دەبوایە چی بکرایە یان چ شتێکی لەوە زیاتر دەتوانرا بکرایە؟.. حەسەن ڕازانی
(ڕێکەوتنی بەڕێز مەزڵوم عەبدی لە گەڵ جۆلانی دا)
ئایا بەڕێز مەزڵوم عەبدی و کوردانی ڕۆژئاوا پێیان خۆش نەبوو بە تەواوی سەربەخۆ بوونایە، یان لەوە زیاتریان بەدەست بهێنایە؟
ئایا کوردانی ڕۆژئاوا دەبوایە چیان بکردایە؟ یان ئایا چ شتێکی لەوە زیاتریان لە توانادا هەبوو کە بیانکردایە؟
“من پێم وایە کاری درووست بۆ کەسێکی سیاسیی یان سەربازیی ئەوەیە کە ئەوەی پێیان دەکرێت ئەوە بکەن، نەکو بچنە ژێر باری کارێکەوە کە هەرگیز پێیان نەکرێت!”!
وەڵامی درووست و لۆژیکیی ئەو پرسیارانە، بە بڕوای من، تەنها لە لای کوردانی ڕۆژئاوا خۆیاندایە چونکە:
هەر ئەوانن کە ڕاستەوخۆ لە ناو کێشەکەدان و خۆشیان بەشێکی سەرەکین لە کێشەکە، ئەوان خۆیان ڕاستەوخۆ لە بەردەم هەڕەشەی لەناوچوون و پاکتاوی نەتەوەییدان، لەو بارەوە بەڵگە زۆرن. کوردانی رۆژئاوا بە بەراورد بە دەرەوەی خۆیان هەم باشتر خۆیان دەناسن و هەمیش باشتر لە هێزو توانای خۆیان شارەزان، ئەوان خاوەنی مێژوویەکی پڕ لە گیانفیدایی و قارەمانیەتین! ئێستا ئەوان خۆیانن کە لە هەموو کەسێکی دەرەوەی خۆیان باشتر دەزانن کە تا چ ئاستیک و چۆنیش بە دوژمنانی ناوخۆیی و دەرەکیی دەورە دراون. ئەوان دەزانن کێ هاوکاری کردوون و جۆنیش هاوکاری کراون !. کەواتە، بە بڕوای من، وەڵامی ئەو پرسیارەی کە دەڵێ: ئایا لەوە زیاتر دەتوانرا چی تر بکرێت، بە درووستی و بە ڕوونی هەر لە لای کوردانی ڕۆژئاوا خۆیاندایە، نەک لە لای ئەو کەسەی کە نیوەشەو بە چلەی زستانێ لە کاتی ڕەشەباو بەفرو بۆراندا کە چاو چاوی نەدەبینی و لە پەنجەرەی ژوورەکەیەوە سەری دەردێناو دەی گوت : ئەمشەو شەوی پێشمەرگەیە!
من بۆ پشتگیریی لەو بۆچوونەم تەنها دوو دیمەن نیشان دەدەم کە زووربەمان کەم تا زۆر شارەزای ئەو دوو دیمەنە هەین! بە سەرنجدان لەو دوو دیمەنە ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت کە کوردانی ڕۆژئاوا زۆر ژیرانە، سیاسییانەو سەربازیانەش مامەڵەیان کردووە!
دیمەنی یەکەم:
شەڕی فەلستینیەکان لە گەڵ ئیسڕائیل و کۆمەکی جیهانی عاڕەبیی و ئیسلامیی و تا ڕادەیەک نێو دەوڵەتییش لەبۆ ئەوان!
