بۆچی شۆڕشی رۆژئاڤا شکستی هێنا؟ – چاوپێکەوتنی گۆڤاری بەرگری لە مارکسیزم لەگەڵ فرێد وێستۆن
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: گۆران عەبدوڵڵا
بۆ ماوەی چەندین ساڵ، شۆڕشی رۆژئاوا وەک نموونەیەکی شۆڕشگێڕانە سەیردەکرا. ئەمڕۆ خیانەتی لێ کراوە. بۆ فێربوون لە وانەکانی ئەم بزووتنەوە قارەمانە و شکستە تراژیدییەکەی، گفتووگۆیەکمان ئەنجامدا لەگەڵ فرێد وێستۆن، نووسەری ( رۆژئاڤا: بۆچی شۆڕشەکەی شکستیهێنا؟) لە ژمارەی تازەی گۆڤاری بەرگری لە مارکسیزم بڵاوبۆتەوە.
هەروەها فرێد لە مانگی داهاتوودا لە قوتابخانەی جیهانیی کۆمۆنیزم قسە دەکات لەسەر ئەزموونی شۆڕشی رۆژئاڤا، گەورەترین قوتابخانەی ئۆنلاین بۆ بیرۆکە کۆمۆنیستییەکان لەسەر گۆی زەوی.
- لە سەرەتای وتارەکەتدا، بەکورتە مێژوویەک دەستپيدەکەیت لەسەر چەندین خیانەت کە لەگەلی کورد کراوە، بە تایبەتی لەلایەن ئیمپریالیزمی بەریتانییەوە. بە وردی چۆن پێتوایە ئیمپراتۆریەتی بەریتانیا خیانەتی لە کورد کردووە؟
پاش شکستهيێنان و رووخانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی لە شەڕی یەکەمی جیهانییدا ، ئیمپریالیزمی بەریتانیا بەهۆکاری بەرژەوەنديەکانی هەستا بە دابەشکردنی ناوچەکە. کورد وەک ئیتنیکێکی نەتەوەی لە ناوچەکە بەشێک بوون لە کێشمەکێشەکان وە بەریتانییەکان بەکاریانیان هێنا وەک چۆن هەموو گەلێک بەکاردەهێنن کاتێک پێویستیان پێیانە و دواتر وازیان لێ دەهێنن کاتێک پێویستیان پێیان نییە.
لە بنەڕەتدا بەڵێنیان بە کوردەکان دا کە دوای جەنگی جیهانیی یەکەم دەتوانن سەربەخۆیی خۆیان بەدەستبهێنن. مەبەست لەوە ئەوە بوو کە کوردەکان بەکاربهێنن دژی عوسمانییەکان. کاتێک جەنگ کۆتایی هات و ئیمپراتۆریەتی عوسمانی ڕووخا و تورکیا پێکهات، بەریتانییەکان پەشیمان بوونەوە و خیانەتیان لە بەڵێنەکانی خۆیانکرد و لەگەڵ تورکیا رێککەوتن کە کوردستان سەربەخۆ نەبيت.
لە ڕاستیدا، خاکی کوردەکان پارچەپارچە کرا: بەشێکی خرایە سەر تورکیا و بەشەکانی تریش خرانە ناو چوارچێوەی ئەو وڵاتە نوێیانەی کە لەلایەن ئیمپریالیستەکانەوە دروست کران وەک سوریا، عێراق و هتد. عێراق بوو بە بەشێک لە ئینتیدابی ئیمپریالیزمی بەریتانیا کە خواستی سەرەکییان دەستکەوتنی نەوت بوو. کاتێک کوردەکان لە قۆناغێکی دیاریکراودا بوونە هۆی کێشە بۆیان بێسڵەمینەوە بۆمبیان بەسەردا باراند.
ئەمە شێوازی هەڵسوکەوتی ئیمپریالیزمی بەریتانیا بوو. ئەمە شێوەی ئاسایی ئیمپریالیزمە. ئەوان وەک پارێزەری گەلێک دەردەکەون کاتێک لە بەرژەوەندییاندا بێت. هەر کە بەرژەوەندییەکانیان بەدەست هێنا، وازیان لێ دەهێنن.
