قوربانی بوون/ جەلاد بوون/ موسوڵمان بوون و شتی تریش.. نەوزاد بەندی
پێویست بەو هەموو ڕەشبینییە ناکات، چونکە هەرچییەک لە کۆمەڵگادا بگوزەرێت، ئیشی دەستی خۆمانە، ( ذلك بما كسبت ایدیكم ..) لە قورئاندا هاتووە، واتا ئەوە ئیشی دەستی خۆتانە.
هەموومان لە ناهەموارییەکاندا بەشدارین، ئیتر بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە پڕۆسەکاندا بووین، یان ناڕاستەوخۆ، لە ڕێی بێدەنگیی و چاوپۆشیی و ئاگرە سوورە لە خۆم دوورەوە.
هەموومان نائومێدیی بڵاوبکەینەوە ئەگەینە چی؟ لە کاتێکدا هەموومان بە جۆرێ لە جۆرەکان ئەو دۆخەمان دروستکردووە و قبوڵمانە و تێیدا ئەژین و وەچەیش ئەخەینەوە ..
هەر بۆیە ئەم ئەدەبیاتی ناڕەزایی بوون و ڕەشبینییە بەرامبەر بە هەموو شتێک، هەمان ئەو ووتاری دەسەڵاتەیە کە خۆیان گەندەڵییان دروستکردووە و لیژنەیش پێکدێنن بۆ نەهێشتنی گەندەڵیی .. هەمان ئەو ناڕازیی بوونەی حیزبە ئیسلامییەکانە له یەکێتی و پارتی کە بۆچی یەکناگرن، لە کاتێکا خۆیشیان یەکناگرن و چەند جۆرێک لە ئیسلاممان لا دەست ئەکەوێت.
هەڵەیەک کە بە کۆمەڵ کردوومانە، ئەبێ بە کۆمەڵ ڕاستی بکەینەوە.. نیشتمانێ، کولتوورێ، مێژوویەک، کە بە هەموومان شێواندوومانن، ئەبێ بە هەموومان چاکیان بکەینەوە..
ئەگینا من لە جێی خۆمەوە، خۆم بە فریشتە ببینم و ئەوانیش بە شەیتان .. ئەو لە شوێنی خۆیەوە، خۆی بە ماندێلا دابنێ و ئەوانی تریش بە نیشتمانفرۆش .. تۆ لە شوێنی خۆتەوە، خۆت بە بێتاوان و قوربانیی دابنێیت و ئەوانی تریش بە تاوانبار و ڕاوچێ، ناگەین بە هیچ .. کێشەکان کە خۆمان دروستمان کردوون، لە جیاتی چارەسەریان بکەین، ئەیکەین بە فتبۆڵێک و هەر یەکەی بۆ ئەوی تری هەڵدەدات هەتا یارییەکە کۆتایی دێت.
کێشەی موسوڵمانی ئەمڕۆ بە گشتی و موسوڵمانی کورد بە تایبەتیی ئەوەیە، ئەیانەوێ وەک مرۆڤێکی ئەوروپیی بژین، لە هەمان کاتدا وەک خەلیفەیەک حەق و حیسابیان لەگەڵدا بکرێت.. ئەیانەوێ بە دنیاوە بنوسێن و ئاوێتە بن، هەمان کات لە ئاسمانەکانیشدا فریشتەکان کارئاسانییان بۆ بکەن.. ناڕەزایەتییەکانیشیان زۆرینەیان بۆ کەمبوونەوەی خزمەتگوزارییە مادییەکانی دنیایە، نەک بۆ کەمتەرخەمییەکانیان لە ئەرکە ئاینییەکانیاندا ..
ئەوانەیش هەمووی بۆ ئەوە ئەگەڕێتەوە، پەڕتەوازەن و هەر یەکەی بە تەنیا بۆ خۆی ئەژی .. هەر یەکەی بۆ خۆی حوکمەتێکە ..بۆ خۆی بیریارێکە ..بۆ خۆی ڕێبەرێکە..
ئەمەیش عاقیبەتەکەی خراپتر ئەبێ، ئەگەر نەگەڕێنەوە بۆ لای ئەسڵی ئایەتەکانی قورئان، کە پڕۆسیجەری مرۆڤبوون و ڕابەرایەتیی ڕاستەقینەیە لەو دنیا خەیاڵییەدا.
