مووچە لە هەواڵەکاندا!.. عوسمان حاجی مارف
تا ئەو کاتەی پرسی موچە لە ناو هەواڵی میدیاکاندا بێت، مانای وایە کێشەی موچە چارەسەر نەبووە!
بارگرانیەکی قورس و ناچاریەکی سەخت و دیاردەیەکی شەرماوەرە، کە مامۆستایان و فەرمانبەران و هەر کارمەندێکی حکومی، دوای دەوام بەهۆی دواکەوتن یان نەدانی موچە، لە هەوڵی کارێکی تردا بن بۆ دابینکردنی پێداویستیە سەرەتاییەکانی خێزانەکەیان، چونکە ناتوانن پشت بە مووچەکانیان ببەستن، لەبەرئەوەی لە وادەیەکی دیاریکراودا مووچە نادرێت، هەندێکجاریش زیاتر لە ٧٠ ڕۆژ دوادەکەوێت، یان مانگێکیان دەفەوتێ، ئیتر چۆن دەتوانرێت بەبێ ئاسایشی دارایی ژیان بەسەر ببرێت؟
سەرەڕای چەندینجار بایکۆت و خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی و مانگرتن کە لەلایەن مامۆستایان و فەرمانبەرانەوە ڕێکخرابوو، بەڵام ئەم قەیرانی کێشەی موچەیە تائێستا بەشێوەیەکی ڕیشەیی لە لایەن لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە چارەسەر نەکراوە، هیچ کەسێک دڵنیانیە لەوەی کەی کۆتایی ئەم کێشەیە دێت!.
هەرچەندە لەلایەک کێشەی موچەی هەرێمی کوردستانی عێراق هەر لەسەرەتای باڵادەستی بارزانی و تاڵەبانیەوە و لەسەرەتای نەوەدەکانەوە زۆر نەرێنی و نامرۆڤانە مامەڵەی کراوەو کاریگەری لەسەر ژیان و گوزەرانی خەڵکی داناوە، لەلایەکی ترەوە هەردوو بارزانی و تاڵەبانی بە غەرقبوونیان لەنێو گەندەڵی و داگیرکردن و بەتاڵانبردنی سەروەت و سامانی کوردستان، زۆر نابەرپرسانە و بێباکانە و زۆر بێبایەخ مامەڵەی موچەی تەواوی کارمەندانیان کردوە.
لەلایەکی ترەوە ڕەگ و ڕیشەی قەیرانی موچە لە هەرێمی کوردستان زیاتر دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠١٤، کە ناکۆکی نێوان بەغدا و هەولێر لە سەر نەوت و داهاتی گومرکی ناوچە سنوریەکان و بەڕێوەبردنی بودجە پەرەی سەند. ململانێکان زیاتر ئاڵۆزتر بوون بەهۆی کاردانەوەکانی شەڕی داعش و دابەزینی نرخی نەوت، کە بووە هۆی ڕاگرتنی تەرخانکردنی دارایی بۆ حکومەتی هەرێم، تا ئێستاش ململانێ و کێشەیەکی نەوەستاوی نێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی عێراقە، بەگوێرەی هاوسەنگی هێزیان مامەڵە لەگەڵ یەکتر دەکەن، نەك پێداویستیەکانی ژیانی هاوڵاتیان.
ئاواتی شێخ جەناب، لە ٣ ی شوباتی ئەمساڵدا ڕایگەیاند، لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی گەیشتونەتە چارەسەر بۆ پرسی موچەی ساڵی ٢٠٢٥ بۆ فەرمانبەرانی هەرێم، بەجیا لەوەی کە تائێستا کێشەکانیان لە هەموو مانگێکدا سەرهەڵئەداتەوە، هیچ مانگیك دڵنیایی نیە کەی موچە دابەشدەکرێت و نەچۆتە ناو پرۆسەی جێگیر بونەوە، کارمەندان دەبێت لە رێگەی هەواڵەکانەوە بۆ هەرمانگێک ببیستن موچەکانیان کەی و چۆن ساغ دەبێتەوە، لەلایەکی ترەوە باسکردن لەسەر ئەوەی “گەیشتونەتە چارەسەری پرسی موچەی ساڵی ٢٠٢٥” واتە دەبێت لە ٢٠٢٦دا دوبارە تاوتوێی بکەنەوە، واتە ئەم پرسە دەردێکی شێرپەنجەییە و چارەسەری درێژخایانە و نەزانراوە کەی بەلایەکدا دەکەوێت.