- وەسفکردنەکەت بۆ ڕووداوەکانی شۆڕشی رۆژئاڤا زۆر هاندەرانەیە، بە تایبەتی کۆبوونەوەی بەرفراوانی ژنان و دروستکردنی ئەنجومەنەکان، کە زۆر دەچنەوە سەر سۆڤییەتاتەکان. بە ڕاستی دەتوانیت دۆخێکی شۆڕشگێڕانە ببینیت. ئەمە چۆن ڕوویدا؟
ئەو باسە دەبێت لە سیاقی خۆیدا شیکردنەوەی بۆبکريت. ڕوونکردنەوەیەکی مادی، ڕاستەقینە و کۆنکریتی هەیە بۆ ئەوەی ڕوویدا. قەیرانی دارایی ٢٠٠٨ کە هەموو ئابووریی جیهانی گرتەوە، کاریگەرییەکی گەورەی هەبوو لەسەر سەرانسەری جیهان و زۆر وڵاتیش راستەوخۆ کەوتە ژێر ئەو کاریگەرییانەوە. جیهانی عەرەبی لە ٢٠١١ خرۆشا. لە تونس دەستی پێ کرد و بڵاو بووەوە بۆ میسر و ڕووخانی موبارەکی بەدواداهات. جووڵانەوەکان سەراسەری بوونەوە هەموو دونیای عەرەبی و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی گرتەوە: کوردەکان عەرەب نین – ئەوان گەلێکی هیندوئەورووپین.
خۆپیشاندانەکان سوریاشیان گرتەوە. لە ٢٠١١ خۆپیشاندانە بەرفراوانەکان دەستیپێکرد و ڕژێمی ئەسەد ڕووبەڕووی ئەگەری ڕووخاندن بووەوە لەلایەن ئەم جووڵانەوەیەوە. لەو چوارچێوەیەدا کوردەکانی سوریا توانیان بە شێوەیەکی کاریگەر خۆبەڕێوەبەری بەدەست بهێنن لەو ناوچەیەی کە دواتر بە ناوی رۆژئاڤا ناسرا.
ڕژێمی ئەسەد، بەهۆی سەرهەڵدانەکانەوە، نەیتوانی کوردەکان ڕابگرێت لەو ناوچەیە. بە شێوەیەکی دەستکاریکراو قبووڵی کرد وەک شتێکی کەمتر خراپ بۆ خۆی. وەک خۆی قبووڵی کرد. بۆیە لە سوریا، دەرفەتێک بۆ کوردەکان هاتە پێش بۆ دەستگرتن بەسەر دەسەڵاتدا لە ناوچەکانی خۆیان. درێژکراوەیەکی PKKی تورکیا لە سوریا دروست بوو. ئەوان دەسەڵاتیان گرت، هێزی چەکداری خۆیان دروست کرد و کۆنترۆڵی ئەو ناوچانەیان کرد کە بە ناوی رۆژئاڤا ناسرا: بەشی کوردستانی سوریا.
ئەمە بەشێک بوو لە شۆڕشەکە کە بە سەرانسەری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بڵاو بووەوە. بە ئەگەری زۆر پێشکەوتووترین دەربڕینی ئەو شۆڕشە بوو، چونکە لەوێ خەڵک بە ڕاستی دەسەڵاتیان لە دەستدا بوو. خۆبەڕێوەبەرییان هەبوو. کۆنترۆڵی ژیانی خۆیان لە بەشی کوردیی سوریادا هەبوو.
