ئەهلی كتێب بە كەڵكی هیچ شتێك نایەت كتێب نەبێت!.. سەدیق سەعید ڕواندزی

سێ كاتژمێری ڕێك، لە نێو بازاڕی سەرەكی شاری سۆران، لە چاوەڕوانی هاتنی پزیشك بووم بۆ نۆرینگەكەی، تاكو پشكنین بۆ دایكم بكات . لە ماوەی ئەو سێ كاتژمێرەدا، بە سەدان كچی جوان و بەژن زراڤ، كە بۆنەكانیان مەستی دەكردم، بە بەردەمم دا ڕەت بوون، بە سەدان ئوتومبێلی جوان و دوا مۆدێلم بینی، دەیان باڵەخانەی گەورە و بەرز و بە دیزایینی هونەری جۆراو جۆرم بینی، هەزاران كەسی پۆشتە و پەرداخ بە بەردەممدا ڕەت بوون، كەچی من سەرنجم نەكەوتە سەر ئەمانە هیچیان و لەو كاتەدا، بە نیگەرانی و تاسەوە لە بەرخۆمەوە گوتم:( من ئەگەر ئەو سێ كاتژمێرە لە ماڵ بوومایە، ئێستا سەدو پەنجا لاپەڕەم لە كتێبێك دەخوێندەوە ! ) ئەمە چییە وا لە مرۆڤ دەكات ئەو تێڕوانینەی بۆ كتێب هەبێت؟ بێگومان ژیانێكە كە بۆ كتێب و لە پێناو كتێب و خوێنەوەدایە و هەر تەنها بۆ خوێندنەوەش دەژیت. ئەوانەی بە ڕاستەقینەیی ئەهلی كتێب و خوێندنەوەن، ئەوانەی لە بایەخی كتێب و خوێندنەوە گەیشتوون و ژیانیان بە كتێب بەخشیوە، بێگومان گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی كە هەموو شتەكانی ژیان، دەبێ لە پەراوێزی كتێب دابن . جارێكیان دیمانەی نووسەرێكیم خوێندەوە، دەڵێت هاوسەرەكەم پێی گوتم:( لە نێوان من و كتێبدا دەبێ یەكیان هەڵبژێری، منیش بێ بیركردنەوە و دوودڵی گوتم كتێب هەڵدەبژێرم ) و سەرەنجام جیابووینەوە. ئەهلی كتێب كەسێكە، خەیاڵی لای كچی جوان و ڕاوی ژنان ( لەگەڵ ئەو پەڕی ڕێزم بۆ ژنان كە مەبەستم پیاوانە ) نییە، ئەهلی كتێب خەیاڵی لای لگسس و ئومبێلی گران بەها و كارگە و كۆمپانیاو پەیداكردنی پارە و قازانج نییە، ئەهلی كتێب، خەمی گەڕان و سەیران بە وڵاتان و سێلڤی و وێنەگرتنی نییە، ئەهلی كتێب ئەهلی ڕابواردن لەگەڵ هاوڕێكانی و دانیشتنی سەر مێز و گەعدە نییە، ئەهلی كتێب، كەسێك نییە ڕۆژانە بە سەدان ماسكی جۆراو جۆر، لە پەیوەندی بە ئەوانیتر دابێت ئەوانەی بە ڕاستەقینەیی ئەهلی كتێبن، شانازیی بە ڕەچەڵەكی خوێن و خێل ناكەن و شانازیی بە هەبوونی عەشیرەت و دیوەخان و ئەقڵیەتی خێلەكی و پەتریاكییانە ناكەن، ئەهلی كتێب كەسێك نییە لەگەڵ عامێ بچێتە شامێ، بەڵكو ئەو هەست دەكات جیاواز لە هەمووان دەژیت و بەهانەی مانەوە و ژیانیشی تەنها و تەنهان كتێب و خوێندنەوەیە. بۆ من (هەڵبەتە من مەبەستم خۆم نییە لە ئەهلی ڕاستەقینەی كتێب، چونكە تەنها خوێنەرێكی زۆر ئاساییم) كتێب نەك تەنها شایەنی ئەوەیە ستاییشی بكەم و شانازیی پێوە بكەم، بەڵكو بەو پەڕی ڕاستگۆیی و ڕاشكاوییەوە ئەوە دەڵێم كە من لە كتێبەكانەوە فێربووم و گەورەبووم و پەروەردە بووم، نەك خێزانە نەخوێندەوارو میللییەكەم. من لەو جۆرە ڕۆشنبیرە خێڵەكییانە نیم، كە تەنها لە سۆنگەی ئەوەی لە نۆڕمە باوەكانی كۆمەڵگە لا نادەن، دێن لە ڕاستی لا دەدەن نە بادا كۆمەڵگە فڕێیان بداتە دەرەوەی بازنەی دواكەوتووی