عاشقم بەڵام شێت نیم !.. سەدیق سەعید ڕواندزی

كۆمەڵگەی كوردی ( مەبەستم باشوورە) پڕە لەو نەریتە دۆگما و خیڵەكی و میللی و دواكەوتووانەی مایەی ئازارێكی قووڵن بۆ مرۆڤ و وێرای ئەو هەموو بە ناو ژیاریبوونە و پێشكەوتن و كرانەوە هزرییە، لە ڕێگەی پێشكەوتنە ژیاریی و زانستییەكانی سەردەم، كەچی بە داخەوە ئەو نەریتانە هەر وەك خۆیان ماونەتەوە. یەكێكیش لە بێ ماناترین و پڕ ئازارترین ئەو نەریتانە، چوونە نێو ژیانی تایبەتی كەسەكانە و پرسیاركردنە لە بارەی دۆخی كۆمەڵایەتی و ژینگەی كەسی و خێزانی و پیشە و داهات و پەیوەندی كۆمەڵایەتی و ئایدیای سیاسی و چەندانی تر. من بە سرووشت، كەسێكی گۆشەگیر و تەنیام و حەزم لە تەنهاییە و ئەم خووەش لە منداڵییەوە بۆم دروست بووە، ئیدی بە ئێستاشەوە زۆر ئارەزووی تێكەڵبوون و چوونە نێو بازنەی كۆمەڵایەتی و گەڕان و دەرچوون و ژیانی ڕووكەشیانە ناكەم، بە تایبەتیش كە خۆم هێشتا نەچوومەتە نێو قەفەزی ژەنگاوییەوە (وەك ئەوەی ڕۆژانەپێم دەگوترێت) هێشتا هەر سینگڵم، بۆیە نزیكترین هاودەم لە ڕوحم كتێب و خوێنەوەیە. ئەو كاتانەشی دەمەوێت كەشێك بگۆڕم، پیاسەیەكی تەنیای شار دەكەم . بە تەنها پیاسە كردن بۆمن، هەمان دنیای نێوكتێب و خوێندنەوەیە، چونكە سات وا بووە، بە ڕێگەوە بیرۆكەی وتارێكم بۆ هاتووە، دیاردە و باسێكم بیر هاتۆتەوە، سەرنجم لە ژینگە و ڕەفتاری مرۆڤەكان داوە. لە تەنهاییدا، مرۆڤ تەنها نییە وەك ئەوەی كۆمەڵگەی ئێمە تێی گەیشتووە، بەڵكو سەرێكە و هەزار سەودای هەیە. پەشێوی مەزن لەم ڕووەوە شیعرێكی جوانی هەیە و دەڵێت:
كە من بێ دەنگم تۆ مەمدوێنە
تا میوەی داری سەرم پێ ڕانەگا
چڵی زمانم ڕامەوەشێنە
كە من بێ دەنگم وامەزانە دەست بە تاڵم
لە ناوەوە وەك بەدالەی تەلەفۆنم
لە هەزار لاوە سەرقاڵم
پیاسەكردن بە تەنها لە كۆمەڵگەی ئێمە، بە جۆرێك لەنامۆیی كۆمەڵایەتی و نا ئاساییبوون لێك دەدرێتەوە. گەر تۆ تەنها بیت، خەڵك لە خەیاڵی خۆی بیری بۆ ئەوە دەچێت، كە تۆ شێتی یان عاشق ! بۆیە كاتێ بە لاتدا ڕەت دەبن، بە چاوێكی نامۆ و بە سەرنجەوە تەماشات دەكەن. زۆرجار لەكەشی باراناوییدا، ئەو دەمەی دڵۆپە بارانەكە وەستاوە، من چەترەكەم هەڵداوە، كەسانێك پێیان گوتوم( بۆچی چەترەكەت هەڵداوە خۆ باران نابارێت مامۆستا) وەك ئەوەی من نەزانم باران وەستاوە ! بەڵام ئەم كەش وكاتە خۆشترین هەست وچێژ بە من دەدات. من كاتێ بە تەنها دەبم و بە كوچە و كۆڵانەكانی شار و لێوارە جوان و دڵگیرەكانی