وەرزی هەڵکشان و گەشەسەندنی خەبات و تێکۆشانی بەرهەڵستکارانی ئێران!.. عەبدولڕەحمان گەورکی

چاوخشانێک بەسەر هەڵوەشانەوەی سەردانەکەی ئیبراهیم رەئیسی بۆ کۆنفرانسی کەشوهەوای سکۆتلەندا



هاوکات لەگەڵ پێشکەوتنەکانی موقاومەتی ئێران لە دادگاییکردنی تاوانکار (حەمید نوری) لە وڵاتی سوید، که ئێستا بە هۆی دەوری کارای موجاهیدینی خەلق خێراییەکی بەرچاوی بە خۆیەوە گرتووە و بووەتە هەڕەشەیەکی جیددی بۆ سەر رژێمی ئیران و کرێگرتە ناسراو و نەناسراوەکانی ئەم رژێمە و هەروەها هاوکات لەگەڵ هەوڵدانی ئەم رژێمە بۆ لە باربردنی ئەم پێشکەوتن و گەشەسەندنانەی هێزە بەرهەڵستکاری ئێران، بە رێگەی ناردنە دەرەوەی (ئیبراهیم رەئیسی) بۆ کۆنفەڕانسی گۆڕانی کەش و هەوا لە شاری (گڵاسکۆ) لە سکۆتلەندا، ئەبینین رژێم ئێران لە ستراتیژی دا تووشی شکستێکی گەورە بووەتەوە و بە هەلوەشاندنەوەی سەفەر و ئامادەبوونی ئیبراهیم رەئیسی لەم کۆنفەڕانسەدا، پرسی رووخاندنی رژێمی ئێرانی بە چەند قات کردووە بە رۆژەڤی کۆڕ و کۆمەڵانی جیهان.
کۆنفرانسی گۆڕانی کەش و هەوا
سکۆتلەندا لە 31ی ئۆکتۆبەر بۆ 12ی نوڤەمبەری 2021 میواندارێتی کۆنفرانسێکی گۆڕانی کەش و هەوا دەکات بە ئامادەبوونی سەرۆک دەوڵەتان و کەسایەتییە سیاسی و ئەکادیمییەکان، بۆ تاوتوێکردنی ڕێگاکان لە پێناو پاککردنەوەی کەش و هەوای زەوی لە پیسبوون و گازی کاولکاریی کەش و هەوا.
عەلی خامنەئی لە بەرانبەر قەیرانی رووخاندنی رژێمەکەیدا و بە مەبەستی پەراوێزخستنی و پەردەپۆشکردنی پرۆسەی بەپەلەی دادگاییکردنی حەمید نوری و بە تایبەتی، بزووتنەوەی دادخوازیی خوێنی زیندانیانی کۆمەڵکوژکراو لە ساڵی 1988، بە نیاز بوو ئیبراهیم ڕەئیسی بنێرێت بۆ بەشداریکردن لەم کۆنفەڕانسەدا. بەڵام جارێکیتر نوقمی هەڵەکردنەکان بوو لە چاندنی پیلانگێڕیی و ئابڕووچوونی بۆ مایەوە!
وریابوونی موقاومەتی ئێران و هەنگاوێکی بە کات و گرنگ!
ڕژێمی دەسەڵاتداری ئێران کە سەبارەت بە (مرۆڤ) خاوەن ریکۆردی دوژمنایەتیکردنی مافەکانی مرۆڤە، ئێستا سەبارەت بە (ژینگە)یش دۆڕاوی دۆخەکەیە و ڕوخسارێکی قێزەونانەتری لە خۆی دەرخست لە بەردەم کامێراکانی جیهاندا. لە ئەنجامدا ئەوەی لە پێش هەموو شتێکدا بەرچاو دەکەوێت، وریایی و ئامادەبوونی موقاومەتی ئێرانە، کە لە هەموو شوێنێک و بە کردار، بەرەنگاری مانەوەی ئەم ڕژێمە ناڕەوا و نامرۆڤیە بووەتەوە و بازنەی گەمارۆییەکی توندتری خستۆتە سەر رژێمی ئێران.

