ڕابەرێکی خۆڕاگر و شۆڕشگێڕی چینی کرێکاری عێراق

مێژووی خەباتی چینی کرێکاری عێراق، لەهەناوی خۆیدا گەلێ ڕابەری بەرجەستەی شۆڕشگێرانەی هێناوەتە دەرێ کە بە ئاوڕدانەوە لەو مێژووە و بە وردبوونەوە لە خەبات و تێکۆشانی ئەو ڕابەرانە دەتوانین گەلێ وانەی شۆڕشگێڕێتییان لێوە فێر بین. ئەو ڕابەرانە چ لەناو خێزان و کۆمەڵگە و چ لەناو کارگە و زیندان نموونەی خۆڕاگری و وزە و توانا و ورەی خەباتگێرانە بوون وەکو محەمەد ساڵح ئەلقەزاز و حوسێن ڕەحاڵ و عەلی شوکور و تالیب عەبدولجەبار و ئاراخاجادۆر و کازم ئەلدوجەیلی و حیکمەت کوتان و فەخری بەتروس و عەبدولقادر عەیاش و هادی عەلوان و تەها فایق و کەلیبان ساڵح و عەبدوللەتیف بەسیم و مەحەمەد غەزبان و جاسم یەحیا و عەلی غەزالی و حەنا شابا و کلیبان ساڵح و لەتیف کەشکۆڵ و هاشم عەلی موحسین و ئیبراهیم عەبدولجەبار و حوسێن عەلوان و سادق جەعفەر ئەلفەللاحی…تاد ، کە ئەمەی دواییان یەکێک بوو لەو ڕابەرە کرێکاری و شۆڕشگێڕ و خۆڕاگرانەی کە مێژوو دەست لەسەر سینگ بۆی دەوەستێت.

سادق جەعفەر ئەلفەللاحی و بزووتنەوەی کرێکاری
نیوەی یەکەم و ناوەڕاستی سەدەی بیستەم لە عێراق؛ بزووتنەوەی کرێکارانی عێراق هێشتا ئەزموونی پێویستیان لەخەبات دژ بە ڕژێمی پاشایەتی عێراق و کۆڵۆنیالیزمی ئینگلیز بەدەست نەهێنابوو، بەڵام توانیبووی لەسەر قاچەکانی خۆی بوەستێت. لەو قۆناغە کە سەرمایەداری تازە گەشەکردووی عێراق هەڵپەی قازانجی زیاتر و سەرمایەی پتر بوو، لەهەموو جومگە ئابوورییەکان و ڕشتە جیاوازەکانەوە لەسەر حیسابی کار و ژیانی کرێکارانی عێراق و بیانیی خەریکی بەهێزکردنی خۆی بوو. هاوکات چینی کرێکاری عێراقیش تا دەهات پانوپۆڕتر و گەورەتر و فراوانتر و هەروەها بەهێزتر دەبوو. یەکێک لەو کادیرە مارکسیستانەی نێو بزووتنەوەی کڕێکارانی عێراق (لە سەرەتای چلەکانی سەدەی ڕابردوودا سادق جەعفەر ئەلفەللاحی بوو، کادرێکی کرێکاریی شۆڕشگێڕ بوو لە نێو کرێکارانی کارگەی چنین لە شاری کازمییە، لەهەمان کاتیشدا سەر بە ڕێکخستنەکانی حزبی شیوعی عێراق بوو. سادق لە ڕابەرایەتیکردنی مانگرتنی کرێکارانی کارگەی چنین چالاک بوو و توانیبووشی ژمارەیەکی زۆر لە کرێکاران بۆ ڕیزەکانی حزب ڕابکێشێت.)(١) دیارە بە دڵنیاییەوە چاوی دەزگا جاسوسییەکانی ڕژێمی پاشایەتی لەسەر هەڵسوڕاوانی کرێکاریی بووە و هەربۆیەش لەو سەردەمەدا سادق تووشی هەراسانکردن و زیندانیکردن بوونەتەوە. سادق کرێکارێکی هۆشیار و تۆکمە و وەستای زیندان و ناوەندەکانی دەستبەسەرکردن بووە.
سادق جەعفەر ئەلفەللاحی کرێکارێکی هۆشیار و تۆکمە و خۆڕاگری نێو زیندان و ناوەندەکانی دەستبەسەرکردن بووە. سادق لە زیندانیشدا ڕابەرێکی چالاک بوو و بە ڕۆح و وزەی گەنجانەوە، پۆلی فێرکردنی کردبۆوە و وانەی مێژووی چینی کرێکاری عێراقی و عەرەبی و ئەنتەرناسیونالی دەوتەوە.)(٢) سادق لە ژێر ئەشکەنجە و ئازاردا نەک ورەی نەڕووخاوە، بەڵکو بە کاتێک لەگەڵ بەهادین نوری و هاوڕێکانیدا ئەشکەنجە دەدران بەڕووی جەلادەکان هەڵدەشاخان و دەیانوت (چارەنووستان هەر مردنە).(٣)
سادق جەعفەر ئەلفەللاحی وەک ڕابەرێکی کرێکاریی و مارکسیست هەمیشە دڵی لەگەڵ ژیان و خەباتی کرێکاران و بەرژەوەندییە چینایەتییەکانی کرێکاران بووە، بۆیە بەردەوام هەدای نەداوە و تێکۆشاوە تا کرێکاران ڕێک بخات و هۆشیاری سیاسی و چینایەتییان بەرێتە سەر. سادق جگە لەوەی ڕابەرایەتی مانگرتنی کرێکارانی کارگەی چنینی دەکرد، بەڵام ئەو هەمیشە وەک رابەرێکی سەرتاسەری کرێکاری دەجووڵایەوە و هەوڵی دەدا تەواوی بزووتنەوەی کرێکاری عێراق بەرەو ئاراستەی ڕزگاری بەرێت. کاتێکیش لەدوای ڕووخانی ڕژێمی پاشایەتی لە عێراق و دامەزراندنی کۆماری عێراق لە ١٤ ی تەمموزی ١٩٥٨، (دەستە و کۆڕ و کۆمەڵە کرێکارییەکان دامەزران و هەر هەموو ئەو دەستە و کۆڕ و کۆمەڵاتە مۆڵەتی فەرمییان پێدرا و لە ١١ ی تەممووزی ١٩٥٩ یەکەمین کۆنگرەی دامەزرێنەری یەکێتیی گشتی نەقابەکانی کرێکارانی کۆماری عێراق بە رابەری (سەرۆکایەتی) سادق جەعفەر ئەلفەللاحی بەسترا.)(٤) هەروەها یەکەمین کۆنگرەی یەکێتیی گشتی نەقابەکانی کرێکارانی کۆماری عێراق لە ٩ تا ١١ی شوباتی ١٩٦٠ بەسترا کە ٣٥٠ نوێنەر وەک نمایندەی ٣٠٥٠٠٠ کرێکار بەشدار بوون لەو کۆنگرەیە. هەروەها یەکێتیی گشتی نەقابەکانی کرێکارانی کۆماری عێراق لە ٣ ی شوباتی ١٩٦٠ دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی ڕۆژنامەیەک بەناوی ( یەکێتی کرێکاران).(٥)

سادق جەعفەر ئەلفەللاحی و کاری سیاسی
سادق جەعفەر ئەلفەللاحی هەر لە نیوەی دووەمی دەیەی چلەکانەوە پەیوەست بووە بە حیزبی شیوعی عێراقەوە و وەک ئەندامێکی چالاک و کارا هەڵسوڕاوە. سادقیش وەک زۆرێک لە ڕابەران و هەڵسوڕاوانی کرێکاریی عێراق لەژێر کاریگەری سیاسی حیزبی شیوعی عێراق بووە و تێڕوانینەکانی ئەو کاریگەرییەیان پێوە دیارە. سادق جەعفەر ئەلفەللاحی ئاماژە بەوە دەکات کە گرنگترین ئەرکەکانی کرێکارانی کۆمۆنیست بریتییە لە کۆکردنەوەی زۆرترین ژمارەی کرێکاران لە گردبوونەوەکان و چالاککردنیان بۆ دروستکردنی بزووتنەوەیەکی نەقابی کاریگەر کە جەماوەری کرێکاران بەرەوپێش ببات و نەقابەکان پاڵ بنێت بۆ کارکردن بە توندی لە بەرژەوەندی کرێکاران و گۆشەگیرکردنی ئەو جەستە و توخمە لاوازانەی کە هەست بە بەرپرسیارێتی خۆیان ناکەن بەرامبەر بە جەماوەری کرێکاران و بەرامبەر بە ئەرکە ڕاستەقینەکانی سەندیکاکانیان. سادق لە کۆبوونەوە حیزبییەکاندا قسەی دەکرد و وتاری دەدا و لە زیندانیشدا مامۆستای کرێکارانی زیندانیکراو بوو. سادق جەعفەر ئومێدی زۆری لەسەر حیزبی شیوعی هەڵچنیبوو. بەڵام (کاتێک حزبی شیوعی عێراق لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٦٧ی زایینیدا دووچاری جیابوونەوە بوو و ڕێکخراوی زیندانەکان لایەنگری گروپی قیادەی مەرکەزییان کرد. عبدالقادر احمد العیتاني دەڵێت (لە کۆبوونەوەیەکی کادرانی حزبیدا کەمنیش لەو کۆبوونەوەیەدا ئامادە بووم، سادق ڕێک وتی (من دژ بەم جیابوونەوەیە دەوەستمەوە چونکە دڵم بەهۆی جیابوونەوەکانەوە خوێنی لێ دەتکێت.)(٦) سادق تەنانەت بەر لەوەی ژیانئاوایی بکات، کتێبێکی بەناوی (ڕووداوەکانی ساڵانی پشکۆ) بڵاوکردەوە.

