خۆڕاپسکاندنی پدک.. ئەحمەد ڕەسوڵ

تەنها م.س. پدک لە بەیاننامەیەکدا باسی بەشداریینەکردن لە هەڵبژاردن دەکات. واتا بەبێ لێدوان و بڕیاری سێ بارزانییەکە “سەرۆک و دوو جێگرەکەی” ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە خولەکی کۆتایی یان بۆ زیادکراودا، بارزانی سەرۆکی پدک بڕیاردەدات لە بەشداریکردن لە هەڵبژاردندا.
پدک وورد جوڵەکان و گەمەکەی ذیاریکردووە. بۆ نموونە لە بەیاننامەکەدا ناڵێت بایکۆت بەڵکو بەشدارینەکردن، چونکە گەر بایکۆت بیت مانای یاخیبوونە و ئەمەش باجی قورسی لە دوایە. لە بەیاننامەکەدا دەڵیت بە لوبنانییکردن، واتا هەڕەشەی تێکدان و نائارامیی.
پدک، بەشداری هەڵبژاردن دەکات
بەیاننامەکەی م.س. پدک لەبارەی بەشدارینەکردنەوە لە هەڵبژاردنە بڕیارلێدراو و چاوەڕوانکراوەکەی حوزەیران و چەند بە ئامانجگیراوێک و چەند ئەگەرێک:
یەکەم: لاساییکردنەوەی جوڵەی موقتەدایی. خۆبەسەنتەرکردن لە دیمەنی سیاسیی عێراقدا. لێسەندنەوەی بەسەنتەربوون لە دادگای فیدراڵی. پدک تا ئێستا بەرکار بوو، بەم جوڵەیە دەیەوێت خۆی بکاتە بکەر. لە ژێرهەژموون کەوتووەوە بۆ هەژموونگەر.
❶ بە سەنتەرکردنەوەی “بارەگای بارزانی”: هەمووان، لە نوێنەرانی ئەمریکا، ئەوروپا و کۆمەڵگای نێودەوڵەتیی لەگەڵ حزبە کوردییەکان و دەسەڵاتدارانی بەغدا، ملی ڕێگا بگرنە بەر بەرەو بارەگاکەی.
❷ چرکردنەوەی سەرنجی ئەمریکا، ئەوروپا و کۆمەڵگای نێودەوڵەتیی لەسەر خۆی. خۆنمایشکردن وەکو هێزێکی کاریگەر لە تێکدانی گەمەکەدا بە ئامانجی ووتنی: دەبێت حسابم بۆ بکەن لە هەر یاسا و بڕیارێکدا کە لە بەغدا “دادگای فیدراڵیی، حکومەت و پەرلەمانەوە” دەردەچێت. واتا فشار بخەنە سەر بەغدا.
❸ فشاردانان لەسەر دادگای فیراڵیی تاوەکو هەم جەخت نەکاتەوە لەسەر جێبەجێکردنی بڕیارەکانی لەلایەن حکومەتی عێراق و هەرێمەوە و هەروەها دەستهەڵگرتن لەوەی ئەگەر نیازی دەرکردنی بڕیاری دیکەی هاوشێوەی ئەوانەی پێشتری هەبێت.
❹ خۆ نمایشکردن لەنێوخۆی هەرێم لە بەرامبەر هێزەکان وەکو هێزێک کە دەتوانێت بەربەرەکانیی لە تەک بەغدا و برێارەکانییدا بکات.
❺ بۆ ڕێگرتن لە توطینی مووچە لە بانکە فیدراڵییە حکومییەکان و بەرگریکردن لە پڕۆژەی “هەژماری من!”. هەڕەشەکردن بە ئامانجی مسۆگەرکردنی ئەوەی ئێستا بەردەستە.