فەلەستینیەکانی ناو کەرتی غەزە بە ڕێبەرایەتی حەماس، کە یەکێک بوو لە پڕۆکسیەکانی ئێران لە ناوچەکەدا، لە ئۆکتۆبەری ٧ی ٢٠٢٣ دا هێرشێکی بەرنامە بۆداڕێژراوی کتو پڕو لە ناکاویان کردە سەر ئیسرائیل و بە سەدان لە منداڵ و پیرو بێتاوانیان کوشت و بە دەیانیشیان بە بارمتە گرت. ئیسرائیل لە تۆڵەی ئەو هێرشەدا پەرچەکردارێکی لە سنوور بەدەر توندوتیژو وێرانەکەری نواندو زۆریش نا مڕۆڤانە بوو چونکە بە دەیان هەزاری لە فەلەستینیە بێتاوانەکان کوشت و بە سەدان هەزاریشی لێ لە پەلوپۆ خستن و داروبەردیشی بەسەر کەرتی غەزەوە نەهێشت و کردی بە کەلاوەو وێرانەیەکی تەواو. لە لایەکی تریشەوە گرووپەکەی حەماسیش کە لە سەرەتاوە بۆ ئەوە درووست ببوو تاکو ئیسرائیل لە سەر نەخشەی جیهان بسڕێتەوەو قڕانیش لە ڕەگەزی جولەکە بخات، کەچی ئەوەتا سیاسەتی ناشێیانەی حەماس و خوێندنەوەی نادرووستی حەماس بۆ هێزو جێگاوڕیگای ئیسڕائیل لە ڕووی سیاسیی و سەربازیی و نێودەوڵەتیەوە حەماس و کەرتی غەزەی بەو ڕۆژە گەیاند کە ئێستا هەموومان دەیبینین!
لە سەرئەم پەرچەکردارەی ئیسرائیل لە دژی حەماس و فەلەستینیەکانی کەرتی غەزە، کۆمەڵگای نێودەوڵەتی بە زۆرایەتی، بێجگە لە ئەمەریکاو هەندێک دەوڵەتانی نێو ناتۆ، هەموویان سەرکۆنەی ئیسرائیلیان کردو حەماسیشیان وەک پاڵەوان و نمایندەی ڕزگاریی و دێموکراسیی لە بۆ خەڵکی فەلەستین ناوزەد کرد. تەواوی جیهانی ئیسلامیی و عاڕەبیی پشتیوانیی حەماسیان کردو سەرکۆنەی ئیسرائیلیان کرد. تەنانەت دەوڵەتی خوارووی ئەفریقا واوەتریش رۆیشت و ئیسرائیلی خستە دادگای لاهای نێودەوڵەتییەوە.
زۆرێک لە چالاکوانانی سیاسیی و گرووپ و کۆمەڵەی سیاسیی ناوخۆیی و نێو دەوڵەتیی و فرە ڕەگەزیی لە وەڵاتانی ڕۆژئاواو ئەوروپادا وەخۆ کەوتن و هاتنە سەر خەت. جا ئەوانە لە لایەکەوە سەرکۆنەی ئیسرائیلیان کردو خۆپیشاندان و مانگرتنیان لە دژی ئیسڕائیل دەستپێکردو لە لایەکی تریشەوە حەماسیان وەک پاڵەوان و ڕەمزی ئازادیی و دێموکراسی فەلەستینیەکان بە خەڵکی دنیا دەناساند! بە دەیان هەزار لە خوێندکارانی نێو دەیان زانکۆی بەناوبانگی وەڵاتانی ڕۆژئاواو ئەوروپا خوێندنیان ڕاگرت و چادریان هەڵداو مانگرتن و خۆپیشاندانیان دەستپێکرد. خوێندکارانی ئەو زانکۆیانە بەردەم زانکۆکانیان کردە مەیدانی سەرکۆنەکردنی ئیسرائیل و لە دژی ئیسرائیل چالاکییان دەنواندو تەنانەت دژی تەواوی ڕەگەزی جولەکە ڕق و کینەیان پەخش دەکرد! لەولاوەش حەماسیان وەک پێشەنگ و ڕێبەری ڕزگاریخوازی فەلەستینیەکان بەدنیا دەناساند.