كۆمەڵایەتییانەی خۆیان. نەخێر، من هەر لە منداڵییەوە كەسێكی دڵشكاو، پشتگوێ خراو بوومە و ئێستاش نەك هەر نامەوێ منداڵیم بیر بكەوێتەوە. بەڵكو كە بیری لێ دەكەمەوە، سام و ترس و فۆبیای ئەو كاتانەم دێتەوە بیر. مرۆڤ سەرەتا دەبێ لەگەڵ بوونی خۆی ڕاستگۆ بێت، ئەو كات دەتوانێت لەگەڵ بەرانبەرەكەی ! بۆیە من چەند لە ستاییشی كتێب و خوێندنەوە بدوێم، هێشتا ناتوانم گەردێك لەو بەخششە گەورەیەی كتێب بدەمەوە كە لە سەر بوون و ژیانم هەیەتی، ئاخر من لە كتێبەكانەوە فێری هەموو شت بووم و هەركتێبیش ئەو هەستەی لا دروست كردم كە بتوانم تا ڕادەیەكی زۆر بێ هەمووان بژیم. زۆرجار هەست دەكەم لە نێو ماڵەكەم، شارەكەم، گەڕەكەكەم هیچ كەس نییە، جگە لە من و كتێب نەبێت. بێگومان دەزانم كە نەخۆشكەوتم، كە پیر بووم، كتێب بە هانام نایەت، بەڵام ناتوانم لەو ڕاستییە لابدەم، كە ئەمە واقیعی ژیانی منە و نەك لەگەڵی ئاسوودەم، بگرە شانازییەكی زۆریشی پێوە دەكەم. زۆرجار باوكم پێم دەڵێت:( تۆ ناتوانی مریشكێك سەربڕی، بەلوعەیەكی ئاو چاكەیتەوە، سویچێكی كارەبا ببەستی، بەرمیلێكی قوپاو ڕاستكەیتەوە، دوو كاتژمێر لای میوانێك دانیشی، گەڕان بە وڵاتان و سەیران و خۆشی بكەیت، پێم ناڵێی تۆ چیت هەیە؟) لە وەڵامدا دەڵێم:
تەنها كتێب و خوێندنەوە، من تەنها بوونەوەری نێو كتێبەكانم و ئەوە ژیانی ڕاستەقینەی منە. كەسێك بۆ كتێب و خوێنەوە بژیت، دەبێ زۆر بە ئاسانی دەستبەرداریی زۆرشت لە ژیان بێت و باكی بەوە نەبێت، چۆن لێكدانەوە بۆ ئەو تێگەیشتنەی دەكەن. نابێ خەیاڵی لای ئوتومبێل، ژن و ماڵ و مۆبیلیات و كەیف و سەفا و دانیشتن و ڕابواردن بێت، خەیاڵی لای ماستەر و دكتۆرای بێ مانا بێت، كە لای ئێمە وەقەی بە فلسێكە. یان تۆ نابیتە ئەهلی ڕاستەقینەی كتێب، یان دەبێ ئەم ژیانە قبول بكەیت، كە تەنها بۆ كتێب و لە پێناو كتێب بژیت. كەم نین ئەوانەی خۆیان پێ نووسەر و ڕۆشنبیرە، كەچی ساڵانە دە كتێب ناكڕن، بەڵام بەلایانەوە ئاساییە پێنچ دەفتەر بە ئوتومبێل بدەن، كەم نین ئەوانەی گوایا خوێنەر و ئەهلی كتێبن، كەچی خەیاڵیان لای ئەوەیە چۆن پارەی زیاتر كۆبكەنەوە، كەی ژنی دووەم بێنن، چۆن پەیوەندی لەگەڵ كچێكی جوان ببەستن، چۆن لە كەنار دەریایەك دەربكەون و خۆیان نماییش بكەن. ئەهڵی ڕاستەقینەی كتێب، هەموو مەودای بوون و ژیانی خۆی تەنها لە نێو ڕووبەرەكانی كتێب دەبینێتەوە و لاتەریكانە و دوورە پەرێزانە، سەرقاڵی خوێندنەوە و نووسین و داهێنانی خۆیەتی ! ئەم ژیانە، بە ئاسانی قبول ناكرێت، تانە و تەشەرەی لێ دەدرێت، دەبێ قوربانی بە زۆر شت بدەیت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، كتێب دەتوانێت قەرەبووی ئەو هەموو شتانەت بۆ بكاتەوە. دیستۆفسكی دەڵێت:( تەنیایی گەر دۆزەخیش بێت، هێشتا خۆشترە لەو هەموو دەمامكانەی مرۆڤەكان) دروست ئێمە لە سەردمێكی وا ئەژین، تاكو مرۆڤێكی وەك یاقووت جوان و پاك و مرۆڤدۆست دەبینینەوە، دەبێ بچینە قووڵایی دەریا.