- پرسیارێکی سەرەکی کە لە وتارەکەدا دەردەکەوێت پەیوەندی نێوان کاروباری سەربازی و هێڵی سیاسیی شۆڕشەکەیە. وادیارە زۆر بڕیار لەسەر بنەمای «پراگماتیزم» دراون، وەک هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەمریکا. ئایا شۆڕشەکە ئەم هاوسەنگییەی بە دروستی بەدەست هێنا؟ ئایا کوردەکان هەڵە بوون کە پشتیوانیی ئیمپریالیزمی ئەمریکییان وەرگرت؟
ئەمە پرسیارێکی هەستیارە. لە هیچ شۆڕشێکدا ناتوانیت بڵێیت «چەک وەرمەگرن». بە ئاشکرا پێویستیان بە چەک هەیە. پرسیارەکە ئەوەیە بە چ نرخێک و بە چ مەبەستێک. ئایا بە ڕاستی دەتوانین خەیاڵ بکەین ئیمپریالیزمی ئەمریکا بە تەواوی سەربازییانە پشتگیری ناوچەیەک بکات کە تێیدا سەرمایەداری لەناو دەبرێت و دەسەڵاتی ڕاستەقینەی کرێکاران دروست دەکرێت؟ زەحمەتە خەیاڵی ئەمریکا بکەین کە ئەم کارە بکات.
ئەوەی ئەمریکا کردی ئەوە بوو کە لەوە تێگەیشت کوردەکان باشترین شەڕکەر بوون. بۆچی؟ چونکە بۆ بەرگری لە نیشتمانەکەیان شەڕیان دەکرد. بە ڕاستی بۆ خاکی خۆیان شەڕیان دەکرد. دیاردەی داعش هاتە پێش – ئەم گرووپە ئیسلامییە توندڕەوە کە ئەمریکا وەک هەڕەشەیەک بۆ بەرژەوەندییەکانی لە ناوچەکە دەیبینی. بەهەمان شێوە ڕژێمی ئەسەدیش وەک هەڕەشەیەک لەسەر خۆی دەبینی.
ئەوان کوردەکانیان وەک هيزێکی زەمینی کاریگەر بینی کە ئەمریکاییەکان خۆیان ئەوەیان پێنەدەکرا. چەکیان پێدان بەڵام بە شێوەیەکی سنووردار، هەروەها یارمەتییاندان لە هەندێک لە هێرشە ئاسمانییەکان.
بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە: کاتێک هێزی سەربازی دەبێتە پێشینەی کارەکانت، وە کارە کۆمەڵایەتییەکان پشتگوێ دەخرێن وەک: زەوی لە دەستی خاوەن زەویەکان دەرهێنان و دابەشکردنی بەسەر جوتیاراندا، گرتنی ئامێرە پیشەسازییە سنووردارەکانی ئەم ناوچەیەی کەمپێشکەوتوو و خستنە ژێر کۆنترۆڵی کرێکاران، دەستپێکردنی پرۆسەی دروستکردنی ئابووریی پلاندار ئەوا شتێکی بنەڕەتی لە دەست دەدەیت.
ئەگەر تۆ پێشکەوتنی سەربازییانەت بەم ناوەڕۆکە کۆمەڵایەتییە تێکەڵ بکردایە، ئەوا هێزی سەربازیی پێشکەوتووی کوردی بە عەرەبەکانی سوریا و جوتیارەکانی دەوت: ئێمە تەنها بۆ کوردستان شەڕ ناکەین، بەڵکوو بۆ مافی ئێوەش لە کۆنترۆڵکردنی زەوی و ئابوورییەکانتان شەڕ دەکەین.
ئەگەر ئەوان ئەمەیان بکردایە بە شۆڕشێکی کۆمەڵایەتیی ڕاستەقینە و ناوەڕۆکە کۆمەڵایەتییەکەیان بڵاو بکردایتەوە لە دەرەوەی سنوورەکانی ڕۆژئاڤا، بەدڵنیاییەوە کاریگەرییەکی گەورەیان دەبوو لەسەر سەرانسەری سوریا، تەنانەت لە دەرەوەی سوریاش. هاوسۆزییەکی بەرفراوان بۆ کوردەکانی ڕۆژئاڤا لە نێو کوردەکانی عێراق، کوردەکانی تورکیا و تەنانەت لە ئێران هەبوو.