بەگشتی فەرمانبەران وەک ئەزمونێکی سی ساڵەیان بەرامبەر دەسەڵاتی بارزانی و تاڵەبانی و چۆنیەتی پێکهاتەی حکومەتی هەرێم و پەیوەندیان بە حکومەتی عێراقەوە، دڵنیان لەوەی ئەم ڕێکەوتنەش لەسەر موچەی ئەمساڵ هاوشێوەی ڕێکەوتنەکانی تر دەبێت، کە لەنێوان هەردوولا ئەنجامدراون و لەئەنجامدا چارەسەری کۆتاییان لێنەکەوتۆتەوە، تا گەرەنتی پێدانی موچە ئاسایی بکات.
بڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵی بۆ گواستنەوەی موچەی فەرمانبەران بۆ سیستەمی پارەدانی ڕاستەوخۆ تا ئێستا جێبەجێنەکراوە و هەواڵێکێش لەسەر جێبەجێکردنی نیە، بەهۆی گەندەڵی و نەبونی شەفافیەت لەناو ئیدارەی هەرێم و ئیدارەی حکومەتی عێراق و کێشەکانی نێوان بارزانی و تاڵەبانیدا، تائێستا پارەدانی راستەوخۆ و “بانکی هەژماری من” لە ململانێ و سەوداو مامەڵەدایە.
ئەوەی بەرچاوە داتا فەرمیەکان بەدەگمەن دەگۆڕدرێن بۆ چارەسەری کۆتایی تا متمانە بدات لەوەی موچە بە دڵنیایی لە کاتێکی دیاریکراوی مانگانە دەگاتە دەست فەرمانبەرانی کەرتی حکومی. هەر لەبەر ئەم هۆکارە، کارمەندان، بەتایبەتی لە کەرتی پەروەردەدا، هەمیشە لە ئامادەباشی و خۆ ریکخستندان، هەر کات پێویست کات شێوازی جۆراوجۆر لە نارەزایەتی پیادە دەکەن.
ئومێد خۆشناو بەجیا لەوەی تەنها حکومەتی ناوەندی بەرپرسیار دەکات دەربارەی پرسی موچە، لەلایەکی ترەوە حکومەتی هەرێم بە بێتاوان وەسف دەکات لە دواکەوتنی دابینکردنی بودجەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم. ناوبراو لەکاتی نارەزایەتی و مانگرتنەکانی مامۆستایاندا ئەوەشی بە ڕۆژنامەنوسان ڕاگەیاند: “کەس داوای مۆڵەتی خۆپیشاندانی لە هەولێر نەکردووە، پرسی خۆپیشاندان و گردبونەوە و دەربڕینی ڕەتکردنەوەی پرسێکی دیاریکراو پێویستی بە ڕێکاری دروست هەیە، ئێمەش بە پێی یاسا مامەڵە لەگەڵ بابەتێکی لەو جۆرەدا دەکەین ئەگەر هەر کەسێک داوا بکات”. بەلام ئومێد خۆشناو بێوێژدانانە ئەوە فەرامۆش دەکات کە بۆخۆیان تائێستا بە کام یاسا لە ماوەی سی ساڵ زیاتری دەسەڵاتداریاندا مامەڵەیان لەگەڵ موچە و گوزەرانی هاوڵاتیاندا کردووە.!؟ یان موچە و گوزەرانی خەڵکیان کردوە بە ئامرازی ململانێکانیان، لە هەمانکاتدا بێشەرمانە موچەی چەندین مانگیان خواردوە.
لە بەرامبەر ئەو شەرمەزاریەی کە ڕوبەڕوی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆتەوە و بێتوانایی خۆیان نیشان ئەدەن لە چارەسەرکردنی قەیرانی بەردەوامی موچە، بافل و قوباد تاڵەبانی، بەسەردانیان بۆ لای مانگرتوەکان، هەوڵیاندا توڕەیی خۆپیشاندەران هەڵبمژن و بەلارێدا بیانبەن، ئەوەی شایانی باسە مانگرتوەکان تەواو شەرمەزاریان کردن، لە هەمانکاتدا مانگرتوەکان نارازیەتیەکەیان گواستەوە بۆ رێگرتن لەو تەنکەرە نەوتانەی سەرچاوەیەکی داهاتی ماڵی تاڵەبانیە، تاڵەبانی بیئەوەی هیچ ئومێدێک دەربارەی جێگیربونی موچە بخاتەروو، بەهێزی میلیشیای تایبەت بە خۆیان سەرکوتی نارەزایەتیەکانی کرد، پرسی موچەش لە شوێنی خۆیدا بە نارۆشنی ماوە.