لە تەواوی جیهانی ئیسلامی و عاڕەبیی و ڕۆژئاوایی و ئەوروپاییدا لە هەموو لاوە کۆمەک کۆدەکرایەوە بۆ کەرتی غەزەی ناو فەلەستین. تەنانەت لە نێو کوردانیشدا تا ئەوپەری سۆزیان بزووت بۆ خەڵکی فەلەستین و کۆمەکێکی زۆریش، وەک باس دەکرا، کۆکرایەوەو ناردیان بۆ غەزە! چەندین وەڵاتی عاڕەبیی و ئیسلامیی و تەنانەت هەندێک لە وەڵاتانی تریش دەرگایان بۆ بریندارەکانی غەزە کردەوەو چارەسەریان دەکردن و دەرمان و پێداویستی پزیشکییان بۆ دەناردن. سوپایەکی بێشومار لە نووسەری لای چەپی سیاسەت، بێپسانەوە لە بەرژەوەندی کەرتی غەزەو حەماسدا پێنووس و بیریان خستەکار. ئەم بەرەیە بە ئاشکرایی وەک بەرەی ئەنتی ئەمریکایی و ئیسرائیلیی هاتە مەیدان و هەموو چالاکیەکانیشیان خستە بەرژەوەندی فەلەستین و کەرتی غەزەو لە دژی ئیسرائیل کەوتنە چالاکیی؛ تەواوی ڕاگەیاندنەکانی جیهانی عاڕەبیی و ئیسلامیی لە بەرژەوەندی فەلستینیەکان و حەماسدا بەردەوام لە چالاکیدا بوون و هەرچی بڵندگۆی مزگەوتەکانی دەوڵەتانی جیهانی ئیسلامیش هەیە و تەنانەت هی مزگەوتەکانی دەوڵەتەکانی ئەوروپاو ڕۆژئاواش بەردەوام لە بەرژەوەندی خەڵکی فەلەستین و حەماس و کەرتی غەزە کەوتبوونە چالاکی و لە دژی ئیسڕائیل وە جووڵە کەوتبوون و خەڵکیان لە دژی ڕەگەزی جولەکە هان دەدا!…فەلەستینیەکان ئەوەی کە لێی دەترسان ئیسرائیل بوو. واتە یەک دوژمنی دیاریان هەبوو ئەویش ئیسرائیل بوو.
کەچی سەرباری ئەو هەموو پاڵپشتیە ناوخۆیی و نێو دەوڵەتییەو پاڵپشتیی تەواوی نێو جیهانی عاڕەبیی و ئیسلامییش بۆ حەماس و خەڵکی فەلەستین ئێستا بە وردی سەرنج بدەن حەماس و فەلستینیەکانی کەرتی غەزە چیان لێهاتووە…بۆیە شیعار، ئارەزوو، هیواو ئاوات، سۆز، تۆڵەو رق و کینە شتێکن و هێزێکی لە ڕادە نابەرابریش شتیکی تر.. دەبێ هەندێک جاران و لە هەندێک کاتاندا سیاسەتمەدارو کەسی سەربازیی لە کەلی شەیتان بێتەخوار. دەبێ ئەوە بکەی کە دەتوانی بیکەیت!
” ئەو حەماسەی کە داوای دەکرد ئیسرائیل لە سەر نەخشەی جیهان بسڕێتەوە، دیارە بە پاڵپشتی دەوڵەتانی دژە ئیسرائیلیی و جولەکیی، بەڵام ئەوەتا ئێستا ڕازی بووە کە چەک دانێ. چونکە ئەو ئەوەندەی پێکراو هەر ئەوەندەش لە ئێستاو ئەمڕۆدا دەتوانێت! ئێستا حەماس ناڵێ دۆڕاوم، بەڵکو دەڵێ سەرکەوتنم بەدەست هێناوە! چونکە بەرەنگاریی کردووە تا ئەو شوێنەی کە پێی کراوە نەک تا ئەو شوێنەی کە ئارەزووی هەبووە. چونکە کە بە ئارەزوو یان ئامانجی حەماس بوایە دەبوایە نەک هەر تەواوی خاکی فەلەستین لە دەستی ئیسرائیل بێنێتە دەر بەڵک و دەبوایە ئیسرائیل لەسەر نەخشەی سیاسی جیهان بسڕێتەوەو ڕەگەزی جولەکەش بۆ هەتاهەتایێ نەهێڵێت و بیان خاتە دەریاوە!
دیمەنی دووەم:
یەکەم: کورد و کێشە مێژوویی و ڕەواکەی لە گەڵ نەتەوە موسڵمانە باڵادەستەکانی ناوچەکە لە تورک و وعاڕەب و فارس!
دەووەم: سۆزو پشتیوانی کۆمەڵگای نێو دەوڵەتیی و جیهانی عاڕەبیی و ئیسلامیی لەبۆ گەلی کورد بە بەراورد لە بۆ کێشەی فەلەستینیەکانی کەرتی غەزە لە چ ئاستێکدا بووە!