دووەم: تۆقین لە ناسێنتڕاڵبوون
پدک نەوەکو تەنها هێزی یەکەم بەڵکو بڕیاری سەرەتا و کۆتایی لە وورد و درشتی پەیوەندیدار بە هەرێم و عێراقەوە لە هەموو ئاستێکدا، لە دەستی خۆیدا نەمێنێتەوە و لە هێزێکی سەنتراڵەوە ببێتە هێزێکی ناسنتڕاڵ، لەمە تۆقیوە.
هۆکارەکانی ناسێنتڕاڵبوون:
❶ نەمانی کۆتای پێکهاتەکان، ١١ کورسیی مسۆگەریی ئاسان و خۆشدەستی پدک بوون.
❷ نەمانی کۆمیسیۆنی کوردستانی ژێرهەژموونی پدک.
❸چواربازنەەیی بونی هەڵبژاردن.
❹ ڕاستەوخۆ دابەشکردنی مووچە لەلایەن وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵەوە لە ڕێی بانکە حکومییە فیدراڵییەکان “توطینی مووچە”.
پڕۆژەی “هەژماری من!” دواهەمین سەنگەر یان ڕەگی ژیان
پدک هەموو مڕاوەغەکانی بە مەبەستی مسۆگەرکردنی ئەوەیە کە هەتا ئێستا بەردەست بووە بۆی. لەدەستدانی دەسەڵاتی پدک بەسەر مووچەی خەڵکدا واتا لەدەستدانی دەسەڵاتی بەسەر توانای دەنگدانی خەڵکدا، واتا لەدەستدانی دەسەڵاتی بەسەر تەنانەت بەشداریکردنی خەڵک لە دەنگداندا لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی خۆیدا و تەنانەت لەدەستدانی دەسەڵاتی بەسەر ئەندامانی سادە و لایەنگرانیدا، تەنانەت بەسەر هێزە چەکدارە مووچەخۆرە کوردییەکانی کوردستانی سوریا و کوردستانی ئێران.
بۆیە لە گەمەکەدا هەموو سەنگەرەکان چۆڵ دەکات و پاشەکشە دەکات بە ئامانجی پاراستنی پڕۆژەی “هەژماری من!” کە دواهەمین سەنگەر و دواهەمین سنوورە.
هەموو ئەو گوتارە پفدراوەی پدک بەناوی کوردستانییبوون، شکۆی هەرێم، هەڵوەشانەوەی هەرێم، کوردایەتیی و کوردبوون، جگە لە گوتارێکی موزەیەف و بەرگێکی ساختە هێچیتر نییە کە نێوەڕۆک و کڕۆکەکەی ترسە لە ناسێنتڕاڵبوون و دەستگرتنێکی شێتانەیە بە دەستەڵاتداربوون بەسەر مووچەی خەڵکی هەڕێمەوە و دەستگرتنی توندە بە پڕۆژەی “هەژماری من!” کە ئەو دەسەڵاتدارێتییەی بەسەر قووتی خەڵکی کوردستانەوە بۆ تەحقیق دەکات جگە لە قازانجە خەیاڵییەکەی کە بۆ بنەماڵەی بارزانی خۆیەتیی و لە نێو بنەماڵەکەشدا لقێکی. ئاشکرایە چەکێکی کاریگەریش دەبێت بە دەستیانەوە بەرامبەر هەر کەسێک کە ئەوان ئارەزووی نەکەن و نەیانەوێت.




دواجار پارتی بە تەنیا مایەوە.. شوان عەباس بەدری

وتەیەکی بێسمارک ی دامەزرێنەری رایخی دووەمی ئەڵمانی هەیە کە دەڵێ :((سیاسەت هونەری مومکینە)) ، کەچی دوای زیاد لە 150 ساڵ لە وتنی ئەو قسەیە ، سیاسەتمەدارەکانی هەرێمی کوردستان ئەو هونەرەیان گۆڕیوە بە هونەری سڕینەوە و گوێنەگرتن!

گەر بە وردی چاوێک بخشێنین بە مێژووی نوێی سیاسەتی خەبات و تێکۆشانی گەلی کورد لە عیراقدا ، ئەوا دەبینین ئەم سیاسەتە سیاسەتێک بووە کە زۆرجار بە خوێندنەوە و پلانێکی تۆکمە و ئامادەسازییەکی بناغە پتەو بەڕێوەنەچووە و لە زۆر وێستگەی هەستیار و چارەنوسسازدا ئەو سیاسەتە بەشێکی یا هەندێ جاری دیکەش بە تەواوی نشوستی هێناوە و بەرەو توانەوەو نەمان چووە ، باشترین نموونەش ساڵی 1975ە کە لە چاوتروکانێکدا شۆڕش و سیاسەتی کوردی لە باشووری کوردستان بە تەواوی لەبەر یەک هەڵوەشایەوە.

