علی قەرەداغی نەیویست بڵێ ئەردۆغان کورد دەچەوسێنێتەوە.. گۆران هەڵەبجەیی

لەمێژە ژمارەتەلەفۆنی دکتۆر[ علی قەرەداغی] م لەکنە ،زۆر جار زەنگم لێداوە بۆی ،بەڵام هەرگیز بەرسیڤی نەداوەتەوە.ئیمڕۆ{١٤/٨} بۆ ژمارەی هاوڕێم علی سیاسی دەگەڕام،لەناکاو ناوی علی قەرەداغیم بەرچاوکەوت.
بەفرسەتم زانی هەوڵێک بدەم بەڵکو بەرسیڤ بداتەوە،هەرواش دەرچوو ،کەزەنگم لێدا خۆی وەڵامی دایەوە.
پاش سڵاو ئەو بەعەرەبی وەڵامی دایەوە،گووتم کوردم فەرموو بەکوردی قسەبکە. وتی فەرموو برا چیت دەوێت؟
منیش خۆم پێناساند و مەبەستی پەیوەندیەکەشم ڕوونکردەوە بۆی.
دەتوانم دەست بە قسە بکەم؟
وتی بەڵێ بەڵێ فەرموو قسەبکە.
داوام کرد کە قسەکانم پێ نەبڕێت تا کۆتایی پێدێنم ،ئەویش بەڵێنی دا.
گووتم بەر لە چەند ڕۆژێک لە سۆشیالمیدیاکاندا هەواڵێک بەرچاوم کەوت کە دەربارەی شاندێک پێم وابێت لەلایەن یەکێتی زانایانی ئیسلام بەسەرۆکایەتی بەڕێزت پێکهاتبوو ، چووبوونە لای ئەردۆغان.
وایە وایە ئەو شاندە نوێنەرایەتی هەزارەها مسوڵمانیان کرد .
ببورە ئەو ژمارەیە گرنگ نیە نەلامەوە،ئەوەی گرنگە ئەم پرسیارەمە،هیوادارم وەڵامم بدەیتەوە ،ئەویش ئەوەیە کە مەبەستی شاندەکە شەفاعەت کردن بووە بۆ [ئیخوانەکانی میسر] تا ئەردۆغان فشارەکانی لەسەریان کەمبکاتەوە بەتایبەتی لەڕووی گرتن و دەرکردن و لێسەندنەوەی [ئیقامە] و ئاستەنگیەکانی دیکەوە.
هیوادارم بەهۆی ئەو پەیوەندیە باشەی لەگەڵ ئەردۆغان هەتانە سووکە شەفاعەتێکیش بۆ نەتەوەکەت بکەیت، با دەست لە کووشتنیان هەڵبگرێت کە ڕۆژانە بەدرۆن ئەیانکاتە ئامانج ،خۆ ئەوانیش جگەلەوەی مرۆڤن، کوردن ، مسوڵمانن.
لەبری ئەوەی وەڵامی ڕاستەوخۆی پرسیارەکەم بداتەوە باسیەکەی دوورخستەوەو بە ئەنقەست بەلاڕێدا بردی،گووتی کاتی خۆی هەوڵمداوە شەڕ ڕابگیرێت ،گوایە لەوبارەوە قسەی لەگە ئەردۆغان و پێ کاکاش کردوە،[بەشبەحاڵی خۆم بەگومانم لەو هەوڵەی].پرسیم ئەی ئەنجام چی بوو ؟وەڵامێکی ناڕوونی دایەوە ،بۆیە ناچار گووتم دڵنیام کە پێ کاکا ئامادەیە بۆ ئاشتی، بەڵام ئەوە ئەردۆغانە ئاشتی ناوێت و هەموو کورد بەدوژمنی خۆی دەزانێت.پاشان پرسیم بۆ ئێستە هەوڵنادەیت تا ئەردۆغان دەست لەچەوساندنەوەی کورد هەڵبگرێت؟
لەبری ئەم وەڵامەش بازی دا بۆ ئیبراهیم خەلیل ،گووتی من نەبوومایە ئەردۆغان ئەو دەروازەیەی دادەخست،هەوڵیشم داوە تورکیا ڕێگە بە فڕۆکەخانەی سلیمانی بدات تا گەشتەکانیان بۆ تورکیا دەست پێبکەنەوە ،بەڵام جاری هەوڵەکانم کۆتایی نەهاتوە.
