Skip to Content

Home / Articles Posted by Kawa Jalal

Blog Archives

ئایا پێویستە کانت بە ڕاسیست دابنێین؟ … کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

ئایا پێویستە کانت بە ڕاسیست دابنێین؟ … کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

ڕەخنەی ئاوەزی سپی ڕەخنە لە نووسینە ئەنترۆپۆلۆژییەکانی ئیمانوێل کانت کۆنە. ئایا پێویستە ئەمڕۆ ئەم فەیلەسوفەی ڕۆشناییەکان لەسەر پایەوە فڕێ بدرێتە خوارەوە؟نووسینێکی لەگەڵ-لەدژ، لە لایەن فلۆریس بیسکامپ، لە 21.06.2020، سەعات 13:38، Continue Reading »

کوردایەتی چییە -3- کاوە جەلال

کوردایەتی چییە -3- کاوە جەلال

بەشی سێیەم1 گومانی تێدا نییە کە کوردایەتی تەنانەت لە نوێترین کاتی سەردەمدا خواستی بۆ دەسەڵاتداریی میرایەتیی گونجێنراو بە سەردەم هەیە، ڕەنگە تەنانەت ئەندێشەی شانشینی (ی دامەزراوەیی) ناخی تەنیبێت. لە بنەڕەتدا Continue Reading »

خۆپیشاندانەکانی ئایاری 1984 لە سلێمانی … کاوە جەلال

خۆپیشاندانەکانی ئایاری 1984 لە سلێمانی … کاوە جەلال

پێشگۆتنماوەیەک لەمەوبەر نووسینێکی کاک پێشڕەو ئیسماعیلم لە “کوردستانپۆست”دا بە ناونیشانی “ناڕەزاییەکانی ٨٤ و سازشکارییەکانی یەکێتی”م خوێندەوە کە پرۆژەیەکی خۆمی لە ساڵی 1986 هێنایەوە یادم. لە هاوینی ئەو ساڵەدا، لە ژوورەکەی Continue Reading »

کوردایەتی چییە – 2 – … کاوە جەلال

کوردایەتی چییە – 2 – … کاوە جەلال

بەشی دووەم1کاتێک ئێمە ئەمڕۆ لە داکەوتی کوردەکانی ئێراق ورددەبینەوە، بەرهەمەکانی کوردایەتی لە گشت بوارەکانی ژیانی جڤاکی و کولتووری و زانستیدا دەبینین، لێ “نزیکەی پێکڕا” نیوەناچڵ، رواڵەتی، سادە، تەمەڵ، دەمەوەر و Continue Reading »

کوردایەتی چییە؟ …. کاوە جەلال – بەشی یەکەم

کوردایەتی چییە؟ …. کاوە جەلال – بەشی یەکەم

1هەموو گەلێک بەتایبەتی لەنێو قەوارەیەکی دەوڵەتیدا دەتوانێت تا ڕادەی شیان پێبگات و خۆی بپارێزێت، جا ئەوە دەوڵەتێکی تاک-نەتەوەیی یان فرە-نەتەوەیی بێت. لێ دەوڵەت پرۆژەیە وەک دامەزراوەی نیشتمانێکی سەرهەڵداو، کە بێگومان Continue Reading »

وێنەی چین لە تەنگژەی ڤایرۆسی کۆرۆنادا … لێئا شنایدەر

وێنەی چین لە تەنگژەی ڤایرۆسی کۆرۆنادا … لێئا شنایدەر

پەیوەندیی فەلسەفە بە ڕەگەزگەریی کۆرۆناوەلێئا شنایدەر19.04.2020، دۆیچلاند فونک کولتورکاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە کڵێشە نەگۆڕە نێگەتیڤەکان کە لەبارەی چین هەن، لەم تەنگژەیەی کۆرۆنادا لە شکۆفەدان. هەروەها فەیلەسوف ئالان بادیو لەنێو کۆرسی Continue Reading »

سەردەشت عوسمان … کاوە جەلال

سەردەشت عوسمان … کاوە جەلال

سەردەشت عوسمان لە بنەڕەتدا زۆرترە لە کەسێتییەکی یاخی کە بە فەرمانی دێسپۆتییانە لەناوبرا. ئەو هەروەها کرۆکێکی شۆڕشگێڕانەی هەبوو. سەردەشت عوسمان بە گۆتاری “یه‌كه‌مین زه‌نگی كوشتنم لێیدا” ڕووی دەمی دەکاتە هاوڕێیانی: Continue Reading »