دواجار دەڵێم كتێب خوێندنەوە هیچ بەهایەكی نییە، گەر مرۆڤ لە ڕیشەوە نەگۆڕێت. كاتێ سەرنووسەری گۆڤارێك بە نموونە بەڵێنی ئەوەت پێ دەدا ئەم ژمارەیە وتارەكەت بڵاو بكاتەوە، بەڵام بەڵێنەكەی خۆی دەشكێنێت، ئەوا گەر لە بری كتێبێك سەد كتێبیشی نووسیبێت، لای من هیچ بەهایەكی نییە، چونكە ئەو ڕاستگۆ نییە لەگەڵ خۆی، پاشان هاوڕێكانی، كە ئەمەش دوورە لە خەسڵەتی كەسانێك كە ناویان نووسەران و ڕۆشنبیرانە. كاتێ نووسەرێك ڕێز لە كات ناگرێت، ئەوا هیچ جیاوازییەكی نییە لەگەڵ خەڵكی عەوام. كاتێ بە ناو ڕۆشنبیرێك و هونەرمەندێك، گەندەڵی و بێ یاسایی و درۆ دەكات، ئەوا مەحاڵە ڕۆشنبیر و هونەرمەند بێت، چونكە یان نابێ ڕۆشنبیر و نووسەر بێت، یان نابێ درۆ بكەیت، چونكە وەك ونستن چەرچەل وتەنی هەرگیز دووكەس لە گۆڕێك ناشاردرێنەوە. ئەمە تێگەیشتن و بڕوای منە بۆ دنیای خوێندنەوە و كتێب، تا ئەو چڕكە ساتە، ئیدی چۆن لێكدانەوەی بۆ دەكرێت، بەو پەڕی ڕێزەوە وەریدەگرم.
كتێب دەبێ مرۆڤ لە ڕەگەوە بگۆڕێت و بیكاتە كەسێكی جیاواز لەوانیتر. ئەمەش ناوی ئەو كتێبانەیە، كە لە ماوەی ئەمساڵەدا خوێندوومنەتەوە، كە چەند ساڵێكە كردوومە بە نەریت، ناوی هەموو ئەو كتێبانە دەنووسم، كە لە ماوەی ئەو ساڵەدا خوێندوومنەتەوە:
1_ ئەدەب و مۆدێرنە / ڕەخنە/ كۆمەڵێك نووسەر/ 320 ل.
2_حەشری ئاشقان/ ڕۆمان / زەردەشت نوورەدین / 400 ل.
3_میوانێك لە سەر زەمینی دوورەوە / شانۆنامە/ بەختیار عەلی/ 234 ل.
4_بۆ دۆزەخ ئەی بێ گوناهان/ شانۆنامە/ بەختیار عەلی /150 ل.
4_ ڕێبەری یاسای باری كەسیەتی / یاسایی / عزەدین عەبدوڵا/78 ل.
5_- بیرەوەرییەكانی بەنگلادیشییەك/ تەنز / زیرەك كەمال / 254 ل.
6_ڕەنگدانەوەی لەیلی و مەجنوون لە ئەدەبی كوردیدا/ لێكۆڵینەوە/ خانزاد عەلی قادر/ 232ل.
7_ چەمكی داهێنان لە تێڕوانینی شاعیرانی كورددا / لێكۆڵینەوە/ دیلمان قادر ئەحمەد/ 397 ل.