کورد لە ژێر دەستی نەتەوە باڵادەستە برا موسڵمانەکانیدا بە دەیان ساڵە لە ژێر هەڕەشەی لەناوبردن و پاکتاوی نەتەوەییدایە! چەکی قەدەغەکراوی نێودەوڵەتیی لە دژی کورد بەکار هێنراوەو تاکە وەڵاتێکی نێو جیهانی عاڕەبیی و ئیسلامیی دەنگی لێوە نەهاتووە بێجگە لە ئێران ئەویش بەرژەوەندیە سیاسیی و سەربازییەکەی ئەو کاتی ئێران کە لە جەنگدا بوو لە گەڵ عێڕاقی سەددامیی ئەوەی دەخواست ئەگینا لەبەر چاوی کورد نەبوو! وەڵاتێکی ئەوروپی یان ڕۆژئاوایی ڕانەچڵەکاو دەنگی لێوە نەهات، خوێندکارانی زانکۆیەکی نێو دەوڵەتی و نێو جیهانی عاڕەبی و ئیسلامیی باسێکیان لێ نەبوو، ڕاگەیاندنەکان و چالاکوانانی سیاسیی وەک هەر نەیان بیستبێ وابوو کە چ لە کورد دەکرێت!
نەتەوە باڵادەستەکانی وەک تورک و عارەب و فارس کە بە هاوکاریی وەڵاتانی زلهێزی جیهانیی بە تایبەتی ناتۆ کوردیان بەسەر خۆیاندا دابەش کردووە، ئایینی ئیسلام وەك چەکێکی کوشندە لە دژی برای کوردی موسڵمانیان بەکار دەهێنن بە بیانووی ئەوەی گوایە کافرو بێباوەڕن. جا بۆیە بە پێی سورەتی ئەنفال ئەنفالیان دەکەن، سوڕەتی ئەنفالیشیان لە قورئان بەسەر کوردا بە کرداریی لە ساڵی ١٩٨٨ دا جێبەجی کردووەو بە سەدان هەزار لە خەڵکی بێتاوانی کوردیان زیندەباڵ کردووەو ئەو جیهانە گەورە ئیسلامیەش نوقەی لێوە نەهاتووە. هەرچەندە خوا لە قورئاندا دەفەرموێت : “کنتم خیر امة اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر وتوءمنون باللە. ئالی عەمران ١١٠” : ئێوە چاکترین کۆمەڵن لە ناو مەردمی دنیادا سەرو هەڵدا، فەرمان بە چاکە دەکەن و ڕێ لە ناڕەوا دەبەستن، باوەڕیشتان بەخوا هەیە. قورئانی پیرۆز لە وەرگێڕانی هەژار موکریانی لاپەڕە ٦٤.
دیارە جیهانی ئیسلامیی ئەو کیمیاباران و ئەنفال و قەتڵ و عامەی کە لە کوردان دەکرا بە دەستی برا موسڵمانەکانیانەوە بە کاریکی خەراپ و مونکەر لە قەڵەم نەدراوەو پێیان ڕەوا بووە ئەگینا هیج نەبێ لەبەر خاتری خواو ئەو ئایەتە هەندێک لەوان دەماری موسڵمانەتییان دەبزووت و وەدەنگ دەهاتن. هەر بۆیەش کەس نوقەی لێوە نەهاتووە. دەگوترا کە یاسر عەرەفات سەرۆکی ڕێکخراوی فەلەستین گوتوویەتی کە گوایە بیستوویەتی سەدام لە دژی مێشوولە دەرمانی ڕشتووە! نەتەوەی باڵادەستی فارسیش ئەوەی کە پێی کراوەو توانیویەتی لە نەتەوەی باڵادەستی عاڕەب خەراپترو زۆرتری بە کوردە برا موسڵمانەکەی خۆی کردووە، تەنانەت لەبەر ئەوەی کە هەموو ڕۆژیک گەنجی کورد هەڵدەواسێت و دەیان کوژێت بە ڕیگەی پەت و قەنارە وەک ڕژێمی پەت و سێدارە ناسراوە. ئەوەتە تاکو ئێستا و لەو سەدەیەشدا لە سەرووی بیست ملیۆن کورد مافی ئەوەی نیە بە زمانی خۆی بخوێنێت و ناوی کوردیی لە منداڵەکانی بنێت. نەتەوەی باڵادەستی تورکی موسڵمان تەنانەت کورد وەک و مڕۆڤ نابینێت و چەندین هەڵمەتی قڕکردن و لەناوبردن و کۆمەڵکووژیی لە دژی کوردان ئەنجام داوە.
