١
مەحوی

هۆ مەلا موحەممەدی کوڕی مەلا عوسمانی باڵخی! ئەی حەکیمی دڵ دەردەداران! هێشتا گیانت لە نێو قافیەکاندا لەگەڵمان دەدوێ.. سەدەو نیوێک پێشتر نووسیوتە: قەی کردنی سوراحی ئەوی تێبگات دەڵێت: دڵ تێکەڵهاتنە لەگەڵ ئەم خەڵکە تێکەڵی. ئەی ئەگەر لەگەڵ مرۆڤگەلی ئێستادا بژیایتاتە چیت دەنووسی؟ ئەو پەرداخەی ئاوی حەیاتی تێدەکرێ سەد جار تف و نەفرین لە سوراحی دەکات!
بپرسە لەو میوانانەی گۆڕستان لەملاولاتەوە چەندیان بە خەنجەری دۆستان پەڕەی ژینیان هەڵوەریوە؟ هەرچەندە ئەستەمە بۆ ئێمە لە جوگرافیای بوون تێگەشتن، لێ ئەم بوونە لەسەر وەفاو راستگۆیی و دەستپاکی و میهرەبانی و خۆشەویستی و لێبووردەیی …. بنیاتنراوە، گەر ئەو بناغانە هەڵتەکین ئەوا لە هەموو لایەکەوە مەرگی جۆراوجۆر شاڵاو دێنێت، دۆش دادەمێنی کێ بگری بە دۆست؟
ئەی پیری عاشق! ئەو عەشقەی تۆی لە هەلهەلەی مەخلوق دوور خستەوە، ئەمڕۆ لە تاقی هیچ خانەقایەکا نابینرێتەوە. ئەمڕۆ وەلوەلەی مەخلوق لە هەموو لایەکەوە بۆ کەشکەڵانی فەلەك بەرز دەبێتەوە، نازانرێ کێ قوربانییەو کێ جەللاد؟ کێ دزەو کێ خاوەن ماڵ؟ کێ دۆستەو کێ دوژمن! رەنگە لەهەمانکاتدا ئەو عالەمە زاڵم بن و مەزڵوم، گورگ بن لە پێستی مەڕا یان مەڕ بن لە پێستی گورگا.. نازانرێ سەرزەنشتی کێ بکرێ و لە کوێوە دەست بۆ ژیان ببرێ!
شارەکان بوونەتە سارایەکی چۆڵ، بە چراو زەڕەبینەوە بە دوای مرۆڤێکدا بگەڕێی نایبینیەوە، ئەوەی هەیە دۆستێکە لە پشتەوە خەنجەر دەوەشێنێت و دوژمنێکە لە پێشەوە جەرگ بە ئاو دەکات.
هۆ مەلای باڵخی! سەدەونیوێك دوای تۆ دەیجورێکی تۆزاوی دڵڕەق باڵی بەسەردا کێشاین، تیایدا ماهی مەعریفەت و عەدالەت و ئیحتیرام و ئەمانەت بۆ یەکجاریی لێمان ئاوا بوو..
ئەی پیری دانا… ئەمەیە شەڕی پاڵەوانە کارتۆنییەکان لەم سەرابستانەدا، سوپایەکیان لە چەکوشی نادان سازکردووە بۆ سەری مەعدوم و بێ نەوایان.
٢
نەجات

ئەو کاتەی شیعرەکانی ناو کتێبی (ئەزموونێکی جیاوازی شیعر)م بۆ نەجات حەمید ئەحمەد نارد هەر پێشبینی ئەوەم دەکرد پێشەکییەکی کورتی بۆ بنووسێت و زوو بۆم رەوانە بکاتەوە، بەڵام سێ مانگ و نیوی خایاند هەر دەیخوێندنەوە – کە ئەو کات ژمارەشیان ١٥ شیعر بوو نەك ١٩- دوای ئەو ماوەیە سەرەداوێکی بۆ دەرکەوت و گوتی دەتوانم کاری لەسەر بکەم، تەواو ئەم بۆچوونە دروستە؛ چونکە رەخنەنووس دەبێت لە دەقەوە زەمینەیەك بسازێنێت و ئەو خاڵە بدۆزێتەوە کە وەك چەق لێکٶلینەوەکەی لەسەر بنیات دەنێت، چونکە وەك چۆن دەق داهێنانێکە هەر واش لێکۆڵینەوەی ئەکادیمی و باش و ئارگیومنتی نەگوتراوەکانی دەق و ئیستیتێك و تەکنیك و لایەنە شاردراوەکان خۆی لە خۆیدا دەبێتە دەقێکی ئەدەبی تر.
لەناکاو ئەو مرد نزیکەی دوای ساڵێك لە نووسینی ئەو لێکۆڵینەوەیە، مەرگ هیچ پێوەرێکی نییەو لەناکاودا پرسەی چاوەڕوان نەکراو لەملاو لا بە مرۆڤەکان دەنووسێت و هەندێكیان کاریگەری قووڵ لە ناخماندا جێدەهێڵن.
من بە هیچ جۆرێك ئەدەب تێکەڵاوی ژیانی شەخسی نووسەر ناکەم، هەموو مرۆڤێك ئازادە چ رێبازو ئایین و بۆچوون و گروپێك هەڵدەبژێرێت، بەڵام ئەوەی لەیاد ناچێتەوە وردبینی و قووڵیی و تازەگەریی لێکۆڵینەوە رەخنەییەکانی نەجات حەمید بوو، ئەو وەك ستایڵێکی هزریی پەرەی بە رەخنەی بونیاتگەریی دابوو و بەرەنجام شتێکی تری لێ دروست کرد بوو.
هەندێکجار ئەو پرسیارە لە خۆم دەکەم کە بۆچی ئێمەی کورد رەخنەگرمان کەمە؟ ئەگەر نەڵێم هەر نیمانە! بێگومان ئەدەبیش بێ رەخنە لە بازنە بۆش و لاوەکییەکاندا دەخولێتەوە.
نەجات دوای خۆی چەندان لێکۆڵینەوەو کتێبی رەخنەیی جێهێشت، رۆژنامەی (هزرو هونەر)یش یەکێك بوو لەو بڵاوکراوە ناوازانەی لەسەر ئاستی میدیای ئەدەبیدا نموونەی کەم بوو، ئەوەی سەرنجمدا بوو بە هیچ جۆرێك نەجات هیچ بابەتێکی خۆی تیا بڵاونەکردەوەو وەك بیستبووم زۆر لە کەسە نزیکەکانی لێ زویر بوو بوون چونکە بابەتی کاڵوکرچی ئەوانی وەك خاترانە تێدا بڵاونەدەکردەوە.
نەجات لە خەمی هزروهونەردا سیس بوو و دوایی بێدەنگ خامۆش بوو، نەخۆشی و پارادۆکسەکان تەنگیان پێ هەڵچنی، ئەو کات شیعرەکەی گۆرانم یاد هاتەوەو بە خۆمم گوت ئەمەیە قەدەری وێژەو هونەر لە ناو قەومی بەسیتا ..
٣
من

شارەکان هێند گەوەرەبوون تەنانەت گەڕەکێك تیایاندا بووەتە شارێك و باس و خواستی خۆی هەیە، نەوەی دەیەکانی رابردوو تیایدا نامۆ دەبن؛ چوون لە رووی مادی و مەعنەوییەوە بە پێشتر ناچن و زۆر گۆڕدراون، خۆ هەموومان لەگەڵ گۆڕانکاری ئەرێنیداین، بەڵام بەدگۆڕان کێشەیە.
لە رووی مادیەوە هەر ماوەو مۆدی بابەت و کەرەسەیەکی نوێ دێت و بێ فلتەر خۆی دەکات بە ناو دڵەکاندا، ئەوەی هەبوو بێت و نەبوو بێت هەر هەوڵی وەدەستهێنانی دەدات بێ ئەوەی بزانێت گەر پێ بەقەد بەڕەی خۆ ڕانەکێشرێت ئەوا ئارامیی لێمان بزر دەبێت، بێ ئەوەی لەخۆ بپرسن: کاکە ئەوەی مافیایەکی نەوت پێی هەڵدەستێت و لەسەری دەژی بە ئێمەی کاسب و فەرمانبەرو بێکار ناکرێت!
لە رووی مەعنەوییەوە کەسایەتی رووخاو و بێ متمانەو دووفاق و هەلپەرست و درۆزن و بەرژەوەندیخوازو دز و چاولێکەرو کاڵفام و ناپاك ….. وەکو گەڵای دار بە گوزەرەکاندا خلۆر دەبنەوەو دەکەونە باوەشی کۆمەڵگاوە، ببورن گەر بشڵێم: باوەشی کۆ. مەڵـ. . گا . وە! کە شیرازەی لە مێژە وەکو دەنکی تەسبیح پچڕاوەو هەر دەنکەی لە ناو زێرابێکدا تەوژم دەیبات.
من ویستم بە شیعر چێژی رەسەنایەتی بکەینەوەو لەگەڵ ژیاندا ئاشت بینەوە، بەڵام کەس گوێی نەگرت، ئەو شەپۆلە میکافیللیە دڵرەق و کوێرانەیەی کە سێ دەیەیە بەڕێوەیە هەموومانی هاویشتە دەرەوەی ژیان و مێژوو، ئیتر لە دەرەوەی ژیاندا کەی روح و شیعر جێی دەبێتەوە؟ کە ئێرە بووەتە خەستەخانەیەکی تایبەتی گەورەو بەس چارەسەری ئەوانەی تیا دەکرێت کە پارەیان هەیە، بۆیە پارە بووە بە دوا مەبەستی ئەو بوونەوەرانەی لەو رووبەرەدا ناودەبرێن بە مرۆڤ!
(پیاوێك لە شەختە) مژێك ئۆکسجینی دارستانە دوورە دەستەکان بوو کە هێشتا دارەکانی نەبڕدراونەتەوەو زەمینەکەی نەکراوە بە ئەپارتمانە کۆنکرێتییەکان. دەزانم نەك شیعر بەڵکو کتێب و پێنووس و ئەوەی بەلای زەین و ویژدان و هەست و ئاگامەندیدا بچێت زۆرینە لەو نەخۆشخانەیەدا هێڵنجیان پێ دێتەوە، هەرچەندە مەرگ هێزێکی دادوەرەو بەرودوا هەموومان پەلکێشی تەنیایی دەکات، کەچی ئێستا لەسەر شێوەی بەردەکان کەس بە مەرگی ئازیزان ڕاناچڵەکێ و تنۆکێك ئەسرین لە چاوان نایەنێتە خوار، ئیتر نازانم چۆن ئەڵقە پچڕاوەکانی نێوان ئێمەو ژیان چاک کەینەوە کە هێزی شەڕەنگێزی مرۆڤ دەستی خستووەتە بینەقاقای تروسکاییە دڵسافەکانی سەحەر و هەموو شتێك بۆنی مەرگ دەدات، ئیتر کێ دەچێت (پیاوێك لە شەختە) دەستخات کە رەنگە خۆی لە کۆپلەیەکیدا بدۆزێتەوە؟ یان رەنگە ئەو مەرگە بوەستێنێت و دوابخات.

