لە سەدەی بیستەم لە پاش شۆڕشی ئۆکتۆبەری روسیاوە، تارمایی هزری کۆمۆنیستیی و شۆڕشگێریی تەواوی جیهانی گرتەوە، لە چەندین شوێنی جیهاندا سەرکردەی شۆڕشگێر پەیدابوون، لە ئاسیا ماوتسیتونگ و هۆشیمنە، لە ئەفریقا پاتریس لومبابا و تۆماس سانکارا، لە ئەمریکای لاتین کاسترۆ و گیڤارا، ئەم تەوژمی فکری شۆڕشگێڕییە، باشووری کوردستانیشی گرتەوەو بەشێوەیەکی بەربڵاو بەناو گەنجانی ساڵانی حەفتا و هەشتاکانی سەدەی پێشودا زاڵبوو، بەتایبەتی فکری ماوییزم و گیڤاریزم.
شاسوار جەلال ناسراو بە “هاوڕێ ئارام” یەكێكە لە سەركردە ناسراو و مەزنەكانی كۆمەڵەی ماركسی-لینینی و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان. لە پاش هەرەسهێنانی شۆڕش، ئەو یەكەمین رابەری بزووتنەوەی پارتیزانی بووە، هەروەها تاكە سەركردەی كۆمەڵە و یەكێتیش بووە، كە لە ناو شار و گوندەكانی كوردستاندا، دووبارە توانیویەتی رێكخستنەكانی كۆمەڵە زیندوو بكاتەوە، ئەمەش لە پاشئەوەی زۆربەی سەركردەكانی كۆمەڵە دەستگیركران، ئەو توانی دووبارە رێكخستنەكان زیندوو بكاتەوەو كۆمیتەی هەرێمەكان دروستبكات، كە بوونە داینەمۆی شۆڕشی نوێی گەلەكەمان.
کاک ئارام لەو ماوە کەمەی ژیانی سیاسییدا، کۆمەڵێک کاری ئێجگار گەورەی ئەنجامداوە، لەپێش هەموویانەوە، دووبارە کۆکردنەوەو رێکخستنی ئەندام و لایەنگرانی کۆمەڵە و یەکێتیی، کەلەپاش دەستگیرکردنی بەشێكی زۆری سەرکردایەتی کۆمەڵە، بۆشاییەکی گەورە پەیدابوو، تەواوی رێکخستنەکان پەرتەوازە بوون. هەروەها لە هەمووشی گرنگتر، هەوڵدان بۆ بڵاوکردنەوەی فکر و کار و چالاکییە سیاسییەکانی کۆمەڵە بەناو خەڵكیدا، ئەمەش لەرێگەی مەفرەزە تایبەتەکان و لەهەمانکاتیشدا لەرێگەی بڵاوکراوەکانەوە. ئەو توانی یەکەمین بەردی بناغەی دەزگای راگەیاندنی کۆمەڵە و یەکێتیی دابمەزرێنێت، ئەمەش بۆ ئەو قۆناغە زۆر گرنگ بوو، چونکە ئامانجی بەعسییەکان لە پاش هەرەس ئەوە بوو، هیچ دەنگێكی شۆڕشگێڕی کوردی نەهێڵن، بۆیە لەوکاتەدا بڵاوکردنەوەی فکری شۆڕشگێڕیی و کوردایەتی، خۆی لەخۆیدا شۆڕشێکی گەورە بووە کە کاک ئارام کردوویەتی.
راستە کاک ئارام لەڕووی فکرییەوە نەیتوانییوە هەنگاوی گەورە بنێت، لەمەشدا لەلایەکەوە هەلومەرجی سیاسیی ئەوکاتە رێگربووە، چونکە زیاتر خەریکی کاری رێکخستن و کۆکردنەوەی پێشـمەرگە و کاری راگەیاندن بووە، هەموو ئەم کارانەش کاتێکی زۆریان لێگرتووە، بەشێوەیەک نەیتوانیوە، کاتی باشی هەبێت بۆ خۆڕۆشنبیرکردن و خوێندنەوە. هەرئەمەش وایکردووە لەڕووی فکرییەوە زۆر پێشنەکەوێت، هێشتا فکری گیڤاریزم و لینینیزم بەسەریدا زاڵبێت، هەرچەندە ئەو توانی خۆی لە زۆر تێز و سیاسەتی ماوییزم رزگار بکات. لەرووی سیاسییشەوە ئەو هێشتا لەژێرهەژموونی باڵی جەلالیەتدا بووە، هەرئەمەش وایکردووە کە نەتوانێت رەوتێکی سیاسیی و فکری جیاواز دروست بکات. پاش لێکۆڵینەوە لە مێژووی خەباتی کاک ئارام بۆم دەرکەوتووە، کە ئەو قسانە راست نەبووە، کە کاک ئارام جیاوازییەکی زۆری فکریی و سیاسیی لەگەڵ سەرانی دیکەی یەکێتییدا هەبووبێت، بگرە دەتوانم بڵێم جیاوازییەکە زیاتر لە سەر شێوازی کارکردن بووە.
بەلای منەوە گرنگترین شت کە کاک ئارام کردبێتی، بەرهەمهێنانی مۆدێلێکی نوێی سەرکردەیە، چونکە سەرکردەکانی پێش خۆی، هەموویان کوڕە ئاغا یان شێخ بوون. هەربۆیە نەریتی خێڵەکی بەسەریاندا زاڵبووە، زیاتر خەڵکیان وەکو رەعیەت تەماشا کردووە، بەڵام کاک ئارام هات مۆدێلێکی نوێی سەرکردەی پێشکەشکرد، سەرۆکێک کە لەگەڵ پێشمەرگەکان لەسەنگەری خەباتدایە، چەکی لەشانە، وەکو ئەوان جلوبەرگ لەبەردەکات و لەسەر هەمان سفرە نانیان لەگەڵدا دەخوات. کاک ئارام پێیوتین کە سەرکردە ئەو بورجە عالییە نییە کە پێشمەرگە نەیگاتێ، بەڵکو دەکرێت سەرکردە کەسێک بێت، لەناو جەماوەرەکەیدا بێت، وەکو ئەوان بیربکاتەوەو ژیان بکات، ئەم مۆدێلە نوێیەی سەرکردەش، بۆناو کۆمەڵگەی کوردی، شتێکی نوێ بوو، بەڵام بەداخەوە سەرکردەکانی پاش خۆی، نەیانتوانی هەمان رێچکەی ئەو بگرنەبەر.
هه‌موو ئه‌مانه‌ وامان لێده‌که‌ن، به‌وپه‌ڕی چاوی رێزو حو‌رمه‌ته‌وه‌، سه‌یری کار و خه‌باتی ئه‌م سه‌رکرده‌ قاره‌مانه‌ بکه‌ین، هه‌زاران سڵاو له‌گیانی پاکی ئه‌م سه‌رکرده‌ مه‌زنه‌ و ته‌واوی ئه‌و شه‌هیدانه‌ی که‌ هه‌مان رێچکه‌ی کاک ئارامیان گرته‌به‌ر.

هەڵبژاردنی ئەمجارەی ئەمەریكا 15 ملیارو 951 ملیۆن دۆلاری تێچوو بوو, پڕ تێچووترین هەڵبژاردن بوو لە مێژووی مرۆڤایەتی بە هەڵبژاردنەكانی پێشووی ئەمەریكاشەوە, لە دامەزراندنەوە بۆ هەنووكە, هەڵبژاردنێك رۆڵی پارە رۆڵی سەرەكی بوو لە یەكلاكردنەوەی كورسی.

