکی ٢٥٠٠ کەسیی لە ئێزدیان دابمەزرێنیت. واپێدەچی قایمقام ئەندامێکی پارتی دەبێت و ئەو هێزەی دادەمەزرێت بەو کەسانە پڕدەکرێتەوە کە لەلایەن بە پارتی و حکومەتەوە دیاردەکرێن. پارتی لەژێر ناوی حکومەتی هەرێمەوە بەرژەوەندیەکانی خۆی دەپارێزێت. جگەلەوە خاڵێکی دیاری ڕێکەوتنەکە دەرکردنی هێزە چەکدارەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) یە لە شارەکە و ناوچەکەدا. بەپێی ڕێکەوتنەکە (خاڵی ٢، ب) ئەو ڕێکخراوانەی سەر بە پەکەکەن ئەگەر ئێزدیش بن هیچ ڕۆڵیان نابێ و بۆیان نییە لە جێبەجێکردنی خاڵەکانی ڕێکەوتنەکە بەشدار بن و کاریگەری بنوێنن. بەڕوونی دیارە ڕێکەوتنەکە ڕەچاوی بەرژەوەندیەکانی تورکیا و پارتی بەباشی دەکات.
لە ٣-٨-٢٠١٤ دا کاتێ لەشکری ئیسلامی داعش هێرشی کردە سەر شەنگال و ناوچەکە، هێزەکانی پارتی بێشەڕ هەڵاتن و هێزەکانی حکومەتیش بەهەمان شیوە پشتیان لە کۆمەڵگەی ئێزدیان کرد. تورکیا لەلایەن خۆیەوە پشتگیری ڕێکخراوی دەولەی ئیسلامی داعشی دەکرد و پاسیڤانە سەیری کوشتار و لەناوبردنی ئێزدیانی کرد. ئەوەش بووەهۆی ئەوەی کۆمەڵگەی ئێزدی بەرەوڕووی تاوانی گەلکوژی بەدڕندانەترین شێوە ببنەوە، بەهەزارانیان کوژران و بەهەزاران ژن و منداڵیان بەدیل بردران و کرانە سەبایە و کۆیلە. واتە هێزەکانی حکومەت و پارتی نەیانتوانی کۆمەڵگەی ئێزدی لە کۆمەڵکوژی و تاوانی گەلکوژی بپارێزن. بەگشتی هەردوولا لەئەگەری دووبارەنەبوونەوەی تاوانی گەلکوژی فەشەلیان هێنا، دیارە ئەوە بابەتێکی فرەلایەنەیە و نامەوێ لێرەدا لەسەری بڕۆم. ئێستا هەمان ئەو دوو دەسەڵاتە هاتوون ڕێکەوتنێک بەپێی تێگەیشتنی خۆیان بەسەر خەڵکەکەدا دەسەپێنن، وەکو بڵێی وەڵامی ناپاکیەکەیان لە کۆمەڵگەی ئێزدی بەمجۆرە دەدەنەوە. دیارە وەکو دەسەڵاتی فەرمی هەرێمی کوردستان و دەسەڵاتی دەوڵەتی ئێراق ئەوان دەسەلاتن، بۆیە نەتەوەیەکگرتووەکان و وڵاتانی دیکە مامەڵە لەگەڵ ئەوان دەکەن. بەڵام ئەم لایەنە ئەوە ناگەیەنێ کە ئەوان بۆیان هەبێت دوای ئەوەی هۆکاری گەلکوژی ٢٠١٤ بوون، بێن بێ بەشداریی ئێزدیان خۆیان ڕێکەوتنێک بەسەر ئەو کۆمەڵگەیەدا بسەپێنن. وەکو لەهیچ شوێنێکی ڕێکەوتنەکەدا نەهاتووە کەوا ڕێکخراوێکی ئێزدی یا دەسەڵاتێکی کۆمەڵگەی ئێزدی ڕۆڵی پێدرابێت. پارتی و حکومەتی ناوەند و حەشدی شەعبی ڕۆڵیان هەیە. ئەوان کەمێ لە کۆمەڵگەی ئێزدی هاتوونەتەپێش ئەویش دامەزراندنی قایمقام و هێزێکی ٢٥٠٠ کەسییە لەئێزدیان. جگەلەوەی ئەم هاتنەپێشە جێگەی پرسیار و گومانە، ئەوان کۆمەڵی مافی گرنگی ئێزدیان پشتگوێ دەخەن. دیارە لەبەرئەوەی ئەوان دەسەڵاتی فەرمین و ڕێکەوتنەکەیان کردووە نوێنەری ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان UN پشتگیری ڕێکەوتنەکە خۆشباوەڕانە دەکات وەکو هەنگاوێکی دروست ناوزەدی دەکات. کێشەی رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان ئەوەیە لەنزیکەوە ئاگاداری قووڵایی دەرئەنجامەکانی ئەم ڕیکەوتنە نین. جێگەی پرسیارە کەوا پشتگیری ڕێککەوتنێک بکرێت، بێئەوەی بەشداری ڕاستەوخۆی ئێزدیان لە ڕێکەوتنەکدا ببیندرێت.