زۆجار کەسانی نزیکی سیاسییەکان و خەڵکی عەوام ئەم شکستانەیان بۆ دڵپاکی و کەم ئەزموونی سیاسییەکانی کورد گەراندۆتەوە، لە کاتێکدا لە سیاسەتدا شتێک نییە بەناوی دڵپاکی و کەم ئەزموونی و سیاسەت خۆی لە خۆیدا واتە هونەری بەدەسهێنان.

لە ئێستاشدا پارتی دیمۆکراتی کوردستان سەرەرای ئەوەی 78 ساڵ بە سەر دامەزراندنی وەک پارتێکی سیاسی و چەکدار و خاوەن پێگەیەکی جەماوەری تاڕادەیەک باش لە هەرێمی کوردستاندا تێپەڕدەبێت، بەڵام هێشتا زۆرجار بەردەوامە لەسەر دووبارەکردنەوەی هەڵە سیاسییەکانی خۆی و هێشتا بە عەقڵییەتی تاک حزبی و تاک سەرکردەیی ناو وڵات بریار و فەرمان دەردەکات و هەڵبەت حزبەکانی دیکەش بە ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ و ژێربەژێر پشتگیری زۆربەی بڕیارەکانی دەکەن.

ئەوەی لێرەدا ڕوون و ئاشکرایە هەر وەک باسمان کرد زۆربەی ئەو بڕیارە سیاسیانەی کە لەلایەن پارتی دیمۆکراتەوە دەردەچێت و بە تایبەتیش ئەو بڕیارانەی کە ڕاستەوخۆ

پەیوەستە بە ژیانی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی خەڵکەوە گەر بێتو شکست بێنن کە زۆربەیان شکستیان هێناوە ، هەرچەندە پشتگیری راستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆی حزبەکانی دیکەشی هەبێت ، ئەوا گرێ دراون بە ناوی پارتی دیمۆکراتەوە و خەڵک پارتی بەسەرچاوەی سەرەکی نەهامەتییەکانیان ئەزانن.

لە ئێستاشدا دوای دەرچوونی بریارەکانی دادگای فیدراڵی عیراق سەبارەت بە ماف و شایستە داراییەکانی فەرمانبەران و خانەنشینەکانی هەرێمی کوردستان لەلایەک و لەلایەکی دیکەشەوە سەبارەت بە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی هەرێمی کوردستان ، پارتی دیمۆکرات دیسانەوە بە عەقڵییەتی تاک حزبی و چەسپاندی قسەی خۆی پەرچەکردارێکی نەرێنی لەبارەی ئەو بریارانەوە پیشاندا و بە موئامەرەیەکی ناوخۆیی و هەرێمی لە دژی خۆی وەسفی کرد و بگرە زۆر زیاتریش ڕۆیشت و بەهەوڵێک بۆ هەڵوەشاندەوەی قەوارەی هەرێم و حکومەتی هەرێمی کوردستان ناساندی.

لەملاولەولاش ڕاگەیاندن و پەیج و سایتەکانی سەر بەو پارتە لە سۆشیال میدیادا بۆ پیشاندانی ڕاست و دروستی بریار و قسەکانی پارتی لەبارەی بریارەکانی دادگای فیدراڵی سەبارەت بە هەڵوەشاندنەوەی یانزە کورسییەکەی پەرلەمان و گۆڕینی نەخشەڕێگەی هەڵبژاردنەکان لە هەرێم ،بریاری کشانەوەی چەند حزبۆچکەیەکی بێ کاریگەری تورکمان و کلدانەکانیان لە هەڵبژاردن کرد بە سەردێڕی هەواڵ و نووسینەکانیان و وایان پیشاندا کە پارتی دیمۆکرات لە بەرژەوەندی خەڵک و کەمینەکان ئەو بریارانەی ڕەت کردۆتەوە ، لەکاتێکدا هەموومان دەزانین ئەو یانزە کورسییە چی و چۆن و لە بەرژەوەندی چ پارتێک بە دەست هێنراون و تا ئێستا هەموو حزب و لایەنە کاریگەر و گەورەکانی ناو مەیدانی سیاسەتی هەرێمی کوردستان پابەندن بە ئەنجامدانی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی کوردستان لە مانگی شەشی ئەمساڵدا و حساب نەکردن و بێ گوێی و کەلەڕەقی هەندێک کەسی ناو پارتیش بۆ ئەو پابەندییەی حزبەکان ،بێگومان ئالەنگاری و ئاڵۆزی زیاتری لەناو هەرێمدا لێدەکەوێتەوە و ڕاستەوخۆش کاریگەرییەکی زیاتری نەرێنی لەسەر ژیان و باری گوزەرانی خەڵک دادەنێت.