ئۆلیگاریشییەكان و هەڵبژاردن

بەخشش رۆڵی سەرەكی دەگێڕێت لە یەكلا كردنەوەی ململانێكان بۆ بەدەست هێنانی كورسی, ئیلۆن ماسك 259 ملیۆن دۆلاری بەخشی بۆ هەڵمەتی هەڵبژاردنی ترەمپ, ئەمازۆنیش 40 ملیۆن دۆلاری بەخشی بە بەرنامەیەك خانمی یەكەمی ئەمەریكا بەرهەمی دێنێت, ئەوانی دیكەش بۆ مەراسیمی سوێند خواردنەكەی زۆریان بەخشی.
تەنانەت زۆر لە كۆمپانیاكان هەڵوێست و باوەڕی خۆیان لەسەر بازرگانی, گۆڕانی ژینگە, یەكسانی لە ژینگەی كار , و … گۆڕی, لە نەیاری ترامپەوە 180 پلە گۆڕان بۆ لایەنگری.
لەكاتی مەراسیمی سوێند خواردنەكەی ترامپ لە هۆڵی رۆتۆندا لە كاپیتۆڵ ژمارەیەك زۆر لە گەورە ملیاردێرەكان كۆبوونەوە, وا دەورەیان دابوو, دەتووت لەبەرەی جەنگدان, وەك جەنەرالی جەنگ دەركەوتن, ترامپیش وەك ناپلیۆن نمایشكرا, لۆید بلانكفاین بەڕێوەبەری جێبەجێكاری پێشووی گۆڵدمان ساكس گەڕانەوەی ترەمپی بۆ سەر شانۆی جیهانی، دوای یەكەم خولی سەرۆكایەتی ، بەراورد كرد بە گەڕانەوەی ناپلیۆن ئیمپراتۆری فەرەنسا دوای ساڵێك لە دەربەدەری لە دوورگەیەكی ئیتاڵیا لە ساڵی 1915.
لە وێنەیەكدا كە چوار كەسایەتی لە كاتی سوێند خواردنی ترامپ پێكەوە دەركەوتن, وێنەكە بووە جێگای باس لە تۆڕە كۆمەلایەتییەكان, ئەوانیش بریتی بوون لە ” ئیلۆن ماسك, جیف بیزۆس و مارك زوكربیرغ و ساندر بیهشای:” , ئەوان پێكەوە خاوەندی 884 ملیار دۆلار و چوار كۆمپانیای تەكنەلۆژیای بە بەها بوون, سەرمایەكەیان دەكاتە دووجار داهاتی نەتەوەیی وڵاتێكی وەك بەنگەلادیش, كە ژمارەی دانیشتووانی 176 ملیۆن كەسە, ئەو وێنانە هێمایەك بوون بۆ ئەوەی بزانین حكوومەتەكەی ترامپ نوێنەرایەتی كێ دەكات, ئەمانە ئەمساڵ هیچیان بەشداری دافۆس 55یان نەكرد, مەست بوون بە مەراسیمی سوێند خواردنی ترامپەوە.
تایبەتمەندییەكی دیار لە سەرۆكایەتی دووەمی ترەمپ كە بە ڕوونی لە مەراسیمی سوێندخواردنەكەدا نمایشكرا، زۆرینەی نەیارەكانی پێشووی لە دەوری كۆببونەوە, پشتگیرییە چەواشەكارییەكانی ترەمپ بوو لەلایەن ملیاردێرە تەكنەلۆژییەكان و دەوڵەمەندە گەورەكانەوە, ڕۆڵی ناوەندی كە ئیلۆن ماسك دەوڵەمەندترین پیاوی جیهان و ملیاردێرەكانی دیكە لە بواری بەڕێوەبردندا دەیگێڕێ، وا دەكات سیستەمەكە وەك پلۆتۆكراسییەك دەربكەوێت, نیگەرانییەكی ڕەوا هەیە كە یارمەتییەكانی ئاسایشی كۆمەڵایەتی و ڕێوشوێنەكانی چاودێری كۆمەڵایەتی و چاودێری تەندروستی و …. ببنە قوربانی ئەو هەوڵانەی كە بۆ كەمكردنەوەی قەبارەی حكومەتی فیدراڵی و خەرجییە كۆمەڵایەتییەكان دەدرێت, ماسك بۆ ئەنجامدانی ئەوكارە رێپێدراوە. ئەم ئیدارەیە دەستی كۆمپانیاكان ئازاد دەكات بۆ پاراستنی بەرژەوەندی كۆمپانیا گەورەكان, یەكێك لە هەنگاوەكان لەم بوارەدا كەمكردنەوەی باجی كۆمپانیاكانە لە 21% ەوە بۆ 15% .

دەسەلات بەرەو چ ئاراستەیەك
پەرەسەندنی خێرای سستەمی دەسەڵاتداری بەرەو سیستەمی ئۆلیگارشی جیهانی، كە گروپێك ملیاردێر بەشێكی زۆری ئابووری جیهانیان كۆنترۆڵ كردووە, ساڵانە دەسەڵاتی ئۆلیگارشی جیهانی زیاتر قێزەونتر دەبێت, ئەمە ئەو واقیعە سیاسی و ئابوورییە سەختەیە كە دەبێت ڕووبەڕووی ببینەوە, ماسك دەستێوەردان لە ژیانی سیاسی وڵاتان دەكات, ترامپیش هەڕەشە لە دانمارك و كەنەداو پەنەما .
لە مێژووی مرۆڤایەتیدا هەرگیز ئەوەندە مارە كەمەی مرۆڤ, پارەی ئەوەندە زۆریان نەبووە, لە مێژووی مرۆڤایەتیدا هیچ كاتێك جیاوازییەكی وا لە داهات و ساماندا نەبووە لە نێوان تاك وڵاتاندا, لە مێژوودا هەرگیز چڕبوونەوەی خاوەندارێتی هێندە گەورەو زەق نەبووە, لە مێژوودا هیچ كاتێك چینێكی ملیاردێر هێندە بەهرەمەند نەبووە لەو دەسەڵاتە سیاسییەی كە ئێستا هەیانە, هیچكات شاهیدی ئاستێكی وا لە تەماح و چاوچنۆكی و نابەرپرسیارێتی لە نێو چینی دەسەڵاتداردا نەبووین وەك ئێستا , ئەوەی ئێستا هەیە لە جیاوازی سامان, ئەوەی ئێستا روودەدات هیچكات نموونەی لە رابردوودا نەبووە لە وێرانكاری ژینگە, دەوڵەمەند بوون, قۆرخكاری, جەنگ و كوشت و بڕ……. .
زیاد بوونی كاریگەری سیاسی سەرمایەداران و كۆمپانیاكان بەهۆی زیاد بوونی سەرمایەكانیانەوە, ئەم دەسەڵات و كاریگەریەش بەكار دەهێننەوە بۆ دەوڵەمەند بوونی زیاتر و زیاد بوونی جیاوازی, جیهان بەرەو جەمسەرگەری زیاتری چینایەتی دەبات.
دەوڵەتان دەسەڵاتیان ڕادەستی قۆرخكارەكان كردووە، ڕێگە بە كۆمپانیاكان دەدەن كاریگەرییان لەسەر ئەو كرێیە هەبێت كە بە خەڵكی دەدەن، هەروەها نرخی ئەو خۆراك و دەرمانانەی كە تاكەكان دەتوانن دەستیان پێ بگات, وە ئەو بودجەیەی بۆ كەرتەكانی تەندروستی و پەروەردەو پشتیوانییە كۆمەڵایەتییەكن دەكرێت.
نایەكسانی دیموكراسی توشی قەیران دەكات و لە كاری دەخات, هەر ئەم نایەكسانیەیە هۆكاری دەنگ نەدان و بایكۆتكردن لە جیهاندا, متمانە نەماوە بە سستەمێك سەرچاوەی ئەم وەحشیەتەیە, سستەمی پەرلەمانی لە كار كەوتووە, ئەوانەی دایان هێنا, هەر خۆشیان مراندیان بە یاسای كوشتنی بە بەزەیی.

كەمكردنەوەی باج
لایەنێكی دڵخۆشكەری دەسەڵاتی ترەمپ كەمكردنەوەی باجە لەسەر سەرمایەداران, بڕیار وایە تا 10 ساڵی دیكە نزیكە 8 ملیار دۆلاریان بۆ بگەڕێنێتەوە لە رێگای كەمكردنەوەی باجەوە.
رۆژ بە رۆژ سەرمایەداری جیهانی رێژەی باج كەم دەكاتەوە, لە ئێستا جەمسەرێكی سیاسی بەهێزو بەرفراوانی نەیاری سستەمی سەرمایەداری لە ئارادا نییە, بۆیە سەرمایەداری جیهانی پێویستی بە حكومەتی خۆشگوزەران سۆسیال نەماوە, ئەوانەی هەن لە لیبراڵ و راستگەرا نەتەوەیی و ئیسلامی سیاسی و … هەموو لەیەك كانی ئاو دەخۆنەوە لایەنگری سستەمی سەرمایەدارین, كەمكردنەوەی باج و بەتایبەتیكردنی كەرتە گشتییەكان تایبەتمەندی هاوبەشی هەموویانە, رێژەی باج لە ساڵی 1970 بە رێژەی 62% بوو, لە ساڵی 1980 دابەزی بۆ 48%, لە ساڵی 2022 دابەزیووە بۆ 23,1%, ئێستا ترامپ دایبەزاندووە بۆ 15%. لە وڵاتانی تازە گەشەكردوو 28% و لە وڵاتێكی وەك بەرازیل تەنها 10% یە.
دەوڵەمەندەكانیش نەك تەنها رێژەی باجیان بۆ كەمكراوەتەوە, بگرە 7600 ملیار دلاریان لە 2500 شوێنی جیهان لە باج شاردۆتەوە وەك ئاشكرا بوو لە پەناما گێت, بەشێوەی گشتی ئێستا دەوڵەمەندەكان و كۆمپانیاكان باجی كەمتر دەدەن وەك لەوكات, بگرە بە كۆمەڵ وڵاتان بڕیار لەسەر كەمكردنەوەی باج دەدەن.
بایدن هەڕەشەی باجی زیاتری دەكرد لە ئەو سەرمایەدارانەی سەرمایەكانیان لە سەروی 100 ملیۆن دۆلارەوە بوو, بەڵام ترەمپ 8%ی بۆ كەمكردنەوە, جگە لە ئیمتیازاتی دیكە.