ئەنجام
سادق جەعفەر ئەلفەللاحی؛ وەک نموونەی ڕابەرێکی کرێکاری عێراق و مارکسیستێک و خۆراگرێکی نێو زیندانەکانی ڕژێمی عێراق لەهەردوو نیوەی یەکەم و دووەمی سەدەی بیستەم ڕۆڵی بەرچاوی بینیوە لە مێژووی ڕێکخستنی چینی کرێکارانی عێراق و لەهەمان کاتیشدا وەک هەڵسوڕاوێکی حیزبیی ( حیزبی شیوعی عێراق) تێکۆشاوە کرێکاران بە بیڕوباوەڕی حیزبەکەی ئاشنا بکات و ڕێکیان بخات.(٧) سادق جەعفەر ئەلفەللاحی بڕوای قوڵی بە مارکسیزم وەک زانستی ڕزگاریبەخشی چینی کرێکار هەبووە و هاوکات خەمی ئەوەی بوو کە ستەمی چینایەتی نەمێنێت و کرێکاران لە کۆیلەتی کاری کرێگرتە ڕزگاریان بێت. یادی ئەم ڕابەرە مەزنە سادق جەعفەر ئەلفەللاحی، ئەو کەسە چینایەتییە و تێکۆشەرەی کە تەمەنی خۆی بە ڕێگەی خەباتی شۆڕشگێڕانە و هۆشیاری چینایەتی کرێکاران بەخشی، هەمیشە زیندووە و ڕێگای ئەم تێکۆشەرە شۆڕشگێڕە هەر ئاوەدانە.

پەراوێز و سەرچاوەکان :
١-عبدالقادر احمد العیتاني من اعماق السجون نقرە السلمان …قیود تحطمت موقع الناس ١٠-٥-٢٠١٤
٢- عبدالقادر احمد العیتاني من اعماق السجون نقرە السلمان …قیود تحطمت موقع الناس ١٠-٥-٢٠١٤
٣-عەبدولقادر ئەحمەد ئەلعیتانی دەگێڕێتەوە و دەڵێت( لەدەیەی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو، کاتێک بەهۆی ناپاکی هەندێ جاسوس و خۆفرۆشەوە دراوەتە سەر ماڵی حیزب (واتە ماڵی نهێنی حیزبی شیوعی عێراقی) لەلایەن دەگاکانی ئەمنەوە، ئەوکات لەوماڵە بەهادین نوری و سادق جەحفەر ئەلفەللاحی و باقر جەعفەر ژیاون، دەستگیر دەکرێن و دەنێردرێنە ئەمنی گشتی کە لەلایەن بەڕێوەبەری جەللادی ئەوکات ( بەهجەت ئەلعەتییە و جێگرەکەی نائل عیسا)ەوە سەرپەرشتی دەکرا، سزا و ئەشکەنجە دراون. دەوترێت ئەوان چەند ئەشکەنجەی تووند و نائینسانییان داون، کەچی ئەم رابەرانە بەڕووی جەللاداندا هەڵصاخاون و پێیان وتون چارەنووستان هەر مردنە.)
٤-محمد علي محیالدین العمل النقابي في العراق موقع الحوار المتمدن ١٦-٧-٢٠٢٢
٥-فیصل الفٶادي المٶتمر الاول لاتحاد نقابات العمال ١٩٦٠ موقع طریق الشعب ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٣
وردکاری دەرەنجامی یەکەمین کۆنگرەی یەکێتیی گشتی نەقابەکانی کرێکارانی کۆماری عێراق کە لە ٩ی شوباتی ١٩٦٠ لە هۆڵی گەل لە بەغدا بەڕێوەچوو، بەمجۆرە بوو. عەلی شوکر بە سەرۆک و حسێن عەلوان وەک جێگر و ئارا خەجادۆر بە سکرتێری یەکێتی هەڵبژێردران، لە ئەندامەکانیدا سادق جەعفەر ئەلفەلاحی بۆ پەیوەندییەکان، عەبدولقادر بوو ئەیەش، کازم ئەلدوجەیلی، حیکمەت کوتان، تەها فایق، کەلیبان ساڵح، و عەبدوللەتیف بەسیم جگە لە محمد غەدبان و… جاسم یەحیا.دواتر دوو ڕۆژ کۆمەڵێک بڕیار لەلایەن کۆنفرانسەوە دەرکرا، لەوانە هەموارکردنەوەی یاسای کار لە کۆماری عێراق و فراوانکردن و گشتاندنی بیمەی بەکۆمەڵ بۆ سەرجەم کرێکارانی عێراق.
٦- عبدالقادر احمد العیتاني من اعماق السجون نقرە السلمان …قیود تحطمت موقع الناس ١٠-٥-٢٠١٤
٧-دیارە سادق جەعفەر ئەلفەللاحی و زۆرێکی لە هەڵسوڕاوە کرێکارییەکانی ئەو سەردەمە پێیان وابووە کە حیزبی شیوعی عێراقی حیزبێکی مارکسیستییە و تاکتیک و ستراتیژی ئەو حیزبە لەخزمەت چینی کرێکاری عێراق دایە. بەڵام بەداخەوە مێژوو سەلماندی هەم ئەو ڕابەر و هەڵسوڕاوانە هەڵە و خۆشباوەڕ بوون و هەمیش چینی کرێکارانی عێراق باجی ئەو ناحاڵیبوون و خۆشباوەڕییان زۆر بە قوورسی داوە.

زیرەکی دەستکرد وەكو هێزێکی گۆڕانکاری سێبەری خستۆتە سەر ئەمڕۆی جیهان، گۆڕانکاری زۆر کاریگەری لە لایەنە جیاوازەکانی ژیان دروست کردووە، کە بە دڵنیایی راستەوخۆ کار دەکاتە سەر بازاڕی کار . یەکتر بڕینی هەردوو جەمسەری کۆمەڵناسی – پێشکەوتنی تەکنەلۆژی تادێت گرینگتر دەبێت بۆ تێگەیشتن لە ئەمڕۆمان، بەتایبەتی بەرزبوونەوەی ئاستی بێکاری لە جیهاندا.
یەکخستنی زیرەکی دەستکرد لە پیشەسازییەکان لە لایەك بووەتە هۆی زیادبوونی کارایی و بەرهەمهێنان، بەڵام بووەتە هۆی گۆڕانکارییەکی بەرچاویش لە میکانیزمەکانی بازاڕی کار. بە تایبەتی ئەو جۆرە لە کار کە سروشتی دووبارە کردنەوەی تێدایە، ئەمجۆرە لەکار بە شێوەیەکی گشتی بە سیستەمی ئۆتۆماتیکی دەگۆڕدرێن، ئەمەش کێشەیەکی فراوانی بێکاری و مرۆیی لێدکەوێتەوە.
یەکێك لە ساغ بوونەوە سەرەتاییەکانی کۆمەڵناسیی دەربارەی زیرەکی دەستکرد کاریگەرییەکەیەتی لەسەر ڕێژەی بێکاری جیهانی. بەپێی زانیاری و داتا تازەکان، چەند وڵاتێک تووشی هەڵاوسان بوون لە ژمارەی دامەزراندنی کرێکارو فەرمانبەرو کارەمەندی نوێ کە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی هەبووە لەگەڵ پەنا بردن بۆ تەکنەلۆژیای زیرەکی دەستکرد بۆ نموونە، توێژینەوەیەك کە لەلایەن کۆڕبەندی ئابووری جیهانییەوە ئەنجامدراوە، دەرکەوتووە کە تا ساڵی ٢٠٢٥، ڕەنگە زیاتر لە ٨٥ ملیۆن هەلی کار بەهۆی سیستەمی ئۆتۆماتیکی زیرەکی دەستکرد لە کۆمپانیا مامناوەند و گەورەکاندا لە جیاتی بدرێت بە مرۆڤ دەدرێ زیرەکی دەستکرد!
دەرئەنجامە کۆمەڵایەتیەکانی بێکاری بەهۆی زیرەکی دەستکرد لە دەرەوەی بازنەی بازاڕی کاریش خەستر دەبێت چونکە لەگەڵ ئەوەی تاکەکان لەگەڵ نائەمنی کاردا دەجەنگن، پێکهاتەو چینەکانی کۆمەڵگا تووشی فشاری زیاتر دەبن. پرسەکانی وەك نایەکسانی لە داهات، دەستڕاگەیشتن بە خوێندن بۆ بەدەستهێنانی کارامەیی پێویست بۆ گەڕان و ئومیدی دۆزینەوەی چانسی کار، نائارامی کۆمەڵایەتی دەبێتە بەشێکی دیمەنی کۆمەڵگاکان کە ئەرکێکی جدیتر دەخاتە سەر کۆمەڵناسیی نوێ، ئەرکێك کە ڕەنگە سیستەمەکان نەیانەوێ هیچ بودجەیەکی بۆ تەرخان بکەن.
حکومەتەکان و دامەزراوە پەروەردەییەکان ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە کەمکردنەوەی کاریگەرییە نەرێنییەکانی زیرەکی دەستکرد لەسەر بازاڕی کار. داڕێژەرانی سیاسەت دەبێ ستراتیژییەکان دابڕێژن بۆ دووبارە ڕاهێنانەوە و بەرزکردنەوەی لێهاتوویی هێزی کار، دڵنیابوون لەوەی کە تاکەکان کارامەیی پێویستیان هەیە بۆ لە ئەستۆ گرتنی کاری نوی کە تەواوکەری تەکنەلۆژیاکانی زیرەکی دەستکردن .
لە تێڕوانینی ئەمڕۆی کۆمەڵناسیدا زیرەکی دەستکرد شمشێرێکی دوو سەرە، کە لە یەك کاتدا دەرفەتی بێ وێنە پێشکەش بە چینێک دەکات و کێشەش بۆ چینێکیتر دروست دەکات، بەتایبەتی لە بواری بێکاری جیهانیدا.
سیستەمی قازانج هیچ قەلەقی ئەم پێشبینیانەی کۆمەڵناسیی نوی نیە، ئەمەش ئەرکێکی زیاتر دەخاتە تیئۆری کۆمەڵناسی کە ڕەنگە لە ڕووی ئەکادیمیەوە نامۆ بێت بە سروشتی خۆی، کۆمەڵناسی نەك بە هەڵبژاردەی خۆی بەڵکو وەکو حەتمیەتی ئەم دۆخەی جیهان چاری نیە بە دەستێك داتاو تیئۆر بە دەستەوە دەگرێ بە دەستەکەیتر ڕەخنە لە شێوازی خاوەندارێتی و بەڕێوەبردنی تەکنەلۆژیای نوێ!

