بارودۆخی سوریا و بێدەنگیی ڕۆژئاوا : کۆبانێ دەسوتێت.. بەیان ساڵح
لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ یەکێک لە هاوڕێ چەپە دانیمارکییەکانم سەبارەت بە بارودۆخی سوریا، پێم گوت:
ئەوەی ئێستا لە سوریا ڕوودەدات دووبارە ڕێکخستنەوەی سیستەمی سەرمایەدارییە لە ناوچەکەدا، کە نەخشەیەکی جوگرافیای نوێی سوریا دەکێشرێت و دەوڵەتێک لەسەر بنەمای تیرۆریستی و ناسیۆنالیستی دەسەپێنرێت کە دوورە لە دەوڵەتی هاووڵاتیبوون.
ئەمەریکا لەگەڵ هاوپەیمانەکانی کە بریتین لە ئیسرائیل و تورکیا و سعودیە و قەتەر لە دروستکردنی ئەم پڕۆژە تاوانکارییە دەوەستێت. هێرشی سەربازی و تیرۆریستی بۆ سەر دانیشتوانی مەدەنی لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا و کوشتنیان و دەربەدەرکردنیان و بێبەشکردنیان لە ئاو و کارەبا لەلایەن هێزە تیرۆریستییە ئیسلامییەکان کە لەلایەن حکومەتێکی شەرعیەوە نوێنەرایەتی دەکرێن کە بەسەر گەلی سوریادا سەپێنراوە، هێرشێکی دڕندانەیە کە بەرژەوەندییە سیاسی و ئابوورییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل و هاوپەیمانەکانی وڵاتانی کەنداو دەپارێزێت. سەرەڕای بەدیهێنانی ئامانجەکانی بۆرژوازی ئیسلامی شۆڤێنی لە تورکیا
ئەم شەڕە کۆنەپەرستانە لە دژی جەماوەری کوردستانی سوریا شەڕێکە بە ئامانجی بەهێزکردنی تیرۆریزمی سیاسی ئیسلامی لە ناوچەکەدا جێی داخە کە چارەسەری پرسی کورد و پاراستنی مافەکانی گەلی کورد پەیوەستە بە ستراتیژ و پلانی هێزە سەرمایەدارەکان و ئیمپریالیستەکان و هاوپەیمانەکانیانەوە وەک هێز و تەوژمەکانی کوردی وەک هێزەکانی سوریای دیموکرات نیشانیان دا کە شەراکەتی هاوپەیمانێتییان لە ڕێکەوتنی نوێدا فەرامۆش کرا.
کۆبانێ، واقیعی تراژیدی لەسەر زەوی: گەواهیدەران لە دڵی دۆزەخەوە
لە ڕێگەی کارە پیشەییەکانم لەگەڵ هەندێک خێزانی کوردی سوریا و لە ڕێگەی پەیوەندییە بەردەوامەکانیان لەگەڵ کەسوکاریان لە ناوچەی کۆبانێ لەم ڕۆژانەدا، وێنەیەکی مرۆڤایەتی زۆر ناخۆش دەردەکەوێت. نزیکەی نیو ملیۆن خەڵکی کورد بەتەواوی گەمارۆدراون و ئاو و کارەبا و خۆراک و پێداویستییە پزیشکییە بنچینەییەکانیان لێبڕدراوە. ئەو وێنەیەی لەوێوە دێت ترسناکە: منداڵان دەمرن، نەخۆشەکان بەهۆی نەبوونی دەرمانەوە دەمرن، و خێزانەکان هەوڵ دەدەن بە کەمترین شێوە بژین. پەیوەندییە تەلەفۆنییە پچڕپچڕ لەگەڵ دانیشتووانی گەمارۆدراو ئاوازی نائومێدی و دەنگە لەرزۆکەکان وردەکارییەکانی ژیانی ڕۆژانەی ژێر گەمارۆدان دەگێڕنەوە: “ئاوی خواردنەوە و کارەبا بۆ چەند ڕۆژێکە نییە، منداڵەکان برسینن و نەخۆشخانەکان ناتوانن برینداری زیاتر وەربگرن.”
بەم گەمارۆیە خنکێنراوە، ئازاری هاووڵاتیانی کورد بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخەکانەوە خراپتر بووە، چونکە هەندێک لە بازرگانان ئەم دۆخە ئەمنییە خراپەیان قۆستەوە بۆ بەرزکردنەوەی نرخی خۆراک بەشێوەیەکی نامرۆڤانە. کیلۆیەک نان کە پێشتر بە نرخێکی کەم دەفرۆشرا بۆ زۆربەی خێزانەکان زۆر گران بووە. پارەگۆڕەکان سوود لەو نەهامەتییە وەردەگرن، برسێتی دەکەنە بازرگانی، پێداویستی مرۆڤ دەکەنە دەرفەتێک بۆ قازانجی خێرا. تەنانەت لە خراپترین بارودۆخیشدا سەرمایەداری ڕێگایەک دەدۆزێتەوە بۆ ڕشتنی خوێنی هەژاران. تراژیدیاکە تەنها بە برسێتی و گەمارۆوە سنووردار نییە. ئەمە درێژ دەبێتەوە بۆ ترسی بەردەوامی ئاوارەبوونی بەزۆر و ترسی کردارە دڕندەکانی داعش و مامەڵەی نامرۆڤانە و پێشێلکارییە ترسناکەکانی دژی هاوڵاتیانی بێ بەرگری. یادەوەری کۆمەڵی گەلانی ناوچەکە هێشتا برینی ئەو کارانەی داعش لە ڕابردوودا کردوویەتی هەڵدەگرێت: لەسێدارەدانی بەکۆمەڵ، کۆیلەکردنی ژنان، لەناوبردنی ناسنامەی کولتووری، و سڕینەوەی هەموو شوێنەوارێکی ژیانی مەدەنی.