ئەمەو جگە لە پابەندبوونی حزبەکانی دیکە بریارەکانی دادگای فیدراڵی ، دوابەدوای دەرکردنی بەیاننامەکەی مەکتەبی سیاسی پارتی دیمۆکراتی کوردستان سەبارەت بە کشانەوەی لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی مانگی شەشی ئەمساڵ ، ئەمەریکا و نێردراوی تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عێراق (یونامی) بە شێوەیەک لە شێوەکان ئەو بڕیارەی پارتیان ڕەت کردەوە و هەر وەک چۆن چوارچێوەی هەماهەنگی شیعەکان کە کاریگەرترین هێڵی سیاسییە لە عیراقدا ،لە بەیاننامەیەکیاندا پشتیان لە پارتی کرد و پابەندبوونی خۆیان بە گشت بریارەکانی دادگای فیدراڵی ڕاگەیاند ، تەنانەت گەربێتو ئەو بریارانە لە بەرژەوەندی هەندێک لایەنیشدا نەبێت .

ئا لێرەدا تەنیاکەوتنی پارتیمان لە بریارەکانیدا بۆ دەردەکەوێت و واباشترە پارتی دیمۆکرات بۆ ڕزگارکردنی خۆی لەو دۆخەی کە تێیکەوتووە و هەتا زووە بە بریارەکانیدا بچێتەوە و تا کار لە کار نەترازاوە لەگەڵ لایەنەکانی دیکەی هەرێم کۆبوونەوەیەکی فراوان بە ئامادە بوونی کەسی یەکەمی حزبەکان ڕێکبخات و جگە لەوەش لە جیاتی کردنەوەی هەژماری بانکی فەرمانبەران و خانەنشینانی هەرێم لە بانکێکی ئەهلی ئەو کارە بە بانکێکی حکومی بسپێرێت و لە جیاتی کەلەڕەقی لەگەڵ دادگای فیدراڵی و بە دەسکەلا وەسف کردنی ، هەوڵێکی جدی بخاتە گەڕ بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشە ئابوریانەی کە لە ژێر سایەی حوکمداری خۆیدا ( چونکە چ بمانەوێ و چ نەمانەوێ وەک باسمان کرد هەموو بڕیارەکان بە ناوی پارتییەوە دەرچووە )بەرۆکی دانیشتوانەکەی هەرێمی کوردستانی گرتووە و هەرێمی خستۆتە سەر لێواری پەرتگەیەکی قوڵی بێ کۆتایی و تاریکدا.

لە کۆتاییدا ئەوەندە ماوە بڵێین کە سیاسەت بریتییە لە چارەسەری ئالەنگارییەکان بە باشترین شێوە و کەمترین زیان ، نەک بەنزین بە ئاگرداکردن و سووتاندنی تەڕ و ووشک پێکەوە !




