پشت لە مرۆڤ و ڕوو لە کتێب.. سەدیق سەعید ڕواندزی
لێرەدا، نامەوێ چیڕۆکی ئاشنا بوونی خۆم بە کتێب و دنیای جوانی خوێنەوە بگێڕمەوە، کە ئەمە باسێکی ترە و خوا یاربێت لە چوارچێوەی پرۆژەی نووسێنێکی درێژ بە ناوی (من کوڕی کتێب بووم) باسی دەکەم، تەنێ دەمەوێ لەسەر ئەوە بووەستم کە کتێب چی لە ژیانی من گۆڕی؟ ئایا کتێب دەتوانێت مرۆڤ بگۆڕێت؟ بیکاتە کەسێکی نموونەیی؟ یان کتێب دەرگای دۆزەخ بە سەر مرۆڤ دەکاتەوە وەک ئەوەی کەسانێک پێیان وایە و وەها وەسفی دەکەن. بڕوام وایە، هیچ شتێک لە ژیاندا، بەهای ئەوەی نییە مرۆڤ هەموو کاتی خۆی بۆ تەرخان بکات، چونکە سرووشتی مرۆڤ وایە بە تەنها چێژ لە شتێک وەرناگرێت و بەڵکو ئارەزووی گۆڕین و ئەزموون و بینینی زیاترە، بەڵام بۆ من کتێب نەک بەهای ئەوەی هەیە هەموو کاتەکانمی بۆ تەرخان بکەم، بەڵکو ئەگەر تەمەن قەرز کرابایە، ئەوا تەمەنێکی دیکەشم هەر لە ڕێی کتێب و خوێنەوە بە سەر دەبرد، چونکە کتێبەکان، دەرگای ژیانێکی وایان بۆ من کردەوە، کە پێشتر هیچ کەسێک، لە بەرایشیان دایکم و باوکم و مامۆستاکانم، بۆیان نەکردمەوە، بۆیە لە ڕێگەی کتێبەوە خۆم و ژیان و دنیام ناسی. من لە ئامێزی دایک و باوکێکی نەخوێندەوار و میللی لە دایک بووم، ژینگە کۆمەلایەتی و پەروەردەیەکەم نەک هەر کتێبی تێدا نەبوو، بگرە بە ئێستاشەوە سەیریان پێ دێت کە من چۆن شەو و ڕۆژ، سەرم هەر لە نێو کتێب دایە و بەلای هاوڕێیەک، کافتریایەک، گەشتێک، سەیرانێک، وڵاتێک و کچێکی جوانەوە ناچم، بێگومان ئەوان ئاسایە وا بیر بکەنەوە، چونکە دواجار ئەوە ئەوانن بیر دەکەنەوە و بەو شێوەیە کتێب دەبینن نەک من. هەر لە سەرەتای ئاشنابوونم بە کتێب، هەموو شتێک لە کتێبەکانەوە فێربووم، باوکم بۆ تاکە یەک جاریش لە ژیان پێی نەگوتووم، تۆ مرۆڤیت و مرۆڤانەش بژە، کوردستان و نیشتمانەکەت خۆشبووێت، سەربەرزانە لە شەهید بڕوانە، بەڵام کاتێ شیعرەکانی رەفیق سابیر و شێرکۆ و پەشێوم خوێندنەوە، نەک زانیم وڵاتێکم هەیە بە نێوی کوردستان، بەڵکو دەبێ خۆشیشم بووێت. شیعرە شۆڕشگێریی و نەتەوەیەکانی ئەوان بوون، گیانی نەتەوەیی و نیشتمانییان لە مندا ڕوانداو بە ئێستاشەوە قەرزاری ئەوانم کە بە خاک و نیشتمانی خۆیان ئاشناکردم، نەک وانەکان و ئامۆژگارییەکانی باوکم. من لە ڕێگەی چیرۆِکەکانی حوسێن عارف و شێرزاد حەسەن و دڵشاد مەریوانی، لە نایەکسانی و