با ئەمجارەش هێڕتان بکەم!.. عەبدولڕەحمان فەرهادی
ئەمڕۆ بیرم لە سیاسەت و حوكمڕانیی ڕژێمە داپلۆسێنەرەكان دەكردەوە، دوورە ئەدەب و هونەر، خەیاڵم بۆ خوێنڕێژیی حوكمڕانانی وڵاتان ڕۆیشت، من زۆرتر لەبارەی (زمان و ئەدەب) دەنووسم، كە پسپۆریی خۆیشم نییە، وەلێ ئەم حەز و خولیا و عیشقەم بۆ زمانی كوردی، لە منداڵییەوە لێم جیا نەبووەتەوە، كەسیش لە خۆم بە عاشقتری زمان و ئەدەبی كوردی نازانم. زۆر جار لەبارەی زمان نووسیومە، هەموومان دڵنیاین زمان بوونەوەرێكی زیندووە و بەردەوام لە گۆڕان دایە، وشە هەن سەرهەڵدەدەن و هەن ماوەیەك دەمرن، كەچی دواتر زیندوو دەبنەوە، هەروەها وشە هەن تا هەتایە دەمرن و ناگەنەوە بواری وێرد و نووسین. گۆڕانكارییە زانستی و تەكنۆلۆجییەكان كاریگەریی گەورەیان بەسەر زمانانەوە بووە! ئەگەر زیندەگیی هەبێت، هیچ شتێك لە سروشت چەسپاو و نەگۆڕ نامێنێت.
لێرەدا دەمەوێ لە حوكمڕانانی وڵاتان بدوێم، حوكمڕانییش گۆڕانی بەسەردا دێت، دەستەڵاتدارە ملهوڕەكان چەندە لە حوكم بەردەوام بن، دواجار هەر دەبێ ڕۆژی دوایییان بگات و خەڵك گۆڕانكاری ببینن و لە دەست جەور و ستەم ڕزگاریان بێت، نموونەمان زۆر زۆرە، ئەگەر سەرنج بدەینە مێژووی هاوچاخمان، دەبینین هەندێك ڕژێم و دەسەڵاتی پاوانخواز توانیویانە تا ئێستا دەیان ساڵ بحوكمێنن، چونكە چەكی دەستیان بریتی بووە لە سیاسەتی ئاگر و ئاسن و خوێنڕێژی و داپلۆسین و خۆسەپاندن و نەهێشتنی بیروڕا و ئازادییەكان. لەوانە دەتوانین نموونەی كۆریای باكوور بێنینەوە كە یەكەم جار كیم ئیل سۆنگ لە 1948 حوكمی گرتە دەست و لەوساوە تا ئێستا، ماوەی 75 ساڵە نەوە و بنەماڵەی سۆنگ، لەسەر تەختی حوكمڕانین و ئێستا كیم جۆن ئونی نەوەی وی، لەسەر هەمان ڕێباز و ڕژێم بەو داخراوی و دواكەوتوویییە بەردەوامە، هەروەها لە مێژووی هاوچاخی ئێمەدا نموونەی دیكە هەن، نموونەیەكی تر لەو وڵاتانە كووبایە، ڕژێمی كاسترۆ لە 1959 هاتە سەر حوكم و تا 2008 كە دەكاتە 49 ساڵ حوكمی كرد و ئێستایش هەمان حوكم و ڕژێم لەلایەن ڕائوولی برای كاسترۆ هەر بەردەوامە، هەرچەندە گوایە خۆی تەقاویت كردووە وەلێ هەمان حوكم و ڕژێمە، بێ پرسی وی هیچ ناكرێت و ڕائوول هەر بە مەرجەع و ڕەمزێكی مێژوویی ئەوێ دادەنرێت، هەموو شت لەژێر دەستی خۆیەتی. لیبیایش بە هەمان شێوە لەلایەن قەزافییەوە ماوەی 36 ساڵ بەردەوام بوو، ڕژێمی شایەكانی ئێران هەروەتر، دیسانەوە ڕژێمی بەعسی عیراق كە دواتر لەلایەن سەددامەوە ماوەی 35 ساڵ درێژەی هەبوو. هەموو ئەم نموونانە ئەوە دەردەخەن كە ڕژێمە دیكتاتۆری و داپلۆسێنەرە دژە دیموكراسییەت و سەركوتكارانی ئازادییەكان بۆ تا هەتایە نامێنن، ئەوانیش ڕۆژی ڕوخانیان چ زوو چ درەنگ دێ. ئەگەرچی دەسەڵات و حوكمداری خەونێكە فەرمانڕەوایان قەت پەند و وانە لە ئەزموونەكانی پێشتر وەرناگرن. زۆرداران و ڕژێمەكان قەت تێرە پارە و ژن و دەسەڵات نابن، خەونی گەورەشیان مانەوەی زۆردارانە و زەبروزەنگ و پێگەیاندن و دەسەڵاتمەندی بۆ نەوەی دوای نەوەیانە، وەلێ هەر دوایییان دێ، چ دوایییەك؟ دەڕۆن و تا هەتایە دەفن دەبن، دەڕۆن وەك شایەكانی ئێران و سەددام و قەزافی و بەشار و بەعس، ئاو ئاو دەڕۆن و قەت نایەنەوە بەر ڕۆناكی. گەلان دەمێنن و چاوەنۆڕی ڕوخان و نەمانی زۆرداران و ڕژێمە داپلۆسێنەرەكان دەكەن و منیش هەر دەمەوێ خۆم فێری سیاسەتوانی بكەم، بەڵام بەختونێوچەوانم نایەنێ و فرۆی ئەو شیرەم قەتوقەت لێناكەوێ، بۆیە ببوورن كە هیچی لێ نازانم و جارجارە بەم وڕێنانە هێڕتان دەكەم!
عەبدولڕەحمان فەرهادی