لەوەڵامی مەسەلەی سنووری ئیبراهیم خەلیلدا گووتم ،ئەردۆغان هەرگیز ئەو سنورە داناخات چونە داهاتی ساڵانەی بۆ تورکیا چەندین ملیار دۆلارە ،جگە لەوە لەمدیویش داهاتەکەی بۆ پارتی و بنەماڵەی بارزانیە نەک بۆ خەڵک ،جا گەر داشبخرێت هیچ زیانێک بەخەڵکی بەشمەینەت ناگەیەنێت.
پرسیم تکایە بە بەڵێ یا نەخێر وەڵامم بدەرەوە کە ئایا ئەردۆغان کورد دەچەوسێنێتەوە یا نا؟نەیویست ڕاستەوخۆ بە بەڵێ یا نەخێر وەڵام بداتەوە بەڵکو دەیخواست تەموومژاوی بکات و بەجۆرێکیتر ڕوونی بکاتەوە، بۆیە ناچار بووم پێی ببڕم و دووبارەم کردەوە کە تکایە بە یا یاخود نا وەڵامم بدەرەوە،بڕێک توڕەبوو گووتی تۆ بۆت نیە ئیمتحانی من بکەیت،گوتم ئیمتحان نیە بەڵکو تەنها پرسیارە و پرسیاریش عەیبە نیە ،دەکرێ بێ ڕوونکردنەوە بە وشەیەک وەڵامم بدەیتەوە .دەرکەوت کە ناخوازێت وەڵام بداتەوە،چونکە لەهەردوو حاڵەتەکەدا لەسەری دەکەوت .
ئەو تەواو دڵنیایە کەکورد لەلایەن ئەردۆغانەوە دەچەوسێتەوە، بەڵام هەرگیز ناخوازێت بەئاشکراو ڕاشکاوانە ئەو حەقیقەتە بڵێت ،چونکە نایەوێت ئەردۆغان لەخۆی زویربکات.
گووتم ئەردۆغان تەنانەت دژی زمانی کوردیشە،بەردەوام میدیا کوردیەکان دادەخرێن خاوەنەکانیان زیندانی دەکرێن،گووتی شتی وا نیەو تا ڕادەیەک ئازادی بۆبەکارهێنانی زمانی کوردی هەیە،منیش نمونەی مامۆستایەکی کوردم بۆ هێنایەوە کەجگە لەداخستنی پۆلەکەی هەڕەشەی کووشتنیان لێکردوە ،لەئاکامدا ناچاربووە تورکیا بەجێ بهێڵێت و ئێستا لەهۆڵەندا وانەی کوردی دەڵێتەوە.نکولی لەمەش کرد ،بۆیە گووتم چی دەڵێیت گەر هەواڵەکەت بۆبنێرم کەلە ماڵپەڕی هاوڵاتی بڵاوکراوەتەوە؟ گووتی باشە بۆم بنێرە،منیش گەرماوگەرم ناردم بۆی.
ئەوەی سەیربوو بەلامەوە ئەوجۆرە ستایشە بوو لەلایەن دکتۆر علی قەرەداغیەوە ،بەوەی گوایە من لە ئاخافتنمدا زمانی زبرم بەکارنەهێناوە،وابزانم هەر ئەوەش بوو کە زوو کۆتایی بە گفتوگۆکان نەهێنا. لەوبارەوە گووتم وابزانم کەم تا زۆر موتابەعەی سۆشیال میدیای کوردی دەکەیت ،وە ئاگاداری هەڵوێست و تێڕوانینی خەڵکی کوردستانیت بەرامبەرت، کە بەهۆی پشتگیریتەوە بۆ ئەردۆغان خەڵک زۆر لێت تووڕەن ،جاگەر بەزمانی زبر دوابن ئەوە هۆکارەکەی بێ هەڵوێستیتە بەرامبەر بە نەهامتیەکانی گەلەکەت،بۆیە هیوادارم بەخۆتا بێیتەوەو کەمێک کار بۆنەتەوەکەت بکەیت.
دەیویست کۆتایی بە دیالۆگەکە بهێنێت ئەویش بەبەهانەی سەرقاڵی،بۆیە منیش نەمویست لەوە زیاتر کاتی بگرم و سوپاسیم کرد بۆ ئەو دەرفەتەی بەخشی پێم،بەئومێدی ئەوەی لەداهاتودا دووبارەی بکەینەوە.