جیاوازی چینایەتی و خەمی ژن و مرۆڤ و ستەمی دەسەڵات و حەرامی خۆشەویستی نێوان کچ و کوڕ گەیشتم ، نەک دایکم فێری کردبم. من لە کتێبەکانەوە، فێری شعوور بەرزی، ئەتەکێتی ژیان، دروست ژیان و مرۆیانە ژیان بووم، نەک لە ژینگەی خێزانەکەم و قوتابخانەکەم و بنەماڵەکەم. من لە کتێبەکانەوە، فێری ئەوە بووم ئاژەڵەکانم خۆشبووێت، بەرد نەگرمە کانیاوەکان، دارەکان نەبڕمەوە، نەک لە کەس و کارو هاوڕێ و مامۆستاکانم. بۆیە بە ئێستاشەوە، نازانم مریشک چۆن سەر دەبڕدرێت و ناتوانم لە دیمەنی کوشتنەوەی بەرخێک و کاریلەیەک بڕوانم. من لە کتێبەکانەوە، فێری ئەوە بووم کە ژنیش وەک پیاو مرۆڤە و مافی هەیە و هیچ جیاوازییەک لە نێوان هەردووکییان نییە ، ئەگەرچی گەلێکیشیان دڵیان شکاندم و برینێکییان لە سەر دڵم دروست کرد، کە هەرگیز ناکولیتەوە. من لە کتێبەکانەوە فێری ڕاستگۆیی، ڕاشکاویی، بوێریی، ناپاکی نەکردن لە نیشتمان و هاوڕێ و مرۆڤەکان بووم، من لە کتێبەکانەوە فێری ئەوە بووم درۆ نەکەم، یاسا پێشێل نەکەم، گەندەڵی نەکەم، من لە کتێبەکانەوە فێری وردو درشتی ژیان بووم، بۆیە کتێب شایەنی ئەوەیە، ژیانی خۆمی بۆ تەرخان بکەم، چونکە هەرگیز ئەو مرۆڤەی پێش ناسینی کتێب نیمە، لە دوای خوێنەوەی کتێب. ئەگەرچی زۆر باش ئەو ڕاستییەش دەزانم، کە ئەوانەی دۆستی کتێبن و دەخوێننەوە، چۆن ڕۆژانە لە جەنگێکی بێ پسانەوەدان و وەک جەنگاوەرێک دژ بە نەریت، عەقڵیەتی دواکەوتووی دایک و باوک، نا هوشیاری تاکەکان و کۆمەڵگە دەوەستن و شەڕ دەکەن و خۆیان دەخۆنەوە. ئەوەش دەزانم کە کتێب چەند گۆشەگیری کردم و تا دێت وام لێ دەکات بچمەوە نێو خۆم و لە مرۆڤەکان دوور بکەومەوە، ئەو مرۆڤەی، لە بری ماسکێک، سەدان ماسک دەپۆشێت و حەربا ئاسا، خۆی لەگەڵ بەرژەوەندییەکانی دەگونجێنێت و ڕەنگی ڕاستەقینەی خۆی بە دەیان ڕەنگی دیکەی ساختە دەگۆڕێت. زۆرجار، ماڵەوە پێم دەڵێن، بەس نییە کتێب، بەڵام نایشارمەوە لەو سەردەمە پڕ لە هەڵپەرستی و دوو ڕوویی و بێ بەڵێنی و بەرژەوەند پەرستی و درۆ و دەلەسەیەدا، هاوڕێیەتی کردنی کتێبەکانم بەلاوە زۆر پێ خۆشتر و جوانترە، لە هاوڕێیەتیکردنی بەشێکی یەکجار زۆری مرۆڤی ئەو سەردەمە کە بە لایانەوە ئاسایە، ئازیزترین و نزیکترین کەسیان بکەنە پرد و بە سەریدا بپەڕنەوە لە پێناو بەرژەوەندیەکانیان. ئەوەش دەزانم کتێب، چەند لاتەریک و تەنیا و دڵشکاوی