ئۆلیگارشیەكان بۆ هەڵوێستیان گۆڕی

بایدن لە كۆتا وتاری ماڵئاوایی مەترسی باڵادەستی ئۆلیگارشییەكانی كرد, كە دیموكراسیەتی ئەمەریكا بخەنە ژێر پرسیارەوە, لەو كاتەی هەموویان لە پاڵ ترامپا خۆیان و هاوسەرەكانیان ریزیان بەستبوو.
لە مانگی ئازاردا بایدن پێشنیاری باجی سەروەت و سامانی كرد بەسەر دەوڵەمەندەكان بۆ پڕكردنەوەی كورتهێنانی بودجەی وڵات، بەپێی پلانەكەی كە بەڵێنی دا ئەگەر دووبارە هەڵبژێردرێتەوە جێبەجێی بكات، لە بەڵێنەكەی هاتبوو ئەو ئەمریكییانەی سامانیان لە سەرووی ١٠٠ ملیۆن دۆلارەوەیە، بە ڕێژەی لەسەدا 2 باجیان لە سەرە.
هەروەها دوای ئەوەی بایدن هەڵوێستێكی توندتری لەبارەی كۆممپانیا زەبلاحەكانی سلیكۆن ڤالی گرتەبەر، ئەوان بەرەو ترامپ خزان, هەموو ئیدعاكان پێشوویان درۆزنانە دەرچوو.
بایدن لە سەرەتای دەست بەكاربوونی ڕێبازێكی توندی بەرامبەر بە كۆمپانیاكانی تەكنەلۆژیا نا، هەوڵیدا بەكارهێنەران لە بەرزبوونەوەی نرخەكان بپارێزێت.
لە میانی هەڵمەتی هەڵبژاردنی ساڵی ٢٠٢٠دا، بایدن جەختی لە پاڵپشتی خۆی بۆ یاسای توندی دژ بە ئیحتیكار دەربڕی, كۆنترۆڵی ئەو كۆمپانیا زەبەلاحانە و دابەشكردنیان ئەگەر پێویست بكات لە ڕێگەی ڕێكاری یاساییەوە.
ئیدارەكەی هەمیشە ئیرادەیان نیشان داوە بۆ چاودێریكردن و دادگاییكردنی كۆمپانیا گەورەكانی وەك ئەمازۆن ، مایكرۆسۆفت، و گووگڵ , و “مێتا”.
هەروەها دەیەویست كۆنترۆڵی مەترسییەكانی زیرەكی دەستكرد بكات.
هەروەها بایدن فشاری دەكردە سەر تۆرشە كۆمەڵایەتییەكان چاودێری هەواڵی ناڕاست و درۆ بكەن, كە بایدن نەما مێتا رزگاری بوو, بەناوی ئازادییەوە ئێستا ئازادە لە بڵاوكردنەوەی هەواڵ و زانیاری ناڕاست.
ئەوە ڕوون بووەتەوە كە كۆمپانیا زەبەلاحەكانی تەكنەلۆژیا و سۆشیال میدیا خوازیار بوون رزگاریان بێت لە بایدن و پەیوەست بن بە هەوادارانی ترامپەوە بۆ ئەوەی لە ماوەی چوار ساڵی داهاتوودا بەرژەوەندییەكانی كۆمپانیاكانیان بەرەوپێش ببەن.
لە دیارترین ئامادەبووانی سوێند خواردنی ترامپ مارك زوكەربێرگ بوو كە پەیوەندییەكەی لەگەڵ ترامپ لە خولی پێشووی سەرۆكایەتی لە خراپترین ئاستیدا بوو، بەتایبەتی دوای ئەوەی ئەكاونتەكانی ترەمپی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك و ئینستاگرام داخست دوای پەلامارەكەی كاپیتوڵ لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢١, ئێستا ئەو چاوی لەسەر داخستنی تیك تۆكە, كە گەورەترین ركابەری میتایە, هەروەها بە بڕی 25 ملیۆن دۆلار رێك كەوت لەگەڵ ترەمپ بەرامبەر بە سكاڵاكەی.
پەیوەندییەكانی ترەمپ لەگەڵ سلیكۆن ڤالی بە درێژایی یەكەم سەرۆكایەتییەكەی گرژ بووە و بە درێژایی هەڵمەتی هەڵبژاردنەكانی ساڵی ٢٠٢٤ درێغی نەكردووە لە ڕەخنەگرتن لە كۆمپانیاكان, بەڵام ئێستا بەرژەوەندییە هاوبەشەكانیان وای كردووە موو بە بەینیانەوە نەچێت.
جێگەی سەرسوڕمانە كاتێك ترەمپ لە خولی یەكەمی سەرۆكایەتی لە كۆشكی سپی بوو, هەموو كەسە دیارەكانی سلیكۆن ڤالی بانگهێشت كرد بۆ ئەنجومەنی تەكنەلۆژیای ئەمریكی، لە ناو ئامادە بوواندا ئیلۆن ماسك نەبوو, بانگی نەكردبوو بۆ ئەو دیدارە.
تەنانەت تاكو مانگی ئازاری 2024، ماسك ڕەتیدەكردەوە پشتگیری لە ترەمپ بكات, هەڵوێستەكەی وەك ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆست بوو لە ژێر فشاری خاوەندەكەیجێف بیزۆس خاوەندی ئەمازۆنە, لە مانگی تەمموزدا- دوای هەوڵی تیرۆركردنی ترامپ لە شاری باتلەر لە ویلایەتی پێنسیلڤانیا- ماسك هەڵوێستی خۆی گۆڕی و لە تویتێكدا پشتگیری تەواوی خۆی بۆ ترەمپ دەربڕی و هیوای زوو چاكبوونەوەی بۆ خواست.
ئەم گەورە سەرمایەدارانەی تەكنەلۆژیای سلیكۆن ڤالی لەناو خەڵكدا شەرمەزار دەركەوتن بەهۆی ئم گۆڕانكارییە خێرا هەڵپەرستانەوەیان, بەهۆی ئەوەی ئەمانە پێشتر بە مەیلی سیاسی پێشكەوتنخوازانە ناسراون, ڕاپرسییەكی گرێگ فێرنشتاین دەریخست كە سەركردەكانی سلیكۆن ڤاڵی زۆر لیبڕاڵ بوون لە پرسە كۆمەڵایەتییەكان, ئەوان دژی سزای لەسێدارەدان بوون، پشتگیرییان لە مافی هەڵبژاردنی ژنان و یاساكانی كۆنترۆڵكردنی چەك و مافی هاوڕەگەز بازان دەكرد و تاڕادەیەكی زۆر پشتگیرییان لە سیاسەتەكانی دووبارە دابەشكردنەوەی سامان دەكرد، لەوانەش باجی زیاتر لەسەر دەوڵەمەندەكان و چاودێری تەندروستی گشتگیر بۆ هەژاران، هەروەها بانگەشەیان بۆ یاساكانی كۆچبەری سنووردار دەكرد, بۆیە زۆر لە چەپی ناو پارتی دیموكراتی نزیك بوون, بەڵام لە دوو بواردا ناكۆك بوون لەگەڵ باڵی چەپی ناو دیموكرات بە تایبەت زۆر دژی سەندیكاكانی كرێكاران و كۆنترۆڵی توندی حكومەت بوون, ئێستا هەموو باوەڕو ئامانجەكان خۆیان گۆڕییەوە بە بەرژەوەندی, لە كاتێكدا ئەگەر 99%ی هەموو سەروەتەكەشیان لە دەست بدەن, تا مردن لە پاشا پاشاتر دەژێن.

پێكهاتەی كابینەكەی ترامپ

بە پێی ئامارێكی گۆڤاری فۆربس, هەموو سامانی ئیدارەی بایدن سەرۆكی پێشووی ئەمەریكا 118 ملیۆن دۆلار زیاتر نەبووە, هەرچەندە بایدنیش نمایندەی ئۆلیگارشییەكانی ناو دیموكرات بوو لە ترسی هاتنی بیرنی ساندەرز و باڵی زۆر چەپی ناو دیموكراتەكان.
بەڵام پێكهاتەی ئەم ئیدارەیەی ترامپ دەرخەری ئەو ڕاستییەیە كە بەرهەمی هەڵبژاردنێكە كە ملیاردێرەكان زیاتر لە جاران لە مێژووی ئەمریكادا بەخششیان داوەو بەتایبەت بە كۆمارییەكان, وە ئێستا بە زەقی رۆڵیان لە كابینەكەدا دەردەكەوێت.
ئەمەش پێكهاتەی ئیدارەی ترامپ, وە بڕی سەرمایكەیانە:

• دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، بڕی 5.4 ملیار دۆلار.
• ئیلۆن ماسك، هاوسەرۆكی وەزارەتی كارایی حكومەت (DOG)، 423 ملیار دۆلار.
• ڤیڤێك ڕاماسوامی، هاوسەرۆكی وەزارەتی كارایی حكومەت (DOG)، یەك ملیار دۆلار.
• سكۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریكا، دانی بەوەدانا كە ملیاردێرە.
• هاوارد لوتنیك، وەزیری بازرگانی، دوو ملیار دۆلار.
• لیندا مەكماهۆن، وەزیری پەروەردە، 2.6 ملیار دۆلار.
• دۆگ بورگوم، وەزیری ناوخۆ، یەك ملیار و 100 ملیۆن دۆلار.
• مەسعەد بولۆس، ڕاوێژكاری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، خۆی بە ملیاردێر ناساندووە.
• ستیڤن فاینبێرگ، جێگری وەزیری بەرگری، پێنج ملیار دۆلار.
• وارن ستیڤنز، باڵیۆزی ئەمریكا لە لەندەن، بڕی ٣.٣ ملیار دۆلار.
• چارڵز كوشنەر، باڵیۆزی واشنتۆن لە پاریس، 2.9 ملیار دۆلار.
• جارێد ئیزكمان، كارگێڕی ناسا، بڕی یەك ملیار و ٩٠٠ ملیۆن دۆلار.
• كێلی لۆفلێر، كارگێڕی بازرگانی بچووك، یەك ملیار و 100 ملیۆن دۆلار.
• دەیڤید ساكس، بەڕێوەبەری AI و Cryptocurrency، ملیاردێر.
• كریس ڕایت، وەزیری وزە، بڕی ١٧١ ملیۆن دۆلار
• ستیڤن ویتكۆف، نێردەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، زیاتر لە 500 ملیۆن دۆلار.
• محەمەد ئۆز، بەڕێوەبەری چاودێری پزیشكی، بەلایەنی كەمەوە ١٠٠ ملیۆن دۆلار.
• فرانك بیسینان، كۆمیساری ئاسایشی كۆمەڵایەتی، زیاتر لە 900 ملیۆن دۆلار.
  هەروەها ئەوە ماسك بوو كە پێشنیاری كرد ترەمپ ج د ڤانس وەك هاوڕێی كاندیدكردنی هەڵبژێرێت بۆ پۆستی جێگیری سەرۆك كۆمار, هەرچەندە تارمایی ماسك وەك سەرۆكی سێبەر شەوقی جی دی ڤانسی نەهێشتووە.
  هەروەها ئیلۆن ماسك بە بەخشینی 259 ملیۆن دۆلار بە هەڵمەتی هەڵبژاردنی ترامپ, وێڕای كەڵك وەرگرتن لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس, یەك بە سەدی تا ئێستا بەدەست هێناوە, جگە لە دەسەڵاتی سیاسی.
  لەوەی باسمان كرد دەردەكەوێت حكومەتەكەی ترامپ حكومەتێكی بلۆتۆكراتییە و بەرژەوەندی ئۆلیگارشییەكانی ئەمەریكا دەپارێزێت, ئەوەی لینین لە پێناسی دەوڵەتدا زیاتر لە 108 ساڵ لەمەوپێش كردی بۆ ئەوڕۆ تەواو راستە” دەوڵەت ئامرازێكە بە دەست چینێكەوە بۆ سەركوتی چینەكانی دیكە”.