لەبارەی شێوە ژیانی شاعیر و ڕەچشکێنی دەقی ئەدەبیاتی کۆن و داهێنەری ڕێنووس و دەقی نوێی شیعری کوردی حەزرەتی ناڵی نووسراوە .
بۆیە حەق بەخۆم دەدەم ئەوە بڵێم خوێندەوەی ڕۆمانێکی وا بەڕێنووس و تەکنیک و دەقێکی هێندە بەرز و ووشەی پیرۆزی وەک ” سروشت و چێشتەنگاو و ئێوارە و ڕۆژ و شەو و خەون و خەیاڵ و خۆڵ و ئاو و مەرەکەب و دەستنووس و ناوهێنانی باڵندە و ئاژەڵ و هیلاکبوون و ئیسراحەت و بیرکردنەوە ” وامان لێدەکا هەست بکەین ئەم ڕۆمانە لە سەردەمێک نووسراوە دووربووە لەو شێوە ژیانەی ئێستا تێدا دەژین .
ئەم ڕۆمانە لە دووبەش پێکدێت :

1. بەشێکی خەیاڵە .
2. بەشێکیتری لەو واقیعە تاڵە وەرگیراوە کاتێک ناڵی ڕووبەڕووی بۆتەوە .
   بێگومان کاتێک ڕۆمانێکی وا دەنووسرێت .
   دەبێت وا بنووسرێت کە ئەو شێوە ژیانەی ناڵی ژیاوە بەدوای جوانی دەگەڕێت نەوەک ناشیرینی ژیان ، بەدوای خۆشەویستی دەگەڕێت نەوەک ڕق ، فێرمان دەکا لە هەر شوێنێک سەنگ و قورساییمان نەما جێی بهێلین و کەمتر گلەیی بکەین و کەمتر بەدوای قسەکان و ووشەکان بکەوین .
   لە پاڵ ئەوەشدا هەوڵدانە بۆ دروستکردنی ئومێدی نوێ و خەونی نوێ .
   لەهەر شوێنێک ئومێد نەبوو جێی بهێڵە و لەهەر شوێنێک خەون نەبوو پێویست ناکا جەستە ڕاکشێ و ببێ بەتەرم !
   پوختەیەک لەبارەی ئەو ڕۆمانە :.
   پیاوێک لەسەر شێوەی حەزرەتی ناڵی شاعیر یانیش ڕوحی و جەستەی زیندوو دەبێتەوە و گوند و شار و ناوچەکان و مرۆڤەکان بەناچاری جێدەهێڵێت .
   ژیانێکی نوێ هەڵدەبژێرێت دوورە لە ژیانی شارستانی و دونیای مرۆڤەکان .
   کەچی دوای چەندین ساڵ بڕیاردەدا دووبارە بگەڕێتەوە نێو ژیانی مرۆڤەکان ئەو مرۆڤانەی لەسەر هەموو شتێک دوژمنی یەکدین لەسەر ڕق نەبێت !
   کەچی ناڵی بەڕێنووسی نوێ و دەقی نوێی شیعری کوردی و بەمانای نوێ دەگەڕێتەوە ، گوزەرێک دەکا و لەهیچ شوێنێک خۆی ڕاناگرێت .
   ئەمەش وا دەکات بەریەککەوتنی تووش بێت لەگەڵ ئەو کەسانەی دەیانبینی و گفتۆگۆیان لەگەڵ دەکا و شیعری نوێیان بۆ دەخوێنێتەوە !
   ئەو خەڵکەی وادەزانن زمانی کوردی و شیعری کوردی و ئەدەبیاتی کوردی بەهایەکی نییە !
   ئەوەی بەلای منەوە جوان بوو لەپاڵ ناڵی شاعیر ، حەزرەتی سالمیش ووجودی هەیە و دەبێتە پاڵپشتیەکی بەهێز بۆی وا دەکا دوکانەکەی کەشوێنی چاپکردن و نووسین و لەبەرگرتنەوەی بەرگی کتێبە بکاتە پاڵپشتیەکی گەورە بۆ شیعرەکانی ناڵی کە شیعرییەکانی تێدا بخوێنرێتەوە بۆی بنووسێتەوە و پاشان بۆی بڵاوبکاتەوە .
   دوای دروستبوونی جەدەلی نوێ و ئەو شێوە ئاراستەی ناڵی قبووڵ بکرێت و دەقە شیعرەکانی قبووڵ بکرێت یانیش دووبارە وەدەرنرێت تووشی کێشە و گرفت و ناڕەحەتی دەبێتەوە ” چەندە سەیرە ” !
   لە کۆتاییدا شیعری ناڵی چۆک بەدەقی شیعری فارسی و عەرەبی و تورکی دەدا و باس باسی ناڵی و شیعرەکانی دەبێت ئەوانەی دژی ناڵین ستایشی دەکەن ئەوانەی گاڵتە بەزمانی کوردی دەکەن و پێیان وایە زمانی کوردی دەرەقەتی شیعر و دەرەقەتی زمانی عەرەبی و فارسی و تورکی نایەت سەرسەختانە پشتگیری شیعری نوێ دەکەن و پەشیمانن لەوەی بیروباوەڕیان وابووە .
   کەچی لەکۆتایی ڕۆمانەکە هەستێک بۆ ناڵی دروست دەبێ کەوا کۆچ بکات و بچێتە ووڵاتی غەریبی و هەر لەوێش بمرێت .
   چەند دەقێکی ڕۆمانەکە وەک خۆی دەنووسمەوە :.
   _ مرۆڤ نەتوانێت خەونەکانی بکێڵیت ناتوانێت ئومێدێک دروست بکا !
   _ مەرج نییە لەناو مرۆڤەکاندا بژیت و تەنیا نەبیت !
   _ خاوەنی خەونە گەورەکان غەریبی سەردەمی خۆیانن !
   _ مرۆڤ تارماییەکەی لەخۆی جوانترە !
   _ مەنزڵی من نێو کێوەکانە چونکە بێزاربووم لە خراپەی مرۆڤەکان !
   _ لە مێژووی کۆنی مرۆڤەکان خوێندبوویەوە ئەوەی دەگاتە دەمی مرۆڤەکان نیوەی بەڕاستی دەگەیەنن !
   _ ژیان وەک گۆزە وایە خۆت چۆنی دروست بکەی بەو جۆرە دەردەچێت !
   _ هۆگری هەر شتێک بیت دەبی بە بەشێک لە ژیانت تەنانەت ئەو شتە پارچە قوڕێکیش بێت !
   _ پیرترین مرۆڤی دونیا دەتوانێت هەمان ئەو جوانییە ببینێ گەنجترین مرۆڤی دونیا دەبینێ !
   _ لەناو هەموو جوانییەک ناشیرینیەک هەیە، دەنگێک لە ناخی پێی گوت بەدوای جوانییەک بگەڕێ هەمیشەیی بێت !
   _ وەستان لەشوێنی خۆت مەرگە !
   _ دونیاکە بووە بە دونیای شێوەکان، تەمێک ژیانی شاردۆتەوە !
   _ ئەوەی جوانی پێ بەخشیت گەر تۆزقاڵێک بوو وەریبگرە !
   _ ئەو خۆشەویستانەی لەخەیاڵدا دەمێننەوە هەمیشەیین !
   _ ژن خۆی شیعرە !
   _ کە زمانم هەبێت بۆچی چاوەڕێی تۆ بم قسەم بۆ بکەیت !
   _ ئەوەی خەونی گەورەی هەبێت ژیانی خۆی بیردەچێتەوە !
   _ مرۆڤەکان بە شێوەیان ناناسرێنەوە بە زمانیان دەناسرێنەوە !
   _ مرۆڤی گوماناوی ژیان ژەهراوی دەکا !
   _ ئەم خەڵکە پارچە پارچەت دەکەن و دواتر پێت دەلێن بۆ خۆت کۆناکەیتەوە !
   _ مادام غەریبین بەم نیشتمانە لەهەر شوێنێک بین جیاوازی نییە !