هاوڵاتیان بەردەوام لە مەراقی گوێبیستی ئەوەن بزانن هەواڵەکان چۆن باسی موچە دەکات و کەی موچە دەگات و کەی دابەش دەگرێت، ئەوەی جێگای باس و سەرنجە لە هیچ شوێنێکی دنیادا باسی موچە لە هەواڵەکاندا نیەو موچەکان لە کاتێکی دیاریکراودا دەگاتە دەستی فەرمانبەران، کە بەشێوەیەکی گشتی لە زۆربەی وڵاتەکاندا بەشێوەی تەکنیکی پێشکەوتوانە کاری لەسەر دەکرێت. ئەوەی شایانی باسە ئەو داهاتە بێشومارەی لە بازرگانی و قاچاخچێتی و تاڵانی سەروەت و سامانی کوردستان دەچێتە گەنجینەی ماڵی بارزانی و تاڵەبانیەوە، دەتوانێ موچەی فەرمانبەران و ژیانێکی شایستە بۆ هاوڵاتیانی هەرێم دابین بکات، بەڵام هەرگیز کاری واناکەن.
تا موچەی فەرمانبەرانی کوردستان پرسێک بێت هەواڵەکانی پێ برازێنرێتەوە، واتە پرسێکە بێچارەسەر ماوەتەوە و بێچارەسەر دەمێنێەوە.
بەجیا لەوەی حکومەتی هەرێم و حکومەتی عێراق تائێستا کێشەکانیان یەکلایینەبۆتەوە، ئاشکرایە کە لەسایەی دەسەڵاتی هیزی میلیشایی ئیسلامی و نەتەوەپەرستی و بنەماڵە و حکومەتی بەشبەشێنە و تەوافوقیدا هەرگیز یەکلایینابێتەوە، خەڵکی کوردستان و عێراق لەسایەی ئەم دەسەڵاتە میلیشیا بنەماڵەییە و تائیفیەدا پێویستیان بە شۆرشێکە، بۆئەوەی کۆتایی بەم جۆرە دەسەڵاتە بهێنن. حکومەتێکی بێباک و مشەخۆری بنەماڵەیی و تائیفی، نەیەوێت گوێ بەداواکاری هاولاتیانی بگرێت و وەڵامی کێشەکانیان نەداتەوە، نەک شایەنی دەسەڵاتداریەتی نیە، پێویستە ریسواو دادگایی بکرێن.
دیموکراسی عەشایەریی.. نەوزاد بەندی
لە کۆمەڵگا دواکەوتووەکاندا دیاردەی سەیر و سەمەرە ئەبینی، دیاردەی دژ بە یەک پێکەوە گرێدراون و بوون بە هاوکار و هاوبیر و هاوڕێ و تەواوکەری یەکتری. وەک بڵێی ئاگر و بەنزین پێکەوە ڕێک بکەون و ئیش و کار و پلە و پۆستەکان لە نێوان خۆیاندا دابەش بکەن.
سپۆنسەری ئەم دۆخە بریتییە لە بەرژەوەندییەک کە هەردوو لای پێکەوە بەستۆتەوە، واتا بەرژەوەندیی ئەچێتە سەروو لۆژیک و پڕنسیپەکانەوە، وەک چۆن بکوژی کەسێک، کچێک لە کەس و کاری کوژراوەکە مارە ئەکات، ئیتر گرنگ نییە کوژراو و بکوژ هاوسەرگیریی بکەن، گرنگ نییە خاڵوانی مناڵ و نەوەکان پیاوکوژ بن و مامەکانیان کوژراو.
پێکەوە ژیانی دوژمنەکان، ئەگەر لەسەر بنچینەی وازهێنان بێ لە دوژمنایەتیی، گۆڕانکاریی بێ لە کەسایەتیی و تێڕوانین و هەڵوێستەکاندا، شتێکی باشە، بەڵام مانەوەیان لەسەر هەمان ڕیتم و پێکەوەژیانیان لە پێناوی بەرژەوەندییە هاوبەشەکاندا، کێشەیەکی گەورەیە.