لایەنگران و پشتیوانانی ئەم موقاومەتە لە ڕەهەندی یاساییدا چەندین بەڵگەنامەیان پێشکەشی پۆلیسی سکۆتلەندا کردووە و داوایان کردووە بەدواداچوون بکرێت دەربارەی ئیبراهیم رەئیسی کە بە پێی یاسای دادوەری نێودەوڵەتی لێکۆڵینەوەی لەسەر بکرێت.
سترۆن ستیڤنسۆن، نوێنەری پێشووی پەرلەمانی ئەوروپا لە سکۆتلەنداوە و پشتیوانی دێرینی موقاومەتی ئێران کە سکاڵانامەیەکی ناردووە بۆ پۆلیسی سکۆتلەندا بۆ پێ و شوێنگرتن و دادگاییکردنی رەئیسی لەو وڵاتە بە رۆژنامەی سەراسەریی (تایمز)ی وت: “ئێمە داوامان لە پۆلیسی سکۆتلەندا کردووە کار بکات بۆ بەدواداچوونی کەیسەکە بۆ ئەوەی لەسەر پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و لەسێدارەدانەکانی سەرووی دادوەریی، ئیبراهیم رەئیسی بخاتە ژێر لێکۆڵینەوە”. رۆژنامەی تایمز هەروەها نوسیویەتی “پۆلیسی سکۆتلەندا وتی کە ئەو زانیارییانەی وەرگرتووە و هەڵسەنگاندنی بۆ دەکات”.
ستیڤنسۆن لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا وتی:”ئێمە لە هەموو وڵاتێکدا بەدواداچوونی بۆ دەکەین بۆ ئەوەی رەئیسی دەستگیر بکرێت و نابێت پارێزبەندی لەسەر هەبێت. لە مانگی خەزەڵوەری ساڵی 2019 کە ئیبراهیم رەئیسی سەرۆکی دەسەڵاتی دادوەری بووە، زیاتر لە 1500 ئێرانی کۆمەڵکوژ کراون”. ستیڤنسۆن ئەوەشی وت: “هەروەها لە کەنەدا و هۆڵەندایش ڕێوشوێنی هاوشێوە گیراوەتە بەر بە مەبەستی دادگاییکردنی رەئیسی لە دادگاکاندا”.
هاوکات بەڕێوەبەری بەرنامەکانی ئەمنستی ئینتەرناشناڵ لە سکۆتلەندا گوتی: بەڵگەکان ئەوە پشتڕاست دەکەنەوە کە ئیبراهیم ڕائیسی لە ساڵی 1988 ئەندامی دەستەی مەرگ بووە کە زیاتر لە 30 هەزار زیندانیی سیاسی کۆمەڵکوژ کردووە. هەر بۆیە رەئیسی دەبێت بە هۆی تێوەگلانی لەو تاوانەدا لە ژێر یاسای نێودەوڵەتیدا لێکۆڵینەوەی لەسەر بکرێت.
هاوکات رەوەندی ئێرانی و لایەنگرانی موجاهیدینی خەلق، زنجیرەیەک خۆپیشاندانی پڕ سۆزیان لە چەندین پایتەخت و شاری گەورەی ئەوروپا ئەنجامدا، کە بریتین لە بەرلین، لەندەن، ئەمستردام، پاریس و ستۆکهۆڵم، بە دروشمی “میرغەزەب ڕەئیسی دادگایی بکەن!” کە جێی سەرنجی بەربڵاوی کۆڕ و کۆمەلانی سیاسی و رۆژنامەوانی بووە.