له‌ هاوكێشه‌ی‮ ‬كارتێكردن و كاردانه‌وه‌دا ره‌نگه‌ هه‌بن له‌ گۆڕانكاری‮ ‬بترسن‮.. ‬له‌ به‌رامبه‌ریشدا هه‌ن به‌ سووننه‌تی‮ ‬ژیانی‮ ‬ده‌بینن‮.‬ ئه‌سڵی‮ ‬مه‌سه‌له‌كه‌ نیشتمانێك هه‌یه‌ له‌سه‌رووی‮ ‬هه‌موو شتێكه‌وه‌یه‌،‮ ‬ئه‌مه‌ ڕه‌نگه‌ بۆ ڕۆژنامه‌نووسان به‌ سنوور و به‌ربه‌ستێك بدرێته‌ قه‌ڵه‌م ،‮ ‬لێره‌ڕا ناڕه‌وا نییه‌ بپرسین‮:‬ ــ ئایا ئێمه‌ پێویستیمان به‌و هه‌موو كه‌ناڵی میدیایه‌ هه‌یه‌‮..‬ ــ ئایا توانیومانه‌ له‌و نێوه‌نده‌دا ئیزافه‌یه‌ك بكه‌ین‮.‬ ــ یا توانیومانه‌ له‌هه‌موو ئه‌و ماوه‌یه‌دا زمانێكی‮ ‬ڕۆژنامه‌نووسی وا ‮ ‬بخه‌ینه‌ كار‮ خۆمانی پێ هه‌ڵبده‌ینه‌وه‌.‬ ــ ئایا سه‌رچاوه‌ی‮ ‬نووسین له‌ كوێوه‌یه‌ و داخۆ ده‌توانین به‌ده‌ر له‌و سه‌رچاوه‌یه‌ بڵاوكراوه‌كانمان به‌ وه‌رگێڕان پڕ‮ ‬بكه‌ینه‌وه‌؟ ــ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
یاخود ئایا ڕۆژنامه‌ی‮ ‬ڕۆژانه‌ له‌ناو لێشاوی‮ ‬ئه‌و هه‌موو كه‌ناڵانه‌ی ‌ ڕادیۆ و ته‌له‌ڤزیۆنه‌كانی‮ ‬ناوه‌خۆوه‌ بگره‌ تا ده‌گاته‌ كه‌ناڵه‌ ئاسمانییه‌كان و ڕایه‌ڵه‌كانی ئینته‌رنێت و مۆبایل…تاد‮ ‬چ كه‌لێنێك ده‌مێنێ پڕی‮ ‬بكاته‌وه‌؟ ــ لێره‌دا ئایا بۆ ڕۆژنامه‌یه‌كی‮ ‬ڕۆژانه‌ كامیان هه‌واڵه‌كانی‮ ‬ناوخۆ‮ ‬یا هی‮ ‬ده‌ره‌وه‌ گرینگتره‌.؟ ــ ئایا ڕۆژنامه‌ ده‌توانێ وه‌كو پێویست بایه‌خ به‌ ئه‌ده‌ب و ئه‌وه‌ی‮ ‬په‌یوه‌ندی‮ ‬به‌ ژیانی‮ ڕووناكبیرییه‌وه‌ هه‌یه‌ بدا‮.. ‬ئه‌گه‌ر وه‌ڵام به‌‮ (‬نا) ‬بێ ،‮ ‬ئایا پاشكۆ و پاشكۆی‮ ‬تایبه‌ت بڵاوكردنه‌وه‌ ئه‌و هه‌قه‌ ده‌داته‌وه‌؟ ــ باشه‌ ئه‌و ئازادییه‌ی‮ ‬له‌ مێشكماندایه‌ كه‌ هیچ سنوور و ئاسۆیه‌كی‮ ‬نییه‌ ،‮ ‬داخۆ له‌ ڕۆژنامه‌ و ژیانی‮ ‬ڕۆژنامه‌نووسیدا به‌رجه‌سته‌ ده‌بێ یا ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێ هه‌رچی‮ ‬بڵێین ،‮ ‬هه‌ر چییه‌ك بنووسین‮..‬؟ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
پرسیار له‌وه‌دایه ‌،‮ ‬سووننه‌تی‮ ‬گۆڕانكاریی و شه‌یدایی بۆ قوربانیدان و ماندوو بوون ده‌خوازێ بۆ ئه‌سڵی مه‌سه‌له‌كه‌ بێ كه‌ نیشتمانێك هه‌یه‌ له‌سه‌رووی‮ ‬هه‌موو شتێكه‌وه‌یه‌‮.‬.. هه‌موو شتێك‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ، ئه‌و نیشتمانه‌ی ‌ هه‌میشه‌ به‌ ماندوو بوون و شه‌یدایی هه‌ژارانه‌وه‌ ماوه‌ و ده‌مێنێ ئه‌گه‌ر چی له‌ (ساته‌وه‌خته‌ شاد)ـه‌كاندا له‌بیر ده‌كرێن ..‬‬‬‬‬‬‬‬
مه‌گه‌ر شتێك ، بوونه‌وه‌رێك ، خه‌یاڵ و خه‌ون و ته‌نانه‌ت زینده‌خه‌ونێك له‌ نیشتمان مه‌زنتر ده‌بێ چی بێ به‌ هه‌موو ئه‌و مانایانه‌ی ئه‌و مه‌زنایه‌تیه‌ی بیری لێ ده‌كه‌یه‌وه‌ ….
له‌و نێوانه‌دا هه‌قه‌ ئیتر به‌ وه‌ختی بزانین بیرێك له‌ خۆمان بكه‌ینه‌وه‌ ئێمه‌ له‌ كوێی
هه‌موو ئه‌و هاوكێشانه‌ین كه‌ ئه‌مڕۆ ته‌واوی دونیایێی پێوه‌ سه‌رقاڵه‌ ، یان ئێمه‌ له‌ هه‌نییه‌مان نووسراوه‌ تا هه‌ین و تا هه‌تایێ وه‌چه‌ دوای وه‌چه‌ هه‌مان خه‌ون ببینین و هه‌مان هیوا به‌ تراویلكه‌ ببینین و بێهووده‌ ….