ـ( ئەها .. خەریکە بڵێم بە خوا زانام ئەو هەموو ووشەیەم نوسی ..ئای چەند دانام !! .. ئا ئەمەیە لوتبەرزیی و خۆ بە شت زانین و خەڵک بە هیچ نەزانین ..خۆ بە فریشتە زانین و خەڵک بە شەیتان زانین ..ئەو لووتبەرزییە لە کاڵفامیی و لە زۆریی دنیاپەرستییەوە دێ .. لە خۆشویستنی دنیا و ترس لە مردنەوە دێ .. لە عەشقی دنیا و هاوڕێیەتی شەیتانەوە دێ و ..لە ڕق لە مردن و ڕق لە دیداری خواوە دێت ..
ئەم دنیا خۆشویستن و ترسان لە مردنە، کۆیلە دروست ئەکات.. کەسێک دروست ئەکات ترسنۆک و خۆپەرست و دوور لە شۆڕش، وەک ئەو مرۆڤانەی ئەمڕۆ لەسەر زەمین ئەیانبینین، بۆ نمونە پاپا نیو ئەوەندەی پۆتین و تڕەمپ نادادییان نەکردبوو، شۆڕشێکی گەورەی ڕێنیسانیسیان لە دژی ئەنجامدا کە هەموو ئەوروپای گرتەوە، ئەی بۆچی ئەمڕۆ ئەو شۆڕشە ڕوو نادات؟ بە هۆی ئەوەیە مرۆڤەکان عەشقی دنیا بوون و لە مردن زۆر ئەترسن، ئەوەیش بە هۆی دوور کەوتنەوەیانە لە بیر و باوەڕ و ئایین ، لە کەلچەر و بیرکردنەوە و هەڵوێستوەرگرتن و کاردانەوە .. ئێستا، لەم جیهانەی ئەمڕۆدا، ئەوەی نزیکی ئایین و بیر و باوەڕەکان بکەوێتەوە، لێی ئەترسن و پێی ئەڵێین تیرۆریست، لە ڕاستیدا ئەوە هەوڵێکە بۆ مانەوەی کۆمەڵگا لە بازنەی مێگەلبوون و .. عەشقی دنیا و ترس لە مردن، بۆ ئەوەی بیری شۆڕش و ئەلتەرناتیڤی تێدا نەمێنێ، تاکو دەسەڵاتەکانی دنیا لەو هەموو تاوانە ماددی و مەعنەویانە بەردەوام بن.
قوربانیی بوون و جەلاد بوون، خودی قوربانیی و جەلادەکە بڕیاری لەسەر ئەدەن، چونکە کۆمەڵگای مرۆڤایەتیی،کۆمەڵگای دارستان نییە، شێر و ئاسکیشی تیا بێ، کەمتیار و کەروێشکیشی تیا بێ، تێکڕای کۆمەڵگای مرۆڤ، مرۆڤن ، بەڵام هەندێکیان بڕیار ئەدەن ببنە قوربانیی و هەوڵ ئەدەن شانیان هەڵیبگرێ .. لە بەرامبەردا هەندەکەی تریش بڕیار ئەدەن ببنە جەلاد و ڕاوچی .. ڕەنگە بڵێم قوربانییەکان تاوانبارترن لە ڕاوچی و جەلادەکان، چونکە ئەوان لە سەرەتاوە ڕێخۆشکەر و پاڵپێوەنەری جەلادەکان بوون تا ببن بە ڕاوچی بە سەریانەوە ..
(نزار قبانی) لە شیعری (مذكرات سیاف العربي) دا ئەڵێ :
انا منذ أن جئت الى السلطة طفلا
ورجال السيرك يلتفون حولى
واحد ينفخ ناياً..
واحد يضرب طبلا
واحد يمسح جوخاً .. واحد يمسح نعلا..
منذ أن جئت الى السلطة طفلا..
لم يقل لى مستشار القصر (كلا)
لم يقل لى وزرائى أبدا لفظة (كلا)
لم يقل لى سفرائى أبدا فى الوجه (كلا)
لم تقل إحدى نسائى فى سرير الحب (كلا)
إنهم قد علمونى أن أرى نفسى إلها
وأرى الشعب من الشرفة رملا..