شکست و ئابڕووچوونێکی گەورە بۆ ئیبراهیم رەئیسی!
لەبەرامبەر ئەو ڕێ و شوێنە کردەییانەی موقاومەتی ئێران بۆ رێگریکردن لە سەردانەکەی ئەم تاوانبارە بۆ وڵاتانی ئەوروپی و ئەمریکی، وەلی فەقیهی دەسەڵاتداری ئێران لە ترسی دەستگیرکردنی سەرۆکە بووکەڵەکەی، واتا ئیبراهیم رەئیسی، ڕایگەیاند کە رەئیسی ئامادەی کۆنفەڕانسەکەی گڵاسکۆ نابێت!
شیاوی باسە چەند رۆژێک بەر لە ئێستا، کە دانیشتنی ساڵانەی کۆمەڵگای گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بەڕێوەچوو لە نیۆیورک و باشترین دەرفەت رەخسا بۆ عەلی خامنەیی کە ڕەئیسی بنێرێت بە مەبەستی ئامادەبوون لە دانیشتکەکەدا، بەڵام عەلی خامنەئی ناچارکرا بە بیانووی “کۆرۆنا” سەردانەکەی رەئیسی بۆ نیۆیۆرک هەڵوەشێنێتەوە. بەڵام میدیاکانی ڕژێم دانیان بەوەدا نا کە هۆکاری هەڵوەشانەوەی سەردانەکەی رەئیسی بۆ دانیشتنی ساڵانەی کۆمەڵگای گشتی، بەر لە هەموو شتێک، نیگەرانییە لەمەڕ دەستگیرکردن و دادگاییکردنی رەئیسی و دەرەنجام، سەرکەوتنی چالاکییەکانی موقاومەتی ئێران!
هەڵوێستی موقاومەتی ئێران و موجاهیدینی خەلق و چوار دەیە تێکۆشانی بێوچان لەمەڕ دەرخستنی سیما و پێناسەی راستەقینەی ئەم رژێمە و ئاشکراکردنی تاوانەکانی و ناڕەوابوونی، ئێستا لە جیهاندا دەنگی داوەتەوە و لە هەموو شوێنێکی ئەم جیهانەدا باس دەکرێت. مایک پۆمپیۆ وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمریکایش بە راشکاوی ڕاگەیاند کە “هەر جۆرە سازشکردنێک لەگەڵ ئیبراهیم ڕەئیسی مانای سازانە لەگەڵ ئەم کۆمەڵکوژە. ئێمە دەبێت بۆ هاوپەیمانەکانمان لە ئەوروپا و ئاسیا ئەوە ڕوون بکەینەوە کە ئەوانیش ناوبراو بخەنە ژێر لێپرسینەوە” (گردبوونەوەی جیهانیی ئێرانی ئازاد، تەمموزی 1400).

هەڵوەشانەوەی سەردانەکەی ئیبراهیم رەئیسی بۆ گلاسگۆ
ڕۆژی دووشەممە 10ی تشرینی یەکەمی 1400، سەعید خەتیبزادە، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی رژێم لە راگەیەندراوێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، کە تاوانبار رەئیسی ناچێت بو گلاسگۆ بۆ بەشداریکردن لە کۆنفرانسی کەش و هەوه. بەڵام بۆچی؟ خەتیبزادە ئەو ئامادەنەبوونەی بە “تەواونەبوونی ئەندامێتی ڕژێمی ئێران لە پەیماننامەی کەش و هەوا” بەستەوە کە ئەمەش بیانوویەکە و بەس! چون هەر لەم کۆنفرانسە هەواڵییەدا بە دووفاقییەتەوە وتی “شاندی پسپۆڕیی کۆماری ئیسلامی بەشداری ئەم کۆبوونەوەیە دەکات”
وەرزی هەڵمەت و پێشڕەویی موقاومەتی ئێران!

ئەوەی راستی بێت، گرنگتر لە ئەندامبوون یان ئەندام نەبوون لەم پەیماننامەیەدا، پێویستیی ڕژێمە بە ئامادەبوونی ئیبراهیم رەئیسی (تاوانباری گەورەی مێژووی ئێران) لە گۆڕەپانی سیاسیی ڕۆژئاوادا. ڕژێم بە بەردەوامیی دەیهەوێت دەرفەتێکی دەگمەن و گرینگی لەمجۆرە بقۆزێتەوە. چونکە یەکێک لە قەیرانە جیددی و ستراتیژییەکانی ڕژێمی ئێران دوورخستنەوە و گۆشەگیربوونی نێودەوڵەتیی ئەم ڕژێمەیە لە ناو کۆمەڵگای جیهانیدا و لەگەڵ ئەوەیشدا، هەبوونی خێرایی لە پرۆسەی گەشەسەندنی موقاومەتی ئێرانە لە ئاستی ناوخۆی ئێران و دەرەوەی ئێراندا.
هەموو بەڵگەکان ئێستا شایەتی ئەوە دەدەن کە “وەرزی هەڵمەت و پێشڕەویی موقاومەتی ئێران لە دواقۆناغی کۆتایی ئەم ڕژێمە دەستی پێکردووە کە تیایدا، کەیسی دادخوازیی خوێنی شەهیدان فاکتەرێکی هەرە هاندەر بووە. دوای ئەوەی موقاومەتی ئێران پرۆژەگەلێکی وەک تیرۆریزم و بەرهەمهێنانی چەکی ناوکی و دەستتێوەردانی ئەم رژێمە لە کاروباری ناوخۆی وڵاتانی ئاشکرا کردووە، ئێستا لەقاودانی “دۆسێیەی پێشێلکاریی گەورەی رژێم لەمەڕ مافەکانی مرۆڤ لە ناوخۆی ئیران”، بووەتە جێی سەرنجی کۆمەڵگای جیهانی و لە هەمانکاتدا بووەتە هۆی خۆشحاڵبوونی خەڵکی ئێران و لایەنە سیاسییە بەرهەڵستکارەکان کە پێویستە هەر هەموویان لە دەوری هێزی سەرەکیی موقاومەتی ئێران کۆ ببنەوە و پشتگیری ئەم هێزە بن.

