ڕایگشتی ئەلیكترۆنی و چەواشەكردنی میدیایی- 1- كارزان عزیز

بەشی یەكەم

لە ئێستادا لە كۆمەڵگەی كوردی و لە ناو میدیای كوردی بوون بە دیاردە، بەڵام ئەو دوو دیاردەیە وەكو چەمك دیاری نەكراون. بۆیە بە پێویستی دەزانین ئەم چەمكانە بخەینە بەرباس لە نێوان میدیای كورددا جێگەی خۆی بگرێت بەمەبەستی باشتر تێگەیشتن و ناونان لەم دوو دیاردەیە كە باس و خواستی سەردەمن. كاتێك لە رایگشتی دەدوێن مەبەستمانە، باس لە پرۆسەی پەیوەندی و كارێكی كۆمەڵایەتی بكەین، چونكە بوونی پرۆسەی گەیاندن و پەیوەندیكردن ئەو هەنگاوانەن دەمانگەیەنن بە ئاراستەكردنی رایگشتی یان گۆرین و پێكهێنانی ئەم دوو چەمكە پەیوەدی یەكی توندو تۆڵیان پێكەوە هەیە بەشێوەیەك ئەگەر پرۆسەی پەیوەندیكردن نەبێت واتە رایگشتی بوونی نابێت . مەبەست لە پرۆسەی پەوەندی بریتییە، لە هەموو جۆر و ئاست یان لێڤڵەكانی پرۆسەی گەیاندن هەر لە پەیوەندی كەسییەوە تا دە گاتە پەیوەندی جەماوەری، كە واتە رایگشتی لە تەنها و پەراوێزی و گۆشەگیریدا و بێ بەشداریكردنی تاك لە ناو گرووپەكاندا درووست نابێت. لە رووی ئاڵوگۆڕكردنی بیرو رابێت سەبارەت بە كێشە و گرفت و رووداو پرۆسەكان، یان لە رووی بەدەستهێنانی زانیارریەەوە بێت، سەبارەت بەو بابەتانەی پەیوەستن بە بەرژەوەندی هاوبەشی كۆمەڵە و گرووپەكانەوە. میدیای ئاراستە كراو وا لە جەماوەر دەكات تەنها وەرگر بێت و بیر لە هیچ نەكاتەوە، ئەمە وادەكات لە ئەنجامی وەرگرتنی پەیامەكانەوە تەنانەت بیركردنەوە و رەفتاریشەوە سەبارەت بەو بابەتانە بگۆرێت كە پێشتر لە گەڵیان دژ بوو نەك بە تەنها هاورا نەبوو. درووستكردنی كاریگەری لەسەر رایگشتی ئامانجێكی و تەوەرێكی بنەرەتییە بۆهەر چالاكییەكی میدیایی چ لەسەر ئاستی كۆمەڵایەتی بێت یان رۆشنبیری و سیاسی بەتایبەت بر خاوەن دەزگاكانی میدیا كە لە پشت پەیامەكانیانەوە ئەجێندای تایبەت پەیرەوو دەكەن. ئەگەر رۆڵ و ئەركی میدیا لە سەردەمی پێش ئینتەرنێت بریتی بووبێت، لە گەیاندنی هەواڵ و زانیاری و هەواڵدان بۆ پێكهێنانی ئاراستەكانی جەماوەر یان گۆرینی، لە ڕێگەی ئامرازەكانەوە پرۆسەیەكی تاك لایەنە بوو، كە تێدا جەماوەری وەرگر، بینەر، بیسەر خوێنەر تەنها وەرگری پەیامەكان بوون و نەیان توانیوە بەشداربن لە دەربرینی راو بۆچونیان سەبارەت بەپرس و بابەتە جۆراوجۆرەكان، ئەمرۆ لەگەڵ دەركەوتنی میدیای نوێ هاوكێشەكە پێچەوانە بوەتەوە، وەرگر دەتوانێت رۆلێ كاراو كاریگەر ببینێت، لە هەمان كاتدا هەم نێرەر و هەم وەرگری پەیامەكان بێت، ئەمەش پیێ دەگوترێت پەیوەندی دوولایەنە. تەكنەلۆژیای نوێ وایكرد دەرفەت بر بەكاربەر برەخسێت كە لە ڕێَگای میدیای نوێوە لیڤڵە جیاوازەكانی پرۆسەی گەیاندن لەیەك كاتدا پەیرەو دەكەن بەكاربەر دەتوانێت لە رێگای یەكێك لە پەرەكانی سۆشیاڵ میدایادا پەیوەندی كەسی، پەیوەندی بە گرووپ و بڵاوكردنەوەی پەیامەكان ئەنجام بدات لە گەڵ بەكاربەرانی تۆرەكە. ئەم فەزایە دەرفەتی لە پێش بەكاربەران رەخساند، بە ئازادی گوزارشت لە راو بۆچوونی خۆیان بكەن لە هەمبەر پرسە هەنوكەییەكان، بەچەشنێك رۆژانە تێبینی ئەوە دەكەین كە چۆن رای گشتی ئەلیكترۆنی لە بارەی پرس و بابەتە جیاوازەكانەوە درووست دەبێت و هەندێ جار كاریگەری لەسەر بریاری سیاسی و دەسەڵات درووست دەكات، بەچەشنێك لایەنی پەیوەندار ناچاردەكات بریارەكانی بگۆرێت .

كارزان عزیز \ قوتابی زانكۆ

Dengekan

دەنگەکان وەک رۆژنامەیەکی ئەلکترۆنی لەپێناوی فەراهەمکردنی سەکۆیەکی ئازاد بۆ دەنگە جیاوازەکان لە ١ی حوزەیرانی ٢٠٠٢ دەستی بەکارکردن کردووە لە شاری تۆرنتۆ. دەنگەکان بە رۆژنامەی خۆتان بزانن و لەرێی ناردنی بابەتەکانتانەوە بەرەو پێشی بەرن لەپێناوی بنیاتنانی کۆمەڵگەیەکی هۆشیار و ئازاد و یەکساندا.