‘مێژووی بزوتنەوەی بەرگری کورد بەرانبەر داگیرکەرانی کوردستان’ ، کتێبێکی 310 لاپەڕەییە لە قەوارەیەکی مامنەوەندیدا لە لایەن مامۆستا ئەحمەد عەلی هەورامییەوە پارەکە کەوتە بەردەست خوێنەری کورد.
پێشەکی من زۆر سوپاسی بەڕێز مامۆستا ئەحمەد دەکەم کە لەو دوورەوە منی بە ناردنی کتێبەکەی وەکو دیارییەك بەسەرکردەوە، هاوکاتیش داوای لێبوردنی لێدەکەم کە لە خوێندنەوەی دواکەوتم .
بێ گومان ئەم کتێبە یەکەم بەرهەمی مامۆستا ئەحمەد نییە، گەر تەمەنیش بواری بدات ، کە هیوای ئەوەی بۆ دەخوازم، بەرهەمی تریشی دەبێت ئەو هەر لە سەردەمی گەنجێتیەوە تا ئێستا دەیان وتاری لە ڕۆژنامە و ماڵپەڕەکانی ئێستا و پێشتریش لە سەردەمی بەعس-دا نوسیوە سەبارەت بە سیاسەت و مەسەلەی پەروەردە و مافی منداڵان و مافی گەلانی چەوساوە و مێژوی ڕووداوەکان. تا ئێستا پێنج کتێبی سەبارەت بەوانەی سەرەوە بە چاپ گەیاندووە. لە ژیانی کۆمەڵایەتیشدا وەکو مامۆستایەکی بە ئەزموون و سەرکەوتو و خاوەن هەڵوێست بەردەوام ڕۆڵی خۆی هەبووە. تەنانەت لە ئێستاشدا کە تەمەنی هەڵکشاوە ڕێڕەوی خۆی بەرنەداوە و کۆڵی لە تێكۆشان نەداوە و ئەندامی ناوەندی ئەنجومەنی باڵای خانەنشینی مامۆستایانە.
خودی ئەم ئەزموونە دەوڵەمەندە و بەردەوامبوونیشی وەکو کەسێکی کارا و چالاک لە کۆندا ماوەیەكیش لە ڕیزەکانی حیزبی شیوعی و نقابەی مامۆستایان، شاهیدی توانا و قەڵەمی بوێرانە و شارەزایی نموونەیین لە مێژوی بزوتنەوە کۆنەکانی کورد و بزونتەوەی ئەم دوایەی کورد لە شاخ و مێژوشیان لە شار.
سەرەڕای ڕەخنە و کەم و کوڕییەکانی ئەم کتێبە هەرکەس دەیخوێنێتەوە بۆی دەردەکەوێت کە نوسەر لە نوسینی ئەم کتێبەدا زۆر ماندوو بووە بە پشکنینی سەرچاوەیەکی زۆر و دۆکۆمێنتێکی بێ شوومار لەگەڵ ڕاگەیاندنەکانی کەسانی دیبلۆماسی و کاربەدەست و سیاسیی و دەسەڵاتدارانی حکومەت چ لە عێراق و ناوچەکە و چ لە ئەوروپا و ئەمەریکا و ولاتانی دیکە. دەکرێت بە کورتی بڵێین ئەوی وشەیەکی لەو بوارانەدا نوسیبێت یاخود وتبێت کە مامۆستا ئەحمەد مەبەستی بوون، ئەم بە ئاگا بووە و وەکو خۆیان و لە شوێنی خۆیاندا بۆ پشتڕاستکردنەوەی قسە و نوسینەکانی وەکو بەڵگەیەك بۆ ناو کتێبەکەی گواستراونەتەوە.
هیچ گومان لەوەدا نییە کە ئەم کتێبەی مامۆستا ئەحمەد دەکرێت وەکو سەرجاوەیەك لە هێنانەوەی بەڵگە سەبارەت بە ڕووداوەکان و مێژووی کۆنی کورد و ئەم دواییەی، بە بەروار و ناوی کەسەکان و شوێنی ڕاگەیاندنەکانەوە بەکاربهێنرێت. ئەوە ڕاستییە گەر بڵێم ئەو ئاماژەی بە هەندێك دۆکۆمێنت و قسە و ڕاگەیاندنی سیاسەتمەداران کردووە کە دڵنیام زۆرێکمان نەمان بیستون .
مامۆستا ئەحمەد هەر لە سەر بزوتنەوەی کوردی لە کۆن و نوێدا قسە ناکات، هەر لەسەر ئەو پەیمانانەی ئیمپراتۆرییەتی سەفەوی و عوسمانی قسە ناکات کە سەبارەت بە ڕێکەوتنیان کە زیاتر لەسەر حسابی کورد بووە، بەڵکو قسە لەسەر زمان و کولتور و ژنانی چالاک و ئازادیخوازی کوردستانی ڕۆژهەڵاتیش دەکات.
کتێبەکە پەلی بۆ زۆر لایەنی کورد لە باشوور و ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا و باکور و کورد لە سۆڤییەت و خودی عێراق و دۆستەکانی کورد لە جیهان و دۆخی هەرێم و ناوچەکە و تا دەگاتە کارایی جەنگی غەززە و ئیسرائیل لەسەر چارەنووسی عێراق کێشاوە.
لەسەر هەموو ئەمانە مامۆستا ئەحمەد قسەی کردووە و ڕای خۆشی دەربڕیوە. لە خوێندنەوەی ئەم کتێبەوە دەتوانیت بۆچوون و ڕوانگە و چارەسەری کێشەکانی کورد و لێکدانەوەیان لای مامۆستا ئەحمەد بزانیت.
سەرەڕای ئەوانەی کە لە سەرەوە وتم، دەتوانم بڵێم هێشتا کتێبەکەی مامۆستا ئەحمەد بی کەموکوڕی نییە، بگرە لە هەندێك ڕووەوە لەبەر ڕۆشنایی تایتڵی کتێبەکە و کەسایەتی مامۆستا ئەحمەد وەکو کەسێك کە ماوەیەك شیوعی بووە و وەکو لە لاپەرەی پێشودا ئاماژەم پێداوە بە بەردەوامیش لەسەر مافی منداڵان و گەلان و چەوساوان نوسیوێتی و بە جۆرێك لە جۆرەکانیش خەباتی بۆ کردون و تا ئەم ساتەش کەسێکی چالاک و بە ئاگایە لە بارودۆخەکە. لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا هەندێك کەموکوڕی دەبێت دەستنیشان بکرێت.
تایتڵی کتێبەکە ” بزوتنەوەی بەرگری کورد بەرانبەر داگیرکەرانی کوردستان” سەبارەت بە و بەرگریکردن و بەگژاچوونەوەی دەسەڵات و دەوڵەتە جیاجیاکان زۆر گرانە بۆ زۆرێکمان بە خۆشمەوە بتوانین بە بەڵگە و دۆکۆمێنتی فرە ڕەنگ و فرە زمانەوە ئەوە بسەلمێنین کە ئایە بزوتنەوەکانی کۆنی کورد کە دەگەڕێتەوە بۆ چەند سەدەیەك بەرگریی بووە لە میللەت یاخود ڕاستکردنەوە و هاندانیان بووە لە لایەن دەوڵەتان و دەسەڵاتدارانەوە دژ بە دەوڵەتان و دەسەڵاتدارانی دیکە. بۆیە من لێرەدا من خۆم نادەم لەو لایەنە فرە ڕەهەند و ئاڵۆزەی کتێبەکە.
ئەوەی کە دەکرێت و گرنگە لێرەدا قسەی لەسەر بکرێت و تێبینی لەسەر نوسینەکەی مامۆستا ئەحمەد دابنرێت، ئەو لاپەرانەی ئەم کتێبەیە کە بۆ بزوتنەوەی کوردی ئەیلوولی 1961 تەرخانی کردوون. من دەڵێم ئەو تایتڵە رەنگە بزوتنەوەی ئەیلول و ئەم دوایەشش قەرزار بکات بۆیە دەکرێت جێی تێڕامان بێت لای زۆرێك لە خوێنەری کتێبەکەی مامۆستا ئەحمەد سەبارەت بەم بزوتنەوەیە دەکرا زۆر بە زەقی وەکو مێژوی خودی بزوتنەوەکە و هەم وەکو ئەزموونداریی خۆی و بە ئاگایی، لەسەری بنوسیایە، چونکە گەر لە سەرەتادا گەلێك لە پەیوەندی و هاوکاری بزوتنەوەکە لە لایەن دەوڵەتان و لایەنەکانەوە و چونێتی دروستبوونی شاراوە بووبێت، بەڵام ئییستا ئەوەی کە لەژێر بەرەدا بوو هەمو هاتۆتە سەر بەڕە.
