سیکۆلاریزم و چەند سەرنجێک-8-… شەماڵ بارەوانی

بەشی هەشتەم/
لەوڵاتێکی سیستەم سیکۆلاریزمدا ، تۆئازادیت باڕخانە، یان مەلهایەک و کلێسایەک بکڕیت و بیکەیت بە مزگەوت، ئەوێ وەکوو ئێرە و ئەوە نییە، کەمەزهەبی وا هەیە لەفیقهی ئیسلامیدا دەڵێت: نابێت گاورەکان لەسەر خاکی ئیسلامی کلێسای تازە درووستبکەن، تەنها بۆیان هەیە کۆنەکان نۆژەن کەنەوە.

لێرە گەر دەوڵەت و حوکمەت سیوکراتی بێت، کێ بوێری ئەوە دەکات، بڕوات و بڵێت من دەمەوێت، پەرستگایەک بکڕم و بیکەم بە کلێسا! هاوار لەحاڵی و حاڵم بەحاڵ نەبێت و
کەسێک هەبێت سەرکێشیەکی لەو چەشنە سەرشێتانەیە بکات.
تەنانەت ئێستاش لە هیچ یەکێک لە وڵاتە ڕۆژهەڵاتیەکان، لەو وڵاتانەی کەسیستەمەکانیان، نە بەتەواوی لائیک و نەیش سیوکراتین، بەڵکوو تێکەڵیەکن، لەخێڵ و مەزهەب و سیوکراتی و کەمەک سیکۆلاریزم، باسی ئەوانە ناکەم کە ئیخوانی و ئیسلامی سیاسی حوکمی دەکات، وەکوو ئەوەی بەر لەچەند ڕۆژێکە، بینیمان، لە دەیان کەناڵ و ڕۆژنامە و ماڵپەڕی بیانی و جیهانی و کورستانی(پیاوێك و ژنێكی ئه‌ندۆنیزی دوای ئه‌وه‌ی به‌یه‌كه‌وه‌ بینران و دادگا بڕیاری له‌سه‌ر جه‌ڵدكردنیان دا، له‌ لایه‌ن پۆلیسی شه‌رعییه‌وه‌، به‌ گوێره‌ی شه‌ریعه‌ت جه‌ڵدكاری ده‌كرێن.)و جەڵدیش کران!

ئەوەیە جیاوازی و ماڵوێرانی و ترسناکی حوکومەتی سیوکراتی، لەگەڵ دەسەڵاتێکی سیکۆلاریستی تەمام عەیار، کە نە سەربڕین و دەست و پابڕین، نە ڕەجم کردنی مرۆڤ و نەیش جەڵدکردن و دارکاریکردنی هیچ کەسێکی تێدایە وەکوو ئەوەی لە دەوڵەتە مەزهەبی و سیوکراتی و ئیسلامیەکان دەکرێت.

لە ناو سیستەمی سیکولار، سزای فیزیکی و لە سێدارەدان نەماوە، بەڵکوو تەنها سزای سایکۆلۆژی و پێبژاردن و زیندانکردن هەیە، لە ڕوانگەی سیکۆلاریزمەوە: سزای فیزیکی و جەستەیی، سزایەکی دڵ ڕەقانەیە و هەرگیز، لە گەڵ پڕنسیپەکانی مرۆڤ بوون یەکناگرێتەوە.
با ئەو مرۆڤه، هەر هەڵەو تاوانێکی کردبێت. هەڵبەت کەدەڵێم: هەڵە، یان تاوان، ئەو هەڵە و تاوانە، ئەوەیە کە سیکۆلاریزم بە تاوانی دادەنێت، نەک ئەوەی مەزهەب و سیستەمێکی سیوکراتی لە خەڵکی کردوون بە تاوان و لادان و هەڵە.