وێستگەی پاسەکە جمەی دێت، نیوەڕۆیەکی گەرم و شێدارە، ھێندەی نەماوە خۆر باوەش بە زەویدا بکات، شەقامە قیرتاوە پڕ چاڵەکەش قرچەقرچی دێت وەک ھەناوی دایکێکی جەرگسووتاو. سەرنشینە دابەزیوەکان سەر لە بڕیاری شۆفێری پاسەکە دەرناکەن، بۆچی ھەموویان دابەزاند و خۆی بەرەو دواوە گەڕایەوە؟!، ئەمە روون نەبوو بۆ ھیچ یەکێک لەوانەی لە پاسەکە دابەزیبوون. ھەموو سەرنشینەکان لە چاوەڕوانیی ھاتنی پاسێکی تردا بوون، زۆربەی سەرنشینەکان سکیان لە برسا قۆڕەی دەھات و گەرماکەش ھێندەی تر تینوو و شەکەتی کردبوون. زیاتر لە کاتژمێرێک تێپەڕی و ھەتاو ھەمووانی سوور کردەوە، ھیچ پاسێک دیار نەبوو، تەنانەت شەقامەکە ھیچ ئۆتۆمبیلێکی تری پێدا تێنەدەپەڕی!. کپییەکی سامناک باڵی بەسەر وێستگەکەدا کێشا بوو، جار جار یەکێک لە سەرنشینەکان بۆڵەیەکی لێوە دەھات و شوێنەکەی جێدەھێشت، ئیتر بە پێ دەکەوتە رۆشتن. یاغر یاغر وێستگەکە چۆڵ بوو، بە تەنیا ئەو سێ ھاوڕێ مێرمنداڵە مانەوە، بە دزیی کەسوکارەوە بڕیاریاندا بوو، سەفەر بکەن بۆ جوگرافیایەکی تر.
کاتێک لە نێو پاسەکەدا بوون، مێرمنداڵی یەکەم کە تۆزێک باڵای لەوانیتر بەرزتر بوو، بە دەم فیکەلێدان و ھەستێکی تێکەڵاو لە ترس و شادیی، دەتریقایەوە دەیگووت ھەر گەیشتینە ئەوێ، وا و وا دەکەین. مێرمنداڵی دووەم چاوەکانی وەک ئەستێرەی شەوێکی تاریک دەدرەوشانەوە، کەمێکیش گۆشتن و خەپەتۆڵە بوو، سەری رادەوەشاند و بە دەنگێکی بەرز دەیگووت بێگومان، ھەر دەبێت دوا ئاواتمان لەسەر ئەو جوگرافیایە بێتە دی. مێرمنداڵی سێیەم بە درێژایی رێگای ناو پاسەکە، سەری نابوو بە پەنجەرەکەی تەنیشتییەوە، وا دەبینرا دوودڵ و پەشیمان بێت، لە دنیای دەرەوەی دەڕوانی، وەک ئەوەی بڵێت نامەوێت ئێرە بە ھیچ جێگەیەکی گریمانەکراو بگۆڕمەوە. بە بێدەنگی و بە دەم ھەناسەی قووڵەوە لە ئەشکەوتی داڵغەدا نغرۆ ببوو، دوو مێرمنداڵەکەی تر بە لاچاو و گاڵتەپێکردنەوە لێیان دەڕوانی، مێرمنداڵی یەکەم پێی گووت ئەگەر بڕیاری تەواوەتیت نەداوە، ئێستا بگەڕێیتەوە لە سزای ماڵەوە قووتار دەبیت!. مێردمنداڵی دووەم قسەکە لە دەمی ئەویان وەردەگرێتەوە و لە مێشێک دەڕوانێت لەسەر کوشنەکە و دەڵێت: ئەگەر لە خۆت رانابینی پێویستی نەدەکرد تا ئێرەش بێیت، پێموایە زۆریش ھاتوویت. مێرمنداڵی سێیەم بێ ئەوەی متەق بکات، وەک ئەوەی گوێی لە ھیچ نەبووبێت، بەردەوامە لەسەر بێدەنگی و خەیاڵکردنی خۆی.
ئێستا بە تەنیا ئەوان لە وێستگەکەدا ماونەتەوە، مێرمنداڵی یەکەم و سێیەم بڕیار دەدەن، بگەڕێنەوە بۆ وێستگەی پێشوو، ھەرچی مێرمنداڵی دووەمە سوورە لەسەر مانەوە لە وێستگەکەدا، دوای مشتومڕێکی زۆری نێوانیان، دوو مێرمنداڵەکەی تر، مێرمنداڵی دووەم جێدەھێڵن، ئەویش بە دەم جوینی بنێشتی سەھمەوە چاوەڕوانی پاسێکی تر دەکات. مێرمنداڵی یەکەم و سێیەم پێکەوە دەکەونە رێ، ھەنگاوەکانیان خێراتر دەکەن پێش ئەوەی فێنکایی عەسر دابێت و جموجۆڵی خەڵکی شار دەستپێبکاتەوە، ئەویش نەکا کەسوکاریان بە ماڵ جێھشتنیان بزانن. گیانیان شەڵاڵی ئارەقاو دەبێت، گۆرەوییەکانیان لەناو پێڵاوەکانیاندا دەڵێی کەوتووەتە چۆمێکەوە. رێگەکە تا دێت خۆی درێژ دەکاتەوە، بە چەشنێک حەوسەڵەیان لەبەر دەبڕێت، بنی پێیان تلۆقە دەکات، بە حاڵەحاڵ دەتوانن بگەنەوە بە وێستگەی پێشتر، کاتێک دەگەن بیابانێکی کشومات دەبینن، سەریان سووڕ دەمێنێت چۆنە ھیچ گەشتیارێک لێرە چاوەڕێ نییە! مێرمنداڵی یەکەم ھاوار دەکات، ئای خودایە ئەوە چییە دەڵێی ئەمە شارە جنۆکەیە و بیسملایان لێ کراوە. ئەویتر بە ھەمان شێوازی خۆی کڕە، ورتەی لێوە نایەت، تەنیا چاو دەگێڕێت. مێرمنداڵی یەکەم دەچێتە بەردەمی و بە قۆشمەچێتییەکەی خۆی پێی دەڵێت: بڕۆ بۆ ماڵەوە میکانۆکانت بھێنە، ئێرە ھیچ دوکانێکی لێ نییە.
لە ناکاو ھەردووکیان چاویان دەچەقێت بە کاغەزێکی چرچی سەر دیوارێک کە بە خەتێکی ناخۆش و درشت، ئاگادارینامەیەکی لەسەر نووسراوە: (چیتر ھیچ پاس و ئۆتۆمبیلێک لێرەوە تێناپەڕێت). بۆ یەکەمجار مێرمنداڵی سێیەم قسە دەکات و دەڵێت: ئەمە مەحاڵە، بەڵام ھەر دەمەوێت بگەمە ئەو شوێنەی ئاواتەکانم پێوە گرێداوە. مێرمنداڵی دووەم بە واق وڕماویی و دەنگێکی کزۆڵەی لێ دەردەچێت (دەبوو پاسێک بھاتبایە و لە وێستگەی دواتر بە ھاوڕێکەمان بگەیشتیانەتەوە). چەند خولەکێک بێدەنگی باڵ بەسەریاندا دەکێشێت، پێشھاتە چاوەڕواننەکراوەکە ھەردووکیان یەکسان کرد لە بێ زمانیدا. (دەبێت بەردەوام بین لە رۆشتن، ئامانجەکەمان گرنگترە لە ھەر شتێکی تر). مێرمنداڵی سێیەم ئەمەی گووت و ھەستایە سەر پێ، مێرمنداڵی یەکەمی لە زمان کەوتوو ھیچی نەگووت. تەنیا فرمێسک بە چاویدا ھاتە خوارەوە!. (ئەم فرمێسکە چییە؟ ئەمە یەکەم وێستگەی گەشتەکەیە، ئەی چۆن بەرگەی وێستگەکانی تر دەگریت؟). مێرمنداڵی سێیەم بێ ئەوەی رووبکاتە ھاوڕێیەکی ئەمەی گووت. ئەویتریان دەستەکانی دەلەرزین و بەردەوام فرمێسکەکانی وەک ئاوی کانی ھەڵدەەقووڵان. (من دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەوە!). مێرمنداڵی دووەم وای گووت و لەگەڵیدا قەیتانی پێڵاوەکانی شل کردەوە و بە ئاڕاستەی ماڵەوە کەوتە ھەنگاونان. مێرمنداڵی سێیەم چووە بەردەمی و پێی گووت: (ھاوڕێی نیوەی رێگە مەبە). ھاوڕێکەی ھەستی بە شەرم و دڵشکان کرد، دەستی خستە سەر شانی و گووتی: (ئەوەی بە بێدەنگی رێگە دەبڕێت، لەوە باشتر دەگاتە جێ کە ھاتوھاوار دەکات), ئەم قسانە لە وتەی مێرمنداڵێک زیاتر بوون، وەک دەگووترێت رستە جوانەکان لە ھەلومەرجە جوانەکاندا لە دایک نابن، رەنگە ئەمەش بەشێک بێت لەو راستییە. مێرمنداڵی یەکەم و سێیەم بە دوو ئاڕاستەی پێچەوانە یەکتریان جێھێشت.
کەس نازانێت مێرمنداڵی سێیەم بە چ رێگەیەکی دژوار یان ئاسان، بە تەنیا خۆی گەیاندە ئەو جێگەیەی بڕیار بوو بە سێقۆڵی پێی بگەن. ھەندێک دەڵێن بە دوو ساڵ و بە قوورسترین شێوە گەیشتووە، ھەندێک دەڵێن ھیچ کات نەگەیشتووە، بەشێکی تر دەڵێن بە چەقەنەیەک گەیشتووە. ئەمە ئەو حکایاتەن لە دوای مێرمنداڵی سێیەمەوە دەماودەم دەگێڕدرێنەوە. دوو دەیە و نیو ئەم ئەفسانە و مەتەڵە ھەڵنەھاتووە جێگەی باسی دۆست و ئاشنایان بوو، سروشتی خەڵکیش وایە حەزیان بە حکایەت دروستکردنە. دیارنەمانەکە زۆری خایاند و چیرۆکەکەش کۆن بوو، لەو دەمەی خەریکبوو ھەموو شتێک لە بیر دەچووەوە، پیاوێکی کەڵەگەتی چاوڕەشی ئەسمەر، لە شارەکەدا سەر دەردەھێنێت. کەس نازانێت کێیە و لە کوێ ھاتووە، بە چ مەبەستێک ھاتووە یان نێردراوە؟. (ئەم دووکەڵە ئاگرەکەی دیار نییە، نەک ئاگرێکی بێ دووکەڵ بێت). ئەمە تێڕوانینی ئەو رۆژنامەنووسە بوو لە بارەیەوە، سەروسەکوتی لە دەغیلە دەچوو. زۆرێک دەڵێن سیخوڕێکی مەترسیدارە، بەو ھۆیەی لەگەڵ گەیشتنی بە ئێرە بە لێکۆڵەرەوەی پۆلیسی نشینگەی گووتبوو: (ئێوە وشەکان دەخوێننەوە، من پشتی وشەکان). بەشێکی تر دەڵێن سەرمایەدارێکی نیمچە شێتە، چوونکە لەم رۆژانەدا لە بەردەم یەکێک لە قاوەخانەکەدا گووتبووی: (پێم دەڵێن تۆ بوونەوەرێکی سەیر و سەمەرەیت، راستییەکەش ئەوەیە دەبێت سەیر بم). زۆرێکی دیکەش دەڵێن کابرایەکی فشەکەری قەشمەرە.
مێژوویەک تێپەڕیوە، مێرمنداڵی سێیەم، ئێستا پیاوێکی تێکسمڕاوە و لاجەنگەکانیشی سپی بوون، ھیچ کات ئەو دوو ھاوڕێیەی تری لە بیر نەکردووە، بەڵام ھیچ کاتیش ئاگای لە ھەواڵیان نەبووە و خۆیشی نەیویستووە ھەیبێت. لە وەرزی پشکوتن و رۆژێکی فێنکدا کە دموزی تێیدا دەچێتە ژوانی ئینەننا، بڕیار دەدات ھاوڕێکانی بدۆزێتەوە. کەس نازانێت چۆن و بە کوێدا ھاتەوە و لە کوێش دەمێنێتەوە؟. نھۆ مێرمنداڵی سێیەم، نووسەرێکی بەناوبانگە، گەرەکیەتی ئەو بەسەرھاتەی خۆی بکاتە رۆمان. سەرەتا دەیەوێت بڕوات بۆ ئەو وێستگەیەی ھاوڕێی دووەمی تێدا جێھێشت، ھەرچی کۆشا نەیتوانی وێستگەکە بدۆزێتەوە، ھیچ شتێک لە پێشوو نەدەچوو، تەلاری بەرز، ھوتێلی چوار ئەستێرە، نێرگەلەخانە و قاوەخانە، چەند دوکانێکی لوکس و مۆڵێکی گەورە و پارکێکی بچووک لەو دەوروبەرە دروستکرابوون، ھیچ کات ناتوانێت شوێنەواری شەقامەکە بدۆزێتەوە، ناچارە پرسیار بکات، لە ھەرچ کەسێک دەپرسێت، بە گوومان و سەرسووڕمانەوە وەک شوێنەوارناسێکی تازە شێتبوو لێی دەڕوانن و وەڵامێکی چنگ ناکەوێت، چوونکە زۆربەیان تازە لاون. لە یەکێک لە کافتریاکاندا دادەنیشێت و بەدەم خواردنەوەی کافێ لاتەیەکەوە ماندووێتی دەحەسێتەوە، پێش ئەوەی بچێتە تەوالێتەکە، کتوپڕ چاوی دەچێتە سەر چەند تابلۆیەکی تێکەڵاوی کۆن و نوێ کە بە قەد دیوارەکەوە ھەڵواسراون، ھەر یەکەیان لە رێگەی وێنەیەکی کۆن و نوێوە چیرۆکی ئەم شوێنە دەگێڕننەوە، ئەمە تاکە دەرفەت بوو بتوانێت وێستگەکە بدۆزێتەوە، بە خێرایی بۆ لای تابلۆکان کشا و سێیەم تابلۆ وێستگەکەی بەدیکرد لە ژێرەوشیدا وێنە تازەکەی بینی کە کراوە بە پارکێکی مامناوەند. بە زوویی خۆی کۆکردەوە بەرەو دەرەوە چوو، تەنانەت بیری چوو پارەی قاوەکە بدات. بەدەم ھەنگاوەکانییەوە بیری لەوە دەکردەوە تۆ بڵێی چ گوڵێک ببینیت لە شوێن پێی خۆی و ھاوڕێکانیدا، سەرنجی زۆی ناو پارکەکەی دا، ھەموو شتێک ئاسایی بوو، جگە لە دیمەنی ئەو پیاوە ریش ھاتووە مەستەی رەنگی ریشی رەساسی بوو کە ھەر ھاتوچۆی دەکرد و ھەمیشە سەیری لای سەرەوەی پارکەکەی دەکرد، وەک ئەوەی چاوەڕێی کەسێک بێت، وردە وردە لێی نزیک کەوتەوە، لە سیمایدا نەدەکرا بە ھیچ کەسێک لەوانە بچێت بە درێژایی تەمەن ناسیبوونی، شتێک بەرەو دێوانەکە پاڵی پێوە دەنێت، بێ ئەوەی بە خۆی بزانێت دەگاتە بەردەم دێوانەکە، کەمێک چاو دەبڕنە یەکتر و دێوانەکە بە دەنگێکی ناسکی منداڵانە داوای سیگارێکی لێ دەکات بە مەرجێک چەرخی پێ بێت، ئەمیش بە خۆشحاڵییەوە سیگارێکی پێشکەش دەکات و چەرخەکەی بۆ رادەگرێت دایبگرسینێت. موچڕکێکی سارد سەرتاپای لەشی دادەپۆشێت، وەختێک چاوی دەکەوێتە سەر پەنجە زیادەکەی، نایەوێت بڕوا بە چاوەکانی بکات و خێرا پارکەکە جێدەھێڵێت.
دەگاتەوە شوێنی حەوانەوەکەی، وەک بروسکە خۆی دەکات بە ژووری ھوتێلەکەیدا، خۆی دەخزێنێتە ژێر چەرچەف و دواتر لە پەنجەرەی ژووری سێ سەد و سێی نھۆمی سێیەمەوە سەیری دەرەوە دەکات، کێچ کەوتووەتە کەوڵی و دەچێتە باڵکۆنەکە و سیگار بە سیگار دادەگیرسێنێت، ئەم دڵگەرمیی و بێزارییە ھەمووی نیو رۆژ دەخایەنێت. پاش ئەوە دەستدەکات بە نووسینی لاپەڕەیەکی نوێی رۆمانەکە، یەکەم دێڕی ئەمڕۆ دەنووسێت: (لە کولتووری ئێمەدا سپی رەنگێکی پۆزەتیڤ بووە یەک جار نەبێت کە لە پەندێکی پێشیناناندا بەرجەستە بووە: دەست و پێ سپی). تێناگات باسی خۆی دەکات یان چی؟ ئەم دێڕە رەش دەکاتەوە. بیرەیەکی سارد لە ساردکەرەوە دەردەھێنێت و دوو قوومی لەسەر یەکی لێدەدات و ئەمجارە بیچمی ناشرینی، دادوەرێکی بیر دەکەوێتەوە، رۆژی پێشوو لە گەراجی ئۆتۆمبیلەکاندا دەستی لە ھاوسەرەکەی بەرز کردبووە و جنێوی پێ دابوو، ئەمیش پێی گوتبوو: (ئاژەڵەکان تۆیان بینیبوو بۆیە پاشگەزبوونەوە لەوەی ببنە خاوەن زمان). دەیەوێت پانتاییەک بۆ ئەم قسەیەی بکاتەوە لەو رۆمانەی مژۆڵی نووسینییەتی. زۆر ناخایەنێت خەیاڵی دەڕواتە بۆ لای دێوانە شەش پەنجەکە، (نا، نا، ناکرێت ئەو بێت) ئەمەی گووت و بینی نا بە شووشە بیرەکەوە چۆڕبڕی کرد. ھەوڵیدەدا بڕوا بە خۆی بھێنێت ھەرگیز نەیبینیوە، ھەرچی دەکرد، نەدەکرا نکۆڵی لە بینینی خۆی بکات، جارێکی تر ویستی رووبەڕووی ئەوە بێتەوە چاوەکانی بینیوویان، لاپەڕەیەکی تازەی ھێنایە بەردەستی و لەسەری نووسی: (چاوم ھیچ نابینێت، واتە زۆر بە زەقی راستییەکان دەبینم، بەڵام فەرامۆشیان دەکەم وەک ئەوەی نەیانبینم). بەدەم نووسینی ئەم دێڕە پرخەی بەرزبووەوە.
ساتێک بێدار دەبێتەوە، تاریکی و کپیی شەوەکەی لە ئامێز گرتووە، سەیری کاتژمێرەکەی دەستی دەکات یانزە و سی و سێ خولەکە، ھەست بە سەرئێشە و ئازارێک دەکات لە ئەژنۆکانیدا. دووبارە دەگەڕێتەوە لای نوستالژیاکانی و خولیای دۆزینەوەی ھاوڕێی یەکەم تەواو مێشکی دادەپۆشێت. وەک پێشتر لە دەفتەری تێبینییەکانیدا ھێمای بۆ کردبوو ئامانجی بینینەوەی دواین جێگەی بیرەوەرییەکانێتی نەک دۆزینەوەی ھاوڕێکانی، ھەر لە ناو ئەو دەفتەرە بچووکەدا نووسیبووی: (گەمژەکان زوو یەکتر دەدۆزنەوە، بەڵام ئاوەزمەندەکان نا). لە لاپەڕەیەکی پاشتردا ئەم دوو دێڕەی بە خەتێکی تۆخ یادداشت کردبوو (مەرج نییە پەشیمانی سەر بە رابردوو بێت، ھەندێک پەشیمانی ھەیە سەر بە داھاتووە، بیرۆکەیەکت ھەیە و دەتەوێت بیخەیتە بواری جێبەجێکردنەوە، بەڵام پێش ئەوەی پراکتیکی بکەیت بە ھەر ھۆکارێک بێت لێی پەشیمان دەبیتەوە). بەدەم بیرکردنەوە لە رابردوو وەنەوزی دێت و جارێکی تر خەو دەچێتەوە چاوەکانی. لەگەڵ یەکەم کارگوزاری ھوتێلەکەدا بە خەبەر ھات، دوای دوش و دەم و ددان شتن، رۆیشت بۆ بەرچایی خواردنی بەیانیان، کەرتێک سەموونی بۆر و پارچەیەک پەنیر و چەند بۆڵە ترێیەکی خستە سەر قاپەکەی، لە کەنارێکەوە دانیشت، لە ناکاو کۆمەڵێک پیاوی قات لەبەری ورگن خۆیان کرد بە ژووردا، سەری سوڕما لەوەی نانی بەیانی و قاتی فەرمی؟ وەک بڵێی لە پرێس کۆنفرانسدا بن!. ئەمە بیرۆکەیەکی تری پێ بەخشی و دێڕێکی تری دەستکەوت بۆ رۆمانەکەی: (ژیان وای لێھاتووە کەس بە ھیچ جوان نابێت، کەسیش بە ھیچ ناشرین نابێت، ئەوەی پێوەرە تەنیا سامانە).
دوای خواردنی نانی بەیانی، عەوداڵبوون بۆ دۆزینەوەی ھاوڕێی یەکەمی مەست و شەیدای کردبوو، ئارەزوویەکی سەیر پاڵی پێوە دەنا وەک ئەو ئارەزووەی ئارکۆلۆژیستەکان بۆ گەڕان بەدووی شوێنەوارە دێرینەکان ھەیە، بەرەو گەراجی ئۆتۆمبیل راگرتن کەوتە ڕێ، ئەم رێگەیە وەک چاوەڕوانیی پاسەکە درێژ بووەوە. یەکەم سلفی لە ماشێنەکەیدا، دۆزینەوەی ھاوڕێی یەکەمی بەھۆی ناوی گەڕەکەکەیانەوە قورس نەبوو، ئەرکە زەحمەتەکە بەرگەگرتنی بینینی بوو. بەدەم شۆفێرییەکردنەوە چەندان سیناریۆی بۆ ئێستای ھاوڕێکەی لە خەیاڵیدا داڕشت، لە خراپترین ئەگەرەوە بۆ باشترین ئەگەری لەبەرچاو گرت. بەدەم خەیاڵاتەوە گەیشتە گەڕەکەکە، بەڵام جگە لە ئاپارتمانی بەرز و ھەوربڕ ھیچی تری نەبینی، بە نائومێدیی بە ناو باڵەخانەکاندا پێچ و دەورانی دەکرد، لە پڕێکدا ماڵێکی کۆنی ئەو سەردەمەی خۆی ھاتە پێش چاوی، سەرەتا واتێگەیشت چاوی رەشکەوپێشکە دەکات، دواتر دڵنیابووەوە ئەوەی بینیوویەتی راستییە. لەبەردەم ماڵەکەدا دارتوویەکی زڕ ھەبوو، یەکڕاست خەریکبوو لە ھۆش خۆی بچێت، ئەو دیمەنەی بیر ھاتەوە وەک مەیمونێک چۆن بەم دارەدا ھەڵقوون و داقوونی بوو. ئۆتۆمبیلەکەی راگرت. کوڕێکی گەنج لەبەردەم ماڵەکەدا وەستابوو، لە بیستەکانی تەمەنیدا بوو، (ناکرێت ئەمە خۆی بێت)، وا دیار بوو کوڕەکە چاوەڕوانی شتێک بکات، بە خێرایی خۆی پێگەیاند و پرسیاری ماڵی ھاوڕێی یەکەمی کرد و گووتی: من بە دوای ماڵی فلان کەسدا دەگەڕێم، چاوەکانی ھەر یەک لە رەنگێک بوون، یەکێکیان کەسک و ئەویتریان شین و کاتی خۆی… کوڕەکە قسەکەی پێ دەبڕێت و دەڵێت: بەڵێ ئەوە ماڵی ئەوە و من کوڕە گەورەکەی ئەوم. ئەوە باوکمە لە ھەیوانەکەوە نەخشە بۆ سەفەرێکی دێرین دادەنێت کە تا ئێستا سەری نەگرتووە، مێرمنداڵی سێیەم لە شوێنی خۆی سڕ دەبێت، سەیرێکی ھەیوانەکە دەکات پیرەمێردێکی ردێن سپی دەبینێت، ئاوڕ بۆ کوڕەکە دەداتەوە، دەبینێت خۆی ھەڵداوەتە ناو پاسێکەوە!، کاتێک پاسەکە بە لایدا تێدەپەڕێت دەبینێت، سێ مێرمنداڵ لە کوشنی دواوە دانیشتوون، یەکێکیان سەری بە پەنجەرەکەوە نووساندووە.