کێشەى پەرەوەردەى فێرکارى لە هەرێمى کوردستان ڕەخنە و ئەلتەرناتیڤ … کاوە جەلال

کێشەى پەرەوەردەى فێرکارى لە هەرێمى کوردستان ڕەخنە و ئەلتەرناتیڤ … کاوە جەلال

بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە بە فۆرماتی پ د ف کلیکی ئێرەبکەن …… پێشگۆتن 1-1 بەخێوکردن بۆ “خوێندن” 1-2 خۆشەکردنى ترادیسیۆنى و زمان 2- پەروەردەی فێرکاریى نوێ ئێمە لێرەدا کێشەیەکى جیهانبینیی Continue Reading »

ئێتیکی ستایل … تۆماس ڤاشێک … کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

ئێتیکی ستایل … تۆماس ڤاشێک …  کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

ستایلێکی چاک زۆرترە لە شێوەی خۆپۆشین یان بەخشینی دیاری بە کەسێک. ستایلی چاک پرسیاری هەڵویستە. مەسەلەکە لێرەدا بریتییە لە ڕەوشت و ڕێز و کەرامەت. ئاخر ستایل تەنیا پەیوەندیی بە چێژەوە Continue Reading »

دیمانەیەک لەتەک یورگن هابەرماس، ئەنجامدراوە لە لایەن مارکوس شڤێرینگ، لە فرانکفورتەر ڕوندشاو

دیمانەیەک لەتەک یورگن هابەرماس، ئەنجامدراوە لە لایەن مارکوس شڤێرینگ، لە فرانکفورتەر ڕوندشاو

یورگن هابەرماس پەیوەند بە کۆرۆناوە دەبێژێت: “هەرگیز هێندەی ئەمڕۆ زانینمان لەبارەی نەزانینی خۆمان نەبووە” 10.04.2020 کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە یورگن هابەرماس 18 ژونیۆی 1929 لە شاری دیوسلدۆرف هاتۆتە ژیانەوە، لێ Continue Reading »

فێنۆمێنی چەکل …. کاوە جەلال

فێنۆمێنی چەکل …. کاوە جەلال

“چەکل” توانجێکی یان پێڕابواردنێکی سلێمانیانەیە، لێ گەرەکە بەدەر لەوە وەک فێنۆمێن وەریبگرین و ڕەخنەییانە پێوەی خەریک ببین، چونکە لە هەموو بوارەکانی ژیانی کوردان (ی نێو ئێراق)دا تەنیوەتەوە، بەڵێ تەنانەت لە Continue Reading »

کۆرۆنا: تێکشکانی سیستەم-2- کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

کۆرۆنا: تێکشکانی سیستەم-2-  کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە

بەشی دووەم دیمانەیەک لەتەک ئێڕنست ڤۆلف کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە لە بنەڕەتدا نرخی نەوت لەژێر 30 دۆلاوەوە دەتوانێت دێرڤاتەکە بتەقێنێت. ئاخر نەوت گەورەترین شمەکی بیزنیسە لە جیهاندا، لەم بوارەی نەوتیشدا Continue Reading »

کۆرۆنا: تێكشکانی سیستەم -١… ئامادەکردنی لە ئەڵمانییەوە: کاوە جەلال

کۆرۆنا: تێكشکانی سیستەم -١… ئامادەکردنی لە ئەڵمانییەوە: کاوە جەلال

ئامادەکردنی لە ئەڵمانییەوە: کاوە جەلال دیمانەیەک لەتەک ئێڕنست ڤۆلف، ڕۆژنامەوان. ئەم دیمانەیە لە 20.03.2020 لە (eingeschenkt.tv) ئەنجامدراوە. لە خوارەوە بڕێکی کەمی دیمانەکە بە داڕشتنەوەیەکی ئازاد دەدەمەوە. ک. ج. بەشی یەکەم Continue Reading »

دیالێکتیکی ڕۆشنایی … کاوە جەلال

دیالێکتیکی ڕۆشنایی … کاوە جەلال

دیالێکتیکی ڕۆشنایی (تەنویر) تێزەکەی هۆرکهایمەر و ئادۆرنۆیە لەبارەی بوونی ڕۆشنایی بە میتۆس. واتا ڕۆشنایی هەنگاوی نا بۆ ئەوەی مرۆڤ لە خورافیات ڕزگار بکات و بیکات بە سەروەری سروشت، لێ سروشت Continue Reading »