خەرەند دەسووڕێمەوە، دەچمە نێو جیهانە تایبەتی و كەسیەكەی خۆمەوە كە نە كەس هەستی پێ دەكات، نە كەسیش پەی پێ دەبات جگە لە خۆم، بەڵام وێرای هەموو ئەم هەستە تەژی لە چبَژو بیركردنەوانەش، بە داخەوە لە كۆمەڵگەی ئێمەدا، تەنیا بوون، یان نەچوونە نێو ژیانی هاوسەرگیرییەوە، هەمیشە لەكەیەكە بە تەوێڵتەوە، بۆیە كە بە تەنیا دەگەڕێیت، كەسانێك وەك شێت، یان عاشق سەیرت دەكەن، ڕەنگە من عاشق بم بەڵام شێت نیم، چونكە دەشێ مرۆڤ عاشقی كتێب، نیشتمان، سرووشت، تەنهایی، ژن بێت. ئەمانە بەشێكن لە تایبەتمەندی و ژیانی مرۆڤەكان و نابێ كەسەكان بڕوایان وابێت دەبێ هەمووان هەر لەگەڵ عامێ بچینە شامێ، كە من خۆم هەرگیز وانەبوومە و واش نیمەو هەمیشە دژی ئەو قسە بێ مانایەش دەبم. بێگومان من لە شارێك دەژیم، بە خۆشحاڵی و سەربەرزییەوە دەڵێم شاری ئەدەب و ڕۆشنبیرییە، بەدەگمەن ڕووداوێك، تاوانێك، لادانێك و دیاردەیەكی نەشیاوی كۆمەڵایەتی و پەروەردەیی لێ ڕوو دەدات، من مەبەست ئەوە نییە، بەڵكو دەبێ ئێمە وشیاربینەوە لەوەی كە مرۆڤەكان ناشێ هەموویان وەك یەك بن. مەرج نییە ئەوەی تەنها بێت، ئیدی دەبێ بە چاوێكی نامۆ سەیر بكرێت و فڕێ بدرێتە دەرەوەی بازنە كۆمەڵایەتییەكە، بە پێچەوانەوە ژیانی مرۆڤەكان، پەیوەندی بەخۆیانەوە هەیە، چۆن دەژین و چی دەكەن، ڕێ پێدراوە تا ئەو ئەندازەیەی تۆ شوناس و ئازادی بەرانبەرەكەت پێشێل ناكەیت و ناسڕیتەوە، بۆیە دەبێ مرۆڤەكانمان بوێت وەك ئەوەی كە هەنە، نەك وەك ئەوەی كە ئێمە دەمانەوێت، بەداخەوە ئەمەش پەیوەندی بە ناهوشیاری كۆمەڵگەوە هەیە و هەموو ناهوشیاریەكیش لە غیابی كتێبەوە دروست دەبێت !

سەرنج: لەگەڵ ئەوپەڕی ڕێزم بۆ مرۆڤە بەخشراوەكان، كە من ڕێزێكی بێ پایانیان لێ دەگرم، مەبەست لە شێت توانج و شكانەوە نییە، بەڵكو ئەو ڕوانینە خێڵەكی و میللیەیە كە مرۆڤەكان هەیانە، چونكە وا دەزانن گەر كەسێك بەتەنها سوڕایەوە، ئیدی ئەوە تەواو نییە.

سەدیق سەعید ڕواندزی

Sadiq Said Rwandze

سەدیق سەعید ڕواندزی، لە ساڵی 1972 لە شارۆچکەی ڕواندز لە دایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و دواناوەندی هەر لەو شارە و ساڵی 1993 _1994، بەشی کوردی _ پەیمانگای مەڵبەندی مامۆستایانی لە هەولێر تەواو کردووە. هەر لە ڕواندز دەژیت و خولیایەکی گەورەی بۆ کتێب و خوێندنەوە هەیە و زۆرجاریش وەک خوێنەرێک سەرنجەکانی لە بارەی پرس و بابەتە ئەدەبی و ڕۆشنبیرییەکان و کتێب و تێکست دەخاتە ڕوو.