کردم، کە بچووکترین شت ئازارم دەدات. ئاسان نییە مرۆڤ خوێنەر بێت و خەمگین نەبێت، دڵشکاو و داماو نەبێت، بە تایبەتیش لە نێو کۆمەڵگەیەک کە توێژە خوێنەوارەکانی گاڵتەیان بە کتێب و خوێنەوە دێت. من زۆرباش ئەو ڕاستییە دەزانم، کۆمەڵگەی کوردی، تازە لەوە دەرچووە کتێب بیگۆڕێت، بەڵام بەوە شادومانم ئەوانە دەگۆڕێت کە هاوڕێی کتێبن. دەیان و سەدان جار، ڕووبەڕووی ئەو پرسیارەم دەکەنەوە، کە تۆ هێندە دەخوێنییەوە چیت گۆڕیوە؟ دەڵێم ئەوەندە بەسە کە کتێب منی گۆڕیوە، ئەگەر هەمووان بخوێننەوە و هوشیار ببنەوە، بێگومان کۆمەڵگەش هوشیار دەبێتەوە و پێشدەکەوێت، بەڵام کە نەخوێنینەوە؟ ئەوانەی بڕوایان وایە کتێب ناتوانێت مرۆڤ بگۆڕێت، خۆیان هێزی ئەو گۆڕانەیان تێدا نییە، خۆیان تا سەر وەک هاوڕێی کتێب نامێننەوە، زۆرم دیون لەوانەی عاشقی کتێب و خوێنەوە بوون، دواتر لەبەر هاوسەر، ژن، سیاسەت و بازرگانی و بەرژەوەندی، لە نیوەی ڕێدا دەستبەرداری ئەو هاوڕێ بە نرخ و بە بەهایەی خۆیان بوون. بەڵێ کتێب بە جۆرێک مرۆڤ دەگۆڕێت، کە سەدان چاوی تری پێ دەدات بۆ ئەوەی ژیان و دنیا و دەوروبەر ببینێت. بەڵام ناشی شارمەوە ئەوەی بووە دۆستی کتێب، ئیدی دەبێتە دۆستی خەم و مەراق و پرسیارە بێ وەڵامەکانیش. ئەوانەی کتێب دەخوێننەوە، تێ دەگەن و بیر دەکەنەوە، لە هەمووان پڕ قەهرتر و دڵ بریندارتر و هەست ناسکتر دەبن. هەموو شتێک لە ژیان ئازاریان دەدات، هەرلە دایک و باوکێکی میللی و دواکەوتووەوە بگرە، تا بە کۆی کۆمەڵگە دەگات، بەڵام شادومانیشن لەوەی کە نە وەک ئەوان دەژیت و نە وەک ئەوانیش بیر دەکاتەوە. بۆ ساڵانێکی درێژ دەچێت، کتێب گۆشەگیر و تەنهای کردووم، دایبڕاندووم لە مرۆڤ و دەوروبەرو زۆر بە کەمی تێکەڵ بە ئاپۆڕا دەبم، چوومەتەوە نێو خۆم و لەگەڵ جیهانی خۆم و لە نێو نیشتمانی ڕاستەقینەی کتێبدا دەژیم، بەڵام نایشارمەوە چێژ لەو ژیانەم وەرەگرم، چونکە ژیانێکە خۆم هەڵبژاردووەو بە سەریاندا نە سەپاندووم. چێژ لەو ژیانەم وەردەگرم. من خوێندمەوە بۆ ئەوەی ببمە مرۆڤێکی دیکە. ئاخر خوێنەوە چ بەهایەکی هەیە گەر مرۆڤ نەگۆڕێت؟ من چی لە شاعیرێکی ڕۆمانسی بکەم، کە بەو هەموو بەناو ڕۆمانسیەتەی خۆیەوە نەزانێت مامەڵە لەگەڵ ژنەکەی بکات و لە بری یەکێک دوان وسێیانیان تەڵاق بدات. و خوێنەوە نەیگۆڕیبێت، چی لە ڕۆماننووسێک و ئەدیبێک و وەرگێڕێک بکەم، کە خۆی و قەڵەمەکەی بۆ پارەی زیاتر هەر ڕۆژە و دەفرۆشێتە حزبێک با سەد کتێبیشی نووسیبێت و هەزارانیشی خوێندبێتەوە. چی لە ساتیر نووسێک بکەم، دە مووچەی بن دیواری هەیە، کەچی ڕەخنە لەگەندەڵی ئەوانیتر دەگرێت. ئەمانە کتێبیان خوێندۆتەوە، بەڵام کتێب نەیگۆریون، کەسێکیش کتێب نەیگۆڕێت، با ملیۆنان کتێبی خوێنبێتەوە، کورد وتەنی وەک نوێژی جوو بە هیچ ناچێت. لە کۆتاییدا دەمەوێ ئاماژە بەوە بدەم کە لە ماوەی ئەو یەک ساڵەدا، ئەوەندە کتێبەم خوێندوونەتەوە، ئەگەرچی کتێبەکان بە ژمارە کەمن، بەڵام بە لاپەڕە هەزاران لاپەڕە دەکات. بەشێکی زۆری ئەو کتێبانەی خوێندوومنەتەوە، ڕانان و خستنە ڕووم بۆکردوون، لە سەریانم نووسیوە، ڕەخنەم لێگرتوون. من بە سرووشت هەموو شتێک دەخوێنمەوە، ئەوەندەی حەزم لە خوێنەوەیە، ئەوەندە نووسین نا، ئێستاش تەنێ وەک خوێنەرێک خۆم دەناسێنم، نەک نووسەر و لێکۆلەرو ڕەخنەگر، خۆشبەختانە، من ئاشقی ئەو شوناسانە نیم وەک ئەوەی سێ بەشی نووسەری کرد، مەراقیانە بە ڕووناکبیر و شاعیر و ڕەخنەگر و چاودێر و لێکۆلەری ئەدەبی و ڕۆژنامەوانی و ڕۆماننووس و سیاسی و چیڕۆکنووس و وەرگێڕ لە یەک کاتدا بناسرێن، کە هەندێکییان ساڵانە بیست کتێب ناخوێننەوە. بێگومان لەو کتێبانەی خوێندوومنەتەوە، هەیانە بە یەک ڕۆژ تەواوم کردووە، هەیانە زۆرتر لە دە ڕۆژ ، وەک بیرەوەریەکانی موسی عەنتەر.
ئەمەش لیستی ناوی کتێبەکانە:
1 _ بیرەوەرییەکانی موسی عەنتەڕ/622 ل.
2_خۆزگە جەنگ شانۆگەریەک دەبوو/ شیعر/مەروان عەبدوڵا/ 77 ل.
3_کۆمەڵگە لە ڕۆمانی عراقیدا/ لێکۆڵینەوە/ عەبدوڵا ڕەحمان/ 578 ل.
4_ ڕەچەڵەکناسی کەمپ/ فیکریی/ پێشڕەو محمد/ 228 ل.
5_ئەفسوونی نووسین/ ئەدەبی/ پشکۆ نەجمەدین/128 ل.
6_سەکۆی پەرێزان/ ئەدەبی/ ئارام حاجی/ 178 ل.
7_ئەنتۆلۆجیای شیعر کرێکاریی/ شیعر/ عەبدوڵا سلێمان (مەشخەڵ)520 ل.
8_سایکۆلۆژیای شیعری کوردی/ لێکۆڵینەوە/ پێشرەو عەبدوڵا/ 304 ل.
9_ تورکیا لە برادۆست/ سیاسی/ هەندرێن شێخ ڕاغب/ 144 ل.
10- کورەی شۆرش کێی سووتان/ یادەوەریی/ جومعە کانی لەلەیی/ 300 ل .
11-ئەو کۆچەی ژیان لە بیری ناچیتەوە/ لە بارەی مەرگی زرار محمەد مستەفا/ 129 ل.
12 ئینسکلۆپیدیای پەروەردەی رواندز/ پەروەردەیی/ ئاری ئاغۆک/ 98 ل .
13_- نیوەڕێ / زامدار ئەحمەد/ یاداشتنامە/ 200 ل
14_ ئەزموونی نووسین/ ئەزموون/ ئەنوەر قادرمحەمد/ 311 ل.