بزوتنەوەی ئەیلول نەك هەر بزوتنەوەیەکی بەرگری لە میللەتی کورد نەبووە، بەڵکو بزوتنەوەیەکی وێرانکاری و ڕێگر لە هەموو چەشنە پێشکەوتن و ئازادییەك بووە و هەر لە سەرەتاوە پەیوەندییەکی زۆر گەرمی لەتەك دەزگە سیخورییەکانی دەوڵەتانی دەر و دراوسێ بە ساواکی ئێرانی و موسادی ئیسرائیلی و تا دەگاتە سی ئای ئەی ئەمریکاشەوە هەبووە، لە هەندێك حاڵەتیشدا بەکارهێنراوە. دەتوانین بڵێین بزوتنەوەی کوردی، کوردی بە قڕان دا، لاو و کەسانی کامڵ و دڵسۆزی بۆ هیچ، بە کوشت دا و نیشتمانیانی بە وێرانکردن دا، بە هاوکاری بەعس کیمیابارانی هەڵەبجە و گەرمیان و سێوسێنان و شوێنەکانی دیکە و ئەنفالی بەدناوی بەسەر هێنان .
لام وایە ئەوەی بزوتنەوەی ئەیلول بە بەرگریی و بزوتنەوەیەکی پێشکەوتنخواز و شۆڕش دەزانێت، ئەوە چاوپۆشیکردنە لە لایەنە خراپەکان و مێژووە ڕەشەکەی و غەدرێکی گەورەشە هەم لە کورد و هەم لە خودی مێژووش .
لایەنێکی دیکەی ئەم کتێبە کە شیاوی باسکردنە ئەوەیە کە مامۆستا ئەحمەد بە هەر هۆکارێك بێت خۆی لە زوڵم و زۆر و تیرۆر و کوشتن و بڕینی نێو بزوتنەوەکە هەر لە سەرەتایەوە تا هاتنەوەیان بۆ شار و بەڕێکردنی هەمان سیاسەت، بواردووە. مێژووی بزوتنەوەی کوردایەتی مێژوویەکی ڕەشە هەر لە سەرەتایەوە (1961) تاکو ئێستا نەك هەر دەستی بەکوشتنی چالاکوانانی ڕۆژهەڵات و ڕادەسستکردنەوەیان بە ڕژێمی ئەو کاتەی شا و مامەڵە و مامەڵەکاری لە سەر حسابی ئەمان و کردنی شەڕی نێوخۆ و قەسابخانەکانی کانی ماسی و پشتئاشان و شەڕی دوایشیان لەگەڵ پەکەکە و تیرۆرکردنی کەسانی نێو ڕیزەکانی خۆشیان، ئەم بزوتنەوەیە درێغی نەکردووە.
بەداخەوە مامۆستا ئەحمەد بەسەر هەموو ئەمانەدا بازی داوە، لە خاڵی ” شۆڕشی ئەیلول 1961-1975 ” واهەست دەکەم کە نوسەر لە ناکۆکیدایە لەگەڵ خۆیدا لە پێشەکی کتێبەکەدا لاپەڕە 8 دەڵێت ” مێژووی ڕاپەڕین و بزوتنەوەکانی گەلی کورد دەری خستووە کە مێژووی هیچ نەتەوەیەك بە ئەندازەی نەتەوەی کورد دووبەرەکی و بێگانە پەرستی تێدا نەبووە. وەکو سەرکردەکانی کورد لەشکری بێانی داگیرکەری وڵاتەکەیان پەلکێش کردبێ بۆناو خزاکی ولاتەکەیان شانازی بە سوپای داگیرکەری نیشتمانەکەیانەوە کردبێ بۆ لێدانی نەیارەکانی خۆیان ، ئەم خەیانەتە و بێ هەڵوێستییە لەسەرانی کورد دا ڕوویداوە ” هەر ئاوا لە لاپەرە 185یشدا لە بەشی ‘ مێژوو خۆی دووبارە دەکاتەوە ‘ دەڵێت ” مێژووی ڕابوردوی گەلی کوردستان سەلماندی کە حیزبە دەسەڵاتدارەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی بەناوی شەرعیەتی شؤڕشگێڕی لە شاخ و شەرعیەتی دەسەڵات لە شار بەرپرسن لە هەموو ئەو کارەساتانەی بەسەر گەلی کوردا هاتووە لە باشووری کوردستاندا ….ڕوودانی مەرگەساتی کوشندەی کیمیا باران و ئەنفال کە تەنها فاشستەکانی بغداد خولقێنەری نەبوون و وێران کردنی هەزارەها گوند و باخ و کانیاو و ڕاگواستنی سەدەها خێزان بۆ ئۆردۆگا زۆرە ملێکان و تاڵان کردنی سەروەت و سامانی خەڵکی کوردستان ” پرسیار ئەوەیە کە ئایا دەکرێت بزوتنەوەیەکی ئاوا بە شۆڕش ناوببرێت یا تەنانەت بە بزوتنەوەی بەرگریش؟ کە دواتریش ئەو هەر پێداگری لە سەر ئەوە دەکات و بەناوی ‘ شوڕشی نوێوە’ ناونوسی بزونتەوە تازەکە دەکات.
لەگەڵ وتنی ئەوانەی سەرەوەشدا مامۆستا ئەحمەد شتێکی وای سەبارەت بەو ” شۆڕشە” باس نەکردووە زیاتر باسی عێراق و بەیاننامە و ڕێکەوتنی 11ی ئازار دەکات. ئەمەش کەلێنیکی مێژوویی گەورەی لە کتێبەکەیدا دروست کردووە. ناکرێت ‘ مێژووی بزوتنەوەی کورد و بەرگری لە کوردستان’ بنوسیتەوە بە پەڕاندنی وردەکارییەکانی بزوتنەوەی ئەیلولی 1961 و ئاشبەتاڵی و هەستانەوەی دوای ئاشبەتاڵەکە. هەر لە درێژەی ئەو باسەدا مامۆستا ئەحمەد باس لە سەرهەڵدانەوەی بزوتنەوەی کوردستان دەکات ( شۆڕشی نوێ و گوڵان و بەرەی کوردستان ) بێ ئەوەی بە وشەیەکیش باس لە ڕۆڵی ‘کۆمەلە’ بکات کە دینەمۆی دروستکردنەوەی بزوتنەوەی چەکداریی بووە و ڕۆڵی سەرەکییان بووە، قوربانییەکی ئێکجار گەورەشیان داوە، ئەوان بڕبڕەپشتی بزوتنەوەکە بوون .
لەگەڵ ئەوەشی کە مامۆستا ئەحمەد باسی ئەوانەی سەرەوەی نەکردووە و ڕەخنەی جددی لە بزوتنەوەکە نەگرتووە، بەڵام لە لاپەڕەکانی کۆتایی کتێبەکە دا، وەکو پێشتر ئاماژەم پێداوە، لە بەشێکی دیکەدا درێغی لە ڕەخنەی بەرپرسانی حکومەتی هەرێم نەکردووە و دەستی لێ نەپاراستوون. هاوکاتیش دەکرێت بڵێین کە مامۆستا ئەحمەد وەکو کەسێکی زۆر وریا و خاوەن ڕابوردوویەکی پاك و بە ئەزموون و پڕا و پڕ لە زانیاری چۆن دەرکی بەوە نەکردووە کە ئەمەی لە هەردوو زۆنەکەدا دەگوزەرێت و میللەتیان بێ کەرامەت و ڕووت و ڕەجاڵ کردوە، درێژەی سیاسەتی شاخیانە؟
نوسەر کە باسی ڕوخاندنی ڕژێمی صەدام و دەوری کورد دەکات، هاتنی ئەمەریکییەکان و هاپەیمانەکانی بە ڕزگارکەر دەزانێت و دەڵێت عێراقیان ئازاد کرد. کتێبەکەی نوسەر ئەوەندە تازەیە هاڵاوی لێهەڵدەسێت کە پاش 20 ساڵ نەك هەر بۆ نوسەر بەڵکو بۆ هەموو کوردێك و عێراقییەك دەرکەوت کە ئەوە داگیرکردن بوو، ئەوە وێرانکردنی عێراق بوو، ئەوە سەرهەڵدانەوەی کینە و ڕق و جەنگی نەبڕاوەی نێوانی شیعە و سوونە و دروستبوونی چەندەها گروپی تیرۆریستی بوو، کە لەم ناوەندەشدا نەك هەر کورد وەکو میللەت قازانجی نەکرد بەڵکو ئەو دەستکەوتانەشی کە لە سەردەمی صەدام دا هەیبوون هەمووی لە دەستچوو. ئەوە ساڵانێکی دوور و درێژە خەباتی جددی خەڵکی لە کوردستاندا بۆ بەشێکی کەمی ئەوانەیە، نەك هەمووشی. دیارە کە من ئەمە دەڵێم مەبەستم بەرگری لە ڕژێمی پێشوو نییە و ناڵێم ئەو ڕژێمە باش بووە، بەڵام بە بەڵگەوە دەڵێم ئەوانەی کە میللەت لە سەردەمی صەدام دا هەیان بووە لە سای حوکمی خۆماڵیدا لە دەستیان داوە، ڕاستییەکی ئاشکران.