پارتی و حکومەتی ناوەند زۆریان لاگرنگە ڕێکخراوی پەکەکە لە دەڤەری شەنگال نەهێڵدرێت. لە کاتی تاوانی گەلکوژی ٢٠١٤دا ئەوان خۆیان لەشکری هەڵاتووان بوون و پەکەکەش لەشکری ڕزگارکەر بوو! لەراستیدا ئەوانە نایانەوێ ڕووبەڕووی راستیەکان بووەستنەوە و بیر لەوە بکەنەوە چۆن دەتوانن دیموکراسیانە و شارستانیانە کۆمەڵگەی ئێزدی دوای تاوانی گەلکوژی دروستکەنەوە و بیگەیەننە هەوارێکی دروست و ئارام بەهاوکاری ئەو هێزەی دەیان هەزاری لەکوشتن و کۆیلایەتی ڕزگارکردن. ئێستا لەخەڵکی ئێزدی ڕێکخراوی هاوسۆزی پەکەکە دروستکراوە و هەن و لەسەر ڕەوتی ئۆجەلان سیاسەت دەکەن. هیچ تاوانێک لەوەدا نییە. ئەوانە خەڵکی دەڤەرەکەن و دەتوانن هاوکاری کارا لەهەر هەنگاوێکی بنیاتنانەوە بکەن. بەڵام بۆ دژیان دەوەستنەوە و پەڕاوێزیان دەکەن؟ ئایا پەیڕەوکردنی ئایدۆلۆژیایەکی دیموکراسیانە تاوانە؟ ئەگەر ئایدۆلۆژیا مافەکانی مرۆڤی لاگرنگ بێت و دان بە پرەنسیپە دیموکراسیەکان بنێت لەژێر هەرناوێکدا بێت گرنگ نییە، گرنگ ناوەرۆک و ئامانجی ئایدۆلۆژیاکەیە. دەتواندرا بە دانیشتن و ڕێکەوتن ئەو کیشەیە چارەسەر بکرێت و ڕێکخراوەکانی ئێزدیان بەشداری گرنگ بکەن و مافەکانی ئێزدیان لەڕێکەوتنەکەدا بچەسپێنن. بەڵام بێگومان چارەسەر هەرگیز نایەتەدی لە کاتیکدا ڕەتی هەر دایەلۆگ و دانوستانێک لەگەڵ ڕێکخراوەکانی وابەستەی بیروباوەڕی ئۆجەلان و پەکەکە بکرێتەوە. بەپێی ڕێکەوتنەکە پارتی و حکومەتی ناوەند ڕێک وەکو تورکیا هەلسوکەوت لەگەڵ ئاراستەی پەکەکە دەکەن.
پارتی دژی بوونی پەکەکەیە و بیر لە مانەوەی هەژموونی خۆی لەدەڤەرەکەدا دەکاتەوە، ئەوەش مەبەستی سەرەکی ئەوە لە ڕێکەوتنەکەدا. بەڵام بەرژەوەندیەکانی کۆمەڵگەی ئێزدیان لێرەدا چین!؟ کێشەی کوشندەی ڕێکەوتنەکە ئەوەیە کۆمەڵگەی ئێزدیان وەکو دانیشتوانی شارێکی تێکدراو سەیردەکا و بەدامەزارندنی قایمقامێک و هێزێکی ئێزدیان پێیوایە چارەسەری دۆزیوەتەوە. جگەلەو کەسە ئێزدیانەی سەر بە پارتین، ئەوانیتر ڕقیان لە بنەماڵەی بارزانی و پارتییە و ئارەزووی بوونیان لە دەڤەرەکەدا ناکەن. ئەگەر قایمقام پارتی بێت و هێزەکەش لە ئێزدیەکانی سەر بە پارتی دروست بکرێن، ئەوا بێگومان ناکۆکی لەنێوان ئێزدیەکان دروست دەکات. بێمتمانەیی بەم دەسەڵات و هێزە دروست دەبێت و لەلایەن خەڵکەوە پشتگیری نابێت و دژایەتیشی دەکرێت.
دیارە کێشەی کۆمەڵگەی ئێزدی زۆر لەوە بەرفراوانترە کە ئەم ڕێکەوتنە سەیری دەکات. پرسیارەکان زۆرن لێرەدا بیانکەین: ئایا ئەوە ئێزدیەکان نین کەدەبێ گوتنیان لەسەر ئاسایش و چارەنووسیان هەبێت؟ ئایا ئێزدیەکان وەکو کەمینەیەکی ئێتنی مافی خۆیان نییە بەرگری لەخۆیان و مافەکانیان بکەن؟ ئایا ئەوان مافی ئازادی سیاسی و کەلتووریان نییە؟ لەبەرچی دەبێ خەڵکی غەیرەئێزدی بڕیار لەسەر ئاسایش و چارەنووسی ئەوان بدەن؟ ئایا ڕەوایە پارتی و حکومەتی ناوەند کە هۆکاری ڕوودانی تاوانی گەلکوژی ٢٠١٤ بوون، ئێستا بڕیار لەسەر ئاسایش و چارەنوسی ئێزدیان بدەن؟ دەبووایە ئەوانەی لەژێرناوی خەبات بۆ مافەکانی گەلی کورد کاردەکەن و خۆیان بەپێشڕەو دەزانن، دەرک بەو ڕاستیە بکەن، ئەگەرنا دەبێ خەباتی ئەوان بۆ ئازادی مافی گەلان بنەمای لەسەر درۆ و ساختە دروست بووبێت.
ئێزدی بەدرێژایی مێژوو چەوسێندراونەتەوە، بەرەوڕووی جوداکاری بوونەتەوە و بە نزم سەیریان کراوە. وەکو خۆیان دەیڵێن لەسەدەی حەوتەمەوە تاکو ئێستا تووشی ٧٣ کۆمەڵکوژی بووین، کە دواترینیان تاوانی گەلکوژی ٢٠١٤ یە. خراپ تێگەیشتن و نزم سەیرکردنی ئێزدیان تا ئێستا لەکۆمەڵگەی موسوڵماناندا بەردەوامە، پشووتەنگی سیستەماتیکیانە و پەڕاوێزخستنی ئێزدیان لەگەڵ باڵابوونی بیروهزری خەڵک گەورەبووە، تێگەیشتن و بڕوایێکە لە بنەماکانی ئیسلام کە ئایینی زاڵ و سەرەکییە بوونی هەیە، چون ئیسلام وەکو کافر سەیری ئەوان دەکات. ئێستاش خەڵک زۆرن پێیانوایە ئێزدی کافرن و پیسن، لەبواری کاردا وەکو کرێکار کاریان پێ ناکەن، یا شتیان لێ ناکڕن، یا تێکەڵیان نابن و حەزناکەن ئێزدی بێنە ناویان هتد. ئەوەی ڕوودەدات جوداکاری و ڕەگەزپەرستی و ڕاسیسزمە.