نوستالژیا/8/ کتێب بە عەرەق.. ستیڤان شەمزینی

بەشی ھەشتەم

ساڵانی نەوەدەکانی سەدەی رابردوو، پڕبوو لە رووداو و کارەساتی سەیر. ئابڵووقەی ئابووری سەر عێراق، ژێرخانی کوردستانی بە تەواوەتی داتەپاند. ئەو چینە بۆرژوازییەی لە ھەشتا و ھەفتاکان وەک شا دەژیان، کەوتنە سەر ساجی عەلی. توێژە تەکنۆکراتەکانی وەک مامۆستا و فەرمانبەر و ھاوشێوەکانیان بوون بە ژێرەوە، تەنانەت لەگەڵ رێزمدا ئەوسا لە قەسابخانەکانی سلێمانی، بە خەتێکی درشت دەنوسرا، ئێسقان ھەیە بۆ مامۆستا، یان دەنوسرا روبعە کیلۆ گۆشت ھەیە بۆ مامۆستا. ئیتر ئەو دەیەیە دەیەیەک بوو گڵۆڵەی چینی ناوەند ھاتە لێژی و چینی خوارتریش ھەر بە تەواوەتی فلیقایەوە. ئەوسا بەشێکی زۆری چینی ناوەند، تەنانەت پێداویستییەکانی جوانکاریی ناو ماڵی خۆی دەفرۆشت، بەڵام قۆناغەکە درێژەی کێشا، وای لێھات ھەموو شت دەفرۆشرا، بۆ ئارد و شەکر و رۆن. دۆخەکە خراپ بوو، ئەمە وایکرد شەپۆلی راکردن بەرەو ھەندەران ھەموو سنوورێک ببەزێنێت. ئەوسا خەڵکی شار زۆربەی لە ماڵەوە کتێبی ھەبوو، کتێبخانە ببووە بەشێک لە پێداویستی ناو ماڵ، چونکە ئەوسا دۆنم و وەنەوشە و شتی وا ناوی لە کولەکەی تەڕیشدا نەبوو. لەو زەمەنە گرانییەدا ھەموو کتێبی دونیا نەیدەکردە لەواشەیەکی گەرم، بۆیە ھەڕاجکردنی کتێب ببووە دیاردەیەک لە نزیکەوە دەمانبینی. بڕوا دەکەن یان نا، من کتێبی “شەرەفنامە”م تەنیا بە سێ دیناری عێراقی کڕیوە.
ئەوسا من ئەوەندەی خوێنەرێکی جیددی بووم، خۆم پێ نووسەر و شتی وا نەبوو، ھەر بە راستیش نازناوی نووسەر و رۆژنامەنووس وا ئاسان نەبوو وەک ئێستا، کە دوکاندارەکەی دراوسێمان پێیوایە ئەویش نووسەر و رۆژنامەنووسە، چونکە بەردەوام لە بەرنامە راستەوخۆکانی تیڤیدا موداخەلە دەکات. ئەوێ رۆژێ زۆر عەوداڵی کتێب بووم، تا راددەیەک ئەو گرانییە بەر خانەوادەی ئێمە نەکەوتبوو، ئێمە پێشتر دەوڵەمەندێکی قورس بووین، ئاسان نەبوو ئەو گرانییە بە خێرایی ھەرەسمان پێبھێنێت. دەرفەتم لەو ھەڕاجکردنی کتێبە وەرگرت و ژمارەیەکی ئێجگار زۆر کتێبی دانسقەم بە نرخێکی ھەرزان کڕی، کە ھەموو تەفسیری تەبەری کە زیاتر لە ٢٢ جزمە، بە ١٨٠ دینارێک کڕیم، پێموایە ئەو تەفسیری “تەبەری”یەم لە کاک “سیروان” ناوێک کڕی، کە لە بەردەم نەخۆشخانەی ددانی سلێمانی کتێبفرۆش بوو.
زەمەن رۆیشت و ھات، منیش بێزاربووم لە کتێب کڕین، بڕیارمدا سەفەری دەرەوەی وڵات بکەم، بەشێک لە کتێبە دانسقەکانم فرۆشت و کردمە پارە بۆ سەفەرەکەم، ئەلبوومی وێنەکانی خۆم سووتاند لە نھۆمی سێیەمی ماڵەکەمان لە گەڕەکی سەھۆڵەکە. بڕیارم دابوو واز لە وڵات بھێنم، نیھلیزم باڵی بەسەردا کێشابووم، لە سیاسەت نائومێد ببووم، لە ھاوڕێکانم کە زۆربەیان راستگۆ دەرنەچوون نائومێد ببووم، لە عەشقی ناکام نائومێد ببووم، لە رووی دارایشەوە ھەرەسم ھێنابوو، رۆژانە ئەو پارەیەم خەرج دەکرد لە خوشکێکم وەرمدەگرت، لەم دەست پانکردنەوەیەش لە خوشکم نائومێد ببووم، نائومێدیی زیاتر لە ھەر شتێک منی خستبووە ژێر کاریگەریی خۆی. کاتێک سەفەرەکەشم، ھەرەسی ھێنا و خەریکبوو ببمە خۆراکی قرژەکانی دەریا، بە بێزاریی و پووچگەرایی زۆرەوە گەڕامەوە وڵات، ھیچ شتێک نەبوو بتوانێت ئارامیم پێ ببەخشێت، جگە لەو عەرەقە زۆرەی ھەموو رۆژ دوو سێ جار دەمخواردەوە. ھەموو رۆژێک کاتژمێر ١٠ سەر لەبەیانی دەچوومە باڕی “دەریا” لە تەنیشت ماسی فرۆشەکانی ئەسحابەسپی، دەستم دەکرد بە خواردنەوە تا بە تەواوەتی خەیاڵ دەبووم، تا ئەو ئەندازەی “سالار” یان “کاک ئەکرەم” یان “ئاوات” کە سێ گارسۆنی ئەو باڕە بوون، دەیانووت بەسە، لەوە زیاتر بوارت نادەین، دەستم لە خواردنەوە ھەڵنەدەگرت، بەڵام دەمەو ئێوارەش وردە وردە بۆ یانەی فەرمانبەران دەڕۆیشتم لەوێش دوا کەس بووم لەو یانەیە ھەستم. ئیتر ئەو زەمەنە لای ھەموو کەس من کھولیست بووم، لە راستیشدا ھەروابوو.
وردە وردە پارەم کەم دەبووەوە، ھیچ کارێکم نەبوو، ماڵەوەش گەمارۆیان دەخستە سەرم بۆ ئەوەی بە ئاگا بێمەوە. منیش بە دووی رێگەیەکی ئاساندا دەگەڕام، پارەی خواردنەوەی پێ مسۆگەر بکەم. لە ناکاو ئەھریمەن ھاتە بن کڵێشەم و بیرۆکەی ئەوە بە مێشکمدا ھات، دەستێک لە کتێبخانەی ماڵەوە بوەشێنم، لەسەر ھەمان پرنسیپی نەوت بەرامبەر بە خۆراک، منیش کتێب بەرانبەر بە عەرەق گەڵاڵە بوو لەلام. ئیتر ھەر کات پارەم پێ نەدەما، پڕ عەلاگەیەکی گەورەی نایلۆن کە پێیان دەوت عەلاگەی “ئەسپین” کتێبم دەبردە بەر دەرکی سەرا و بە “حسێن”م دەفرۆشت، کە ھەموو کەس “حسێن” دەناسن، یەکێکە لەوانەی کاتێک خراپترین کتێبت پێ بفرۆشێت قەناعەتت پێ دەکات باشترین کتێبە و بە نرخێکی گران پێت دەفرۆشێت، بە پێچەوانەشەوە ھەروابوو. من بۆ ئەو کتێبفرۆشە ببوومە نێچیر، ئیتر ھەر کات پارەم پێ نەدەما کتێبم دەفرۆشت بۆ کڕینی عەرەق. ھاوڕێکانم لە چەشنی “بەھەست حەمەساڵح”، “کەیوان سەعید”، “ئارێز سۆران”، “رێباز حەمەجەزا” لەو کەسانەن کە دەعوەتم کردوون بۆ ئێوارە خواردنەوە لەسەر حسابی کتێبەکانم، بەڵام ماڵیان ئاوا بێت ئەوەندە موناقەشەی فیکرییان دەکرد، ھەموو جار داخم دەخوارد بۆ بەھەدەردانی کتێبەکانم، لەبەر خۆمەوە بڕیارم دەدا ئەمە دواجار بێت کتێبەکانم بۆ خواردنەوە بفرۆشم، بەڵام ھەر وەخت پارەم لێ دەبڕایەوە عەینەن تاس و حەمام، حسێن خۆت بگرە و ھاتم.