هەر لە لاپەرەی دواتردا، لاپەڕە82 دەڵێت ” .. بەڵام ئێستا کوردەکان، لەناوخۆیاندا یەکگرتوون و لە بەغداد دەورێکی هاوسەنگی گرنگ دەگێڕن پێگەیان لە گۆڕەپانی نێونەتەوەیدا دیارە” من تێناگەم مامۆستا ئەحمەد بە چ بەڵگەیەك ئەوە دەڵێت چونکە ناتەبایی کورد لە نێو خۆیاندا کە جاری وا هەبووە لە لێواری شەڕی نێوان پارتی و یەکێتی گەڕاوەتەوە، ئەو یەکێتییە کامەیە و کامە بووە؟ ئەوەندەی من بە مێژووی کورد شارەزا بم نەك هەر لەم سێ دەیەی دواییدا بەڵکو هیچ وەخت کورد یەککەوتوو نەبووە و شەڕی دەسەڵات و دەسەڵاتخوازیی ئەوەندەی دیکە کوردی داغان کردووە و بە سەدەها هەزار کەس لەو ڕێگەیەدا بوونەتە قوربانی.
هەر لەو لاپەڕەیەدا نوسراوە ” جگە لەوەش ئەزموونی هەرێمی کوردستان لە ڕووی دیمۆکراسییەوە ئەزموونێکی سەرکەوتوو بووە و ئەمەریکا دەیەوێت ئەو نموونەیە لە شوێنەکانی تری عێراق و تەنانەت لە هەندێ وڵاتانی ناوچەکە پەرە پێ بدات”
ئەم برگەیەی نوسەر پێویستی بە بەرپەرچدانەوە نییە، چونکە لە مێرد منداڵێکەوە تاکو خودی مامۆستا ئەحمەد ئەوە دەزانێت هەرچی پێی بڵێیت دیمۆکراسی لە کوردستاندا نە لەسەردەمی شاخ و نە لەسەردەمی شار و حوکمڕانییاندا نەبووە . پێویست ناکات ئاماژە بە قۆرخکردنی دەسەڵات و گەندەڵی و دزی و دروستبوونی مافیا و کوشتن و بڕینی ئەوانەی دەنگیان لە دژیان هەڵبڕیوە بکەم، ئەمە جگە لە هێنانی لەشکر و سیخوری ڕژێمی دەرودراوسێ بۆ ناو کوردستان. ئەمەی کە مامۆستا ئەحمەد نوسیوێتی نەك هەر لەگەڵ لاپەرەکانی کۆتایی کتێبەکەیدا نایەنەوە بەڵکو دژیشن بە یەك .
دوو لاپەڕە دوای ئەوە، واتە لاپەرەی 84 نوسەر نوسیوێتی ” کوردستانی عێراق هەرچەندە بەناو بەشێکە لە عێراق بەڵام لە کردەوەدا سەربەخۆیە هەرچەند کە پەیوەندی سیاسی و ئابووری لە گەڵ دەوڵەتی ناوەندی هەیە” من نازانم مامۆستا ئەحمەد چ پیوەرێك و پێناسەیەکی بۆ سەربەخۆیی کوردستان هەیە؟ هەرێمێک کە لە خۆیدا دووبەش بێت، دوو هێزی پێشمەرگە، دووهێزی سیخوڕیی هەبێت، دوو هێزی دژە تیرۆری هەبێت، نەتوانێت مووچەی مووچەخۆران بدات، نەتوانێت پارێزگاری لە خاك و میللەتەکەی بکات، لە ترس و لەرزی هێڕشی داگیرکاری حکومەتی ناوەند و ئێران و تورکیا و میلیشیاکانیاندا بژی، نەتوانێت پێگەیەکی نێودەولەتی هەبێت، نەتوانێت سیاسەت و ئابوورییەکی تا ڕادەیەك سەربەخۆی هەبێت، ڕۆژانە سەدان خەڵک لە دەستی بێ کاری و گرفتەکانی دیکە بەرەو ئەوروپا مل دەنێن … دەبێت سەربەخۆییەکەی کامە بێت؟ سەیرە هەر نوسەر لە لاپەڕە 126 دەڵێت ” ئەمڕۆ پێشمەرگە بە سەرکەوتنەکانی بۆتە سومبولی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر هەرچەندە کوردستان وڵاتێکی سەربەخۆ نییە زۆربەی وڵاتان وەك….. “
لە لاپەڕەی 127دا لە باسی دوەری پاڵەوانانەی پێشمەرگە لە لاوازکردنی داعش دا و گرنگیدانی ئەمەریکاو هاوپەیمانان، مامۆستا ئەحمەد بە بێ بەڵگە دەنوسێت ” ئەم گرنگیپێدانەی هاوپەیمانان بۆ کورد لە ئاستی تەکنیکی تێپەڕاند و کوردی کردە شەریك و هاوبەشی ڕاستەقینەی ستراتیژی بۆ بەرقەراربوونی ئارامی و ئازادی گەلانی ناوچەکە کە هاوتەریب هێزەکانی هاوپەیمانان ڕۆڵی تێدا دەبینن و دەبێتە هاوسەنگی ئەو ستراتیژە. ڕووداوەکانی ناوچەکە بەتایبەتی شەڕی دژی داعش بەڵگەی ڕاستییە لەوەی کوردستان چووەتە ناو نەخشەی سیاسی وجوگرافی ئایندەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ئێستا دەبینین زۆر لە وڵاتان باس لەوە دەکەن کورد مافی بڕیاردانی چارەنووسی خۆی هەیە لە کۆمەڵگەی نیونەتەوەییدا. ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی کوردستان بەرەو ئایندەیەکی ڕۆشن هەنگاو بنێت” لە کاتێکدا کە مامۆستا ئەحمەد ئەمەی نوسیوە خۆی لەوێ دەژی و خۆی بە وردی ئاگەداری بارودۆخەکەیە و ڕۆژانەش دوای هەواڵ و رووداوەکانیش دەکەوێت، دەبێت بپرسین ئەو بە چ بەڵگەیەك گەیشتۆتە ئەو سەرەنجامە؟
هەڵەی ڕێزمانی گرفتێکی دیکەی سەرەکییە لە نوسینی ئەم کتێبەدا هەر وەك لە سەراپای وتار و کتێبە کوردییەکانی دیکەدا هەیە. زۆر زەحمەتە کتێبێك بخوێنیتەوە بێ هەڵە بێت، هۆکاری ئەمەش من لە وتار و نوسینی دیکەدا پەنجەم بۆ ڕاكێشاون. لێرەد هەر ئەوەندە دەڵێم پاشاگەردانی کۆمەڵی کوردی لە کوردستانی باشووردا، پرسی زمان و ڕێزمانی کوردیشی گرتۆتەوە، ئێستا سەردەمی فێربوونی زمانی دایك نییە، سەردەمی فێربوون و بایاخدانە بە زمانە بێگانەکان.
هەڵەکانی ئەم کتێبە زۆرن کە هەندێکیان سەرەکین و هەندێکیشیان لاوەکین . بەڕای من سەرەکییەکان وەکو نوسینی وشەی ‘وڵات’ کە بە دوو واو ‘ ووڵات’ نوسراون ، وشەی ‘ داگیرکردنی’ بە ‘ داگیر کردنی’ ‘ وێڕانکردنی’ بە وێران کردنی ‘ نوسراوە ، لە چەشنی وشەی ئاوا دووبارەبوونەوە زۆرن. بێ گومان رەنگە بەشێکی هەڵەی ڕێزمانی بکەوێتە ئەستۆی چاپخانەکان چونکە زۆر جار فۆنتەکان دەگۆڕێن و دەبنە هۆی ڕوودانی ئەو هەڵانە، دەنا باوەڕ ناکەم مامۆستا ئەحمەد هەڵەی ئاوا گەورە بکات.
سەرەڕای ئەوانەی سەرەوە کە وتم سەبارەت بەم کتێبە، بێ گومان هەندێك خاڵی دیکە هەن کە جێگای سەرنج و روونکردنەوەن بەڵام ئەوەی لە لای من مەبەست بوو ئەو خاڵە سەرەکیانەی سەرەوە بوو کە ڕۆشنایم خستە سەریان .
لە کۆتاییدا دەڵێم، لەگەڵ دیاریکردنی هەندێك لە کەلێنەکانی نێو ئەو کتێبە هێشتا خوێندنەوەی سوود و بایاخی تایبەتی خۆی هەیە بۆ خوێنەری جددی، بۆیە هیوادارم ئەوانەمان کە تاقەت و حەوسەڵەی خوێندنەوەمان هەیە و بە هەر مەبەست و بۆ هەر مەبەستێك بێت کاتێك بۆ خوێنینەوەی تەرخان بکەین.