کاتی ئەوە هاتووە کۆمەڵگەی ئێزدی وەکو کەمینەیەکی خاوەن ماف دانیان پێدابندرێت، پێویستە دان بەوەدا بندرێت کەوا ئێزدی مافی ئازادی سیاسی و کەلتووریان هەیە. وەکو هەر گەلێکیتر ئێزدی مافی خۆیانە کۆمەڵگەی خۆیان بەڕێوەببەن بەم شێوەیەی کە خۆیان ئارەزوویانە. پێویستە ئێزدیەکان هەرێمی ئۆتۆنۆمی یا فیدرالی تایبەت بەخۆیان هەبێت بەپێی ئەو ناوچانەی بەدرێژایی مێژوو لێی ژیاون و زێدی بابوباپیریانە. مافی خۆیانە بەڕێوەبەریی خۆیان هەبێت، ئەنجومەنی بەڕێوەبردن و یاسادانانیان هەبێت، سوپای بەرگری خۆیان هەبێت، هێزی تایبەتی پۆلیس و ئاسایشیان هەبێت. لەسەر حکومەتی ناوەند و هەرێمە پشتگیری لە کۆمەڵگەی ئێزدی بکەن. لەم کۆمەڵگەیەدا و لەژێر بەرێوەبەریەکی دیموکراسیانەدا، پێویستە هەموو کەمینەکان بەپێی ژمارە و قەوارەیان نوێنەریان لە ئەنجومەنی یاساداناندا هەبێت و بەشداری ئەنجومەنی بەڕێوەبردن بکەن. هەموو بیروباوەڕە دیموکراسیەکان کە گرنگی بە مافەکانی مرۆڤ دەدەن، مافی خۆیانە بێجیاوازی لە کۆمەڵگەدا بوونیان هەبێت. وەکو لە دیموکراسیدا بیروڕا جیاوازەکان دەتوانن لەگەڵ یەکدا بژین و کێبڕکێی دەسەڵات ئاشتیانە بکەن. دەسەڵاتی دامەزراوەیی دیموکراسی و شارستانیانە دانووی لەگەڵ هێزی چەکداری سەر بە ئەم پارت و ئەو پارت ناکوڵیت. بۆیە هێزی میلیشیا لەم ژینگەیەدا ڕەتدەکرێتەوە. لەم دیدەوە پێویستە هێزە میلیشیاکانی وەکو پارتی و حەشدی شەعبی و پەکەکە لە دەڤەرەکەدا نەمێنن و ئارامی و ئاسایشی ناوچەکە بدرێتەدەست ئێزدیەکان خۆیان، لەچوارچێوەی ماف و یاساکانی سیستەمی فیدرالیدا. پەکەکە یا پارتی و یەکێتی یا هەر پارت و ڕێکخراوێکیتر دەتوانن لەڕێگەی پارت و ڕێکخراوی بێچەکی دیموکراسیخوازانەوە لەکۆمەڵگەی ئێزدیاندا ڕۆڵیان هەبێت و پۆزەتیڤانە هەوڵی پێشخستن و گەشەپێدانی کۆمەڵگەی ئێزدیان بدەن.
پێویستە چارەسەری کێشەی ئێزدیان درێژخایەنانە بێت، پێویستە کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی لەژێر چاودێری UN دا سەرپەرشتی ئاوەدانکردنەوە و مسۆگەرکردنی ژینگەیەکی ئارام و ئاشتەوا بۆ ئەم کۆمەڵگەیە بکات کە لە تاوانی گەلکوژی ڕزگاربوون و بەردەوام لە تراومای تاوانی گەلکوژیدا دەژین. پێوستە بەشێکی گرنگی خەرجی ئاوەدانکردنەوە بخرێتەسەر دەسەڵاتی هەرێم و ناوەند، بەڵام هەڵەیەکی گەوەرەیە ئاوەدانکردنەوە بەوان بسپێردرێت. چونکە هەردوو دەسەڵات لەژێر گەندەڵیدا دەناڵێنن.
هەردوو حکومەتی ناوەند و هەرێم لەسەریانە داوای لێبووردن لە کۆمەڵگەی ئێزدی بکەن، کار بۆ ئەوە بکەن ئەو متمانەیە بەدەستبهێننەوە کە بەتایبەتی لە ساڵی ٢٠١٤ دا دۆڕاندیان. قەرەبووی کەسوکاری قوربانیان بکەنەوە. هەردوولا لەسەریانە هاوکاری دارایی ببەخشن بۆ ئاوەدانکردنەوە و بنیاتنی سیکتەری تەندروستی و بوارەکانی دیکە، کار بۆ نەهێشتنی جوداکاری و ڕەگەزپەرستی دژ بە ئێزدیان لە کۆمەڵگە موسوڵمانەکانیاندا بکەن. پرۆسەی ئاشتبوونەوە و بەیەکەوەژیان هەنگاوی بەکردەوە لە هەردوو دەسەڵاتی ناوەند و هەرێم دەخوازێ و پێویستە لەهەموو لایەنەکانەوە کاری گرنگی لەسەر بکەن.
تەنها دوای چارەسەری تاووتوێکراوی درێژخایەن و داننان بە مافەکانی کۆمەڵگەی ئێزدی و هەروەها بنیاتنانی بنەمایەکی ئاشتیخواز و یەکسانخواز و دادوەرانە، کۆمەڵگەی ئێزدی دەتوانن بەئارامی بژین و مسۆگەری ژیانێکی بەختەوەر و ئاسوودە بۆ ئێستا و دواڕۆژ بکەن.