سەرنج: کۆی ئەم نوستالیژیانە لە بەھار و ھاوینی ساڵی ٢٠١٢دا نووسراون.

تێبینی: ئەم بەشەی نوستالیژیا له بەرگی سێیەمی کتێبی (قوتووی عەتار) لە لاپەڕە 514-516 بەشێوەی کتێبی کاغەز بڵاوکراوەتەوە.




هایکۆ.. سمکۆ ئەحمەد ڕەشید

ئێوارەی پاییز،
کە با گورگانە دەلوورێنێ ـ
خەیاڵم لای گەڵاکانە.
**
ئێسکەپەیکەرێک،
لە کۆڵانە قوڕاوییەکەدا وەستاوە
ژیان!
**
بە ڕێژنەی هەتاو
پڕمکردنەوە
ئەو بۆشاییانەی جێتهێشتن
**
لە گۆشەی ژوورەکەم دامنا،
زەردەخەنەکەی سەر لێوی کوژایەوە
مۆنالیزا!
**
دەڵێی لە جنسی مرۆڤە،
مودمینە بە شەڕانگێزی ـ
ڕەشەبا.
**
دەمی تووڕە بوونی باران
ئادارم بیر دەخەنەوە
چۆلەکەکان!
**
بە تەنافی ماڵە هەژارەکانەوە
ڕەشدەچێتەوە
کراسە سپییەکەی بەفر.
**
بەو خوێنەی لەبەرم ڕۆیشت
تابلۆی پێکەنینی لەسەر لێوەکانی کێشاـ
دیکتاتۆر.
**
گۆڕەپانی شەڕ ،
سەڕربازێک بە دەستی چەپ سڵاو دەکات ـ
کوفری موباح !
**
کراسێکە،
پڕ بە بەری زەوی ـ
تاریکی!