سوێد- ڤێسترۆس
بەھاری ٢٠١٥

تێبینی: ئەم چیرۆکە لە ژمارە (٣١٥)ی گۆڤاری (رامان) لە رۆژی ٥-١-٢٠٢٤ بڵاوکراوەتەوە

پێم، لە پەرژینی ئاشنای خاك
گیر دەبێت و
چاوم..
مەستی دیمەنی كاڵی نیشتمان.

لووتم، گوڵی بۆن و بەرامەی داك.. دەگرێ
هەمو شانەكانی لەشم
كازیوەی ڕاچڵەكان دەژین.
ئاو و هەوا و
گڕە و قرچەی گەرمیانی خۆ دەناسنەوە..

خوێنم، بە قەد باوەشاسوار.. بالاَ دەكات
بالاَ دەكەم،
لەگەڵ هەر گەزە هەنگاوێكی نزیكبوونەوەم
بالاَ..
بالاَ..
كوانێ دۆست و
هاوڕێ و
دەزگیرانەكانم؟
ئەمە كوردستانی لە شەهید شەهیدتری هەوڵەكانمانە؟
چاوی سەوز و
قژی زەردی،
ڕێڕەو و ڕێژنەی كۆتە پچڕاوەكانم ؟

پێم لە پەرژینی ئاشنای خاك
گیر دەبێت و
شاری كفریم،
بە ڕوواڵەتی سەرەتا سەدەكانی شارستانیەتی
پێشوازیم نوێ دەكاتەوە
ئەم وێرانخانەیە،
یادەكانمم.. چۆن پێ بناسێنێتەوە
جارێكی دی،
بەرماڵی جادە و كۆلاَنەكانیم
لە ژێر پێدا ڕابخات و
نوێژەكانم بسەنگێنێ ؟؟
ئەمە منی خشتی خەواڵووی ئەم كەلاوەیەم
تەمەڵ و ئەستوونی بوونم ناناسمەوە ؟؟
ئەمە ئەو شارە ماگنێتییەیە
خەو و خەون و كڵۆڵیی.. داڕشتووم و
لێی نابمەوە؟؟

لەدوورەوە
گەلێ.. گەلێ.. دوورەوە دێم
هەرچیم پێیە ڕووە و گەرمیان
تەكانە شپرزەكانم گورجتر دەكەنەوە
یادگارییەكانم.. میراتی هەمیشەیی
پاشەڕۆژی نزیكی شاری بەرگرم
وەكوو تەپڵەگێكی سەرمێزی هۆلاكۆ دێتە بەرچاوم
كۆی تفی هەڵدراویشم
چی هەر ڕووی خۆ دەگرێتەوە،
كەوشەكانتان بە دەست بگرن
لەیل و،
كۆرپەكانتان.. بە كۆڵ
دەستەو ئەژنۆ
لە چاوەڕوانیی هەڵچوونی بەردەوامدا
ئامادەگیی ڕەوی سەرەو لێژی ئەمجارە بن .
دوورگەڵەكان.. تەخت و تاراجی پاشە ڕۆژن.
سەردارە ولاَتییەكانی دەرەوەشمان
لە ئەرشیفی پەنابەرە بێژمارەكان
چەند پیتێكی خۆڵەمێشیی،
بێدەرپێ..
دەگیرسێنەوە.