بۆچی هاوسۆزی هەبوو؟ چونکە ئەوان لە کوردەکانی رۆژئاڤا شۆڕشێکی ڕاستەقینەی خەڵک لە خوارەوەیان دەبینی. لە کاتێکدا لە عێراق، ناوچەی کوردی بە شێوەیەکی کاریگەر لەلایەن خێزانە بۆرژوازییەکانەوە بەڕێوە دەبرا کە هیچ بەرژەوەندییەکیان نەبوو لە پشتگیری شۆڕشی کوردی لە سوریا.
بەشيوەیەکی گشتی لە لایەن خەڵک و گەنجانەوە هاوسۆزییەکی زۆر بۆ رۆژئاوا هەبوو. ئەگەر ئەوان شۆڕشێکی کۆمەڵایەتیی ڕاستەقینەیان لێ دروست بکردایە و بانگەوازێکیان لە دەرەوەی سنوورەکانی رۆژئاڤا کردایە – زەوی و سەرچاوە ئابوورییەکانتان بگرنە دەست، ئەوە مانای وابوو کە دەکەوتنە ململانێیەکی ڕاستەوخۆوە لەگەڵ سیاسەتمەدارە بۆرژوازییەکانی کە بەشی کوردیی عێراق بەڕێوە دەبەن و ململانێی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئەردۆغان لەسەر پرسی کۆمەڵایەتی و ئابووری.
ئەوان پاشەکشێیان کرد لەبنەما بنەڕەتێکانی شۆڕش بەهۆکاری ترس لە بەڕێوەبەرانی ناوچەکانی تر، چونکە بۆ ئەوان پرسی سەربازی لە پيشینەی کارەکانیان بوو. بۆ نموونە، تەنها هاوپەیمانێتییان لەگەڵ ئەمریکا نەکرد، بەڵکوو هاوپەیمانێتییان لەگەڵ سەرکردە عەشیرەتییە عەرەبەکانی سوریاش کرد. هەندێک لەم کەسانە زۆر کۆنەپەرست و خاوەن زەویین و خاوەنی داب و نەریتێکی زۆر کۆنەپەرستانەیان هەیە بەرانبەر بەژنان.
چۆن دەکريت لایەنی پێشکەوتووی شۆڕشی رۆژئاڤا لە پرسی ژنان تێکەڵ بکرێت؟ ژنان رۆڵێکی زۆر گەورەتریان لە شۆڕشەکەدا هەبوو، تەنانەت گرووپە چەکدارەکانی ژنانیشیان هەبوو، مافەکانی ژنان دامەزراوەیببون – لەگەڵ هاوپەیمانێتی لەگەڵ سەرکردە خێڵەکییەکان کە بەتەواوی پێچەوانەن! زۆر کۆنەپەرست و پیاوسالارانە کە هیچ جێگاو شوێنێک بەڕەوا نابیینن بۆ ڕۆڵی ژنان لە کۆمەڵگەد!
هەرکاتێک تۆ هاوپەیمانێتییەکی سەربازی لەگەڵ ئەم جۆرە کەسانە دابمەزرێنیت، ناوەڕۆکە کۆمەڵایەتییەکەی خۆت لە دەست دەدەیت و شۆڕشەکە لاواز دەبێت. ئەوەی بینیمان ئەوە بوو کە کاتێک ئیمپریالیزمی ئەمریکا چیتر بەرژەوەندیی نەما لە پشتگیری کوردەکانی سوریا ، ترەمپ بەرژەوەندی هەبوو لە پشتگیری ڕژێمی ئیسلامیی نوێ [بە سەرکردایەتیی ئەحمەد شەرع] کە لەلایەن تورکیاوە پشتگیری دەکرا و لە دیمەشق دەسەڵاتی گرتبوو – ئەمریکاییەکان رووی خۆیان گۆڕی.