15_ بیرەوەریەکانی کەریم شارەزا/ 226 ل.
16_ڕەخنەی وەرگێڕان/ ئەدەبی/ کەریم سۆفی/ 144 ل.
17_ئەندێشە لە ئەدەبدا/ لێکۆڵینەوە/ ڕێزان سالح/ 225 ل.
18_ دەمەوێ لە نێو دەستەکانی تۆدا بمرم/ شیعر/ بێکەس حەمە قادر/ 224 ل.
19_ ڕۆژنامەنووسی ئەدەبی/دیداری ئەدەبی/ دیار لەتیف/ 192 ل.
20_کوشتنی فیل وپاراستنی دوکانی شوشەوات/ ڕەخنەیی/ کاروان کاکەسوور/ 154 ل.
21_دڵزارم وا ناسیوە/ بیرهێنانەوە/ مەغدید حاجی/ 64 ل.
22_مرۆڤی کامل/ پەرەپێدانی مرۆیی/ یونس رڕوی/ 134 ل.
23_لە ڕێنسانسی فەڕەنسیەوە بۆشکستی ڕێنسانسی کوردی/ فیکری/ ئەحمەدی مەلا/ 220 ل.
24_ئازادبوون لە دەریا نقومبوون لە زیندان/ یاداشتنامە/ چیا هاور/ 214 ل.
25_تێگەیشتن لە ڕۆمان/ دیدار/ عەلی عوسمان یەعقوب/ 220 ل.
26_زمان و فیکر لە نێوان تیۆر و پراکتیکدا/ فیکریی و ئەدەبی/ نەجات حەمید/ 337 ل.
27_دارستان/ چیڕۆک/ ئازاد سوبحی/ 40 ل.
28_ زمانێکی نێر سالار/ ئەدەبی/حەمەفەریق حەسەن/ 180 ل.
29_ قوربانی ژمارە 256/ ڕۆمان/ وەرگێڕانی ڕێباز مستەفا/ 296 ل.
30_ هەمووشتزانی نەزان/ فیکریی/ ئەرسەلان ئەفراسیاو/ 92 ل.
31_پرسی ژن/ فێمێنیزمی/ د-شەونم یەحیا/ 114 ل.
32_خاک لە نێو دەریا/ ڕۆمان/ سەلام عمر/279 ل.
33_ نیولیبرالیزم و ئەدەبی کرێکاریی/ ئەدەبی/ عەبدوڵا سلێمان (مەشخەڵ) 106 ل.
24_ داکۆکی لە جوانی/ ئەدەبی/ حەمە سەعید حەسەن/ 176 ل.
25_ لەگەڵ ئەریک فڕۆم و ئۆشۆدا/ پەرەپێدانی مرۆیی/ محمد سعید/ 138 ل.
26_ڕۆشنبیری کورد وکۆلۆنیالیزمی فەلسەفی/ فیکری/ سەلام ناوخۆش/220 ل.
27_بەرلە ئەنفال دوای لە یادچوون/ ئەنفالناسی/ زوهێر جەزائیری/ 102 ل.
28_بزربوونی ناوی کوردی لە کۆمەڵگەی کوردەواریدا/ کولتووری/ ئیسماعیل تەنیا / 80 ل.
29_ ڕاگوزەرێک بە لێکۆڵینەوەکانی فیستیڤاڵی گەلاوێژ/ لێکۆڵینەوە/ یاسین ئافتاو/ 60 ل.
30_کورد لە ڕۆشنبیریی ڕۆمانی عیراقیدا/ لێکۆڵینەوە/ وەرگێڕانی عەبدوڵا تاهیر بەرزنجی/ 68 ل.
31_ بەرگریی لە شیعر/ دیمانەی ئەدەبی/ ئارام حاجی/ 365 ل.
32_فیستیڤاڵی گەلاوێژ و شیعری دوای ڕاپەڕین/ لێکۆلینەوە/ خەسرەو میراودەلی/ 96 ل.
33_ زایەڵەی یادەوەرییەکان/ لە بارەی چیڕۆک/ موحسین ئەحمەد عمر/ 84 ل.