دەیان و سەتان شت هەیە، لەسیستەمی سیکۆلاریزم دا، دەچنە خانەی تایبەت مەندی و ئازادیەکانی مرۆڤ و ئازادی تاکەکەسین و هیچ کەسێک و گرووپێک و مەزهەبێک و ئاڕاستەیەک و ئیدەلۆژیایەک بۆی نییە بە ناوی ئایین و مەزهەبەوە، بە ناوی حەڕام و لادانەوە، بە ناوی ئاسمان و خوداوەندەوە، بچێتە ناو ژیانی تایبەتی و ئازادی کەسێنی هیچ مرۆڤەکەوە و لەسەر ئەمە قسەبکات، یان سزایان بدەت. نەلەسەر ئاستی دەوڵەت و نەدەوڵەتی سیکۆلاریزم، نەیش لەسەر ئاستی تاک و هیچ تاکێکی سیکۆلار.

بۆ نموونە: خۆشەویستی نێوان کچ و کوڕێک، سوڕانەوەیان پێکەوە، ئایین گۆڕین، یان بێ ئایینی و وازهێنان لە ئایین، ڕەخنەگرتن لە مەزهەب و ئایین، ڕەگەز گۆڕین،

هۆمۆسێشکواڵێتی و لیسب و ترانز جێندەر..تاد. ئەوانە و سەتان شتی تر و نموونەی تر، کە بە پێی پێوەری سیکۆلاریزم، ئازادی و هەڵبژاردنی تاکە کەسین و مافێکی پارێزراو ڕێز لێ گیراو سەرەتایی هەر مرۆڤێکە، ئازادی و حەقێکی سروشتی هەر کەسێکە، بەو شێوەیە بژیت، کە خۆی حەزی پێدەکات و هەڵی دەبژێرێت، کەتۆزیانت بۆ ئەویتر نییە و ژیانی تایبەتی خۆت دەژیت، کێ حەدی هەیە، بێتە ناو ژیانتەوە و یاساو دۆگم و نۆرم و ئایدیۆلۆژیاو مەزهەب و تێگەیشتنی خۆیت بەسەردا بسەپێنت و لێت بکات بە یاسا.




ململانێ چۆن سەرکەوتوو دەبێ لەگەڵ لایەنی بەرامبەر؟… زانا رەزاق

سەرەتا پێش هەموو شتێک ململانێ و ڕکابەری لەنێوان دوو هێزە یا زیاتر، ئەمەش بۆ ئەوەی خۆی و کارەکانی خزمەتێکی فراوان بە کۆمەلگا بکات.
ململانێیەک لەسەر بنەمای لەوەی تر جیاوازبوون ،جیاوازبوونێک بە بەدیلی باشتر و چاکتر یان بلێین باشتر پێشکەش کردن ،پێشکەش کردنێک لەسەر ئەساسی و ڕێچکەیەک بۆ گۆڕانکاری ، بەرەو پێشچوون.
ئەمە بۆ کۆمەلگای ڕۆژهەلاتییەکان و بەتایبەت کۆمەلگای ئێمە زۆر پێویستە چونکە زۆرێک هێزەکان بەیەکتری دەچن و تەقلیدین بەلام دەکرێ هێزێکیان هەلەکانی خۆی ڕاست بکاتەوە بۆ ئەوەی بتوانێ ململانێ لەگەل هێزەکانی تر بکات
ئەمە چۆن دەکرێ ؟ چۆن هەلەکانی خۆی ڕاست بکاتەوە؟
یەکەم دەبێ ئەو هێزە پابەندی ڕەهای بە دیموکراسی ڕاستەقینە هەبێ.
یەکەم پابەندبوونی لەنێو هێزەکەی دواتر بۆ دەرەوەی هێزەکە ومرۆڤەکانی کۆمەلگا یانی بانگەشەی ئەو بیرو ڕایانە و جیهانبینی خۆت بکەی بۆ مرۆڤەکانی کۆمەلگا ئیدی لێرە دا چەندین جیاوازییەک لەنێوان دیموکراسی ڕاستەقینە لەگەل دیموکراسی ساختە دەخەینەڕوو.
یەکەم دیموکراسی ڕاستەقینە دادپەوەری و یەکسانی تێدایە یاساش سەروەرە بەلام هی دیموکراسی سەختە نادادپەروەری و نایەکسانی تیدایە و یاساش سەروەر نیە بەلکو کەسانێک لە سەرووی یاساش هەن.
دووەم لە دیموکراسی ڕاستەقینە هەم لەنێو هێزەکە هەم بۆ بوارەکانی کۆمەلگا پشت بە مرۆڤی بەتوانا و لێهاتوو و خاوەن ئەزموون دەبەسترێت بەلام هی دیموکراسی ساختە پشت بە خزم خزمێنەو شتی تر دەبەسترێت.
سێیەم لە دیموکراسی ڕاستەقینە هەموویان دەتوانن لێپرسینەوە لە کەمتەرخەمەکان بکەن تەنانەت پڕ ڕەخنەشی بکەن بەلام لە هی دیموکراسی ساختە ناتوانرێت لێپرسینەوەی ڕاستەقینە و ڕەخنەی ڕاستەقینە بگریت.