له‌ ڕووپێوی‮ ‬گشتیدا‮ (كات) ‬له ڕۆژهه‌ڵاتدا به‌تایبه‌تیش له‌و وڵاتانه‌ی‮ ‬به‌ دونیای‮ ‬سێیه‌م ،‮ ‬یا وه‌ختێك به‌خاترانه‌ به‌ وڵاتانی‮ ‬تازه‌ گه‌شه‌كردوو ناوزه‌دكرابوون ،‮ ‬شتێكی‮ ‬بێ ئه‌رزش و بێ به‌هایه‌‮…‬ ‮ ‬به‌پێچه‌وانه‌ی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬پێشكه‌وتوو ،‮ ‬له‌وێدا كات به‌حسابێك و بۆ كارێك دابه‌ش بووه‌ ‌‌ كه‌ هیچ ده‌قیقه ‌و سه‌عاتێكی‮ ‬به‌فیڕۆ نادرێ و پڕ‮ ‬به‌ پێویست پێی ده‌ژین و بۆی‮ ‬ده‌ژین‮… ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‬بێگومان ئه‌وان له‌وه‌ حاڵی‮ ‬بوون ته‌مه‌ن‮ ‬یه‌كجاره‌ و دووباره‌ نابێته‌وه ‌،‮ ‬ئه‌وه‌یشی‮ ‬تێده‌په‌ڕێ ده‌خوازێ به‌خۆڕایی‮ ‬نـه‌ڕوا ،‮ ‬به‌ڵكو تاقیكردنه‌وه‌ و ئه‌زموونی‮ ‬لێ هه‌ڵدبهێنجرێ‮… ‬ كات به‌فیڕۆنه‌دان له‌ڕووی‮ ‬سایكۆلۆژیشه‌وه‌ كاریگه‌ریی‮ ‬پۆزه‌تیڤی‮ ‬به‌ڕووكاری‮ ‬به‌ئومێد ژیان و هیوابینینه‌وه‌ هه‌یه ‌،‮ ‬بۆیه‌ ده‌بینی‮ ‬له‌و كۆمه‌ڵگه‌یه‌ی‮ ‬ڕێزی‮ ‬كات ناگیرێ و له‌هیچ حسابان داناندرێ ،‮ ‬هه‌میشه‌ ده‌ستبه‌تاڵیه‌كی‮ ‬كوشنده‌ جێی‮ ‬ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ له‌بێئومێدی‮ ‬و هیوابڕاویی و ماندووبوون‌ هه‌ڵكێشراوه‌‮…‬ هه‌ر ئه‌و ده‌ستبه‌تاڵیه‌شه ‌،‮ ‬ئینجا له‌ هه‌رچه‌شنێكیدا بێ له‌ بێكارییه‌وه‌ هاتبێ ،‮ ‬یا له‌ به‌گله‌ری‮ ‬و ئاغاسیفه‌تی ؛ كاریگه‌ری‮ ‬پاشڤه‌بڕی‮ ‬به‌لای‮ ‬كۆمه‌ڵگه‌ و ڕه‌گاژوویی‮ ‬دواكه‌وتن ده‌كشێنێ‮…‬ زۆرجار ده‌بێته‌ هۆی‮ ‬زیادبوونی‮ ‬ڕێژه‌ی‮ ‬تاوانیش له‌و كۆمه‌ڵگه‌یه‌دا‮… ‬ئه‌گه‌ر باسی‮ ‬ڕه‌هه‌نده‌كانی‮ ‬دیكه‌یشی‮ ‬نه‌كه‌ین‮…‬ دیاره‌ كات و ڕه‌گه‌زی‮ (كات)‬یش له‌ ڕۆژنامه‌گه‌ریی‮ ‬كوردیدا ڕه‌نگدانه‌وه‌ی‮ ‬ئه‌و بارودۆخه‌یه ‌،‮ ‬كه‌ له‌ بناغه‌دا له‌كو‌لتوور و ئاستی‮ ‬كۆمه‌ڵگه‌وه‌ سه‌رچاوه‌‮ ‬ده‌گرێ‌،‮ ‬به‌ڕاده‌یه‌ك‮ (كات) ‬لای‮ ‬ڕۆژنامه‌نووسانیش كه‌ به‌ دڵیخۆ به‌شێك‮ ‬ له‌ ده‌سته‌ی‮ ‬ئه‌نتلێجستا پێك دێنن ،‮ ‬تووشی‮ ‬هه‌مان پاشگه‌ردانی‮ ‬بووه‌‮.‬ بۆیه‌ ده‌بینی‮ ‬ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ ،‮ ‬كه‌ به‌ڕاستیش مه‌سه‌له‌یه‌كی‮ ‬گرینگه‌ له‌چۆنیه‌تی‮ ‬چاره‌سه‌ركردن و مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ كردندا به‌هه‌ند نه‌گیراوه ‌،‮ ‬به‌تایبه‌تی‮ ‬له‌ڕووی‮ ‬گه‌یاندنی‮ ‬ده‌ستبه‌جێی‮ ‬هه‌واڵ و ده‌رهاورده‌كانی‮ ‬له‌چه‌شنی‮ ڕاپۆرت و ڕیپۆرتاژی‮ ‬ڕۆژنامه‌نووسی‮ ‬و به‌دواداچوونی‮ ‬پێشهاته‌كانه‌وه‌‮…‬ ئه‌م حاڵه‌ته‌یش ئه‌گه‌ر له‌ هه‌فته‌نامه‌كان به‌شێوه‌یه‌ك قبووڵ بێت (هه‌رچه‌نده‌ ئه‌وانیش ده‌توانن ڕێوڕه‌سم و پلانی‮ ‬خۆیان هه‌بێ له‌ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ كاتدا).‬ به‌ڵام به‌هیچ جۆرێك له‌ ڕۆژنامه‌ی‮ ‬ڕۆژانه و تیڤی و ماڵپه‌ڕه‌كانی هه‌واڵدا ‌ قبووڵ نییه ‌و‮ ‬یه‌كێكه‌ له‌ سیما پاشڤه‌بڕه‌كانی ،‮ ‬كه‌ له‌ته‌مه‌ڵی‮ ‬و بێموبالاتی‮ ‬و به‌هه‌ند نه‌گرتنی خوێنه‌ر و گوێگر و بینه‌ر زیاتر هیچ پاساوێكی‮ ‬دیكه‌ی‮ ‬نییه‌‮…‬ لێره‌وه‌ ده‌خوازێ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ كه‌ ده‌قه‌به‌ری‮ میدیا به‌ گشتی ‮ ‬ده‌كرێ ،‮ ‬به‌تایبه‌تی‮ ‬میدیای ‮ ‬كوردی‮ ‬نزیكتر لێی‮ ‬بڕوانرێ‮…‬ ئێستا هۆیه‌كانی‮ ‬پێكگه‌یشتن به‌ئاستێك پێشكه‌وتوون و له‌به‌ره‌وپێشچووندان بڕوا نه‌كرده‌‮… ‬له‌هۆی‮ ‬عاده‌تی‮ ‬ بگره‌ تا هۆی‮ ‬پێشكه‌وتووی‮ ‬تۆڕه‌ جیا جیاكانی ئه‌نته‌رنێت‮…‬ ئه‌وه‌ بێجگه‌ له‌ ئامێری‮ ‬په‌ره‌سه‌ندووی‮ ‬وه‌رگرتن و ناردنی‮ ‬تێكست و وێنه‌ بۆ میدیای‮ ‬نووسراو وبیستراو وبینراو‮…‬ ڕه‌گه‌زی‮ ‬كات له‌ میدیای‮ ‬كوردیدا سه‌ره‌ڕای‮ ‬ئاسانكاریی‮ ‬به‌رچاو ،‮ ‬ده‌زگا ڕۆژنامه‌نوسیه‌كان وه‌ك پێویست ،‮ ‬به‌و ڕه‌نگه‌ له‌گه‌ڵیدا نه‌هاتوونه‌ته‌وه ‌، ‮‬خواستی‮ ‬خوێنه‌ر و گوێگر و بینه‌ری به‌و ڕاده ‌و ئاسته‌ دابین كردبێت ،‮ ‬ناچار نه‌بێت په‌نا بۆ هۆی‮ ‬ڕاگه‌یاندنی‮ ‬بێگانه‌ ببا‮…‬كه‌ لێره‌شدا گرفتی ڕاستگۆیی و پیشه‌یی و بێلایه‌نیش له‌ولا داده‌نێین كه‌ باسێكی سه‌ربه‌خۆی ده‌وێ ، ئه‌مه‌ش به‌ تایبه‌تی له‌و هه‌واڵانه‌دا نموونه‌یان ده‌رده‌كه‌وێ كه‌ به‌ خێراییه‌كی له‌ڕاده‌به‌ده‌ر له‌ ماڵپه‌ڕێكی (فه‌یك)دا بڵاو ده‌كرێنه‌وه‌ ، به‌ڵام چونكه‌ به‌رپرسیاریه‌تی تێدا هه‌ڵناگیرێ ، كه‌واته‌ هه‌ر چه‌ندی له‌ ڕووی (كات)ـه‌وه‌ خێراتر بگا ، هه‌میشه‌ جێی گومان ده‌بێ .. له‌به‌رچاو گرتنی ئه‌م خاڵه‌یش له‌ میدیای ناسراو ‌و تۆمار كراوه‌وه‌‌ گرینگه‌ له‌ ڕه‌چاو كردنی مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ كاتدا . هه‌ر ئه‌و به‌هه‌ند نه‌گرتنی‮ (كات) ‌یشه‌ كه‌ سه‌رباری‮ ‬چۆنیه‌تی‮ ‬مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ هه‌واڵ و ده‌رهاورده‌كانی ،‮ ‬زۆر جار (به‌رامبه‌ر)‬ی‮ ‬له‌ میدیای‮ ‬كوردی‮ ‬تۆراندووه‌‮…‬ به‌نموونه‌ ته‌له‌فزیۆنه‌كانمان ،‮ ‬ڕادیۆكان ،‮ ماڵپه‌ڕه‌كان ‬كه‌ ده‌ستبه‌جێترن له‌ ڕۆژنامه ‌،‮ ‬كه‌م وارێك كه‌وتووه‌ مامه‌ڵه‌یه‌كی‮ ‬ده‌موده‌ستیان له‌گه‌ڵ هه‌واڵدا كردبێ ،‮ ‬ئه‌گه‌ر چۆنیه‌تی‮ ‬مامه‌ڵه‌كردنه‌كه‌یش له‌ولا دابنێین كه‌ قسه‌ی‮ ‬تر هه‌ڵده‌گرێ‮…‬ له‌ میدیای‮ ‬نووسراویشدا وێرانتر نه‌بێ باشتر نییه ‌،‮ ‬لاپه‌ڕه‌ی‮ ‬یه‌كه‌م كه‌وا پێویست ده‌كا سه‌عاتی‮ دوو تا چواری‮ ‬پاش نیوه‌شه‌و دابخرێ ،‮ ‬هه‌ندێ جار ده‌ره‌نگتریش به‌تایبه‌تی‮ ‬ئه‌گه‌ر بارێكی‮ ‬نائاسایی‮ ‬له‌ گۆڕێ بێ‮…‬ خوێنه‌ر ئه‌وه‌ی‮ ‬له‌ ڕۆژنامه‌ی‮ ‬ڕۆژانه‌ ده‌وێ ،‮ ‬كه‌ به‌یانی‮ ‬له‌خه‌و هه‌ڵده‌ستێ بزانێ كاتێ ئه‌و له‌خه‌ودا بووه‌ چی‮ ڕوویداوه‌‮…‬ (كات) ‬له‌ڕووی‮ ‬گه‌یاندن و بڵاوكردنه‌وه‌ و دابه‌شكردنیش كاریگه‌ریی‮ ‬خۆی‮ ‬هه‌یه‌‮…‬ ڕۆژنامه‌ پێویسته‌ تاریك و ڕوونی‮ ‬سپێده‌ له‌بازاڕ‮ ‬بێت ،‮ ‬بۆ شوێنه‌كانی‮ ‬دووریش نابێ له‌سه‌عاتی‮ ٨ ‬هه‌شت تا هه‌شت و نیوی‮ ‬به‌یانی‮ ‬ده‌رنگتر بگا ،‮ ‬ئه‌وكاته‌ی‮ ‬هێشتا فه‌رمانبه‌ر و كارمه‌ندان له‌ ڕێگادان به‌ره‌و ئیشوكاره‌كانیان ،‮ ‬بۆیه‌ سه‌یر ده‌كه‌ی‮ ‬له‌وڵاته‌ پێشكه‌وتووه‌كان ڕۆژنامه‌ له‌ دووچاپدا ده‌رده‌چن‮… ‬ چاپی‮ ‬یه‌كه‌م بۆ ده‌ره‌وه‌ی‮ ‬شار ده‌نێردرێ ،‮ ‬بۆ شوێنه‌ دووره‌كان‮… ‬بۆشاره‌كانی‮ ‬دی‮… چاپی‮ ‬دووه‌م له‌ناوه‌نددا ،‮ ‬له‌و شوێنه‌ی‮ ‬ڕۆژنامه‌كه‌ی‮ ‬لێ ده‌رده‌چێ ،‮ ‬بڵاوده‌كرێته‌وه‌‮…‬ به‌كورتی‮: ‬ڕه‌گه‌زی‮ ‬كات له میدیادا دوا هه‌واڵ ،‮ ‬گه‌رماو گه‌رم له‌شێوه‌ی‮ ‬پێویست بگاته‌ به‌رامبه‌ر…ئه‌مه‌ش بێگومان به‌وه‌ ده‌كرێ‮ (كات) ‬له‌ خودی‮ ‬ده‌زگا ڕۆژنامه‌نووسیه‌كاندا به‌ها و نرخی‮ ‬خۆی‮ ‬هه‌بێ و پێ درابێ و له‌و قه‌یرانه‌ ده‌رباز بكرێت تێی‮ ‬كه‌وتووه‌ كه‌ له‌دواكه‌وتن و پێڕانه‌گه‌یشتن به‌ده‌ر چیدی به‌رهه‌م ناهێنێ‮…‬