شاخەوان شۆڕش
٢٠/١٠/٢٠٢٠

ڕانانێک بۆ ڕۆمانی (بەڕێگاوە) ی (دڵشاد کاوانی)

کە من ئەو ڕۆمانانەی کە دەتوانن بە چیرۆکێکی درێژ و تا ڕادەیەکیش ئاڵۆزەوە کاریگەریی گەورە لەسەر خوێنەرەکانیان دروست بکەن، هەندێک ڕۆمان هەیە بە هۆی درێژیی ناپێویستی چیرۆک یان سادەیی لە گێڕانەوە یان گرێوگۆڵی ناپێویستەوە، هەر زوو هێزی ڕازیکردنی خوێنەرەکانیان لەدەست دەدەن، هەشن بە پێچەوانەوە بە سادەیی و گرێی ئاڵۆز و تەکنیکی جۆراوجۆری گێڕانەوە توانیویانە بە خێرایی بەسەر ناخی خوێنەرەکانیاندا زاڵ ببن، هەڵبەت جیا لەم دوو جۆرە لە نووسینی ڕۆمان جۆر و شێوازی تریش هەیە کە سەرەڕای هەبوونی چەند تێبینی لەسەر شێوازی گێڕانەوە و درێژدادڕیی لە چیرۆک و هەروەها هەندێک ئاڵۆزی لە گرێچنی ڕووداوەکاندا، کەچی ئەو سیحرە لەدەست نادەن کە لە خوێنەرەکانی دەکەن بۆ بەردەوامی و لەگەڵی ڕۆشتن بەوپەڕی شەوقی خوێندنەوەوە.
بەڕێگاوە لەو ڕۆمانانەیە کە لەو شێوازەی دواییانە و سەرەڕای بوونی چیرۆکێکی دوورودرێژ و هەبوونی چەندین کارەکتەر لە ناویدا، هەروەها گرێدراویی زۆرێک لەو ڕوداوەکان بە یەکەوە، کەچی هێشتا بە ئاسانی سیحر لە خوێنەرەکانی دەکات و بە ئاسانییش پەلکێشیان دەکاتە ناو ڕووداوەکانیەوە و شانبەشانی کارەکتەرەکانی سەفەری دوور و گەڕانی سەیر بە ناو کات و شوێنی ڕووداوەکانیدا بە خوێنەرەکانی دەکات، بۆیە زەحمەتە کە خوێنەری بەڕێگاوە بیت و بێبەش بیت لە گەڕان و چێژوەرگرتن لە سروشت و کات و جوانیی مرۆڤ. هاوکات چێژێکی ئیستاتیکییانە لەگەڵ سروشتدا لە هەندێک کات و شوێندا لەم ڕۆمانەدا دەگاتە لوتکە. ئەمە سەرەڕای دەستبردن بۆ کۆمەڵێک گرێکوێرەی دەروونی مرۆڤ لە کاتە سەخت و ئاڵۆزکاوەکانیدا. هاوکات پەیوەندیی نێوان مرۆڤەکان بەگشتی و هەروەها شۆڕبوونەوە بۆ ناو ناخی مرۆڤە دەروونئاڵۆزەکان. شەڕی مرۆڤ لەگەڵ خووە خراپەکانی و لەگەڵ مرۆڤەکانی دیکە و پاشان شەڕی بەرژەوەندییەکانی و شەڕی کۆڵنەدان و بەردەوامیی ژیان. ئاخر زەحمەتە خوێنەری بەڕێگاوە بیت و پێبەپێ و شانبەشانی ڕوداوەکان لەگەڵ نارسیسی پاڵەوان نەڕۆیت و سەفەری گوندی بەرازان نەکەی و لەشاری فومەن نەمێنیتەوە و سەر بۆ کۆشکی سپی لار نەکەیت. کێ هەیە خوێنەری بێت و هەست و ئیحساسێکی تارماوی نەپڕژێ بە ڕووخساریدا و لەقاوشە شینەکە یەخەیاڵیش بمێنێتەوە؟ گەرمی و ساردیی ڕۆژگارەکانی ناو ئەو قاوشە و بێ نرخبوونی ئازادی و ووشە ؟ کێ هەیە خوێنەری بێت و هەست بە ئازار و تراژیدیای لەناوچوونی بێزۆ و جیقۆ فشە و عەدە گرینۆکو کوژرانی باوکی و هتد….. نەکات و لەگەڵ خەمەکان ڕێنەکات؟
نارسیس ئەو مرۆڤە دەروون ئاڵۆزەی کە هەڵپەی ڕابواردن و خۆشییەکانی ژیان و گرێ دەروونیەکانی و عاشقبوونی خۆی دەیانکاتە مرۆڤێک، کە دواجار بە قووڵایی ناخی خۆیدا ناخودئاگا ڕۆ دەچێت، هەتا دەگاتە بارودۆخێک کە هەوڵی خۆکوشتن و لەناوبردنی خۆی دەدات .
هەڵبەت كۆی کەسایەتی و پاڵەوان و کات و شوێنەکانی ئەم ڕۆمانە هەریەکە و بە جۆرێک خوێنەر پەیوەست دەکەن بە دونیای خۆیانەوە، کە ئەمەش هەم پێوەری چێژ لای خوێنەر زیاتر سەر دەخەن و هەمیش دەوڵەمەندی دەکەن بە ڕووداوگەلێک کە لە هەر کات و ساتێکدا ڕووبەڕوویان دەبیتەوە، هەستی بەردەوامیت لە لا درێژتر دەکەنەوە.
ڕۆمانی بەڕێگاوە خاوەن بەرگێکی سادە و ناوەڕۆکێکی پتەوە جیا لەزمانە سادەییەکەی کە تێیدا بەکارهاتووە مەبەست و ژینگەی ڕێگا دەخاتەڕوو کە کەسانی چاک و خراپی تێدایە. زمان پیس و ئاکار جوان و لات و بەڕێز و جنێو فرۆش و بگرە بەسەدان بیر و ئایدیای تێدایە کەئەمەش مەبەست لێی خوودی ڕێگایەکەیە
ڕۆل و ئەرکی حەنچە لەو ڕۆمانەدا هیچی کەمتر نیە لەکارەکتەرەکان و ماوەتەوە بڵێم سادیست بوونی چێژێکی تری بەخشیوە بە ناوەڕۆکی ڕۆمانەکە هەربژیت و هەر هەبیت کاک دڵشاد کاوانی، خەرمان بەرەکەت.