چوارەم لە دیموکراسی ڕاستەقینە هێزەکە هی هەموو مرۆڤەکانی کۆمەلگایە بەلام لە دیموکراسی ساختە هێزەکە نەک هی هەموو مرۆڤەکانی کۆمەلگا نیە بەلکو لەنێو هێزەکەش هی هەموویان نییە.
پێنجەم لە دیموکراسی ڕاستەقینە هەموو کەس ئازادن بەلام لە هی دیموکراسی ساختە هەموو کەس لە بیرو ڕا ئازاد نین
شەشەم لە دیموکراسی ڕاستەقینە هەموو مرۆڤەکانی ژیانێکی باش و خۆشگوزەرانێکی باشیان بۆ دەبێ بەلام لە هی ساختە ژیانێکی پڕ لە ناخۆشی و دەربەسەری تێدا دەبێ.
حەوتەم لە دیموکراسی ڕاستەقینە پەروەردە کردنی ئەندامان و خەلک لەسەر بنەمای تەندروستییە بەلام لە هی ساختە ناتەندروستی و پڕ لە ڕق و کینە و تیرۆری فکرییە.
تێبینی یەکەم بێگومان هێشتاش خالەکانی دیموکراسی ڕاستەقینە و ساختە ماون بەلام من ئەوەندەم نووسی بۆ ئەوەی نووسینەکەم ڕوون بێ.
تێبینی دووەمیش بێگومان هەر هێزێک ئەوە بکاتە جیهانبینی خۆی لە دوورمەودا و داهاتووی هی ئەوە و سەرکەوتنی مسۆگەرە.

زانا رەزاق




ڕونکردنەوە سەبارەت بە ڕێکخستنی یادکردنەوەی یەکی ئایاری (٢٠٢٢) لە سلێمانی… نەوزاد بابان

زانیارییەکان
• مانگێک زیاترە هەموو هەفتەیەک کۆبوونەوە ئەنجام دەدرێت لە لایەن هاوڕێیانێک و هەڵسوڕاوانێکیکرێکاری و جەماوەری و سۆشیالیستی سەر بە بزوتنەوەی چەپ و کۆمۆنیستی لە شاری سلێمانی و لەئۆفیسی (حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان) بە مەبەستی کاری هاوبەش، چ لەناو ناڕەزایەتیـیەجەماوەری و کرێکاریـیەکاندا وە چ لە یاد و بۆنەکاندا، لەوانە یەکی ئایار. دیارە بەشێک لە بەشداربووانیئەم کۆبوونەوانە (نەک هەموویان) سەر بە حزب و ڕێکخراوی جۆراوجۆرن.