8_تیۆری بونیاتی شاراوە/ لێكۆڵینەوە/ نەجات حەمید ئەحمەد/ 790 ل.
9_پێت وانەبێ تەنیای/ یاداشت/ ئەلیف شەفەق/ و _ سولێمان ابراهیم زادە/ 251 ل.
10_ دواتر تۆ هاتیت/ یاداشت/ ئیبراهیم دالفیدان/ و _ سیما تەها/ 160 ل.
11_ كتێبی برینی من/ گێڕانەوە/ داستان بارزان/ 127 ل.
12_ڕووبەڕوو لەگەڵ شیعر/ لێكۆڵینەوە/ ناڵە حەسەن/ 312. ل.
13_هونەری ڕەفتاركردن لەگەڵ ژنان/ هزری/ شۆپنهاوەر/ و _ محمود هۆمەر باوزێی/ 106 ل.
14_كۆتای گەمە/ شانۆنامە/ سامۆئیل بیكت/ و هونەر شاهۆ/ 102 ل. 15ژن و جەنگ/ دیمانە/ و _ ڕێزان حەسەن/ 88 ل.
16_سێبەری قەلەبەرد/ بیرەوەری/ مەلەكە سولتانی/ 525 ل.
17_ژانی گەل/ ڕۆمان/ برایم ئەحمەد/ 215 ل.
18_ماركسیزم و ڕەخنەی ئەدەبی/ تێری ئیگلتۆن/ عەبدولخالق یەعقوبی/ 135 ل.
19_پەتی سێدارە بە كاتی بانگی بەیانی/ ڕۆمان/ محمەد رەئوف مورادی/ و _ شوانە عەبدوڵا/ 155 ل.
20_ شاعیر وشەناسی شتناسە/ لێكۆڵینەوە/غازی حەسەن/ 142 ل.
21حەسەن سوورمە/ ڕۆمان/ بەكر ئاڵەیی/ 160 ل.
22_ ئارابخوێن/ ڕۆمان/ محمود نەجمەدین/ 315 ل.
23_داهێنان سەربەكەشفكردن و خەون و دنیابینییە/ دیمانە/ عەبدولموتەڵیب عەبدوڵا/ 208 ل.
24_سێگۆشەی سنوور/ ڕۆمان/ سەلام عەبدوڵا /250 ل.
25_ زمانی حەیزەران/ وتار/ فەرهاد پیرباڵ/ 208 ل.
26_ پرسی كورد لە فیلەمەكانی یەلماز گۆنەیدا/ سینەما/ پێشەوا حەمە / 52ل.
27_مرڤە خۆڵەمێشیەكان/ شانۆنامە/ دانا ڕەئووف/ 117 ل.
28_هەیئە/ ڕۆمان/ سەلام عەبدوڵا / 160 ل.
29_ مۆنۆدۆلۆژی دەق/ لێكۆڵینەوە/ حەمەی كەریمی / 116 ل.
30_پشكۆكانی نێو زمان و شیعر/ لێكۆڵینەوە/ پێشەوا كاكەیی / 189ل.
31_ نامەی دڵ/ شیعر و پەخشان/ دكتۆر كوردستان موكریانی/ 61 ل.
32_خۆشەویستی لە نێوان وەهم و واقیعدا/ توێژینەوە/ سەروەر عومەر/ 158 ل.
33_ هێماكانی دنیای ڕۆمان/ دیمانە/ نەبەز گۆران/ 183 ل.
34_كۆمەڵناسی ئابووری/ كۆمەڵناسی / كارزان عوسمان شێخ وەتمان/ 120ل.
35_ ئەنفال/ شانۆنامە/ ڕاجی عەبدوڵا/ و –یاسین قادر بەرزنجی/ 78 ل.
26_لە پەیوەندییەوە بۆ خۆشەویستی/ مرۆیی/ ڕێوار سیوەیلی/270 ل.
27_ وێژان/ دیمانەی ئەدەبی/ ئارام حاجی/ 610ل.
38_ خوێندنەوە دەردو دەرمان/ خوێندنەوە/ بەڕێز عەباس/ 154 ل.
39_ گۆشتەكەی بۆ ئێوە ئێسقانەكانی بۆ من/ پەروەردەیی / شێرزاد حەسەن/ 206 ل.