هەبوونی دوو شوفێری دژ بە یەک لە هەمان ئوتومبیلدا و لەسەر هەمان کورسی شۆفێریی، چی لێ چاوەڕوان دەکرێت بێجگە لە کارەسات و ڕووداوی جەرگبڕ؟
بە داخەوە، لە کۆمەڵگای خۆماندا هەرچی دیاردەی دژ بە یەکە لەگەڵ یەکتریدا کۆکراونەتەوە یان بە خواستی خۆیان کۆبوونەتەوە، ئەوەیش وایکردووە هاوسەنگیی و تەبایی و یەکڕیزیی لە هیچ کایەیەکی کۆمەڵگادا ڕەچاو نەکرێ. یەکێک لە دەرهاویشتەکانی کوکردنەوە و پێکەوە گرێدانی دژەکان، پشێویی و شەڕەجنێوە، ئەبینین ڕۆژانە دیاردەی جنێودان لە کومەڵگادا ڕوو لە بەرزییه و وایلێهاتووە جنێو بۆ هەموو کەس و بەرهەم و شتێک بەکارئەهێنرێت و هیچ کەسێک ناتوانێ خۆی لە شاڵاوی جنێو ڕزگار بکات، تەنانەت مامۆستا و فریادڕەسان کاتێ ڕێگاچارەی کۆمەڵگا دیاری دەکەن و سنگی خۆیان ئەکەن بە قەڵغان، سەدان جنێو و قسەی زبریان دوا دەخرێت. وایلێهاتووە جنێو بووە بە کەرەستەیەکی ڕاگەیاندنی زۆر گرنگ، دەزگا و میدیا و پێگە و کارمەند و پارەیەکی زەبەلاحی بۆ تەرخانکراوە، خەڵکێکی زۆر لە بەروبومی جنێو ئەخۆن و قەڵاچۆکردنی دەزگاکانی جنێو، ئەبێتە هۆی بێ ئیش بوونی ژمارەیەکی زۆر لە خێزانەکان و سەرهەڵدانی نائارامیی لە کۆمەڵگادا، ئەم جنێوفرۆشانە کە لە سێبەردا جنێو دەدەن، لە ڕوناکیدا خەڵکێکی زۆر بەڕێزن و بە قوربان و بەساقەی یەکتریی ئەبن، لەوێدا ئیتر تێناگەیت کە کێ جنێوفرۆشە و کێ بەڕێز و به ئەتەگێتە، واتا جنێوفرۆشی بەڕێز یەکێکە لەو سکێچە سەیر و سەمەرەیەی کە ڕۆژانە هەستی پێدەکەین، ڕێک وەک تاڵانکردنی نیشتمان لە تاریکیدا لە ساتەوەختی ڕوخانی ڕژێمی سەدامدا لەلایەن کۆمەڵگایەکەوە کە له ڕوناکیدا هەموویان ڕەخنە لە دز و تاڵانچێکان ئەگرن، لێرەدا ئیتر نازانرێ کێ تاڵانێکەی کردووە؟ جنۆکە یان پیاوانی بۆشایی ئاسمان کە پێیان ئەووتری ستارتریک؟ لە ڕاستیدا لەبەردەم کومەڵگایەکداین لە تاریکیدا کائینێکی بەربەرییە و لە ڕوناکیدا بوونەوەرێکی پڕ لە ڕەوشت و ئەتەکیەتە.