ئەرێ گەلۆ کەستان بینیتان خوێندکارانی وەڵاتیکی ئەوروپی، ڕۆژئاوایی یان لە جیهانی عاڕەبی و ئیسلامیدا خوێندن ڕابگرن و بڵێن بۆچی وا لە کوردان دەکەن؟ هەروەک چۆن ئەو کارەیان بە بەردەوامیی لەبۆ فەلەستین و حەماس و کەرتی غەزە دەکرد؟ بەرەی چەپ و میدیای چەپ و نووسەری چەپتان پێ لە چ ئاستێکدایە لە بەرامبەر گەلی کوردو کەرتی غەزەی ناو فەلەستین؟ ئەدی بڵندگۆی مزگەوت و دەنگی موسڵمانە بەوەج و دیارەکانتان بیست لە دژی تورکیاو سوریاو عێڕاق و ئێران کە بڵێن بۆچی وا لە کوردان دەکەن؟ یان بە پێچەوانەوەیە ئەوەتە گوێتان لە سورەتی ئەلفەتحە کە لە دژی کوردان بەکاری دەهێنن!
باسەکەی ئیمە ئێستا لە سەر کوردانی بەشی ڕۆژئاوایە کە چەندین ساڵە هەموو مافێکیان لە لایەن نەتەوەی باڵادەستی عاڕەبی موسڵمانی سوریاوە لێزەوتکراوەو کورد لێرەش بە دەست ئەو برا موسڵمانەیەوە هەمیشە لە ژێر هەڕەشەی لەناوچوون و قڕکردندا بووە.
لە ساڵی ٢٠١١ وە کوردانی ڕۆژئاوا لە هەموو لایەکڕا لێیان دەدرێ و هێرشیان دەکرێتەسەر بە هەموو جۆرە چەک و شێوەیەک هەوڵی لەناوبردنیان دەدرێت.. تورکیا بە دەیان گرووپی تیرۆریستی لە دژی کوردانی ڕۆژئاوا درووستکردوون و بەریدوانەتە گیانی کوردانی ڕۆژئاوا، بۆ نموونە داعش. هەروەها تورکیا دەرگای کردۆتەوە بۆ ئوغوریەکانی چین و چیچانیی و ئەفغانیی و مەڵاسیی و چەندین نەتەوەو ڕەگەزی تر کە بۆ جیهاد لە دژی کوردان بینە سوریا. تورکیای برای موسڵمانی کوردان کۆمەکی لە هەموو ڕوویەکەوە بەو گرووپە تیرۆریستانە دەکردو تەیاری دەکردن بە هەموو جۆرە چەکێک و بەری دەدانە گیانی کوردانی رۆژئاوا. لە کاتی شەڕو پێکدادانەکانیشدا تورکیا بریندارەکانی بۆ گرووپە تیرۆریستەکان چارەسەر دەکرد، ڕژێمەکەی ئەسەد لەولاوە لە کوردانی ڕۆژئاوای دەدا، تورکیا ڕاستەوخۆ بە سوپاوە خۆی کردە ناو بەشێکی وەڵاتی کوردانی ڕۆژئاواو شەڕی لەگەڵ کوردانی ڕۆژئاوا ڕاگەیاند، قەتەرو سعودیە بە هەمان شێوە بە پوڵ و کۆمەک و بە چەک و شێوەی جۆراوجۆر چەندین گرووپی تیرۆریستیان لە ناو سوریادا لە دژی کوردان دامەزراندن و لە دژی کوردان بەکاریان دەهێنان.