• لەسەرەتای ئەم مانگی ئەپریلەدا و لە دوو کۆبوونەوەی هەفتانەی بەدوای یەکی ئەم کۆمەڵەهاوڕێیانەدا، باس لە چۆنیەتی یادکردنەوەی یەکی ئایاری ئەمساڵ کرا، بیرۆکەی جۆراوجۆر خرانەڕوو وگفتووگۆیان لەسەر کرا، بەو پێیەش کە هێشتا ساغ نەببووینەوە لەسەر بڕیار و پلانێکی دیاریکراو ئەمباسە بە کراوەیی مایەوە بۆ گفتووگۆی هەفتەکانی داهاتوو.

• لەم نێوەدا بە دەستپێشکەری کۆمیتە محەلی شاری سلێمانی (حزبی شیوعی کوردستان)کۆبوونەوەیەک ئەنجامدراوە بۆ ئامادەکاری یەکی ئایاری ئەمساڵ (٢٠٢٢) و چەند حزب و لایەنێکیسیاسی کوردستانی عێڕاق و ئێران بانگهێشت کراون لەوانە (حزبی زەحمەتکێشان)، (حزبیکۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان) سێ (٣) ڕێکخراوی کوردستانی ئێران بەناوی (کۆمەڵە) بە ڕابەرایەتیهەر یەک لە (عەبدوڵای موهتەدی)، (عومەری ئێلخانیزادە)، (ئیبراهیمی عەلیزادە). دواتر ڕێکخراوی(یەکێتی کۆمۆنیستەکان) و (تەڤگەری ئازادی)یش پێیانەوە پەیوەست بوون.

• لەو کۆبوونەوەیەدا لە لایەن هاوڕێیەکی (حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان)ەوە ئەو پرسیارەکراوە کە بۆچی کەسانێکی هەڵسوڕاو و سەرشناسی یەکی ئایارەکانی سلێمانی بانگهێشت نەکراون بۆئەم کۆبوونەوەیە؟ بڕیار دەدرێت و پەیوەندی دەکرێت بە من (نەوزاد بابان)ەوە، هەم وەک هەڵسوڕاوێکیکرێکاری و جەماوەری و بۆنەکانی وەک یەکی ئایار، وە هەم وەک نوێنەری ڕێکخراوی (بەدیلیکۆمۆنیستی لە عێڕاق).

• بەو پێیەش کە لە سەرەتای ئەمساڵدا (٢٠٢٢) جیابووەیەک ڕوویداوە لە (حزبی کۆمۆنیستی ئێران)و ڕێکخراوی کوردستانی ئەو حزبە (کۆمەڵە)، ئێمە لە ئێستادا لەگەڵ چوار ڕێکخراو بەناوی (کۆمەڵە)ڕووبەڕووین و تەنها سێ لەو ڕێکخراوانە کە لەسەرەوە ئاماژەیان پێدراوە بانگهێشت کراون.

• لەوەڵامی پرسیارێکی مندا کە بۆچی ئەو ڕێکخراوەی تر بانگهێشت نەکراوە، بەرپرسی کۆمیتەمحەلی شاری سلێمانی (حزبی شیوعی کوردستان) ڕونیکردەوە؛ کە ئەمە لە لایەن بەشێک لەبەشداربووانی کۆبوونەوەکە، کراوە بە مەرج و خەتی سور.
هەڵوێست