پێکەوە گرێدانی دوژمنەکان و پێکەوە ژیانیان، دۆخێکە جێگای پێکەنینە، هەتا ئەو پێکەوە ژیانەیش بەردەوام بێ، پێکەنینەکە درێژتر ئەبێتەوە، چونکە دیاردەی سەیری وایلێدێتە بەرهەم، وەک دەڵێن سەر بە قوڕ دێنێتە پێکەنین. بۆ نمونە دیموکراسییەکی ئاغا، یان عەشایەرێکی دیموکراسیخواز، لە کاتێکدا دیموکراسی لە دژی تاکڕەنگیی و ئاغایەتیی و عەشایەریی دروست بوو، بەڵام بارودۆخەکە وا ئەخوازێ یاخود بازرگانییەکە وای پێویستە ئاغا بیت و بانگەشەی دیموکراسیش بکەیت یان ڕاستتر دیموکراسی وەک یەکێک لە حیمایە و پاڵە و نانخۆرەکانت ڕابگریت بۆ ئەوەی دڵی هەموو لایەکی پێ ڕازی بکەیت، لێرەدا دیموکراسی ئەبێتە پاساوێک یان ڕوکەشێک بۆ بەردەوامبوونی ئاغا یان پاشا،وەک پۆشاکێک وایە بۆ داپۆشینی عەیب و عارەکانی ئاغا و پاشاکن، چەند ساڵ جارێک پڕۆسەی ڕاپرسیی و دەنگدان دەکرێت، پارەیەکی زۆر لەو پڕۆسانەدا بەهەدەر دەدرێت، نەک لەبەر پڕۆسەکە خۆی، تەنها بۆ بیانووبڕکردنی ئەوانەی کە دەڵێن سیستمەکە ئاغایەتیی یان پاشایەتییە. ووڵات هەیە چل ساڵ و زیاتر کابرایەک ئاغا و پاشا و هەموو شتێکی بووە لەگەڵ ئەوەیشدا لەو چل ساڵەدا، بەردەوام پڕۆسەی دەنگدان و ڕاپرسیی بەڕێوە چووە، نوێنەری ووڵاتان و نەتەوە یەکگرتووەکان ئامادەی ڕێوڕەسمەکە بوون، کۆمسیۆنی باڵای بۆ دروستکراوە، لێرەدا ئیتر حاڵەتی شۆک و پێکەنینە هیستیرییەکە دەست پێدەکات، ووڵاتەکەدا لە لوتکەی دیموکراسیدایە و هەزاران حیزب و قەواره لەو پڕۆسەیەدا بەشدارن، بە ملیۆنەها دۆلار لەو ڤیستڤاڵە دیموکراسییە جەماوەرییەدا خەرج کراوە، کەچی تەنها و تەنها ئاغا و پاشای ساڵەهای ساڵ لە لوتکەی هەرەمەکەدایە، ئەمە نزیکەی وەک ئەوە وایە کە بازاڕ سەدان بڕاندی مۆبایلی تێدایە، کەچی تەنها ئایفۆن و گالاکسی لە لوتکەدان.
ئیتر ئەم دۆخە وەک شیزۆفرینیایەکی درم بە کۆمەڵگادا تەشەنە ئەکات، دۆخی ئاوێتە بوونی دیاردە دژ بە یەکەکان، وەکو پڕۆفیسۆری هیچ نەزان، نەخوێندەواری زانا، مامۆستای جنێوفرۆش، ئایینداری ترسناک، بێدینی دەستپاک، شۆڕشگێڕی ترسنۆک، دادوەری گەندەڵ، کۆمۆنیستی سەرمایەدار پەرلەمانتاری لاڵ و بێدەنگ ڕاگەیاندنی سەربەخۆی حیزبیی، هەژاری لوتبەرز، دەوڵەمەندی لە برسا مردوو، یەکێتی پارچە پارچە، دوژمنی دۆست،ڕاستگۆی درۆزن، بەڕێزی قۆڵبڕ، نوسەری بازرگان، داهێنەری دز، براوەی خەڵاتی گەمژە، داوێنپاکی داوێنتەڕ، …
ئەمانە ئەو حاڵەتانەن کە دەرەنجامی حوکمڕانی دیموکراسیی عەشایەرن، واتا کۆکردنەوەی دژەکان ئەبێ بە مۆدێل، ئەبێ بە لۆژیک، واتا بۆ نمونە زۆر ئاساییە وەزیر بیت و هیچیش نەزانیت، یان پەرلەمانتار بیت و لە ماوەی هەشت ساڵدا دێڕێک قسەت لە هۆڵی پەرلەماندا نەکردبێت..پڕۆفیسۆر بیت و نەتوانیت کتێبێک چاپ بکەیت.
ئیدی دیموکراسی وەک کلێنکسێک وایە بەردەوام ناشیرینییەکانی پێ ئەسڕنەوە، دیبییە هەموو پیساییەکانی پێ ئەشارنەوە یان ئەیکەن بە بەندبێژێک، ئەوەی زات بکا بڵێ ئەم ئاغایەتییە هەتا کەی؟ یەکسەر دیموکراسییە پەڕۆینەکە دەست ئەکا بە بەیت و بالۆرە و گۆرانیی و تەنانەت سەمایش، هەتا لە پرسیارکردن کۆڵت پێ ئەدات
لە ڕاستیدا ئەم دۆخە دژبەیەکە کۆکراوانە لە یاساکانی فیزیادا، سفرکردنەوەی پێ دەووترێت، واتا دوو هێزی یەکسان ئەگەر دژی یەک بن، ئەنجامەکەیان سفر ئەبێ.