فەلسەفە لە جڤاکی سوننەتیی بێ-فەلسەفەدا …کاوە جەلال

فەلسەفە لە جڤاکی سوننەتیی بێ-فەلسەفەدا  …کاوە جەلال

گومان هەمیشە پاڵهێزی هزرینە لەبارەی لێرەبوونی خۆمان لە جیهاندا، هەروەها لەبارەی پەیوەندییەکانی نێو جیهانەکەمان. لێ گومانی چێبوو چڕتر و فرەلایەنیتر دەبێت، گەر مرۆ لە جڤاکێکی سوننەتیدا (لاساییکەرەوەدا، نەریتگەرادا) سۆسیالیزەکرابێت (بەکەسکرابێت) Continue Reading »

“گۆڕان” وەک بزووتنەوەیەکی بێ-سەر … کاوە جەلال

“گۆڕان” وەک بزووتنەوەیەکی بێ-سەر …   کاوە جەلال

عەبدولڕەزاق شەریف لە بەشی پێنجەمی زنجیرە نووسینەکەیدا بە ناونیشانی “ئیتر قسە دەکەم” (بڕوانە “کوردستانپۆست”) ناڕاستەوخۆ دەروویەک لەسەر کێشەیەکی کرۆکی ئاوەڵا دەکات کە کێشەی بەرپرسی سەرەکیی پارت یان بزاوتە لەنێو کوردەکاندا. Continue Reading »

چیرۆکى “حەسار”ى شێرزاد حەسەن … کاوە جەلال

چیرۆکى “حەسار”ى شێرزاد حەسەن … کاوە جەلال

لە نێوەندى چیرۆکى “حەسار”دا کوڕێکی باوککوژ خۆى دەبینێتەوە، کە بەو کردارەى کوشتن نەک تەنیا لە دۆزەخى حەسارەکەى باوکى بە ئازادی ناگات و ناتوانێت هاوکات لەتەک دایک و خوشک و براکانى Continue Reading »

کەرامەتڕێزان لە سایەی خیانەتدا … کاوە جەلال

کەرامەتڕێزان لە سایەی خیانەتدا …   کاوە جەلال

خیانەت، کە ئێمە ڕەخنەییانە وەک فێنۆمێن پێوەی خەریک دەبین، هەمیشە خلیسکان، لەڕێدەرچوون یان ڕۆچوونی کەسی خیانەتکارە. کەس سێنسەکانی (حەواسەکانی) بە ناکۆکی بارگاوی بوون و گرژیون، کەواتە “هۆشی لای خۆ نەماوە” Continue Reading »

پرسی شۆڕش … کاوە جەلال .. بەشی چوارەم

پرسی شۆڕش  … کاوە جەلال .. بەشی چوارەم

1 ئێمە بۆ نزیکبوونەوە لە پرسی شۆڕش گەرەکە سەرەتا تێگەی “ستاتۆی سروشتی” (natural state) دیاری بکەین، کە یەکێکە لە تێگە کرۆکییەکانی “تیۆری ی مافی سروشت” (natural law) و فەیلەسوفانی وەک Continue Reading »

چیرۆکى “تەتەر”ى حسێن عارف … کاوە جەلال

چیرۆکى “تەتەر”ى حسێن عارف … کاوە جەلال

کردارنوێنی سەرەکیی چیرۆکى “تەتەر” گەنجێکە بە ناوی سەردار، کە وەک کەسێکى هەڵوێستنوێن، واتا وەک پێشمەرگە، بەنێو پەیوەندییەکانی زێدی خۆیدا زیتبۆتەوە. لێ گۆڕانی ژیانی ئەم پیاوە گەنجە، هەروەها ڕووداوەکانى نێو کۆمەڵەکەى، Continue Reading »

پرسی شۆڕش – 3 – … کاوە جەلال

پرسی شۆڕش – 3 – … کاوە جەلال

بەشی سێیەم 1 پەیوەند بە پرسی شۆڕشەوە ئەو پرسیارە کرۆکییە زیت دەبێتەوە، کە داخۆ چۆن تاکەکەس لە شێوەی ڕەفتار و هزرینی سوننیگەرا “دەر-بچێت”، ئاخر بەبێ خۆدنەفیکردن، واتا وەک پێشتر گۆتمان، Continue Reading »

“مەسەلەى ویژدان”ى ئەحمەد موختار جاف …. کاوە جەلال

“مەسەلەى ویژدان”ى ئەحمەد موختار جاف …. کاوە جەلال

1 “مەسەلەى ویژدان” چیرۆکی ژیاننامەیی زۆراب ناوێکە، کە بەدپەیوەندییەکانى ژینگەکەی ناهێڵن ڕێگەى ژیانێکى بەویژدان بگرێتە بەر، بەڵکو دەیکەن بە دەسەڵاتخوازێکى کوێر، کە ئیدی بەو ڕێیەوە لە خۆى و مرۆڤ و Continue Reading »