40_ئاوەزنامە/ پەروەردەیی/ ئارۆن گاندی/ و شەفیقی حاجی خدر/ 315 ل. 41 بیست و چوار كاتژمێر لە ژیانی ژنێك/ ڕۆمان/ تشیڤان سڤیك/ و بەهزاد حەوێزی / 168 ل. 42 سینەما و شوناس/ سینەما/ هەوراز محمەد/ 250 ل.
43_ ڕووەكی/ ڕۆمان/ هانك كانگ / و _ هەژار عوسمان/ 308 ل.
44_ وردە گەڵای بەر هەتاو/ بیرەوەری/ حەمە عەباس/ 448 ل.
45_ تاقانەترین كچی خودا/ ڕۆمان/ ڤینۆس فایەق/ 155 ل.
46_ زمان و ئەدەبی كوردی/ زمانەوانی/ د – ئەحمەد قەرەنی /230 ل.
47_ ناوی خۆیان بیر نەماوە/ ڕۆمان/ ئارام محمەد/ 235 ل.
48_ مێتەنلێتی خێڵ/ كۆمەڵناسی/ حەمە فەریق حەسەن / 390 ل.
49_ دیوەكەی تری شۆڕش/ بیرەوەری/ جوتیار قادر/ 174 ل.
50_ خاڵبەندی/ زمانەوانی/ كیومەرس نیكڕەفتار/ 104 ل.
51_ئەدەب لە مەترسیدا/ لێكۆڵینەوە/ زەردەشت نورەدین/ 180 ل.
52_ كچی ناو وێنەكە/كۆمەڵە چیڕۆك/ شەهلا فەیزوڵا/ 170 ل.
53_دایە ڕابی/ شیعر/ حوسێن مستەفا/ 320 ل.
54_شتێك لە مندا ونە/ شیعر/ دڵشاد حوسێن/180 ل.
55_ جەمال حەیدەری/مێژوویی/ بارزان محمەد/ 350 ل.
56_حەسرەت/ شیعر/ ئاراس عەزیز / 110 ل.
57_شەقامی شاعیران/ لێكۆڵێنەوە/ بۆتان جەلال/ 220 ل.
58_ شێت/ ڕۆمان/ زرار سەرتاش/ 110 ل.
59_یەكەم بەردی سەنگەر/ بیرەوەری/ هیوا سەید سەلیم/ 315 ل.
60_ لە تاریكییەوە بۆ ڕۆشنایی/ یاداشت/ ڕۆشنا ئیبراهیم/ 112 ل.
61_ فەرهەنگی حاجی قادری كۆیی/ فەرهەنگ/ پێشرەو سەید برایم/ 450ل.
62_ پەیامی گیڤاڕا بۆ گەنجان/ هزری/ گیڤاڕا/ و _ محمەد سەلام/ 346 ل.
63_بنەماكانی شاخەوانی/ وەرزش/ ئەنوەر عەلی محمەد/ 205 ل.
64_هەردوو كتێبی پیرۆزی ئێزیدیان/ ئایینی/ ماكسیمیلیان بیتنەر/ و دحەمید عەزیز/ 40 ل.
65_ڕێگای ڕاستی ژیان/ ئایینی/ مەسیح/ و _ …../ 24 ل.
66_ پرۆسەی ئەنفال و ڕەنگدانەوەی لە ئەدەبی كوردیدا/ توێژینەوە/ مەهدی فاتح عومەر / 275 ل.
67_ لێ گەڕێن مرۆڤ بژی/ شانۆنامە/ پێیر لاگەركڤیست/ و _ خەبات عارف/ 64 ل.
68_ چوارینەكانی بابەتاهیری هەمەدانی/ شیعر/ ئەحمەد تاقانە/ 72 ل.
69_چوارینەكانی بابەتاهیری هەمەدانی/ شیعر/ دڵزار/ 72 ل.
70 سەما/ ڕۆمان/ هارۆكی مۆرۆكامی/ و موكەرەم رەشید تالەبانی/ 463 ل.
71_ڕۆڵی تیپی پاشای گەورە/ هونەری / هێلین یاسین/ 85 ل.
72_ زیوەر/ لێكۆڵینەوە/ نەوزاد كەلهور/ 216 ل.
73 _ نامە بۆ میلینا/ نامە/ كافكا/ و _ ڕەئوف بێگەرد/ 315 ل.