  1. لە یادکردنەوەی ڕۆژی یەکی ئایاردا، ڕێگری لە بەشداری هەر لایەنێک کە خۆی بە لایەنگری کرێکاربزانێت بە جیا لەوەی ئێمە بۆچوونمان لەسەری چۆنە، سیاسەتی هەڵاواردن و پەڕاوێزخستنی نا کرێکاریو نا کۆمۆنیستیـیە. جەوهەری ڕەخنە و هەڵوێستی من لێرەدا دژایەتی ئەو سیاسەتی هەڵاواردن و پەڕاوێزخستنەیە کە گیراوەتەبەر لە لایەن ئەوانەی مەرج و خەتی سوریان داناوە و لە لایەن ئەوانەشەوە کە چوونەتەژێرباری ئەو مەرج و خەتە سورەوە.
  2. ئەمەش لە حاڵێکدایە کە لانی کەم دووان لەو ڕێکخراوانەی (کۆمەڵە)، زۆر ڕاشکاوانە و بێ پێچ و پەنا،دەستبەرداری کۆمۆنیزم بوون و پەیوەست بوون بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد و ڕابردوویەکیشیان هەیەلە دژایەتی کردنی ئامانجەکانی ڕزگاری چینی کرێکار و چەپ و کۆمۆنیزم. دانانی ئەو مەرج و خەتیسورە بۆ لایەنێک و بەشداری پێکردنی لایەنگەلێکی لەو چەشنە ناسیونالیست، بەدڵنیایـیەوە ئەو حزب وڕێکخراوانەی ڕێکخەری مەراسیمەکە دەخاتە بەردەم پرسیاری کرێکارێکی سۆشیالیست لە تاران و سنە وسلێمانی و سەقز و بانە …هتد کە بۆچی کریدیت (ئیعتیبار) دەدرێت بە ڕەوتگەلێکی ناسیونالیستی دژەکرێکار و دژە کۆمۆنیست لە ڕۆژی یەکی ئایادا؟
  3. چوونە پاڵ ئەم پڕۆژەیەی (حزبی شیوعی کوردستان) بۆ ڕێکخستنی یەکی ئایار، لە لایەن بەشێکلەو هاوڕێیانەی کە لە کۆبوونەوەکانی ئۆفیسی (حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان)دا لە گفتووگۆدابووین و هاوبۆچوون و هاوپەیمان بووین بۆ کاری هاوبەشی هەڵسوڕاوانی چەپ و کرێکاری وسۆشیالیست، بەو مانایە دێت کە ئەوان پشتیان کردۆتە ئەو هاونەزەری و ئەو هاوپەیمانەتیـیە بۆ کاریهاوبەش.

دوای زیاتر لە مانگێک لە گفتووگۆ و پەیماندان بۆ کاری هاوبەش لە یەکەمین ئەزموونی عەمەلیدا کە هاتەپێشەوە، کە ئەویش چۆنیەتی ڕێکخستنی یادکردنەوەی یەکی ئایارە، ئەم کۆڕوکۆمەڵە لەبەریەک ترازێندراو بێ متمانەیی زاڵکرا بەسەریدا، بەوەی کە ئەم هاوڕێیانە بەرژەوەندی حزبی و ڕێکخراوەیی خۆیانخستەپێش کارکردنی هاوبەشی هەڵسوڕاوان و لایەنەکانی سەر بە بزوتنەوەی چەپ و کۆمۆنیستی وپەیوەست بوون بە پڕۆژەی (حزبی شیوعی کوردستان) و ئەو حزب و ڕێکخراوە ناسیونالیستانەوە. وەوایان کرد هەر کەسە و هەر لایەنە بە جیا بۆ خۆی بڕیار بدات نەک لە کۆبوونەوەدا بە دەستەجەمعی بەئاکامێک بگەین.

چاوەڕوانی ئێمە لەو هاوڕێیانە ئەوە بوو کە هەڵوێستیان بەو جۆرە بێت؛ ئەوان پابەندن بە کۆڕوکۆمەڵێکەوەکە هەفتانە لە کۆبوونەوەدایە، جا یا هەموومان دەستەجەمعی هاوڕا دەبین بۆ چوون بەدەم بانگەوازی(حزبی شیوعی کوردستان) و بەشداری ئەو یادە لەگەڵیاندا، یان ناچین بەدەمیانەوە و خۆمان یادەکە بەجۆرێک دەکەینەوە. پرسە گورگانەیەکیان بە ئێمە کرد ئەویش بە مەبەستی هاندانمان بۆ پەیوەست بوونبەو پڕۆژەیە نەک بۆ ساغ بوونەوەی دەستەجەمعی لەسەری، بۆیە لێکترازاندنی ئەم کۆڕوکۆمەڵەیە بۆ کاریهاوبەش و زاڵکردنی بێ متمانەیی بەرپرسیارەتیـیەکەی لە ئەستۆی ئەوانەدایە.