ئێوارانە – ٤٦.. سەردار جاف

من و ئێوارە و ئاوابوون
لە ساتەوەختی خەزانا
سێکوچکەين و لێکدانابڕێين
شەپۆلی تقوسێکی دەروێشين
نوقمی گريان و فيغان بووين
دەزانم خۆر چەمايەوە
نزيک لە تراويلکەیی
هاکە کەمێتر ئاوێزانی ئاوایی
کووڕەنی رێ بە دی نەکەين
رووەو تەلان و دامێن و ناوقەد و دوند قەت نەدەچووين
خەرەندی سەخت بمخزێنێ
گێژەڵوکەی ناو بەهاران بمفڕێنێ
وشکەساڵی ئەم ئەوينە بمشەمزێنێ
کە قەدەری رێگا وابێ
ماڵی ئيشق هەزارانجار هەر ئاوا بێ
باڵاييەکی تارماييە
بە نێو ئەندێشەی يادما گوزەر دەکا
ئەو کراسەی بە باڵای هوخريد دوورا
شڕشڕ بووە
شەوێ شەپۆل و تەوژم
لرفەيەک لە هەناسەی خەم
جەستە نوقمی عەوداڵييە و ناديارە
لە هەفتەی رابردوو هات و
هوخريديش لە دوێنێوە
مۆتەکەيە و هێزی دەستی وا لە ئەوکم
يادەکانمان شەقار شەقار و ورد دەکا
زنەی ئەشکێ رێم پێدەگرێ
دابڕانە، دابرانی شەهلای يارە
جوانی رووخسار
لە گڵۆپە کزەکانی شەقام دەچێ
ستوونێ ئولفەتی ئيشقە و
چراخانی دونيايەکە تريفەی مانگ لە خەرمانەی نەمام دەچێ
گوێ لە فوارەی خوێن بگرە
برينەکانم قووڵ دەبێ
هەر بۆيە وا بير لە ترس دەکەيەوە
بيری تەنها و غوربەتێکی شێتيمان و پەپۆکی من ناکەيەوە
بير لە تاسەی دووری ياد و
نامە شيعرەکانی مەستی و
حەرفەکانی سەرەڕۆیی دەسبازی من
وشە لاسارەکانی ماچ
رستە بێ سەر و بەرەکانی ئەوينی هاروهاجيم ناکەيەوە
ئەدی بۆچی لەم ژيانە هەر بە بێ تۆ
وا بێکەسم
خۆشمدەوێی خۆشەويسترين کەسم

٢٩ / ٧ / ٢٠٢٣




خۆر.. پشکۆ ناکام

لە جەنگەڵی شاخا
دۆشیتانین
ئاو لە لەشمانا نەما
قەترە…قەترە
تینوێتی خۆتان پێ شكان
خوێنی جەستە
دڵۆپ..دڵۆپ
کرا بە ڕەنگی ژووری نووستن
و
هۆڵی کۆبونەوەکان
كرا بە سوێند
بۆ بێ دەنگ کردنی
ئەو کەسەی کە مەستە
دەمارەکانمان
یەک بە یەک
بوون بە بۆری
بوون بە وێنەی
درۆی ” مەشخەڵانێک”ی رەش هەڵگەڕاو
ڕەش وەک دوێنێ
ڕەش وەک ئەمڕۆ
ڕەش وەک سبەی

شەو و ڕۆژمان ژمارد
بۆ سپێدەی ئازادی ئینسان
سپێدە نەهات
و
هەر ئەمان ژمارد
ئێوەش فێر بوون
كەوتنە ژماردنی قاسەکان
تا خوێنی ئێمە و قاسەکان
بوون بە رۆژ ژمێری
…..پشتی سەرتان

كە بەهار درۆی کرد
هەوری باران
رووی تێ ناکا
گوڵیش نا پشکوێ..
كە عاشق وورەی بەردا
كتێبە موقەدەسەکانی عەشق
چاوی پڕ لە فرمێسک ناکا
كە رووبار ئاوی تیا نەما
مەلە زانین
بە فریای ماسی ناگا
ئێمەش ، بمانبورن
وەسفی جەنگەڵەکەی
ناوی ” خەبات” لێ نرا
پیت بە پیت
دێڕ بە دێڕ
بوو بە زووخاو
چوو بە قوڕگمانا
…بمانبورن
ئێمە و ئێوە دوو خۆری
دوو چیرۆکی جیاواز
چیرۆکی ئێمە :
گەرمایی خۆری سبەی هەژاران
چیرۆکی ئێوە :
گەرمایی پایزە بچکۆلەی خواپیاوان
ئێوە رووەو ئاوا بوون
خۆری ئومێدی ئێمەش
سبەی… نا…
دوو سبەی
هەر هەڵ ئەکا