زاهیر باهیر
کانونی دووەم 2025

سەردانەکەی مەزڵوم عەبدی بۆ هەولێر و دیدارەکەی لەگەڵ مەسعود بارزانی سەردانێکی ئاسایی نەبوو، بەتایبەتی لە دۆخی ئێستای سوریا کە تورکیا دەخالەتێکی ڕاستەوخۆی هەیە لەبەرامبەر ئەو گۆڕان و پێشهاتانەی لە سوریا و ناوچەکەدا دەگوزەرێت. لەهەمانکاتدا ئەوەش شاراوە نیە کە بارزانی پەیوەندیەکی تایبەتی لەگەڵ پاشکۆبون بە سیاسەت و بەرژەوەندیەکانی تورکیاوە دامەزراندوە، بۆیە هاوکاتی پاراستنی بەرژەوەندیەکانی تورکیا، بارزانی ئەو هەلە دەڕەخسێنێ کە بەناوی نێوەندگیری لەنێوان تورکیا و هەسەدەدا جێگایەک بۆ دەخالەتی خۆی لەگەڵ ئیدارەی هێزە کوردیەکاندا بکاتەوە. لەهەمانکاتدا بارزانی لە هەوڵی ئەوەدایە بەناوی یەکخستن و یەکڕیزی کورد لە سوریا، ڕۆڵی ئەنەکەسە لە سوریا بەرێتە پێشەوەو تێکەڵ بە یەپەگە و هەسەدەی بکات، بە مانایەک دۆخێکی گونجاوتر بۆ دەخالەتی تورکیاو بەرژەوەندیەکانی دابین بکات.
هەڵبەتە ئەوەی شایانی باسە حكومەتی توركیا پێشوەخت لەم دیدارەی عەبدی و بارزانی ئاگاداركراوەتەوە، مەسرور لە کاتی سەردانەکەی بۆلای ئۆردوگان ئۆكەی بۆ ئەو دیدارە وەرگرتووە. ڕاستە بارزانی ئەو دیدارە بەفشاری ئەمریكا و فەرەنسا ئەنجامداوە، بەڵام ئەمەش وەک یەكێك لە هەوڵەكانی توركیا و بارزانیە بۆئەوەی بتوانن هێزە چەکدارەکانی ئەنەکەسە بنێرنە ناو ناوچە کوردنشینەکانی سوریا و بیکەن بە هێزێك لە بەرامبەر هەسەدەدا، بەمشێوەیە لە هەوڵی ئەوەدا دەبن دۆخەکە بەقازانجی تورکیا و بارزانی بچەرخێنن، تا ئەو ئاستەی گەر شەڕی ناوخۆی لێکەوێتەوە!
لە هەواڵی میدیاکانەوە بەگشتی ئەوە ڕادەگەیەنرێت “ئەم دیدارە وەک هەنگاوێکی زۆر گرنگ بۆ گەیشتن بە یەکڕیزی کورد لە سوریا سەیر دەکرێت، هەروەها مەرجی پێشوەختە بۆئەوەی کورد بتوانێت مافەکانی خۆی لە سوریای نوێدا دووپات بکاتەوە. لەژێر ڕۆشنایی ئەم قۆناغە ناسکەدا، هاوکاری لە نێوان سەرکردەکانی کوردا دەرفەتێکە بۆ بەرزکردنەوەی پێگەی کورد لە ناوخۆ و دەرەوە”!!.
ئەوە شاراوەنیە کە تەواوی مێژووی هەڵسوڕانی سیاسی بارزانی لە کوردستانی عێراق و باڵادەستی لە زۆنی زەردا بەرجەستەکردنی ئەوجۆرە لە یەکڕیزی و یەکخستنی کورد بووە کە جگە لە دابەشکردنی دەسەڵات و شەڕکردن بۆئەو مەبەستەو بەرجەستەکردنید ەسەڵاتی دوو زۆنی و کەڵەکەی سەرمایەو تاڵانی سەروەت و سامانی کوردستان و قاچاخچێتی و بازرگانی بە نەوت و کۆنترۆڵکردنی سنورەکان، هیچ شتێکید یکە نەبوە و هیچ کاتیش یەکڕیزی کورد مانایەکی عەمەلی و واقعی نەداوە بەدەستەوە. هەر ئەم ئەزمونەی بارزانی لە هەرێمدا و سێ دەیەی دەسەڵاتەکەی و پێکهێنانی حکومەتەکانی و سیناریۆی سەوداو مامەڵە سیاسیەکانی نیشانیداوین، کە تاچەند بە تەنگ بەرژەوەندیەکان و ژیان و گوزەرانی خەڵکی کوردستانەوەیە، یان تاچەند کێشەیەکی هەبووە بەناوی یەکڕیزی کوردەەوە!؟ ئەوە حاشا هەڵنەگرە کە یەکڕیزی بۆ بارزانی مانای کۆنترۆڵکردنی تەواوی هێزو لایەنە سیاسیەکان و دەسەڵاتی ڕەهای بنەماڵەکەی بووە بەسەر خەڵکی کوردستاندا.
ئێستاش دوای ڕوخانی ئەسەد و ئەو دەورو دەخاڵەتەی تورکیا لە سوریا گێڕاویەتی، گۆڕانی هاوکێشەی سیاسی بە قازانجی تورکیا و پاشەکشە بە ئێران، دەروازەیەک بۆ بارزانی کراوەتەوە کە پاشکۆبونی خۆی بۆ تورکیا زیاتر بەرجەستەکاتەوەو پێشخزمەتی زیاتر نیشان بدات، هەر بەم مانایە گەر بارزانی چاوەڕوانی دەستکەوتێک لە پێشوازیکردنی مەزڵوم عەبدی نەبێت، کە هەوڵی بەرزکردنەوەی پێگەو نفوزی سیاسی خۆیەتی، تا لە ناوچە کوردنشینەکانی سوریا هەلێکی زێڕین بەدەست نەهێنێت، ئامادە نیە نێوەندگیری نێوان تورکیا و هەسەدە بکات، بارزانی ئێستا بەهەر ئاڵۆزیەک لەدۆخی سیاسی ناوچەکە، پێشبینی ئەوە دەکات لە ڕێگەی سەرکەوتنەکانی تورکیا لە ناوچەکە، دوای چەندین ساڵ لە ناکۆکی لەبەرامبەر هەسەدەدا، ئێستا هەلی دەخالەتی بۆ ڕەخساوەو دەتوانێت جێگایەک بۆ ئەنەکەسە بکاتەوە.
لە گەڵ هەموو ئەو بانگەشە درێژخایەنە لە نمایش بەناوی ئاشتیەوە دەکرێت، سیناریۆی دەستێوەردانی سەربازی تورکیا بە ئۆپەراسیۆنێکی زەمینی فراوان لەدژی هێزە کوردیەکانی سوریا لە شوێنی خۆی ماوە، بۆیە هیچ دڵنیاییەک لە ئارادانیە لەوەی کە بڵێین هەڕەشەی لەشکرکێشی تورکیا بۆ سەر کوردەکان لە سوریا نەماوە، گەر بونی هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا و هەڵکردنی چرای سوری ئەمریکا نەبێت لەبەرامبەر لەشکرکێشی تورکیادا، تورکیا بە هاوکاری لەگەڵ هێزەکانی هەیئەی تەحریری شام، شەڕێکی گەورە لە بەرامبەر هەسەدە و پەیەدە و پەکەکەدا ڕێکدەخات، بەدور نازانرێت کە بارزانی و ئەنەکەسەش هیچ بۆیان شەرمەزاری نیە، بەشداری لە ئەگەری هێرشێکی لەو چەشنەدا بکەن.
سەردانەکەی عەبدی بۆ هەولێر هاوکاتە لەگەڵ هەوڵەکانی ئەنقەرەبە ناوی دەستپێکردنی پرۆسەی ئاشتی نوێ لە تورکیا و کۆتایهێنان بە پرسی کورد و ململانێی چەکداری تورکیا و کورد، کە زیاتر لە ٤ دەیەیە بەردەوامە، لەهەمانکاتدا هەوڵدانە بۆ چەکدانانی پەکەکە لەڕێگەی بانگەشەی ڕێکەوتن لە زیندانی ئەمیراڵیەوە!.
هەروەها مەسرور بارزانیش سەردانی تورکیای کرد، لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان و هاکان فیدان و ژمارەیەک بەرپرسی باڵای تورکیا کۆبوەتەوە، بێجگە لەوەرگرتنی ئۆکەی بۆ دیدارەکەی بارزانی و عەبدی، سەبارەت بە دوو فایل، بابەتی دۆخی سوریا و دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستانیان باسکردووە.
کۆبونەوەکەی نێوان عەبدی و بارزانی نزیکەی دوو کاتژمێری خایاندوە، پێدەچێت دواتر قسەوباسەکانیان دەربارەی کشانەوەی چەکدارانی پەکەکە بووبێت لە سوریا، بەحساب بۆ دوورخستنەوەی بیانووەکانی تورکیایە، کە تورکیا ناڕەزایی دەردەبڕێت بەرامبەر بە بوونی پەکەکە لە نێو هێزە کوردیەکانی سوریادا، بەمشێوەیەش هەوڵئەدات کەوتنی ڕژێمی ئەسەد بقۆزێتەوە بۆ نەهێشتنی ڕێکخراوە کوردیەکان لە هەردوو وڵاتی سوریا و تورکیادا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ بەردەوامبونی ناکۆکیەکانی ئەمریکا و تورکیا لە مەلەفی “هەسەدە”دا کە ئەمریکا لەم دۆخەدا بە پێویستی دەزانێت پشتیوانی مانەوەی هێزەکانی هەسەدە بکات.
ئەوەی جێگای سەرنجە تورکیا زۆر پێداگری لە دورخستنەوەی دەوری پەکەکە دەکات، بەڵام لە هەمانکاتدا ئامادەیە ئاسانکاری بۆ دەوری ئەنەکەسە بکات گەر شەڕی ناوخۆش ڕووبدات.
ئەوەی پێویستە ئاماژەی پێبدەین هەلومەرجی سیاسی سوریا بەدوای ڕوخانی ئەسەد لەنێو گێژاوێکدا سەری دەرهێناوە، کە ئایندەکەی لەبەردەم ململانێ و دەخالەتی ووڵاتانی ئیمپریالستی زلهێزی دنیاو ووڵاتانی ناوچەکە بە ئیسرائیل و تورکیاوە ڕۆشن نیە چۆن یەکلایی دەبێتەوە، سوریا کەوتۆتە بەردەم چەندین گەمەو سەوداو مامەڵەو دەخالەتەکانەوە، کە ئەم دیدارەی بارزانی و عەبدی، بەشێکە لەو دۆخەی کە تورکیا و بارزانی دەیانەوێت یاری تیا بکەن و عەبدی و هێزە کوردیەکانی سوریا بخەنە ناو تەڵەی ئەو پلانەی بە بەرژەوەندی تورکیا تەواو دەبێت، هەرچەندە مەزلوم عەبدی دووپاتی کردۆتەوە کە “هێزەکانی هەسەدە بەنیازی هەڵوەشاندنەوەی خۆیان نین لە قۆناغی ئێستادا، هەر ڕێکەوتنێکیش لە ئەگەری ڕادەستکردنی کێڵگە نەوتیەکان بە ئیدارەی نوێی دیمەشق مەرجدار دەبێت، هاوکات ڕێکەوتن هەیە لەگەڵ ئیدارەی نوێی سوریا سەبارەت بە بەستنەوەی دامودەزگاکانی خۆبەڕێوەبردن بە دامەزراوە ناوەندیەکانی دیمەشق، بۆ پاراستنی تایبەتمەندی ئەو دامەزراوانە بە شێوەیەک کە لەگەڵ تایبەتمەندیەکانی ناوچەکەدا بگونجێت “، بەڵام واقعیەتی دۆخی سیاسی سوریا ڕۆڵی یاریکەرانی ئێستای نێو مەیدانی سیاسی لە سوریا و ناوچەکە بەدەوری بارزانیشەوە کە غیابی هێزی چینی کرێکارو کۆمۆنستەکان و ئازادیخوازانە بەهیچ جۆرێک جێگای متمانە نیە کەچارەنوسی هێزە کوردەکانی سوریا لە کوێدا ڕادەوستن و دانیشتوانی ئەو ناوچانە چیان بەسەردێت.