34_بەرهەمەکانی بیست و پێنجەمین فیستیڤاڵی گەلاوێژ/ 278 ل.
35_ فەلسەفەی ئاکاریی ژینگە پارێزی/ لە بارەی ژینگەوە/ ڕێبوار سیوەیلی/ 144 ل.
26_ڕوانین بە ڕووناکیدا/ دیمانەی ئەدەبی/ ڕەفیق سابیر/476 ل.
27_ کوێرەی چاوساغ/ ڕۆمان/ سابیر ڕەشید/ 101 ل.
38_ کتێبی ستاییشەکان/ ڕێبوار سیوەیلی/ هزریی/ 178 ل.
39_ کتێبی قوباد/ لێکۆلینەوەی شیعریی/ ڕێبوار سیوەیلی/ 354 ل.
40_کە بیر لە پەتاتە دەکەمە وە بیر لە چی دەکەمەوە/ شیعر/ نەشمیل عەلی بەرزنجی/ 60 ل.
41_ ئیکۆفێمینیزم/ سرووشتناسی/ ڕێبین فەتاح/ 67 ل.
42_ ئەوروپایەکانی کوردستان/ هزریی/ ڕێبوار سیوەیلی/ 116 ل.
43_ نامەیەک بۆ دایکی کۆچکردووم/ ئەدەبی/ هەڵمەت بایز/ 88 ل.
44_ بەهێز مینا چیاکان/ مێژوویی/ وەرگێڕانی عەبدوڵا عەبدوڵا/ 306 ل.
45_ دنیای تارمایی کارەکتەرە پەنهانەکان/ ئەدەبی/ هۆشەنگ شێخ محمەد/ 108 ل.
46_ کتێبی حاجی قادری کۆیی/ لێکۆڵینەوە/ ڕێبوار سیوەیلی/ 360 ل.
47_ فەلسەفەی ئازادی/ هزریی/ د کمال میراودەلی/ 160 ل. 48 گوتارە تەمەن درێژەکان/ کۆمەڵە وتار/ د_ مغدید سەپان/ 366 ل.
49_ کتێبی پیرۆزی من/ لێکۆڵینەوە/ ڕێبوار سیوەیلی/ 236 ل.
50_ فەلسەفەی زمان و زمانناسی کورد/ زمانەوانی/ د –کمال میراودەلی/ 145 ل.
51_گومان لە چاو/ ڕۆژنامەوانی/ ڕێبوار ئەوڕەحمان/ 118 ل.
52_ عەزیز گەردی پاشای زمان و وەرگێڕان/ کۆمەڵە وتار/ حەمید بە درخان/ 386 ل.
53_دڵدار خۆرێک بە ئاسمانی ئەدەبەوە/ لێکۆڵینەوە/ جەبار جەمال غەریب/ 454 ل.
54_نامە مەزنەکان/ نامە/ ڕێبین خالس نادر/ 160 ل.
55_ ڕوانگە و ئاسۆ/ دیمانەی ڕۆژنامەوانی/ د_ کەمال میراودەلی/ 194 ل.
56_دەرگا لە سەر خۆم دادەخەم/ ڕۆمان/ بەختیار عەزیز/ 124 ل.
57_نالی لە بەلاغەوە بۆ مۆدێرنێتە/ لێکۆلێنەوە/ ڕێبوار سیوەیلی/ 444 ل.
58_ ڕەهەندەکانی بیری سیاسی کورد دوای جەنگی جیهانی دووەم/ سیاسی/ فەرید ئەسە سەرد/ 142 ل.
59_نالی لە بەلگەنامەکانی عوسمانیدا/ مێژوویی/ د- هێمن عمر حۆشناو/ 72 ل.
60_ ڕۆمان و هۆنراوە/ لێکۆڵینەوەی ئەدەبی/ عەبدولخالق بەرزنجی/ 166 ل.
61_ لوب دوب/ تەندروستی/ هەڤین کەمال شا محمد/ 269 ل.