هەر بۆیە کۆمەڵگا دواکەوتووەکان هەمیشە سفرن، تەماشا دەکەیت سامانێکی نیشتمانیی و داهات و جەماوەرێکی زۆر و بڕوانامەیەکی زۆریان هەیە، کەچی سفرن.. سفر.
یـۆیـۆن لە دوو ساڵـییەوە کەمـانچە دەژەنێـت.. رەزا شـوان
(یـۆیـۆن سـیـۆل) کچـۆڵـەیەکی پەرجـووی “مـوعجـیزە”ی کـۆرییە. کەمـانچـەژەنێکی بەناوبانگی جیهـانییە. لە تەمەنی دوو ساڵـییەوە دەستی بە ژەنـینی کەمـانچە کردووە، دایکی کـلیپە ڤیدیـۆییەکانی لە یـوتیوبـدا بڵاوکـردوونەتەوە. بە ملیۆنان بینەریان هەیە.
یـۆیـۆن سیۆل، لە مـێژووی (٢٨/ شوبات/٢٠١٢) لەشاری سوون لە کۆریای باشوور لەدایک بووە. ئێستادا تەمەنی (١٣) ساڵە. خوێندکارە لە پەیمانگای موزیک لە کۆریا.
کۆماری کۆریای باشوور، دەکەوێتە رۆژهەڵاتی کـێشوەری ئاسیا. دەوڵەتێکی بچووکە، رووبـەرەکەی زیـاتـر لە (١٠٠) هـەزار کـیلـۆمـەتـری دووجـایە، سێ لەسـەر چـواری رووی زەویـیەکەی شاخـاوییە، ژمـارەی دانـیشـتوانی زیـاتـر لە (٥٢) ملـیـۆنە کەسـە. پایتەخـتەکەی شاری (سـیـۆل) ە، کە گەورەتـرین شارێـتی. ژمارە دانیشتوانی نـزیکەی (١٥) ملـیۆن کەسە. کۆریای باشوور پـڕە لە بەهـرە و ئیرادە. چەندین منداڵ و لاوانی موزیکـژەنی بـلـیمەتیان، لە پێشبڕکێیە نیـۆدەوڵەتییەکان لە جیهـانـدا، مـلملانێ دەکەن، بـۆ دەستهـێنانی پـێگەیەکی بـاڵا و شایستە و بۆ شانـازی و شکـۆداری بۆ وڵاتەکەیان.
لە کۆریای باشووردا، یـۆیـۆن سیۆن تاکە کەس نییە، کە بە دوای خەون و ناوبـانگی مـوزیکـیدا دەگەڕێـت. زیـاتر لە (٥٠) هـەزار هـاوڵاتی کۆریای باشوور، کە تەمەنیان
لە خـوار تەمـەنی (١٨) ساڵـەوەیە، لەسـەر ئاستی پـیـشەیی مـوزیـک دەخـوێـنـن.
یۆیۆن سیۆن، لە تەمەنی (٢٣) مانگیدا، چووە خولێکی کەمانچەژەنین. لە قوتابخانەی موزیکی ناوچەکەیان، بە پـراکتیکی دەستی بە وانەکانی کەمانچەژەنین کردووە. لەگەڵ پرۆفیسۆر جۆن نامسۆک و پرۆفـیسۆر سۆیـۆن لە ئەکادیمـیای مـوزیکی (لـیتـل ستار: ئەستێرەی بچکۆلە) بەردەوام بووە. لە تەمەنی (٢) ساڵیشدا، لەژێر دەستی پرۆفیسۆر (لی سانی) خوێندوویەتی. لە ئێستادا خوێندکارە لەلای پرۆفیسۆر (یۆن، دونگ هوان).
یـۆیـۆن لە تەمەنی (٢) ساڵـییەوە، لە ساڵی (٢٠١٤) دا، دایکی ئەکاونتی یوتیوبەکەی بـۆ دروستکـرد. هـەر دایکی ڤـیدیـۆکانی کەمانچـەژەنینەکانی لە ئەکـاونتەکەی یـۆیـۆن بـڵاوکـردەوە. کە بە تەنیا کەمـانچـە دەژەنێـت. ئـەو کـلـیـپانەی ئـەوە نیـشان دەدەن کە چـۆن یـۆیـۆن گەشـە دەکـات و دەبێتە شـارەزای کەمـانچـەکـەی.