ئەوان چیتر پێویستیان بە کوردەکان نەما و پشتیان بە ڕژێمی دیمەشق دەبەست. ئەوەی ڕوویدا ئەوە بوو کە بە وردی ئەو سەرکردە عەشیرەتییانەی کە هاوپەیمانێتی سەربازییان لەگەڵ کردبوون وەلائیان گۆڕی، چوونکە بەرژەوەندیی ئابوورییان لەئێستادا کەوتۆتە دەستی ڕژێمی نوێی دیمەشق چوونکە پارێزراوترە لەوەی لەگەڵ ئەم کوردە ڕادیکاڵانە. هەر بۆیە لەو کاتەی ڕژێمی دیمەشق پێشڕەوی دەکرد بۆ رۆژئاوا و ناوچەکانی کە سەربازییانە کۆنترۆڵیان دەکرد، کوردەکانی رۆژئاوا هەشتا لە سەدی خاکەکەیان لە دەستدا.
ئەوەی روویدا پاشەکشەو شکست بوو. لە ئێستاشدا لە رووی سەربازی و ئابوورییەوە تێکەڵ بە دەوڵەتی نوێی سوریا دەکرێن. لەگەڵ ئەوەشدا رۆژگارێک وەک جۆرێک لە نموونەی شۆڕش و چۆن دەتوانیت شۆڕشێک ئەنجام بدەیت، سەیری دەکرا.
- جێگای سەرنج بوو کاتێک شیکردنەوە بۆ شکستەکە دەکەیت سەرنجت دەخەیتە سەر پرسی هەڵەی تیۆری، نەک هەڵەی سەربازیی و مەیدانی. بۆچی؟
لە نووسینی وتارەکەدا، دەقەکانی ئۆجالانم خوێندەوە. نەمویست تەنها یەک یان دوو وتار بخوێنمەوە؛ تەواوی کتێبەکەم خوێندەوە – کۆکراوەی چوار وتاری ئۆجالان. ئەوەی سەرنجی ڕاکێشام ئەوە بوو کە لە کرداردا پراکتیزەکردنی ئەنارکیزمە بەرامبەر دەوڵەت.
ئۆجالان بۆ نزیکەی سێ دەیەیە لە تورکیا زیندانی کراوە. رووی لە خوێندنەوەی بەرهەمەکانی بیرمەندێکی ئەمریکی نەک ئەنارکیستی کراوە، بەڵکوو نیمچە ئەنارکیست (ماری بووکچین) کرد. کە بیرۆکەی ( کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتی) و ئەنجومەنە ناوخۆییەکانی پەرەپێدا. لە بنەڕەتدا ناوەڕۆکەکە ئەنارکیستییە لە ڕەتکردنەوەی ئەوەی کە لە شۆڕشی کرێکاراندا پێویستە دەوڵەتی کرێکاران دروست بکەیت، چونکە بە شێوەیەکی گشتی دەوڵەت بە خراپ یان نەگونجاو دەبینن.
لاوازیی ئەو باوەڕە ئەمەیە: ئەگەر دەوڵەتی کرێکاری دروست نەکەیت، ئەگەر ئەوە رەتبکەیتەوە کە دەوڵەتێکی جێگرەوە بنیاتبنێیت، ئەوا دەکەویتە دۆخێکەوە کە ناتوانیت دەوڵەتی بۆرژوازی بڕووخێنیت. دەوڵەتی کرێکاری چییە؟ ئەوە هێزە چەکدارەکەتە. ئەوە گرووپە چەکدارەکانی کرێکارانن بۆ بەرگری لە بەرژەوەندییەکانیان، کاتێک کۆمەڵگەیان گۆڕیوە. کتێبی دەوڵەت و شۆڕشی لینین بخوێنەوە لەو بارەوە تێگەیشتنی تەواوت دەبێت.