“””””””’
پشکۆ ناکام
Dece/2019




بریدا.. نەوزاد بەندی

سەد ساڵ چاوەڕوانیت دێنا ؟
ئەوەت دێنا بە کێڵگەی مینا بۆت بڕۆم ؟
ئەوەت دێنا پاسپۆرتت بۆ ساختە بکەم ؟
ئەو هەموو ساڵە ،
چاوەڕێی بانگهێشتی تۆ بووم ..بریدا ..
لە مۆڵێکی ساردی پاییز ،
بۆ گەڵای وەریو و تەرزە ..
لە مەیدانی باڕێزەدا ،
بۆ پێشانگای درەختە جل وەریوەکان ..
چاوەڕێی ئاشت بوونەوەی تۆ قەت نەبووم .. نا ..
من کوا زاری ئاشتبوونەوەم قەت زانیوە ؟
من کەی لەگەڵ تەباییدا ،
قەت چایەکم خواردۆتەوە ؟
من کە تا قیامەت ، تەنانەت
لە ئینجانە و کاریکۆتا ،
بڕنەوێکم شاردۆتەوە …
چاوەڕێی ئاشت بوونەوەی تۆ قەت نەبووم .. نا …
حەزم ئەکرد بە مەیدانێکدا گوزەر کەم ،
لەوێ سەرقاڵی کڕینی سەوزه و گوڵ بی .. یان سەرقاڵی قوماشێکی پەمەیی بیت لای پیاوێکی فرۆشیاری نیمچە گەمژەی چاو قاوەیی ..
بریدا ..
پاڵەوانی هیچ ڕۆمانێ نەبووم و نیم ..
باڵای بەرز و قژی پڕم لە جەژنانیشا نەدیوە ..
پانتۆڵەکەم دوای چەند هەنگاوێ ، ئەچێتە ژێر هەرەسی سک و ..لەناکاو
وەکو تابلۆیەکی دالی ،
ئەبێ دووبارە بێتە خوار بە ناو قەدما …
من کە ئەچمە بەر ئاوێنە ،
ئاوێنەکە سەیرم ئەکا ..لەوێیش هەر
بۆ تۆ ئەگەڕێم ، بریدا
حەزم ئەکرد ، لە ئاپۆڕەی شەقامێکا ،
کە خەڵکەکەی هەموویان فرۆشیارن و
هەمان کات هەموویشیان کڕیار ..
لەوێ لە ڕێڕەوێکی خەمگینی
لە یادکراو ..
بتبینمەوە ، وەک ئەوەی بەرەو لای من بێی ..بە تاسە ..
تا هەمدیسان چیرۆکی بێ تۆیی به وردیی بۆ بگێڕمەوە ..
وەک ئەوەی بەو هەموو گوڕ و تینەوە ، بەرەو لای من بێی ..تا ڕێگات بەم بچیتە ناو
هەندێ وشە و ..کوتایی هەندێ دێڕمەوە …
بریدا ..
ناوی تۆ تاوە بارانێک ، لە باشووری هۆڵنداوە ،
ئەخاتە ناو زەرفێکەوە و
بۆم ئەنێرێ ..و ناگاتە من ..
جەردەکانی کوردایەتی ،
ئەیکەنەوە ، بۆ دۆلار و نەوت ئەگەڕێن .. جا هەروەکو ئەو هەموو خوێنەی کە ڕشتیان ، ئەو تاوە بارانەیش ئەڕژن ..
نازانم لەبەرچی ئەمڕۆ ،
لە هەموو ڕۆژێکم زیاتر
تامەزرۆیی مردن ئەکەم ؟بریدا ..
لە هەموو ڕۆژێکیش زیاتر
قێزم لە دنیا دێتەوە ..
نازانم بۆچی بریدا ..
تۆیش نە تاوە باران بوویت و ..
نە ڤیزە و باڵ بۆ کیشوەرێکی بەفراویی ..
تۆیش نە داڵدە و مێرگێکی بیابان بوویت و ..
نە دوو کورسی و مێزێکی
پڕ لە خەوبینینی لاویی ..
تۆیش هەر بایعی خۆرێکی سلێمانی بووی ،
کتێبەکان ئارایشتیان بۆ کردبووی ..
تۆیش مردبووی ..
سەد ساڵ چاوەڕوانیت دێنا ؟
ئەوەت دێنا بەناو کێڵگەی میندا بڕۆم ؟
ئەوەت دێنا پاسپۆرتت بۆ ساختە بکەم ؟

ــنەوزاد بەندی ــــ




چەند خاڵێک بۆ زیرەکی؟.. زانا رەزاق

یەکەم کاتێک دانێ بە تەنیا بیت تەنیایی وا لە مرۆڤ دەکات بیربکاتەوە خەیاڵ بکا ئەمەش وا دەکات گەمە بەمێشک بکات کاتێکیش گەمە بە مێشک کرد ئەوا دەبێ مێشکت بە جوڵە بێخی.