کۆتایی

عەبدولڕەحمان گەورکی، نووسەر و لێکۆڵەری سیاسی




چەمكی كاراكتەر Character لەشانۆدا.. حەیدەر عەبدولرەحمان

لەوەتەی شانۆ هەیە تا ئەمڕۆشی لەگەڵ دابێت، كاراكتەر كرۆكی بنەڕەتی درامایە، بەڵام هەمیشە سروشتی كاراكتەر لەگۆڕان دابووە، بەپێی پێویستی دراماو شانۆو گۆڕانكارییەكانی پێشكەوتنی سەردەم و خواستەكانی .
دروست كردنی كاراكتەر وەك بونیاتێكی بنەڕەتی لەپێكهاتەی شانۆیی دا، سەرچاوەی كۆكردنەوەی فەلسەفەو ئایدیای شانۆیە، بۆ گەیاندنی ئەو پەیامەی دەرهێنەر دەیەوێت لەرێگەی كاراكتەرەوە بیگەیەنێتە وەرگر.
بۆ چۆنیەتی رەسم كردنی ئەو كاراكتەرەش لە كاری درامی دا، دەرهێنەر هەمیشە پێویستی بەئەكتەرێكی ئەكتیف هەیە، لەو ئەكتەرانەی توانستێكی كارامەی جەستەیی و خەیاڵێكی بەر بڵاوو سەلیقەیەكی درێژ و هوشیاریەكی باشیان هەیە، بۆ بەرجەستە كردنی ئەو كاراكتەرانەی لە سەر شانۆ بینەر تێر دەكەن، لە وێناكردنی ئەو كاراكتەرانە بەرووە جیا جیاكانیانەوە .
پەیوەندی ئەكتەرو كاراكتەر
پەیوەندی ئەكتەر بەكاراكتەرەوە پەیوەندییەكی رۆحی و جەستەییە، زۆر جاران ئەو پەیوەندییە بە شێوەیەك ئاوێتەی یەكتر دەبن، بینەر هەست بەوە بكات، كاراكتەری سەر شانۆ زۆر جوانتر ببینێت لە كاراكتەرێكی راستەقینە، ئەگەر واش نەكات، ئەوە ئەو مانایە دەگەیەنێت كە ئەكتەر دەست كورت بووە لە گەیاندنی ئامانجە راستەقینەكە.
ئەكتەر بەرلەوەی بەرجەستەی درامی كاراكتەرێك بكات، دەبێت لەچەندین رووەوە ئامادە باشیەكی زانستی و رۆشنبیریی قوڵی هەبێ‌ بۆ ناسینی بیری نووسەرو ئەو فەلسەفەیەی دەیەوێت لەرێگەی كاراكتەرێكەوە بیگەیەنێ‌، هەر بۆ نموونە ئەگەر دەرهێنەرێك یا ئەكتەرێك ئاشنا بەچیخەف و شێوازو ستایلی چیخەف نەبن، هەرگیز ناتوانن كاراكتەرێكی چیخەفی لەسەر شانۆ نیشان بدەن.
ئەگەربرێخت وستانسلافسکى و بیتەربرۆك نەناسن ناتوانن سەركەوتوو بن لەبەرجەستەكردنی ستایلی هیچ لەو خاوەن تیۆرانەی شانۆ.
كەواتە ئەكتەر بەر لەهەموو شتێك پێویستی بەباگراوندێكی رۆشنبیریی تیۆریی و پراكتیكی هەیە لەسەر میتۆدە جیاوازەكان و شێوازو رێبازە جیهانیەكان.
بۆیە سەركەوتنی كاراكتەر تاراددەیەكی زۆر پەیوەستی بەتوانستی ئەكتەر هەیە لەرووی جەستەیی و فیزیكی و پێرفۆرمانسەوە، تا توانای گۆڕینی كاراكتەرەكانی هەبێت لەكاتی پێویست دا.
