دووەمین کتێبی لێکۆڵینەوەی پێشەوا کاکەیی لەبارەی شیعری (بەختیار عەلی)ـیەوە، چاپ و بڵاو کرایەوە.
– کتێبی: خۆسەری دەنگ و گوتاری ناوەوە
لە کتێبی (ئەی بەندەری دۆست، ئەی کەشتی دوژمن)ـی بەختیار عەلیدا، لە لایەن (ناوەندی ڕۆشنبیریی ڕەهەند)ەوە، لە دووتوێی (١٩٢) لاپەڕەدا چاپ و بڵاو کرایەوە.
– ئەم کتێبە، دووەمین کتێبی لێکۆڵینەوە و گوتار و خوێندنەوەی شیعریین بە شێوازی (ڕەخنەی شیعری ترپەیی) و (شیعری ڕوانین و شیعری ڕۆچوون) کە هەر تیۆری پێشەوا کاکەیین، لە کتێبی (خەیاڵی کاژفڕێدان)ـا، دیوە شاراوەکانی شیعری بەختیار عەلی پێ خوێندراوەتەوە.
– کورتەیەک لە پێشەکیی «دەروازەیەک بۆ شیعری بەختیارناسیی»ـیەوە
بەختیار عەلی لە دنیای شیعری هاوچەرخدا ڕووناکییەکە کە دەتوانم ناوی «شاعیری هۆشیاری، شاعیری عەقڵی، شاعیری ئەزەلی، شاعیری سەرمەدی، شاعیری ڕۆحی، شاعیری شاری، شاعیری خەیاڵبەر و خەیاڵبڕ، شاعیری زمانی بیر، شاعیری گەردوونی و جیهانی و…» دەیان ناسناوی دیکەی پێ بدەم کە لە خودی شیعرەکانەوە خۆیان دەرهاویشتووە، نەک ئەوەی من خەیاڵپڵاوانە و هاکەزایی پێی بدەم. تەنیا لە چوارچێوەی ئەم کتێبەیدا ئەم دەروازەیە بۆ شیعری بەختیارناسی باس دەکەم و نیشانەگەلێکی وهكوو زمانی شیعری، ڕۆحی شیعری، بیری شیعری، خەیاڵی شیعری، کەتوار و گەڕانەوەی شیعریی شاعیر و چەندان دیدی تر کە لە شیعرەکانیەوە سەرچاوەيان گرتووه، بۆ خوێنەری شیعر واڵا دهکەم تا لێرەوە بگەڕێتەوە بۆ کۆی کارەکانی و بنچینەیەکی دەست بکەوێت، یانژی کەڵکەڵەی خوێندنەوەى شیعر و تێڕوانینی بۆ شیعر بگۆڕێت. جا چ ڕەخنە بێت، چ هەڵوەشاندنەوە و چ بونیادنانەوەیەکی تر، گرنگ ئهوهيه شتێک بخاته سهر ئەمە.
من لە ڕێی شیعرەوە بەختیار عەلیم ناسی، نەک ئەو بناسم و شیعری بخوێنمەوە، بۆیە هۆشیارە، چونکە هۆشیاری لەگەڵ سەردەمەکاندا درێژ دەبێتەوە و گرژی لای خوێنەر درووست دەکات و هەرگیز خۆی به دەستەوە نادات. وەک ڕووبار دەڕوات و دەپەیڤێت نەک لە گۆمێکدا خۆی مەنگ بکات. لە سەردەمێکدا بیر لە شیعر دەکاتەوە که شیعر نقورچكى لێ دەگیرێت و لە هەموو لایەکەوە لێى دەدرێت، هەر لە سەرمایەداری و تەکنۆلۆژیاوە بۆ دژەکان كه سەنگەریان لێ گرتووە. لەگەڵ ئەوەیشدا شیعرەکانی شێوازی خۆيانيان هەیە کە نەمریی شیعر لە «ئەزەلیبوون و سەرمەدیبوون»ـدا دەدۆزێتەوە. ئەزەلیبوون لای شاعیر، بوونی بێ سەرەتا یان هەبوونی هەمیشەیی لە ڕابوردوودایە. لە شیعرەکانیدا ئاماژە بە شتێک یان بوونەوەرێک دەکات کە هەرگیز دەستی پێ نەکردووە و هەمیشە هەبووە. لە فەلسەفە و ئایینەکاندا ئەم چەمکە زۆر جار بۆ ستاییشکردنی خودا یان هێزێکی باڵا بە کار دێت. بەختیار لە شیعردا بەرەو دوو دنیای جیاواز و مێژوو و گرژیمان دەبات کە تێیدا ئارام ببینەوە. ئەزەلی، هیچ کات دەستی پێ نەکردووە، چونکە هەمیشە نەگۆڕ بووە و هەبووە و ناکەوێتە ژێر کاریگەريی تێپەڕبوونی کاتەوە. لەوسەریشەوە کە گرژییەکەمان بۆ تەواو دەکات، شیعرمان بۆ دەخاتە سەر بەردەوامبوون و بۆ هەتاهەتایە سەرنجمان بۆ دۆخێک یان شتێک یان گوتارێک ڕادەکێشێت کە هەرگیز کۆتایيی نایەت و بۆ هەمیشە بەردەوام دەبێت، ئەویش شیعرە. بۆیە شاعیر مژدەی سەرمەدیبوون لە شیعریدا دەخاتە ڕوو، چونکە بە شێوەیەکی بەردەوام و بێ دابڕان درێژە بە قووڵاییی شیعر دەدات کە شیعر لە ناوەوە جیهان پەلکێش دەکات بۆ ناو خۆی و دێتە دەرەوە و هەناسە بە ڕووی هەموو جیهاندا دەدات.