فاعذرونى إن تحولت لهولاكو جديد
أنا لم أقتل لوجه القتل يوما..
إنما أقتلكم .. كى أتسلى.
واتا هیچ کەسێ پێی نەووتم نەخێر، هەموویان سەریان بۆ ئەلەقاندم و ئەیانووت فەرمایشتی جەنابتە، قوربان .. بۆیه بووم بە دیکتاتۆر و .. هەر بۆ کەیف و خۆشیی، خەڵک ئەکوژم.
بوون بە قوربانیی و جەلاد شتێکی سروشتیی و سەپێنراو نییە ..
زۆرینە بە خواستی خۆیان سەری چەندەمین جار ئەڕۆنەوە دەنگ دەدەنەوە بە یەکێتی و پارتی بۆ نمونە .. یان دەنگ دەدەنەوە بە تڕەمپ .. بە گاڵتە و سوکایەتییش تەماشای سیمبوڵە جوانەکانی کۆمەڵگا دەکەن و پەڕاوێزیان ئەخەن ..
ئەگەر سەپاندن وا لە مرۆڤ بکات بێ خواستی خۆی کۆیلە و قوربانیی و داردەست بێ، هیچ واتایەک بۆ بەهەشت و دۆزەخ، پاداشت و سزا نامێنێتەوە .
خوای بەخشندە تەواوی مرۆڤەکانی بە جێنشینی خۆی داناوە لەسەر زەمین، تەواوی ئیرادەیشی داونەتێ، بەڵام چی دەڵێی لەگەڵ زۆرینەدا کە واز لەو وەزیفە گەورەیە دێنن و ئەبنە کۆیله و قوربانیی ؟؟ کارەساتە گەورەکەیش هەر لێرەدا تەواو نابێ، کە ژیانێکی سوک و مافخوراویان دەبێ، بەڵکو کارەساتە گەورەکە لەوەدایە کە بەهەشتیش جێگای کۆیلە و ملکەچی تیا نابێتەوە .. ئێ لۆژیک قبوڵ ناکات منێکی ڕەزامەند بەم هەموو زوڵمە کۆمەڵایەتییەی کە لێم کراوە ببمە دراوسێی حەمزە ..ئێ چۆن شێری شەهیدی ڕێی ڕاستی و .. کۆیلە و ملکەچی مافخورای ترسنۆک ئەبنە هاوجێ و هاوسێ؟ .. گەر ئەویش قبوڵی بکەت، من خۆم پێم قبوڵی ناکرێت..
کێشەکە لێرەدایه کاتێ خۆشەویستی دنیا و ترس لە مردن وامان لێ دەکات ببینە قەسعەیەک هەرچی ناکەسبەچەیه لێمان بخۆن، خۆ هەر لێرەدا تەواو نابێ .. ئێ چۆن پۆڕی خوراو و قەسعەی ئەتککراو و گڵاوکراو ئەکرێ ببێتە دراوسێی خالیدی کوڕی وەلید بۆ نمونە لە بەهەشتا ؟؟
( خسر الدنیا و الاخرة) ، ئەو هەواڵەی لە قورئان وفەرموودەدا هاتووە، تایبەتە بە قوربانییەکان کە خۆیان بڕیاریان لێداوە و هیچ کەسێک ناچاری نەکردوون ئەو دوو پۆستە لە دەست بدەن ، چونکە جەلادەکان لە دنیادا هەر چۆنێ بێ شاهانە و شێرانە ژیاون، تەنها ئاخیرەتەکەیان لە خەتەردایه ..ئەوەی خەسارەتی دنیا و ئاخیرەتە تەنها مێگەلە کۆیلە و بەشخوراو و سەرشۆڕەکەیە.
هەموو ڕێگاکان ئەڕۆنەوە بۆ بانە لای خۆمان و بۆ ڕۆما لەلای ئەوروپێکان.
بەڵام وەک دیکارت ئەڵێ پێویستە بزانین کە نازانین نەک نەزانین کە نازانین ..