سێ کورتیلە چیرۆک.. هێدی گەڵاڵی

ڕۆندکی شادی
ئەو ساڵە زۆرەی کە لە زیندان بوو کەوتە سۆراخی ماڵەکەیان بۆی دەرکەوت لە هەمان گەڕەک و کۆڵان نیشتەجێن. بە لێبوردنی گشتی ئازاد کرا بەرەو ماڵەوە بە ڕێکەوت پەرۆشی و دڵخۆشی پێوە دیار بوو. کە داخڵی کۆڵانەکەیان بوو بینی
کچێکی باڵا بەرزی ڕەشپۆش بە هەمان ئاڕاستەی ماڵەکەیان چەند هەنگاوێک لە پێشەوەی ڕێ ئەکات٬ ئەویش هەنگاوەکانی خێراتر دەکرد بۆئەوەی زوو بگاتەوە لای دایک و خوشکە تاقانەکەی ! کچەکە ئاوڕێکی دواوەی دایەوە پیاوێکی قژ ئاڵۆزکاوی بینی ڕیشێکی زبر و ڕەشی بە ڕوخسارەوە بوو بەم دیمەنە زارەترەک بوو! چەند هەنگاوێک دەڕۆیشت و جار ناجارە ئاوڕی دەدایەوە دەشیبینی پیاوە ڕیشنەکە هەنگاوەکانی خێراتر دەکا ! زۆر لێی نزیک بوویەوە دەیویست دەستی لە مل بکات و تێر ماچی بکات و تامەزرۆی ئەو چەند ساڵەی تەنیایی و دابڕان و دووریەی بشکێنێت. کچەکە هەنگاوەکانی خێراتر کرد لەخۆی دەپرسی ئاخۆ دەبێ ئەو پیاوە سیما ماندوو و رەنگ پەڕیوە مەبەستی چی بێت بەدوامدا دێت؟
گەیشتە بەردەم دەرگای ماڵەکەیان بە دڵە کوتێ و بە هەردوو دەست لە دەرگای حەوشەکەیانی دەدا لەگەڵ کردنەوەی دەرگادا ئەویش گەیشتە بەردەم دەرگاکە دایکی دەرگاکەی کردەوە حەپەساو باوەشی پیا کرد و دەستیان لە ملی یەکتر کرد فرمێسکی خۆشی لەسەر کوڵمەکانیان ڕیزی بەست و تێر گریان!
وتی : نەمردم ئەمجارەش کوڕەکەم بینیەوە٠

قوربانی
لەسەر پردی کۆماری پایتەختدا کۆمەڵ کۆمەڵ وەستابوون نەغمە و دەنگی نەورەسەکان گوێی هەستیان ئارام دەکردەوە.. هەموویان سیخناخی ڕامانێکی قوڵ ببوون و گوێیان بۆ دەنگی نەورەسەکان هەڵخستبوو! ڕیز ڕیز و پۆل پۆل ئاسمانی ئەو ناوەیان تەنیبوو٬ تا دەهات ژمارەی نەورەسەکان زیاتر و زیاتر دەبوو تابلۆیەکی ناوازەیان لەو بۆشایی ئاسمان و کەنار ئاوی ژێر پردەکە ڕەنگڕێژ کردبوو….! قیژەی ئەوان بۆ قوتی ڕۆژانەیان بوو ٬ لە پێناو مانەوەدا ناچار دەبوون وردە ماسی و کرمی کەنار ئاوەکە بخۆن!! جۆرێک لە باڵندەکان ئەگەر بونەوەرێک نەکەنە قوربانی ژیانی خۆیان مانەوەیان دەکەوێتە مەترسیەوە! سەیر لەوەدایە مرۆڤ هەیە ٬ مرۆڤگەلێک دەکەنە قوربانی خۆیان بێئەوەی بونی لە مەترسیدا بێت!

