ناوی زانكۆ: خانەنشین!.. سەدیق سەعید ڕواندزی
یاسایەكی ئابووری هەیە، پەیوەندی بە خستنەڕوو، داواكارییەوە هەیە و هەر كاتێك كاڵایەك لە بازاڕدا زۆربوو، بەهای دێتە خوار تا ئەو ئاستەی هیچ نرخێكی نامێنێت، گەر لە ڕووی كواڵیتی و پێكهاتەشەوە جیاواز بن لە یەكتری، بەڵام چونكە خستنە ڕووی زۆرە هەر ناتوانرێت بەهای بەرزبێتەوە. لەو سۆنگەیەوە، لەگەڵ زۆربۆنی زانكۆكان لە هەرێمی كوردستان، كە دەرەنجامی ململانێی سیاسی هەردووحزب و زۆنی حزبی بوو، نەك پێویستییەكی زانستی و پیشەیی و مەعریفی وای لێ هات لە هەر قەزایەك زانكۆیەك كرایەوە، ئیدی لە دەرەنجامی ئەم دۆخەوە، واقیعێك هاتە ئارا كە كوردستان پڕ بوو لە هەزاران ئەوكەسانەی بە كۆلاژكردنی نووسین، بەكارهێنانی سەدان سەرچاوە، وەرگرتنی تایبەتەوە، بوونە خاوەن ماستەر و دكتۆرا كە ئێستا نزیك بەوەیە هەموو كەس هەڵگڕی ئەو بڕوانامانە بێت، بێ ئەوەی لە ڕووی زانستی و ئەكادیمییەوە زانیارییەكی قووڵ و ئەوتۆی لە پسپۆڕیەكەدا هەبێت. هەیانە نەگەیشتۆتە سی ساڵە كەچی دكتۆرای لە یاسا، ئەدەب، زمان، ماف و مێژوو، جوگرافیا هێناوە ! لە كاتێكدا لە زانستی سایكۆلۆژیدا، مرۆڤ لە سەرووی سی ساڵییەوە ئەو كات توانستی هزریی و كەسی و كۆمەڵایەتی پێ دەگات.
هەیە، هەر لە بیستەكانی تەمەنییەتی، كەچی پسپۆڕی نەشتەرگەرییە، ئەم دەركەوتانە نیشانەی پێشكەوتنی زانستییانەی خوێندن بە گشتی و خوێندی باڵا نین، بەڵكو ئاماژەن بۆ نەمانی هیچ جۆرە سنوور و پسپۆڕایەتی و تێگەیشتنی زانستییانە لە نێوان كەسەكاندا، بۆیە دەبینین وێرای ئەوەی لە هەرێمی كوردستاندا نزیك بە دوو ملیۆن قوتابی هەیە، بە هەزاران ماستەرو دكتۆرا لە پسپۆڕییە جیاوازەكان هەن، كەچی ئەوە ئاستی پێشكەوتنی هزری كۆمەڵگەی ئێمە و توانستی هوشیاریی تاكەكانە كە دەیبینین ! لەو ڕۆژانەدا، هەواڵی تاوتوێكردنی نامەیەكی ماستەری كەسێكم بینی، كە تیایدا لیژنەی تاوتوێكردن و هەڵسەنگاندنی لە چەند ئەندامێك پێكهاتبوو. ئەوەی سەرنجی ڕاكێشام، لە میانەی ناساندن و دەرخستنی ناونیشانی زانستی و پیشەیی لیژنەی سەرپارشتیاری نامەكە ئەوەبوو، لە بەرانبەر ناوی یەكێكیان نووسرابوو: ( ناوی زانكۆ: خانەنشین) .
بە ڕاستی سەیرم پێ هات ! ئاخر نازانم زانكۆ چۆن خانەنشین دەبێت؟ ئایا ئەویش لە شەست و سێ ساڵیدا خانەنیش دەبێت؟ دەبێ مووچەكەی چەند بێت؟ چەند ساڵ خزمەتی كردبێت؟ بە ڕاستی ئەم جۆرە ناساندنە، نیشانەی هەژارییە لە زمان ونووسین و دەربڕین، دەنا ئەوەی خانەنشین دەبێت مامۆستای زانكۆیە نەك زانكۆ ! ئەوانەی تایتلی ئەو تاوتوێكردنەیان داناوە، وایان زانیوە جیاوازی لە نێوان مامۆستای (خانەنشینی زانكۆ) لەگەڵ (زانكۆی خانەشین) نییە! چی تێدایە، حەسەن كەچەڵ بێت، یان كەچەڵ حەسەن !
*ئەم بابەتە لە هەفتەنامەی ڕێگای كوردستان ژمارە (1479) لە 13/1/2025 بڵاوكراوەتەزە.
Sadiq Said Rwandze
سەدیق سەعید ڕواندزی، لە ساڵی 1972 لە شارۆچکەی ڕواندز لە دایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و دواناوەندی هەر لەو شارە و ساڵی 1993 _1994، بەشی کوردی _ پەیمانگای مەڵبەندی مامۆستایانی لە هەولێر تەواو کردووە. هەر لە ڕواندز دەژیت و خولیایەکی گەورەی بۆ کتێب و خوێندنەوە هەیە و زۆرجاریش وەک خوێنەرێک سەرنجەکانی لە بارەی پرس و بابەتە ئەدەبی و ڕۆشنبیرییەکان و کتێب و تێکست دەخاتە ڕوو.