ئەوەی لە ڕۆژئاڤا ڕوویدا ئەوەیە کە دەوڵەتی بۆرژوازی گەڕایەوە و خۆی دووبارە دامەزراندەوە. ئەگەر دەقەکانی ئۆجالان بخوێنیتەوە، رەخنە لە مارکسیزم دەگرێت لە پرسی دەوڵەت. تەنانەت دەڵێت خۆبەڕێوەبەری ناتوانرێت لە رێگەی شۆڕشەوە بەدەست بهێنرێت. قسە لەسەر دیموکراتیزەکردنی دەوڵەت دەکات و ئاماژە بە هەموو ئەو دەوڵەتانە دەکات کە کوردەکان تێیدا دەژین – تورکیا، سوریا، ئێران و عێراق – و قسە لەسەر بەدیموکراتیزەکردنیان دەکات و زیاتر بە دیموکراتی بکرێنەوە.
ئەو قسە لەسەر دەوڵەتی بۆرژوازی دەکات. باش، بینیمان چۆن دەوڵەتی بۆرژوازیی تورکیا هەڵسوکەوتی کرد. دەوڵەتی بۆرژوازیی تورکیا هیچ بەرژەوەندییەکی نەبوو لە بەدیموکراتیزەکردن لەلایەن ئۆجالان و PKK، وە بە ڕاستی شەڕی لە دژی PKK کرد. لە رێی سەربازییەوە دەستیان وەردایە ناوخۆی سوریا. مەبەستیان لەناوبردنی رۆژئاڤا بوو. لە ڕێگەی ڕژێمەکەی [شەرعە]وە کە پشتیان پێ دەبەست بۆ ئەجنداکانیان ئەوەیان بەدەست هێنا.
بۆیە ئەمانە دەوڵەتە بۆرژوازییەکانن. لاوازیی تیۆریی ئەنارکیزم، کە بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ لە ڕێگەی بیرۆکەکانی ئۆجالانەوە دەربڕاوە، بە ڕاستی بوون بەهۆکاری شکستی شۆڕشی ئێستا، زۆر کەس دەڵێن: تۆ قسە لەسەر تیۆری دەکەیت، ئێمە پێویستمان بە سیاسەتی کردارییە. جا، لێرە دەبینین کە ئەگەر هەڵەیەکی بنەڕەتی لە تیۆری بکەیت، هەڵەی گەورە لە کرداردا روودەدات، رێک وەک ئەوەی کە لێرە ڕوویدا.
سەرباری ئەوەی کە چەکداریان هەبوو، بە شێوەی دیفاکتۆ دەوڵەتی خۆیان هەبوو، بیرۆکەی بنیاتنانی دەوڵەتێکی بەدیل و ڕووخاندنی دەوڵەتە هەبووەکانیان ڕەتکردەوە. بیرۆکەکەیان ئەوە بوو لە رێی بە دیموکراتیزەکردنەوە دەچنە پێشەوە. کاتێک دەقەکانی ئۆجالانم دەخوێندەوە، بیرم کردەوە: ئەمە سەرکردەی سوپایەکی گەریلایە یان ڕێکخراوێک کە لە شەڕدایەو ٤٠ هەزار قوربانیداوە؟ کاتێک قسە لەسەر دەوڵەت دەکات زۆرتر وەک ریفۆرمخوازێک قسە دەکات!
لێرە لاوازیی شۆڕشی ڕۆژئاڤا دەردەکەوێت: لاوازیی تیۆری و ئەمەش بووە هۆی شکست. وەک مارکسیستەکان، پێویستە لەم وانەیە هەموومان فێر بین و ڕوونی بکەینەوە کە ئەگەر هەڵەیەکی بنەڕەتی لە تیۆری بکەیت – وەک لە پرسی دەوڵەت – ناتوانیت شۆڕش ئەنجام بدەیت و تەواوی بکەیت.
- ئایا شۆڕشەکە دەیتوانی سەرکەوتوو بێت؟
بەڵێ، پێم وایە دەیتوانی. دەزانیت، ئەو مەرجانەی لەلایەن جووڵانەوەی ٢٠١١ەوە دروست بوون، لەسەر بنەمای قەیرانی دارایی ٢٠٠٨، نشانیان دا کە توانای شۆڕشگێڕانە لە سەرانسەری باکووری ئەفریقا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەبوو. جووڵانەوە لە تونس هەبوو، جووڵانەوە لە میسر هەبوو، سودانیش پێی گرتبوو و شۆڕشێک سەرو سیمای بە خۆیدەدا.