کوردانی ڕۆژئاوا بێجگە لە باوەڕی پتەو بە کێشەی خۆیان کەس نەبوو لە پشتیان بێت. زۆر وەڵات بە تیرۆریستی ناوزەد کردبوون بە تایبەتی لە نێو ناتۆدا زۆر خۆشەویست نەبوون، تەنانەت لە نێوخۆشدا سنوورەکانیان لەسەر دادەخراو ڕێگەیان پێنەدەدرا کە بریندارەکانیان بینن بۆ بەشێکی تری ڕزگارکراوی کوردستان، تەنانەت لەناو تورکیادا سورەتی فەتح لە تەواوی بڵندگۆی مزگەوتەکانەوە پەخش دەکرا لە دژی کوردانی رۆژئاواو خەڵکیان لەبۆ غەزایێ دەنارد . کورد بە کافرو بێباوەڕ ناوزەد کرابوو. کوردانی ڕۆژئاوا لە بەرامبەر دەیان گرووپی سەربڕی ئوغوریی و چیچانیی و عاڕەبیی و ئەفغانیدا تەیار بە ئایدۆلۆژیەتی ئایینی و سەر بە سەلەفیەت و وەهابیەت و ئیخوانیەت بەرەنگاریی لە وەڵات و خەڵک و ئاوی خۆی دەکرد! کوردانی ڕۆژئاوا لە بەرامبەر هێرشەکانی سوپای تورکیاو هەڕەشە بەردەوامەکانی ئەردۆغان، لە بەرامبەر دوو سێ وەڵاتی عەڕەبیدا، هەروەها سەرباری ئەوەش لە نێوخۆدا لە لایەن هەندێک لە حیزبی کوردیەوە دژایەتییان دەکرا. کوردانی ڕۆژئاوا لە زەویی و ئاسمانەوە ئاگریان بەسەردا دادەباری. فشاری دەوڵەتانی نێو ناتۆیان لەسەر بوو کە پەیتا پەیتا پێیان دەگوتن دەبێ کۆتایی بە خۆسەریی ڕۆژئاوا بهێنن و بچن لەگەڵ جۆلانیەکەی پەروەردەی دەستی ئەمریکاو ناتۆ ڕێک بکەون و لەو لاشەوە خستبوویاننە ژێر فشارو هەڕەشەی ڕاستەوخۆی تورکیاو گرووپە تیرۆریستەکانی سەر بە تورکیاو هەروەها حکومەتە کەی جۆلانیش لەوان باشتر مامەڵەی لە گەڵ کوردانی ڕۆژئاوادا نەدەکرد. گەمارۆیەکی تەواوی هەمەجۆرەو هەمە شێوە لە هەموو لایەک و ڕوویەکەوە خرابووە سەر کوردانی ڕۆژئاوا!
ئەرێ گەلۆی ڕەخنەگرو نەیاری ئەو رێکەوتنە کە بە تەسلیمبوون و شەرمەزاریی دادەنێن، پێم ناڵێن دەبێ کوردانی ڕۆژئاوا لەوە زیاتر چیان بکرادایەو دەیانتوانی چی بکەن؟
ڕەخنەگرێکی پشتی کۆمپیوتەر ئامادە نەبێت کەوچکە چایەک کۆمەک بە کوردانی ڕۆژئاوا بکات، کەچی لەولاوە بێت و بڵێت: “بەخوا نەدەبوو وایان بکردایە.” ئەرێ پێم ناڵێن ئێوە بۆچی بێڵە قوڕ بەدەستی خەڵکەوە هێندە بە سووکی دەبینن؟ دە وەرن با بە خەیاڵێش بێ بۆ تاوێک خۆمان بخەینە شوێنی کوردانی ڕۆژئاواو وا دابنێنین لە شەرداین لە گەڵ ئەمریکا، تورکیا، قەتەر، سعودیە، هەروەها جۆلانیش بە سوپایەک زەبەلاحی تەیارەوە و پڕ لە سەربڕو تیرۆریستی ئەفغانیی و چیچانیی و ئوغوریی کە ئامادەو لەسەر پێن بێن کج و ژنەکانمان بە کەنیزەک و سەبایە بەرن و پیاوەکانیش سەرببرن، لەولاشەوە تەنانەت لە لایەن برا کوردەکانی خۆشمانەوە ڕێگرییمان لێبکرێت و وەک دوژمن بمانبینن، ئەدی لەو حاڵەتدا دەبێ ئێمە چیمان پیبکرێت و بتوانین چی بکەین؟
ئەوەی لە شەڕان نەبێ شێرەو بێڵە قوریش بەدەست خەڵکەوە سووکە!
“ڕەشەباو بەفروبۆرانە، تاریکەو چاو چاو نابینێت، کاکیشم بە بیجامەوە لە پەنجەرەی ژوورەکەیەوە سەری دەردەهێناو خێرا دایدەخستەوەو ڕووی دەکردە هاوسەرەکەی و دەیگوت: بەخوا ئافرەت ئەمشەو شەوی پێشمەرگەیە!”