یاخود ئەم فۆرمە فرە كاراكتەرییەی تەنیا ئەكتەرێك لەنمایشێكدا، بەچەندین فۆرمی لێكتر جودا بەرجەستەیان دەكات، بەپێكهاتەیەكی هارمۆنی و درامی ئەكتەرو دەرهێنەرو تێكست نووس فەراهەم دەبێت، بەفۆرمێك زۆر جاران ئەكتەر دەگەیەنێتە حاڵەتێكی جیاواز و نا تەقلیدی لەنواندندا.
لەشانۆگەری (گەشتەكەی حەسەن) ی كامەران رەئووف هەر دیمەنێك لەشانۆگەریەكەدا شانۆگەرییەكی نیمچە سەربەخۆیە و پێنج كاراكتەر لەیەك نمایشدا لەلایەن یەك ئەكتەر بەرجەستە دەكرێت، بۆ هەر دیمەنێك كاراكتەرێكی سەربەخۆ، هەر كاراكتەرێك لەرەگو ریشەوە لەگەڵ تێكڕای كاراكتەرەكانی دیكەی نمایش لەیەكتر جودان و هەر یەكەو فۆرمێك و وێنەیەك و تام و چێژێكی تایبەتی خۆیان وەردەگرن، لەكەسایەتی، سروشتی نواندن، دەنگ، شێوە.
گرنگتر لەوە ئەوەیە ئەو ئەكتەرە لەهەمان كات و شوێندا بتوانێت ئەو ئامادەییە هونەریی و دەروونییەی هەبێت، بتوانێت كاراكتەرەكانی خۆی بەخێرایی بگۆرَێت و هەریەك لەوان خەسڵەت و سروشت و فۆرمی تایبەتی خۆی بداتێ‌، بێ‌ ئەوەی لە نرخ و بەهای هیچ لەو كاراكتەرانە لەسەر حیسابی ئەوی تریان كەم كاتەوە، بەڵكو بەهەمان ریتمی داهێنان بەردەوام بێت لەپێرفۆرمانسی نواندندا،
بەتایبەت لەكاتی مەودای دووری نێوان كاراكتەرەكان لەرووی سروشت و فۆرم و شێوازی نواندن بۆ هەريه ك لەكاراكتەرەكان .
ئەمەش راستیەك دەردەخاو ئەوە دەسەلمێنێ‌، كەم ئەكتەری كورد لەرووی هاوسەنگ راگرتنی توانای جەستەیی و هونەرییی و خێرایی گۆڕینی خەسڵەتەكانی كاراكتەر، توانای كامەران رەئووفیان تێدایە.
لەگەشتەكەی حەسەن دا سەختە بۆ ئەكتەرێك بتوانێت لە یەك كاتدا بتوانێت ببێتە كاراكتەرێكی دڵ رەق و توندو تیژی وەك (عەلی كەشتیەوان) به بيجه وانه ى ( سەلامی كەمانچەژەن) كە كاراكتەرێكی هێمن و ئارامە و پاك و بێگەردی و بەرائەتی مرۆیی لێ‌ دەباری، یاخود كوێرەوەری كاراكتەرێكی وەك ( ئیبراهیمی دێوانە) بگۆڕێ‌ بەكاراكتەرێكی تاوانباری وەك (حەسەن) هەر یەكەو بەفۆرمی تایبەتی خۆیان.
بینەر لەچەندین كاراكتەری لێك جودا لەهەر یەك لەوان چێژێك دەبینی، رقی لەهەندێكیان دەبێتەوەو هەندێكی تریانی خۆش بوێت .
ئەوە هونەری ئەكتەرە وات لێ‌ دەكات ئەو هەستە دەروونیەت بۆ دروست بێت، ئەمە بەڵگەی نا تەقلیدیەتی نواندنە لای ئەكتەر، كە هەرگیز ساڵانی تەمەنی نواندن نابێتە پێوەر بۆ دەرچوون لەقالبێكی دیاری كراوی نواندنی هەندێ‌ ئەكتەر، چونكە تەقلیدیەت بە راددەیەك بە سەر هەندێ‌ لەو ئەكتەرانەدا زاڵە كە تا ئەوان لەسەر شانۆ مابن، ناتوانن خۆیان لەو مۆرك و تەقلیدیەتە رزگاربكەن كە پێیانەوە نووساوە.