عوسمانی حاجی مارف

1
لەدایک بوونی هەتاو ،
بێدەنگ تێپەڕی ـ
مەرگی پیاوە بەفرینەکە.
2
کەمپی ئاوارەکان،
لێرە و لەوێ
بزەی دەستکرد.
3
کە منداڵێک بۆ شیر گریا
قۆڵێکی بۆ فرۆشتن باشە
نیشتیمان.
4
وێنەی قەد دیوارەکە
بەحاڵ
خۆم دەناسمەوە.
5
بەرەبەیان
قوقەی کەڵەشێرەکە قوت دەدات –
گرمەی گەواڵە هەور!
6
ئەودیو سنوور زۆر دوور نییە،
بۆ بینینت
چاو داخستنێکم بەسە.
7
ژووری نوستن،
ئاگری ژن و پیاوێک سارد دەکاتەوە
زەنگی دەرگا.
8
تۆ گوڵەکانت ئاو دەدا،
ئەو پەپولەی بەسەر قژتەوە نیشتەوە
هەڵە نەبوو.
9
هەموو بستێکی خاک و خۆڵ
دڕکەڵانە
ئەدی خوێنم رژایە کوێ؟
10
بەلای باخچەکاندا تێدەپەڕم
پێکەنینم بەو باخەوانانە دێت
گوڵەکان ئاو دەدەن.
11
نزیکترین هاوڕێم،
هەموو رۆژێک دەیبینم ـ
لە ئاوێنەدا.
12
هەور لە زمانم تێناگا،
دەنا پێمدەگوت لەسەر کەمپەکان
له قاقای گریان نەدا
13
پچڕانی تەزووی کارەبا،
نیوەی بانگەکەی پاشەکەوت کرد ـ
بانگبێژی گەڕەک!
14
نەیدەزانی بچێته سەر بەرماڵێکی سپی
دوعایەکی ڕەش
لە مارێکی زەردباو بکات
دایکم.
15
تابلۆی کیژۆڵەیەکی هەژار،
بۆ مۆنالیزا
تەنها بزەیەکی دەوێ
16
وشەی یەکتربڕ،
لەسەر دیواری بەندیخانە ـ
هەزاران بیرەوەری.
17
تریفەی مانگ،
لەودیو پەنجەرەکەمەوە چۆلەکەیەک
ئاسمان جریوە باران دەکا
18
شوێن پێی چۆلەکە ،
بە ئاسمانەوە
کۆلارەی منداڵێک!
19
سولەیمان نیم، لێ تێدەگەم
چ ئازارێک دەچڕن
کەنارییەکانی نێو قەفەس!
20
لە پشتی هەورەکانەوە،
کام ئەستێرەت بۆ دابگرم
تەنها بڵێ.

ئەو شتانەی هەتە ،
نرخیان نازانی ..
هەتا لێت وون ئەبن و ..
هاوشێوەکانیانت ،
به گران پێ ئەفرۆشنەوە ..

٭ ٭ ٭

کۆڕەو ..
کۆچ ..
یان لە گەشتا ،
کاتێ پێخەفەکەت لە دەستچوو ،
لەگەڵ چوار دیوار ..
جێخەوی شەوێکیان بە چەند پێ فرۆشتیت ؟
100 دۆلار
50 دۆلار ..
بە قێزیشەوە تیایا خەوتیت ..
دەستشۆرەکە بۆنی ئەهات ..
گڵۆپی بنمیچەکە ،
ئازاری چاوی ئەدایت ..

٭ ٭ ٭

کە دانێکت وون ئەکەی ،
پارچە بەردێکی بێ گیان ،
بە چەندێ ، لە جێی دادەنێن ؟
250 دۆلار
300 دۆلار ؟
تا دوو هەفتەیش ،
هەست ئەکەی بەرد چەقیوەتە
ناو دەمتەوە ..

٭ ٭ ٭

کە بڕبڕەیەکت کلس ئەکا ..
کە بۆرییەکی دڵت ئەگیرێ ..
کە کارگوزارەکانی گورچیلەت مان ئەگرن ..
کە ئاوی سپی هاوێنەی چاوت ئەگرێ ..
کە برینێ ،
بە قەد نیسکێ ،
لەناو ڕیخۆڵەتا ئەڕوێ ..
کە ئوتۆمبیلەکەت ئەکێشی به دیوارێکا ..
ئەزانی چەندی تێ ئەچێ ؟
وەک خۆیشیان لێ نایەتەوە ،
قۆڵت ئەبڕن ..
ئازار و ئەشکەنجەت ئەدەن ..
ئەتخەنە ناو گەردەلولی چاوەڕوانیی ..
دەست بۆ قەرز و ..
بۆ سواڵ و ..
شتی تر ئەبەی ..

٭ ٭ ٭

یان کە ساڵێ تێ دەپەڕێ و ..
ڕەنگی قژت لێ ئەفڕێنێ ..
ژێر چاوەکانت تیغ ئەکا ..
ئەبێ بە لۆچ ..
بۆ یادگارییش یەک دوو پەڵەی
قاوەیی لەناوچاوتا
بە جێ دێڵێ ..
بۆی ناگەڕێی ..
ئەو شتانە کەی لە بازاڕ دەست ئەکەون ؟ ..
ئەو جۆرە شەڕەت پێ ناکرێ ..

٭ ٭ ٭

ساڵانێکی تر ئەڕۆن و ..
لەگەڵ خۆیان ،
ئەنسۆلین و
خەو و
پێکەنینت ئەبەن ..
شەتڵی تەنگەنەفەسی لەناو
سییەکانتا ئەڕوێنن و ..
بۆ یادگاریش ، بەشێکی
ئەکەن به ڕیشاڵ ..
گێژەڵوکە ئەخەنە ڕووباری
ماتی خوێنتەوە ..
بەشێکی جگەرت ئەبەن لەگەڵ خۆیان ..
لە جێگەیدا تۆپەڵێ مۆم بەجێدێڵن ..
بۆ ئەو شتانە ناگەڕێی ..
دڵنیایت کە دەست ناکەون ..

٭ ٭ ٭

زۆر بە ترسەوە گوێ ئەگرم
له چرکەی کاتژمێرەکە ..
ئەمەوێ کەمترین شتم لێ وون ببێ و ..
کەمترین شتم بفڕێنن ..
ئەمەوێ خەمسارد نەبم و ..
نەهێڵم وەک کارئاسکەکان ،
لە دەست دایکیان دەرمبێنن ..

٭ ٭ ٭
کە ئێوارە ئەڕۆمەوە و ..
تەماشایەکی خۆم ئەکەم ..
دنیایەک شتم شکاوە ..
دنیایەک شتم دزراوە ..
زۆری ترم وون کردووە ..
هەندێکیانم له بیر چووە ..
هەندێکیشیان ،
ناچار بووم کە بیانبەخشم ..
هەیشە داگیر کراوە لێم ..
نا .. ئەوانە دەست ناکەون ..
هیچ شوێنێکیان بۆ ناگەڕێم

گۆڵی گۆشەتەنگ
چەرخی سووڕی ئاو
چوارچێوەی ئاوی کەناری فێنک
مەودای پیادە
ڕێگای دوور و تەنگ
دوو ڕوحی شەنگۆڵ.
پێوەند ئێسک سووک
قیبلەی هەرزەکار بەتۆ ئاوەدان
جریوەی مەل و
بەهاری باڵندە
هاوین مراوی شاد بوون لە ڕۆخێ ،
ئاوبازی نێوت
نھا بەسەرت دا دەڕۆین
وەک، بەفرە یەخی
بۆ گەمەی، سکی وخڵیسکانی
بێ کەتن و قسوور
لەو خوازەی ڕۆژێک بە دواییدا بگەیت
پەڕینەوەیەک !
خۆ دانەدەستی هیچی ھیچ مراز
دوا شەپۆلەتە خۆڵ لووشی دەدا!
لە خوار ھەتا ژوور
کۆتایی زەوییە
کۆتاییت بێ
بەخەیاڵەکان
بە ئاشنابوون و
بە خۆت‌ و ھیواکان

شەهلا نوری