واتا پێویستە بزانین ئەم پاشاگەردانیی و پاشکۆیەتیی و بێ ئەرزشکردنەی کۆمەڵگا، ڕەشەبا و زریانێکی سروشتیی نییە، بەڵکو کاری دەستی خۆمانە و بە گشتی خۆمان بڕیارمان لەسەر داوە.
ئەمڕۆ عەبدوڵڵای مەلا نوری و ئەوانی تر داوایان لە خەڵک کرد ڕێپێوان بکەن نەک چەکهەڵگرتن، لە کاتێکدا چەکیش هەڵبگیرێت، هەر ڕەوایە ..بزانە چەند کەس چوون بە دەم داواکەیەوە ؟
هەر یەکەی بە بیانوویەک خۆی لەو ئەرکە مرۆیی و دینیی و نیشتمانیی و تەنانەت قیامەتییەیش دزییەوە ..
ڕەشبینییەکەی من و ئێوە جیاوازییەکی بچوکیان هەیە، ئەوەی من ئەڵێم تەشتە قوڕەکە خۆمان کردوومانە بەسەری خۆماندا، بەڵام ئێوە ئەڵێن تەشتە قوڕەکە کراوە بەسەرماندا ..
تابلۆکە یەک تابلۆیە، وەک چۆن جەنازەیەک لە توبی عەدلی، خۆی کوشتبێ یان کوژرا بێ، هەر جەنازەیەکە و گیانی تیا نەماوە.
کاتێ لە کۆمەڵگایەکدا بۆ ماوەی پەنجا ساڵ ووتار و ئەدەب و ڕەخنە و چیرۆک بنوسیت، دواجار نەک کۆمەڵگا، تەنانەت مناڵ و برا و خوشک و خێزانەکەیشت بە قسەت نەکەن و تاقەتیان نەبێ بتخوێننەوە، ئەمە جەنازە نەبێ، ئەبێ چی جەنازه بێ ؟
بە گشتی من نائومێد و ڕەشبینم، بەو مانایە نا کە ئومێدم تێدا نەبێ، بەڵام ئەو کۆمەڵگایەی تێیداین ئومێدی تێدا نییە .. ئەو بەشەی کە بوونەوەرێکی کۆمەڵایەتیم، مردووە ..بەڵام له بەشەکەی خۆمدا پەیوەستم بە ئومێد و ئامانجە گەورەکانەوە و ..تا دوا هەناسە لە هەوڵی نوسین وڕەخنە و لێکدانەوەی فیکریی و دیالۆگدام نەک لەسەر سکرینەکان بەڵکو لەو پەیجانەی شتێک لە دیالۆگ و لۆژیکیان تێدا ماوە، ئەوە بێجگە لەو خزمەتە کردارییەی کە 35 ساڵە ڕۆژانە خزمەتی تێدا ئەبەخشم بە کۆمەڵگا وەک کارمەندێکی تەندروستی ، لە ئێستاوە تا پەنجا ڕۆژی تریش خۆشبەختانە یان بە داخەوە، خانەنشین ئەبم ..
خۆشبەختانە: چونکە لە گێژاوێکی پڕ لە چاوەڕوانیی و ناتەبایی و دژایەتیی ڕزگارم ئەبێ، هەمان کات، بە داخەوە : چونکە کۆمەڵێ هاوڕێ کە زیاتر لە 30 ساڵە پێکەوەین، بەجێ دەهێڵم، لە گێژاوەوە ئەکەومە ناو بۆشاییەوە..
( بە ئاگادارییەوە ئەم ووشانە ئەنووسم تا نەکەومەوە ناو نێرگزیی بوون و خۆشویستنی خودەوە کە نەک زۆرینە بگرە هەموومان بەردەوام تێی دەکەوین، بە پاڵێکی زانایانەی شەیتانەوە لەو کاتانەدا کە لە لۆژیک دادەبڕێین و ..بەرەبەرە پێمان ئەڵێ خالیق کێیە، تۆ خۆت خالیقیت ..داهێنەر کێیە، تۆ خۆت داهێنەریت .. کێشە سەرەکییەکەیش ئائەو گریمانە ترسناکەیە کە پێشنوێژی گەندەڵ و سەرکردەی نیشتمانفرۆش و دەسەڵاتداری ملیاردێر و دڕندەی لێ پەیدا ئەبێ..
شتی تریش …