  1. لە بارودۆخێکدا کە بورژوا ناسیونالیست و کۆنەپەرستی دەسەڵاتدار لە کوردستانی عێڕاقدا،هەلومەرجێکی سەختی بۆ ژیان و کاری چینی کرێکار دروست کردووە، وە بە سەرکوت و هێزیمیلیشیایی، بەرگری لە نیولیبڕالیزمی سەرمایەداری داسەپاو دەکات بەسەر کۆمەڵگەی کوردستاندا، وڕێگرە لە ڕێکخراوبوونی ئازادانەی چینی کرێکار و توێژە جۆراوجۆرەکانی، یادکردنەوە و بەرزڕاگرتنیڕۆژی یەکی ئایار لەوەها بارودۆخێکدا کە غیابی ڕێکخراوە کرێکاریەکان و ئاگاهی چینایەتی و حزبێکیپڕ نفوزی کرێکاریە، بۆتە کارێکی سمبۆلیک کە هەڵسوڕاوان و چالاکوانان و حزب و ڕێکخراوەکان پێیهەڵدەستن، بە مانایەک کەمتر یادکردنەوەیەکی جەماوەری کرێکاریـیە و زیاتر سمبۆلیکی سیاسیـیە.
    کۆبوونەوەی ئەم هەشت حزب و ڕێکخراوانەی کوردستانی عێڕاق و ئێران و ڕێکخستنی یەکی ئایارلەمساڵدا و لە شاری سلێمانی، بەجیا لەوەی قەوارەکەی بچوک یا گەورە بێت، کارێکی سمبۆلیکیسیاسیـیە و دەچێتە خزمەت ئەجەندایەکی سیاسیـیەوە، کە سیاسەتی هەڵاواردنە دژ بە لایەنگەلێکی چەپو کریدیت (ئیعتیبار) پێدانە بە لایەنگەلێکی دژە کرێکار و دژە سۆشیالیست.
    بەشداری یەک دوو لایەنی سەربە بزوتنەوەی چەپ و کۆمۆنیستی کوردستانی عێڕاق لەم کارە سمبۆلیکەسیاسیـیەدا، سروشت و ناوەڕۆکی ئەجندا سیاسییەکەی ناگۆڕێت و پاشکۆ بوونیان دەردەخات بۆ ئەمئەجندایە.
  2. لە حاڵەتێکیشدا ئەگەر هەڵسوڕاوان و هاوڕێیانی چەپ و کۆمۆنیست و ڕێکخراوەکانیان ئەو یادەبکەنەوە لە شاری سلێمانی هەر لەوە ناگۆڕێت کە ئەمەش خۆی هەر کارێکی سمبۆلیکی سیاسیـیە بەپلەییەکەم، کە ئەو ڕۆژە بەرز و بەڕێز ڕادەگیرێت، بەڵام بە دڵنیایـیەوە لەم حاڵەتەدا، ئاو ناکرێتە ناو ئاشیناسیونالیزمی کوردەوە و سیاسەتی هەڵاواردن و پەڕاوێزخستن بەسەر هیچ لایەنێکدا داناسەپێندرێت، وەهیچ حزبێکی ناسیونالیستی دژە کرێکار و دژە کۆمۆنیزم کریدیت (ئیعتیبار)ی پێ نادرێت.