لە دوورەوە،
گەلێ.. گەلێ.. دوورەوە دێم
هێڵ و ڕێچكەی گەڕانەوەم
حەسرەتڕێژ و
خۆزگەم.. دەمكوتی دەستكورتی و
لە بارچوونی تواناتانە..

پێم،
لە پەرژینی ئاشنای خاك،
گیر دەبێت و
شاری كفریم
لە توێی شڕە شەڕواڵیكی
ئێجگار هەرزاندا دەبینم،
قەچاخ سیما و
بۆچوون.. ئەڵقەی پەنجەی سك و
خوو و ڕەوشت.. وەكو شتە بێنرخەكانی
عەتارەكانی سەر شۆستە..
ئەی شارۆچكە خنجیلانە پێكهاتووەكەم
لە سادەیی سادە و دەدە
عەجەم،
ئیمام مەحەمەد و
ئەوبەری و
تاجی سەركەشی باوەشاسوارەكەم.
هێڵ و ڕێچگەی گەڕانەوەم
حەسرەتڕێژ و
خۆزگەم.. دەمكوتی دەسكورتی و
لەبارچوونی تواناتانە.
خواستەكانتان.. باری دیدەم.
برسێتیتان..
نیگەرانیی هەمیشەیی و
كوێراییم.. دیاریی سەفەری ئەمجارەمە.

                   5_14/7/2000   كوردستان

لە جەژنیش دوورتر ، ئازیزم …
خۆت ئەزانی ،
سەرۆک ، هۆکارەکانی مردنی
لە هەموو شوێنێ داناوە ..
گەنجێک بە دەست برسێتییەوە ڕایئەکێشن …ماسولکەکانی بەهێزن ،
کەڵبەی مردن باش نایبڕێ ..
لە سەد لا خوێنی لێ ئەتکێ ..
زۆر جار ئەچین بۆ نیسکافە ،
لەو سەر لە ئەمبوڵانسێکاین ،
مەرگ لێی ئەخوڕێ ..
خەریکن دوو خێمەی گەورە ،
ئەچەقێنن ،
یەکێ بۆ نێر .. یەکێ بۆ مێ
یەکێ، مەلا نیعمەتوڵا بە ژنانا چاو ئەگێڕێ ..و
یەکێکیان مەلا نەسڕەدین ، مۆڕە لە پیاوەکان ئەکا ..
زۆر جار ئەچین بۆ دۆندرمە ..
لەجەژنیش دوورتر ئەزیزم ..
ئەم هێلانەیەی من و تۆ ،
دروست نەکرا و .. دروست ناکرێ …
به بارانێکا هەواڵم بۆ ناردیت و
شیعرێکی دوور و درێژت ،
بە شەرمەزاریی ناردەوە ..
پیاڵەیەک چات بۆ تێ نەکرد ..
گوڵەباخی حەوشەیەکی مامۆستایەکی ناڕازی ،
لە دەرگای دا ،
بۆ لە سەرت نەکردەوە ؟
ئەوپەڕی جامێکی فافۆن ،
ئاوی ئەخواردەوە و ئەڕۆیشت ..
لە جەژن دوورتر ئازیزم ..
سەرۆک هەموو ڕێکارەکانی برسێتیی ،
دابین کردووە بۆ هاووڵاتیی..
هەموو پێداویستیەکانی گرانیی .. قاتیی ..
سواڵ و لاتیی ..
بە قات و بۆینباخی شین ..
ئەم چیرۆکە ناتەواوەی
تۆ بە گاڵتە و ..
من بە تووڕەیی ئەینووسین ،
قەت ئامادە نابێ بۆ چاپ ..
ئەرێ بۆچی نەیسووتێنین ؟
چاوەڕێی هیچ له ژیان ناکەم ،
سەد جاریش ئەگەر دەست ببا ،
بۆ گیرفانی …
تۆ چاوەڕێی زۆر شت ئەکەی ،
بۆچی ئەوەندە نەزانی ؟
توێژاڵێ خەیاڵم ماوە ،
ئەوەیش بڕوا ،
ژیان وەک گۆرەوییەکی کۆن ،
ناتوانم لە سەری بڕۆم ..
گەشتێ ئەوەندەی ئەهێنا ،
هەرچیت هەیە ،
بیخەیتە ناو تەنەکەی خۆڵ ..؟
دوایی چۆن دەریانئەهێنی ؟
بە چی پاکیان ئەکەیتەوە ؟
تا دوای جەژنیش ،
تەنەکەی خۆڵ باشتر ، ئازیز ..
نە حەمامی جەژن ،
قەت توانیوێتی خاشاکێ پاککاتەوە ..
نە سەدەقە و
زەکاتی دەوڵەمەندە خواناسەکان ،
توانیویانە جلی جەژن
بۆ تەنەکەی خۆڵێ بکڕن ..
تۆ بە تەمایت بە چی من هەڵخەڵەتێنی ؟
من دواییم بە خۆم هێناوە ،
بۆ کۆتاییم پێ ناهێنی ؟
من بە کاری تۆ دێم ؟ چی ؟
ئەو بینا پڕ تاریکییە ،
ناڕوخێنی !
کە لەو سەریش ،
ئەمسەرم هەر لەبەرچاوە ..
زەوی کە پارچە بەردێکە ،
سەرە خولێم تیا ئەڕوێنێ ..
ئەوەی کە تۆ لەلات وایە ،
شتی جوانی حەشار داوە ..
ئەمڕۆیشت ڕۆی وەکو دوێنێ ..
چاوت داخە ..
دوای چێژ و جوانی بکەوە ..
کە هاتیتەوە ،نەماوم من لەو ناوە ..
لە جەژنیش دوورتر ئەزیزم ،
با دنیا بۆ تۆ پێبکەنێ ..
با من بکا بەکەلاوە ..

ئەگەر لە ناو بەهەشتا
پیاوێک لەبەرتان هەستا

یەکەم کەس بوو بە کوردی
بەخێرهاتنی کردی

بە خەندە و خۆشی خۆشی
تێر تۆی گرتە باوەشی

هەر زوو ئەوە بزانە
ئەو پیاوە باوکی منە

لە وێش هەر وەکو ئێرە
خەریکی کاری خێرە

تۆش بە خۆشی پێی بڵێ
زۆر باشین خەمی نەبێ

تێبینی : بیرۆکەی هۆنراوەی ( ئەو پیاوە ) ، لە هۆنراوەیەکی ئینگلیزییەوە وەرگیراوە و بەرگێکی کوردیم بە بەردا کردووە . نیشانەشە لە وڵاتە زۆر پێشکەوتووەکانیشدا ، بێ ترس و تۆقاندن باسی بەهەشت و دۆزەخ بۆ منداڵەکانیان دەکەن و نووسەرانیش لەمجۆرە بابەتانەیان بۆ دەنووسن .

گەرچی لە تۆڕە کۆمەڵاتییەکان من تەنها لە فەیسبووک چاڵاکم و ئەوانەی تر زۆر کەم بەکاردێنم. بەڵام وەک نووسەرێک ڕۆژانە گەر بەخێرایش بێت، ناچارم گوزەرێک بە ماڵی تیک تۆک، سناپچات و ئەنیستاگرامیش دا بکەم. تا بزانم لەم هەوارانەش چیدەگوزەرێت و ئەو کوردە داماوە خەریکی چییە. تا بێم و لەسەری بنووسم و پەنجە بخەمە سەربرینەکان و دەرد و نەخۆشییەکانی کۆمەڵی کوردی و تاکی کورد دیاری بکەم.

 ڕۆژانە شتی وا سەریر و کۆمێدی و گاڵتەجاڕ دەبینم، لە یەککاتدا دەمەوێ بدەمە قاقای پێکەنین و پڕمەی گریان.

لەخۆم دەپرسم: هەربەڕاستی باشە بۆچی ئەو خەڵکە وای بەسەرهاتووە و خۆی دەکات بە گاڵتەجاڕ و مەززە و بەزم؟!

دەنگێک لە ناخەوە پێم دەڵێت: ئێ هاوڕێ نەتبیستووە کە سەردەمی پڕوپووچییە و سۆشیال میدیا پووچترین مرۆڤت بۆ دەکات بە ئەفسانە و ئایکۆن؟

نازانی کە سەردەم سەردەمی نمایش و ساختەچیانە؟

خانمێک کە پێشووتر گۆرانیبێژبوو، لەو یەک دووڕۆژە یەک دوو دەرکەوتنیم بینی لە سۆشیال میدیا. ئەو خانمە کە کوشتەی دەستی ناوبانگ و خۆدەرخستنە. کاتی گۆرانبێژیش هەروابوو و هێندەی هەوڵی دەدا، هەر بۆ نە دەکرا و نەدەناسرا.

هەڵبەتە نووسینەکەم بە تەنها ڕووی لەو خاتوونەنمایشکارە نییە، بەڵکو گشتییە و ئەو خاتوونە مشتێکە لە خەروارێک.