نووسەر كنێر جەمیل: چیرۆك گیڕانەوە ئامراز ێكی هەرەكاریگەرە بۆ پرسی پەرورەردە
نووسەر كنێر جەمیل: نووسین بۆ منداڵ زۆر سەختترە بۆ نووسین بۆ گەوران
نووسەر شاعیر خاتوو(كنێر جەمیل حەسەن)، لە ناوچەی هەریری پایتەختی خانزادی سۆران لەدایك بووە ،لە بەرەبابی مەلا خەیلانییەكانی ڕواندزین..كنێرخان قەڵەمێكی جوانی بواری ئەدەبە خاوەنی چەندین كتێبی چاپكراوە .. بەهۆی هەڵوێستی كوردانەی لە سەردەمی بەعسدا چوارجار گیراوە جاری چوارەمی لەساڵی 1989 بووە، و دواتر لەگەڵ پۆلێك تێكۆشەری تری كوردستان حوكمی ئیعدامان بۆ دەردەچێت و پاشان حوكمەكەیان سووك دەكرێت بۆ حوكمی هەتا هەتایی، ئینجا لەدوای ڕاپەڕین و لە میانەی گتفوگۆی بەرەی كوردستانی لەگەڵ رژێم ئازاد كرا لە ئێستادا لە هەندەران دەژیت، وەكو چالاكوانێك لە بەریتانیا لەگەڵ ڕێكخراوی خاچی سووری نێودەوڵەتی كاریكردووە بۆ ئاگاداربوون لە ژیان و بەرهەمەكانی بەچەند پرسیارێك بەسەرمان كردەوە.
هەڤپەیڤین- كامەران حاجی ئەلیاس