٢١-٤-٢٠٢٢




پالەوانی ڕاستەقینە، پالەوانی ساختە… زانا رەزاق

پالەوان ووشەیەکە بۆ کەسانێک بەکاردێت کە براوەی کارێک بن یا یاریەک ،یان هەر شتێکی تر، کە ململانێی تێدا بێت، کە بەسەر ئەوانی تردا سەرکەوێت.
جا پالەوان بوونیش جۆراو جۆرن :
هەیە هی سیاسیە
هەشە تۆپی پێیە
هەشە جۆرانی ترن…
دواتر هەندێک پالەوانیەتی هەن ڕووبەڕوو دەزانی ئەوانە پالەوانی ڕاستەقینەن
بۆ نموونە
هی تۆپی پێ، یان براوەی یاریەکی تر نزیک لە تۆپی پێ، بەلام هەندێکی تر هەن ،دیارنین کە پالەوانی ڕاستەقینەن، یان ساختەن،
بەلکو ئەوانە و ئەوانی تریش بە ئەنجام دەردەکەوێت .
جا ئەنجامیش هەن خراپن، هەشن چاکن ،
یانی بەپێی ئەنجامەکە دەلێین ئەوە خراپ بوو، هەروەها دەشلێین ئەوە چاک بوو.
بێگومان کە خراپ بوو ،دیارە هەلە و هەلەکاری زۆر هەبووە، بۆیە خراپ بووە، بۆ چاکەش دەتوانین بلێین چونکە بە ڕاستی و ڕاستەقینە ڕۆیشتووە، بۆیە لەجیاتی خراپ بوون باش بووە.
جا خۆی زیاتر پالەوانی ساختە تۆزێک قورسترە، بۆیە دەبێ ئێمە لەو کارانەی ئەوان دەیکەن و دەیلێن ، دەبێ بزانین تا چەند ئەو کارانەی ئەوان دەیکەن زیاتر ڕاستەقینەیە، تا چەندیش نمایش و خۆهەلکێشانە…

بۆ نموونە
کەسانێک هەن، هاوکاری هەژاران دەکەن و باسی دەکەن، کەچی ژمارەی هەژارەکان ڕۆژ بە ڕۆژ لە زیادبوونە ؟!
نموونەی تر
ڕێکخراو گەلێک هەن باسی گرنگیدان بە گەنجان و گەشەپێدان بە توانای گەنجان دەدەن ،کەچی ژمارەی ئەو گەنجانەی گرنگیان پێنادرێت زیاتر و زیاتر دەبن؟!
نموونەی تر باسی ڕەخساندنی هەلی کار دەکەن، کەچی ژمارەی بێکاران زیاتربووە ؟!
نموونەی تر باسی دامەزراندنی دەرچووانی زانکۆ و هەلی کار بۆ ئەو دەرچووانە دەکەن ،کەچی ڕۆژ بە ڕۆژ دەرچووی زانکۆی دانەمەزراو و بێکار زیاتر بووە؟!
ئەوە چەند نموونەیەکە هی ئەو کەسانە ئەوە دەسەلمێنێ ئەوانە؟ پالەوانی ساختەن قسەکانیان تەنیا نمایشە ؟!نەک هەر بەڕاستی و بە بەردەوامی کردارەکە بکەن، دواتر هەر بۆ ئەوە یان بە ئەگەرێکی زۆرە بۆ ئەو کەسانەیە خۆیان مەبەستیانە، نەک خودی شتەکان وەک شتەکان جێبەجێ بکەن، ئەگەر نا بۆچی ئەو قسانە دەکەن، کەچی چارەسەرنەکراون یان کەمنەکراونەتەوە، بەلکو زیاتربوونە؟
لە کۆتایدا یەک جیاوازی نێوان پالەوانی ساختە و ڕاستەقینە ئەوەیە:
پالەوانی ساختە زیاتر قسە دەکات و کاری زیاتر نمایشە، بەلام ڕاستەقینە کەمتر قسە دەکات و کارەکانی زیاتر کرداریین ،هەروەها زۆر بە کەمیش باسی کارەکانی دەکات، ئەویش ئەو کاتە کە پێویستە بلێیت نەک هەموو کات و جارێک.