ئەمڕۆ خەڵکی کۆبانێ بە دوو ترسەوە دەژین: ترسی مردن بە برسێتی و تینوویەتی و سەرما و ترسی شتێکی خراپتر ئەگەر شارەکە بکەوێتە دەست هێزەکانی سوریا. گەلی کورد لە چارەنووسی ژنان و کچان دەترسێت و جەماوەریش دەزانێت کە ئاوارەبوونی زۆرەملێ مانای لەدەستدانی هەموو شتێکە خاک و ماڵ و ناسنامە ئەمە تەنها گەمارۆیەکی سەربازی نییە. ئەمە هەوڵێکی سیستماتیکییە بۆ سڕینەوەی تەواوی خەڵکێک لە نەخشەی ناوچەکە.
بێدەنگی شەرمەزاری ڕۆژئاوایی: کاتێک تراژیدیای مرۆڤ دەبێتە پەراوێز
هاوڕێکەم بە خەمێکی قووڵەوە گوتی: “ئەوەی ئەمڕۆ لەو ناوچانە ڕوودەدات زۆر تراژیدیە و لەبەرچاوی وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئەوروپا ڕوودەدات بەبێ ئەوەی هیچ میدیایەکی ڕاستەقینە ڕووماڵی ئازاری خەڵکی مەدەنی بکات.” گفتوگۆکەمان بەردەوام بوو لەسەر ئەوەی کە چۆن لێرە لە دانیمارک تەنها دوو پارتی چەپ پشتگیری ئەو پرسەیان کردووە، لەگەڵ پشتیوانییەکی سنووردار لەلایەن چەند پارتێکی ترەوە، لە کاتێکدا میدیای دانیمارک بەتەواوی بێدەنگە و لە بەرنامە هەواڵییەکانیدا باسی ئەو شتانە ناکات کە ڕوودەدەن. ئەمە بە شێوەیەک لە شێوەکان هاوکاری ئاشکرایە لەگەڵ پڕۆژەی ئیمپریالیستی کە لە ناوچەکەدا بەڕێوە دەچێت. دیموکراسی سەرمایەداری ڕۆژئاوا ڕوخساری ڕاستەقینەی خۆی دەردەخات: مافەکانی مرۆڤ هەڵبژاردەن و بەها مرۆییەکان تەنها سەوداگەری گەمەی بەرژەوەندییە گەورەکانن. چەند ڕۆژنامەیەکی دانیمارکی ئاماژە بە کارەساتی مرۆیی ئێستای کۆبانێ دەکەن و ئاماژەیان بەوە کردووە کە شارەکە بەدەست پچڕانی تەواوی کارەبا و ئاو و ئینتەرنێتەوە دەناڵێنێت و هەروەها کەمی زۆری ئارد و دەرمان هەیە. ئەوان هەواڵی مردنی منداڵان بەهۆی پلەی گەرما و کەمی سووتەمەنی گەرمکردنەوە و نەبوونی شوێنی حەوانەوە بڵاودەکەنەوە.
وڵاتانی ڕۆژئاوا کە شانازی بە دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤەوە دەکەن، چاویان لە تراژیدیای نیو ملیۆن کەس لە کۆبانێ گەمارۆدراو گرتووە کە ڕووبەڕووی مردنی هێواش دەبنەوە. میدیای ڕۆژئاوا کە تیشک دەخاتە سەر هەموو ڕووداوێک کە خزمەت بە ئەجێندای سیاسی خۆی دەکات، بێدەنگی ڕەها هەڵدەبژێرێت کاتێک باس لە تاوانەکانی هاوپەیمانەکانی دەکات.
ڕاگرتنی دەستبەجێی ئەم هەڵمەتە تیرۆریستییە و دژایەتیکردنی شۆڤێنیزم
من پێم گوت: من ئەوەی لە سوریا ڕوودەدات نمونەیەکی زەق دەبینم لە بەیەکگەیشتنی شێوە جۆراوجۆرەکانی چەوساندنەوە: ئیمپریالیزم، سەرمایەداری، فاشیزمی ناسیونالیست، و ئیسلامی سیاسی، هەموویان هاوپەیمانن بۆ سەرکوتکردنی گەلان و جەماوەری کرێکار، نادادپەروەری بە شێوەیەکی هەمیشە نوێ بەرهەم دەهێننەوە.
من پشتگیری لە وەستاندنی دەستبەجێی ئەم هەڵمەتە تیرۆریستییە دەکەم و دژی هەموو شۆڤێنیزمە ناسیۆنالیستەکانم، چ ناسیۆنالیستە تورک و چ عەرەبەکان، هەروەها ناسیۆنالیستە کوردەکان. گەلی کورد و هەموو گەلانی تر مافی ئەوەیان هەیە خۆیان لە هەموو تیرۆرێکی شۆڤێنی بپارێزن و مافی قسەکردن بە زمانی دایکیان و مافی چارەی خۆنووسینیان هەیە
سەرەنجام هەردووکمان لەسەر ئەوە ڕێککەوتین کە خەباتی چینایەتی دژ بە سەرمایەداری لە خەبات دژ بە چەوساندنەوەی نەتەوەیی و سیستەمی پیاوسالاری جیا نابێتەوە ئەمانە هەموویان ڕوویەکی یەک ڕیزبەندین لەسەر بنەمای زاڵبوون و چەوساندنەوە و ئازادی ڕاستەقینە بەدی ناهێنرێت ئەگەر هەموویان پێکەوە ڕووبەڕوو نەبنەوە.
بەیان ساڵح