62_ ڕێگاکانی وانە وتنەوە/ پەروەردەیی/ ڕەمەزان حەمەدەمین قادر/ 414 ل.
63_مێژووێک لە لوولەی تفەنگەوە/ بیرەوەری/ شەهاب کەریم/ 416 ل.
64_دەقە غوربەتییەکانی نێو نیشتمان/ لێکۆڵینەوەی ئەدەبی/ بەکر حەسەن/ 84 ل.
65_پێرفۆرمانس و گێڕانەوە/ شانۆیی/ نیهاد جامی/ 120 ل.
66_ شیعرو نائومێدی/ لێکۆلینەوەی ئەدەبی/ شاخەوان سدیق/ 214 ل.
67_ گەشتێک کۆتای ڕەهەند/ فیکری/ ئەبوبەکر جاف/ 190 ل.
68_ پاشای گەورە/ ڕۆمان/ ئارێز عەبدوڵا/ 344 ل.
69_دانپیانانی ئەدیبێک/ دیمانەی ئەدەبی/ شاخەوان سدیق/ 150 ل.
70 نووسین لە میدیای ئەلکترۆنیدا/ ڕۆژنامەوانی/ د ئاریانا ئیبراهیم/ 264 ل.
71_جیهانی خوێنەر/ کۆمەڵە وتار/ ئارام سدیق/ 165 ل،
72_ پرسیارەکان هێشتا تینووی وەڵامن/ دیمانە/ هەڵۆ بەرزنجی/ 168 ل.
73_ ژیانی من لە نێوان بەرداشی نەتەوەو نیشتماند/ بیرەوەری/ سالار باسیرە/ 200 ل.
74_ زمان ئازادی گێڕانەوە/ لێکۆڵینەوە/ هەرێم عوسمان/ 246 ل.
75-هەنگاوێک بۆ پڕکردنەوەی بۆشایی / توێژینەوە/ ئیسماعیل محموودی /265 ل.
76_شیعربینی جیهان/ لێکۆڵینەوە/ بەکر علی/ 185 ل.
بێگومان، بەشێکی زۆر لەو کتێبانە، وەک باسم کرد، خوێنەوەو ڕانانم بۆ کردوون، بە خوێنەرانم ناساندوون، هەندێکیشیان لە بارەیانەوە نووسیومە، بەڵام وتارەکانم بڵاو نەکردۆتەوە. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، چێژی هەر کتێبێک لەوە دایە، خوێنەر خۆی بیخوێنێتەوە. بۆ ئێمە مانان، کە هەموو ژیانمان خوێنەوەیە و گەشت و سەیران و سەفەر و ژووان و شادیمان هەمووی هەر خوێنەوەیە، ئەو ژمارە کتێبە کەمە، بە داخەوە فریای ئەوانیتر نەکەوتم کە ژمارەیان بیست کتێبی تر دەبێت، بیانخوێنمەوە و کەوتنە ساڵی داهاتوو ئەگەر خوا یار بێت. من پڕ بە دڵ حەز دەکەم، هەزاران کەس هەبن، لە من زیاتر کتێبیان لەو ساڵەدا خوێنبێتەوە، بۆ من جێی شانازییە، هەموو کەسێک بخوێنێتەوە و گرنگی بە خوێنەوە بدات، ئێمە ناخوێنینەوە، بۆیە لەو پەڕی دوا کەوتوویی داین.
ڕواندز_ 30/12/2022
سەدیق سەعید ڕواندزی، لە ساڵی 1972 لە شارۆچکەی ڕواندز لە دایک بووە، خوێندنی سەرەتایی و دواناوەندی هەر لەو شارە تەواو کردوەوە، ساڵی 1993 _ 1994 بەشی کوردی پەیمانگای مەڵبەندی مامۆستایانی لە هەولێر تەواو کردووە. ئێستا لە شاری ڕواندز دەژیت و مامۆستایە لە قوتابخانەیەکی بنەڕەتی و دوایین کتێبی لەو ڕۆژانەی ڕابردوودا، بە ناوی (شاعیر دەمرێت شیعر نا) چاپ و بڵاوکرایەوە.