پرسی شۆڕش – بەشی دووەم …. کاوە جەلال

پرسی شۆڕش – بەشی دووەم …. کاوە جەلال

بەشی دووەم 1 لە بەشی یەکەمی ئەم نووسینەدا ئەو تێزەمان وەک زەمینەی سەرجەم نووسینەکە دانا، کە “چەپ”-ەکانی کورد هەر ئەوەندەیان پێکراوە کە بنەما کرۆکییەکەی ئیسلامی سوننی لە وەرگرتنی هزرە شۆڕشگێرییەکانی Continue Reading »

چیرۆکی “لە خەوما” ى جەمیل سائیب … کاوە جەلال

چیرۆکی “لە خەوما” ى جەمیل سائیب … کاوە جەلال

1 چیرۆکى “لە خەوما”ى جەمیل سائیب لەبارەى پیاوێکە، کە خەونێکى ناخۆش دەبینێت: لە خەونیدا هەژار دەکەوێت، ئەوەش ناچارى دەکات بڕوات بۆ وڵاتێکى دی، تاکو لەوێ کارێک بدۆزێتەوە و خێزانەکەی لە Continue Reading »

هونەر چییە؟ …. کاوە جەلال

هونەر چییە؟ …. کاوە جەلال

هونەر لە فراوانترین واتادا چالاکییەکى مرۆڤە کە بەرهەمێک دەخاتەوە. ئەم چالاکییە هونەرییە بە کوردى ناو دەنرێت “وەستایەتى”. ئێمە هەروەها دەتوانین لە نووسینەکانى پلاتۆن و ئەڕیستۆتێلیسدا دیدى گریکەکان بۆ هونەر بخوێنینەوە. Continue Reading »

پرسی شۆڕش … کاوە جەلال … بەشی یەکەم

پرسی شۆڕش  … کاوە جەلال … بەشی یەکەم

پرسی شۆڕش بەشی یەکەم ——————— سەرەتا گەرەکە پرسی شۆڕش بە نموونەی کۆنکرێت ئاوەڵابکرێت، تاکو بەم ڕێیەوە ڕوونی بکەینەوە کە چۆن بەناو شۆڕشگێڕانی کورد شێوەهزرینی ئیسلامی-سوننییان لە وەرگرتنی هزرە شۆڕشگێڕییەکانی وەک Continue Reading »

رۆڵى گەمە لە گەشەى کەسێتیى منداڵدا …. کاوە جەلال

رۆڵى گەمە لە گەشەى کەسێتیى منداڵدا …. کاوە جەلال

خەریکبوونێکى رەخنەیى لەتەک تیۆرییەکەى ڤیللێم شتێرندا کاوە جەلال ——————————————- پێشگۆتن گەمەى منداڵ چالاکییەکی کرۆکییە لە ژیانى منداڵدا. لێ ئایا گەمە چییە؟ ئایا ئەو پاڵهێزانە چین کە تەنانەت منداڵى شیرەمژە بۆ Continue Reading »

لە رێنیسانس-هومانیزمەوە ڕووەو نوێسەردەمى ئەوروپى … کاوە جەلال

لە رێنیسانس-هومانیزمەوە ڕووەو نوێسەردەمى ئەوروپى … کاوە جەلال

1 گۆڕانە هزرییەکان هەمیشە بەندن بە کارى خەباتئاساى هزرڤانانەوە، لێ لە زەمینەی کولتوورییان جیانابنەوە. ئاخر گەر ئەمە ئاوها نەبووایە، ئەوسا ڕێنیسانس-هومانیزمى ئەوروپى لە زۆر ناوچەى کولتووریى دیکەى دەرەوەى جیهانى کریستیانیدا Continue Reading »

تیۆریى وێنە لاى هوسەرل … کاوە جلال

تیۆریى وێنە لاى هوسەرل … کاوە جلال

پێشەکى وێنە هەمیشە لەنێو هۆش و ژیانى دەرەکیى مرۆڤدا ئامادەیە، وەک وێنەى ئەندێشەیى، ئەدەبى، وێنەى دروستکراوى دیمەن، کورسى، پۆرترێ و هتد. ئایا ئەم بوونەوەرە تایبەتییە چییە و بەچیدا لە بوونەوەرە Continue Reading »