• سەرەتا بابگەرینەوە سەردەمی منداڵی خۆت چی وای لەتۆ كرد لە بواری منداڵان بنووسیت؟
• هەڵبەتە قۆناغی منداڵی خۆشترین و پاكترین قۆناغی ژیانمانە، بۆیە كاتێك گەورە دەبین هەر ئاخ و ئۆف و حەسرەت بۆ ئەو قۆناغە دەخوازین و حەزدەكەین بۆی بگەڕێینەوە، ئیدی هەر یەكەو بەشێوەیەك بۆی دەگەڕێتەوە، نووسینیش بۆ منداڵان دەكەوێتە ئەو چوارچێوە گەڕانەوەیە. لەبەر ئەوەی گەڕانەوە بۆ ئەو سەردەمە و بەكارهێنانی هەمان زمان، كارێكی سەختە، بۆیە نووسین بە زمانی منداڵان یان نووسین بۆ منداڵ زۆر سەختترە بۆ نووسین بۆ گەوران، چونكە مرۆڤ پێ بەپێی هەڵكشانی تەمەن، زمانەكەشی هەڵدەكشێ، یان بابڵێین لەگەڵ تەمەنی هەنووكەیی دەگونجێ، بۆیە ڕاستریین نووسین ئەوەیە خۆت تێیدا بی و بە شێوەیەكی ڕاستەقینە هەستی پێبكەی. زمانی ئەدەبی منداڵانیش هەروەهایە، چونكە هەموومان تێێدا بووین، بەڵام ئایا كاتێك كە گەورەیەك بۆ ئەو زمانە و جیهانی ئەوكات دەگەڕێتەوە و پێی دەنووسێ، ئەوە پرسێكی گەورەیە.
• كەی دەنووسیت ،كاتێكی دیاركراوت هەیە بۆ نووسین؟
• نووسین بۆ تاكی كورد تا ئێستا نەبووەتە پیشەیە، مەبەستم ئەوەیە پیشەیەك پێی بژی و ژیانی سەرتاسەری بۆ تەرخان بكات، بۆیە وەك هەر نووسەرەێكی دیكەی كورد، دەبێ لە كاتی تایبەتی خۆت بگرێتەوە، ئەوسا چ بە ڕۆژ بێ یان بە شەو بەگوێرەی ڕێككەوتن و دەرفەت هەبوون.
• تۆ لە بواری نوسینی گەورانیش دەنووسیت جیاوازی نووسین لە نێوان ئەدەبی گەوران و ئەدەبی منداڵان هەیە؟
• بێگومان جیاوازییەكی زۆر هەیە، هەر جیاوازییەكەش وای لێدەكا زەحمەتتر بێ، ئەوسا زەحمەتییەكەش دوو سەرەیە، هەم لەبارەی زمانەوەیە، چونكە زمانی منداڵان جیاوازە لە هی گەوران، هەروەها لەڕووی پەیامیشەوە، چونكە پەیامەكەشیان بۆ یەك نابێت.
  ئەگەر هەندێك جار پەیامەكەش وەك یەك بێ، ئەوا دەبێ جیاوازییەكی تەواو لە شێوازی دەربڕیندا هەبێ. بۆیە پێویستە نووسەری منداڵان زۆر باس خۆی لەگەڵ قۆناغی كاتی خۆی بگونجێنێ، واتە لەگەڵ زەمانی منداڵیی خۆی و بتوانێ بە زمانێك بنووسێ كە ئاڵۆز و تێكەڵ و قوڕس نەبێ تا منداڵ بەئاسانی لێی تێبگا.
• تا چەند چیرۆك گێرانەوە بۆ منداڵان گرنگە بەتایبەتی لەوسەردەمەی تەكنەلۆژیایەدا؟
• بەڵێ بێگومان زۆر گرنگە. چیرۆك گیڕانەوە ئامراز ێكی هەرەكاریگەرە بۆ پرسی پەرورەردە، ئەوسا پەروەردە بۆ ئەوەی منداڵەكە لە دواڕۆژدا ببێتە تاكێكی بەسوود بۆ كۆمەڵگا. ئاشكرایە دینەكانیش پەنایان بۆ چیرۆك بردووە، بۆ ئەوەی حیكمەتی خۆیان بەگوێی هەوادار و لایەنگرانیان دابدەن.
  گێڕانەوە و شێوازی چیرۆكئامێز لەو تەمەنە ساوایەی مرۆڤدا، تاكە شێوازێكە كە شت لای منداڵ شیرین بكرێ. بێگومان هەموو كەسێكیش كاتێك بە شێوەیەكی سروشتی و سەلیقەیی زمانی دایكی فێردەبێ، زیاتر لەو چیرۆكانە فێردەبێ كە بۆ منداڵەكە دەگێڕدرێنەوە.

  *یەكێك لە كتێبەكانت بەناوی (چیرۆكی دیۆكیۆمێنتاری) یەچیرۆكەكانی ئەم كتێبە باسی چی دەكات؟
  -لەم كتێبەم دا بە لە چیرۆكێكی راستەقینەی ژیانی كچێكی جوانی شاری هەولێرە كەلە زیندانی بەعس لەگەڵ من زیندانی كرابوو ،باس لە خۆڕاگری ئەو كچە قارەمانە دەكات.

• ئاستی چیرۆك نووسینی كوردستان چۆن دەبینیت؟
• دیارە چیرۆك لەمێژووی ئەدەبی كوردیدا مێژوویەكی قووڵی هەیە و و لەدوای شیعرەوە دێت، هەندێك جار شیعریش وەك ئامرازێك بۆ گێڕانەوەی چیرۆك پێكهێنراوە، خۆ ئەوەش هەیە هەموو ژانرێكی نووسین، ئەوسا شێعر بێ یان داڕشتن یان لێكۆڵینەوە یان هەرشتێك ئەوا چیرۆكێكی خۆی هەیە، كەواتە بیرۆكەی چیرۆك چەقی بازنەیە و ژانرەكانی دیكەی وەك بازنەیەك بەدەوردا دەسووڕێنەوە.

  *پرۆژەی نوێت هەیە لە بواری نووسین؟
  -لە ئێستادا خەریكی نووسینەوەی بیرەوەرییەكانی ژیانی زیندانی خۆمم بەشی زۆری تەواو بووە بەدوای سپۆنسەر دەگەرێم بۆ ئەوی بەچاپی بگەیەنێم ،هەروەها كتێبكی شیعریشم ئامادەیە بەم زووانە بڵاوی دەكەمەوە.

ڕۆژنامەی نەیچەری بەریتانیی لە ڕاپۆرتێکیدا ئەڵێ : ڕۆژووی پچڕ پچڕ هۆکارێکە بۆ زیاد بوونی نەخۆشی شێرپەنجە ..!
ئێستا هەر کەسێک هەڵدەستێ بابەتێک بڵاو ئەکاتەوە کە ڕەنگە بازرگانییەک یان ڕیکلامێک بێت بۆ کەل و پەل و دەستە و تاقمێک ..
کار گەیشتۆتە ئەوەی ئەڵێن : ئەگەر دوو شەممە و پێنج شەممە بەڕۆژوو بیت ، خانەکانی لەش تێکەڵاوی ژەهرەکانی لەش ئەبن و کارەسات ئەقەومێ !
لە کاتێکدا ئەوانەی کە لە ساڵانێکە ئەو دوو ڕۆژە بە ڕۆژوو بوون ، تەمەنێکی درێژ و لەشێکی ساغیان هەبووە .
هیچ گۆڤارێکی ئەمەریکیی و ئەوروپیی باس لەوە ناکەن کە هۆکاری سەرەکیی سەڕەتان ، بریتییە لە جەنگەکان و چەکەکان و دوکەڵی کارگەکان و شەپۆلی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی ئەنتەرنێت و تیشکی شاشە زیرەکەکان و پلاستیک و پیسبوونی هەوا و ئاو و خاک به دوکەڵ و پاشماوەی کارگە ناوکییەکان و کارگە زەبەلاحەکانی ووزە و نەوت و خواردنی بەستوو و قوتوکراو..
بە ڕاستی ، هەتا ئێستایش ڕێژەی شێرپەنجە و زەهایمەر و شێت بوون و نەخۆشییە درێژخایەنەکان لە ووڵاتە موسوڵمانەکاندا زۆر کەمترە لە چاو لە ئەوروپا و ئەمەریکا ..
ڕۆژووی پچڕ پچڕ ، خواردنی ژەمی نیوەڕۆ و ئێوارەیە و .. وازهێنانە لە خواردن هەتا پانزە بۆ هەژدە سەعات بە پێی ئەو سیستمەی دکتۆر بێرگ دایناوە .. بەڵام بە ڕای من ئاونەخواردنەوە یان کەم ئاوخواردنەوە هۆکاری زۆربەی نەخۆشییەکانە ، وەک چۆن ماڵێک ئاوی لێ ببڕێت ، کەڕوو هەڵدێنێ و پیس ئەبێ ، لەشی مرۆڤیش بە شێوەیەکی بەردەوام ئاوی نەدرێتێ ، پیس بوون و نەخۆشیی و ژەهراویبوون ڕوودەدات تیایدا ..بە تایبەت لە سیستمی کیتۆ و ڕۆژووی پچڕ پچڕدا ، زۆربەی کەس ئاوی پێویست ناخۆنەوە .. جارێ کوردە حەیاتەکە ئاو هەر ناخواتەوە ، چونکە بۆن و ڕەنگ و تامی نییە ..