فاكتەرەكانی ئەو كلێشە گرتنەی نواندن ولاوازی توانستی ئەو جۆرە ئەكتەرانە زۆرن، گرنگترینیان :

1.سنووردار بوونی توانستی پێرفۆرمانسی ئەكتەر لەرووی جەستەو دەنگ و ئیلقا.
2.دوور كەوتنەوەی لەراهێنان و وۆرك شۆپ و پرۆڤە .
3.كار كردنی لەگەڵ یەك دەرهێنەرو راهاتن لەسەر یەك فۆرمی دیاری كراوی نواندن و یەك ستایل .
4.هەندێ‌ ئەكتەر، بەتایبەت ئەوانەی نواندن نەبۆتە پیشەی بەردەوامیان ناتوانن جەستەی خۆیان پەروەردە بكەن، لەهەمان كاتیشدا ئاستی هوشیاریی و كولتووری شانۆییان پەرە پێ‌ بدەن، بەپشت بەستن بەخۆیان .
5.دووركەوتنەوەیان لە بینینی ئەزموونی گەلان و نەشووما نەبوونی بەهرەكانیان .
6 .لاوازی هەندی دەرهێنەر لەرووی شارەزایی و پسپۆری بۆ دروست كردنەوەی ئەكتەرو راهێنانیان لەسەر میتۆدێكی دیاری كراوی جیهانیی، چونكە هەندێ‌ لەو دەرهێنەرانە تا ئێستا لەرووی تیۆری و پراكتیكییەوە ناتوانن راهێنان لە سەر رێبازی ستانسلافسكی و گەورە دەرهێنەرەكانی تر لەرووی ئامادە كردنی ئەكتەرەوە بكە، یا جیاوازی ستایلی ئەو راهێنەرە جیهانیانەی وەك برێخت و مایر هۆلد و بیتەر برۆك و ئارتۆو ئەوانی تر بزانن، بۆ ئەوەی لەكاتی كاركردن لەسەرستایل و میتۆدی هەر یەكێ‌ لەوان بزانن ئایا بە چ ستایلێك نواندن دەكەن، پاشان تێگەیشتنی دروستی ئەكتەر لەكاراكتەرەكەی و ئەبعادو و گوتاری ئەو كاراكتەرەو خەسڵەتەكانی تێ‌ بگەن .

هەندێ‌ ئەكتەرهەیە لەژیانی هونەریی خۆیدا رۆڵی چەندین كاراكتەر دەبینێت، بەرۆڵە سەركەوتوو ناسەركەوتووەكانیشەوە، بەڵام ئەوان لەنێوان سەدان لەو كاراكتەرانە ناوداریەتی تەنیا بە كاراكتەرێكەوە دەردەكەن، ئەو كاراكتەرە تا ئەبەد دەبێتە ناونیشانیان و پێیانەوە دەناسرێنەوە،
پرسیارەكە ئەوەیە ئایا هۆكار چیە ئەو ئەكتەرە لەنێوان ئەو هەموو كاراكتەرە جیا جیا یانەوە لەسەر تەنیا كاراكتەرێك دەگیرسێتەوەو لێی جیا نابێتەوەو تەنیا لەسەر ئەو كاراكتەرە دەگاتە لوتكە، بەدرێژایی تەمەنی خەون بەوێنەیەكی هاوتای ئەو كاراكتەرە دەبینێ‌ و نایدۆزێتەوە، رەنگە وەلامدانەوەی ئەو پرسیارەش پێویستی بەوەڵامدانەوەیەكی زانستی تێرو تەسەڵە .

با بگەڕێینەوە دواوەو بپرسین چمكی كاراكتەر چیە ؟ دیارە كاراكتەر ئەو كەسە دەگرێتەوە كە ئەكتەرێك لەسەر شانۆ نمایشی كەسایەتیەكەی دەكات بۆ وێنا كردنی ئەو كاراكتەرەو بەرجەستەكردنی خەسڵەتەكانی لەچەندین لایەنی جیا جیای فسیۆلۆژی و ماددی و كۆمەڵایەتی و دەروونییەوە ، چەشنی كاراكتەرە ناودارەكانی وەك هاملێت، ماكبیس ،لیر پاشا، ئۆدیب، ئوتیلل، كە هەر یەك لەوان بوونەتە هاوڕێ‌ ی زۆرینەی بینەرانی شانۆ لەهەموو جیهانداو هەر یەك لەوان كاریگەرییەكی لەدەروونیاندا دروست كردووەو بینەر ناتوانێ‌ لە بیریان كات.
دروست كردنی ئەو كاراكتەرانە وێنەیەكن لەمێشكی نووسەرێك و دەرهێنەرێك دەیانهێنێتە سەر شانۆو ئەكتەرێك لەسەر شانۆ بەرجەستەیان دەكات، بەڵام بەرجەستە كردنێك كە لەسەر شانۆ مێژوو دروست بكەن .
دروست كردنی كاراكتەر كارێكی هونەریی وردە بۆ دەرهێنەر، كە تێیدا رەچاوی چەندین بنەما دەكات لەوانە:

  1. لەرووی فسیۆلۆژی و مادییەوە:
    كورتی و درێژی باڵای كاراكتەر، كێش و رەنگی پێست،جوانیی و ناشیرینی، تەمەن، چونكە زۆر جاران بزووتنەوەی كاراكتەر لەسەر ئاستی تەمەن دیاری دەكرێت.