دابین کامران کریم شارەزا
٨ ی ئوکتوبەری ٢٠٢٠

كورد وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌كی خاوه‌ن ماف له‌ عیراق له‌ ده‌ستووردا دان به‌زۆرێك له‌ مافه‌كانیدا نراوه‌، زۆر جار له‌لا‌یه‌ن كورد خۆی ئه‌و مافه‌ گه‌وره‌یه‌ له‌بیر ده‌كرێت و كێشه‌ له‌گه‌ڵ ناوه‌ند و لایه‌نه‌ عیراقیه‌كان له‌سه‌ر پله‌ و پۆست و دانانی وه‌زیرێك دروست ده‌كرێت، به‌مه‌ش مافی ڕه‌وای گه‌لی كورد له‌ كێشه‌یه‌كی نه‌ته‌وایه‌تی ڕه‌واوه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ كێشه‌یه‌كی لاوه‌كی و كه‌م بایه‌خ، له‌مه‌وه‌ ده‌بێت ئه‌وه‌ له‌به‌رچاو بگرین توندڕه‌وه‌كانی عیراق شه‌رم له‌ شكۆی شه‌هید و ئالا و سوبنوڵه‌ پیرۆزییه‌كانمان ناكه‌ن و زۆر به‌ئاسانی سنوور ده‌به‌زێنن، چونكه‌ سه‌رباری ئه‌وه‌ی كورد نه‌ته‌وه‌یه‌كی خاوه‌ن ماف و به‌شداره‌ له‌ هه‌موو كایه‌كانی عیراق، له‌لایه‌ن حكومه‌تی عیراقه‌وه‌ كێشه‌ی زۆری بۆ دروست ده‌كرێت و غه‌دری گه‌وره‌ی لێ ده‌كرێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هێز و لایه‌نه‌ عیراقیه‌كان سه‌ركه‌وتوبوون له‌وه‌ی باوه‌ڕ به‌ لایه‌نگرانی خۆیان و شه‌قامی عیراقی بێنن، كه‌ كورد بۆ عیراق بارگرانیه‌كی گه‌وره‌یه‌ و ته‌نیا مشه‌خۆرێكه‌ به‌سه‌ر شانی حكومه‌تی عێراقه‌وه‌، له‌و هه‌موو ڤیدیۆو وتارانه‌ی بۆ هاندانی شه‌قام ڕۆژانه‌ بڵاوی ده‌كه‌نه‌وه‌: كه‌ كورد له‌ خزمه‌تی سیاسه‌تی دژه‌ عیراقی دایه‌ و هاوكاری نه‌یارانی عیراقه‌ و هه‌میشه‌ له‌ بیری جیابوونه‌وه‌ و لێكترازانی عیراق دایه‌، به‌م په‌یڤ و په‌یامه‌ توندانه‌ شه‌قامی عیراق له‌ كورد توڕه‌ ده‌كه‌ن، بێ له‌به‌ر چاو گرتنی نه‌هامه‌تیه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی كورد، له‌ ئه‌نفال و كیمیاباران و سه‌دان گۆڕی به‌كۆمه‌ڵ كه‌ له‌ژێر لمی بیاباندا تائێستاش چاره‌نووسیان نادیاره‌، تا دواترین نه‌هامه‌تیش كه‌ كاره‌ساتی نه‌گریسی شه‌نگال بوو، سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌وانه‌ش كورد هه‌میشه‌ هه‌وڵی مانه‌وه‌ی له‌ناو چوارچێوه‌ی عیراقێكی دیموكراتدا نه‌شاردۆته‌وه‌.
هاندانی خه‌ڵك له‌لایه‌ن هێزه‌ عیراقیه‌كانه‌وه‌ به‌شێوه‌یه‌ك شه‌قامی عیراقی توڕه‌ كردووه‌، سه‌ری كێشا بۆ سوتاندنی باره‌گای پارتی له‌به‌غدا، پێویسته‌ ئه‌مه‌ ببێته‌ هۆكارێك بۆ تێگه‌یشتنی لایه‌نه‌ كوردستانیه‌كان و هوشیار بوونه‌وه‌یان‌، به‌ر له‌هه‌موویان پارتی دیموكراتی كوردستان، ده‌بێ ئه‌وه‌ له‌به‌رچاوبگرێت له‌گه‌ڵ سوتاندنی باره‌گاكه‌ی هه‌ر حزب و لایه‌نه‌ هاوخوێنه‌كانی خۆی بوون، به‌ نیگه‌رانی و ناڕه‌زایی ده‌ربڕین و پشتگیری كردنی، وای له‌ لایه‌نه‌ عیراقیه‌كان و به‌تایبه‌ت حه‌شدی شه‌عبی كرد داوای لێبوردن بكات و ئه‌و كاره‌ به‌تاوان له‌قه‌ڵه‌م بدات، بۆیه‌ پێویسته‌ پارتی هه‌ڵوه‌سته‌ له‌سه‌ر ئه‌م كاره‌ بكات و پێداچوونه‌وه‌ی له‌ هه‌ڵوێست و سیاسه‌تی ڕابردووی بكات، به‌تایبه‌ت له‌گه‌ڵ حزبه‌ هاوشانه‌كه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان بكات.
سوتاندنی ئاڵا و یاری كردن به‌ سومبول و پیرۆزییه‌كانی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك كارێكی نادروست و ڕه‌فتارێكی شۆڤینیانه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌مه‌ ئاماژه‌یه‌كه‌ بۆ وریا بوونه‌وه‌ی كورد، كه‌ پێویستی به‌گوتارێكی یه‌كگرتوو ئاراسته‌ كراوه‌ بۆ شه‌قامی عیراقی و لایه‌نه‌سیاسیه‌كان، بۆ ناساندنی قوربانیه‌كانی له‌سه‌ر ده‌ستی ڕژێمه‌ یه‌ك له‌ دوای یه‌كه‌كانی عیراق، له‌سه‌رده‌می تازه‌شدا پشتگیری و هاوكاری شه‌ڕی داعش و قوربانیدانی هه‌زاران پێشمه‌رگه‌ی قاره‌مان له‌و پێناوه‌دا، خزمه‌تی هه‌زاران ئاواره‌ی شه‌ڕی داعش له‌لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، كه‌چی ئه‌وان له‌پاداشتی ئه‌وه‌دا په‌لاماری كوردستانیاندا و چه‌ندین ڕۆڵه‌ی ئه‌م گه‌له‌یان شه‌هید كرد و ئێستاش بێ بیركردنه‌وه‌ سوتاندنی باره‌گای پارتی له‌به‌غدا ئه‌نجامدرا.
پارتی له‌ ڕاگه‌یاندنه‌كانی خۆشیه‌وه‌ وای بڵاوكرده‌وه،‌ كه‌ بابه‌ته‌كه‌ ئه‌وه‌نیه‌ هوشیار زێباری لێدوانی به‌ پێچه‌وانه‌ی تێگه‌یشتنی ئه‌وان داوه‌، ئه‌گینا ده‌كرا له‌نزیكه‌وه‌ قسه‌ له‌گه‌ڵ زێباری بكرایه‌ و ڕای ئه‌و وه‌ربگیرایه‌، یاخود ده‌كرا وه‌ك ناوبراو به‌وتار یا به‌نووسین وه‌ڵام بدرایه‌ته‌وه‌، نه‌ك به‌ سوتاندنی باره‌گا،
له‌مه‌وه‌ كورد ده‌بێ تێبگا، ڕیزه‌كانی خۆی ڕێكبخاته‌وه‌، سه‌روه‌ری بگێڕێته‌وه‌ بۆ په‌رله‌مان و ‌یه‌كڕیزی و هاوهه‌ڵوێستی بوونی خۆی به‌ لایه‌نه‌ عیراقیه‌كان پیشان بدات، هه‌ڵبه‌ت له‌پێش هه‌موویان ده‌بێت پارتی دیموكراتی كوردستان ئاماده‌یی بۆ یه‌كڕیزی و هاوهه‌ڵوێستی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ كوردستانیه‌كان پیشان بدات، ئه‌مه‌ش تێگه‌یشتنی نوێ و له‌خۆبوردوویی ده‌وێ.