74 _ مەم و زین/ داستان/ خانی/ و – هەژار موكریانی/ 515 ل.
75-گرەوەی چاوەكانی ئەو/ ڕۆمان/ ئەحلام مەنسووڕ/200 ل.
76_زایەلەی دەق/ ڕەخنەی ئەدەبی/ موڕاد ئەعزەمی/ 305 ل.
77_جەمیل سائیب / لێكۆڵینەوە / ئازاد حەمە شەریف / 240 ل.
78_ناتوانین بۆت بگرین / كۆ وتار / ئیسماعیل تەنیا / 366 ل.
79_ڕۆمانی ژیاننامەیی / لێكۆڵینەوە/ كەمال سەعدی/ / 88 ل.
80_ چەپكێ گڕ / لێكۆڵینەوە / عەبدولرحمان ئەحمەد / 115 ل.
81_بەرەو جیهانی شیعری چەند شاعیرێك / لێكۆڵینەوە / كەمال غەمبار / 214 ل.
82_لە بارەی شیعرەوە / لێكۆڵینەوە / كۆمەڵێك نووسەر / و تاهیر عوسمان/ 96 ل. 83تێكۆشانی نیشتمانی / سیاسی / كاوە محمود / 592 ل.
84_ حاجی قادری كۆیی / لێكۆڵینەوە / محمەدی مەلا كەریم/ 180 ل.
85 _ دەنكە هەنارەكانی ناخ / شیعر / سەلام نەورۆز / 118 ل.
86_گێڕانەوەی مۆدێرنی كوردی/ لێكۆڵینەوە/ فەرهاد شاكەلی/ و محمەد ئەعزەمی 176 ل. 87فەلسەفەی شیعر و شیعری فەلسەفی/ لێكۆڵینەوە / سەنگەر قادر محمەد / 376 ل.
88_ناسیۆنالیزم و سەفەر/ / هزری/ مەریوان قانح / 234 ل.
89_قانوونناسی/ یاسایی / د – كەمال میراودەلی/ 266 ل.
90_ڕۆمان و ناسنامە/ لێكۆڵینەوە / حەمە سەعید حەسەن/ 176 ل.
91_نیشتمانی سارا / ڕۆمان/ میران ئەبراهام /448 ل.
92_سایكۆلۆژیای عەقلی كوردی/ دەروونناسی / محمەد تەها حوسێن/ 364 ل.
93_گوڵخاتر/ ڕۆمان/ هەمزە گوڵانی / 238 ل.
94_ ز / ڕۆمان/ سینا خەلیلی/ 62 ل.
95_چیڕۆك بۆ كوڕەكەم/ چیڕۆك / یەڵماز گۆنەی/ و _ سەلاحەددین بایەزیدی / 80 ل.
96_سەربار لە بنبار گرانتر/ زمانەوانی/ جەواد نەورۆز/ 218 ل.
97_بنەماكانی شیعری ئاڵۆز/ لێكۆڵینەوە / نەبەز محمەد/ 80 ل.
98_ شۆربای پێلاو/ ڕۆمان/ تانیا میرزا/ 118 ل.
99_قاچار قۆچار/ ڕۆمان/ ڤیڤیك شانبهاگ / و جەبار سابیر/ 138 ل. 100ئاوێنەی نامەكان/ نامە/ پشكۆ نەجمەدین/ 167 ل.
101_سەرجەم چیڕۆكەكانی ڕەئوف حسن/ كۆ چیڕۆك/ ڕەئوف حسن/ 384 ل.
102_ كەڕەنا/ ڕۆمان/ محمەد ئەلسەفەر/ و سەباح ئیسماعیل/ 214 ل. 103 گوتاری شەوڕۆ / لێكۆلینەوەی ئەدەبی/ فازل شەوڕۆ/ 540 ل.
104_ چۆن ڕووبەڕووی مەرگ و ژیان ببینەوە / كۆمەڵایەتی/ گوهدار شوكر/ 339 ل.
105_ئەزموونی پەروەردەیی / پەروەردە/ فازڵ شەوڕۆ / 327 ل.
106_تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان/ میدیا/ فریاد ئیروانی/ 104 ل.
107_گابۆڕ / ڕۆمان / سەید قادر هیدایەتی / 230 ل.