ڕۆژنامەی نەیچەری بەریتانیی لە ڕاپۆرتێکیدا ئەڵێ : ڕۆژووی پچڕ پچڕ هۆکارێکە بۆ زیاد بوونی نەخۆشی شێرپەنجە ..!
ئێستا هەر کەسێک هەڵدەستێ بابەتێک بڵاو ئەکاتەوە کە ڕەنگە بازرگانییەک یان ڕیکلامێک بێت بۆ کەل و پەل و دەستە و تاقمێک ..
کار گەیشتۆتە ئەوەی ئەڵێن : ئەگەر دوو شەممە و پێنج شەممە بەڕۆژوو بیت ، خانەکانی لەش تێکەڵاوی ژەهرەکانی لەش ئەبن و کارەسات ئەقەومێ !
لە کاتێکدا ئەوانەی کە لە ساڵانێکە ئەو دوو ڕۆژە بە ڕۆژوو بوون ، تەمەنێکی درێژ و لەشێکی ساغیان هەبووە .
هیچ گۆڤارێکی ئەمەریکیی و ئەوروپیی باس لەوە ناکەن کە هۆکاری سەرەکیی سەڕەتان ، بریتییە لە جەنگەکان و چەکەکان و دوکەڵی کارگەکان و شەپۆلی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی ئەنتەرنێت و تیشکی شاشە زیرەکەکان و پلاستیک و پیسبوونی هەوا و ئاو و خاک به دوکەڵ و پاشماوەی کارگە ناوکییەکان و کارگە زەبەلاحەکانی ووزە و نەوت و خواردنی بەستوو و قوتوکراو..
بە ڕاستی ، هەتا ئێستایش ڕێژەی شێرپەنجە و زەهایمەر و شێت بوون و نەخۆشییە درێژخایەنەکان لە ووڵاتە موسوڵمانەکاندا زۆر کەمترە لە چاو لە ئەوروپا و ئەمەریکا ..
ڕۆژووی پچڕ پچڕ ، خواردنی ژەمی نیوەڕۆ و ئێوارەیە و .. وازهێنانە لە خواردن هەتا پانزە بۆ هەژدە سەعات بە پێی ئەو سیستمەی دکتۆر بێرگ دایناوە .. بەڵام بە ڕای من ئاونەخواردنەوە یان کەم ئاوخواردنەوە هۆکاری زۆربەی نەخۆشییەکانە ، وەک چۆن ماڵێک ئاوی لێ ببڕێت ، کەڕوو هەڵدێنێ و پیس ئەبێ ، لەشی مرۆڤیش بە شێوەیەکی بەردەوام ئاوی نەدرێتێ ، پیس بوون و نەخۆشیی و ژەهراویبوون ڕوودەدات تیایدا ..بە تایبەت لە سیستمی کیتۆ و ڕۆژووی پچڕ پچڕدا ، زۆربەی کەس ئاوی پێویست ناخۆنەوە .. جارێ کوردە حەیاتەکە ئاو هەر ناخواتەوە ، چونکە بۆن و ڕەنگ و تامی نییە.

هەرچەندە لە سەرەتاوە روون بوو، بەڵام هیچ سەرۆککۆمارێک لە ئێران(!)وەک مەسعوود پزیشکیان نیشانی نەداوە کە “دەستنیشانکراو”ە و لە ئێران هەموو کاروبارەکان بەدەست “وەلی فەقێ”یە! پزیشکیان خۆی گوتبووی کە بۆ “پاراستنی رژێم” هاتۆتە گۆڕەپانی شانۆی هەڵبژاردنەکە. چون رژێمی لە “مەترسی”دا بینیوە! (ماڵپەڕی جەماران، ٢٩ی پووشپەڕ). هەروەها وتبووی کە “ئیسڵاح تەڵەبێکی ئوسوولگەرا”یە! کە بە بڕوای خەڵکی ئێران، ئەمە “بنەمای چیرۆک”ەکەیە و کۆتایی هاتووە. واتە دەرهاویشتە و گووشراوەی پێناسەی دیکتاتۆرییەتی ویلایەتی فەقێ بریتییە لە (دزی) و (جەردەیی) و(خوێنڕشتن)!

سەرۆکایەتییەکی بێ کۆماری و بێ جەماوەری!
لە ڕاستیدا لە ئێران، “سەرۆک” زۆرە، بەڵام “کۆماری” هەر نییە. خەیاڵییە. چونکە هەموو سەرۆکەکان دامەزراوی (وەلی فەقێ)ن و ئەویش شەرعیەتی خۆی لە “ناکۆماری؟” وەردەگرێت. هەر لەبەر ئەمەشە دەوترێت، ئەم دەسەڵاتە دەسەڵاتێکی “ناشەرعی”یە!
کابینەی خامنەیی!
دەسەڵاتی ئایینی لە ئێران هەر لە سەرەتاوە تا ئێستا، نەک هەرگیز دەستبەرداری “ئیعدام” نەبووە و خۆی لە فراوانخوازی و شەڕخوازی و تیرۆر دوور نەخستۆتەوە، بەڵکو ئەمانەشی بە پێویستییەک بۆ مانەوەی خۆی زانیوە و کردوویەتی بە بەشێک لە سیاسەتی بنەڕەتی خۆی. ئێستا خامنەیی و رژێمەکەی، دوای نزیکەی ٤٥ ساڵ لە گێژەڵوکەی قەیرانە ناوخۆیی و ناوچەییەکاندا و لە ترسی راپەڕینی خەڵک، پەنایان بردووەتە بەر کوشتن و بەکۆمەڵکوژکردنی زیندانیان. جارێکی دیکە گەڕۆکی بەناو (ئیرشاد) دەستی بە کار کردووە و ستەم و چەوساندنەوەی ژنان و کچان لە شەقام و کۆڵانەکاندا بەردەوامە و کوشتنی رۆژانەی کۆڵبەرانی کورد و بەلووچ هەروا بەردەوامە. پزیشکیان چەندین جار رایگەیاندووە کە کابینەکەی، بە رەزامەندی خامنەیی راگەیاندووە. خەڵکی ئێران کابینەی (پزیشکیان)یان بە “کابینەی سێدارە” ناوزەد کردووە!
بە وتەی پزیشکیان، کابینەکەی، جگە لە جێبەجێکردنی سیاسەتەکانی خامنەیی هیچ پلانێکی نییە. لە کاتێکدا کە پلانی کار و سیاسەتی خەڵکی ئێران بریتییە لە رووخاندنی خامنەیی و تەواوەتی رژێمی ویلایەتی فەقێ و دامەزراندنی کۆمارییەکی دێموکراتیک. خانمی مریەم رەجەوی، سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەنجومەنی نیشتمانیی موقاومەتی ئێران رایگەیاند: کابینەی پزیشکان تێکەڵەیەکە لە باندە دز و تاڵانچییەکانی کابینەکەی (ئیبراهیم رەئیسی) و (رۆحانی).

مانای حکومەتی یەکگرتوویی نەتەوەیی (ویفاقی میللی)!
ڕۆژی سێشەممە، ٩ی گەلاوێژی ١٤٠٣، پزیشکیان، کابینەکەی خۆی وەک “حکومەتی ویفاقی میللی” ناساند. زۆری نەخایاند، دوای راگەیاندنی کابینەی حکومەت، جەواد زەریف کە پێشتر سەرۆکی بانگەشەی هەڵبژاردنی پزیشکیان بووە و پزیشکیان وەک جێگری ستراتیژی خۆی ناساندبووی، شکستی خۆی راگەیاند و دەستی لەکارکێشایەوە! (هەڵبەت دوای ماوەیەک دووبارە گەڕایەوە ناو گۆڕەپانەکە)و بەم شێوەیە دەبینرێت کە دوای کۆچی دوایی ئیبراهیم رەئیسی، کێشە ناوخۆییەکانی دەسەڵات بە بەرچاوی دەرکەوتووە.
سەرەڕای ئەو تەپ و تۆزەی پزیشکیان و دەوروبەری، کە لە شانۆی هەڵبژاردندا و لە ئامادەکارییەکانی کابینەکەدا بە وشەی “گۆڕانی گەورەی ناوخۆیی” و “هاوکاریکردن لەگەڵ دەرەوە” دەریانخست، ئەوەی ئێستا لە پێکهاتەی کابینەی پزیشکیاندا بەرچاو دەکەوێت، بریتییە لە بەردەوامبوونی هێڵی “گرژبوونەوە” و شکستی بێشەرمانەی “گۆڕانی گەورە و “هاوکاریکردن”. محەممەد جەواد زەریف، بانگدەر و بەڕێوەبەری سەرەکیی شانۆی بانگەشەکردنی پزیشکیان، ئەم شکستەی بە دەستلەکارکێشانەوەی خۆی راگەیاند و لە روونکردنەوەی هۆکاری دەستلەکارکێشانەوەیدا، نووسیویەتی: داوای لێبوردن دەکەم بۆ بێتواناییم لە بەدواداچوونی کاروبارەکان لە کۆریدۆرەکانی سیاسەتی ناوخۆییدا.”
بارودۆخی ئێران روو لە تەقینەوەیە و زوو یان درەنگ، وەک (ئیسحاق جەهانگیری) باسی کرد، ئەم “ژوورە پڕ لە گاز”ە بە هۆی پریشکێکەوە دەتەقێتەوە. کردنەوەی بچووکترین بۆشایی، لە کەمترین ماوەدا، دەبێتە لێکدابڕانێک کە هەموو دەسەڵاتەکە لەناو دەبات. لە ترسی بەرچاوڕوونییەکی وادایە کە خامنەیی و کابینەی پزیشکیان پەنایان بۆ ئێعدامی بەکۆمەڵ بردووە. بەڵام ئایا ئەمە دەبێتە هۆی ساڕێژکردنی برینەکەی رژێم؟ نەخێر! هاوکات لەگەڵ دەستپێکردنی کاری پزیشکیان و ناساندنی کابینەکەی، ریکۆردی ٣٠ ساڵەی لەسێدارەدانی بەکۆمەڵ لە ئێران شکێندرا و بەڵگەنامەیەکی دیکە بۆ “کۆتایی چیرۆکەکە” زیادکرا.
دۆخی بژێوی ژیان لە ئێران!
میدیاکانی حکومەت باسیان لە دروستکردنی زەمینە بۆ گرانکردنی نرخی نان لە 10 پارێزگای وڵات کرد. راپۆرتەکان ئێستا لە رەهەندێکی فراوانتر و فەرمیتردا، باس لەوە دەکەن کە نزیکەی 25% نرخی نان لە ناوچەکانی ئێراندا بەرزبووەتەوە.
تەنیا (گرانبوونی نان) نییە کە ئاسۆی رەشی برسێتی خستۆتە بەردەم ملیۆنان کەسی بێبەش. لە ئێستادا، پچڕانی بەردەوامی کارەبا و دواتر پچڕانی ئاو و لەکارکەوتنی ئامێرەکانی گەرمکەرەوە لە گەرمای سەختی هاویندا، بەتایبەتی لە ناوچەکانی باشووری ئێران، ژیانی خەڵکی تاڵ کردووە.
ڕۆژی شەممە ٢٧ی گەلاوێژ، پزیشکیان لەگەڵ ئەندامانی کابینەکەی، پێکەوە چوونە مەجلیس. مەجلیس بوو بە گۆڕەپانی شەڕ و ململانێ. ناوبراو وێڕای دەربڕینی پێزانینی خۆی بۆ خومەینی و پاسدار قاسم سولەیمانی و ئیبراهیم رەئیسی، لە ترسی لێکترازان و بۆشایی لە ناو حکومەتدا وتی: “نەبوونی یەکڕیزی و یەکگرتووییمان بە واتای هەنگاونانە بەرەو ئاگرەکە!” پابەندنەبوون، یەکنەبوون، پابەندنەبوون بە واتای لێواری ئاگرەکەیە! هەروەها وتی: “ئەگەر لەسەر ئەم شێوازە بڕۆین، گەوجانەیە بیر لەوە بکەینەوە کە دەگەینە شوێنێک”.
پزیشکیان کە بۆ ناساندنی کابینەکەی چووبووە مەجلیس، وێڕای ئاماژەدان بە دۆخی نالەباری رژێم و قەیرانە دیارەکانی ناو رژێم، بۆ پشتیوانی لە ئەندامانی کابینەکەی وتی: زیاتر لە ١٠ هەزار حاڵەتی کەسایەتییەکان، پشکنینیان بۆ کراوە، و ئەمانە، ئەو ئازیزانەن کە ئێستا لەبەردەمتدا دانیشتوون. باوەڕ بکەن ئەو تیمەی کە بە مەجلیسمان ناساندووە، هەر ئەو تیمەیە کە هەمانە. هێمای رێککەوتنە، هێمای هاودەنگییە لە ناو حکومەتی (ئیبراهیم رەئیسی)و (روحانی)یەوە هەتا (ئەحمەدی نژاد). هەربۆیە کاتێک باس لەسەر رێککەوتنی نیشتمانی (ویفاق) و کابینەی حکومەت دەکرێت، مەبەست رێککەوتنی نێوان باندە دز و تاڵانچیەکانە کە هاوبەشن لە حکومەتدا و هیچ پەیوەندییەکیان بە خەڵکی ئێرانەوە نییە.
ئەندامێکی مەجلیسی رژێم وتی: “ئەمڕۆ گەلەکەمان دەڵێت ئێوە لەکاتی هەڵبژاردندا کڵاوێکتان خستینە سەر”. ئێوە متمانەتان بە هیچ سوننەیەک لە نێو ئەهلی سوننەدا نیە، هیچکەس بە ئەندازەی پێکهاتەی کابینەکەتان، جێگەی نائومێدی و دڵساردی نەبووە بۆ ئەم بەشە گرنگەی کۆمەڵگەی سوننە و میللەتی ئێران.
بەم شێوەیە، لە یەکەم رۆژی کۆبوونەوەی مەجلیسی رژێم لەگەڵ کابینەی پزیشکیاندا، بەناو ویفاقی پزیشکیان و سەرەڕای ئەوەی کە هەوڵی داوە ئەو بۆشاییە بە ئاوێتەبوونی حکومەتەکانی پێشوو ببڕێت، ئاگری شەڕ و ململانێ و مەترسیەکانی سەر رژێمی قەیران لێدراوی خامنەیی بلێسە دەسەنێت. هەڵبەت بە دوای ئەمڕۆکەدا، دواڕۆژیش هەیە!