ڕه‌سوڵ بۆسكێنی

ئاڵا، نەتەوە و خاک و نیشتمان و خەباتی جەماوەریی و ڕزگاری نیشتمانیی کوردستان و هتد.. ئەو چەمک و وشە وڕستە، ڕۆتینیانەی زیاتر لەنیو قەڕنی ڕابردووی سەرزاری سەرۆک وکادیرو میدیای، چەند پارت وبنەماڵەیەکی خێڵەکی و عەشیرەتیی ناو جووڵانەوەی میللی خەڵکی کوردستان بوون، بۆ بەناو ڕزگارکردنی خەڵکی کوردستان، لەزوڵم و زۆر و چەوساندنەوەیەک، کە لەلایەن گەلانی سەردەستەو ڕژێمە یەک لەدوای یەکەکانیی، لێی دەکراو لێی کراوە.
ئاڵا، وەک پەڕۆیەک، لەلایەن پارتە ناسیۆنالیستەکانی کوردستان، لەمێژووی زیاتر لەپەنجا ساڵی ڕابردوویاندا، هەردەم وەک سومبوڵێکی نەتەوەیی، بەپیرۆزکراوە و لەپێناو پاراستنی ئەم سومبوڵەشدا، کە هەمیشە بانگەشەی سەروەری نەوتەوە و تاکەکانی لەژێر سەرەوەریی و شەکانەوەی ئاڵاکەیان لەدوا قۆناغەکانی ڕزگاری نیشتمانیدا،کە گوایا خۆشبەختی وئاسوودەییان بۆ دەهێنێت، بەگوێی خەڵکی مەزڵوومی کوردستاندا، دەدرا.
بەهەزاران کەسیان، لەو پێناوەدا، ڕاپێچی مەیدانەکانی جەنگی درۆزنانەی ڕزگاری نیشتمانی دەکردوو، هەر لەم پێناوەشدا، خەڵکی کوردستان، دەریایەک خوێنی لەپێناو خۆشبەختی و ژیانێکی شەڕافەتمەندانەی تێرو تەسەلی بێزوڵم و زۆری قەومیدا ڕژت و کێوێکیش لەئێسک و پروسکی ئازیزانی خۆی پشت سەری خۆی ناوە و ئاسەوارەکانی هێشتاش لەسەر هۆش و دەروونی زۆربەی هەرەزۆری خەڵکیدا، چی وەک ئاسەواریی ئەنفالەکان و چی وەک ئاسەواریی کیمیا بارانەکان و چی وەک ئاسەواریی کوشتن وبڕین و زیندان و ئیعدامی خەڵکیی، لەلایەن دام ودەزگا سەرکوتگەرە ڕژێمە فاشیستیەکانی، هەرماوە.
بەڵام ئەوەی تۆزقاڵێک، بەویژدانەوە، لەمێژووی دوای کۆتایی دەورانی بەناو شۆڕشگێڕییان لەشاخ و گەڕانەوەیان بۆشارەکان، لەدوای ڕاپەڕینی خەڵکی کوردستان، کە لە هەل ومەرجی جەنگی کەنداودا، توانی دەرفەت وەرگرێت و کۆتایی بەدەسەڵاتی سەرکوتکگەری ڕژێمی بەعس لەکوردستاندا بهێنێت و دەورانی دەسەڵاتدارێتی بەناو خۆماڵی دەستپێدەکات، بڕوانێت، دەتوانێت لەوە ێبگات، کە ئەمانە هەر لەسەرەتاوە پارچەی چجۆرە مەعدەنێکی ناقۆڵابوون!
ئەوان کە لەشارەکانی ئێراندا پەرتەوازەبووبوون و هەتا تەواویش لەوە دڵنیا نەبوون کە ڕژێم توانای پەرچەکرداری لەبەرامبەر ڕاپەڕینی خەڵکدا نەماوە، لەسەرسنورەکانەوە ئاودیوی کوردستان نەبوون .
ئیتر لەوێ ڕۆژێ وە، لەناو دام و دەزگاو پێداویستییە خزمەنگوزارییە بەجێماوەکانی ڕژێمی پێشوودا، شۆڕشگێڕانی شاخ، هەڵپە هەڵپەی بەسەریەکەوە نانی سروەت و سامان و خۆ دەوڵەمەندکردنیان بوو، هێندە داخلەدڵیی ئەو ڕۆژە بوون، هەتا هەرچی زووە تۆڵەی ئەو هەموو ساڵانەی لە خەباتی درۆزنانەی شاخیاندا بەهەدەریانداوە لە خەڵکی کوردستانی بکەنەوە.
شۆڕشگێڕانێکی مووزەیەف، کە هەمیشە بانگەوازیان بۆ خەڵکی هەژار و نەداری کوردستان ئەوە بوو، کەشۆڕشگێڕانی ڕاستەقینەی خەباتی ڕزگاری نیشتمانی، لەپێناو هیچ ئیمتیازو دەستکەوتێکدا، خەبات ناکەن و بەرژەوەندیەکانیان خستۆتە ژێری ژێرەوەی بەرژەوەندیی گشتییەوە، هەرزوو، کەوتنە دزی و تاڵانی مومتەلەکاتی بەجێماوی دەوڵەتی پێشوو و هەر شتێک کە بەکەڵکی داڕژتنەوەی سەرلەنوێی ژێربینای کوردستان و دام و دەزگا تەندروستی و خزمەتگوزاریەکانی دیکە دەهات و دەیتوانی ئاڵ وگۆڕێکی کەم تازۆر لەو سەردەمەدا بەسەرژیانی خەڵکدا بهێنێت، ئەوان ئاودیوی سنوورەکانی ئێرانیان دەکرد.
بەمجۆرە کەش وهەوایەکی پڕ لەدزیی و فزیی و گەندەڵکاریی، هەرکەس بۆخۆمیان، کرد بەکلتوور لەئاستی بەرفراوانی کۆمەڵگاشدا، کە ئەمڕۆ ئاسەوارە وێرانکەرەکەی دەبینین، کەهۆکارەکەی هەر ئەو شۆڕشگێڕە قینلەمێشکانەی، دوێنێی شاخ بوون.
تەنانەت ئاڵاو خاک و نیشتمانێک، کە ئەم دزو تاڵانچیانەی فەرمانڕەوای ئەمڕۆ، هەرلە جامانە سوورەکانی خێڵ و کاسەلێسەکانی دەوروبەریانەوە، هەتا بوینباغلەبەریی شێخەکانەوە، وەک گەورەترین پڕۆژەی ئابووریی وبازرگانییان بەخوێن وجەستەی هەزاران قوربانیی خەڵکی کوردستان، دەسەڵاتدارێتی فیرعەونئاسایی ئەمڕۆیان لێچنیوەتەوە، لەبەرامبەریشدا بینیمان چۆن داوکاری خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێشیان لەحەڤدەی شوبات و ڕۆژەکانی دواتردا، بۆ باشترکردنی ژیانیان، خەڵتانی خوێن کرد.
لەژێر ئەم پەرچەمیی پەڕۆیەدا، بەسەدان ڕۆژنامەنووس و چالاکی سیاسیی و مەدەنیی، لیبڕاڵ و چەپ و کۆمۆنیست، تەنیا لەسەر نووسینێک یان ڕەخنەیەک یان خیلافیی سیاسییان، لەگەڵ ئەحزابیی دەسەڵاتدا تیرۆرو بێسەرو شوێنکران!
لەژێر پەرچەمی بێشکۆی ئەم پەڕۆیەدا، بەهەزاران ژنیی بێتاوان، تەنیا بەتاوانیی سەرەتاییتریین مافێک، کە مافی ئازادانەی هەڵبژاردنی هاوسەرو خۆشەویستیی و پەیوەندیی سێکسییە لەگەڵ کەسێکدا کە خۆشیی دەوێت، ڕەشەکوژیی کران، یان لەحەمامەکانیاندا، گڕتێبەردران، یان ناچار بەخۆکوژیی کران وزۆربەی بکوژانیشیان لەپاڵ ئەحزابی حاکمدا، مێشکیشیان لێ میوان نییە!
بینیمان، چۆن، ئاڵای بەناو شکۆی نەتەوەیەک، لەپێناو پاراستنی شکۆی بنەماڵەدا و لە سیی ویەکی ئابدا، کەوتە ژێر پۆستاڵی بەعسیەکان!
بینیمان و هەر ڕۆژەش دەیبینین، چۆن، دەریای ئیجەو سنوورەکانی تورکیاو یۆنانیش، بووە بەگۆڕستانی لاوانێک، کە لەنیشتمانی دزەکاندا، هەڵپەی ڕاکردنیانە!
هەر ڕۆژەش، دەیبینین، چۆن خاک و نیشتمانی درۆزنەکان، بووە بەمەیدانی تەڕاتێنی، میتی تورکی و جەندرمەو پاسداران!
هەر ڕۆژەش، پەلامارە وەحشیگەریەکانی ڕژێمەکانی، تورکیا و ئێران ، بۆ سەر هاووڵاتیانی زەحمەتکێشی ناوچە سنووریەکانی کوردستان و وێرانکردنی پێگەی ژیانیان و کوشتن و ئاوارەو سەرگەردانکردنیان، لەنیشتمانی دزو گەندەڵکاراندا، باش دەبینین!
ئاڵا، ئەو پەڕۆیەی، لەم چەند ڕۆژانەی ڕابردوودا، لەلایەن حەشدی شەعبیدا، هاوشانی بارەگاکەی پارتی، سوتێندرا، پارتی و دەستە خوشکە ناسیۆنالیستە بێشەرمەکانی، هەرزوو، وەک ئەوەی هەنگوینیان لەکلۆرایی داربەڕوودا دۆزیبێتەوە، کەوتنەوە بانگەشەی پڕوو پووچانەی، وەک، ئاڵای کوردستان، شکۆ و سەروەریی نەوتەوەیەکە و هەزاران قوربانی لەژێردا دراوە، جگە لەدرۆیەکی زلی بێتام کە ئەم حیزبانە پێی ڕاهاتوون، بۆخەڵکی کوردستانی وەک تووتی بڵێنەوە، بۆ دەمەزەردکردنەوەی خەنجەریی کوولبووی ژەنگاویی ناسیۆنالیستانەیان و فریودانەوە و هەڵخڕاندنیی هەست و نەستی ساویلکانەی زەحمەتکێشانێکی کوردزمانە، کە هێشتا لەنێوان واقیعی حاڵیان و فکرو وەهمی ناسیۆنالیستیدا، سەرەگێژەیانە و دوو دڵ وڕاڕان، چیترنییە جگە لە ئیدامەدان بە هەمان سیناریۆ و گەمەی گەوجاندنی پێشوویان.