108_ كوردو ژیانێكی پڕ لە ئەندێشە/ بیرەوەری/ پاكیزە رەفیق حیلمی/ 435 ل،
109_گفتوگۆیەك لە بەردەم ئاوێنەدا / زانستی / توانا ئەمین/ 198 ل.
110_ئافرەتە تێكۆشەرەكانی كورد/ مێژوویی/ دهۆك بەڕۆژی/ 360 ل.
111_ وتەكانی دیستۆ فیسكی/ وتە/ و _ زانا خەلیل / 291 ل.
112_ناسنامە / هزری / فۆكۆ / و _ دلشاد میران/ 380 ل.
113_سلێمانی لە شیعری شاعیراندا/لێكۆڵینەوە/ د ئاراس محمد ساڵح/ 60 ل. 114دووژن لە ژنێكدا / ڕۆمان / نەوال سەعداوی / و _ لەنجە ستار/175 ل.
115_نهێنییە گەورەكانی ژیان / پەرەپێدانی مرۆیی/ واین دایر/ و _ بانۆ عمر/ 346 ل.
116_هەڵاتنی كچەكان/ ڕۆمان / گۆران سەباح / 234ل.
117_یاداشت / بیرەوەری/ ڕەفیق حیلمی/ 690 ل.
118_ لەوێ مەمرە/ ڕۆمان/ ڕەزا عەلی پوور/ 285 ل.
119_ سێیەم چیا كە لێمەوە نزیكە/ چیڕۆك/ حەسەن هەندرێنی/ 124 ل
120_ شیرینی و تاڵییەكانی ژیان/ بیرەوەری / زرار قادر كەریم، 350 ل.
121_ ئەو پیاوەی پێ دەكەنێ / ڕۆمان/ فیكتۆر هۆگۆ / و _ سەعد عەبدوڵا/ 390ل.
122_ ڕۆڵی بگێڕەوە لە ڕۆمانەكانی حیسام بەرزنجیدا/ لێكۆڵینەوە/ د –یوسف حەسەن / 400 ل.
123_ دەروازەیەكی ڕەخنەیی بۆ كۆمەڵناسی/ كۆمەڵناسی/ ئەنتۆنی گیدز/ و _ ئارام ئەمین شوانی / 398 ل.
124_ مێژووی هاوچەرخ و بیری كورد/ مێژوویی/كەمال میراودەلی / 440 ل.
125_ ڕۆمان و واقیع/ لێكۆڵینەوە/ لوسیان گۆڵدمان/ و _ سەلاح عومەر / 120 ل.
126_كاكە ڕەش / ڕۆمان / حازم كوتەك/ 695 ل.
127_ نەخۆشی مەرگ/ ڕۆمان/ مارگرێت دۆڕاس/ و _ كەریم تاقانە / 60 ل.
128_ لاپەڕە پەرشەكان / كۆمەلێك نووسەر/ فیكری، و _ ئازاد بەرزنجی/ 390 ل.
129_ ژیان كورتە/ رشۆمان/ یۆستینگاردەر/و _ ڕێبوار سیوەیلی. 126 ل.

بێگومان، بەشێكی زۆر لەو كتێبانە، خوێندنەوە و ڕانانم بۆ كردوون، بە خوێنەرانم ناساندوون، هەندێكیشیان لە بارەیانەوە نووسیومە، بەڵام وتارەكانم بڵاو نەكردۆتەوە. دواجار دەڵێم خوێنەربوون، لە پێشەوەی نووسەربوونە، شتێك نییە بە ناوی نووسەر و ڕۆشنبیر، بێ خوێنەربوونێكی ڕاستەقینەی نێو دنیای كتێب و خوێندنەوە.

ڕواندز _ 30/12/2025

Sadiq Said Rwandze

سەدیق سەعید ڕواندزی، لە ساڵی 1972 لە شارۆچکەی ڕواندز لە دایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و دواناوەندی هەر لەو شارە و ساڵی 1993 _1994، بەشی کوردی _ پەیمانگای مەڵبەندی مامۆستایانی لە هەولێر تەواو کردووە. هەر لە ڕواندز دەژیت و خولیایەکی گەورەی بۆ کتێب و خوێندنەوە هەیە و زۆرجاریش وەک خوێنەرێک سەرنجەکانی لە بارەی پرس و بابەتە ئەدەبی و ڕۆشنبیرییەکان و کتێب و تێکست دەخاتە ڕوو.