دووەم خوێندنەوەی بابەتەکانی بیرکاری و فیزیا ئەو بابەتانەی حیسابین

سێیەم سەیرکردنی یاری تۆپی پێ و ئەو شتانەی کەوا دەکا مێشکت بجولێنی بەس مەرجێک کاتێک سەیری دەکەی هۆشت لای تۆپی پێیە کە بێت.

چوارەم بنیش جواندن

پێنجەم گفوتوگۆ کردن لەگەڵ ڕای جیاواز کەسانی خاوەن ئەزموون بەتایبەت ئەوانەی تەمەن گەورەن و ئەزموونێکی باشیان لە ژیاندا هەیە.

خۆت هەست بەتوانای خۆت ناکەی

یەکێک لەو شتانەی مرۆڤێک هەستی پێناکات تواناکەیەتی لەو بوارەی کە هەیەتی بەهەمان شێوەش تەمەنیەتی یانی هەروەک چۆن خۆت هەست بەگەورەبوونی خۆت ناکەی ئاواش سەرەتا هەست بەتواناو هێزی خۆت ناکەی تا  بەرامبەرەکانت بۆت باس دەکەن و یان پێت دەڵێن یان دەبیستی، دوای ئەوەی پێیان ووتی ئەو کات دەزانی هەست ناکەی خاوەن بیر و فکرێکی باشە تا خەڵکە پێی دەڵێن یان نووسینەکانی بەکاردەهێنن.

یان نموونەی تر وەستایەکی دیوار سەرەتا خۆی هەست ناکات کە وەستایەکی باشە تا کاری جوانی لای خەڵک نەبینرێت و خەڵک پێیی نەڵێت هەروەک چۆنیش کەسێک هەمیشە لەگەڵتە هەست بە گۆرانکاری یەکتری ناکەن یان بیشکەن زۆر دەگمەن بەڵام کەسێک ماوەیەک تۆی نەدیبیت ئەوا ئەمە شتێکی ترە.

تۆ دەتوانی بگەی بە کەسە بەتواناکان؟

کاتێک ئێمە دەڵێن ئەو کەسە بەتوانا و لێهاتووە کەسمان وەکو ئەونین بریا لە شوێنی ئەو باین ئەوا بەڕای من پێویست دەبوو پێش ئەوەی ئەو قسەو گفتوگۆ بکەن پێویست دەبوو بڵێن چۆن وای لێهات بۆ ئەوەی ئێمەش وەکو بکەین بگەینە ئەو توانایەکە هەیەتی یان ئەو پلەو شوێنی کە هەیەتی.

ئیدی بێگومان تۆ ئەتوانی و دەتوانی بگەی ئەو ئاستە بەمەرجێک ئەو شێوازە ئەو ئامرازانە بزانی کە چۆن پێیگەیشت یانی کاتێک کەسێک بەتوانایە  لەبواری نووسین داڕشتن و جوان بنوسین بێگومان ئەمە بە ڕاهێنان و پەرەپێدان گەیشتوتە ئەو ئاستە یان وەستایەک لە هەندێک بوار کە گەیشتوتە ئەو قۆناغە بێگومان قۆناغەکانی تری بڕیوەو لەسەرەتا بناغەوە دەستی پێکردووە دواتر  ووردە ووردە گەیشتوتە ئەو هەروەک چۆنیش کەسێک بەتەمەن لە تۆ گەورەترە ئەوا لە پێش چاوت لە قۆناغێکی ترە بەس بەگەیشتنی کاتی دەوێت ئاواش بۆ هەر بوارێک و کەسێک بەناوبانگ و توانا تۆ دەتوانی پێی بگەی چونکە ئێمە هەموومان مرۆڤین ئەو کەسانەش کە فەیلەسوف و بیرمەندن یان هەر کەسێکی بەتوانای بوارێکن ڕۆژانێک هەروەکو ئێمە بوون گەیشتنە ئەمە ئاواش ئێمەش دەتوانین پییان بگەین و تەنانەت واش بکەین پێش ئەوانیش بکەوین بە مەرجێک بەو ڕێگایە دا بڕۆین کە بتوانین سود لە ڕێگاکەدا وەرگرین.