21.10.2020 Taher Esa

(سەرە مەرگی عیشقێ )
( 1 )
بە سۆزێکی خامۆشەوە،،
بەلای یەکدا تێپەڕ ئەبن،
نیگا ساردەکانیان،،
لە چاوی یەکترا ئەکوژێننەوە
وەک دوو عاشقی ماندوو
چرپەیەکیش نیە..
بە یەکتری بڵێن
گەڵا بابردوەکان
لە جیاتی وشەی وشکی..
لێوی شەقار شەقار ..
هەموو شتێکیان،،
بە ناو تەپ و تۆزی…
بیرچووی شەقامێکا درکاند

————-

(هەموان زیندان)
( ٢ )
ئەو لە دڵی خۆیدا زیندان
ئەویش لە حەزی ئەما زیندان
هەردوکیشان
لە تەمەنیکا زیندان،
شەقامێکیش
لە بیرەوەری تێپەڕبوونی ڕێبوارێ
زیندان
ماڵێک لە خەیاڵی
هاتنەوەی تارمایی ئافرەتێ
زیندان
چیایەکیش
لە ویستی نیشتنەوەی مەلێکی وێڵ
زیندان
شارێکیش
لە گەڕانەوەی ئازادی
بۆ منداڵێکی هەژار
زیندان
—————————–

(ورڤیۆلینێک لە هە)
( ٣ )

بێ دەنگی لە چرای چاوەکانیەوە
ڕەنگی دایەوە،
پەنجەرەیەک تارمایەکی
بردە ناو هەڵم،
کچێک لە نێو کتێبەکانا
بە دوای خۆشبەختیدا گەڕا،
چرپەی گوڵە هاوینەکانیش
نەگەیشتە هەنگێک
سەرخۆش لە ژێر تیشکی..
ئاڵتونی خۆرێک،،
خۆی مەست

———

(پرسیارێک لە بارەی مەرگ)
( ٤ )
هەندێک جار ،
فرمێسکت ئەدوا،،
هەندێک جاریش،،
خەندەیەکت ئەبوونە گوڵی سپی
تۆ پرسیت،
بۆ هەر مەرگێ
ئەوەنە زۆر ئەخایەنێ،
ئەی چاوی ئەو ئەستێرانەش
بە نیگای شیعرەکان دامانگیرسان
بۆ وا زوو کوژانەوە؟

—————

( ئاوێنەی یەکترین )
( ٥ )
تەنها ڕوخسارەکان جیاوازن
بونمان ئاوێنەی یەکترە
لە درەوشانەوەی..
ساتەکانا، ڕەنگئەدەینەوە
من ئاوێنەی تۆ،
تۆ ئاوێنەی من
هەموان لە شنەبایەک
لە خۆشبەختیەوە هاتین،
بەسەر پشتی باهۆزێک
لە کاتی بەسەر چوو
تێپەڕ ئەبین،
بیرمان ئەچێ
لە یەک چۆڕە ئاو
دڵمان دروستبوو
لە یەک بیرچونیشا،
بوینە خەم
لە دابڕانێکیشا
یەکترمان ناشت

ئێوارەیەكی شەممە
من و تۆ
دەچینەوە ناو داڵانێك لە خەیاڵ و
ناو وەھمێك لە یادەوەریمان
ئێوارەیەكی شەممە
سپی سپی دەچینەوە ناو ناو سلێمانیی و
ئەزمەڕ دەبێتە پارچەیەك سەوزایی
ئەوە من و منین
دەبینەوە بەشێك لە نایادەوەری و
تۆش دەبیتەوە جوزئێك لە یاد
یادكردن
لە فەرھەنگی شیندا
لە نەخشەی سووردا
لە خەیاڵی سەوزدا
سپی دەچێتەوە ناو شوێن و
شوێن دەبێتە ڕوئیای زەمەنمان.
سپیبوون كوشتنی سڵاوكردنە لە سەر شەقامەكانی تەمەن و
لە یادچوونەوەی ھەموو شتێكە و
ونكردنی ڕاكردنە
شیعر
گەڕانەوەیە بۆ سەرەتای ھەموو خەیاڵكردنێك و
لە بەینبردنی زەمەن.