جووڵانەوەکان لە سوریا، لوبنان و وڵاتە عەرەبییەکانی تر هەبوون. وڵات دوای وڵات پەیوەست دەبوون. لە ٢٠١٣ جووڵانەوەیەکی گەورە لە تورکیا هەبوو. جووڵانەوە گەورەکان لە ئێران هەبوون. توانای شۆڕشێک کە بە سەرانسەری ئەم وڵاتانە بڵاو ببووەوە هەبوو.
ئێستا، کوردەکانی رۆژئاڤا دەیانتوانی چ رۆڵێک بگێڕن؟ ئەگەر شۆڕشەکەیان تەواو بکردایە، ئەوە بەشێوەیەکی بنەڕەتی مانای وادەبوو: دەستکۆتاکردنی خاوەن زەوییەکان و سەرمایەداران. خۆت وەک دەوڵەتی کرێکاران ڕابگەیەنبایە. بانگەوازی جەماوەری سەرانسەری سوریات بکردبایەو راتبگەینبایە: ئێمە تەنها بۆ خۆبەڕێوەبەریی کوردی شەڕ ناکەین، بەڵکوو بۆ ئازادی کرێکاران و جوتیارانیش شەڕ دەکەین.
بانگەوازی کرێکاران و جوتیارانی سوریات بکردبایە ئەوان وەڵامیان دەدایتەوە. ئەوان لەشەڕدابوون لەگەڵ خاوەن زەوی و سەرمایەداران. ئەمە بە ڕاستی پرسی سەربازیشی چارەسەر دەکرد و دەسەڵاتی ئەسەدی دەڕووخاند پێش ئەوەی ئەم ئیسلامییانە بێن.
ئەم ئەزموونە دەیتوانی ببێتە نمونەیەک بۆ کوردەکانی عێراق، کە دەبووە سەرەتای شۆڕشی عێراقی. دەیتوانی پەلبهاوێت بۆ کوردەکانی تورکیا، کە سەرەتای شۆڕشی تورکی دەبوو. نموونەیەک دەبوو بۆ شوێنکەوتنی لە سەرانسەری ناوچەکە.
هاوسۆزییەکی زۆر گەورەیان لە دەرەوەی ناوچەکە هەبوو، لەسەرانسەری ئەوروپا و زیاتر. شۆڕشی رۆژئاڤا زۆر بەناوبانگ بوو. لەلایەن زۆرێک لە گەنجانەوە شوێنی دەکەوتن. هەندێکیان چوونە ئەوێ و شەڕیان کرد بۆ یارمەتیدان لە بەرگریکردن لێیان. دەیتوانی ببێتە بزوێنەری شۆڕشێک لانیکەم لە ئاستی ناوچەیی. تراژیدییەکە ئەوەیە کە ئەمە ڕووی نەدا.
بەڵام هۆکاری ئەوەی ڕووی نەدا ئەوە بوو کە سەرکردایەتی بە ئاگایی باوەڕی وابوو کە ئەمە مەحاڵە. باوەڕیان وابوو کە خەبات بۆ سۆسیالیزم و شۆڕشی سۆسیالیستی مەحاڵە. ڕێگەیان بۆ ئەنجومەنە دیموکراتییەکانی ئاستی خۆماڵی بوو، خۆبەڕێوەبەری و بە شێوەیەکی هەنگاو بە هەنگاو دیموکراتیزەکردنی ئەم دەوڵەتانە – جۆرێک لە لەناوچوونی هەنگاو بە هەنگاوی دەوڵەتی بۆرژوازی. ئەمە لەگەڵ جیهانی راستەقینەدا ناگونجێت.
١٧ی تەمموزی ٢٠٢٦
—————————-
سەرچاوە:
https://marxist.com/why-was-the-rojava-revolution-defeated-exclusive-interview-with-fred-weston.htm