چلەی زستانە، نیوەشەوەو، تاریک و تەڵەم، لەبەر تاریکیی و بەفر کە بە باوە دەباری چاو چاوی نەدەبینی. تەنانەت گڵۆپەکانی نێو شەقام و بازارە سەرەکیەکانیش هێزی ڕووناکییان لێبڕابوو جا چ جای هی نێو کۆڵانەکان. ڕەشەبای نێو سلێمانی ئەوەندە بە هێز بوو کە تینی بۆ دەرگاو پەنجەرەکانیش دەهیناو زۆر بە زەحمەت دەتوانرا لایەکی پەنجەرە بکەیتەوە تا بزانی دەرێ چۆنە، چونکە لەوانەبوو با پەنجەرەکەی بشکاندبایە. لە ناو قوژبنی ژووردا دەبوایە چەندین گەرمکەرەوەو سۆپاو جلی گەرم و پێخەفی گەرم وئەستوورو چاکت هەبێ تا لەو سەرمایە بتوانیت خۆت بپارێزیت.
کاکەم، کە چەندین جاریش داوای لێدەکرێت بەڵک و کۆمەکێکی ئەگەر زۆر کەمیش بێ جیی خۆی هەر دەگرێت، بۆ نموونە گۆرەوی بێت، بەتانی بێت، یان بلووزێکی زستانە بێت بینێرێت بۆ پێشمەرگە تاکو لەو زستانە فریای پێشمەرگەیەک بکەوێت. بەڵام کاکەم سەرباری ئەوەی پارەداریش بووە هیچی نەداوە. کەچی لەو شەوە زستانەدا هەر چۆنێک بێت لایەکی پەنجەرە دەکاتەوە بۆ ئەوەی بزانێ دەرێ چۆنەو لە پڕ ڕەشەبای سلێمانی بە بەفرەوە خۆی دەکا بە ژووردەکەداو ئەویش بە پەلە دای دەخاتەوەو دەلێت : بەخوا ئەم شەو شەوی پێشمەرگەیە!… کاکەم وای دەزانی پێشمەرگە مڕۆڤ نیەو سەرمای نابێ و نان و ئاوی ناوێ و گولە نایبڕێ و نەخۆش ناکەوێ و جل و پێخەف و تەقەمەنیشی ناوێت..
هەندێک تێبینی لە نێوان خەباتی فەلەستینیەکان و کوردا!
فەلەستینیەکان تەنها لە گەڵ ئیسڕائیل دەجەنگن، بەڵام کورد لە گەڵ چوار دەوڵەت دەجەنگێ کە بریتین لە تورکیاو سوریاو ئێراق و ئێران. سوریاو ئێڕاق هەم سەر بە هەردووک جیهانی عاڕەبیی و ئیسلامین، ئێران سەربە جیهانی ئیسلامییە، تورکیا سەر بە جیهانی ئیسلامییەو هەم ئەندامی ناتۆیە! واتە کورد لەگەل دنیایەک دوژمندا دەجەنگێت!
ئە وگەلەی کە فەلەستینیەکان لە دژی دەجەنگن موسڵمان نیەو جولەکەیە هەر بۆیە تەواوی جیهانی ئیسلامی و عارەبی هاوکارن لەگەڵ کێشەی فەلەستین. بەڵام کوردەکان لە دژی چوار نەتەوەی باڵادەستی موسڵمان دەجەنگن بۆیە تەواوی جهیانی ئیسلامی و عاڕەبی هیج هاوکارییەک بە کورد ناکەن و پێیان وایە کێشەی نێوان دوو موسڵمان کێشەی ناوخۆیی خۆیانەو بۆیە گوێی خۆیانی لێ کەڕ دەکەن!
فەلەستینیەکان کەمترن لە حەوت ملیۆن عاڕەب و چەندین دەوڵەتی عاڕەبییان هەیەو لە پشتیانە هەروەها تەواوی جیهانی عارەبی و ئیسلامیش پشگیری لە کێشەی فەلەستین دەکات. لە بەرامبەردا ڕێژەی کورد لە سەرووی چل ملیۆنەوەیەو هیچ دەوڵەتێکی کوردییش بوونی نیە. بۆیە کورد هیج کات نەیتوانیوە پشتگیریی جیهانی عاڕەبی و ئیسلامی بەدست بهێنێت!
سەرباری ئەو هەموو نابەرابەریەش کورد توانیویەتی خۆی بگرێت و بمێنێتەوە. توانیویەتی سیاسەت بکات، شەڕ بکات، ئاشتی بکات و رێکەوتنیش بکات! کورد هەیە و دەمێنێت سەرباری هەموو خۆخۆرییەکی ناوخۆییش!
حەسەن ڕازانی