سلێمانیی
دڵی_ڕۆژھەڵات

بەشی یەکەم…

جگە لە خۆشویستنی تۆ
کارێکی ترم نییە
جگە لە ئامێزی میهرەبانی تۆ
هیچ پەناگەیەکی ترم نییە
جگە لە قووڵایی دڵی تۆ
هیچ نیشتمانێکی ترم نییە

ئەگەر مردم
لە پەڕەی گوڵاڵە سوورەی بەهاردا بۆنم بکە
لە پێکێک شەرابی زۆر کۆندا تامم بکە
لە ژوانگەی دڵداراندا یادم بکەرەوە
لە بەهەشتی ئاشقان،
کۆڵانی دێوانەکان چاوەڕێم بکە

ئازیزم.. کۆترە دوورە دەستەکەم
هەرکات بیرت کردم
لە قووڵایی شیعرەکانمدا یادم بکەرەوە
منیش هەر کات بیرم کردیت
لە وێنەکانتا قەسیدەیەکی تر ئەنووسمەوە

هەندێک هەست هەیە ناوترێ
هەندێک نیگا ناتوانی بیبینی
بەڵام هەندێک بێدەنگی هەیە
دەتوانیت لێی تێ بگەیت!!
ئەوەی ناتوانم بە زمان بیڵێم
بە نیگا پێت دەڵێم
ئەوەی ناتوانم بینووسم
بە فرمێسک دەیدرکێنم

لە قاوەی بەختما، تۆ دەرکەوتیت
هەموو تاریکییەکانت برد و
لە پرشنگی دڵی خۆت هەڵکێشام
لە قاوەی بەختما، تۆ دەرکەوتیت
گشت تاڵییەکانت لێ سەندم و
شەکراوی رۆحی خۆت پێ بەخشیم
ئەوینەکەم ئێستا تۆ دەرکەوتوویت
منیش بەم چارەنووسەم زۆر مەستم
زۆر مەست

تۆ جوانترین شیعری منی
تۆ قەسیدەیەکی هەموو رۆژێ ئەتنووسمەوە
تۆ خەونێکی هەموو شەوێک دەتبینم
تۆ کەنارێکی هەمیشە ئەمەوێ پێت بگەم
تۆ جادوویەکی نامەوێ هەرگیز بەتاڵ بیتەوە
تۆ نێرگزێکی مەست ئەبم بە بۆنت
تۆ خەیاڵێکمی هیچکات دووبارە نابیتەوە
تۆ شەونمێکی لە جەستەی شەکەتم نابیتەوە
تۆ هەر خودی خۆمی و لەدڵمدا دەتوێنمەوە

وتم هەرگیز لە تۆ دوور ناکەومەوە
ئەی نابینیت لە دڵتا هەناسەی ژیانم دەدەم؟
ئەی نابینیت هەموو رۆژێک لە خەونەکانتام؟
ئەی نابینی وەک پەروانە بەدەوری شەمعی باڵاتەوەم؟
ئەی نابینی لە هەنگاوەکانتا هێزم
لە باخچەکەتدا رەونەقدارترین گووڵم
لە خەیاڵەکانتا ئاسۆیەکی روون روونم
لە خەمەکانتا دڵۆپێک فرمێسک و
لە شادییەکانتا رەنگینترین خەندەم؟

ئەگەر هاتیت بە دڵۆپە شەونمەکانی سەر دڵتا دەتناسمەوە
ئەگەر هاتیت بە بۆنی نێرگزی رۆحتا دەتناسمەوە
ئەگەر هاتم بە خەونە رەنگاڵییەکانما بمناسەوە
ئەگەر هاتم بە ئامێزی گەرمما بمناسەوە
لە ئێستاوە تا ژوانێکی کەناری دەریا
لە بیرت بێت لە دڵی هەموو شەپۆلەکاندام
لە هەنووکەوە تا پیاسەیەکی رۆخی رووبار
لە بیرمە لە باوەشی گزنگی بەیاندایت

پۆستەرە شیعری: ستیڤان شەمزینی

‎میوانێک دەبم لە جنسی پەشمەک و
‎لە سیحری باران
‎میوانێک لەگەڵ خۆیدا
‎هەموو دالێک بسپێرێ بە لێوێک کە مەدلوولترە لە حەزە
‎ئاشیفتەترە لە وجوود.

‎میوانێک
‎بە تامی ماچ و ئاڵوودە لە ترس
‎خەیاڵتر لە یەقینی ئەو مەودایانەی
‎دووری پەی پێی نەبردوون،
‎میوانێ سەراپای بۆ پێکەنینێک و
‎بۆ وجوودی سڵاوێک
‎گریان پڕە لە ئاونگی سەر پەڕەی دڵی
‎تۆش خەیاڵتر لە دانیشتن و
‎بڤەکردنی هەموو شت تا سووتانی میوان لە پەیڤی یاردا.

‎میوانێک
‎تا ڕژانی خەیاڵ و
‎کۆکردنەوەی وجوود بەدیار تێکشکاندنی شەرمەوە
‎میوانێ لە یادەوری تۆدا
‎ماچێکی شیرین و
‎تۆ لە یادەوەری میواندا
‎یەقینێکی پەمەیی.

ڕانیە
ھاوار تەیب

بابەت : لێكۆڵینەوەی فیكری
نووسەر : ناڵە حەسەن
پیتچنین و هەڵەچنی : نووسەر
نەخشەسازی ناوەرۆك : شیالن حەمید مەجید
بەرگ : شاخەوان جەعفەر
تیراژ : 500 دانە
چاپ : چاپی یەکەم – چاپخانەی ڕۆشنبیری- هەولێر/ 2020

بۆ خوێندنەوەی ئەم کتێبە کلیکی ئێرەبکەن ….