 بە دڵنیاییەوە ئەو خاتوونەش کە ئێستا خەریکی نماییشە و دەیەوێت جوێندەر و مێگەڵی سۆشیال میدیای کوردی وازی لێبێنن و چیتر جوێنی پێ مەدەن و قبووڵ بکەن، وەک زۆرێکی تر. چاک دەزانێت کە کۆمەڵگەی کوردی تووشی چی بەڵا و دەرد و بەزمێک بووە و کوێی دێشێت، بۆیە ئەویش لەوێوە بۆیان دێت و دەستی لە کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی بەرداوە و هاتووە ماسکی بەستووە و چووەتەسەر ئاواز و ئایدلۆژیای ئەوانی تر،  تا جوێنی پێنەدرێت و قبووڵ بکرێت!

ئەو خانمە دەزانێت لەو کۆمەڵگە بە داعشبووەی باشوور چەندە سەختە کە دووڕوو نەبیت و جیاواز لەوانی تر بیربکەیتەوە و  بپۆشیت و بۆخۆت و وەک خۆت بژیت و نەچیتە سەرمەزهەب و عەقیدە و دیدەنیگا و شێوەی ئەوانی تر.

وەک خۆی دەڵێت: بەرلەوەی ببم به باڵاپۆش، چاودێریم دەکرد هەم لە پەیجەکەی خۆم و هەم لە هی خەڵک، کۆمێنتەکانی بۆم دەهاتن، هەمووی جوێن و سووکایەتی و هێرش بوو. بەڵام لەوەتەی حیجابم کردووە، سوپاس بۆ خوا ئێستا هەموو کۆمێنتەکان دەستخۆشییە. ئەوە دڵم زۆر خۆش دەکات.

ئەوەی دەمەوێ بیڵێم،

یەک:

بێگومان قسەی ئەوخاتوونە سەلمێنەری ئەوەیە کە جوێندەری سۆشیال میدیا، زۆربەی موسوڵمانی کوردە.

دوو:

 وەک ئاماژەم دا، کە ئەو خاتوونە لە سۆنگەیەکی ئازادانەوە بڕیاری نەداوە واز لە گۆرانی گوتن بێنێت و لەچک بکات، بەڵکو لە ژێرفشاری جوێندەرەکانی سۆشیال میدیا و بۆ لایک و کۆمێنت و دەستخۆشی و ڕازیکردنی دڵی ئەوانی تر و قبووڵکردنییەتی لای تاکی مێنتاڵێنت بە داعشبوو و جوێندەری سۆشیال میدیای کوردی.

زۆرجار لە نموونەی ئەو خانمە هەن، کە بە ئەقڵی مێگەل ڕادەبوێرن لە سۆشیال میدیا، دووسێ و ڕۆژ و ماوەک لەو نمایشە بێتامەی(لەچککردن و پاڵاپۆشی) بەردەوام دەبن تا هەندەک لایک و کۆمێنت و ڤیۆ و دەستخۆشی و ئەی جەزاکەلڵا و وەی مە ماشەلڵا و شت لە سۆشیال میدیا کۆدەکەنەوە، ئینجا لەچک و باڵاپۆشییەکە واز دێنن و دەچنەوە سەربەزمی جاران و دووبارە دەکەونەوە بەرشاڵاوی جوێن و سووکایەتی و هێرشی مێگەل لە سۆشیال میدیای کوردی. لە نموونەی خاتوو یارجان و دیلانار و چەندانی تر.

لەوەش گاڵتەجاڕتر کە شەیدایانی ناودەنگ و ماسکچی و ساختەچی و مەززەکانی سۆشیال میدیای کوردی دەیکەین، شتی تایبەتی خۆیان هەموو دێننە نێوفەزای فەوزای سۆشیال میدیا!

ئەو خانمە دەڵێت خوشکەکەشم دوای خۆم بوو بە باڵاپۆش و ئێستا لەگەڵ کچەکەشم وا خەریکم تا ئەمیش ببێت بە باڵاپۆش!

ئێ باشە تۆ و خوشکەکەت و کچەکەت ببن به باڵاپۆش یان نەبن، ئەوە کەی کێشەی خەڵکە و پەیوەندی بەوانی ترەوە هەیە؟

دادەگیان، گەر تۆ ڕاست دەکەیت و خەریکی نمایش و موجامەلە و دووڕوواتی نیت، دەبێ سەرەتا ئەوە بزانیت کە ئایین پەیوەندییەکی ڕۆحی و مەعنەوی نێوان تاک و خوداوەندە و چی پێویست بەو یارییەی خۆڵکردنە چاو و ئەو هەموو بەزم و موجامەلەی ئەوی تر و خۆدەرخستن و نمایشە بێتامە دەکات، کە تۆ و دەیانی تری وەک خۆت بۆ دەستخۆشیکردن و جەزاکەلڵا و ماشەلڵا و ڕازیکردنی دڵی ئەوانی تر و سەرنج ڕاکێشانی مێگەل دەستان داوەتێ؟

تۆ ئاییندار و باڵاپۆش و لەچکداربیت یان بێ دین و سفوور و بێ لەچک، چی پەیوەندییەکی بە من و ئەویترەوە هەیه؟

دەزانم کە خەتای تۆ نییە خاتوون، بەڵکو سەلەفییەت و ئیسلامی سیاسی دەردێکیان بەو کۆمەڵگە وێران بووە و ئەقڵی تاکی کوردی باشوور کردووە، با بە دەواری نەکردبێت و تاکێکی خۆتێهەڵقورتێن و دووڕوو و تاکڕەهەند و جودێندەر و داعشبیریان دروست کردووە.

تاکێک، گەر بە دڵی  ئەو قسەنەکەیت و بیرنەکەیتەوە و نەپۆشیت و هەڵنەبژێریت، هەرچی سووکایەتی و بێ ڕێزی هەیە، هەمووییت بۆ ڕیز دەکات.

ئافەرین بۆ ئەوانەی کە خۆڕاگرن و ماسک نابەستن و موجامەلە  و نمایش ناکەن بە حەزی خۆیان دەژین، نەک بۆ ڕازیکردنی دڵی ئەوانی تر.

ـ فیلمی کوردی “خاڵا تارییا” لە دەرهێنانی سینەماکاری کورد “ئایشە پۆلات” و لە بەرهەمهێنانی “مەمەد ئەکتاش” کاتژمیر ٧ی ئێوارێ ڕۆژی چوارشه‌مه ٧ی فێبریوەری 2024 لە سینه‌ما “ئیمپایێر”ی فامیلی مۆڵ له شاری هه‌ولێر نمایش دکرێت.

فیلمی سینه‌مایی “خاڵا تارییا” (خاڵی تاریک) In The Blind Spot لە بەرهەمهێنانی کۆمپانیای سینه‌مایی “میتۆس فیلم” Mitosfilm بە به‌ڕێوه‌به‌ری سینەماکاری کورد “مەمەد ئەکتاش” Mehmet Aktaş و له نووسین و دەرهێنانی “ئایشە پۆلات” Ayşe Polat دەرهێنەری باکووری کوردستان، له بەرهەمهێنەری هاوبەشی کۆمپانیای “پۆنکت” و ته‌له‌ڤیزیۆنه‌کانی WDR و Arteو به‌رهه‌می وڵاتی ئه‌ڵمانیا، له نمایشێکی تایبه‌تدا به هاوکاری ئه‌نستیتۆی “گۆته‌” Goethe-Institut ئه‌ڵمانی له کاتژمیر ٧ی ئێوارێ ڕۆژی چوارشه‌مه ٧ی فێبریوەری (شوبات) 2024 لە سینه‌ما “ئێمپایێر”ی Empire فامیلی مۆڵ له شاری هه‌ولێر پێته‌ختی هه‌رێمی کوردستان پیشان ده‌درێت.

“خاڵا تارییا” که له لایه‌ن کۆمپانیای “ئارت هوود ئینتەرتەیمنت” ArtHood Entertainment له ئاستی دنیادا بڵاوده‌بێته‌وه، له یه‌که‌مین نمایشی جیهانی خۆیدا لە بەشی پێشبڕکێی “به‌رکه‌وتنه‌کان” Encounters لە حەفتا و سێیەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی “بەرلین” Berlinale لە وڵاتی ئەڵمانیا نمایش کرا و کاندیدی وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی ئەم رووداوه‌ پڕبایخ و پله‌ یه‌که‌می سینەمای جیهان بوو.

ئه‌م فیلمه کوردییه له دووهه‌مین به‌شداری نێوده‌وڵه‌تی خۆیدا له به‌شی پێشبڕکێی “نه‌ته‌وه‌یی” له چل و دووهەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ئه‌سته‌نبووڵ” Istanbul نمایش کرا و توانی چوار خه‌ڵاتی ئه‌م رووداوه گرینگه سینه‌ماییه به‌ده‌ست بێنێت، له‌وانه: خه‌ڵاتی باشترین فیلم بۆ “مەمەد ئەکتاش”، خه‌ڵاتی باشترین سیناریۆ بۆ “ئایشە پۆلات”، خه‌ڵاتی باشترین مۆنتاژ بۆ “سه‌رحه‌ت مۆتلۆ” Serhat Mutlu و “یۆرگ ولکمار” Jörg Volkmar و هه‌روه‌ها خه‌ڵاتی “فیپێڕشی” FIPRESCI واته فیدڕاسیۆنی نێوده‌وڵه‌تی ڕخنه‌گرانی فیلم به هۆی “ته‌رکیز له‌سه‌ر جیاوازییه‌ ئه‌خلاقییه‌کان له کرده‌وه‌ی رۆژانه‌ی که‌سه‌کان و گرینگترین بایخه‌کانی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگا”.

فیلمی سینه‌مایی In The Blind Spot لە رێگەی چیرۆکی یەکێک لە دایکانی شەممە، باس لە هەوڵی تیمێکی ئەڵمانی دەکات کە دەیانەوێت بەڵگەفیلمێک لە بارەی ژیانی “ئەیووب ئازیز چاپکورت”، پارێزەری مافەکانی مرۆڤ بەرهەمبێنن.

فیلمی سینه‌مایی “خاڵی تاریک” له دوایین به‌شداریی نێونه‌ته‌وه‌یی خۆیدا له بەشی “سینەمای کوردی” فیلمە بڵیندەکاندا لە دەیەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی “دهۆک” Duhok پیشاندرا و خەڵاتی باشترین سیناریۆ به‌ خاتوو “عایشە پۆلات” به‌خشرا و هه‌روه‌ها خەڵاتی “فیپەرشی” FIPRESCI واته فیدڕاسیۆنی نێوده‌وڵه‌تی ڕخنه‌گرانی فیلمی به‌ده‌ستهێنا.