عەبدولڕەحمان گەورکی، نووسەر و شرۆڤەکاری سیاسی

Obsessive compulsive disorder وتاری زانستی: لەسەر وەسواسی OCD – ناساندن و نیشانەکان و هۆکارەکان و چارەسە دەروونییەکانی ئەم نەخۆشییە.

زنجیرەی ١٤٢

وەسواسی یەکێکە لە نەخۆشییە دەروونییەکان کە کاریگەری نەرێنی لەسەر ژیانی ڕۆژانەی تاکەکان دادەنێت. لەم وتارەدا، تیشک دەخەینە سەر هۆکارەکانی وەسواسی و چارەسەرە دەروونییەکانی. بۆ نموونە( ئەبڕاهام ماوەی ساڵێك دەبێت بەردەوام کاتێك لە توالێت WC دێتە دەرەوە ناتوانێ یەکجار دەستی بە پاکی بشواتن بەڵکو زیاتر لە ١٠ جار دەستەکانی دەشواتن ئەم دۆخەش زۆر بێزاری کردووە، زۆرکات ناتوانێ جلێك بە یەکجار هەڵبژێرێت بەڵکو جاری وا هەیە ٧ دەستە جل تاقیدەکاتەوە تاکو بڕیاڕ دەداتن کە دانەیەك بپۆشێت، بەردەوام لە دۆخێکی بێ ئۆقرەیدایە کە ئەمەش وایکردووە نەتوانێ کارەکانی ڕۆژانەی وەك دۆخی کەسێکی ئاسایی ئەنجام بداتن، لەسەر ئەو نیشانانەی کە دەرکەوتن لەو نموونەیەدا، تۆ دۆخەکە چۆن دەبینیت؟). ئەم نموونەیە تەنها یارمەتیدەرە بۆ تێگەیشتن لە بابەتەکە نەوەك دیاریکردن(تەشخیس- Diagnose)ـی دۆخی تاكەکە.

هۆکارەکانی وەسواسی OCD:
1- بۆماوەیی: بەشێك لە توێژینەوەکان پیشانیان داوە کە هەندێک کەس بەهۆی فاکتەرە ژینەتیکییەکانەوە زیاتر ئامادەن بۆ تووشبوون بە وەسواسی.
2- کیمیایی مێشک: ناهاوسەنگی لە تڕاسمیتەرە دەمارییەکان، بەتایبەت سیرۆتۆنین، دەتوانێت ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕێت لە پەرەسەندنی وەسواسیدا.
3- ژینگە: ئەزموونە نەرێنییەکانی ژیان و منداڵی تاکەکە لەنێو خێزان، تڕاوما یان سترێسی درێژخایەن، دەتوانن ببنە هۆی دروستبوونی وەسواسی.
4- کەسایەتی: کەسانی زۆر ڕێکوپێک یان ئەوانەی خاوەن بیرکردنەوەی ڕەشبینانەن زیاتر لەوانەیە تووشی وەسواس ببن. نیشانەکان بەشێوەیەکی گشتی دەکرێ بەم جۆرەبن: بیرۆکەی دووبارەبووەوە و ناخۆش، هەستی ناچاری بۆ ئەنجامدانی کردارێکی دیاریکراو، ترس لە پیسبوون یان تووشبوون بە نەخۆشی، پێداگری لەسەر ڕێکوپێکی زۆر, دووبارەکردنەوەی بەردەوامی کردارێک (وەک دەستشۆردن). کۆکردنەوەی شتومەکی بێ کەڵک، بیرکردنەوەی زۆر لە ڕێکخستنی شتەکان، خۆدوورخستنەوە لە بارودۆخە کۆمەڵایەتییەکان، کەمبوونەوەی تەرکیز و توانای بڕیاردان. چارەسەرە دەروونییەکان: دەرمان: ئەم چارەسەرە لە لایەن پزیشکی دەروونییەوە ئاڕاستە دەکرێت( هەندێك کات دکتۆرەکە دەرمانی دژە-خەمۆکی یان دژە-دڵەڕاوکێ دەنووسێ کە ئەمەش یارمەتی تاکەکە دەداتن بەرەو باشبوون). cognitive behaviour therapy چارەسەری ڕەفتاری-مەعریفی (CBT): ئەم شێوازە یارمەتی نەخۆش دەدات بۆ ناسینەوە و گۆڕینی بیرۆکە نادروستەکان و ڕەفتارە وەسواسییەکان. Exposure and response prevention ڕووبەڕووبوونەوە و ڕێگریکردن لە بەرپەرچدانەوە (ERP): لەم تەکنیکەدا، تاکەکە بە شێوەیەکی کۆنترۆڵکراو ڕووبەڕووی ئەو بارودۆخانە دەکرێتەوە کە وەسواسیان بۆی هەیە و فێر دەکرێت چۆن خۆی لە بەرپەرچدانەوە بپارێزێت. Acceptance and Commitment Therapy چارەسەری قبوڵکردن و پابەندبوون (ACT): ئەم شێوازە یارمەتی تاك دەدات بۆ قبوڵکردنی بیرۆکە وەسواسییەکان بەبێ ئەوەی کاریان پێبکات و لەسەر بەهاکانی ژیانی تەرکیز بکات. خاوبوونەوە و مێدیتەیشن و تەمرینی هەناسەدان: ئەم تەکنیکانە یارمەتی کەمکردنەوەی سترێس و ئارامکردنەوەی مێشک دەدەن. وەسواسی حاڵەتێکی چارەسەرکراوە و بە یارمەتی پسپۆڕانی دەروونی و بەکارهێنانی شێوازە زانستییەکان، دەکرێت کۆنترۆڵ بکرێت و چاک ببێتەوە. هەروەها، پشتگیری خێزان و کۆمەڵگا ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پرۆسەی چاکبوونەوەدا.