دایکە میهـرەبـانەکەی، گەورەتـرین پاڵـپشت و هـانـدەرێتی، لە هەمـوو راهـێـنانەکان و لە کـۆنسـێرت و فـێستـیڤـاڵە مـوزیکـییەکانیـدا، وەک دایک و هـاوڕێیەکی لەگەڵی دایە.
لە تەمەنی (٣) ساڵییەوە، یـۆیـۆن خۆی ئەکاونتەکەی بەڕێـوە دەبات و ڤـیدیۆ نـمایشە مـوزیکـییەکـانی لـە یـوتیـوب دادەگـرێت و بـڵاویـان دەکـاتەوە. لـەم تەمـەنـەدا بـوو بە ئەستێرەیەکی کەمانچەژەنی سۆشیال میـدیا. زیاتر لە (١٥) ملـیۆن بینەری ڤـیدیـۆکانی لـە یـوتیـوبـدا، لە جیهـانـدا هـەیـە.
یـۆیـۆن لە تەمەنی (٤) ساڵیدا، لە ساڵی (٢٠١٦) دا، کـۆنسیرتـۆی کەمانچەی ڤـیڤاڵـدی لە مەقـامی سۆلی بچـووک، بە شێوەی (جووڵەی سێیەم) لە فـێستیـڤـاڵی لاوان لە شاری گوانگـمیونگ لە کـۆریای باشوور پێشکەش کرد. سەرسوڕمـانی بینەرانی بەدەستهـێنا.
یـۆیـۆن لە تەمەنی (٥) ساڵیدا، لە ساڵی (٢٠١٧) دا، کۆنسێرتـۆی هـاوینەی کەمانچەی ڤـیڤـاڵـدی (جووڵەی یەکەم) لە (سیـۆل) ی پایتەخـتی کـۆریای باشوور، پێـشکەش کـرد.
یـۆیـۆن. لە هەمان ساڵـدا، لە بەرنامەی تەلەفـزیـۆنی (ئـێس بی ئـێس) دەرکەوت. ئـەم بەرنـامە تەلەفـزیـۆنـییە، تـیـشک دەخـاتە سـەر منـداڵانی بەهـرەمـەنـد و نـاوازە.
یـۆیـۆن لە تەمەنی (٦) ساڵیدا، لە (٢٠١٨) دا، لەگەڵ (ئۆرکێسترای سیئۆل پـۆپس)دا بـۆ چەنـد گۆرانـییەکی بەنـاوبـانگ و کـۆنسێرتـۆیـەک کەمـانچـەی ژەنـیوە.
یۆیۆنی کەمانچەژەنی پەرجوو لە تەمەنی (٧) ساڵیدا، لە ساڵی (٢٠١٩) دا سەرکردەی تەواوی ئـۆرکـێسترایەکی پـیشەیی کـرد. ئەم نمایـشە ناوبانگـێکی زیاتـری بە بەخـشی.
یـۆیـۆن سیون، لە تەمەنی (١٠) ساڵیـدا، لە (٢٠٢٢) بانـگهـێشتکـرا بـۆ نمایشکـردن لە (١٨) مـین فـێستـیڤـاڵی نیـۆدەوڵـەتی مـوزیکی ئاشـتی لە ئیـمـارات. کـۆنسیـرتـۆی ژمـارە (٣) ی مـۆزارتی پـێـشکەش کـرد. بـە کەمـانـچـەژەنیـش لەگـەڵ ئـۆرکـێسـترای سەمـفـۆنی لاوانی ئـیـمارات بەشـداری کرد. ئـۆرکـێسترای سەمـفـۆنی لاوانی ئـیمارات لە منـداڵان و لاوانی تەمـەن ( ٥ بـۆ ٢٠) ساڵە، لە نەتـەوە جیـاوازەکان پـێکهـاتـووە. ساڵانە فـێستـیڤـاڵـێکی مـوزیکی سازدەکەن. دەرفەتێک بۆ منداڵان و لاوانی بە توانای مـوزیکـژەنی کـلاسیکی دەڕەخـسێـنن، بـۆ نمایـشکـردنی بەهـرە و لـێهـاتـوویەکـانیان.