    2 . لەرووی كۆمەڵایەتیەوە:
    چینی كۆمەڵایەتی و ئاستی رۆشنبیریی و هەلومەرجی دارایی و خێزانداریی و داب و نەریت و بیروباوەڕ، كاریگەری خۆیان هەیە لەسەر ناساندنی كاراكتەر .

    3.لایەنی دەروونی:
    نیشاندانی توانست و بەهرەی كاراكتەر لەرووی سەركەوتنی، یاخود لاوازی كاراكتەرو كەم توانایی لەكارو كاریگەرییە دەروونیەكان لەسەر ئەو كاراكتەرە، ئایا ئەو كاراكتەرە گرێ‌ ی دەروونی هەیە ؟ یاخود تێڕوانینی چۆنە بەرامبەر بەژیان ؟
    كاراكتەرەكان بەگشتی كە دابەشی دوو بەش دەبن لەوانە كاراكتەری سەرەكی و كاراكتەری لاوەكی و چەند جۆرێكیان لێ‌ دروست دەبێت، لەوانە:
    1.كاراكتەری كۆمێدی و دەم بەپێكەنین .
    2.كاراكتەری تراژیدی و ئاڵۆزو گرژو داخراو .
    گرنگە بۆ رەسم كردن و دروست كردنی كاراكتەر دەرهێنەر رەچاوی لایەنی كۆمەڵایەتی بكات، بۆ دیاری كردنی خەسڵەتەكانی كاراكتەر لەرووی ژینگەی دەورو بەرو پەیوەندییە كۆمەڵایەتیەكان و ئاستی ئابووری.
    هەروەها لایەنی دەروونی بۆ دیاری كردنی كاراكتەر بەلایەنێكی گرنگ دەزانرێت بۆ ئەوەی سایكۆلۆژیەتی كاراكتەرو عەقلیەتی بزانرێت، روون بێتەوە ئایا كاراكتەر هەڵگری ئایدیاو ئامانج و گوتارێكی مرۆییە، یاخود نا .

    ئەكتەر كە دوای كاراكتە ر سەرچاوەی هەرە بنەڕەتی دەبێت بۆ بەرجەستە كردنی كاراكتەر، گرنگە بایەخ بەچەند تەوەرێكی گرنگ بدات:
    1.پێویستی بە ئامادەكارییە دەروونیەكانە كە بریتین لە:

    دروست كردنی خەیاڵَێكی بەر بڵاوو قوڵ بوونەوە لە خەسڵەتەكانی كاراكتەرو خۆ ئامادە كردن لەگەڵ رووداوو ئەتمۆسفیری نمایشەكە، راهاتن لە گەڵ قەزای نمایش و دیكۆرو رووناكی و ئارایشت و جلوبەرگ
    2.پرۆڤەی جەستەیی بەردەوام و بەوا داچوون بۆ تێگەیشتنی تەواو لە كاراكتەرەكە، لەوانەش لەپیرفۆرمانس و دەنگ و ئیلقا.
    3 . بڕوا بەخۆ بوون لەبەرجەستەكردنی رۆڵەكەو خۆ ئامادەكردنێكی دەروونی بێ‌ گرێ‌ .
    ئەكتەر دەبێت لەوە بگات كە هەموو كاتێك لەبەردەم ئەزموونێكی نوێ‌ دایەو بەرەنگاربوونەوەی هەر ئەزموونێكیش تاقیكرنەوەیەكی سەختە، هەر نیگەرانیەك لای ئەكتەر دروست بێت، ئەگەری روخانی زۆرتر دەبێت له سەركەوتنی.