بێ لانە
ئەو پیرەژنە کزۆلە گلەیی لە بەختی خۆی دەکرد و لە لای ژنە درواسێکەیان درکاندبووی کە ئیتر لە ماڵی کوڕەکانی جێی نابێتەوە ! بە دەنگێکی نوزە لێبڕاو و دڵە کوتەوە بە گوێیدا چرپاندبوو:
بە بێوەژنیەوە هەر سێ کوڕەکەم گەورە کردو ژنم بۆ هێنان بەر لە ژن هێنانیان هەموومان لە یەک ماڵ دڵخۆش ژیانمان دەبردە سەر ٬ ئێستا لە سێ ماڵدا بە تەنیا جێی من نابێتەوە!




فوو.. پشکۆ ناکام

هەچ کاتێ باڵۆنەکەی بنەماڵە و پارتی پاشکۆی ڕوو لە فش بوونەوە کرد بێ بە پەلە پروسکێ و بێ گوێیانە باجەکەی ویستوویانە پڕی کەنەوە لە هەوا و مەسەلەی کورد و برایەتی !! و خاک !! و خەباتی سەد ساڵە !! و دروشمەکانی تریش و هەمووی سەر لە نوێ ئەبنە قوربانی بە زۆر زل کردنی حیزبەکە و هەر فشبوونەوەکی باڵۆنەکە ترس و لەرزی لە ڕووتبونەوە و دەرکەوتنی قەوارە و درێژیی و پانی ڕاستەقینەی ئەو بنەماڵە و پاشکۆکەی ئەهێنێتە هەلەکە سەما…
ساڵی ١٩٩٦ کە پارتی چیتر نەیتوانی بەو هەوا کەمەی ناو باڵۆنەکە بەرگەی وەزعەکە بگرێ ، زۆر بە ئاسانی سی و یەکی ئابی دروست کرد و بە هەوای حەرەس جمهەری و کاکە” زێڕه” باڵۆنەکەیان پڕ کردەوە لە هەوا..
هەڵبژاردنەکانی بەناو پارلەمان و ئەوانی تریش گەر بە حەجمی خۆیان بەشداریان بکردایە نیوەی بەڵۆنەکە فش ئەبۆوە ، ئیتر هەوای فیتەری ساختەچی باڵۆنەکەیان پڕ کردەوە لە هەوا و بوتڵێک هەوا بە ناوی ” کەمینەکان” باڵۆنەکەی ڕاگرت..
ئەمڕۆ لەبەردەم ئەو هەڵبژاردنەی گوایا لە حوزەیرانا ئەکرێ ” هەرچەنە من خۆم بڕوام وایە کردن و نە کردنی وەک یەکە چونکە لە کوردستان شتێک نیە ناوی سیستەمی سیاسی بێ کە سیستەمی سیاسیش نەبوو یاری کردن لە بە بەڕێوە بردنی ووڵات لە جاشایەتی ئاسان تر ئەبێ..:” و بەو پرینسیپە تازانەی هاتونەتە کایەوە هەر پێش ئەوەی هەوای باڵۆنەکە بەتاڵ بێتەوە ” بەتاڵی دوای ئاش ” ئەیانەوێ هەوای سپی بۆ ڕۆژە ڕەشەکە بخەنە کار ، دیارە هەوای ئەم سیناریۆیەش “قارداش”ی دراوسێیە ، دوور نیە گەر بزانن هەر ئەکرێ سی و یەکی ئابێکی تر نەخوڵقێنن…بنەماڵەیەک کە خێڵ و عەشرەتی بادینان و ناوچەکانی تریش نەماوە کە بەدەستی ئەوان نەیان خواردبێ چۆن ئێستا بەوە ڕازی ئەبن کە خۆیان حاکمی موتڵەق نەبن..؟
ئەوان کە ئەڵێن ئەم دەسەڵاتە دەستکەوتی ڕووبارێ خوێن و جۆگەلەیە فرمێسک و چەن دۆنمێک لە بەخۆکێشانە، ئەبوایە هیچ نەبێ یەک لە هەزاری ئەو ئاو و دۆنمانە بهاتنایە سەرجادە و پشتگیریی بایکۆتەکەیان کردایە ، بەڵام قسەی ووتراو و نەووتراوی خەڵک ئەوەیە کە بەڵکو بەم بایکۆت کردنە لە ڵۆكمان ببنەوە…
گەر ئەمریکاش گوێچکەی بنەماڵە ڕاکێشێ لەوانەیە سیناریۆکان بگۆڕێن ، ئەو کاتەش باڵۆنەکە بە جۆر و هەوایەکی ترەوە ” فوو “ی تێئ