ابراهیم موحەمەد(ئەبڕاهام لێڤای)

ئەم وتارە لەم سەرچاوانەوە وەرگیراوە:

1-https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/obsessive-compulsive-disorder/symptoms-causes/syc-20354432
2-https://iocdf.org/about-ocd/
3-https://www.psychiatry.org/patients-families/obsessive-compulsive-disorder/what-is-obsessive-compulsive-disorder
4-https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9490-ocd-obsessive-compulsive-disorder

ئامەدەکردنی: مه‌نسوور جیهانی

ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شه‌ جۆراوجۆره‌کانی چواره‌مین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مۆسکۆ” لە وڵاتی فیدڕاسیۆنی ڕووسیا ناسێندران.

چواره‌مین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مۆسکۆ” MKFF بە سه‌رۆکایه‌تی مامۆستا “کەرەم گەردەن زەری” Kerem Gerdenzeri ئاوازدانەر و گۆرانیبێژی ناوداری کوردیی دانیشتووی وڵاتی ڕووسیا، بە بەرپرسیاریی خاتوو “گولیزەر گەردەن زەری” Gulizer Gerdenzeri – “ئینا تێدژۆڤا” Inna Tedzhoeva، به مه‌به‌ستی ڕەنگدانەوەی فەرهەنگ، مێژوو و پاراستنی شوناسی نه‌ته‌وه‌یی و زمانه‌وانی کوردەکان و هەروەها ژیانی مۆدێڕنی ئەم نەتەوه ڕه‌سه‌نه، بە نمایشی کۆمه‌ڵێک به‌رهه‌م له به‌شی پێشبڕکێی فیلمه “بڵینده سینەماییه‌کان”، به‌شی پێشبڕکێی “بەڵگەفیلم”، به‌شی پێشبڕکێی “کورتە فیلم”، به‌شی “شه‌ویی سینه‌مای کوردی”، به‌شی “نمایشی باشترین فیلمه‌کانی ڕووسیا‌” و پێشانگای که‌لتووریی و هونه‌ریی له ڕۆژانی ١٨ تا ٢٢ی ئه‌یلوولی (سیپته‌مبه‌ری) ٢٠٢٤ لە شاری مۆسکۆ لە وڵاتی فیدڕاسیۆنی ڕووسیا بەڕێوەدەچێت.

ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شه‌ جۆراوجۆره‌کانی پێشبڕکێی له‌وانه؛ به‌شی پێشبڕکێی “فیلمه بڵینده سینه‌ماییه‌‌‌کان”، به‌شی پێشبڕکێی “به‌ڵگه‌فیلمه بڵینده‌کان”، به‌شی پێشبڕکێی “کورته فیلمه‌ چیرۆکییه‌کان” و به‌شی پێشبڕکێی “به‌ڵگه‌فیلمه کورته‌کان” له‌م ڕووداوه سینه‌ماییه ناسێندران که به‌رهه‌می سینه‌ماکارانی ١٢ وڵاتی جیهان، له‌وانه؛ فه‌ڕه‌نسا، عێراق، تورکیا، ئێران، سووریا، هۆڵه‌ندا، به‌لژیکا، دانیماڕک، هه‌رێمی کوردستان و … له ڕۆژانی به‌ڕێوه‌چوونیدا په‌خش ده‌کرێن.

ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “فیلمه سینه‌ماییه‌‌‌کان”
ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “فیلمه بڵینده سینه‌ماییه‌‌‌کان” له چواره‌مین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مۆسکۆ” Moscow بریتین له: خاتوو “ئانجلینا نیکۆنۆڤا” Angelina Nikonova ده‌رهێنه‌ر، سیناریۆنووس و به‌رهه‌مهێنه‌ر له وڵاتی ڕووسیا، که فیلمی سینه‌مایی “پۆڕتره‌یه‌ک له گورگ و بۆمه‌لێڵ” Portrait in the Twilight له‌م فیلمسازه له یه‌که‌مین به‌شداریی جیهانی خۆیدا له فێستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تی فیلمی “ڤێنیز” Venice ئاماده‌بوو و هه‌روه‌ها ده‌رهێنانی فیلمی سینه‌مایی “به‌خێر بێن بۆ ماڵه‌وه” Welcome Home و فیلمی سینه‌مایی “ئه‌رێ که‌سێک کچه‌که‌ی منی بینیوه؟” Has Anyone Seen My Girl? له کارنامه‌ی هونه‌ریی خۆیدا هه‌یه‌، خاتوو “لیانکا گریۆ” Lyanka Gryu ئه‌کته‌ر و ده‌رهێنه‌ر له وڵاتی ڕووسیا که به ڕۆڵ بینین له فیلمه‌کانی “منداڵانی ژێر ١٦ ساڵ” Children Under 16، “گه‌ڕاونه‌وه‌ی چه‌کداره‌کان” The Return of the Musketeers و زنجیره دڕاماکانی “باڕڤیخا” Barvikha و “سێرلۆک هۆڵمز” Sherlock Holmes ناسراوه و هه‌روه‌ها “ماکسیم دۆبرۆمیسلۆڤ” Maxim Dobromyslov به‌رهه‌مهێنه‌ری فیلمه‌ سینه‌ماییه‌کان، به‌ڵگه‌فیلمه‌کان و زنجیره دڕاماکان له وڵاتی ڕووسیا ـ سه‌رۆکی لێژنه‌ی دادوه‌ران، که له پڕۆژه‌کانی “مانای ژیان” The Meaning of Life، “ڕووسیا ـ ئۆدیسه” Russia-Odyssey و “ده‌ره‌وی وه‌رز. حیماسه‌ی لاوان” Off-season. Saga of Youth هاوکاریی کردووه.

ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “به‌ڵگه‌فیلمه بڵینده‌کان”
ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “به‌ڵگه‌فیلمه بڵینده‌کان” له‌م ڕووداوه سینه‌ماییه کوردییه‌دا بریتین له: “توماس سیدریس” Thomas Sideris ڕۆژنامه‌نووس، توێژه‌ر و ده‌رهێنه‌ر له وڵاتی یۆنان، که زیاتر له ٤٠ خه‌ڵاتی نێوده‌وڵه‌تی بۆ کاری توێژینه‌وه‌ییه‌کانی خۆی له بواری به‌ڵگه‌فیلمدا به‌ده‌ستهێناوه، خاتوو “مزگێن ئه‌رسلان” Mizgin Arsalan ڕۆژنامه‌نووس و دیکۆمێنتسازی کورد له وڵاتی به‌ریتانیا، که به یه‌که‌مین فیلمی بڵیندی خۆی به ناوی “من فڕیم، تۆ مایه‌وه” I Flew, You Stayed خه‌ڵاتی باشترین به‌ڵگه‌فیلمی ساڵی له ئه‌نجومه‌نی ڕخنه‌گرانی فیلمی تورکیا، خه‌ڵاتی گه‌وره‌ی فێستیڤاڵی به‌ڵگه‌فیلمی “ئامێد” Amedو خه‌ڵاتی “مریلا گالێتی” Mirella Galletti له وڵاتی ئیتاڵیا به‌ده‌ستهێناوه و هه‌روه‌ها “ئێڤان بۆلۆتنیکۆڤ” Ivan Bolotnikov ده‌رهێنه‌ر، سیناریۆنووس و به‌رهه‌مهێنه‌ر له وڵاتی ڕووسیا ـ سه‌رۆکی لێژنه‌ی دادوه‌ران، که ده‌رهێنانی بۆ فیلمه‌کانی “له هێڵی یاریی” On the Line of the Game، “جان باپتیست” John the Baptist و “مۆزه‌خانه‌ی پڕبه‌دڵ” The Ideal Museum کردووه و به فیلمی بڵیندی “ئازاره‌کان” Harms دوو خه‌ڵاتی له فێستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تی فیلمی “شانگهای” Shanghai له وڵاتی چین به‌ده‌ستهێناوه. فیلمی “پاڵمیرا” Palmyra له به‌رهه‌مه‌کانی ئه‌وه که له باکوور کوردستان وێنه ‌گیراوه.

ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “کورته فیلمه‌ چیرۆکییه‌کان”
ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “کورته فیلمه‌ چیرۆکییه‌کان” له چواره‌مین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مۆسکۆ” بریتین له: خاتوو “ئێلێنا گلیکمه‌ن” Elena Glikman به‌رهه‌مهێنه‌ر له وڵاتی ڕووسیا ـ سه‌رۆکی لێژنه‌ی دادوه‌ران، که فیلمه‌کانی “پیتێر ئێف. ئێم” Piter FM، “سپیتاک” Spitak، “له‌سه‌ر لێوار” On the Edge و “جاده‌ی سپی” White Road! له کارنامه‌ی هونه‌ری خۆیدایه، “فێکری به‌ڕۆشی” Fekri Baroshi به‌رهه‌مهێنه‌ر، مۆنتیر و ده‌رهێنه‌ر له هه‌رێمی کوردستان که ده‌رهێنانی بۆ فیلمه‌کانی “خه‌یاڵی دوای مردن” The Dream Before Death و “له لانه‌ی شێر” In the Lion’s Den کردووه و هه‌روه‌ها “نه‌وزاد شێخانی” Navzad Shehani ده‌رهێنه‌ری ئیزه‌دیی که خه‌ڵاتی “ژان لۆک گۆدار” Jean Luc Godard به‌ده‌ستهێناوه و به‌ڵگه‌فیلمی “کوشتن‌وبڕینی ڕه‌ش” Black Massacre سه‌باره‌ت به کۆمه‌ڵکوژی ئیزه‌دییه‌کانی ساز کردووه که وه‌کوو به‌ڵگه‌یه‌کی گرینگی هاوچه‌رخ، ده‌رباره‌ی ئه‌م تڕاژیدیایه له دیوانی سزای نێوده‌وڵه‌تیدا تۆمارکراوه.

ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “به‌ڵگه‌فیلمه کورته‌کان”
ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی به‌شی پێشبڕکێی “به‌ڵگه‌فیلمه کورته‌کان” له‌م ڕووداوه سینه‌ماییه کوردییه‌دا بریتین له: خاتوو “ڕووگه‌ش کیریچی” Rugesh Kirici ئه‌کته‌ر، ده‌رهێنه‌ر و نووسه‌ر له باکووری کوردستان که له شانۆ و سینه‌مای کوردیدا چالاکی ده‌کات و له فیلمه‌کانی “شه‌وی دوورودرێژ” The Long Night، “بڕیاری سه‌خت” The Hard Decision، “به‌ڕوو” Acorn و “دایکی ئێلیف” Mother Elif ڕۆڵی بینیوه، “شێرۆ هینده” Shero Hinde ده‌رهێنه‌ر و سیناریۆنووس له ڕۆژئاوای کوردستان که به فیلمی “ئه‌وین به‌رانبه‌ر به کۆمه‌ڵکوژی” Love in the Face of Genocide خه‌ڵاتی بینه‌رانی فێستیڤاڵی فیلمی “له‌نده‌ن” و به فیلمی “چیرۆکی شارێکی وێران” The Story of Destroyed Cities خه‌ڵاتی گه‌وره‌ی فێستیڤاڵی فیلمی مه‌کزیکی به‌ده‌ستهێناوه و هه‌روه‌ها “لوقمان سوخه‌نوه‌ر”‌ Loghman Sokhanvar مۆنتێر له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ـ سه‌رۆکی لێژنه‌ی دادوه‌ران، که مۆنتێری زۆربه‌ی فیلمه ناسراوه‌کانی سینه‌مای ئیران و کوردستان، له‌وانه؛ “ده‌نگی باران” The Sound of Rain، “یانه” The Team، “ته‌نیا” Tanya له ئه‌ستۆدا بووه.

پێشکه‌ش کردنی خەڵاتی بلووری “هەتاوی زێڕین”
له چواره‌مین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مۆسکۆ”، ٣٨ به‌رهه‌م پێکهاتوو له دوو به‌شی پێشبڕکێی له‌وانه؛ له به‌شی پێشبڕکێی “فیلمه بڵینده‌‌کان”، ٧ فیلمی سینه‌مایی و ٨ به‌ڵگه‌فیلمی بڵیند و هه‌روه‌ها له به‌شی پێشبڕکێی “کورته فیلمه‌کان”، ١٤ کورته فیلمی چیرۆکی و ٩ به‌ڵگه‌فیلمی کورت، بۆ به‌شداریی له به‌شی کۆتایی ئه‌م فێستیڤاڵه ده‌ستنیشان کراون و بۆ به‌ده‌ستهێنانی خەڵاتی کریستاڵی “هەتاوی زێڕین”ی ئه‌م ڕووداوه سینه‌ماییه له‌گه‌ڵ یه‌کتریی ڕکابه‌ریی ده‌که‌ن.

خەڵاتی “هەتاوی زێڕین” ستایلێکی کریستاڵ، به هێمای هەتاوی زێڕینه و ئه‌م خەڵاته گرینگه له پێنج به‌شدا، له‌وانه؛ باشترین فیلمی بڵیندی سینەمایی، باشترین بەڵگەفیلمی بڵیند، باشترین کورتە فیلمی چیرۆکی، باشترین بەڵگەفیلمی کورت و هەروەها خەڵاتی “هاوبه‌شی له سینه‌مای کوردی”دا به براوه‌کان پێشکەش دەکرێت.

بۆ زانیاری زیاتر:
www.moscowkff.ru

وێنه‌ی ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی چواره‌مین فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مۆسکۆ”:

https://drive.google.com/drive/folders/1A-UU1u8xBHxKy782A58QcBIc3WyMC3SA?usp=share_link

واقتان نەپەڕێت، ئەوە ژیانە
یەکەک زڵفی وەک زنجیر بە پای یاردا گیرۆدەدەبێت
ئەوی تر لەبازاڕی حەز بەدەوری خۆیدا گێژانە دەخولێت
یەکەک بە داوی مژوولکەی چاوی جوانێک شەوانە ئێشکدەگرێت
ئەوی تر بەکەوانی برۆی قەوسی خۆی یار تیرباران دەکات و دەیکوژێت
یەکەک لە بازاڕی هەوەس قوماشی دایدڕەومردم دەکڕێت
ئەوی تر قەزازی زەنگوڵە زێڕین کۆڵوانە بۆ یار بە دیاری دەهێنێت
یەکەک لە ئامێزی خۆش لانەوازەی شەوانە کپ دەخەۆێت
ئەوی تر دۆزەخی جنون ئامێز بایی دەکڕێت
یەکەک تەختی ڕازاوە بەگوڵدان و شەمعەدان دەکڕێت
ئەوی تر کراسی مردگ، بلووری بۆخۆی بەکرێ دەگرێت
یەکەک پەراوێزی قەسیدەیەکی جوان دەچنێت
ئەوی تر ئارامی عیشقێکی قەشەنگ دەشێۆێنێت
واقتان نەپەڕێت ئەوە ژیانە
یەکەک بەسەزمانە! بە لفکە زبرو دڕەکان خۆێ دەساوێت سەیرە کەف ناگرێت
ئەوی تر هەمیشه بۆنی خۆشی مەعشوقی خۆێ لێوەدێت
یەکەک شەکردانەکەی پڕ لە نوقڵی زەرد و سووری هەوەس دەکات
عاقبەت تووشی
شەکرە دەبێت تامی لێ نابینێت و ئارامی لێدەبڕێت

شەهلا نوری

کە لە ناکاو بە جێت هێشتین ،
کتێبەکان هەتیو کەوتـــــــن
خەمێکی قورست پێ چێشتین ،
پیتەکان بە بێ شیو خەوتن ..

کۆشکێکی پاک و ڕازاوەی
ڕۆژنامە ، واقی وڕما بوو ..
فرمێسک لەناو چاوەکانی
بەردەرکی سەرادا زا بوو .

ئیتر کۆشکی کتێبەکان ،
کێ ڕێکی خا ؟ تاوتووی بکا ؟
کراسی ڕۆژنامە و گۆڤار ،
کێ بیشوا ؟ کێ ئوتووی بکا ؟

ناوەندی شار ، بێ تۆ چی بکا ؟
هاوسەنگیی خۆی چۆن ڕاگرێ ؟
بە بێ تۆ .. بە بێ خەندەی تۆ ،
زەحمەتە خۆی ڕاناگـــــــرێ ..

دوو درەختەکە خەمگینن ،
چاوەڕێت بوون ، هەر نەهاتی
پێشوەخت گەڵایان هەڵوەری،
ژمارەی خەزانی کاتیی !

تاقە ئازارێ کە بەخشیت ،
ئازاری ماڵئاوایی بوو ..
بەو ناوەختە ، بەو خەزانە ،
بەو مەرگە ، کە نائاسایی بوو ..

ئاخر لە وڵاتی مافیا و
گەمژە و نەخوێندەواریدا ،
لەگەڵ کتێب بووی کە هاتیت و
هەروا له کۆچی یەکجاریدا

لە شاری دەفتەره دۆلار ،
تۆ کتێبت کرد بە هاوڕێ
بۆیە لە میراتیی شارا ،
تۆ هیچ شتێکت پێ نابڕێ !!

سوپاس ، بۆ باوکی ووشه و پیت ،
کە له شێوەی نابێتەوە ..
ناوەندی شار دڵی شکا ،
زۆر زەحمەتە چا بێتەوە ..

• وێنەکە: ملا موحسین سەید محمود بەرزنجی

هەموو شەوێك
خەرمانێك گومان
دونیایەك بێ متمانەیی
زەمینێك بەردو
ئاسمانێك كینە
بەسەرما دەبارێنێ
دەڕوات دەسماڵێك تاریكی
بەروانكەیەك حەسرەت
لە رۆحی خۆی دەئاڵێنێ
بۆ بەیانی
بەكۆمەڵێك بیانوو
جۆگەیەك گللەیی و
رووبارێك نەفرەت دێتەوە
خۆشەویستی زامدار دەكات
شیعر بۆ گڕ هەڵئەڕشێنێ
شەوانیش كات لەژان دەدات
جێژوان لەگڵ مارە دەبڕێت
من دەباتە خەڵوەتگای شێتان
بەدەستی خۆی خۆشی دەكوژێت
وتەی زاری
لەنەخێرو گومڕاییەكان
هەڵكێشاوە
مەمك لای ئەو نارنجۆكە
دەم گڕكانی تێزاب و
ژەهرو جوێنە
ناونیشانی عەشق و ئینسان
سوتماكی پاشماوەی خوێنە
نەبروای بەوشەی خوداو
هەست و گیانە
نەدڵیشی كانگای شیعرو
سۆزی خاك و نیشتمانە
كچێكە لەشێوەی تەور
دەبێت بەتەم
رۆحی دەبیت بەتیلەی هەور
چاوەكانی بزەی بارانی نەدیوە
دڵ لەژێر پێدا دەدوێنێ
پەنجە بەجەستەی هەتاوا دەكات
بۆسە بۆجوانی هەڵدەچنێ
تەنها ئەم شیعرەم دەتوانێ
ناوێك جوانی بۆ دابنێ
 
ستار ئەحمەد