وەرزە سەوزەکانی ئەوین- وەرزی دەیەم.. شیعری: ستیڤان شەمزینی

بە چاوی کانی لێم مەڕوانە
من رووباری عەشقم
بە چاوی تریفە لێم مەڕوانە
من پەلکەزێڕینەی ئەوینم
بە چاوی باران لێم مەڕوانە
من زریانی ماچم
بە چاوی زەوی لێم مەڕوانە
من ئاسمانی ئەبەدیی تۆم


هەستەکانم گزنگیان لێ ئەڕژێ
تەنیا جارێک بە خەیاڵ
چاوم لە خۆر داگرتووە
پێکەنینەکانم فرمێسکیان لێ ئەچۆڕێ
تەنیا جارێک بە خەیاڵ
توند توند تۆم لە باوەش گرتووە


هەرچی هات
شمشێری پێ بوو
تەنها برینی لەسەر رۆحم هەڵکۆڵی
هەرچی رۆیشت
جانتایەکی پەمەیی لەگەڵ خۆی برد
کە پڕ پڕ بوو لە خەون و خەیاڵەکانم


گەشتی خەیاڵم ناوەستێ
تا تۆ لە ئاسمانی جەنجاڵی
ئەوینداریی نەدۆزمەوە
زمانی شیعرم ناپژێ
تا تۆ لە هەزاران بەیتدا
بە پەڕەمووچی جوانی
لەسەر دەفتەری فەنتازیا
نەنووسمەوە


کە هاتم وەک رەشەبایەک دێم
چۆن رەشەبا
درەخت رووت ئەکاتەوە
منیش هەر بەو جۆرە
رووتت ئەکەمەوە
چۆن رەشەبا، سەما
بە چڵ و پۆ ئەکات
منیش هەروا
مەمکت ئەخەمە سەما
چۆن رەشەبا، هەور
لەسەر دڵی ئاسمان رائەماڵێ
منیش سەرپۆشی شەرم
لەسەری تۆ لا ئەبەم


کە تۆم بینی
با ستیانەکەت لە رەنگی چاوم
کاڵتر بێ
دەستەکانت بۆنی مێخەکی
شیعری لێ بێ
ماچەکانت تاڤگە بن
وەک بارانی چێژ
بەسەر لێوەکانمدا هەڵڕژێ


تۆ کە ئەستێرەیەکی خۆشبەختی
نازانم بۆچی خۆت دەخەیتە
باوەشی ئاسمانێکی
پڕ غەمی وەک منەوە؟
تۆ کە فانۆسێکی دڵتەڕیت
نازانم بۆچی خۆت دەخەیتە
بەردەم گەردەلوولێکی
سەر شێتی وەک منەوە؟
تۆ کە باڵندەیەکی بەرزەفڕی
نازانم بۆچی خۆت دەخەیتە
نێو زیندان و قەفەزی
دڵی مەجنونێکی وەک منەوە؟؟


شتێک من و تۆ، کۆ دەکاتەوە
لەوانەیە سترانێکی قەرەجی بێت
لە ژێر رەشماڵی عەشقدا
لەوانەیە هێڵێک بێت
لە نیگای من بەرەو تۆ
لەوانەیە بزەیەکی وەریو بێ
لە لێوی تۆوە بەرەو من
لەوانەشە گوڵی تۆ بێت
لەسەر تابووتی مەرگی من


تۆ کە لە گۆرانی من تێناگەیت
ئاوازی چیم بۆ دەژەنی؟
تۆ کە توانای خوێندنەوەی
دڵۆپێک فرمێسکت نییە
چۆن تەفسیری گریانەکانم دەکەیت؟
تۆ کە لە لەنجە و لاری هەوری
حەزە نارنجییەکانم تێناگەیت
چۆن لە حیکمەتی بارین حاڵی دەبیت؟
تۆ کە نابینیت خەریکە دەمرم
لە شەوە قەترانییەکانی غەریبیدا
چۆن پێناسەی ژیانم بۆ دەکەیت؟


من هەموو کاتێک لێرە نیم
نامەت بۆ بنێرم
رەنگە رۆژێک بێت
زۆر چاوەڕوان و تامەزرۆی
یەک تاکە نامەیەکم بیت
تێیدا نووسیبێتم
خۆشم ئەوێی
بەڵام ئیدی رەنگە چاوی قەڵەمەکەم
کوێر بووبێت
هەستەکانم لە گۆڕێکی تەنگدا
زیندە بەچاڵ بووبن
ئەوسا ناچار دەبیت
لاپەڕەی یادەوەریی
ناو دڵ و سۆزت هەڵبدەیتەوە و
بە دوای هەر نۆ پیتی
“خ ۆ ش م ئ ە و ێ ی”دا
بگەڕێیت و نەیدۆزیتەوە

شیعری: ستیڤان شەمزینی