یـۆیـۆن لە تەمەنی (١١) ساڵـیدا، لە (٢٠٢٣) دا، یەکـەم جـووڵـەی کـۆنسـیرتـۆی بە زمانی ئی مینۆر لە هـۆڵی کۆنسێرتەکانی سەنـتەری هـونەری لە شاری سیۆل، چوار وەرزی بەهـاری ڤـیـڤـاڵـدی، لەگـەڵ ئـۆرکـێـسترای سـەمـفـۆنی رۆژی نـوێی سـیـۆل، لەسەر شانـۆی ئاسمانی نیـشـتـمانی کـۆریـای باشـوور ژەنی. لە هـەمـان ساڵـدا، لە کـتـێـبخانـەیەکی گـشتیـدا، ئاهـەنگـێکی کەمانچـەژەنیی تاکـەکەسی پـێـشکەش کـرد.
یـۆیـۆن لەلایەن ئەکادیـمیای هـاوینەی نێودەوڵەتی مـۆزارتیوم، لە شاری (سالـزبۆرگ) لـە نەمـسا، بـۆ پـێـشکەشکـردنی ئـاهـەنـگـێکی کـەمـاچـەژەنـین بـانـگهـێـشـت کـرا. خەڵاتێکـێکی نایابیـان پـێـشکەش کـرد.
یۆیۆن بە شانازی دەزانێت، کە لە چەنـدین یادی نیشتمانیدا، لەلایەن حکومەتی کۆریای باشوورەوە بانگهـێشت کـرا بۆ موزیکـژەنین و گۆرانی وتن. وەک: یادی بیست ساڵەی دانووسانەکانی نێوان کۆریای باشوور و کۆریای باکـوور و جـاڕنامەیەکی هـاوبەشیان.
یـۆیـۆن، وەک کـارێکی خـێرخـوازی و مـرۆڤـایەتی و دڵخـۆشکـردن و هـیوابەخـشـین،
تا ئێستا لە چەنـد نەخـۆشخـانەیەکی تووشـبووانی شـێرپەنچـە، بۆ منـداڵان کەمـانچەی ژەنیـوە و گـۆرانی خـۆشی بـۆ وتـوون و هـیوای چـاکـبوونەوەی بـۆیـان خواسـتوون.
بێجگە لەو نمایشانە، یۆیۆن چەندین چالاکی تری ئەنجامـداوە، لە چەنـد بەرنامەیەکی تەلەفـزیـۆنیـدا، لە کـۆریا و لە دەرەوەدا، دیـمانەیـان لەگـەڵـدا کـردوون.
یۆیۆن، لە زۆربەی وڵاتانی جیهـاندا، چاوی کەوتووە بە کەمانچەژەنە بەناوبانگەکان. لەگەڵیاندا کەمانچەی ژەنـدوور. زیـاتر سەرسامی موزیکـژەنی کـۆچکردوو مـۆزارتە.
یـۆیـۆن دەڵێت:”تەنها دەمەوێت ببم کەمانچەژەنێک، کە بتوانـم خۆشی و ئاسوودەیی بخەمـە دڵی خەڵکـییەوە”.
یۆیۆن تا ئێستا لە کۆریای باشوور و لە وڵاتانی تردا، چەندین خەڵاتی بەدەستهـێناوە.
بێجگە لە کەمانچەژەنین، یۆیۆن ئارەزوویەکی زۆری خوێنـدنەوەی هەیە، هەروەها پیـانـۆش دەژەنێـت و تەپـڵـیـش لـێـدەدات. حەزیـشی لـە خـلـیسکـانی سـەر شەقـامە.
داهاتی یـۆیـۆن لە کۆنسێرت و ئاهەنگەکانی، تا ساڵی (٢٠٢٤) یەک ملیـۆن دولارە.
یـۆیـۆن، سەلـمانـدی کە تەمەن رێگـر نییە، بۆ بەدەستهـێـنانی ناوبـانگ. لە سایەی ویـست و ئیرادە و مـتمانە بەخۆبـووندا، هەموو خەون و هـیوایەکی مرۆڤ دێنەدی.
(*) بـۆ ئـەم نـووسینەم، سـوودم لە چەنـد سایـتێکی ئینگـلیزی وەرگـرتـووە.
دوبـەی: ٢٠٢٥